De campus als publiek domein - Rooilijn

rooilijn.nl

De campus als publiek domein - Rooilijn

Rooilijn Jg. 42 / Nr. 4 / 2009 Broedmachine van de creatieve klasse

P. 281

belang van human capital in de mondiale

concurrentie maar onderstreepte ook de

ruimtelijke mobiliteit van deze hulpbron.

Werd in de literatuur veelal gesteld dat

hoogopgeleiden het werk en dus de locatie

van bedrijven volgen, Florida draaide deze

relatie om. In zijn ogen kiezen hoogopgeleiden

een stad uit vanwege de kwaliteiten

en niet zozeer vanwege het werk en de daar

gevestigde bedrijven. Die hoogopgeleiden,

die hij met een handige vorm van sales talk

de ‘creatieve klasse’ heeft genoemd, zijn

primair geïnteresseerd in een interessante

leefomgeving. Een tolerante stad met een

reeks van voorzieningen, van poptempels

tot klimmuren, van galerieën tot grand

cafés en van niche winkeltjes tot flagship

stores, is in zijn ogen essentieel in het

behouden en aantrekken van leden van de

creatieve klasse.

Op de visie van Florida is veel kritiek

gekomen. De creatieve klasse is geen echte

klasse, creativiteit is niet erg nauwkeurig

afgebakend, de ruimtelijke schaal is

onduidelijk, en de empirische basis van

zijn verhaal laat te wensen over. Dit zijn

maar een paar van de kritiekpunten die

naar voren zijn gebracht. Belangrijker in

dit verband is de kritiek (zie bijvoorbeeld

Scott, 2008) dat Florida de vrijheidsgraden

in de keuze van woon- en werkplaats, zelfs

van hoogopgeleiden, heeft overschat en

de rol van de lokale productiestructuur

heeft onderschat. Om het heel beknopt te

zeggen: tolerantie en voorzieningen zijn

allemaal heel aardig, maar als er geen werk

is, houdt het snel op en zullen ook hoogopgeleiden,

hoe creatief ook, naar een andere

plek moeten uitkijken. De komende tijd

zal uitwijzen in hoeverre de analyse van

Florida vooral op een hoogconjunctuur

van toepassing is waarin de vraag naar

arbeid relatief groot is en wat de waarde is

in een periode waarin juist bedrijven de

werknemers kunnen uitkiezen.

Quality of place

Die kritiek op Florida neemt echter niet weg

dat het belang van hoogopgeleiden voor de

lokale stedelijke economie, zoals ook voor

Nederland empirisch is vastgesteld (Marlet

& Van Woerkens, 2004), inderdaad groot

is. Tevens is het duidelijk dat de quality of

place in termen van voorzieningen van

stad tot stad sterk kan verschillen en dat er

een relatie bestaat tussen die kwaliteit en

de omvang van de lokale creatieve klasse

(Trip, 2007). Hoe de quality of place en de

creatieve klasse nu causaal samenhangen

is veel minder duidelijk, wel is zeker dat

de voorzieningen een rol spelen in het

keuzeproces van hoogopgeleiden.

De plannen voor het REC sluiten aan bij de

visie dat studenten kunnen worden gezien

als aspirant-leden van de creatieve klasse.

De verwachting dat studenten niet alleen

maar voor een universiteit kiezen op basis

van het aangeboden onderwijs, maar ook

op grond van de kwaliteit van de voorzieningen

ligt evident ten grondslag aan de

herontwikkeling. Een belangrijk deel van

die voorzieningen ligt buiten het bereik

van de universiteit, namelijk in de stad

Amsterdam zelf, maar met het nieuwe plan

voor het REC wordt nu toch een poging

gedaan om een grotere ruimtelijke greep

te krijgen en ook de directe omgeving

erbij te betrekken. Niet alleen onderwijs

en onderzoek moeten een plaats krijgen

maar ook “aanpalende faciliteiten (die)

ter beschikking staan voor student en

medewerker. Daarbij valt te denken aan

voldoende culturele ontmoetingsplekken,

ontspanningsmogelijkheden, horeca

More magazines by this user
Similar magazines