Herman van Veen - Leef!

leefmagazine.nl

Herman van Veen - Leef!

eef!

No. 69 - aug/sept/okt - GRATIS magazine van uw Service Apotheek

Violist en zanger

Herman van Veen

Ga bij je huisarts weg als

z’n planten dood zijn

en...

Puzzel mee

Prof. Paul-Peter Tak, reumatoloog

Feiten en fabels over voeding

Als u het ons vraagt...

Actueel

Op bezoek in een Service Apotheek

En nog meer...

www.serviceapotheek.nl - www.leesleef.nl - gedreven door gezondheid


In de schijnwerpers

en achter de schermen

Elk nummer van dit blad Leef! wordt door maar liefst twee miljoen Nederlanders gelezen! Wij zijn er best trots op dat het

blad van Service Apotheek zo in de schijnwerpers staat. Wij krijgen op elke Leef! duizenden reacties, uiteenlopend van de

antwoorden op de kruiswoordpuzzels, waardering voor het blad in z’n geheel of een positieve of juist negatieve reactie op

een bepaald artikel. Wij stellen al die reacties zeer op prijs: leef@serviceapotheek.nl.

Leef! zou je het visitekaartje of uithangbord kunnen noemen van de 300 Service Apotheken. Wat veel minder bekend is, is

dat uw Service Apotheek achter de schermen heel veel doet om ervoor te zorgen dat u veilig geneesmiddelen kunt gebruiken.

In dit blad vertelt Service Apotheker Marcel Kooy er meer over. Als er iets mis zou gaan, kan dat bijvoorbeeld leiden tot

een ziekenhuisopname. Maar als het goed gaat, is onze inspanning grotendeels onzichtbaar voor de patiënt. Zo vertelt Marcel

Kooy over de medicatiebeoordelingsgesprekken. Deze gesprekken worden door steeds meer Service Apothekers gevoerd,

vooral met oudere klanten die meerdere geneesmiddelen gebruiken.

Ik was zelf ontroerd toen ik het verhaal in deze Leef! las van Fred Kolk. Hij heeft reumatoïde artritis en behoorlijk wat andere

gezondheidsproblemen, maar hij is en blijft een levensgenieter. Deze zomer zit hij voor het 44e jaar samen met zijn vrouw

Paulien in hun huisje op het strand in Egmond aan Zee om te luieren, te lezen en naar de zee te kijken. Toen ik het las, kreeg

ik meteen zin om lekker bij ze te gaan zitten.

In deze Leef! staat reuma centraal. U kunt een interview lezen met professor Paul-Peter Tak. Hij is door zijn collega’s

uitgeroepen tot beste reumatoloog van Nederland. Wat ik bijzonder vind, is dat hij enerzijds heel erg begaan is met zijn

patiënten. Hij kan goed omgaan met mensen die anderen ervaren als ‘moeilijke patiënt’, bijvoorbeeld omdat ze zich niet aan

het behandeladvies houden. Anderzijds is hij heel erg bezig met spectaculaire vernieuwingen van preventie en behandeling

van reumatoïde artritis. Dat zijn geen vernieuwingen die morgen bij elke reumatoloog beschikbaar zijn, maar wel ontwikkelingen

die binnen een paar jaar een grote stap vooruit kunnen betekenen. Hoe Paul-Peter Tak omgaat met ‘moeilijke

patiënten’ en wat die spectaculaire vernieuwingen zijn, leest u in deze Leef!

Ik ken Herman van Veen eigenlijk alleen van bekende liedjes als ‘Opzij, opzij, opzij’. Als werkende moeder is die tekst over

haast hebben mij soms op het lijf geschreven. In deze Leef! vertelt Herman van Veen dat al die liedjes horen bij vertellingen

in een theatervoorstelling. Hoe vaak hij na een voorstelling niet hoort: ‘Goh, ik had eigenlijk geen idee van wat u doet. Wat

bijzonder!’ Herman van Veen heeft maar liefst vierhonderd keer opgetreden in het legendarische Koninklijk Theater Carré.

Dit najaar is hij vijf weken lang te zien én te horen in deze prachtige zaal. Als lezer van Leef! krijgt u een mooie korting.

In deze Leef! leest u een indrukwekkend vraaggesprek met deze theaterpersoonlijkheid. Hij vertelt onder andere over de

levenswijsheid van zijn moeder: ga bij je huisarts weg als z’n planten dood zijn.

Een heel andere theaterervaring biedt yogadocent Johan Noorloos. Eén van zijn motto’s is: als je je dromen laat uitkomen inspireer

je anderen. Johan traint als yogadocent onder andere Anita Witzier, Katja Schuurman en Daphne Bunskoek. Hij kreeg

de afgelopen jaren veel belangstelling van de media bij de lancering van zijn boeken ‘Hoe yoga je leven kan veranderen’ en

‘12 goeroes 13 ongelukken’. Dit najaar geeft hij in zes steden de multimediale voorstelling ‘Het Inzicht’. Als lezer van Leef!

krijgt u € 7,50 korting.

Kortom: deze Leef! zet een aantal bijzondere mensen in de schijnwerpers. Wij hopen natuurlijk dat uw gezondheid zo goed

is dat u zo min mogelijk geneesmiddelen hoeft te gebruiken. Maar als het moet, kunt u erop vertrouwen dat uw Service

Apotheek achter de schermen is voorbereid, zodat u veilig geneesmiddelen kunt gebruiken!

Emma Vogels-Giesen, apotheker

leef! 3


NIEUW

10 uur pijnverlichtende werking

voor spier-, rug-, nek- en schouderpijn!

Meer weten over de

Voltaren Warmtepleister?

Scan hier de QR-code met je telefoon.

(Om dit te kunnen scannen heb je een QR-reader nodig)

Voltaren ® Warmtepleister is een medisch hulpmiddel. Lees voor gebruik de gebruiksaanwijzing. KOAG-nr.: 112-1210-1636 PQC: 2010-350

In deze leef!

Violist en zanger Herman van Veen

6 Ga bij je huisarts weg als z’n planten dood zijn

Prof. Paul-Peter Tak, reumatoloog

10 Spectaculaire vernieuwingen van preventie en behandeling reumatoïde artritis

Johan Noorloos, yogadocent

14 Als je je dromen laat uitkomen inspireer je anderen

Feiten en fabels over voeding

16 Wat is gezond en wat niet? Leef! scheidt feiten van fabels

Puzzel

19 Maak kans op mooie prijzen

Als u het ons vraagt...

20 Medische vragen

Actueel

23 Maak kans op gratis boeken

Op bezoek in een Service Apotheek

24 Service Apotheek Koning, Amsterdam

Moe? Stijf? Gewrichtspijn?

26 Reuma. U staat er niet alleen voor

Lezersactie

28 Golfen (toch ook) uw sport?

En dan nog even dit...

30 Nieuwtjes en wetenswaardigheden

Waar vindt u uw Service Apotheek?

31 Apotheken op plaatsnaam

leef! is een gratis magazine van Service Apotheek en verschijnt vier keer per jaar. Uitgever: Nederlandse Service Apotheek Beheer B.V. Eindredactie: Emma Vogels-Giesen, apotheker.

Redactie-/postadres: Leef!, Vughterweg 47-b, 5211 CK ’s-Hertogenbosch. E-mail: leef@serviceapotheek.nl. Internet: www.leesleef.nl. Aan dit nummer werkten mee: Marianne

Schepers, Jeroen Mentink, Olga van Vemde en Boris van Wijk, apothekers. Fred Verdult/Volle Maan, Arwen Kleyngeld en Anita Meulenbroek. Fotografie: Tim De Backer, Maria Heijdendaal,

Harold Pareira, Rudi Gagel, Marjolein Annegarn en FARMAidee. Vormgeving: Chris Brander/FARMAidee. Druk: Groen Offset Hoofddorp B.V. Informatie: In Nederland zijn ruim

300 Service Apotheken. Voor adressen en meer informatie kunt u terecht bij: Nederlandse Service Apotheek Beheer B.V., Postbus 19, 7468 ZG Enter. Tel: 088 - 276 84 84. E-mail: info@

serviceapotheek.nl. Internet: www.serviceapotheek.nl. Oplage: 1.030.000. Aan de inhoud van Leef! wordt de grootst mogelijke zorg besteed. Aan de artikelen kunnen geen rechten

worden ontleend. Niets uit deze uitgave mag, op welke wijze dan ook, worden verveelvoudigd zonder voorafgaande toestemming van de uitgever en andere auteursrechthebbenden.

leef! 5

PEFC /07-31-113

PEFC-gecertificeerd

Dit produkt komt

uit duurzaam beheerd

bos en gecontroleerde

bronnen

www.pefc.org


Violist en zanger Herman van Veen

Ga bij je huisarts

weg als z’n planten

dood zijn

Voor veel artiesten is een keer optreden in Koninklijk Theater Carré

het hoogst haalbare. Violist en zanger Herman van Veen heeft met zijn

karakteristieke stem maar liefst vierhonderd keer in dit legendarische

theater gespeeld; het record voor een soloartiest. Dit najaar is Herman

van Veen vijf weken lang te zien én te horen in deze prachtige zaal. Als

lezer van leef! krijgt u € 5,00 korting. ‘Veel mensen kennen mij alleen

van mijn bekende liedjes als ‘‘Opzij’’, ‘‘Anne’’ en ‘‘Hilversum drie’’. Al die

liedjes horen bij vertellingen in theatervoorstellingen. Hoe vaak ik niet

hoor: ‘Goh, ik had eigenlijk geen idee van wat u doet. Wat bijzonder!’

Herman van Veen is een indrukwekkende

persoonlijkheid die het publiek enorm

aanspreekt. Ook al zit u op de achterste

rij van een grote theaterzaal: u hebt het

idee dat Herman u recht aankijkt. Z’n stem

heeft een volume van heb ik jou daar. Zelfs

in theater Carré met 1.750 stoelen zingt

hij enkele nummers zonder microfoon.

Mensen komen vaak bijna zwevend de

zaal uit: wat was het prachtig! We hebben

genoten en gelachen! De één vindt

de slapstickachtige stukjes heel grappig.

De ander wordt ontroerd door gevoelige

liedjes, bijvoorbeeld het liedje over een

meisje dat onzeker wordt om voor de klas

te staan, omdat ze dan jongens ziet gluren

‘of het al wat wordt’. Soms wordt u in uw

hart geraakt door een heel serieus verhaal.

In de laatste zin maakt Herman dan een

kwinkslag, zodat u heel hard moet lachen.

Een gesprek met deze theaterpersoonlijkheid.

Rechten van het kind

Ik vind het belangrijk om me in te zetten

voor wat ze de zwakkeren in de wereld

noemen. De Herman van Veen Foundation

steunt soms door publiciteit, soms door

geld en soms door mensen met elkaar in

contact te brengen. Er zijn mooie dingen

uit voortgekomen. Zo hebben we de

oprichting gestimuleerd van een kliniek in

Elandsdoorn in Zuid-Afrika die vrouwen

met hiv begeleidt, zodat zij gezonde baby’s

zonder hiv krijgen.

De eerste nacht overleden

Jaren geleden kreeg ik een briefje van

een meisje, Patricia: Mijnheer Van Veen,

wilt u niet eens bij mij op bezoek komen?

Ik heb leukemie en ik ben heel erg ziek.

Ik vind u zo lief en ik vind dat u zo mooi

kunt zingen. Om een lang verhaal kort te

maken: dat briefje heeft uiteindelijk geleid

tot de oprichting van het Colombinehuis;

een vakantieverblijf in Flevoland voor

gezinnen met kinderen die nauwelijks op

vakantie kunnen, bijvoorbeeld omdat ze

chronisch ziek zijn, in een rolstoel zitten of

onder zware emotionele druk leven. Een

aantal Service Apotheken en andere apotheken

hebben de oprichting van dat huis

gesponsord en daar ben ik ze nog steeds

zeer erkentelijk voor. Toen het huis klaar

was, waren Patricia en haar gezin de eerste

gasten. Die eerste nacht in het huis is Patricia

overleden. Dat was heel erg verdrietig,

maar haar overlijden had ook een grote

schoonheid. Ze was veel ouder geworden

dan men voor mogelijk had gehouden.

Vroeger een

tobbergezondheid

Ik ben geboren in het jaar dat de Tweede

Wereldoorlog is afgelopen. Door ondervoeding

ben ik als kind ernstig ziek

geweest. Daardoor heb ik de tweede klas

van de lagere school overgeslagen. Ik had

een tobbergezondheid. Ze noemden ons

bleekneusjes.

Theater is topsport

Nu gaat het goed met mijn gezondheid.

Dat koester ik. Mijn vak is toch een vorm

van topsport. Ik ben geweldig matig in

alles; ik zal niet snel verschrikkelijk dronken

worden. Ik at jarenlang vaak alleen een

snelle hap in de kleedkamer voor een

voorstelling. Nu ik ouder word, leef ik

zorgvuldiger.

Ga bij je huisarts weg als z’n

planten dood zijn

Een typerende uitspraak van mijn moeder

is: ‘Herman, ga bij je huisarts weg als z’n

planten dood zijn’. Mijn ouders zijn jaren

geleden overleden, maar ik denk elke dag

aan ze. Of het nou is van: zeg ma, hoeveel

zout deed je daar nou op? of: zeg pa, wat

zou jij nou gedaan hebben? Mijn moeder

had haar hele leven een wankele gezondheid.

Ik kan me haar bijna alleen in een

ochtendjas herinneren.

Toch bekommerden mijn ouders zich veel

om het welzijn van anderen. Daar komt

mijn betrokkenheid bij zwakkeren vandaan.

Mijn moeder was de EHBO van de straat.

Iedereen wist haar te vinden als er iets aan

de hand was, of het nou ruzie was, door

prostitutie kwam of dat iemand voor het

eerst ongesteld werd. Mensen durfden

haar alles te vragen.

leef! 7


Doe je mond open!

Mijn vader wist van aanpakken. Hij toonde

zijn betrokkenheid bij de samenleving door

zich in te zetten voor maatschappelijke en

politieke zaken. Hij was een hele enthousiaste,

pure man die goed kon spreken

in het openbaar. Hij was echt betrokken

en bewogen; hij ging demonstreren en

protesteren. Als hij boos was schreef-ie

soms een brief. Hij zei altijd ‘Doe je mond

open!’ Hij bedoelde: je hebt het recht om

je te laten horen.

Reis langs mensen die me lief

zijn

Voor het slapengaan maak ik een reisje

in gedachten langs mensen die me lief

zijn. Dan denk ik ook aan mensen die zijn

overleden. Heel vaak vraag ik hen dan:

hoe gaat het met mij? Ik denk dan ook

vaak aan mevrouw De Vries. Zij was een

van de meest wijze mensen in mijn leven,

ik heb haar leren kennen toen ze al in de

tachtig was en in een park op me af kwam.

Ze vertelde me dat het mijn taak was om

me in te zetten voor de heilige onverschilligheid.

Ik vond dat een heel verwarrende

boodschap. Ik ging regelmatig bij haar

op bezoek. Ze gaf me veel levensraad.

Kort voor ze stierf kreeg ik van haar een

Maria-afbeelding met in het Frans de tekst:

‘Ik bescherm u’. Die afbeelding zit in mijn

vioolkoffer. Voor ik het toneel op ga, kus ik

altijd eerst die afbeelding.

Mensen die ik volg

Er zijn behoorlijk wat mensen die mij

volgen en zeker veertig voorstellingen per

jaar bezoeken. Dat is fantastisch. Ik heb

ook mensen die ik volg op Twitter en zo.

De violiste Janine Jansen bijvoorbeeld.

En de Ajax-trainer Frank de Boer. Ik zie

ambachtelijke rust en zekerheid in hem.

Hij heeft voor ogen waar hij met het team

naartoe wil. Hij laat zich niet meeslepen

door de waan van de dag. En ik volg

bijvoorbeeld de levenswandel van Remco

Campert; of het nu gaat om zijn liefde voor

poezen of voor taal. Ik vind het een mooie

man. Laatst zag ik hem en ik zei: ‘Meneer

Campert, ik heb grote bewondering voor

u’. Hij zei terug: ‘Meneer van Veen, dat is

wederzijds.’

Koninklijke onderscheiding

Ik heb twee keer een koninklijke onderscheiding

gekregen. De laatste keer in

Carré: ik ben door de koningin benoemd

tot Ridder in de Orde van de Nederlandse

Leeuw. Ik vind het een mooie erkenning

van de samenleving voor de dingen die ik

doe en die me na aan het hart liggen.

Meer dan vierhonderd keer in

Carré

Het gaat nooit vervelen om mijn ambacht

uit te oefenen, ook al heb ik meer dan

vierhonderd keer in Carré opgetreden. Als

ik ’s avonds een voorstelling heb, begin ik

om vier uur met de voorbereidingen.

Ik kijk dan eerst op het toneel naar allerlei

details: gaat het doek niet te langzaam

open? Staat de airco goed? De kracht van

de voorstelling zit in de beleving van het

moment.

Voor een chirurg of een autocoureur is het

levensgevaarlijk om op routine te werken.

Dat geldt voor theater ook. Er spelen zoveel

aspecten mee: een kuch of de woede

van iemand in de zaal; het enthousiasme

van het publiek; de akoestiek van de zaal;

de maatschappelijke werkelijkheid. Geloof

me, de voorstelling op dinsdag is heel

anders dan op vrijdag.

Bijzondere chemie

Ik speel al zo’n vijftien jaar met violiste en

zangeres Jannemien Cnossen en meer dan

twintig jaar met gitariste en zangeres Edith

Leerkes. Edith en ik komen uit een vergelijkbaar

nest. Onze instrumenten, gitaar en

viool, en onze stemmen vullen elkaar goed

aan. Ze is echt een vriend.

We steunen elkaar onvoorwaardelijk. Het

is geweldig om zo iemand in je leven te

hebben. We schrijven veel muziek samen.

Edith is een goed klankbord voor mij. Als

zij inademt, is dat mijn signaal om in te

zetten. We zijn als twee roeiers in één

boot. Zo’n bijzondere chemie heb ik ook

met pianist Erik van der Wurff, met wie ik

al 48 jaar speel. Hij kan aan mijn oren zien

wat ik ga doen. Het is een voorrecht om

met hen te spelen.

Velen kennen alleen de

bekende liedjes

Veel mensen kennen ons alleen van

bekende liedjes als ‘Opzij’, ‘Anne’ en ‘Hilversum

drie’. Die liedjes zijn natuurlijk heel

toegankelijk, maar het zijn zeker niet mijn

beste liedjes. Er zijn mensen die na een

voorstelling hoogst verbaasd zijn omdat

ze dachten dat ik alleen maar liedjes zong.

Maar ik heb al die liedjes gemaakt voor

een vertelling in een theatervoorstelling.

Als je alleen het liedje hoort, valt de vertelling

weg. Die liedjes vertegenwoordigen de

lichtste kant van mijn werk. Het interessante

van theater is juist dat ik ons publiek

een authentieke wereld kan tonen.

Die man van dat lullige liedje

‘Toveren’

Mijn bekende liedjes drukken een stempel

op me. Toen Edith Leerkes werd benaderd

om met me te spelen, zei ze: ‘Herman van

Veen is toch die man van dat lullige liedje

‘‘Toveren’’’? Zij wist niet dat dat liedje

komt uit een vertelling over een joodse

goochelaar die niet in staat was om zichzelf

uit een concentratiekamp te toveren.

Het liedje ‘Opzij’ komt uit een verhaal

waarin ik op de vlucht ga voor bankiers en

projectontwikkelaars die verschrikkelijke

gebouwen gingen neerzetten in natuurgebieden.

Als je het verhaal kent, krijgt zo’n

liedje ineens heel andere lading. Hoe vaak

ik niet hoor: ‘Goh, ik had eigenlijk geen

idee van wat u doet. Wat bijzonder!’

tekst: Fred Verdult. foto’s: Tim De Backer, Rudy Gagel.

Met € 5 korting naar

Herman van Veen in

Carré

Herman van Veen staat van 28 oktober tot en met 10 december

2011 met een avondvullend programma in Koninklijk Theater Carré.

Als lezer van leef! krijgt u vijf euro korting op eersterangskaarten

op 1, 2, 3, 8, 9 en 10 november. U betaalt dan geen € 48,50,

maar € 43,50 (excl. € 1,00 voor het Carré restauratiefonds).

U kunt reserveren via 0900 25 25 255 (€ 1,30 per gesprek)

o.v.v. Herman leef! of gratis via www.theatercarre.nl/herman.

Begint het al te kriebelen?

Prioderm biedt een complete lijn met effectieve producten om hoofdluis

te bestrijden én te voorkomen. Nieuw is Prioderm Preventief, de spray

beschermt jou en je gezin effectief tegen hoofdluis. Prioderm Preventief

is gemaakt op natuurlijke basis en makkelijk in gebruik.

Ga voor meer informatie over Prioderm Preventief of over de vertrouwde

Prioderm producten naar www.prioderm.nl

Prioderm Preventief, Prioderm dimeticon, Priolox Foam en de Prioderm Netenkam zijn medisch hulpmiddelen.

Lees voor gebruik de gebruiksaanwijzing.

* Prioderm Shampoo en Prioderm Lotion zijn geneesmiddelen met malathion als werkzame stof. Lees voor gebruik de bijsluiter.

Prioderm. Sterker dan hoofdluis én neten.

8 leef! 077-05-2011 Prioderm advertentie 2011 + Preventief 186x136,5.indd 1 leef! 08-06-11 914:25

*

*

€6, 25

Vanaf

KOAG/KAG-nr: 30-0611-0770


Prof. Paul-Peter Tak is

reumatoloog in het AMC.

Hij is in 2011 door zijn

collega’s uitgeroepen tot

Toparts Reumatologie.

Spectaculaire vernieuwingen

van preventie en behandeling

reumatoïde artritis

Ik heb mijn echtgenote leren kennen toen we allebei internist waren in Leiden. Daarna hebben we samen in

Amerika gewerkt op een laboratorium en nu zijn we allebei reumatoloog in het AMC in Amsterdam. Onze samenwerking

is heel stimulerend. Zij is mijn steun en toeverlaat. Het is prettig om van elkaar te begrijpen waar

we mee bezig zijn. Als we samen naar huis rijden, hebben we de afspraak dat we stoppen met praten over ons

werk als we het plaatsnaambord zien. Dat lukt niet altijd, maar vaak wel. We hebben vier kinderen, dus we

hebben ook nog wel wat anders te bespreken. Ik werk zeventig tot tachtig uur in de week. In het weekend reis

ik vaak naar een congres of bespreking in het buitenland, dus we zitten niet bovenop elkaars lip.

Afwisselend

Mijn werk is zeer afwisselend. Ik doe

patiëntenzorg, geef leiding aan zo’n honderd

medewerkers, doe wetenschappelijk

onderzoek, leid artsen op en participeer in

internationale organisaties. Ik denk altijd:

als ik met het ene domein bezig ben, rusten

mijn hersenen uit van het andere domein.

Ik moet er niet aan denken om dag in dag

uit met hetzelfde bezig te zijn.

‘Moeilijke patiënten’

Toen ik geneeskunde studeerde, heb ik

erover gedacht om me te specialiseren

in psychiatrie. Uiteindelijk ben ik toch

reumatoloog geworden. Een patiënt is voor

mij meer dan een ziektebeeld. Je gaat echt

een behandelrelatie met elkaar aan. Ik kan

goed omgaan met mensen die anderen

ervaren als ‘moeilijke patiënt’, bijvoorbeeld

omdat ze zich niet aan het behandeladvies

houden. Ik heb er begrip voor dat iemand

bezorgd is over de ingewikkelde ziekte die

hij of zij heeft. Ik zie mezelf als een soort

coach. Ik probeer goed te luisteren en

begrip te tonen. Daarna spreken we een

duidelijk stappenplan af over hoe we de

ziekte behandelen en dat moet in principe

worden nageleefd.

U kunt beter een andere arts

zoeken

Het is ingewikkeld als iemand die afspraken

steeds naast zich neerlegt. Natuurlijk kan

iemand ergens op terugkomen. Maar

als iemand continu zonder overleg van

alles verandert, kan ik daar als arts geen

verantwoordelijkheid voor dragen. Ik zeg

dan weleens: u kunt misschien beter een

andere arts zoeken met wie u makkelijker

een afspraak kunt maken die u wel kunt

nakomen. In de praktijk heb ik om deze

reden maar een of twee keer afscheid

genomen van een patiënt.

De oude Grieken

Reuma is geen medische term. Reuma is

een verzamelnaam voor meer dan honderd

aandoeningen aan het bewegingsapparaat

die niet veroorzaakt worden door een

ongeluk. De term reuma komt van de oude

Grieken. Zij hadden de theorie dat sappen

die door je lichaam moeten stromen ergens

blijven steken en dan pijn veroorzaken. Er

zijn drie hoofdgroepen reuma: wekedelenreuma,

artrose en ontstekingsreuma.

Wekedelenreuma is een vergaarbak van

niet goed omschreven vormen van reuma.

Artrose

Bij artrose verdwijnt het kraakbeen in de

gewrichten langzaam. Artrose is een groot

gezondheidsprobleem: ongeveer één op

de tien Nederlanders heeft het. Hoe ouder

je wordt, hoe groter de kans op artrose.

Artrose is minder goed te behandelen dan

reumatoïde artritis. Er vindt veel onderzoek

plaats, dus ik verwacht dat de behandeling

uiteindelijk zal verbeteren. Maar nu

zijn de behandelmogelijkheden bij artrose

beperkt: actieve oefentherapie, pijnstilling,

ergotherapie om te zorgen dat iemand de

gewrichten optimaal gebruikt. En soms een

operatie, bijvoorbeeld om een gewricht te

vervangen.

Ontstekingsreuma: wees er

vroeg bij!

Ontstekingsreuma is de ernstigste vorm

van reuma, maar hier is wel het meest

aan te doen. De laatste jaren is er enorme

vooruitgang geboekt. Het is echt belangrijk

om er zo vroeg mogelijk bij te zijn. Dan is

het makkelijker om de ziekte onder controle

te krijgen. Als is vastgesteld dat iemand

reumatoïde artritis heeft, kunnen we voorkomen

dat bot en kraakbeen kapotgaan.

Want kapot is kapot; de schade valt niet

meer te herstellen. Ga naar de huisarts als

u een ontstoken gewricht hebt dat pijnlijk

en gezwollen is en u dat gewricht niet meer

goed kunt gebruiken. U kunt bijvoorbeeld

uw hand niet meer goed bewegen, of uw

knie is dik en u kunt niet meer goed lopen.

De huisarts kan dan vaststellen of het

artritis is.

Binnen twee weken

Het is verstandig om dan contact te hebben

met een reumatoloog. Hij of zij kan

bepalen of uw artritis valt in de categorie

reumatoïde artritis. Om zo vroeg mogelijk

de diagnose te stellen, werken we steeds

intensiever samen met huisartsen. Als

een huisarts een patiënt doorverwijst die

vermoedelijk reumatoïde artritis heeft, dan

zien we deze patiënt binnen twee weken.

In de toekomst te genezen?

En er zijn de laatste jaren veel geneesmiddelen

bijgekomen voor reumatoïde artritis.

Het wordt steeds meer een behandeling op

maat, waarbij we voor een patiënt zoeken

naar de behandeling die het beste voor

hem of haar is. Het streven is dat we de

ziekte rustig maken. Dat lukt met nieuwe

geneesmiddelen steeds beter, maar er is

nog steeds behoefte aan betere behandelingen.

Mensen moeten nu hun leven lang

geneesmiddelen gebruiken. We denken er

nu voorzichtig aan dat het misschien in

de toekomst gaat lukken om de ziekte te

genezen.

Afweersysteem iets onderdrukken

Reumatoïde artritis is een auto-immuunziekte:

uw afweersysteem keert zich tegen

uw eigen lichaam. Om reuma tegen te

gaan, onderdrukt de behandeling het

afweersysteem iets. De prijs die u moet

betalen, is dat u een wat grotere kans loopt

op infecties.

Voorspellen of iemand

reumatoïde artritis krijgt

We kunnen steeds betrouwbaarder

voorspellen of iemand in de toekomst

reumatoïde artritis krijgt. Dat is belangrijk,

omdat we willen proberen de ziekte te

voorkomen. Als iemand familieleden heeft

met reumatoïde artritis, kan het zijn dat

iemand een genetische aanleg heeft om

zelf ook reumatoïde artritis te ontwikkelen.

We kunnen dan door bloedonderzoek

vaststellen of iemand een stof heeft die

zich richt tegen het eigen lichaam. Als dat

zo is, is de kans dat iemand de komende

twee jaar reumatoïde artritis krijgt vier op

de tien; dat is dus heel hoog. We zoeken

nu naar een manier om dat nóg beter te

voorspellen.

Reumatoïde artritis in de familie?

Zelf gewrichtsklachten?

Meld u aan voor een baanbrekend

onderzoek!

Als reumatoïde artritis in uw familie voorkomt

of als u zelf gewrichtsklachten heeft,

kunt u zich aanmelden voor een onderzoek

dat wereldwijd met heel veel belangstelling

wordt gevolgd. Door dit onderzoek kunnen

we vaststellen of we de ontwikkeling van

reuma misschien kunnen uitstellen of misschien

zelfs voorkomen.

Als u al een zwelling aan een gewricht hebt

gehad, dan bent u van harte welkom voor

behandeling in het AMC, maar dan kunt u

niet meer aan dit onderzoek meedoen. U

komt wel voor het onderzoek in aanmerking

als u misschien wat pijn in de gewrichten

hebt gehad. Als u zich aanmeldt, kijken

we of u voor het onderzoek in aanmerking

komt.

We geven u dan natuurlijk goede voorlichting.

De helft van de mensen die aan het

onderzoek meedoet krijgt één keer een infuus

met het middel rituximab. Dat middel

gaat de cellen tegen die een belangrijke rol

spelen in de ontwikkeling van reumatoïde

artritis. Dit preventief gebruik van rituximab

is totaal nieuw, maar er zijn miljoenen

mensen die dit middel al jarenlang

gebruiken voor de behandeling van diverse

aandoeningen. De kans op bijwerkingen is

uitermate klein, zeker omdat mensen het

middel maar eenmalig gebruiken in een

lagere dosering. De andere helft van de

deelnemers aan het onderzoek krijgt een

infuus met een placebo, een nepmiddel.

Meer info? U aanmelden voor het

onderzoek? Zie pagina 12.

10 leef! leef! 11

tekst: Fred Verdult. foto: Maria Heijdendael.


Meer info? U aanmelden

voor het onderzoek?

Kijk op reuma-onderzoek.nl, mail KIR@amc.uva.nl onder vermelding van ‘PRAIRI

studie’ of eventueel telefonisch: 020 566 77 65 of 020 566 91 11 (vraag naar afdeling

reumatologie).

Pijn door schade uit verleden

of door ontstekingen

Krijgt een patiënt de beste behandeling

voor reumatoïde artritis? Die vraag beantwoord

ik na lichamelijk onderzoek, bloedonderzoek

en soms ook een MRI-scan of

echo. Als een patiënt bijvoorbeeld een

pijnlijke schouder heeft, dan stel ik vast of

die pijn komt door beschadigingen van het

bot en kraakbeen uit het verleden. Als dat

zo is, kan door goede pijnstilling de pijn

worden aangepakt en soms een operatie

worden uitgevoerd. Het kan ook zijn dat

er nog ontstekingen zijn. Die kunnen dan

worden aangepakt door geneesmiddelen.

Uw glucose

regelmatig meten?

Nu makkelijk en voordelig met het Glucolab controlesysteem...

Aanbieding

Complete startset* voor:

¤ 25,00

50 extra lancetten

en 50 extra teststrips

voor**:

¤ 12,50

*De Glucolab startset bestaat uit:

• Bloedglucose meter • 25 Lancetten • 25 Bloedglucose teststrips • Prikpen

• Logboekje • Mooi reisetui • 2 Batterijen • Nederlandse handleiding

Spectaculair nieuwe

benadering

Een spectaculaire onderzoeksrichting is dat

we ons steeds meer realiseren dat de mens

één geheel is. Er zijn steeds meer aanwijzingen

dat het zenuwstelsel veel invloed

uitoefent op het immuunsysteem.

Het lijkt erop dat bij mensen met reumatoïde

artritis een specifieke zenuw geremd

is. In het laboratorium konden we artritis

remmen en gewrichtsschade voorkomen

door deze zenuw te stimuleren.

Apparaatje in hals dat zenuw

stimuleert

We zijn nu van plan om in een onderzoek

bij ongeveer twintig mensen met

reumatoïde artritis een soort heel kleine

pacemaker in te brengen in de hals. Dat

apparaatje stimuleert die zenuw zo’n

twee minuten per dag met een heel klein

elektrisch signaaltje. Waarschijnlijk voel je

dat vrijwel niet. Het is een kleine ingreep

en je ziet er amper iets van.

Het apparaatje wordt al gebruikt voor

bepaalde vormen van depressiviteit en

epilepsie. Het zou goed kunnen dat dit ook

werkt bij andere ontstekingsziekten, zoals

de ziekte van Crohn. Bij reuma is dit een

totaal nieuwe benadering. Ongelooflijk

hè, om op zo’n vernieuwende manier die

ziekte aan te pakken?

Veilig in en uit bad

badliFten en inStaPbaden

bad-koning

bel gRatiS:

0800-55 55 650

INFORMATIE?

KIjK Op

www.bAd-KONINg.Nl

www.bad-koning.nl

Time to change

Ahava is door de jaren heen het synoniem

geworden voor Dode Zee cosmetica. Het

merk wordt geëxporteerd naar 30 landen

over de hele wereld. Juist nu is het tijd

voor verandering. Ahava wil beter kunnen

aansluiten op de behoeften van de consument

en voegt daarom de bestaande series

samen tot één productlijn met eenvoudig

te begrijpen categorieën voor gezichts- en

lichaamsverzorging. Vereenvoudiging

speelt bij de herpositionering de hoofdrol.

De verpakkingen van Ahava hebben een

complete restyling ondergaan waarbij nu

een duidelijk verschil tussen gezicht- en

lichaamsproducten is gemaakt. Ahava

houdt zich wel vast aan dezelfde succes

formules, alleen in een nieuw jasje. De

focus ligt hierbij op de kernwaarden:

natuurlijke bron, effectieve verzorging,

mystiek en well-being.

My skin reborn

Ahava beleeft een tweede geboorte; een

hernieuwd gevoel van bestaan. Ahava

producten geven ook jou een nieuwe en

frisse start van de dag! Volop energie en

met een prachtige, gebalanceerde teint

door de actieve werking van Dode Zee

mineralen. Je voelt je als herboren met het

Ahava my skin reborn portfolio: een pure

verwenning voor zowel het gezicht als het

lichaam vanuit de Dode Zee, de ultieme

spa van de Wereld!

advertorial

Ahava is

reborn

Al meer dan 20 jaar heeft Ahava de voordelen van

huidverzorging op basis van de Dode Zee mineralen met

internationaal succes kunnen uitdragen. 2011 is wereldwijd

voor Ahava het jaar van de wedergeboorte; met

een complete restyling, herpostionering en toevoeging

van een nieuwe verzorgingslijn kan het merk Ahava nog

beter inspelen op de behoeften van de consument.

Ook voor de rijpere huid, die om meer

verzorging en actieve ingrediënten vraagt,

is er een nieuwe age control lijn aan het

Ahava assortiment toegevoegd: Time to

Smooth. Dus wat je verzorgingsbehoefte

ook is, Ahava heeft de oplossing. Niet

alleen is ‘Ahava reborn’ ook is ‘your skin

reborn’.

My face care

Het nieuwe verpakkingsthema is geïnspireerd

op de natuur. Het ontwerp weerspiegelt

de kwaliteit en de essentie van Ahava.

Ahava’s uitgebreide lijn gezichtsverzorgende

producten is rijk aan dodezeemineralen

die de gezondheid van de huid bevorderen.

Ze richten zich op de oplopende behoeften:

van reinigen en zuiveren (Time to

clear) via het in balans brengen van de

vochthuishouding (Time to hydrate) naar

het voeden van de rijpere huid (Time to

smooth).

My body care

Ahava’s uitgebalanceerde lichaamsproducten

huldigen de natuurlijke elementen die

rijkelijk voorkomen in het gebied rond de

Dode Zee. Van de essences uit het unieke

zoute water, algen, modder en planten is

bewezen dat ze de huid vernieuwen en

huidveroudering vertragen.

Het resultaat: een gladdere, zachtere

lichaamshuid en bescherming tegen luchtvervuiling

en vrije radicalen. De producten

zijn onderverdeeld in de categorieën:

Deadsea Water, Deadsea Plants, Deadsea

Salt en Deadsea Mud.

www.ahava.nl

12 leef! leef! 13


Johan Noorloos, yogadocent

Als je je dromen laat

uitkomen inspireer je

anderen

Een groot deel van mijn leven was ik

op zoek naar erkenning, bevestiging

en innerlijke rust. Ik was heel vaak

onrustig. Tien jaar geleden werd

bij mij hiv geconstateerd. Dat was

natuurlijk heel heftig. Nu is mijn

levensverwachting bijna normaal,

maar toen dacht ik: misschien heb

ik nog maar tien jaar te leven. Mijn

beste vriendin zei: wat wil je dan met

je leven doen waarvoor je langer dan

die tien jaar nodig hebt? Dat heeft

me met m’n beide voeten op aarde

gezet. Ik heb me met m’n hiv verzoend.

Dat heeft me veel gebracht.

Tien jaar

Ik ben een zoektocht gaan houden naar

mezelf. In de stilte waarin ik terecht kwam,

trof ik niet de leegte aan waar ik bang voor

was, maar de liefde voor de dingen die ik

nu doe. Ik heb een boek geschreven over

mijn zoektocht: ‘12 goeroes 13 ongelukken’.

Ik heb mijn onzekerheden, maar in

dat boek laat ik mezelf zien zoals ik ben. Ik

hoop anderen te inspireren om ook zichzelf

te durven zijn.

Multimediale

ontdekkingstocht

Als ik vertel dat ik yogales geef, hoor ik

nogal eens: van mediteren of yoga word

je eventjes rustiger en leniger, maar wat

heb je daar verder aan? Daarom heb ik

een soort theatervoorstelling gemaakt over

wat meditatie en yoga je kunnen bieden.

Ik noem het ook wel een multimediale

ontdekkingstocht: ‘Het Inzicht’. Die voorstelling

inspireert je om je leven voluit te

leven. Mensen zitten bij ‘Het Inzicht’ niet

op een matje, maar gewoon met een spijkerbroek

op een stoel. Het vijf-stappenplan

dat ik heb gemaakt staat centraal bij ‘Het

Inzicht’.

Stilte, accepteren, verlangen

De eerste stap is de stilte opzoeken: stil

willen en durven zijn; even je gedachten

stoppen. Het is al heel wat om dat even te

ervaren. De tweede stap is de vraag: accepteer

je de werkelijkheid zoals die is? Of

vecht je ertegen? Ik vraag het publiek: wat

wil jij echt? Waar verlang je werkelijk naar?

Dat kan iets kleins zijn, zoals een gesprek

met je moeder, maar ook iets groots. Je

kunt het niet bedenken, je kunt het alleen

voelen. En de vraag is ook: wat houdt je tegen?

De derde stap is het visualiseren van

je authentieke verlangen; hoe ziet het er

dan uit over een jaar, bijvoorbeeld, wat wil

je dan? De vierde stap is het realiseren van

je verlangen: werken, investeren, moeite

doen, grenzen verleggen. De laatste stap is

inspireren: als je je dromen laat uitkomen,

inspireer je anderen hetzelfde te doen.

Diep geraakt

‘Het Inzicht’ helpt je om je bewust te worden

van je authentieke dromen en verlangens.

Ik werk ook met muziek, met teksten

van Boeddha, Jezus, Nelson Mandela,

noem maar op. Tussendoor vertel ik een

verhaal dat soms super persoonlijk is. Dit

voorjaar was er een reeks voorstellingen in

samenwerking met het blad ‘Happinez’.

Mensen waren de hele voorstelling

doodstil.

Johan Noorloos traint als yogadocent onder andere Anita

Witzier, Katja Schuurman en Daphne Bunskoek. Noorloos

kreeg de afgelopen jaren veel belangstelling van de media

bij de lancering van zijn boeken ‘Hoe yoga je leven kan

veranderen’ en ‘12 goeroes 13 ongelukken’. Dit najaar

geeft hij in zes steden de multimediale voorstelling ‘Het

Inzicht’. Als lezer van leef! krijgt u € 7,50 korting.

Ik kreeg ongelofelijk enthousiaste reacties.

Mijn persoonlijke verhaal en de muziek

raakt mensen diep. Het komt ook voor dat

iemand er onrustig van wordt: wat is dan

mijn authentieke verlangen? Ik zeg dan:

die onrust zegt veel over je. Als je het niet

weet, weet je het niet. Veel mensen gaan

het contact met zichzelf uit de weg. Ik

ben zelf ook expert in het bevredigen van

behoeftes die buiten mezelf liggen.

‘Een ontdekkingstocht naar je

oorspronkelijke dromen.’

Trouw

‘Het Inzicht helpt je bij het

ontdekken van je eigen mogelijkheden,

en het oprechte geloof

daarin. Het is spannend en uniek.’

Hugo Metsers (acteur)

Lezersaanbieding

Multimediale voorstelling Het

Inzicht van 19.30 tot 22.30 uur.

In oktober, november en december

2011 in Utrecht, Eindhoven,

Zwolle, Amsterdam, Den Haag,

Harlingen.

Normale toegangsprijs € 35,00

Voor lezers van leef! € 27,50

Data, meer info en aanmelden:

johannoorloos.nl.

14 leef! leef! 15

tekst: Fred Verdult. foto: Harold Pareira.


Feiten en fabels over voeding

Door Arwen Kleyngeld

Onze manier van eten speelt een belangrijke rol bij

gezondheidsproblemen als overgewicht, hart- en vaatziekten

en het ontstaan van kanker. Er is steeds meer

bekend over gezonde en minder gezonde voeding.

Maar er worden ook een heleboel fabels verzonnen.

Wat is gezond en wat niet? Leef! scheidt feiten van

fabels.

• Fabel:

Spinazie maakt

ijzersterk!

Spinazie heeft een goede naam, als

een van de groentes waar je sterker

van wordt. Het bevat inderdaad veel

vitaminen en vezels. Ook

zou het voor extra ijzer in

het lichaam zorgen, maar

het tegendeel is waar!

Spinazie bevat oxaalzuur,

een natuurlijk stofje dat

metaal bindt. Dit stofje

onttrekt ijzer en ook

calcium aan je lichaam.

Spinazie bevat ook nitraat,

vooral in de winter. Dan

kan je beter diepvriesspinazie

eten.

• Fabel:

Zoetstoffen zijn

kankerverwekkend

Er zijn natuurlijke zoetstoffen, bijvoorbeeld

uit bessen of citrusvruchten,

en synthetische zoetstoffen. Voor

de gezondheid maakt het niet uit of

zoetstoffen natuurlijk of synthetisch

zijn. Ze zijn allebei even veilig.

De zoetstof Aspartaam wordt regelmatig

in verband gebracht met het

ontstaan van ernstige aandoeningen

zoals tumoren of hoofdpijn.

Daar is echter nooit iets van aangetoond.

Zoetstoffen, bijvoorbeeld in

light producten, zijn een goed middel

voor mensen om wat minder calorieën

binnen te krijgen.

• Fabel:

Melk is goed voor elk

Melk is een belangrijke bron van eiwit

en calcium. Maar volle melk bevat

ook veel verzadigde vetzuren, die de

kans op hart- en vaatziekten vergroten.

Daarom is het beter om halfvolle

of magere melk te drinken. Ook zijn

steeds meer mensen lactose-intolerant

waardoor ze melksuikers niet goed

kunnen verteren.

• Fabel:

Eieren verhogen je

cholesterolgehalte

Eieren hebben een slechte naam

omdat er veel cholesterol in zit. Eén

van de voedingstoffen aanwezig in ei,

fosfolipide (lecithine), zorgt er echter

voor dat het cholesterol in eieren niet

wordt opgenomen in het lichaam.

Bovendien hebben eieren een hoog

gehalte aan eiwitten, vitaminen en

andere goede voedingsstoffen.

• Feit:

Tomatenketchup is

gezond

In tomaten zitten een heleboel goede

stoffen. Veel mensen denken dat die

goede stoffen verloren gaan als de

tomaten worden bewerkt tot tomatenketchup.

Dit is niet waar! Tomaten

bevatten lycopeen, een antioxidant,

dat helpt om hart- en vaatziekten te

voorkomen. In tomatenketchup zit,

door het indikken van de tomaten,

meer lycopeen.

• Feit:

Kies voor kweekvis

Het Voedingscentrum adviseert om één

tot twee keer in de week vis te eten.

Vooral vette vis is gezond want die

bevat de zogenaamde omega 3-vetzuren

die helpen hart- en vaatziekten te

voorkomen.

Het milieu, ook onder water, is echter

vervuild met zware metalen zoals kwik

en cadmium, maar ook met pesticiden

en dioxine. Vissen slaan deze stoffen

op in hun vetweefsel.

Daarom kan vooral vette vis zijn

vervuild en is kweekvis soms beter dan

vis uit zeeën en rivieren.

• Feit:

Groenten uit blik of de

diepvries zijn net zo gezond

als verse groenten

Groenten uit blik en diepvriesgroenten

zijn, in tegenstelling tot wat vaak

wordt gedacht, bijna even gezond als

verse groenten, soms zelfs gezonder!

Dat ligt aan de bereidingswijze.

Diepvriesgroenten worden kort verhit,

daardoor blijven de vitaminen beter

behouden. Verse groenten kunnen ook

het beste kort worden gekookt met zo

min mogelijk kookvocht, bij voorkeur

in de magnetron of stoomoven.

• Feit:

Een hamburger van de

McDonalds is net zo

(on)gezond als

een thuis bereidde

hamburger

De meeste mensen associëren

McDonalds en andere fastfoodketens

met ongezonde voeding die te veel vet

en calorieën bevat.

Toch levert een hamburger van de

McDonalds dezelfde voedingwaarde,

inclusief vitaminen en ijzer, als een

thuis gemaakte hamburger.

16 leef! leef! 17


Verzorgende

Shampoo &

Conditioner

met multivitamine

Voor elk haartype. Bevat o.a. vitamine A, vitamine

E, vitamine F, vitamine B8 en provitamine B5.

Deze Shampoo & Conditioner kunt u zo vaak

gebruiken als u wilt. Het reinigt uw haar op een

milde wijze.

250 ml

¤ 3,95

Bad- &

Douchegel

Ontspant, verzacht en

verzorgt

Hydraterende Bad- & Douchegel met verzorgende

en ontspannende crème.

Bevat o.a. Aloë vera, Hamamelis, Dexpanthenol,

Kamille, Vitamine A + E en Allantoïne.

250 ml

Keelzuig

zuigtabletten met vlierbes,

vitamine C en zink

¤ 3,95

• Om de keel te verzachten.

• Bevat vitamine C en zink voor meer weerstand.

• Als antioxidant.

Inhoud: 24 tabletten

¤ 4,95

Puzzel mee

Win een PORTABLE DVD-SPELER

Los het Zweedse

raadsel op.

De letters fraai- in

volzin de gekleurde,

genummerde

vakjes vormen

de oplossing. Uw

oplossing kunt u

vóór 24 oktober

2011 doorbellen

via

0909-202 70 77

18 leef! leef! 19

voltallig

letsel

vervoermiddel

in plaats

van

rivier in

België

wild zwijn

Europeaan

lingerie

Europese

rivier

legervoertuig

plaats in

Gelderland

met betrekking

tot

ten opzichte

van

transactie

romanfiguur

2

toverkunst

fragment

rondslenteren

Nederlands

overweging

plaats in

Italië

voltallig

letsel

vervoermiddel

in plaats

van

3

rivier in

België machtsgebied

wild zwijn

Europeaan

met betrekking

tot

ten opzichte

van

vaarwel

kunstleer streling

ruw geschat

klip 1

snibbig

hondengeluid

5

verzamelboek

transactie

romanfiguur

verminderen

toverkunst

ietsepietsje

fragment

geliefde

3

overweging hemelsblauw

plaats in

Italië 9

schuld

deel van

een stad

heilwens

kunstleer streling

6

gewas vaarwel

partij ruw geschat in een

rechtsgeding

machtsgebied

klip 1

snibbig

verzamel-

5 Bijbelse boek

profeet

even

(informeel)

beroemd

modehuis

insect

bereide

dierenhuid

lage

inkomens

fraaiklinkende

volzin

groet

grondsoort

tijding vreemd type

tijding vreemd type

deel van

een stad

heilwens

7

met

genoegen

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1 2 3 4 5 6 7 8 9

9

ietsepietsje

geliefde

hemelsblauw

schuld

Bijbelse

profeet

even

(informeel)

lingerie

persbureau

plaats in

Gelderland

2

rondslenteren

Nederlands

persbureau

4

4

Europese

rivier

legervoertuig

Bel 0909-202 70 77

De opbrengst van deze puzzel is bestemd

voor de Nederlandse Hartstichting.

Hart- en vaatziekten zijn niet alleen een

mannenziekte. Wist u dat er elk jaar meer

vrouwen dan mannen aan overlijden?

Hart- en vaatziekten zijn doodsoorzaak

nummer één bij vrouwen. Met de campagne

We hebben je hart nodig vraagt de

Hartstichting u om een gift, waarmee we

wetenschappelijk onderzoek naar hart- en

vaatziekten financieren bij vrouwen.

Kijk ook op www.wehebbenjehartnodig.nl.

hondengeluid

verminderen

gewas

partij in een

rechtsgeding

beroemd

modehuis

6

insect

bereide

dierenhuid

lage

inkomens

8

klinkende

groet

(80 ct. p.m.) de

met

genoegen

opbrengst is

bestemd voor

de Nederlandse

Hartstichting.

grondsoort

Overal ter wereld, dus ook op de achterbank van de auto, genieten

van uw favoriete film of muziek. Deze portable dvd-speler van Lenco

uit de DVP-936-serie heeft een 180° roteerbaar scherm. Het 22,5 cm

(9”) LCD-display heeft een resolutie van 480 bij 234 pixels en biedt

perfecte kwaliteit in beeld en geluid. Zo kunt u optimaal genieten

van uw dvd’s. Met USB-slot en SD/MS/MMC-card-lezer en geschikt

voor alle beeld- en geluidsdragers van dvd en jpeg tot MP3 en CD-A.

Inclusief afstandsbediening, hoofdtelefoon, auto- en thuislader en

hoofdsteunbevestigings

3x e 149,tas.

Kijk voor meer

informatie op

www.lenco.eu.

7

8


Hoofdluis

Hebt u tips om hoofdluis te voorkomen?

Heeft het bijvoorbeeld

zin om wat vaker het haar te

wassen?

Er zijn helaas weinig mogelijkheden ter

voorkoming van hoofdluis. Maar regelmatig

controleren kan veel rompslomp voorkomen.

Hoofdluis zegt niets over slechte

hygiëne. Sterker nog: als u of uw kinderen

hoofdluis hebben, dan kunt u dat als compliment

zien! Luizen voelen zich namelijk

prettig op schoon, pasgewassen haar.

Ik hoor zulke tegenstrijdige

dingen over het bestrijden van

hoofdluis. Wat is uw advies?

Kammen, kammen en nog eens kammen.

Dat is het beste advies bij hoofdluis.

Gebruik een goede netenkam. Dat is iets

anders dan een luizenkam of een stofkam.

De tanden van een netenkam staan dichter

bij elkaar. Smeer uw haar in met crèmespoeling

en kam het daarna. Doe dit twee

weken elke dag.

Ook al dacht men hier vroeger anders

over: het is niet nodig om beddengoed,

knuffels en jassen te wassen. Het is ook

niet nodig om luizencapes te gebruiken en

de auto te stofzuigen. Dat scheelt dus veel

tijd, geld en stress! De nadruk ligt dus nu

op kammen.

Als de hoofdluis na twee weken niet weg

is en u hebt geen antihoofdluismiddel

gebruikt, dan is het aan te raden om de

behandeling te herhalen in combinatie met

een antihoofdluismiddel.

Als u het ons vraagt...

De 535 apothekers en meer dan 3.000 apothekersassistenten van de ruim 300

Service Apotheken in Nederland beantwoorden dagelijks vele vragen. Wij staan

altijd voor u klaar om u zo goed mogelijk te ondersteunen bij uw genees- en/

of hulpmiddelengebruik. In deze rubriek beantwoorden wij een aantal vragen

die regelmatig worden gesteld aan onze apothekers en apothekersassistenten.

Hebt u ook een vraag, stel deze dan aan uw eigen apotheek of mail de redactie

van leef!: leef@serviceapotheek.nl

Hebt u wel een antihoofdluismiddel gebruikt

en daarna het haar goed gecontroleerd

(ook bij alle huisgenoten), dan is de

hoofdluis waarschijnlijk resistent tegen het

gebruikte middel. Behandel dan opnieuw

met een middel van een ander type. Ga

door met het dagelijks doorkammen.

Wij adviseren om een antihoofdluismiddel

met malathion (lotion) of dimeticon

te gebruiken en de aanwijzingen in de

gebruiksaanwijzing goed op te volgen.

Vraag advies in uw Service Apotheek.

Waarom zijn er na de (zomer)

vakantie vaak hoofdluisepidemieën?

Het lijkt alsof er na de vakantie vaak

epidemieën zijn. Dit komt doordat dan

veel schoolkinderen gecontroleerd worden.

Hoofdluis komt dan niet meer voor, maar

wordt simpelweg vaker ontdekt.

Obstipatie

(verstopping)

Wat zijn obstipatieklachten?

Obstipatie of constipatie zijn andere woorden

voor verstopping van de darmen. Eén

op de drie Nederlanders heeft weleens last

van verstopping. Bij een aantal verschijnselen

is sprake van obstipatie:

• minder vaak ontlasting dan u gewend

bent, met of zonder pijn in buik

en/of anus

• harde, droge ontlasting

• ‘niet kunnen,’ al dan niet met

aandrang

• bloed bij de ontlasting

Ons eten wordt in het spijsverteringskanaal

verteerd. Tijdens dit proces wordt veel

vocht aan de voedselbrij onttrokken. Dit

gebeurt vooral in de dikke darm. Als de

voedselbrij te lang in de dikke darm blijft,

wordt teveel vocht onttrokken en wordt

het moeilijker om naar het toilet te gaan.

Wat zijn mogelijke oorzaken van

obstipatieklachten?

Obstipatie komt meestal door te weinig

vezelrijk voedsel, te weinig lichaamsbeweging,

te weinig drinken, of doordat iemand

die aandrang heeft de ontlasting blijft

ophouden. Ook spanningen kunnen van

invloed zijn. Obstipatie komt bovendien

vaak voor tijdens vakanties en andere

reizen, door de verandering van voedsel en

leefstijl.

Wat is een normaal ontlastingspatroon?

Veel mensen denken dat een dagelijkse

ontlasting nodig is voor een goede gezondheid.

Hoe vaak iemand ontlasting heeft

wisselt van persoon tot persoon: de een

gaat drie keer per dag, de ander vier keer

per week en dat is allebei normaal.

Wat kan ik zelf doen bij obstipatie?

Het is belangrijk om voldoende vezels

te eten, voldoende vocht in te nemen

(minimaal anderhalf tot twee liter per dag),

voldoende lichaamsbeweging te krijgen,

als u aandrang hebt niet de ontlasting

te lang op te houden, en rustig de tijd te

nemen om naar het toilet te gaan.

Wat kan de Service Apotheker

betekenen bij obstipatie?

Het advies dat uw Service Apotheker geeft

hangt af van:

• Wat voor klachten hebt u precies?

• Hoe lang hebt u al klachten?

• Hebt u zelf wat aan de klachten

gedaan?

• Gebruikt u geneesmiddelen die de

klachten kunnen veroorzaken?

Bij acute obstipatie (een paar dagen geen

ontlasting terwijl u dat wel gewend bent)

adviseert uw Service Apotheker meestal

lactulosestroop, die u bij het ontbijt kunt

innemen. Binnen één tot twee dagen krijgt

u dan weer ontlasting. Bij obstipatie door

pijnlijke ontlasting adviseert uw Service

Apotheker meestal de zetpil bisacodyl of

een Microlax ® klysma. Een klysma is het

uitspoelen van de darmen door het rectaal

inspuiten van een vloeistof. De zetpil

werkt binnen een kwartier tot een uur

en de klysma na vijf tot twintig minuten.

De zetpil prikkelt de darmen en het

klysma verzacht de ontlasting.

Als voedingsadviezen onvoldoende

helpen kan gekozen worden voor psylliumzaad

(Metamucil ® of Volcolon ® ) of

sterculiagom (Normacol ® ). Deze middelen

mengen zich met de darminhoud

en nemen water op, waardoor de

ontlasting zachter wordt.

Geneesmiddelen die obstipatie kunnen

veroorzaken zijn onder andere opioïden

(bijvoorbeeld morfine, tramadol en

codeïne), tricyclische antidepressiva

(bijvoorbeeld amitriptyline), antipsychotica

(bijvoorbeeld chloorpromazine),

bètablokkers, diuretica en ijzerpreparaten.

Voor vragen over uw geneesmiddelen

kunt u altijd terecht bij uw Service

Apotheek.

Wanneer is het advies om naar

de huisarts te gaan?

Bij kinderen met klachten van obstipatie

is het advies om naar de huisarts te

gaan, wanneer ze niet reageren op

voedingsadviezen of laxerende limonadesiroop.

Volwassenen moeten naar de huisarts

wanneer ze:

• een veranderend ontlastingspatroon

hebben bij gelijkblijvende leefstijl;

• hevige buikpijn hebben in combinatie

met overgeven en een opgeblazen

gevoel;

• bloed bij de ontlasting hebben;

• regelmatig een bruine plek in de

onderbroek ontdekken. Deze plek kan

samengaan met kleine hoeveelheden

waterdunne ontlasting;

Uw vragen worden beantwoord door:

Olga van Vemde

Apotheek Epe te Epe.

Boris van Wijk

Apotheek Nieuw Gastel te

Oud Gastel.

• al enige dagen zonder succes een

laxeermiddel gebruiken;

• een geneesmiddel gebruiken dat de

obstipatie kan veroorzaken;

• de ontlasting ophouden als gevolg

van hevige pijn.

Waarom is het niet goed om vaak

laxeertabletten te gebruiken?

Het regelmatig gebruiken van laxeertabletten

(hier wordt meestal bisacodyl mee

bedoeld) kan leiden tot waterdunne diarree

met veel verlies van water en zouten. Dit

kan onder andere leiden tot duizeligheid,

gewichtsverlies, zich ‘zwak voelen’ en

extra obstipatie. Een ander probleem dat

kan ontstaan door regelmatig gebruik van

bisacodyl zijn luie darmen. Bisacodyl prikkelt

de darmen, waardoor meer zouten en

vocht in de darmen blijven en de ontlasting

automatisch dunner wordt. Bij het langdurig

prikkelen zullen de darmen minder gaan

werken.

Hoe lang kan ik een laxeermiddel

gebruiken?

Obstipatie die niet wordt veroorzaakt door

andere ziekten, reageert meestal binnen

enkele dagen goed op eenvoudige maatregelen,

zoals vezelrijke voeding, voldoende

drinken en extra lichaamsbeweging. Het

kan echter twee weken duren voor de

obstipatie echt over is. Als het gebruik van

een laxeermiddel gedurende enkele dagen

niet leidt tot ontlasting, is het aan te raden

om naar uw huisarts te gaan.

Vervolg “Als u het ons vraagt...”

op pagina 22.

Jeroen Mentink

Apotheek Carnisselande

te Barendrecht.

20 leef! leef! 21


Als u het ons vraagt...

Osteoporose

(botontkalking)

Hoe weet ik of ik osteoporose

heb?

Osteoporose wordt ook wel botontkalking

genoemd. Ons skelet bestaat uit

botweefsel. Dat is levend weefsel.

Gedurende uw hele leven

wordt botweefsel afgebroken en

weer aangemaakt. Zo wordt oud

bot vervangen door nieuw bot.

Bij osteoporose is dit proces uit

balans. Het lichaam breekt meer

bot af dan het opbouwt. Hierdoor

wordt het bot dunner en zwakker.

Deze verzwakte botten zijn

kwetsbaar. Iemand met osteoporose

kan daardoor al door een

onbenullig ongelukje een pols

of een heup breken. Een wervel

kan makkelijk inzakken of breken. Meestal

wordt osteoporose pas ontdekt wanneer

iemand iets breekt. Hoe ouder u bent, hoe

groter de kans op osteoporose.

Hoe goed de kwaliteit van uw bot is, komt

door uw voeding, uw leefwijze en door

erfelijke factoren. Daarnaast zijn er ook

risicofactoren: het langdurig gebruik van

corticosteroïden (bijvoorbeeld prednison),

ooit een ruggenwervel en/of iets anders

gebroken na uw vijftigste levensjaar en

een laag lichaamsgewicht. Ook bepaalde

aandoeningen van de schildklier en de

bijschildklieren, Cushing syndroom, maagdarmziekten

(zoals de ziekte van Crohn) en

reumatoïde artritis kunnen de kans op osteoporose

verhogen. Bespreek het met uw

huisarts als u denkt dat u een verhoogde

kans op osteoporose hebt.

Wat kan ik doen om osteoporose

te voorkomen?

U kunt niet veranderen of u al dan niet

erfelijke aanleg hebt voor osteoporose.

Maar er zijn veel dingen waar u wél iets

aan kunt doen. Osteoporose is vaak te

voorkomen. Voor jonge mensen is het

belangrijk om sterke botten op te bouwen.

Bij ouderen is het zaak de botten stevig te

houden en de botafbraak te beperken.

Lichaamsbeweging is hierbij erg belangrijk.

GRATIS

MICELLAIRE

3-IN-1 REINIGINGS-

LOTION*

Alle lichaamsbeweging waarbij het lichaam

met zijn eigen gewicht wordt belast, is

goed voor de botten: wandelen, joggen,

tuinieren, touwtje springen en (rol)schaatsen.

Niet goed voor de botten: overmatig

alcohol- en koffiegebruik en roken. Roken

kan de hoeveelheid bot met tien procent

verminderen. Zorg voor voeding met voldoende

calcium en vitamine D (levertraan,

margarine en vette vis). Zonlicht is ook erg

belangrijk voor de vorming van vitamine D.

Vitamine D zorgt ervoor dat calcium in de

darmen opgenomen wordt. Zonder deze vitamine

zou er dus onvoldoende calcium in

de botten terechtkomen. Ook geneesmiddelen,

met name corticosteroïden, kunnen

de kans op osteoporose verhogen. Helaas

zijn daar soms weinig alternatieven voor.

Als u deze geneesmiddelen meer dan drie

maanden nodig hebt, dan is het belangrijk

dat u in die periode voldoende calcium

inneemt, vitamine D krijgt (via zonlicht of

voeding) en voldoende lichaamsbeweging

krijgt. U kunt dit bespreken met uw Service

Apotheker.

Is osteoporose erfelijk?

Ja, erfelijke factoren spelen een rol bij het

al dan niet ontstaan van osteoporose.

Wanneer één van beide ouders osteoporose

heeft, is het risico groter dat men het

zelf ook zal krijgen. Dat geldt ook wanneer

een broer of zus osteoporose heeft.

Vult zelfs diepe rimpels op - zonder injecties

Eucerin Hyaluron-Filler is vernieuwd:

• Verhoogde effectiviteit door de verbeterde formule met 5x meer Hyaluronzuur

• Bevat Hoog moleculair en Gefragmenteerd Hyaluronzuur dat beter doordringt tot

in de diepere lagen van huid

• Bio-active Saponine om aanmaak van huideigen hyaluronzuur te stimuleren

• Uw huid voelt fris en toont minder diepe rimpels.

Vraag uw Service apotheek om advies.

* Bij aankoop van 1 product uit de display.

Alleen geldig in oktober.

NIEUW

VERBETERDE

FORMULE

DE WETENSCHAP VOOR EEN MOOIERE HUID

Actueel

DIZZY ME

Gedurende 15 jaar kampte Tania met een

hardnekkige vorm van BPPV, een probleem met

het evenwichtsorgaan. Bij deze ziekte komen

kristalletjes los van een deel van het evenwichtsorgaan,

waarna ze op de dool raken in een

ander deel van dat orgaan. Dit geeft typische

klachten van kortstondige duizeligheid, vooral

bij rechtop komen, omhoog kijken of gaan

liggen. Het is een van de meest voorkomende

evenwichtsklachten en mits een goede aanpak

eenvoudig op te lossen.

Dizzy me verbindt twee ervaringswerelden met

elkaar. Een subjectieve belevingswereld zoals

ervaren door de patiënte met duizeligheid, en

de visie van de wetenschap waarbij een stand

van zaken van de nieuwste wetenschappelijke

inzichten, technieken en behandelingen uiteen

worden gezet. Duizeligheid (of vertigo) is een

heel complexe aandoening waarvan de kennis

over evenwicht de laatste 20 jaar enorm is

toegenomen. Mede hierdoor kwam dit boek tot

stand. De lezer maakt kennis met het boeiende

en complexe domein van evenwicht, waarbij

strikt wetenschappelijke informatie op heel

verteerbare wijze wordt aangeboden, naast

heel herkenbare verhalen opgeschreven door de

patiënten.

Tania Stadsbader is een ex-BPPV-patiënte. Coauteur

prof. dr. Floris Wuyts is hoogleraar fysica

aan de Universiteit Antwerpen en verdiept zich

al 16 jaar lang in het evenwichtsonderzoek.

Leef! geeft i.s.m. uitgeverij ASP

10 boeken weg (ter waarde van

€24,50).

Een hele kunst…

Kunst prikkelt de zintuigen en de geest, maar

wat is nu eigenlijk kunst? Arend van Dam heeft

op zijn vertrouwde manier het begrip kunst toegankelijk

gemaakt voor kinderen vanaf zes jaar.

Een hele kunst... is een boek over kunstenaars

die in de Nederlandse geschiedenis een belangrijke

rol spelen of hebben gespeeld: schilders,

vormgevers, architecten, dansers, fotografen,

filmers, schrijvers en muzikanten. Hij heeft

vijftig verhalen geschreven over de tekeningen

van Maurits Escher, de composities van Jan

Pieterszoon Sweelinck en de dansvoorstellingen

van Alexandra Radius. Maar ook de gebouwen

van Hendrik Berlage, de ontwerpen van Hella

Jongerius en de liedjes van Henny Vrienten

komen in deze bundel aan de orde.

Alex de Wolf heeft in zijn illustraties de verschillende

kunstvormen op bijzondere wijze leven

ingeblazen door gebruik te maken van diverse

technieken.

Een hele kunst… is een ode aan de creativiteit,

de passie en het plezier van de kunstenaars

geworden, en een aanmoediging voor ouders en

leerkrachten om samen met de kinderen aan de

slag te gaan met de diverse kunstvormen.

Een hele kunst... door Arend van Dam & Alex

de Wolf, de makers van de succesbundels Lang

geleden..., In een land hier ver vandaan... en

Overal en ergens...

Leef! geeft i.s.m. uitgeverij Unieboek

Het Spectrum 10 boeken

weg (ter waarde van €15,99).

Mantelzorg door negen

broers en zussen

In Dun ijs vertelt Elly Rijnbeek hoe haar ouders

steeds verder aftakelen. Haar 86-jarige moeder

raakt ernstig in de war en kan de zorg voor haar

dementerende man niet meer aan. Met haar

acht broers en zussen wordt Elly plotseling tot

dagelijkse mantelzorger gebombardeerd. Dun

ijs is het persoonlijke, bij vlagen hilarische, verslag

van een kersverse mantelzorger. ‘Alles raakt

zoek: haar bril, haar gehoorapparaat, bankpasje,

portemonnee en sleutels.’

In Nederland bekommeren ruim 1 miljoen

mantelzorgers zich om hun oude ouders. Elly

Rijnbeek laat zien hoe precair die zorg is. Tussen

de kinderen en hun ouders en tussen de kinderen

onderling. Met humor en vaart beschrijft

ze wat er allemaal op hen afkomt: de nieuwe

relatie met hun broze en dementerende ouders;

het circus van indicaties en zorg; de stoet verzorgsters

en huishoudelijke hulpen; de verhitte

discussies over het zelfbeschikkingsrecht: wat

beslissen ze mét en wat beslissen ze zónder hun

ouders; de vastgeroeste, maar ook verschuivende

rollen binnen de familie; de taakverdeling

en verschillen tussen de verzorgende kinderen

die in de buurt wonen en de ‘afstandskinderen’;

de soms haperende communicatie; de knopen

die ze met z’n negenen moeten doorhakken; de

gevoelens van onmacht, gêne, schuld en verdriet

over de aftakeling van hun ouders; maar ook

de hilarische gebeurtenissen die ze met elkaar

meemaken.

Leef! geeft i.s.m. uitgeverij Atlas

10 boeken weg (ter waarde van

€16,95).

Wilt u kans maken op één van deze boeken?

Schrijf dan voor 1 november 2011 naar Leef!, Vughterweg 47-b, 5211 CK ’s-Hertogenbosch, of mail naar

leef@serviceapotheek.nl, onder vermelding van de betreffende titel. De winnaars worden na sluitingsdatum

vermeld op www.leesleef.nl.

15470056_Hyaluron_186x86.indd 1 28-06-11 12:33

22 leef! leef! 23


Op bezoek in een Service Apotheek...

Marcel Kooy

Apotheker Service Apotheek Koning, Amsterdam

Achter de schermen doen we

veel aan medicatieveiligheid

Het leuke aan mijn vak is de veelzijdigheid.

Aan de ene kant ben je bezig

met patiënten. Mensen zijn vaak ontzettend

dankbaar voor een duidelijke

uitleg hoe een geneesmiddel werkt of

hoe het moet worden ingenomen, of

voor een advies over het gebruik van

zelfzorgmiddelen. Het komt voor dat

iemand daar maanden later nog op

terugkomt. Naast de contacten met

patiënten komt er veel meer kijken

bij het runnen van een apotheek: o.a.

personeelsbeleid, infrastructuur, contact

met artsen en zorgverzekeraars,

noem maar op.

Niet meteen merkt

Als iemand een pijnstiller gebruikt, merk je

meteen of deze goed werkt of niet. Maar

er zijn ook geneesmiddelen die mensen

langdurig moeten gebruiken, dus waarbij

je het effect niet meteen merkt: antidepressiva

werken bijvoorbeeld vaak pas na twee

tot zes weken, maar je kunt wel meteen

last krijgen van bijwerkingen. Als iemand

geneesmiddelen voor het eerst in de apotheek

komt halen geven we voorlichting,

maar dat kan niet altijd: het komt voor

dat iemand dan weinig tijd heeft, of dat

bijvoorbeeld een gezinslid de geneesmiddelen

komt ophalen. En iemand onthoudt

lang niet alles meteen. Een belangrijk

aandachtspunt is ook: hoe kunnen we

stimuleren dat een patiënt er elke dag aan

denkt om zijn of haar geneesmiddelen te

gebruiken?

Patiënten opbellen

Ik doe onderzoek naar de rol van apotheken

bij het verbeteren van therapietrouw,

begeleid door een hoogleraar farmaceutische

patiëntenzorg. Zo’n dertig Service

Apotheken gaan elk ongeveer honderd

patiënten opbellen, twee weken na de start

met een geneesmiddel: hoe gaat het? Lukt

het om de geneesmiddelen in te nemen?

Is alles duidelijk? Zijn er problemen? Staat

iemand achter het gebruik van de geneesmiddelen?

We doen dat telefonisch, omdat

iemand thuis alle privacy heeft. Mensen

waarderen zo’n telefoongesprek enorm.

Onzichtbaar

Achter de schermen doen we veel aan

medicatieveiligheid. We zitten er bovenop

om ervoor te zorgen dat patiënten hun

geneesmiddelen veilig kunnen gebruiken.

Daar lopen we als Service Apotheken echt

in voorop. Als er iets mis zou gaan, kan dat

bijvoorbeeld leiden tot een ziekenhuisopname.

Maar als het goed gaat, is onze inspanning

grotendeels onzichtbaar voor de

patiënt. Wij hebben ons computersysteem

aan laten passen zodat we allerlei extra

controles hebben om te checken of iemand

de juiste geneesmiddelen krijgt.

Controles

Om een paar voorbeelden van die controles

te noemen: mensen boven de zeventig die

ontstekingsremmende pijnstillers gebruiken,

moeten daar bijna altijd een middel

bij krijgen voor hun maag. Dit bewaken

wij. Is een combinatie van middelen wel

veilig? Wordt de maximale dosering niet

overschreden? Wordt een middel niet

langer gebruikt dan is toegestaan? We

krijgen steeds vaker labwaarden door van

huisartsen, zodat we ook op basis daarvan

extra controles houden. Als de nieren bijvoorbeeld

minder goed werken, moet soms

de dosering worden aangepast.

Gesprek om geneesmiddelgebruik

te beoordelen

We handelen in de apotheek elk recept

zorgvuldig af. Daarnaast nodigen we vooral

oudere patiënten die meerdere geneesmiddelen

gebruiken uit voor een gesprek om

het hele medicatiegebruik te beoordelen.

Bij zo’n medicatiebeoordeling zijn we dus

niet met één recept bezig, maar beoordelen

we iemands hele geneesmiddelgebruik. Bij

dat gesprek komen innamevoorschriften ter

sprake, maar bijvoorbeeld ook gezondheidsklachten

en of iemand de geneesmiddelen

daadwerkelijk gebruikt.

Waardering

Soms blijkt tijdens het gesprek dat een

klacht, zoals een prikkelhoest, wel eens een

bijwerking kan zijn. Vervolgens beoordelen

we als apotheker het geneesmiddelgebruik.

Zo nodig bespreken we met de

huisarts onze vragen of suggesties: kan een

geneesmiddel worden gestopt, de dosering

worden veranderd of moet juist een middel

worden toegevoegd? Patiënten waarderen

zo’n gesprek enorm.

Contact met huisartsen

We zitten in een gezondheidscentrum met

huisartsen en andere zorgverleners. Omdat

we met die artsen in één gebouw zitten,

heb je intensief contact. Je loopt makkelijk

bij een arts binnen om even te overleggen.

We besteden veel aandacht aan gesprekken

met huisartsen om het geneesmiddelgebruik

van patiënten door te nemen.

Taal

In onze wijk wonen veel mensen van Turkse

en Marokkaanse afkomst. Vooral oudere allochtonen

spreken nogal eens slecht Nederlands.

Dan is het handig dat je er iemand

bij kunt halen die de taal goed spreekt.

Dan weet je zeker dat de informatie goed

overkomt. Mijn collega Hilda spreekt vloeiend

Turks en we hebben ook assistentes

die Arabisch, Berbers, Turks, Spaans en

Portugees spreken. Kort voor de ramadan

lichten we mensen voor over geneesmiddelgebruik

tijdens deze vastenmaand.

Rapportcijfer acht

We doen mee aan het klanttevredenheidsonderzoek

van zorgverzekeraar Agis. Klanten

geven ons het rapportcijfer acht. Heel

mooi dus! Het belangrijkste verbeterpunt is

dat er weinig parkeerplaatsen zijn. Daar is

bij ons in Amsterdam weinig aan te doen.

Er waren ook een aantal punten die we

snel konden verbeteren. Incontinentiemateriaal

geven we nu bijvoorbeeld mee in een

plastic tas die niet doorschijnt.

De tijd nemen

We doen ons best om veel service te

verlenen. Mensen kunnen door de week al

om acht uur ’s ochtends bij ons terecht en

ook op zaterdag zijn we open. Onze apotheek

biedt veel privacy. We hebben een vrij

groot team, waardoor we patiënten vaak

snel kunnen helpen en we de tijd kunnen

nemen voor een patiënt. Eén assistent

verwerkt het hele recept. We hebben een

robot die de geneesmiddelen pakt. Vooral

kinderen vinden het geweldig om die robot

te zien. We gebruiken de tijd die de robot

uitspaart niet om met minder mensen te

werken. We zeggen niet tegen de patiënt:

“Gaat u maar even zitten, ik roep u als het

klaar is” Nee, de tijd die de robot nodig

heeft om de doosjes te pakken, gebruiken

wij voor een gesprek met de patiënt aan

de balie: om uitleg te geven, vragen te

beantwoorden of gewoon even een praatje

te maken. Patiënten vinden dat heel prettig.

Fred Kolk

We zijn de koning te rijk in ons

strandhuisje

We hebben 22 jaar een haringkar gehad.

Onze omzet werd steeds minder,

omdat er steeds meer buitenlanders

in de wijk kwamen wonen. Dat zijn

geen haringeters. De wijk waar we

wonen is ook gemengd geworden.

Op de hoek woont een Marokkaans

gezin; even verder woont een Turkse

familie. Dat gaat prima hoor. Je hoort

weleens muziek, maar dat heb ik liever

dan dat er ruzie gemaakt wordt.

Zeven verschillende

medicijnen

Ik gebruik zeven verschillende medicijnen.

Ik heb een jaar of vijf geleden een

herseninfarct gehad. Daar ben ik goed

uitgekomen, maar ik gebruik sinds die tijd

cholesterolverlagers en medicijnen tegen

de hoge bloeddruk. Ik heb een scheurtje in

m’n middenrif, daar gebruik ik omeprazol

voor. En ik maak een stofje in mijn hoofd

niet aan, waardoor ik als ik werd opgeschrikt

in het verkeer mijn agressie soms

niet kon onderdrukken; daar neem ik een

pilletje voor. En dan heb ik nog een pilletje

voor m’n prostaat.

Reuma

In 1997 bleek ik reumatoïde artritis te

hebben; een vorm van reuma. Ik gebruik

methotrexaat: drie tabletjes in de week.

Elke drie maanden wordt m’n bloed nagekeken

en elk half jaar moet ik op controle

komen. Ik heb nu geen last meer van m’n

reuma. Soms trekt ’s nachts een pees sterk

aan; dat is wel pijnlijk. Maar na een paar

minuten gaat dat weg. En ik kan niet te

lang op een arm liggen, want dan doet het

zeer. Daarom lig ik altijd te woelen in bed.

Handige rol

Ik was altijd elke veertien dagen al die

pillen aan het sorteren. Mijn schoonmoeder

krijgt haar medicijnen in een medicijnrol.

De medicijnen zijn gesorteerd in een klein

plastic zakje per slikmoment. Ik vroeg in

Apotheek Koning: ‘Kan ik ook zo’n rol

krijgen?’ Dat was geen probleem. Ik ga nu

elke veertien dagen een rol ophalen in de

apotheek. Zo’n rol is heel handig. ’s Avonds

vergeet ik m’n pillen een heel enkele keer;

dan neem ik ze de volgende ochtend in.

Slaapapneu

Ik heb ook slaapapneu: als ik slaap kan

dan m’n adem stilstaan. Ik kreeg daar van

de longarts eerst een masker voor dat lucht

naar binnen pompt, maar dat ding maakte

zoveel lawaai dat ik niet kon slapen. Nu

heb ik een heel simpel apparaat: een

snurkstopper. Ik bind dat ding ’s nachts om

m’n borst. Als ik op m’n rug ga liggen, gaat

het trillen en brommen. Dan ga je vanzelf

op je zij liggen en dan heb je geen last van

je slaapapneu.

Draadje los

Twee jaar geleden kreeg ik ineens helemaal

geen lucht meer, dat was eng. Daarom

heb ik een pacemaker gekregen. Maar de

zomer erop liep ik weer te sukkelen. Het

kwam voor dat ik in de caravan aan het

werk was en dat ik wel kon janken: ik kan

niet meer, ik ben kapot. Toen ik na die zomer

op controle ging voor m’n pacemaker,

bleek er een draadje los te zitten. Dat is

gerepareerd en nu voel ik me weer prima.

Strandhuisje

Ik heb dus aardig wat gezondheidsproblemen,

maar ik ben een levensgenieter hoor!

We zijn de koning te rijk. We wonen in

Amsterdam, maar van mei tot eind augustus

zitten we in ons huisje op het strand

in Egmond aan Zee. We zijn er deze zomer

voor het 44e jaar. De eerste jaren zaten

we er in een tenthuisje met onze kleine kinderen.

Het kan er verschrikkelijk stormen;

dat is wel een avontuur in zo’n tent. We

hebben heel wat meegemaakt op deze

plek. Alle ruiten zijn een keer stukgewaaid.

Nu zitten we in een stacaravan. Elk jaar in

mei bouwen we hem op. Het zware werk

doet onze zoon, want hij heeft in Egmond

ook een strandhuisje. Wij doen het lichtere

werk en daar nemen we alle tijd voor.

Zee is elke dag anders

We gaan in ons strandhuisje lekker luieren

en lezen. We hebben een bibliotheekpas,

dus we kunnen in Egmond gewoon naar

de bibliotheek. Ik ga bijna elke dag naar

het dorp om boodschappen te doen. Je

hebt natuurlijk het liefst mooi weer, maar

ook als het slecht weer is vermaken we

ons hoor.

De zee ziet er élke dag anders uit. Als het

koud is, zit ik desnoods met een deken om

me heen naar zee te kijken. En als het geen

strandweer is, is het heerlijk rustig. Dan zijn

er alleen een paar wandelaars. En hoe mooi

het weer ook is: als er voetbal is, zit ik in de

stacaravan voetbal te kijken.

24 leef! leef! 25

tekst: Fred Verdult. foto’s: Mandy Brander, Marjolein Annegarn


Moe? Stijf?

Gewrichtspijn?

Reuma. U staat er niet alleen voor

Ruim 2,3 miljoen Nederlanders boven

de 20 jaar hebben één of meerdere

vormen van reuma. Dat is 1 op de 5

mensen! Bent u één van hen? Lees

dan wat Service Apotheek voor u kan

betekenen.

Reuma is een verzamelnaam voor

meer dan 100 verschillende reumatische

aandoeningen van de

gewrichten, spieren, pezen en gewrichtsbanden.

Deze ziekte komt op

alle leeftijden voor, maar het begint

meestal tussen de 30 en 60 jaar.

Typische verschijnselen zijn: pijn,

stijve en pijnlijke spieren en gewrichten

en vermoeidheid. In veel

gevallen is er ook sprake van een

ontsteking, zoals bij jeugdreuma,

reumatoïde artritis en de ziekte van

Bechterew. Ook artrose en bursitis

(ontsteking van de slijmbeurs, vaak

door overbelasting) vallen onder

reuma. Dit kan allerlei beperkingen

van de dagelijkse bezigheden met

zich meebrengen.

Uw Service Apotheek helpt

Bij de behandeling van reuma speelt u zelf

een grote rol. Zo is het van belang dat u

tijdig toename van uw klachten signaleert,

uw geneesmiddelen goed gebruikt en de

juiste leefregels volgt. Uw Service Apotheek

helpt u hier graag bij. Welke soorten

geneesmiddelen zijn er? Hoe werken deze

middelen? Hoe moet ik ze gebruiken? Wat

zijn de bijwerkingen? Mag ik ze combineren

met andere geneesmiddelen?

Met al uw vragen kunt u terecht bij uw

Service Apotheek. Wij zetten voor u vast

een paar tips over geneesmiddelgebruik bij

reuma op een rijtje.

Tips bij

reuma

Tabletten tijdens de maaltijd

Geneesmiddelen die worden voorgeschreven

bij reuma geven nogal eens

maag- en darmproblemen, zoals maagpijn,

misselijkheid en braken. Ook kunnen door

deze middelen maagzweren ontstaan.

Om maagklachten te voorkomen, kunt u

de tabletten het beste tijdens de maaltijd

innemen.

Bescherm uw maag

Soms is innemen tijdens de maaltijd niet

voldoende. In dat geval raden wij u aan

naast de pijnstiller ook een zogeheten

maagbeschermer te gebruiken.

Pijnstillers zelf kopen

Pijnstillers die zonder recept verkrijgbaar

zijn, bevatten soms dezelfde stoffen als de

geneesmiddelen die uw arts voorschrijft.

Dubbel gebruik kan bijwerkingen veroorzaken

en dient daarom vermeden te worden.

Meld daarom altijd bij uw apotheker welke

geneesmiddelen u allemaal slikt.

Meld bijwerkingen

Last van bijwerkingen? Meld dit bij uw

Service Apotheek. Misschien is er een

alternatief middel beschikbaar waarbij u

minder of zelfs helemaal geen last hebt

van bijwerkingen.

Houd uw medicatieoverzicht

actueel

Zorg ervoor dat u een duidelijk overzicht

hebt van alle geneesmiddelen die u

gebruikt. Uw Service Apotheek helpt u hier

graag bij. U kunt gratis een geneesmiddelpaspoort

krijgen bij uw Service Apotheek,

zodat u in een oogopslag kunt zien welke

geneesmiddelen u gebruikt.

Daarnaast kunt u bij Service Apotheek een

geneesmiddeldoos kopen. Deze dozen zijn

er in alle soorten en maten en verkrijgbaar

tegen verschillende prijzen. Zo’n

geneesmiddeldoos maakt een einde aan

dagelijks terugkerende vragen als: hoe laat

moet ik mijn geneesmiddelen ook alweer

innemen? Heb ik ze misschien al gehad

vandaag? Ben ik ze gisteren niet per

ongeluk vergeten?

Bovendien werken de meeste Service Apotheken

met de medicatierol of weekdozen,

waarmee wij u op maat een geneesmiddeloverzicht

kunnen geven. Het is een

praktische oplossing voor de correcte inname

van geneesmiddelen. Op ieder zakje/

vakje staat aangegeven welke geneesmiddelen

het bevat, hoe deze eruitzien en op

1 2 3 4 5

welk tijdstip u deze geneesmiddelen moet

innemen. Op elk innamemoment neemt u

de geneesmiddelen in. Zo weet u zeker dat

u de juiste geneesmiddelen gebruikt, op

het juiste moment en in de juiste dosering.

Bovendien is het tijdbesparend. Wanneer

u een nieuw of ander geneesmiddel krijgt

voorgeschreven, passen wij uw huidige

medicatierol of weekdoos aan of worden

de nieuwe geneesmiddelen tijdelijk bijgeleverd

tot u weer met een nieuwe medicatierol

of weekdoos start. De medicatierol

is een service die uw Service Apotheek u

gratis aanbiedt.

Speciale hulpmiddelen

Voor al uw genees- en hulpmiddelen én

voor informatie hierover kunt u op één

adres terecht.

Uw Service Apotheek informeert u graag

over de diverse, speciale hulpmiddelen

waarmee u het innemen en het gebruik

van uw geneesmiddelen kunt vergemakkelijken.

Zoals bijvoorbeeld:

1. Een oogdruppelhulpmiddel: deze

maakt het mogelijk om zonder hulp

van anderen uw ogen te druppelen.

2. Een tabletsplitter helpt u om zonder

inspanning een tablet in twee

delen te splijten of om een tablet te

vermalen.

3. Met de tablettendoordrukker voor tabletten

in blister, kunt u op eenvoudige

wijze tabletten uit hun verpakking

drukken. Het ontwerp stelt u in staat

met een geringe krachtsinspanning

tabletten van een stevige (blister)

verpakking te ontdoen.

4. Een hulpmiddel om met gemak

verpakkingen, blikjes en flessen te

openen.

5. De tube hulpmiddel helpt u om op

een eenvoudige manier met geringe

krachtsinspanning allerlei tubes leeg

te maken.

Gratis thuisbezorgd

Bent u niet in staat om uw genees- of

hulpmiddelen zelf op te halen?

Dan bezorgen wij deze gratis aan huis.

Vanzelfsprekend wordt uw privacy hierbij

gewaarborgd. Vraag naar de mogelijkheden

in uw Service Apotheek!

Maak het uzelf zo gemakkelijk mogelijk

met behulp van de verschillende

services en hulpmiddelen die uw

Service Apotheek u kan bieden.

Service Apotheek...

betrouwbaar, veilig

en dicht bij u in de buurt.

www.serviceapotheek.nl

26 leef! leef! 27


Golfen (toch ook)

uw sport?

Golft u al? Zo niet, dan is het vast het proberen waard! Tenminste als u lekker naar buiten wilt, een beetje sportief bent

en andere mensen wilt ontmoeten. Als u een klein beetje ’balgevoel’ hebt, dan wordt u vast helemaal enthousiast.

Golfen kan bijna iedereen. Het is geen

zwaar lichamelijke sport. Een golfbaan

heeft vaak 18 holes. De kunst is om de

kleine golfbal met zo min mogelijk slagen

in de hole, een gat in de grond, te slaan.

Een 18 holes baan loopt u in ongeveer vier

uur. De afstand bedraagt dan gemiddeld

zes kilometer. Kortom: een halve dag

buiten betekent de andere helft van de dag

vaak nog extra energie.

Er zijn trouwens ook genoeg liefhebbers

die ’pas’ in de avonduren een balletje

slaan. En als u minder tijd heeft, dan loopt

u toch gewoon negen holes! Golfen is

ook een sociale sport. Vaak speelt u in een

flight (’groepje’) van twee, drie of vier spelers.

En natuurlijk speelt u om te winnen,

maar de gezelligheid speelt ook een grote

rol. Overigens kan door een ingenieus spelsysteem

een geroutineerd golfer verliezen

van iemand die pas zijn golfvaardigheidsbewijs

(GVB) heeft behaald. Degene die

minder goed speelt, mag meer slagen

gebruiken om de golfbal in de hole te

slaan. Net als bij iedere andere sport zijn

er wel materialen die aangeschaft moeten

worden. Schoeisel is belangrijk. Softspikes

geven meer houvast op het gras waarop

u loopt. De clubs, of de stokken zoals we

het per ongeluk wel eens noemen, kunt u

huren of in een later stadium aanschaffen.

Inmiddels zijn er in Nederland al ruim 200

golfbanen en duizenden in Europa. Bekende

Nederlandse banen zijn in Zandvoort

en Hilversum waar ook de laatste jaren de

KLM Open gespeeld is. In het buitenland is

o.a. de Spaanse regio Costa Brava, tussen

Barcelona en Girona een golfparadijs. Spelen

op de PGA de Catalunya is een droom

van iedere golfer!

Speciaal voor de lezers van Leef!

hebben we samen met Van der Valk

Hotels een arrangement samengesteld

die het mogelijk maakt om te

spelen op de PGA Catalunya, een

Europese top 10 baan! Maar dat is

nog niet alles. Een dagtrip naar

Barcelona mag natuurlijk niet ontbreken.

Natuurlijk hebben we ook

een mooi aanbod voor de beginnende

golfer. Interesse? Kijk naar de

aanbiedingen hiernaast.

Golfen, fietsen en wandelen in Spanje

Inclusief citytrip barcelona.

Reisnummer: eventfcb01

€ 249,00

De romantische baai, Sant Pol, is op nog geen 30 meter

van het hotel gelegen. We nodigen u uit om één van de

meest afwisselende en rijkste streken op het gebied van

natuur, geschiedenis en cultuur van het oude Europa

te ontdekken. De omgeving wordt gekenmerkt door

pittoreske (vissers)dorpjes, rotspartijen en schitterende

wandel- en fietsroutes in een bosrijk en heuvelachtig

landschap. In de omgeving van Hotel Barcarola vindt u

een aantal “groene paden”.

Deze wandel- en fietsroutes die uitsluitend voor voetgangers-

en fietsverkeer zijn bestemd, met hellingen die over

het algemeen niet steiler zijn dan 3%. Verder beschikt

de Costa Brava tal van kust-wandelroutes die de vele

kleine baaitjes met elkaar verbinden. De Costa Brava kent

tientallen golfbanen met veel variatie. Spelen op Golf

d´Aro, Golf Costa Brava en PGA de Catalunya, Europese

top 10 baan, is zonder meer fantastisch!

Barcelona

Tijdens uw verblijf aan de Costa Brava mag een bezoek

aan de hoofdstad van Catalonië niet ontbreken. Barcelona

bruist, steelt uw hart! Denk maar eens aan de

Sagrada Familie, Gaudi, de “Ramblas”, het voetbalstadion

van FC Barcalona en Plaza de Catalunya, het is

een stad om nooit meer te vergeten. De steden Figueres

(Dali Museum) en Girona mogen zeker niet onopgemerkt

blijven.

Hotel Barcarola ***

Dit gezellige Van der Valk familiehotel, dat garant staat

voor optimale kwaliteit en service, bevindt zich in de

plaats S’Agaró, gelegen aan de mooie kust van de Costa

Brava en heeft de volgende faciliteiten:

Exclusief

voor u als

lezer van

Leef!

Inclusief citytrip barcelona

en 3 greenfees. Reisnummer: GOLFCB01

€ 399,00

7 - daagse golf-stedenreis Costa Brava

Leef! heeft samen met Van der Valk Hotels een scherp geprijsd arrangement samengesteld voor zowel

golfers als niet-golfers. Het gezellige familiehotel Barcarola is gelegen aan de mooie kust van de Costa

Brava. Steden als Barcelona, Girona en Figueres (Dali Museum) liggen binnen ca. 1 uur rijden van het hotel.

• receptie (NL gesproken) • lounge • lift • restaurant

• bar • terras aan het buitenzwembad • gratis wifi. De

ruime keurig ingerichte kamers zijn voorzien van telefoon,

televisie (NL), koelkastje, airco, kluisje, bureau, vloerverwarming

en een badkamer met bad, aparte douche en

toilet. De kamers hebben een terras of balkon.

Inbegrepen:

• 6 nachten in het van der Valk Hotel Barcarola o.b.v.

verblijf in een 2- pers.kamer,

• uitgebreid ontbijtbuffet,

• 3 greenfee’s voor Golf d´Aro, Golf Costa Brava

en PGA de Catalunya een Europese top 10

baan! (bij GOLFCB01),

• een gevulde gratis minibar bij aankomst

• welkomstdrankje,

• welkomstpakket met fiets-, wandel- en autoroutes,

• belastingen,

• Barcelona dagexcursie (bij min. 20 deelnemers

Nederlandse begeleiding),

• gratis informatiemap en reisbescheiden,

• aankomst in weekend 8-9, 15-16 of 22-23 oktober

2011 andere aankomstdagen beperkt mogelijk.

Bij de reissom is niet inbegrepen:

• reserveringskosten € 25,00 per kamer,

• dit arrangement is op basis van eigen vervoer,

• toeslag 1 pers.kamer € 120,00 p.p.,

• uitgaven van persoonlijke aard,

• entreegelden en facultatieve excursies (zoals o.a.

bezoek aan Girona, Pals, Figueres),

• reis- en ongevallenverzekering en annuleringsverzekering.

Voor meer informatie en boeken, www.eventsxl.nl/reis of bel de lezers-lijn 0548 - 65 65 80

maandag t/m vrijdag: 9 tot 18 uur. Op verzoek sturen wij u het volledige programma graag toe.

Golfcinic

Golf is de snelst groeiende sport in Nederland.

Magazine Leef! biedt u daarom de

mogelijkheid in samenwerking met diverse

golfbanen in Nederland, om tijdens een

dagclinic, kennis te maken met alle onderdelen

die bij een ’rondje golf’ horen: afslaan,

chippen en putten.

Dit alles onder leiding van een golfprofessional.

Maar dit is nog niet alles: Als

klap op de vuurpijl gaat u na de golfclinic

spelen op de par 3 baan. Hiermee sluit u het

ultieme golfgevoel van deze sportieve dag af.

Natuurlijk is een goede lunch inbegrepen!

Voor lezers van Leef! complete

arrangement vanaf € 79,00

Greenfee aanbieding

Wij hebben voor u banen geselecteerd waar

u samen met uw (golf)vrienden 18 holes

kunt spelen.

U betaalt slechts € 99,00 per

flight.

Bij een deelname van 4 personen (maximaal)

per flight dus nog geen 25 euro p.p.

Voor meer informatie en boeken:

www.eventsxl.nl/golf

28 leef! leef! 29


En dan nog even dit...

Houd uw medicatieoverzicht

actueel!

Om veilige zorg te kunnen verlenen is een actueel medicatieoverzicht nodig. Dit kunnen wij niet alleen,

daar hebben wij uw hulp bij nodig! Informeer daarom uw Service Apotheek bij wijzigingen in uw geneesmiddelengebruik,

gebruik van vrij verkrijgbare middelen (zoals bijvoorbeeld pijnstillers en vitamines),

zwangerschap, borstvoeding, allergieën en alles wat voor uw

geneesmiddelengebruik van belang kan zijn.

Tips voor het actueel houden van uw medicatieoverzicht.

• Weet waarom u een geneesmiddel gebruikt.

• Maak gebruik van één apotheek.

• Meld bijwerkingen.

• Houd uw apotheker op de hoogte welke genees-, hulp-

en zelfzorgmiddelen u gebruikt.

• Maak gebruik van een geneesmiddelenpaspoort

• Neem uw medicatieoverzicht overal mee naar toe. Bijvoorbeeld

bij opname in het ziekenhuis, bezoek aan een

specialist, maar bijvoorbeeld ook op vakantie.

Controleer regelmatig of uw gegevens nog kloppen bij uw

Service Apotheek. Geef wijzigingen in het gebruik van uw

geneesmiddelen zo snel mogelijk door aan uw apotheker, zodat

uw medicatieoverzicht actueel is.

Voor meer informatie over het medicatieoverzicht, ga naar uw Service Apotheek.

30 leef!

Ik wil mij inschrijven:


De zekerheden van uw Service Apotheek...

Waarom de zekerheden van de Service Apotheek?

Wij nemen de gezondheid van onze cliënten zeer serieus en werken intensief samen met de

(huis)arts of specialist. De Service Apotheker controleert altijd het recept en begeleidt het

geneesmiddelengebruik, persoonlijk, betrokken en deskundig. Een veilig idee!

De zekerheden van Service Apotheek:

Service

• U wordt altijd snel geholpen.

• Uw geneesmiddelen altijd voor u op voorraad of binnen

24 uur in huis.

• Gratis thuisbezorging van uw genees- en/of

hulpmiddelen.

• Uw herhaalmedicatie 24 uur per dag te bestellen.

• Ideeën of suggesties? Uw mening telt.

Veilig en betrouwbaar

• Intensieve samenwerking met uw huisarts of specialist.

• Uw recept wordt altijd door uw apotheker gecontroleerd.

• Uw geneesmiddelengebruik wordt persoonlijk en

deskundig begeleid.

Altijd de juiste informatie

• Het apotheekteam is altijd bereikbaar voor vragen, ook

onder vier ogen.

• Aanvullende informatie is altijd afgestemd op uw

persoonlijke situatie.

U weet precies waar u aan toe bent!

Enquête

Uw mening telt!

Wij vinden de kwaliteit van onze dienstverlening

erg belangrijk. Vandaar dat

wij graag willen weten wat uw mening

daarover is.

Op www.serviceapotheek.nl vindt u een

korte enquête, onder de knop ‘Uw mening

telt!‘. Wij zouden het op prijs stellen als u

deze wilt invullen.

Kijk ook eens op

www.serviceapotheek.nl!

Op onze website vindt u uitgebreide informatie

over bijvoorbeeld veilig op reis, geneesmiddelen,

aandoeningen en zelfzorg.

En u kunt er uw vragen stellen, nieuws

lezen en de Service Apotheek bij u in de

buurt vinden. Dit is natuurlijk nog lang niet

alles, maar kijkt u zelf eens rond op

www.serviceapotheek.nl.

Mijn gegevens*:

Achternaam: ..................................................................................... (M / V)

Voorletters: ................................................................................................

Geboortedatum: ................................................................................................

Straat/huisnummer: ................................................................................................

Postcode: ................................................................................................

Plaats: ................................................................................................

Telefoon: ................................................................................................

E-mail: ................................................................................................

Huisarts: ................................................................................................

Lever de ingevulde bon in bij de door u gekozen Service Apotheek.

*Aanvullend zal de apotheek u vragen naar overige belangrijke gegevens zoals bijvoorbeeld

de huidige medicatie, allergieën of intoleranties, zwangerschap of het geven van borstvoeding,

verzekeringsgegevens.

Waar vindt u uw Service Apotheek?

ALMELO Acacia Service Apotheek

ALMELO Service Apotheek Van Goinga

AMERSFOORT Berg Service Apotheek

AMERSFOORT Service Apotheek Keyser

AMERSFOORT Service Apotheek Schuilenburg

AMERSFOORT Service Apotheek Soesterkwartier

AMERSFOORT Berg Service Apotheek

AMSTERDAM De Schinkel Apotheek

AMSTERDAM Service Apotheek Koning B.V.

AMSTERDAM Service Apotheek Mediport

AMSTERDAM Rijn Service Apotheek

AMSTERDAM Service Apotheek Sam van Houten

AMSTERDAM Noordam Service Apotheek

AMSTERDAM Schelde Service Apotheek

AMSTERDAM Service Apotheek Staatslieden

AMSTERDAM Z.O. Service Apotheek Holendrecht

APELDOORN Service Apotheek de Taling

ARNHEM Service Apotheek Kisters-Ascherman

ARNHEM Service Apotheek Presikhaaf

ARNHEM Service Apotheek Elderveld

ARNHEM Service Apotheek de Laar

ASSEN Service Apotheek Kloosterveen

ASSEN Service Apotheek Marturia

ASSEN Service Apotheek Themmen

BAARN Service Apotheek Julius

BARENDRECHT Service Apotheek Carnisselande

BARNEVELD Service Apotheek Asklepios

BARNEVELD Service Apotheek De Burgt

BENNEKOM Bennekomse Service Apotheek

BERGEN (LB) Service Apotheek Maasduinen

BERGEN OP ZOOM Service Apotheek De Poort

BERGSCHENHOEK Service Apotheek Parkzoom

BEUNINGEN Service Apotheek Blanckenburgh

BEVERWIJK Service Apotheek Kroonenberg B.V.

BILTHOVEN Noorder Service Apotheek Bilthoven

BLADEL Service Apotheek Bladel

BLARICUM Gooische Service Apotheek Blaricum

BORNE Service Apotheek Stoop

BOSKOOP Boskoopse Service Apotheek

BOXMEER Service Apotheek Boxmeer

BOXMEER Service Apotheek Rochus

BREDA Service Apotheek Haagse Beemden

BREDA Service Apotheek Kroeten

BREDA Service Apotheek van den Bergh en van den Reek

BREDA Service Apotheek Woltermann

BREDA Service Apotheek Brabantpark

BREDA Service Apotheek Doornbos

BREDA Service Apotheek Heusdenhout

BUITENPOST Service Apotheek It Krúswâld

BUSSUM De Gooise Service Apotheek B.V.

CUIJK Service Apotheek Cuijk

DEN BURG De Texelse Service Apotheek

DEN HAAG Alpha Service Apotheek

DEN HAAG Service Apotheek Bouwlust

DEN HAAG Service Apotheek Brusse

DEN HAAG Service Apotheek Den Heijer

DEN HAAG Service Apotheek Hofstad

DEN HAAG Service Apotheek Jager Bruining

DEN HAAG Regentesse Service Apotheek

DEN HAAG Waldeck Service Apotheek

DEN HAAG Zuiderpark Service Apotheek

DEN HELDER Service Apotheek Zuiderhaaks B.V.

DEURNE Service Apotheek de Schelde

DEURNE Service Apotheek In ‘t Groen

DEVENTER Flora Service Apotheek

DEVENTER Service Apotheek de Vijfhoek

DEVENTER Service Apotheek Keizerslanden

DEVENTER Service Apotheek Meindersma

DEVENTER Service Apotheek Zandweerd

DOETINCHEM Service Apotheek Hof van Cambridge

DOKKUM Service Apotheek Dokkum-ziekenhuis

DOKKUM Service Apotheek Dokkum-centrum

DORDRECHT Service Apotheek Crabbehof

DORDRECHT Service Apotheek Galilea-Zuid

DRACHTEN Service Apotheek De Wiken

DRUTEN Service Apotheek Druten

DUIVEN Service Apotheek Duiven

EDE Acacia Service Apotheek

EEMNES Service Apotheek Eemnes

EERSEL Service Apotheek Eersel

EINDHOVEN Service Apotheek Arnouts

EINDHOVEN Service Apotheek De Roosten

EINDHOVEN Service Apotheek Gestel

EINDHOVEN Service Apotheek Haagdijk

EINDHOVEN Service Apotheek Jansen

EINDHOVEN Service Apotheek Lingmont

EINDHOVEN Service Apotheek Ridas

ELIM Service Apotheek Het Dwarsgat

ELST Park Service Apotheek

EMMEN Service Apotheek Emmen

EPE Service Apotheek Epe

EWIJK Service Apotheek Ewijk

FINSTERWOLDE Service Apotheek Reiderland

FRANEKER Service Apotheek Post

FRANEKER Service Apotheek Saxenoord

GELDROP Service Apotheek Coevering

GELEEN Service Apotheek Kluis

GENDRINGEN Service Apotheek Gendringen

GENEMUIDEN Service Apotheek de Muiden

GIETEN Service Apotheek Oostermoer B.V.

GOOR Goorse Service Apotheek

GORINCHEM Service Apotheek Laag Dalem

GORINCHEM Service Apotheek Poels

GOUDA Service Apotheek Driewegplein

GOUDA Service Apotheek Grendel B.V. (D)

GOUDA Service Apotheek Grendel B.V. (H)

GOUDA Service Apotheek Heerkens

GOUDA Service Apotheek Joh. Rond

GRAVE Service Apotheek Grave

s’ GRAVENZANDE Service Apotheek het Oude Land

GRONINGEN Service Apotheek Hoogkerk

GRONINGEN Service Apotheek Hanzeplein

HAARLEM Marnix Service Apotheek

HAARLEM Service Apotheek van Gogh

HAARLEM Teyler Service Apotheek B.V.

HASSELT Service Apotheek Hasselt

HEELSUM Service Apotheek Heelsum

HEEMSKERK Service Apotheek Waterrijck BV

HEEMSTEDE Aerdenhout Service Apotheek B.V.

HEERDE Service Apotheek Heerde

HEEZE Service Apotheek Heeze

HELLENDOORN Service Apotheek Schotman

HELMOND Service Apotheek De Bus

HELMOND Service Apotheek de Rijpel

HELMOND Service Apotheek Leliestraat

HELMOND Service Apotheek Leonardus

HENGELO, GLD Service Apotheek Hengelo

HETEREN Service Apotheek De Hoeve

HOEVEN Service Apotheek Hoeven

HOLLANDSCHEVELD Service Apotheek Tjan

HOLTEN Service Apotheek Holten

HONSELERSDIJK Service Apotheek Hofzicht

HOOFDDORP Service Apotheek Veen

HOOG KEPPEL Service Apotheek Hummelo en Keppel

HOOGEVEEN Service Apotheek Duivenstede

HOOGEZAND Service Apotheek Kranenborg B.V.

IJSSELMUIDEN Service Apotheek IJsselmuiden

IJSSELSTEIN Service Apotheek Zenderpark

KAMPEN Service Apotheek Brun Aqua

KAMPEN Service Apotheek de Wetering

KAMPEN Service Apotheek Ebbingepoort

KERKRADE Service Apotheek MC de Linde

KERKRADE Service Apotheek Terwinselen

KERKRADE-WEST Service Apotheek M.C. West Kerkrade

KOLLUM Service Apotheek It Krúswâld

KRIMPEN A/D IJSSEL Service Apotheek Vrijhof

LANDGRAAF Service Apotheek Landgraaf

LANDGRAAF Service Apotheek M.C. Putstraat

LANDGRAAF Service Apotheek Nieuwenhagen

LAREN Gooische Service Apotheek Laren

LEENDE Service Apotheek Leende

LEERDAM Leerdamse Service Apotheek

LEERDAM Service Apotheek Het Eiland

LEERSUM Service Apotheek De Drie Leliën

LEEUWARDEN Service Apotheek Bilgaard

LEEUWARDEN Service Apotheek Boiten BV

LEKKERKERK Service Apotheek Lekkerkerk

LEUSDEN Service Apotheek Leusden

LIEMPDE Service Apotheek Liempde

MAASBRACHT Service Apotheek Maasbracht

MAASDIJK Service Apotheek Maasdijk

MAASTRICHT Centrum Service Apotheek Schoepp

MAASTRICHT Service Apotheek America

MAASTRICHT Service Apotheek Caberg

MAASTRICHT Service Apotheek Ten Horn

MAASTRICHT Service Apotheek van Thoor

MALDEN Service Apotheek Malden

MEPPEL Service Apotheek Rembrandt van Rijn

MILL Service Apotheek St. Willibrord

MOERGESTEL Service Apotheek Moergestel

MOLENHOEK Service Apotheek de Vuursteen

MUNTENDAM Service Apotheek Eppinga

MUSSELKANAAL Service Apotheek Musselkanaal

NAALDWIJK Service Apotheek Naaldwijk

NAALDWIJK Service Apotheek de Eenhoorn

NAARDEN Vesting Service Apotheek

NEDERWEERT Service Apotheek Maar

NEEDE Service Apotheek Neede

NIEUWE PEKELA Service Apotheek Nieuwe Pekela

NIEUWLEUSEN Service Apotheek Nieuwleusen

NIJMEGEN Service Apotheek Binnendijk

NIJMEGEN Service Apotheek Dukenburg

NIJMEGEN Service Apotheek Hazenkamp

NIJMEGEN Service Apotheek Malvert

NIJMEGEN Service Apotheek Neerbosch-Oost

NIJMEGEN Service Apotheek Nijmegen-Oost

NIJMEGEN Service Apotheek Van der Ploeg

NIJMEGEN Zuider Service Apotheek

NIJMEGEN Service Apotheek Lindenholt

NIJMEGEN Service Apotheek Onder de Linde

NIJVERDAL Service Apotheek Mijnhardt

NOORDWOLDE Service Apotheek De Wissel

NOOTDORP Service Apotheek Nootdorp

NUENEN Service Apotheek Aan de Berg

NUENEN Service Apotheek Nuenen

OIRSCHOT Service Apotheek Oirschot

OISTERWIJK Service Apotheek Oisterwijk Kliniek

OISTERWIJK Service Apotheek De Voorste Stroom

OMMEN Ommer Apotheek

OOSTERBEEK Oosterbeekse Service Apotheek

OUD GASTEL Service Apotheek Nieuw Gastel

OUDE PEKELA Pekelder Service Apotheek

OUDENBOSCH Service Apotheek Oudenbosch

OUDEWATER Service Apotheek Oudewater

PATERSWOLDE Service Apotheek Eelde-Paterswolde

POORTUGAAL Service Apotheek Poortugaal

RAALTE Raalter Service Apotheek

REEUWIJK Service Apotheek Reeuwijk

RENKUM Service Apotheek Renkum

REUSEL Service Apotheek Reusel

REUVER Service Apotheek Reuver

RHENEN Service Apotheek Deys

RHOON Service Apotheek Portland

RHOON Service Apotheek Rhoon

RIDDERKERK Service Apotheek Bolnes

RIDDERKERK Service Apotheek Plein Oost

RIDDERKERK Service Apotheek Slikkerveer

RIJNSBURG Service Apotheek Rijnsburg

ROTTERDAM De Binnenweg Service Apotheek

ROTTERDAM Dorpsweg Service Apotheek

ROTTERDAM Ramleh Service Apotheek

ROTTERDAM Service Apotheek Pendrecht

ROTTERDAM Service Apotheek Van Waert

ROTTERDAM Service Apotheek Beethoven

SASSENHEIM Service Apotheek Sassenheim

SASSENHEIM Service Apotheek Teylingen

SCHIEDAM Service Apotheek Nieuwland

SILVOLDE Dependance Service Apotheek Benraad

SINT OEDENRODE Markt Service Apotheek

SINT OEDENRODE Service Apotheek Dommelrode

SINT WILLEBRORD Saturnus Service Apotheek

SITTARD Service Apotheek de Baandert

SITTARD Service Apotheek Overhoven-Hoogveld

SNEEK Service Apotheek van der Sluis

STEIJL TEGELEN Service Apotheek de Goede

SUSTEREN Service Apotheek Susteren

t HARDE Service Apotheek ‘t Harde

TER AAR Service Apotheek ter Aar

TERBORG Service Apotheek Benraad BV

TILBURG Service Apotheek de Quirijnstok

TILBURG Service Apotheek Klijsen

TILBURG Service Apotheek de Reeshof

TILBURG Service Apotheek Witbrant

TILBURG Service Apotheek Dalem

TILBURG Service Apotheek Heyhoef

ULFT Service Apotheek Ulft

UTRECHT Service Apotheek Koert B.V.

UTRECHT Service Apotheek Medisina

VAASSEN Service Apotheek Vaassen

VEENDAM Service Apotheek Sorghvliet

VEENDAM Service Apotheek van Aken

VEGHEL Service Apotheek ‘t Zuid

VEGHEL Service Apotheek Veghel

VENLO Service Apotheek Groenveld

VENLO Service Apotheek Pans

VENLO Service Apotheek Wolters

VIJFHUIZEN Service Apotheek Vijfhuizen

VLISSINGEN Service Apotheek De Singel

VOORBURG Huygens Service Apotheek

VOORBURG Service Apotheek Savalle

VOORSCHOTEN Service Apotheek de Meidoorn

WAALRE Service Apotheek Aalst-Waalre

WAGENINGEN Service Apotheek van Weringh

WASPIK Service Apotheek Waesbeeck

WASSENAAR Service Apotheek Langstraat

WASSENAAR Service Apotheek Wassenaar-Zuid

WATERINGEN Service Apotheek De Beemd

WATERINGEN Wateringse Service Apotheek

WEERT Service Apotheek Hupperetz B.V.

WERKENDAM Service Apotheek de Kruijf BV

WIJCHEN Service Apotheek van Poppel

WILDERVANK Service Apotheek Wildervank

WINSCHOTEN Service Apotheek Boschplein

WINSCHOTEN Service Apotheek Hommesplein

WOERDEN Service Apotheek Woerden

WOLVEGA Service Apotheek De Griffioen

WOLVEGA Service Apotheek West

ZAANDAM Service Apotheek ‘t Kalf

ZAANDAM Allegra Service Apotheek

ZANDVOORT Service Apotheek Beatrixplantsoen

ZEIST Service Apotheek van Zanten

ZETTEN Service Apotheek Midden-Betuwe

ZEVENAAR Anjer Service Apotheek BV

ZEVENHUIZEN (ZH) Service Apotheek Zevenhuizen-Moerkapelle

ZOETERMEER Buytenwegh Service Apotheek

ZOETERMEER Centrum Service Apotheek

ZUIDBROEK Service Apotheek GHC Oosterbroek

ZUIDHORN Service Apotheek Zuidhorn

ZUIDWOLDE Service Apotheek Zuidwolde

ZWOLLE Service Apotheek AA-Landen


Seoul 2011

22nd World Congress of Dermatology

DIAMOND SPONSOR

www.vichy.nl

Vichy ontdekt de kracht van Derm Source.

De huid straalt jeugdigheid uit.

KLINISCHE

DOELTREFFENDHEID

ANTI-RIMPEL INNOVATIE

LIFTACTIV

TECHNOLOGIE

DERM SOURCE*

Anti-rimpel Anti-rim impel &ver & verstevigende erstevigende verzorging

VICHY. EEN GEZONDE HUID, EEN MOOIE HUID

+

De huid wordt volledig

getransformeerd na 4 dagen

Gladdere, stralendere en strakkere huid. Zelfevaluatie, 49 vrouwen.

GETEST ONDER

DERMATOLOGISCH

TOEZICHT

-20%

Rimpels

op het

voorhoofd

T0

2 mnd.

VERLEG DE GRENZEN VAN ANTI-HUIDVEROUDERING - 10 JAAR ONDERZOEK

– 7 PATENTEN. Derm Source bevordert het regenereren van de gehele huid. Rhamnose 5%,

het effectieve natuurlijke ingrediënt om de activiteit in de Derm Source te stimuleren.

*Rhamnose, in-vitro test.

Langdurig liftend effect

-17%

Fronsrimpels

GETEST OP GEVOELIGE HUID

GA VOOR ADVIES NAAR UW APOTHEEK

-20%

Kraaienpootjes

-15%

Onder

de ogen

More magazines by this user
Similar magazines