De campus als publiek domein - Rooilijn

rooilijn.nl

De campus als publiek domein - Rooilijn

Rooilijn Jg. 42 / Nr. 4 / 2009 De campus als publiek domein

P. 285

Vorig najaar was ik te gast bij één van de

nieuwe, particuliere universiteiten, die in

Istanboel als paddenstoelen uit de grond

springen. De Santral Istanbul vestiging van

de Bilgi Universiteit is gevestigd op het terrein

van een voormalige elektriciteitscentrale.

Een deel van de gebouwen is gehandhaafd.

De generatorhal functioneert nu als

museum van de elektriciteitsvoorziening en

als een kunsthal met wisselende tentoonstellingen.

Tijdens mijn verblijf toonden

ze de enorme impact van de bekende foto

van Che Guevara, die als icoon op talloze

manieren is gereproduceerd. In de voormalige

werkplaatsen zijn naast een infocentrum,

café’s en restaurants gevestigd in

verschillende prijsklassen. Daartussendoor

zijn de faculteitsgebouwen gelegen. Dit alles

in een parkachtige setting.

Santral Istanbul

Juridisch gesproken is het nog steeds

privé-terrein. Dat was het natuurlijk ook

toen het nog een elektriciteitscentrale was.

Maar door het gevarieerde programma

is het nu feitelijk openbaar, hoewel er een

slagboom is. Met de auto kun je er niet

zomaar op, maar de voetganger loopt

gewoon door. Tegelijk bepaalt de combinatie

van universiteit en cultureel centrum

de sfeer en de uitstraling van het gebied. De

studenten behoren duidelijk tot de rijkere

middenklasse. De campus onderscheidt

zich mede daardoor van de wat verkommerde

arbeidersbuurt aan de overkant

van de straat, waarvan waarschijnlijk

een belangrijk deel van de bewoners in

de centrale werkte. Het is absoluut niet

ondenkbaar dat de gentrification van

deze buurt al is begonnen.

Parochiale ruimte

Hoe de vestiging van deze universiteit

bijdraagt aan de revitalisering van dit

deel van Istanboel staat ter discussie.

Het antwoord op die vraag hangt af

van de wisselwerking tussen campus

en wijk op het gebied van huisvesting

en voorzieningen. Die wisselwerking

bepaalt de manier waarop en de mate

waarin de campus, als een in principe

parochiaal domein, bijdraagt aan het

publieke domein van dit deel van de

stad. Maarten Hajer en ik (2001) hebben

laten zien dat de kwaliteit van de openbare

ruimte niet zit in de onbepaaldheid

ervan, als een neutrale ontmoetingsruimte

van en voor iedereen. Culturele

uitwisseling tussen verschillende groepen

vindt juist daar plaats waar bepaalde

groepen hun stempel op die ruimte

drukken, zowel door hun aanwezigheid

als door de voorzieningen die symbool

staan voor hun levenswijze. In de stadssociologische

literatuur staan dergelijke

plaatsen te boek als parochiale ruimten

(Lofland, 1998). In Op zoek naar nieuw

publiek domein verdedigen we de stelling

dat de ervaring van het verschil, die

het gevolg is van het betreden van de

parochiale ruimte van een andere groep,

het kenmerk is van publiek domein. Het

publieke domein van de stad is zogezien

de optelsom van elkaar overlappende

parochiale domeinen.

More magazines by this user
Similar magazines