Presentatie met getuigenissen (pdf, 524 kB)

pastoralezorg.be

Presentatie met getuigenissen (pdf, 524 kB)

Expertisenetwerk

Liturgie vieren met mensen met een verstandelijke beperking

17 januari 2013

© The Last Supper - Raoef Mamedov


1

Getuigenissen


Praktijk voorbeelden De Ark

Anja T’Kindt


Liturgie in het dagdagelijkse

• Verjaardag: tijd nemen om te vertellen

waarom we die persoon belangrijk vinden

• Maaltijd: lied of tekst voor en na het eten

• Iemand willen steunen, bv examen,

overlijden,…: kaars aansteken

• Iemand zenden als hij een verre reis maakt of

op retraite gaat of iets nieuws begint


Wekelijkse eucharistieviering in De Ark

Antwerpen

• Open voor iedereen: mensen met beperking, begeleiders, vrienden,

buren, mensen die komen kennismaken

• Viering met broodmaaltijd: 2 tafels

• In de huiskamers: leven en bidden dicht op elkaar

• Eigen priester, al meer dan 30 jaar. Reservepriester

• Voorbereider: 1 begeleider/vrijwilliger + 1 (of meer) mensen met een

beperking (als er tijd voor is)

• Accenten:

• Zelfde structuur als andere eucharistievieringen

• Veel zingen, veel instrumenten, mensen met een beperking spelen ev mee muziek

• Begin van de viering: wat nemen we mee in de viering

• 1 eyecatcher, bv evangelie uitbeelden, tekeningen kinderbijbel tonen, doe-ding, toneel,

verhaal, iets op blaadje schrijven/tekenen, iets meegeven naar huis, speciale

dankgebeden tijdens eucharistisch gebed,…

• Vrije voorbeden

• Eucharistisch gebed: vereenvoudigd of ter plekke uitgevonden door priester


Regenboogretraite/internationale

retraites

• Op niveau van Regio (Vlaanderen+Nederland) of

Internationaal (meestal Noord-Europa) met vertaling

• Werken met duo’s: iemand met een beperking en

iemand zonder beperking

• Doel: beiden hebben er iets aan

• Op niveau van de mensen met een beperking

• 3-daagse retraite met inleidingen, persoonlijke

verwerkingstijd (knutselen, voelen, spel,…), uitwisselen

in kleine groepjes, morgen- en avondgebed, bar,

feest,…

• Gezonden vanuit de gemeenschap en nadien

terugbrengen aan de gemeenschap


Gebedsviering

• Doel:

– Geeft meer vrijheid: iets totaal anders is mogelijk,

bv moslim vertelt en toont iets van zijn gebed,

DVD van Broederlijk Delen, terugbrengen van een

retraite

– voorbereiden op toekomst als er geen priester

meer is

– 1x per maand

– Verloop meestal gelijkaardig als eucharistieviering,

maar geen eucharistisch gebed en communie


Avondgebed in De Ark Gent

• Voor zij die willen: begeleiders en mensen met

een beperking; toevallige passanten

• Eenvoudige structuur: lied, bijbeltekst, stilte,

voorbeden (kaars rondgeven), onze vader, lied


Stiltegebed in De Ark Antwerpen

• Nieuws uit de andere Arkgemeenschappen

• Speciale verzoeken of gebeurtenissen

• Eenvoudig verloop: bijbeltekst, lange stilte,

onze vader


Ochtendgebed in De Ark Moerkerke-

Brugge

• Voorgegaan door iemand met een beperking

• Eenvoudige structuur: lied, tekening uit

Jezusboek, bijbeltekst, voorbeden (kaars

rondgeven), onze vader


Meedoen met de ‘gewone’ kerk in De

Ark Gent

• Jeugdpastoraal: Open avond, OJP,

pelgrimstocht,…

• Parochie

• Aansluiten bij liturgie Oude Abdij:

avondgebed, Voedsel voor Onderweg, Goede

Week,…


Evolutie in de manier van vieren

‘De Witte Mol’

Norbert Wauters


1 Prille begin

- gegroeid vanuit Sint-Oda

- zoektocht naar waarachtige en dragende

symboliek

- cfr. Viering Heilige Engelenbewaarders


2 Narratieve benadering

- werkgroep stervensbegeleiding en

levensverhaal

- positieve ervaringen: adventsavonden,

vieringen aan Sas 7, in de dorpskapel van Eersel

- toenemende moeilijkheden: personeelswissels

en de onbekendheid met het

- levensverhaal van de bewoners; zeer jong

personeel en de vervreemding van het gelovig

en liturgisch leven.


3 Meters en peters: een Taborervaring

- Ark Trosly Breuil 1990

- Lourdes De Witte Mol 2006

- vieringen op woensdagavond

- combinatie met enkele grote vieringen voor de

ganse voorziening: start van de advent,

kerstviering…


Verloop activiteit van de

engelbewaarders

Doorgang van droogdouches, linten, ballonen, muziek. In

het eerste lokaal vertelt een engel over de verschillende

engelen : de engel van de muziek: verder doorlopend

pianospel; de tederheid: met een babyhaarborstel

kammen; de warmte: warme natte doek op het gelaat;

het spel : ballonnen zak naar en over elkaar gooien; het

dragen : bewoners in een deken wiegen. In het tweede

lokaal willen wij het personeel zeggen dat zij als engelen

zijn: het personeel gaat in het midden zitten en wij

gooien pluimpjes over het personeel. Ventilatoren

houden de pluimpjes in beweging. Nadien kregen zij een

veertje opgespeld met de tekst : je bent een engel.


1

Franciscusviering aan Sas 7

Franciscus werd in de kapel van San Damiano

geroepen door een stem van op het kruis.

Wij gaan met een strandbal naar mekaar gooien

en mekaars naam zeggen. In een tweede ronde

vertellen we over elke aanwezige iets waar we

bij hem of haar kunnen op rekenen.


2

Franciscus koos voor zijn leven in armoede, en gaf

op het marktplein alles terug aan zijn vader. De

bisschop liet zijn mantel om de naakte Franciscus

hangen.

We hangen een grote mantel om één van de

opvoeders en nodigen telkens een bewoner uit om

bij onder de mantel te gaan zitten. We vertellen bij

elke bewoner wat hem of haar rustig stemt.


3

Gebed :

God, omdat de heilige Franciscus van Assisi de armoede

en de nederigheid liefhad, vertoonde zijn leven zoveel

gelijkenis met dat van onze Heer Jezus. Wij vragen dat wij

ons, zoals Francisus, van zoveel vrij kunnen maken, liefde

en vriendschap in ons leven ontdekken, blij kunnen zijn

met het eenvoudige, en voldoende moed hebben om

Jezus te volgen en ons zo nog meer met U verbonden te

weten. Amen.


4

Lezing : ( uit de brief van Paulus aan de Galaten)

Broeders en zusters, God beware mij ervoor op iets anders te

roemen dan op het kruis van onze Heer Jezus Christus,

waardoor de wereld voor mij gekruisigd is en ik voor de

wereld. Besneden zijn betekent niets, en onbesneden zijn

betekent niets. Het gaat er alleen om een nieuwe schepping

te zijn ! Vrede en barmhartigheid kome over allen die naar dit

beginsel willen leven, en over heel het volk Gods ! Laat

voortaan niemand mij lastig vallen want ik draag de

merktekenen van Jezus in mijn lichaam. Broeders en zusters,

de genade van onze Heer Jezus Christus zij met u. Amen.


5

We stoppen een aantal breekbare zaken in een

jutte zak en die met een rubberen hamer stuk.

In een volgende rond vertellen we één kwetsuur

van elke bewoner.


6

Franciscus koos er voor om in armoede te leven.

Hij ging samen met zijn broeders bedelen. We

gaan met een metalen kruik langs de bewoners.

Zij mogen er knikkers in laten glijden. Nadien

verwoorden we bij elke bewoner hoe hij of zij

om aandacht vraagt. En indien mogelijk ook

waarom.


7

Gebed over de gaven :

Heer, wij zijn samen rond deze gaven van brood en

wijn,

tekens van gebrokenheid, en vragen U :

maak ons hart bereid om,

zoals Franciscus,

het kruis in ons leven een plaats te geven.

Amen.


8

Prefatie

God, onze Vader, Gij hebt ons samengebracht en wij staan hier voor U

om U te danken, om te zingen, om te zeggen hoe wij U bewonderen.

Wij loven U voor al wat mooi is in de wereld, voor de blijdschap die Gij ons geeft.

Wij prijzen U voor het licht van de dag en voor het woord dat Gij tot ons spreekt.

Wij zeggen U dank voor het land en de mensen die er wonen, en voor het leven

dat komt uit uw hand.

Ja, echt goed zijt Gij. Gij houdt van ons en onze wereld is uw wonder.

Samen zingen wij daarom :


Canon

God, onze Vader, Gij zijt altijd bezig met de mensen en Gij wilt heel dicht bij ons zijn.

Jezus hebt Gij gezonden, uw geliefde Zoon. Hij is op aarde gekomen om ons te verlossen, om zieken te genezen en aan zondaars vergiffenis

te schenken. Aan allen heeft Hij uw liefde getoond : de kinderen liet Hij bij zich komen en Hij heeft hen gezegend.

Als wij U vieren, Heer, staan wij niet alleen. Overal ter wereld brengt klein en groot U hulde. Samen met de hele Kerk bidden wij tot U, met

onze paus, en met Paul onze bisschop. En in de hemel loven U de Maagd Maria, de apostelen en alle heiligen.

God, heilige Vader, omdat wij willen tonen hoe dankbaar wij U zijn, hebben wij dit brood meegebracht en deze wijn. Mogen zij voor ons

worden tot lichaam en bloed van Jezus Christus, uw geliefde Zoon.

Op de avond, vlak voor zijn sterven, zat Jezus met zijn apostelen aan tafel.

Hij heeft van het brood genomen dat klaar stond, en U gezegend in zijn gebed.

Daarna heeft Hij het brood gebroken en aan zijn vrienden gegeven met deze woorden : Neem en eet hiervan, gij allen, want dit is mijn

lichaam dat voor u gebroken wordt.

Aan het einde van de maaltijd heeft Hij een beker wijn genomen en U weer dank gezegd.

Dan liet Hij de beker rondgaan bij zijn vrienden terwijl Hij zei :

Neem deze beker en drink hier allen uit, want dit is de beker van het nieuwe, altijddurende verbond, dit is mijn bloed dat voor u en alle

mensen wordt vergoten tot vergeving van de zonden.

Hij zei hun toen ook nog : dat zult gij doen om Mij te gedenken.

Wat Jezus ons gezegd heeft te doen, dat doen wij nu in deze eucharistie : wij verkondigen zijn dood en zijn verrijzenis en bieden U het brood

dat leven geeft en de beker van het heil. Wij volgen Jezus naar U die onze Vader zijt en vragen : aanvaard ons, samen met Hem.

Goede Vader, omdat Gij ons liefhebt, bidden wij : laat ons tot deze tafel naderen om in de vreugde van de heilige Geest, het lichaam en bloed

te ontvangen van uw Zoon. Omdat Gij nooit iemand vergeet, bidden wij U voor de mensen van wie wij houden, en voor allen die in uw vrede

zijn gestorven. Denk aan die lijden en die verdriet hebben, vergeet niet uw grote familie van christenen en alle mensen van de hele wereld.

Vol bewondering voor alles wat Gij doet, zingen wij daarom :

Door Hem en met Hem en in Hem zal uw Naam geprezen zijn,

Heer, onze God, almachtige Vader, in de eenheid van de heilige Geest,

hier en nu en tot in eeuwigheid. Amen.


9

Onze Vader en vredeswens :

Franciscus droeg de vredesboodschap uit. Hij wist

de boze wolf van Gubio te stillen. Hij trok tijdens de

kruistocht naar de Sultan om te bemiddelen. We

geven elke bewoner een witte ballon met een lang

wit lint en zeggen waarom hij of zij een kus

verdient. Vanzelfsprekend delen we de kussen ook

uit.


10

Communie


11

Gebed van Francisus :

Heer, maak van mij een werktuig van Uw vrede.

Laat me liefde brengen waar haat overwoekert.

Laat me vergeving brengen waar beledigd werd.

Laat me eendracht brengen waar tweedracht heerst.

Laat me waarheid brengen waar mensen dwalen.

Laat me geloof brengen waar wordt getwijfeld.

Laat me hoop brengen waar wordt gewanhoopt.

Laat me licht brengen waar duisternis heerst.

Laat me vreugde brengen waar droefheid is.

En moge ik bij dit alles zoeken,

niet zozeer getroost te worden, dan wel te troosten,

niet zozeer begrepen te worden, dan wel te begrijpen,

niet zozeer bemind te worden, dan wel te beminnen.

Want het is door te geven dat men krijgt,

door zichzelf te verliezen dat men vindt,

door te vergeven dat men vergeving bekomt

en door te sterven dat men verrijst

tot eeuwig leven. Amen.


12

Franciscus gaf zijn broeders een koord met daarin

drie knopen om rond hun middel te dragen. Het

diende om de broeders voortdurend aan hun

belofte te herinneren.

Wij leggen in een wit koord per bewoner een

knoop, en maken daarbij een belofte per

bewoner…in de zin van waarop hij of zij eigenlijk

zou moeten kunnen rekenen.


Structuur van de huidige woensdagviering

liturgie van de dag

Inleiding van de viering die steeds eindigt met een zin uit

een lied en daarbij een verwelkoming: mantel omhangen

(Zo vriendelijke en veilig als het licht), kleurrijke steen

met mineralen (De vreugde voert ons naar dit huis),

besprenkeling met water (Bron in de woestijn).

Na het evangelie: drie duidingsmomenten die telkens met

een bede worden afgerond en waarbij een kaars wordt

ontstoken.

Intense vredewens

Slot: gebed om vrede van Franciscus en zegenlied


2

Discussie


Inclusief vieren en exclusief vieren

Essentie van liturgie en relevantie voor doelgroep

Eucharistie en diversiteit in de liturgie

Activiteit en passiviteit bij de vormgeving aan ritualiteit en sacraliteit

Creativiteit bij verbaliteit en zintuiglijkheid

More magazines by this user
Similar magazines