CappadoCiė - REIZEN Magazine

reizen.nl

CappadoCiė - REIZEN Magazine

CappadoCië

In het jaar 2000 kochten fotograaf Frits

Meyst en schrijfster Jillian Macdonald een

rotswoning in Göreme, een dorpje in het hart

van Cappadocië, op de Centraal-Anatolische

hoogvlakte van Turkije. In dit natuurwonder

beleven zij de seizoenen.

TeksT en foTografie: friTs MeysT

www.reizen.nl februari 2009 13


Als de laatste sneeuw smelt, komt de bevolking

massaal uit de rotswoningen. Paard-en-wagen

worden opgetuigd, ploegscharen verschijnen.

Al is het toerisme al jaren in opkomst, het traditionele

leven gaat door. Eeuw na eeuw bewerken de Cappadocische

boeren de vruchtbare grond in de valleien van wat

nu het Nationaal Park Göreme heet. Terwijl ze beginnen

met het snoeien van de druivenranken dragen de fruitbomen

al bloesem. Deze winter is er voldoende sneeuw

gevallen, de uit de rotsen gehakte waterdepots zijn vol,

dus als er geen late vorst komt, zal de oogst goed zijn.

Op een klein terras in het centrum van Göreme geniet

ik van warme zon en sterke thee. Overal om mij heen

heerst bedrijvigheid. Paardenhoeven klepperen op de

straatstenen, kinderen in blauwe schooluniformpjes

rennen achter een hond aan, en op het plein voor de

moskee wachten oude mannen op de oproep voor het

gebed. Toch is er wel iets veranderd in de twintig jaar

dat ik hier kom. Toen, in de jaren tachtig, verschenen

de eerste, sobere backpacker-pensions in de rotsen. Nu

zie je er vooral kleine boetiekhotels met smaakvol ingerichte

kamers en in het centrum van Göreme klonteren

barretjes, restaurants en – uiteraard – tapijthandelaren

bij elkaar. Maar loop even een zijstraat in, en je staat

weer in de ‘oude’ wereld. Althans, ogenschijnlijk. Als ik

een toerist vertel dat ook ik in een grot woon, word ik

altijd met gefronste wenkbrauwen aangekeken. Heb je

dan wel ramen? Hoe kom je aan water en elektriciteit?

Dat hoor ik dan. Nou, het water komt uit de kraan en

de elektriciteit uit het stopcontact. We hebben ADSL

internet in onze grot en had ik je al verteld over de verwarming

onder onze natuurstenen vloer? Want ja, wij

wonen in een oud dorp rijk aan modern comfort.

Duivenhokken en schuilkerken

Het wonderlijke tufsteenlandschap van Cappadocië

is bekend tot diep in Japan, maar van massatoerisme

is gelukkig geen sprake. Wandel een willekeurige

vallei in en je bent alleen. Göreme ligt als een spin

Cappadocië

in een web van valleien. In elke windrichting vind je

een bijzondere wandeling. Pigeon Valley loopt tussen

loodrechte wanden met duivenhokken naar het dorp

Uçhisar. De uitzichten tussen Red Valley en Çavuşin

zijn fenomenaal, de fallussen in Love Valley kleinerend

en de kerken in Swords Valley goddelijk. Tochten van

een uurtje tot een volle dag, alles is mogelijk. Verwacht

geen nauwkeurige wandelkaarten. Hoeft ook niet, een

kopie van een simpel A4-tje is te krijgen bij elk hotel

of reisbureau. Daarmee kom je op de meest afgelegen

plekken. Met een beetje klauteren gaat er een wereld

van rotswoningen, schuilkerken en verborgen tuinen

voor je open.

Grote foto: traditie

en nieuw leven in

de valleien rond

Göreme.

Foto boven: talrijk

zijn de fresco’s in

de uit rots gehakte

schuilkerken.

Onder: te voet in

Swords Valley, een

van de bijzondere

valleien.

14 www.reizen.nl februari 2009 www.reizen.nl februari 2009 15

e


Het groene voorjaar is door de brandende

zon verschroeid. De aarde is droog en

stoffig. De enige felle kleuren zijn het

frisgroen van de druiven en de rijpe, geeloranje

abrikozen aan de bomen. Terwijl buiten de

temperatuur op kan lopen tot bijna 40 graden,

blijft het prettig koel in mijn grot. Van oudsher

worden de rotskamers al gebruikt als koelcellen.

De zon is goed voor het drogen van de ontelbare

abrikozen die nu ontpit op de daken liggen. Boer

en boerin bewerken het land als het niet te heet

is: in de vroege ochtend en de late namiddag.

Wie rond het middaguur niet naar buiten moet,

blijft binnen. Maar als je alleen de zomer hebt

om Cappadocië te zien, zit er niks anders op.

Geen nood, met zonnebril, zonnebrand en een

slim programma is er toch nog veel te doen.

In de valleien rond Göreme is het nu te heet om

te wandelen. Verkoeling vinden we iets verder,

in de Ihlara-vallei. Ooit bood deze 16 kilometer

lange canyon, uitgesleten door de Melendiz

rivier, bescherming aan een grote Byzantijnse

gemeenschap. Langs het koele water en onder

de beschutting van populieren kun je nu een

pad volgen dat langs kloosters en kerken uit de

6de eeuw voert. Drie traditionele dorpen liggen

langs de rivier. De Ihlara-vallei, ogend als van

een andere planeet, was ook de set voor een

Star Wars-film.

Steden onder de grond

Niemand weet hoeveel ondergrondse steden er

precies zijn in Cappadocië. De meeste deskundigen

houden het op zo’n driehonderd. Op een

half uur rijden van Göreme ligt Derinkuyu, een

ondergrondse stad met elf verdiepingen en daarmee

de grootste in Turkije. Christenen verbleven

hier met hun vee in tijden van nood, vluchtend

voor de Romeinen. Een ingenieus systeem van

gangen, bronnen, luchtkokers en schoorstenen

verbindt de woonverblijven en opslagkamers.

Boven het maaiveld is niets te zien. Een bezoek

aan een ondergrondse stad is goed te combineren

met een dagje Ihlara. Dubbelzinnig cool op

een hete dag.

16 www.reizen.nl februari 2009

e

Grote foto:

de avond valt over

Uçhisar, een dorp

nabij Göreme.

Rechts:

de Ihlara-vallei.

Middelste foto: de

Selime Kathedraal in

de Ihlara-vallei werd

vijftien eeuwen

geleden uit rots

gehakt .

Beneden: een boer

legt abrikozen te

drogen op het dak

van zijn huis.


na de zinderende zomer toont de zon weer

mededogen. De nachten koelen. Op de hoek

van de straat staan de buren pekmez te koken.

Dampende druivenstroop, vol mineralen, energiebron

in de winter. Grote ketels vol sap, gestookt op het in

het voorjaar gesnoeide hout. Voor de komst van de

koelkast leefde de bevolking in de winter van pekmez,

ingemaakte groenten en platte, gedroogde broden.

Tegenwoordig komt alles uit de supermarkt, elke

dag vers, alleen pekmez blijft een door elke familie

zelfgestookte lekkernij. En de rest van de druiven gaat

naar een rakistokerij, waar de sterke anijsdrank wordt

gedistilleerd. Steeds meer boeren leveren ook aan de

wijnfabriekjes in de omgeving. Als de druiven van het

land zijn, worden de pompoenen geoogst. Dagenlang

zitten ‘pompoenvrouwtjes’ tussen bergen pompoenen

te roddelen terwijl ze de zaden verwijderen. Halverwege

november sluipt de winter naderbij. Zongedroogd

snoeihout van druivenranken, populieren en fruitbomen

wordt fijngehakt tot hapklare blokken voor de

kachels. Over smaak valt niet te twisten, maar ik vind

de herfst het mooiste seizoen in Cappadocië.

wereldberoemd in Turkije

De wijnen van Cappadocië zijn wereldberoemd.

In Turkije. De witte Emir-druif gedijt goed op de mine-

raalrijke tufsteengrond. Ze heeft weinig water nodig en

het hoge aantal zonuren zorgt voor een hoog suikergehalte,

wat goed is voor de gisting. De wijntraditie

van de Byzantijnse Grieken was bijna verdwenen met

de tragische wederzijdse etnische zuiveringen tussen

Turkije en Griekenland aan het einde van WOI. Een

hernieuwde interesse heeft de wijnbouw in Turkije

weer doen opbloeien. Ook in Cappadocië wordt de wijn

steeds beter. Hasan Sarikaya in het centrum van Ürgüp

is de eigenaar van één van de vele wijnhuizen. Deze

man leeft voor de wijn. In zijn kelder in Sinasos laat

hij ons zijn witte wijn proeven. Licht fruitig, maar met

diepgang. Nog geen jaar oud, dat belooft wat voor de

Kesch-Trek Zwitserland Cappadocië

toekomst. Opgeslagen in uit de rotsen gehakte depots

rijpt de wijn en krijgt het zijn karakteristieke mineraalrijke

afdronk. Bij de grootste wijnproducent in de

regio, Turasan in Ürgüp, kun je een rondleiding krijgen

door de fabriek en de kelders, met natuurlijk een

proeverij als toegift. En nu we toch de smaak te pakken

hebben, vergeet niet ook naar Kocabag in

Uçhisar te gaan, langs de weg naar Göreme.

Grote foto: werden

de druiven vroeger

voor druivenstroop

en raki gebruikt, nu

wordt er vooral wijn

van gemaakt.

Foto boven: het huis

van Frits en Jillian in

Göreme.

Onder: appeloogst in

de Zemi-vallei.

e

18 www.reizen.nl februari 2009 www.reizen.nl februari 2009 19


De straat is uitgestorven. Het vriest dat het

kraakt, 20 graden onder nul. Een Siberisch

front verbant de boeren naar hun grotten. In

de lucht zit overduidelijk sneeuw. Maar tegelijk zet

de ondergaande zon de hemel boven het kasteel van

Uçhisar in vuur en vlam. Voordat ik naar bed ga, zet ik

de sneeuwschuiver bij de deur.

De volgende ochtend is het lang stil. Dan hoor ik

gedempt het geschal van de muezzin die oproept tot

gebed. Buiten is de wereld wit. Dikke vlokken landen

op de binnenplaats waarvan de contouren al vervagen.

Een goede 50 centimeter ligt er al zeker. Sneeuwruimen

in deze storm heeft geen zin. Dan maar even het

nieuws kijken. Maar ook op de televisie: sneeuw. De

satellietschotel is ingesneeuwd. Wat nu te doen? Bij de

open haard zitten met een goed boek en wachten tot

het voorbij is. En jawel, na 48 uur sneeuw breekt de

zon weer door. Tegelijk rinkelt de telefoon: ‘Ha Frits,

met Mike van Kapadokya Balloons, we gaan vandaag

vliegen. Zin om mee te gaan?’

Ballonvaart

Natuurlijk! Het staat al een paar jaar op ons verlanglijstje

om onze woonplaats in de winter vanuit de lucht

te zien. Maar we moeten er wel eerst zien te komen. Ik

sta tot mijn liezen in de sneeuw en de sneeuwschuiver is

een theelepeltje op de schaal van wat me te doen staat.

Hier kan ik niet tegenop, alleen het ruimen van een pad

naar de poort is al goed voor een berg van twee meter op

de binnenplaats. Op sneeuwschoenen sloffen Jillian en

Kesch-Trek Zwitserland Cappadocië

ik naar beneden. Göreme lijkt uitgestorven. Lijkt, want

uit alle schoorstenen kringelen rookpluimpjes.

Precies op de afgesproken tijd staan we bij Kapadokya

Balloons. Na een korte instructie stappen we in de

mand, samen met nog twee Nederlanders. Ze zijn hier

om te sneeuwschoenwandelen maar de buitenkans

van een ballonvaart boven Cappadocië laten ze niet

aan zich voorbijgaan. ’s Zomers tel ik rond zonsopgang

soms wel dertig ballonen in de lucht. Vandaag vliegt

er maar eentje. Mike ontsteekt de brander en behaaglijk

warm komen we los van de grond. De dikke laag

poedersuiker op het toch al wonderlijke landschap is

betoverend. Dit is precies wat ik al die jaren wilde fotograferen.

Boven ons vlamt de brander, ver onder ons

kraait een haan, maar verder is het stil.

Grote foto: door de

vrij geringe stijgingen

leent deze streek zich

goed voor tochten

op sneeuwschoenen.

Foto’s rechts:

poedersuiker over

Cappadocië.

Foto links: in Göreme

Wine House met

Walking Mehmet

(zie pagina 23) .

e

20 www.reizen.nl februari 2009 www.reizen.nl februari 2009 21


8 dagen Cappadocië

Geniet van feeërieke valleien, ondergrondse

steden en Byzantijnse grotkerkjes.

Zo bijzonder was uw vakantie

in Turkije nog nooit. Exclusief voor u als

lezer van REIZEN Magazine heeft SNP

deze reis samengesteld.

Arrangement

u vliegt naar ankara waar een huurauto

voor u klaarstaat. De eerste en laatste nacht

verblijft u in deze stad, het hotel ligt binnen

de muren van de citadel, op het hoogste

punt van ankara. op dag 2 rijdt u in vier à

vijf uur over de anatolische Hoogvlakte naar

het wonderlijke landschap van Cappadocië.

Hier verblijft u vijf nachten in Hotel Kelebek

in göreme. ontdek op eigen gelegenheid

grotwoningen, rotsburchten, kloven en de

schitterende natuur. Hoogtepunt is een

ballonvaart boven het gebied (= optioneel).

Prijs per persoon

1 april t/m 30 juni & oktober € 839

1 juli t/m 30 september € 859

Prijs o.b.v. 2 samen reizende personen.

Dagelijks vertrek mogelijk.

22 www.reizen.nl februari 2009

vanaf € 839 p.p.

Inclusief

b vlucht amsterdam – ankara v.v. via

München met Lufthansa in de goedkoopste

boekingsklasse (o.b.v. beschikbaarheid,

voor overige klasses geldt een toeslag)

b luchthavenbelasting & tax € 213 p.p.

(o.v.v. wijzigingen)

b 7 x 24 uur autohuur sunny Cars cat. b,

incl. ongelimiteerd aantal km’s, extra bestuurder,

verzekeringen en lokale belasting

(vraag bij boeking naar de voorwaarden)

b 2 overnachtingen in een 2-pk in angora

House Hotel in ankara, incl. ontbijt

b 5 overnachtingen in een 2-pk in Hotel

kelebek in göreme, incl. ontbijt

b informatiepakket met wandelsuggesties,

routes, culinaire tips en streekinformatie

b boekje Te Gast in Turkije

Niet inbegrepen: visumkosten, eventuele

toeslagen, € 10 anWb administratiekosten

en bijdrage Calamiteitenfonds (€ 2,50 per

boeking).

Boeken/informatie

bij de anWb-winkels, tel. 0900-9008070 of

www.reizen.nl. Hier vindt u ook een uitgebreide

reisbeschrijving. op alle arrangementen

zijn de anVr-reisvoorwaarden van toepassing.

Fotograaf Frits Meyst en zijn vrouw Jillian, buitenmensen

en levensgenieters, wonen sinds 2000

in Göreme. Van hen komt de informatie op deze

pagina’s, speciaal voor REIZEN magazine.

Het ontstaan in 150 woorden

frits: ‘na uitbarstingen van drie vulkanen

(erciyes, Hasan en Melendiz), miljoenen jaren

geleden, bedekten aswolken het land met een

dikke laag fall-out. Die laag transformeerde in

tufsteen, waaruit water diepe valleien sleet

en de wind veranderde vele rotsen in stenen

fallussen. rond 6000 voor Christus vestigen de

eerste volkeren zich hier. De Perzen noemen

het Katpatuka, land van mooie paarden. Pogend

die Perzen terug te dringen, trekt alexander de

grote voorbij. en de romeinen voegen in het

jaar 17 Cappadocië toe aan hun imperium, hun

rotsgraven zijn nog zichtbaar. Het zijn echter

byzantijnse christenen die op gote schaal nederzettingen

bouwen en uit de rotsen hakken, om

zich zo te verschuilen voor die romeinen. grieksorthodoxe

schuilkerken en kloosters, complete

ondergrondse steden, van buiten onzichtbaar,

zijn het bewijs van die tijd, die duurde tot 1071,

toen de Turkse seljukken de oost-romeinse

overheersing in dit gebied beëindigden.’

Hoe kom je er?

Turkish airlines vliegt dagelijks op kayseri/

nevsehir (via overstap in istanbul). retour

amsterdam-kayseri vanaf € 428 all-in.

op www.Komfly.com vind je soms maatschappijen

die vanaf schiphol op kayseri

vliegen voor prijzen rond € 230. gasten van

Hotel kelebek kunnen voor circa € 10 p.p.

worden afgehaald van het vliegveld.

Accommodatie

aan accommodatie geen gebrek in göreme.

frits adviseert: ‘Hotel kelebek. ooit begon

ali yavus een pension voor backpackers in

zijn ouderlijk huis. Zijn succes leidde tot een

ware golf van pensionnetjes, de meesten

niet meer dan een bed in een grot, maar de

eerste stap was gezet. Veel pensions van

toen zijn nu ware juweeltjes. ali, altijd een

stap voor op de concurrentie, verbouwde

zijn toko tot het Hotel kelebek. Met nostalgische

grotkamers, voorzien van open

haard, centrale verwarming en jacuzzi’s, en

dit zonder de traditionele sfeer te verliezen.

onlangs opende hij ook een hamam (Turks

badhuis). kortom: een van de leukste hotels

in göreme.’ 2 pk met ontbijt vanaf € 45,

www.kelebekhotel.com

tel. +90 384 2712280.

Uit eten

Jillian: ‘Probeer de ‘rack of lamb’ eens in het

gezellige Orient Restaurant van rafayi Dag.

Je vindt het aan de rand van göreme, aan

de weg naar uçhisar, tegenover kapadokya

balloons.’ informatie: tel. +90 384 2712346,

www.orientrestaurant.net

frits: ‘en bij Nazar Borek (naast de Denizbank

in göreme) maakt refik Cifci de

lekkere bladerdeeg- en grillgerechten. De

ontspannen sfeer van dit kleine restaurant,

waar je ook gewoon voor een kop koffie

kunt komen, staat garant voor een leuke

lunch. Tijdens de wintermaanden lopen

de middagen rond de kolenkachel vaak uit

in muzikale optredens van het personeel.

Probeer de Sultan Borek: rolletjes deeg met

kip of rund met tomatensaus en yoghurt.’

Sneeuwschoenen

Jillian: ‘De valleien van Cappadocië lenen

zich goed voor wandelingen op sneeuwschoenen.

Door de geringe stijging is er

geen lawinegevaar en kun je veilig op pad.

als er meer toeristen zouden zijn, zouden

ze hier fantastische langlaufroutes over

de ezelpaden kunnen uitzetten, maar dat

is dus niet het geval. Je kunt ook nergens

sneeuwschoenen huren, maar wel kun je

diverse dagtochten boeken bij Middle Earth

Travel, een buitensport-bedrijfje in göreme

(zie Wandelen). Door de klimaatverandering

is Cappadocië niet meer 100% sneeuwzeker,

maar de afgelopen winter lag er een dik pak

sneeuw.’

Wandelen

frits: ‘er zijn geen officiële wandelkaarten

van Cappadocië. Detailkaarten zijn top

secret en daarom niet verkrijgbaar. De

meeste pensions hebben wel een kopie van

een handgetekende kaart. Die voldoet, want

wandelen in Cappadocië is niet moeilijk. Je

kunt wel verdwalen, zeker in de winter, maar

je komt altijd in de bewoonde wereld terug.

Wie geen meter fout wil lopen én een schat

aan informatie wil vergaren, kan echter

beter met een gids op pad gaan.

Mehmet gongur, beter bekend als Walking

Mehmet, is wandelgids. Zonder vast omlijnde

tours, maar Mehmet kent de valleien

op zijn duimpje. Hij neemt je mee naar

onbekende kerken in verborgen valleien en

roostert onderweg lamskoteletjes met oregano.

neem zelf wat bier of wijn mee en geniet

’s avonds van de bizarre rotsen die het

licht van de opkomende maan weerkaatsen.

Prijs: € 50, ongeacht het aantal deelnemers

en het aantal uren.’

informatie: www.walkingmehmet.com

tel. +90 384 2712064, of (mobiel):

+90 532 3822069.

‘Middle Earth Travel is een berggidsenbureau

in göreme Zij bieden o.m. sneeuwschoenwandelingen

aan, wellicht kun je deze

winter nog mee.’

informatie: www.middleearthtravel.com

Cappadocië Praktisch

Toeren door Cappadocië of verder

frits: ‘Mehmet bozlak is een specialist. De

afgelopen twintig jaar heeft deze olijke Turk

uit rotterdam vanuit göreme met gasten

door het hele land gereisd. niemand kent

zoveel waanzinnige picknickplekjes en leuke

restaurantjes als Mehmet. Meerdaagse of

dagtochten, met minibus, personenauto of

4x4, alles is mogelijk en op maat.’

informatie: www.travel2goreme.com,

tel. +90 384 2712544.

Ballonvaren

frits: ‘Dat kan Exclusive Deluxe: € 230 p.p.

voor circa 2 uur durende ballonvaart met

de eigenaren kaili en Lars, en champagne

bij de landing. Maximaal 10 personen per

ballon. en Sponsored: € 165 p.p. voor een

vlucht van ruim 1 uur met maximaal 20

personen.

Jillian: ‘allebei indrukwekkend, maar voor

een één-keer-in-je-leven-ervaring raad ik toch

echt de eerstgenoemde optie aan.’

informatie: kapadokya balloons,

www.kapadokyaballoons.com,

tel. +90 384 2712442.

Wijnproeven

Jilian: ‘Leuk, leerzaam en gratis.’

Turasan Ürgüp: Çimenli Mevkii,

tel. +90 384 3414961,

e-mail: info@turasan.com.tr

Mahzen Local Wine House,

Hasan sarkaya, istiklal caddesi no 19

Ürgüp, tel. +90 384 3418040 of (mobiel):

+90 542 6264275

Kocabag Uçhisar, tel: +90 384 219 29 79,

e-mail: memduh.erdogan@kocabag.com

Internet

b www.welkominturkije.nl, site van het

Turks Verkeersbureau.

b welcome2goreme.com, handige site

met informatie, foto’s en slideshows

(gaat februari 2009 online).

www.reizen.nl februari 2009 23

More magazines by this user
Similar magazines