hier - Jong Groen

jonggroen.be

hier - Jong Groen

EditiE oktobEr / novEmbEr / dEcEmbEr 2009

België-Belgique

P.B.

9000 Gent X

Peper

ErkEnninG P702077 v.U. Joost cammaert / Sergeant de bruynestraat 78-82 / 1070 brussel

doSSiEr kErnEnErGiE

StEfaan vanhEckE ovEr

hErvorminG van JUStitiE

doSSiEr bioboErdEriJEn

8/5682

driemaandelijks magazine van


groenland

Nieuwe zakelijkheid

Het is al nieuwe zakelijkheid dat de klok slaat in het Belgische

politieke debat. Het is een harde wereld en je zal het gewe-

ten hebben. Het zal wel niemand verwonderen dat het vooral

de christendemocraten – tsjeven voor de vrienden – zijn die

zich hierin bekwamen. Meer zelfs, in goede CD&V-traditie heb

je nu al verschillende strekkingen in de nieuwe zakelijkheid:

de afgezaagde saaiheid van minister-president Kris Peeters

en de master Yoda-achtige zenboedhistische apathie van

premier Van Rompuy. Senator Pol Van Den Driessche

die kandidates Miss België rondleidt, is dan weer veel min-

der zakelijk, maar hey, de CD&V is een huis met vele kamers.

Die nieuwe zakelijkheid leidt tot begrippen als “rustige

vastheid”. Rustige wat? Wij kennen wel roestige vastheid,

en rustieke vadsigheid, maar “rustige vastheid”? Daar kan je

zelfs niet eens een flauwe mop over verzinnen. Probeer

zelf maar eens te zeggen: “Rustige vastheid?” Dat klinkt als

een slechte Duitse pornofilm uit de jaren ‘80. Neen, die

nieuwe zakelijkheid, we zijn er niet van gediend. Geef ons

dan maar liever de allesbehalve rustige manier waarop men

in de VSA over de gezondheidszorg debatteert. Death

panels! Communisme! Obama is een racist! De Birthers! De

Tea Parties! Amerikaanse politiek is als rock-’n-roll: sex, fun,

and… euh rock ’n roll. Het zogenaamde “debat” kende

ongeziene hoogtepunten toen – geheel toevallig –“bezorgde

burgers” hun ongenoegen begonnen te uiten in publieke

discussies met vooraanstaande Democratische volksverte-

genwoordigers. Plots bleek dat het hele plan om iedereen

– zelfs de armen en de zieken – een ziekteverzekering aan

te bieden en zo de VSA eindelijk in de beschaafde wereld

binnen te loodsen eigenlijk neerkwam op de invoering van

het sovjet-communisme (of ging het om het maoïsme?) in

“the Greatest Country of the World”. Dat Stalin dit niet

meer mag meemaken. Tevens bleken de plannen van

president Obama ook een sluikse invoering van het fascisme.

2

Om dat te bewijzen wezen tegenstanders van de president

op de vele gelijkenissen tussen Hitler en Obama. Ze

hebben beiden een blanke moeder. En om het systeem

betaalbaar te houden, zouden de snode Democraten niets

minder dan “death panels” installeren die zouden beslissen

of je zieke grootmoeder nu al dan niet nog een hartopera-

tie krijgt. Het werd uiteindelijk zo erg, dat de meester zelve

op een “town hall meeting” in debat ging met zijn onderda-

nen. Belangrijk nieuws daar: enkele omstanders waren

gewapend. En het ging niet over de veiligheidspolitie.

Neen, het ging gewoon over Joe Sixpack die gebruik maakte

van zijn grondwettelijk recht om rond te lopen met … een

Kalasjnikov. To protect yourself against the English King

George. Nog meer leuk volk in het publiek: de Birthers!

Dat is een beweging van fruit cakes die beweren dat Obama

helemaal niet in Hawaï geboren is, zoals de rest van de VS

(en de wereld) lijkt te geloven, maar in Kenia! Hij is dus niet

als Amerikaans staatsburger geboren en daarom kan hij geen

president zijn. Die Afrikanen stelen ook werkelijk alles.

Dat het Witte Huis uit den treuren kopieën toont van

Obama’s geboorteakte is uiteraard een onbelangrijk detail.

Die mensen willen het origineel! En een stuk placenta,

om zeker te zijn. Ook in het publiek: de Tea Party-idioten,

een echte basisbeweging die ontstaan is met hulp van zeer

veel geld van Fox. Grass roots, heet dat daar. Een beetje

zoals onze “basisdemocratie”, waarbij er uiteindelijk maar één

kandidaat-voorzitter is. Voor wie de geschiedenis van de

VSA niet kent: de opstand van de kolonies tegen Engeland

begon met de “Boston Tea Party”. Google is your friend.

U heeft het goed geraden, wij zijn op reis gegaan naar de

VSA. Maar eind goed, al goed, de president verklaarde

uiteindelijk doodleuk: “I will not pull the plug on granma.”

Misschien toch maar beter “nieuwe zakelijkheid” hanteren,

mijnheer de president.

Wim borrEmanS


edito

Stroop de mouwen op

Alweer een nieuwe Peper. Onze redacteurs hebben weer ge-

zorgd voor een boeiende en gevarieerde editie. Allerlei thema’s

passeren de revue: van kernenergie over biolandbouw tot de

Lange Wapper. Je ontdekt ook wat de plannen zijn van Groen!kamerlid

Stefaan Vanhecke bij de op til staande hervorming van

justitie. Tussendoor vind je nog originele kook- en cultuurtips.

Het dossier rond kernenergie verdient in elk geval je bijzon-

dere aandacht. Wat in de sterren stond geschreven, is immers

gebeurd: de kernuitstap wordt uitgesteld. Nochtans blijkt uit

onderzoek van de energieregulator CREG dat er geen probleem

is qua bevoorradingszekerheid. Dat Energieminister Magnette

die bevindingen naast zich neerlegt, is dan ook onbegrijpelijk.

Ondertussen rinkelt de kassa in de hoofdkwartieren van Suez en

Electrabel.

Ook bij de begrotingsopmaak haalde de korte termijn de boven-

hand. Met zijn ‘rustige vastheid’ heeft premier Van Rompuy zijn

plek in de geschiedenisboeken definitief veroverd. Hij pikt zo de

draad op van zijn partijgenoten in de jaren ’80. Toekomstige generaties

zullen hem wellicht ook zo herinneren. De prijs voor het

immobilisme loopt immers elke dag op. Vandaag betalen we in

ons land jaarlijks al 13 miljard euro aan rentelasten ten gevolge

van de staatsschuld.

De precaire financiële situatie in ons land is niet nieuw, maar de

huidige bewindslui geven wel erg weinig blijk van daadkracht.

Wat er vandaag gebeurt, is het opofferen van de volgende generaties.

Après nous le déluge! De factuur, niet alleen economisch

maar ook ecologisch, wordt schaamteloos doorgeschoven naar

de volgende generaties. De huidige politieke generatie heeft

noch de moed, noch de visie om het anders aan te pakken. Zelfs

het beheren van het status-quo lukt niet meer.

De Wetstraat bereidt dus allesbehalve de toekomst voor. Voor

Jong Groen! is dat een goede reden om nog harder aan de

boom te schudden, ook binnen onze eigen partij. Komende

maanden staat inhoud daarom centraal in onze werking. Maar

liefst vier werkgroepen: sociale zekerheid, ondernemerschap,

democratie en internationaal, gaan van start. Die werkgroepen

kunnen nog wat versterking gebruiken. Ik zou dus zeggen:

stroop mee de mouwen op, laat van je horen en wees present op

een van de volgende activiteiten.

kriStof calvo,

voorzittEr JonG GroEn!

3

komende maanden

staat inhoud

centraal

inhoud

dossier I .............................................................. p 4

Bioboerderijen

Frappant.......................................................... p 7

Carrotmobbing

Interview ...................................................... p 8

Stefaan Vanhecke over de hervorming van justitie

Gevat .........................................................................p 11

Oosterweel na referendum

Gevat ........................................................................ p 12

Bundanoon

duo ............................................................................... p 14

Op de sofa bij Annemie en Simon

Dossier II ...................................................... p 16

Kernenergie

recePt ................................................................... p 21

cultuur .............................................................. p 22


Dossier I

BioBoerderijeN

oNder de loep

Goed nieuws! Grote en kleine supermarkten

bieden steeds meer bioproducten

aan. Meer mensen hebben

een eigen ecologische moestuin of

genieten van een biologische groentepakket

van een bioboer uit hun

buurt. Bioboerderijen vinden met hun

producten dus de weg naar het grote

publiek. In ware Jambersstijl nemen

we de bioboerderijen even onder de

loep. Wie zijn ze, wat doen ze en waarom

doen ze het?

4


Biologische landbouw, què?

Bioboeren willen kwaliteitsvoeding aanbieden op een natuur-

lijke wijze met respect voor mens, dier, plant en milieu. De

biologische landbouwmethode besteedt veel aandacht aan de

natuurlijke kringloop van alle aspecten in de voedselproductie.

Bij de boer staan bodemvruchtbaarheid en milieu centraal.

Binnen en rondom het bedrijf is er ruimte voor een grotere

biodiversiteit.

Typische kenmerken van biolandbouw zijn de ruime vruchtwis-

seling, het gebruik van groenbemesters en organische bemes-

ting. In de biologische veeteelt ligt de nadruk op dierenwelzijn,

preventieve gezondheidszorg en biologisch geteeld veevoeder.

De bioboer zal dus geen technieken uit de traditionele

landbouw gebruiken.

Naast biolandbouw is er ook nog de biologisch-dynamische

landbouw, een teeltmethode die wereldwijd wordt toegepast.

Het voornaamste onderscheid tussen de biologisch-dynamische

landbouw (BD-landbouw) en de biolandbouw is de

holistische visie die aan de basis van de BD-landbouw ligt. Die

visie wordt in heel wat concrete teeltvoorwaarden en teeltmaatregelen

voortgezet. Naast een aantal teeltnormen, stelt

de BD-beweging ook eisen aan de verwerking. Zo dient de verwerking

van biologisch-dynamische grondstoffen te gebeuren

zonder ingrijpende en sterk kwaliteitsverminderende bewerkingen

(zoals bijvoorbeeld homogeniseren). Veel technieken uit

de biologisch-dynamische landbouw worden ook binnen de

biolandbouw zelf gebruikt.

5

dossier I

Verboden vruchten

in de biolandbouw

Bioboerderijen zullen volgende landbouwtechnieken

nooit gebruiken:

• Chemische bestrijdingsmiddelen zoals bijvoorbeeld

herbiciden

• Kunstmest

• Chemische toevoegingen in veevoeder en van groeistimulatoren

en hormonen

• Ggo’s (genetisch gemanipuleerde organismen). Gentechnologie

hoort dus niet in de biolandbouw thuis.

Gentechnologie is namelijk niet duurzaam, is een

bedreiging voor de biodiversiteit en werkt tegen de

natuur in. In de Europese regels is vastgelegd dat er

geen gebruik gemaakt wordt van ggo’s of daarvan afgeleide

producten. In maart 2009 keurde de Vlaamse

regering het co-existentiedecreet goed. Volgens dit

decreet moet ggo-teelt en ggo-vrije landbouw naast

elkaar kunnen bestaan. Het decreet maakt ggoteelt

mogelijk en biedt te weinig veiligheidsgaranties

voor de landbouwers die ggo-vrij willen werken. De

Vlaamse regering koos resoluut voor de belangen

van de agro-industrie.

Een groeiende sector

In 2007 was er op de biologische markt een omzetgroei van

9,95%. Per inwoner is er een jaarbesteding van 27 euro en

hier scoort België bijna zo goed als het Europese gemiddelde

van 28,50 euro. Aan de productiezijde is er een minder sterke

groei. Biolandbouw in Vlaanderen heeft dringend nood aan

meer omschakelende boeren en een groter areaal. België

haalt een biologisch areaal van 2,41%, terwijl in de Europese

Unie het gemiddelde aandeel 4% is. Door de forse stijging van

de consumptie en slechts een lichte stijging in de productie,

moeten we steeds meer bioproducten invoeren.


Dossier I

Kan je met biolandbouw de

wereld voeden?

De sector groeit verder en hierdoor duikt de vraag op of

biolandbouw voldoende kan produceren. De opbrengsten

bij de Belgische bioboeren zijn nog steeds lager dan bij de

traditionele boeren. De vraag dringt zich op of biolandbouw

wel de juiste keuze is? Er is in elk geval voldoende voedsel op

onze wereldbol. Met biolandbouw kunnen de geïndustrialiseerde

landen waarschijnlijk in hun eigen behoefte voorzien,

zeker als we minder vlees eten. Daarnaast tonen onderzoeken

aan dat in ontwikkelingslanden biologische landbouw hogere

opbrengsten kan opleveren. Om het met een cliché te zeggen:

Bio, yes we can!

Meer dan landbouw alleen!

Sommige boerderijen gaan verder dan landbouw alleen. Zo

zijn er bioboeren die hun erf openstellen voor ecologische

toeristen. Dankzij ecologisch toerisme geniet je van een

omgeving vol biodiversiteit en biologische producten. De

ecologische toeristen maken ook kennis met een ecologische

levensstijl. Ze maken zelf hun handen vuil en leren meer over

de biologische teelt.

Verschillende bioboerderijen zijn een sociaal tewerkstel-

lingsinitiatief en staan in voor de groenteteelt, de verwerking

6

en het op de markt brengen van deze groenten. Binnen die

boerderijen wordt mens- en milieuvriendelijk ondernemen

gecombineerd. Mensen die de weg niet vinden naar de reguliere

arbeidsmarkt doen in de bioboerderij praktijkervaring op.

Voor de bioboerderijen is het wel een uitdaging om mensen

het jaar rond zinvolle arbeid aan te bieden. Maar toch gaan

biolandbouw en sociale tewerkstelling hand in hand. Voor veel

mensen betekent werken op een bioboerderij dé opstap naar

maatschappelijk (re)integratie.

Aan de slag!

Wil je zelf een steentje bijdragen tot een gezonder milieu?

Dan kan je van je eigen tuintje een ecologische moestuin

maken. Een ecologische moestuin werkt mee met de natuur

en gebruikt hiervoor de principes van de natuur zelf. Een

gezonde bodem met een evenwichtig bodemleven is de eerste

stap. Bemest de grond met compost van eigen tuinafval en

zorg voor een doorgedreven vruchtwisseling (of het afwisselen

van teelt-en). Je teelt zo gezonde planten die tegen een

stootje kunnen. In een ecologische tuin pas je de planten aan

de bodem en het klimaat aan. Daarnaast teel je de groenten

best in het seizoen waarin zij het best groeien. Zo krijg je een

gezonde, ecologische tuin!

Meer weten

Bezoek dan de site van Velt (Vereniging voor Ecologische

Leef- en Teelwijze) op www.velt.be. Ook op www.bioforum.be

en www.vegetarisme.be vind je op meer digitale informatie.

Zeg niet zomaar bio!

Sinds 1991 heeft biolandbouw in Europa en elders een

wettelijk kader. Boeren die hun producten onder de

naam ‘biologisch, ecologisch of organisch’ verkopen,

moeten aan duidelijk omschreven criteria voldoen. Een

extern controleorgaan verifieert deze criteria. Zo herken

je bijvoorbeeld biofruit aan het ‘Biogarantielabel’. De

wetgeving focust enkel op ecologische principes, maar

de bioboeren blijven zich ook richten op sociale, economische

en culturele duurzaamheid van de landbouwtechnieken

en de producten.

ElkE diErckEnS


Carrotmobbing? Euhm...

Carrotmobbing is een nieuw fenomeen, overgewaaid vanuit

San Francisco in de V.S., u kent het wel dat grote continent

aan de overkant van de Atlantische Oceaan. Het principe is

fris, vernieuwend en geniaal in al zijn eenvoudigheid. Kort

samengevat: “Carrotmob is een netwerk van consumenten

die producten kopen met de bedoeling om ondernemingen

te belonen die de meest sociaal en ecologisch verantwoorde

beslissingen nemen”.

Het idee ontstond een jaar geleden bij een activist die gefrus-

treerd was door de erbarmelijke resultaten van het klassieke

actievoeren. Betogingen, debatten, boycotten, e-mails naar

politici,…niets hielp. Het milieu moest keer op keer wijken voor

de portemonnee.

En toen was er Carrotmob!

Zo werkt het. De eerste stap in het mobbingproces is een wijk

afbakenen en daarin alle winkels contacteren. Vervolgens bied

je geen bescherming aan maar stel je de volgende vraag: “Als

wij met een hele groep op een bepaald tijdstip al onze inkopen

in jouw winkel doen, hoeveel van de omzet ben je dan bereid

te investeren in milieuvriendelijke maatregelen?” Dan begint de

competitie, de winkel die het meeste van de omzet investeert,

mag samenwerken met de organisatie. De volgende stap is

dan zoveel mogelijk activisten/consumenten optrommelen

om op de uitgekozen dag te shoppen! Voor de activisten

vergt het weinig inspanning om actie te voeren, terwijl ze hun

boodschappen doen, wordt het milieu er beter van. Er wordt

7

Frapant

Watch out For

the carrotmoB!

Neen dit is geen groep sociopatische konijnen

op jacht naar wortelen! Maar wat is

het dan wel? Sommigen onder jullie zullen

er wel al over gehoord hebben. Voor wie het

geen belletje doet rinkelen, Peper stelt u

met genoegen het fenoneem voor. Houd u

vast!

dus een win-winsituatie gecreëerd: de activist is blij, hij ziet het

milieu erop vooruit gaan én ook de ondernemer is blij, hij ziet

zijn omzet van die dag de lucht in schieten!

Heuglijk nieuws allemaal en het bestaat ook in België, de

eerste carrotmob in België vond plaats in Antwerpen op 29

augustus in ‘Tugra Market’. De totale omzet die dag was

€ 4.000 en ze besloten € 2.000 te investeren in een nieuwe

koelcel, waardoor de oude airco weg kan. Ook gaf de energieaudit

aan dat ze jaarlijks € 550 konden besparen door de koelen

vrieskasten minder koud te zetten. Missie geslaagd!

Wil je meedoen aan

de volgende mob?

Dat kan, op 21 november vindt er eentje plaats in Brussel,

meer info volgt op brussels.carrotmob.org. Vind je

het nodig dat er in jouw stad en organisatie ook een

carrotmob plaats vindt? Zet je zelf actief in en trommel

wat vrienden op! Meer info op Facebook, Twitter,

carrotmob.org, vlaanderen.carrotmob.org.

bram bontE


interview

justitie is ook

eeN groeN thema

Het is een zonnige herfstdag als Stefaan

Van Hecke ons meeneemt naar het Brusselse

justitiepaleis. Van op de Galgenberg,

waar vroeger veroordeelde misdadigers

werden opgehangen, kijkt het reusachtige

gebouw neer op de levendige benedenstad.

De koepel is onlangs volledig gerenoveerd,

waardoor de gouden bekleding bij dit zonlicht

even hard straalt als bij de inhuldiging

in 1883. De rest van het gebouw staat

echter al zolang in de steigers dat intussen

de steigers zelf gerenoveerd moeten

worden. In het justitiepaleis ontmoeten we

Stefaan Van Hecke die zijn visie over justitie

met ons deelt.

8


Het gerechtelijk onderzoek is afgelopen

en Yves Leterme schreeuwt dat hij witgewassen

is. Wat vind je daarvan?

Simpel: dat is juridische nonsens. (lacht) Werkelijk, het slaat

nergens op. Het gerecht had helemaal niet de opdracht om

uit te pluizen of er sprake was van politieke beïnvloeding. Het

moest enkel onderzoeken of personen hun beroepsgeheim

hadden geschonden, vooral binnen de magistratuur. Leterme

is bij mijn weten geen magistraat. Bovendien heeft het onderzoek

aangetoond dat er gelekt is naar het kabinet en dat er

ongeoorloofde contacten zijn geweest. De politieke verantwoordelijkheid

speelt hier dus. Nu er geen gevaar meer is dat

we het gerechtelijk onderzoek verstoren, moeten we ons werk

verder zetten en de onderzoekscommissie heropstarten.

Het dossier komt ongetwijfeld zeer ingewikkeld over, maar het

is zeer belangrijk. De scheiding der machten is een essentieel

beginsel van een democratie. Een mogelijke schending daarvan

kan je niet zomaar negeren. Mensen hebben zo al weinig

vertrouwen in het gerecht en in de politiek. We kunnen niet

toelaten dat dit nog meer wegzinkt.

Daarom wou ik je dit justitiepaleis eens van dichtbij laten zien.

De meningen zijn zeer verdeeld over de architecturale waarde,

maar los van de esthetische discussie toont dit gebouw vooral

een visie op justitie. Zo’n bombastisch paleis zonder het minste

gevoel voor proportie heeft uiteindelijk slechts een doel: mensen

imponeren. Verdachten moeten er zich klein en schuldig voelen.

Hitler vond het een schitterend gebouw.

Dat verwondert me niet. Het toont een typische 19de eeuwse

visie op het Gerecht dat uitgaat van de straf en niet van de

compensatie die rechtszoekenden willen vinden. Zo’n visie

past niet meer in de 21ste eeuw, maar we zien het nog te

vaak. Een van de grootste klachten over justitie ten tijde van

het ‘Dutroux’-schandaal was de minimale aandacht voor de

slachtoffers. De rechtszoekende werd te lang aan zijn lot

overgelaten. Men heeft dat proberen te veranderen. De grote

‘Octopus’-hervorming van de politie uit 1998 maakte een

einde aan de versnippering van en de concurrentie tussen de

politiediensten.

9

interview

Door de haast prerevolutionaire sfeer

toen, was de bereidheid groot om de

zaken aan te pakken. Dat is nu toch veel

minder?

De sfeer is inderdaad niet zo gespannen als in 1996. Maar er

bestaat nog steeds grote onvrede over de werking van justitie.

Wat hebben we de voorbije jaren niet allemaal gezien? De

ene ontsnapping na de andere, enorme flaters bij het gerecht,

verjaringen van belangrijke dossiers zoals de zaak Beaulieu,

procedurefouten allerhande, tien jaar stilstand in het onderzoek

naar de moord op rijkswachter Peter De Vleeschauwer

(een Agalev-militant uit Lokeren die ontvoerd werd uit zijn eigen

rijkswachtkazerne en enkele weken later vermoord werd teruggevonden,

nvdr), misbruik van de voorlopige hechtenis… Een

democratie kan zich dat niet veroorloven.

Onlangs ontsnapten twee boeven uit dit justitiepaleis, omdat

de plek waar de verdachten uit de gevangeniswagen moeten

stappen om de rechtszaal in te gaan totaal onbeveiligd is. Je

kan hier bij wijze van spreken gewoon binnen en buiten lopen.

Waarom dan niet de processen in de gevangenissen

zelf laten plaatsvinden?

Dat is een heel slecht idee. Je schendt zo een ander principe

van een democratie: ieder is onschuldig tot bewijs van het tegendeel.

Rechtvaardigheid, daar gaat het om. Daarom vind ik

het als groene politicus belangrijk om met justitie bezig te zijn.

Justitie is een belangrijk thema voor Groen!.

Stefaan Van Hecke

• Sinds 2007 Oost-Vlaams Kamerlid.

• Van opleiding jurist, met vroeger een bloeiende advo-

catenpraktijk

• Neemt deel aan de ‘Octopus Bis’-onderhandelingen

die moeten leiden tot een grondige hervorming van

justitie.

• Initiatiefnemer en actief lid van de parlementaire

onderzoekscommissie “fiscale fraude”.

• Gesprekspartner ‘Heptapus’-gesprekken die in 2008

tot een nieuwe staatshervorming moesten leiden.

• Lid van het Vast Comité P dat de politiediensten

controleert.

• Na de val van de regering Leterme I werkt hij samen

met Jean-Marc Nollet (Ecolo) aan alternatieve conclusies

van de Onderzoekscommissie Fortis.


interview

Dus dat jij voor Groen! nu onderhandelt

over de hervorming van justitie, gaat eigenlijk

over de goede werking van onze

democratie?

Absoluut. Na alle problemen met het gerecht tijdens de zomervakantie

hebben wij aangeboden een overleg op te starten

tussen meerderheid en oppositie om tot een diepgaande hervorming

van justitie te komen. Ik ben heel blij dat minister De

Clerck op dat aanbod ingegaan is. Hij beperkt de onderhandelingen

wel tot het gerechtelijk landschap en het tuchtrecht,

maar het is een eerste belangrijke stap. En als hij de oppositie

inderdaad als een volwaardige partner beschouwt zoals hij nu

zegt te willen doen, dan kunnen we al een heel eind vooruit

gaan.

Wat zijn de groene prioriteiten?

Het belangrijkste vind ik de schaalvergroting. We hebben nu

27 gerechtelijke arrondissementen. Als we het aantal arrondissementen

verminderen, kunnen die zich beter organiseren en

specialiseren in materies als fiscale fraude en milieumisdrijven.

Ik droom dan ook van de oprichting van een echte milieurechtbank

waar gespecialiseerde rechters aan de slag kunnen.

Maar ook de controle moet versterkt worden. Laten we een de-

ontologische code invoeren en een extern toezicht organise-

ren. Zoals er een Comité P is voor de politie, wil ik een Comité

J dat extern toezicht op de werking van justitie mogelijk maakt.

Dat is dan ook een plek waar de burger

terecht kan met zijn klachten?

Dat is eerder een taak voor de Hoge Raad voor de Justitie. Ik

diende trouwens samen met Kamerleden Lahssaini (Ecolo) en

Nyssens (CDh) een wetsvoorstel in dat een grondige herziening

van de klachtenafhandeling voorstelt.

Justitie is niet alleen de “Derde Macht”, maar het is vooral een

openbare dienstverlening voor de burgers.. Dus wil je meer

dan alleen klachten behandelen en wil je voor een betere

dienstverlening gaan dan moeten we de onaanvaardbare

gerechtelijke achterstand wegwerken en justitie klantvriendelijker

maken. Je kan dit bereiken door recht te spreken in een

verstaanbare taal.

Een ander wetsvoorstel van jou wil een

‘class action’ mogelijk maken. Leg dat

eens uit in verstaanbare taal?

10

(lacht) Stel: je koopt een radiator, maar betaalt te veel omdat

de grootste producenten jarenlang illegaal prijsafspraken hebben

gemaakt. Of erger: je bent slachtoffer van een ramp. Als

enkeling sta je quasi machteloos. Stap je samen met anderen

naar de rechtbank, kom je al een heel eind verder. Juridisch

gezien krijg je dan de zogeheten massaschade of schade op

grote schaal. Probleem is echter dat ons gerechtelijk systeem

een individueel systeem is. ‘Class action’ maakt het makkelijker

om samen een procedure op te starten. En het is goedkoper!

Ons voorstel voorkomt Amerikaanse toestanden met

gigantische schadevergoedingen en advocatenkantoren die

azen op duizelingwekkende erelonen.

^

Er zittEn vEEl mEnSEn in

GEvanGEniSSEn, tErWiJl zE

daar niEt thUiShorEn.

^

Er is veel kritiek - ook vanuit het buitenland

- op onze gevangenissen. Waarom?

Teveel van onze gevangenissen zijn verouderd. Door de

overbevolking zitten mensen op elkaar gepropt in kleine cellen

met soms enkel een emmer als wc. Dat krijg je natuurlijk als er

jarenlang niet geïnvesteerd werd in justitie.

Meer gevangenissen dus?

Niet noodzakelijk. Er zitten veel mensen in onze gevangenissen

die daar eigenlijk niet thuishoren: mensen die te lang

of onterecht in voorlopige hechtenis worden gehouden,

drugsverslaafden, een 1.000-tal geïnterneerden die eigenlijk

moeten behandeld worden in gespecialiseerde instellingen…

We moeten veel meer gebruik maken van het elektronisch

toezicht en van alternatieve straffen. En we moeten dringend

re-integratietrajecten voor alle gedetineerden invoeren, zodat

opnieuw in de maatschappij kunnen functioneren. Anders kunnen

we gevangenissen blijven bijbouwen zonder het probleem

ooit op te lossen.

Wil je zelf minister voor Justitie worden?

Zeker. Op voorwaarde dat alle moeilijke hervormingen al doorgevoerd

zijn. (lacht luid)

Wim borrEmanS


Dat het een klinkende NEE is geworden in deze volksraadple-

ging is natuurlijk een pluim op de hoed van de actiegroepen

Ademloos en Straten-Generaal. Zij hadden de moed en energie

om de volksraadpleging in gang te zetten en achter die

50.000 handtekeningen aan te gaan. Maar ook Jong Groen!

wou zich niet afzijdig houden in het debat en trok actief mee

op campagne. Bussen in de gietende regen, stemmen ronselen

op straat met onze flyer, lange dagen en korte nachten. Het

behoorde allemaal tot ons dagelijks leven de laatste weken.

Maar over naar de analyse: tijdens de campagne vielen ons

enkele zaken op. Zo is het overduidelijk dat het qua campagnemiddelen

een ongelijke strijd was. BAM (van wie het Lange

Wapper-voorstel komt) is een overheidsbedrijf en heeft dus

een schijnbaar onbeperkt budget om campagne te voeren.

Daarnaast was BAM in ‘intellectuele eerlijkheid’ niet bepaald

een uitblinker. Hun toon tijdens de campagne was dan ook

‘de Lange Wapper of de chaos’. BAM hield de Antwerpenaar

zelfs voor dat de tramlijnen niet zouden worden verlengd naar

de randsteden, dat de Scheldekaaien niet zouden worden

heraangelegd en zo meer. Verder was de communicatie over

het referendum niet altijd even duidelijk. Zo dachten velen nog

altijd dat ‘de Lange wapper’ een brug over de Schelde zou

worden.

11

gevat

joNg groeN! aNtWerpeN

laNge Wapper

groNd iN geBoord

Het waren drukke maar boeiende tijden voor

Jong Groen! Antwerpen. Amper anderhalve maand

nadat we startten met een grondig vernieuwde

groep, stonden we al voor de volksraadpleging in

Antwerpen. Voor sommigen een feest van de democratie,

voor anderen een noodzakelijk kwaad

in een veel te complex dossier. In elk geval

leefde het referendum in ’t Stad. Affiches alsof

we in volle verkiezingscampagne zaten, debatten

alom en ook de mensen op straat kenden

het dossier. De uitslag is dus NEE geworden. Na

een geweldig overwinningsfeestje samen met de

actiegroepen, kijken we terug maar moeten we

vooral vooruitkijken.

Nu moeten we de evolutie van het dossier blijven opvolgen,

want nog lang niet alle mobiliteitsproblemen in Antwerpen

zijn opgelost. We verwachten van de Vlaamse Regering dat

ze de uitslag respecteert. Een duidelijke NEE is het einde van

de Lange Wapper, punt andere lijn. Natuurlijk willen we dat de

monsterfiles verdwijnen en dat men de ring afwerkt. Daarom

moet ARUP/sum alle kansen krijgen om zijn tunnel verder uit te

werken. Akkoord, een 4 kilometer lange tunnel, die ook ergens

moet aansluiten, is niet echt een aangename plaats. Maar als

de bouwheren hun huiswerk goed doen, zal de hinder niet

opwegen tegen de overlast van de Lange Wapper.

Daarnaast moet BAM (en daarmee ook alle afspraken en

contracten met aannemersgroep Noriant) ‘uitgemest’ worden.

Er moet een grondig onderzoek komen naar de eerlijkheid en

transparantie van het dossier. Het is tijd dat dit soort structuren

eindelijk eens wordt afgerekend op zijn werk. BAM is en

blijft grotendeels een overheidsoverheidsinstelling! In een

privébedrijf moet de Raad van Bestuur zich toch ook verantwoorden

tegenover zijn aandeelhouders? Deze instelling mag

dus bewijzen dat het zijn best heeft gedaan voor de stad en de

omgeving. Wordt het tegendeel vastgesteld, dan is het hoog

tijd dat er mensen uit hun politieke macht ontzet wordt.

driES valGaErEn van JonG GroEn! antWErPEn


gevat

ik BuNdaNooN...

Sinds 26 september 2009 is Bundanoon,

Australië, ‘on tap’. Op het grondgebied van

deze kleine Australische gemeenschap in

de Southern Highlands van New South Wales

geldt sindsdien een verbod op de verkoop

van drinkwater in plastics. Die beslissing

werd quasi unaniem genomen tijdens een

volksvergadering op 8 juli. De vergadering

haalde de internationale pers.

12

“Bundy On Tap”

Bundanoon is al sinds 2006 verwikkeld in een opmerkelijke ju-

ridische strijd. Het “Don’t Bore Bundanoon”-comité was toen al

de confrontatie aangegaan met Norlex, een bedrijf dat plannen

had om drinkbaar water uit de ondergrond van Bundanoon op

te pompen om het daarna te commercialiseren. Norlex was

ook van plan om dagelijks met grote trucks dat opgepompt

water van Bundanoon naar Sydney te brengen, waar het

bewerkt en gebotteld zou worden om dan over dezelfde weg

terug te keren in plastic flessen. De Bundanooners zijn, net

als veel Australiërs, de gevolgen van de commerciële drinkwaterwinning

tijdens de recente droogte nog niet vergeten. Ze

vreesden dus voor een enorme impact op het milieu, maar ook

voor grote gevolgen op andere domeinen. De exploitatieplannen

van Norlex zorgden er voor dat verschillende inwoners van

Bundanoon zich hebben verdiept in de verschillende aspecten

van het commercialiseren van drinkwater. Zij kwamen tot de

conclusie dat iedereen die over leidingwater beschikt, geen

flessenwater nodig heeft.

^

lEidinGWatEr biJ dE hand?

dan hEb JE GEEn

flESSEnWatEr nodiG!

^

Huw Kingston, een lokale zakenman, stelde in een open brief

in de lokale krant voor om de boorplannen te counteren door

consequent de verkoop van gebotteld drinkwater te weigeren.

Op die manier zou Bundanoon meteen de eerste plastic-flessen-vrije-stad

van de wereld worden. De gemeenschap en de

lokale pers hadden er onmiddellijk oor naar. Er werd daarom

een werkgroep opgestart, die de haalbaarheid van het voorstel

moest onderzoeken. Dat kreeg snel de naam “Bundy On Tap”

(“Bundanoon aan de kraan”) mee.


^

26 milJard litEr bronWatEr

laat JaarliJkS

100.000 aUto`S riJdEn.

^

De werkgroep betrok de lokale middenstand en de pers zo

goed mogelijk bij het opzet. De handelaars sprongen, ondanks

een gegarandeerd inkomensverlies, mee op de kar. Er werd

werk gemaakt van een echte volksvergadering. Bij de stemming

bleken zo’n 650 mensen voorstander van het verbod,

slechts één aanwezige stemde tegen. Er werd een overgangsperiode

afgesproken tot 26 september 2009, de dag waarop

Bundanoon officieel “on tap” ging. De inzet van die volksvergadering

haalde de voorpagina van de Sydney Morning Herald,

waarna de internationale pers het nieuws oppikte en het zich

over de wereld verspreidde.

Bundanoon zet aan tot

nadenken!

Gezondheid en milieu gaan hand in hand, maar we drinken

wel nog steeds van het zuiverste water uit de meest vervuilende

verpakkingen. Het productieproces van miljoenen flessen

maakt het water plots minder zuiver.

Producenten van gebotteld drinkwater investeren veel geld in

processen waarbij meestal onbelangrijke mineralen of smaakstoffen

aan drinkwater worden toegevoegd. Er wordt ook veel

geld geïnvesteerd in de verpakking en het vervoer van drinkwater,

dikwijls naar de andere kant van de aardbol. Maar het

meeste geld gaat allicht naar allerlei zichtbare en onzichtbare

campagnes die de consument ervan moeten overtuigen dat

alleen gebotteld drinkwater gezond en kwaliteitsvol is. Jammer

genoeg hebben dergelijke campagnes hun effect. Dagelijks

worden we overspoeld met zuiverende waters en drinkklare

bergriviertjes met een dop op. Producenten blijven dus plastic

13

gevat

flessen fabriceren hoewel al lang is aangetoond dat ons

leidingwater minstens even gezond is en overduidelijk veel

goedkoper is. Zo loopt de prijsspanning tussen één liter van

het drinkwater dat uit onze kraantjes komt en één liter flessenwater

zelfs op tot 1/10.000. Geef nu toe… verstandig is anders.

Maar ook Belgen blijven van het flessenwater drinken. Een

gemiddelde Belg drinkt jaarlijks 148 liter van dat water en dat

is zes keer meer dan de gemiddelde wereldburger. Hiermee

zijn we het vierde grootste flessenwaterdrinkersland, na Italië,

Mexico en de Verenigde Arabische Emiraten. In 2004 moesten

1,5 miljoen vaten olie opgepompt worden voor de productie

van plastic flessen voor 26 miljard liter bronwater in Amerika.

Hiermee kan je 100.000 auto’s een jaar laten rijden. De Amerikaanse

milieuorganisatie Earth Policy Institute sloeg in 2004

alvast alarm nadat ze vaststelde dat het verbruik van flessenwater

met 57 % was gestegen en dit in amper vijf jaar tijd. De

stijging is vooral merkbaar in gebieden waar het leidingwater

zuiver en gezond is.

Bundanoon heeft met zijn verbod een krachtig en duidelijk

signaal gegeven! Wij volgen alvast het voorbeeld en drinken

voortaan kraantjeswater. Schol!

Meer

• www.bundyontap.com.au

De officiële website van “Bundy on tap”, de werk-

groep die een totaalverbod op flessenwater kon

realiseren in Bundanoon.

• Word op Facebook lid van ‘ik bundanoon…’, deze

groep wist al heel wat volk te bereiken en groeit uit

tot een internationaal forum vol vragen, tips, info en

concrete ideeën over “drinkwater/leidingwater”

• www.tappedthemovie.com

Hier vind je een ontluisterende documentaire over

flessenwater. De première van deze film in Australië

vond plaats in… jawel: Bundanoon.

PhiliPPE minGElS En mikE van acolEyEn


duo

op de soFa Bij

moeder eN zooN

heb mijn kinderen ook nooit in die richting geduwd. Het is fijn

Moeder en zoon, al eeuwenlang een veel

besproken relatie. Peper bezocht dergelijk

groen duo voor een interview. We zoomen

in op een moeder en een zoon met dezelfde

politieke overtuiging. Annemie Maes, Brussels

Parlementslid voor Groen! en haar

zoon Simon, actief bij Jong Groen!, ontvin-

dat hij zich interesseert voor iets waar ik zelf ook in geloof. Ik

was van jongs af actief in allerlei organisaties en ik vind engagement

op vrijwillige basis belangrijk. Stiekem hoopte ik wel

dat mijn kinderen iets dergelijks zouden doen, hoewel ik besef

dat dat niet steeds de realiteit is. Het doet me dus veel deugd

om te zien dat Simon daar uit zichzelf mee bezig is.

gen ons met open armen.

Welke gemeenschappelijke trekken hebben

jullie en waarin lijken jullie helemaal

Simon, hoe is het om een moeder te hebben

die zo actief is bij Groen! en nu ook

niet op elkaar?

Simon: We zijn allebei heel koppig! Maar mama heeft iets

parlementslid is?

Simon: Ik ben wel trots, natuurlijk. Nu ik zelf actief ben binnen

Jong Groen! is het wel leuk dat mensen me snel kennen

sneller stress. Hoewel we soms wel even opvliegend kunnen

zijn.

annEmiE: Ik ben inderdaad meer het Italiaanse type. Wat

omdat ik ‘de zoon van’ ben. Dat heeft soms ook nadelen, het is we nog gemeenschappelijk hebben is dat we allebei zeer

minder leuk als ze daardoor je eigen naam niet onthouden. kritisch zijn. Simon is steeds zeer kritisch ten opzichte van wat

ik doe en dat vind ik wel tof. Dat kan natuurlijk ook wel eens

Annemie, hoe is het om te zien dat Simon vervelend zijn (lacht). Die kritische geest hoop ik voor altijd te

zich engageert voor Jong Groen!?

annEmiE: Dat is fantastisch. Ik had het nooit verwacht, ik

hebben. Dingen in vraag kunnen stellen houdt je wakker en

jong.

14


Bestaat er tussen jullie een verschil-

lende visie op sommige vlakken?

annEmiE: Ik zie een verband tussen gewelddadige games

en…

Simon: (onderbreekt) Mijn moeder ziet een verband tussen

onderzoeken en dingen die echt zijn. Daar volg ik haar niet

helemaal in. Als uit een onderzoek blijkt dat de meeste ongevallen

gebeuren met mensen die vooraf een appel hebben

gegeten, zijn toch niet alle appels slecht?

annEmiE: Inderdaad, als uit een onderzoek blijkt dat een

tiener verschrikkelijke daden stelt nadat hij of zij veel gegamed

heeft, dan zeg ik: “Er is dus wel een verband tussen games en

het gedrag van tieners”. En dan wordt Simon boos, hij gamet

natuurlijk zelf graag.

Simon: Omgekeerd geldt dat ook! Ik vond een artikel waarin

staat dat veel mailen gevaarlijker is dan drugs. Mijn moeder

mailt veel, dus dat moet ze dan ook maar geloven.

Wordt er aan tafel veel gedebatteerd?

annEmiE: Regelmatig, ja. Dat heb ik van thuis uit meegekregen.

Als er één plaats was waar we in debat gingen over allerlei

mogelijke onderwerpen, dan was het de eettafel wel! Dat vond

ik eigenlijk heel fijn. We kwamen niet altijd tot een vergelijk, als

tiener zet je je natuurlijk af tegen je ouders. Maar hier wordt

geregeld gedebatteerd aan tafel.

Simon: Tot het nieuws begint, want dan mag er niet meer

gesproken worden. (grijnst) Tijdens die discussies aan tafel is

mijn vader vaak moderator tussen de schreeuwende partijen…

annEmiE: (onderbreekt) Schreeuwen is misschien wat

overdreven… Eerder geanimeerd (lacht).

Hoe zien jullie beiden de positie van jongeren

in de partij?

Simon: Ik denk dat Groen! de partij is waar jongeren het

meest te zeggen hebben. De mensen in het bestuur van Jong

Groen! zijn ook jonger dan bij veel andere politieke jongerenorganisaties.

annEmiE: Ik was erg positief verrast tijdens de laatste campagne.

Het was een plezier om zoveel dynamisme te zien en

samen campagne te voeren. Groen! is een tijd erg hip geweest

bij jonge mensen en daarna opeens niet meer. Maar als ik nu

zie welke toffe jongeren met een frisse, kritische blik zich engageren

dan denk ik: “waw!” Ik hoop dat we verder kunnen gaan

op dat elan. Jong Groen! moet de peper blijven voor de partij.

Natuurlijk moeten er voldoende groeikansen zijn, maar die zijn

er naar mijn gevoel wel. Het is dus zeer goed dat Jong Groen!,

samen met Groen! Plus de begeleiders van de partij vormen.

15

duo

Annemie, stel dat Simon actief zou worden

bij Jong-VLD, hoe zou je daar mee

omgaan?

annEmiE: Die vraag heb ik me ook al wel gesteld. Op

momenten waarop de kinderen weeral iets fout doen en je je

een mislukte moeder voelt, dan denk je: “Zolang ze maar geen

4x4 rijdende VLD’er worden.” Mocht het toch zo zijn, dan zou

ik daar pittige discussies over hebben. Maar natuurlijk mogen

mijn kinderen politiek actief zijn binnen de partij waar ze zich

goed voelen.

Simon: (grijnst) Waarschijnlijk zou je eerst een crisis krijgen.

annEmiE: Waarschijnlijk (lacht), maar ik zou het wel

aanvaarden. Ik ben blij dat mijn ouders me zelf ook altijd de

politieke vrijheid hebben gegeven. Ik wil mijn kinderen ook die

vrijheid geven, maar ze zouden toch een tegenstander van

formaat aan mij hebben in discussies.

Omgekeerd: Simon, stel dat Annemie

mandataris van NVA zou zijn, wat zou dat

veranderen?

Simon: Dat is moeilijk in te beelden, maar uiteindelijk is ze

mijn moeder en mag ze kiezen wat ze doet. Ik zou er natuurlijk

kritisch tegenover staan en het niet echt appreciëren. En af en

toe er een opmerking over maken…

annEmiE: Maar de kans is toch bijzonder klein hé, Simon,

als je mama kent.

Simon: Een eigen partij misschien… (lacht)

annEmiE: (lacht) Nee, ik ben overtuigd ecologiste van

kleins af aan.

Annemie, welk advies wil jij Simon geven

bij zijn eerste politieke stappen?

annEmiE: Je kan veel commentaar hebben langs de

kantlijn, maar als je iets wil veranderen moet je erin stappen.

Politiek is bij momenten een harde omgeving en daar moet je

tegen kunnen. Als je jaloerse, onvriendelijke reacties aan je

hart laat komen, moet je het jezelf niet aandoen, dat is het niet

waard. Maar als je gemotiveerd en positief bezig bent met politiek,

dan kan politiek fantastisch zijn.

Simon, op welke verwezenlijking van je

moeder ben je trots?

Simon: Het redden van de volkstuintjes aan het UZ heeft

ze goed gedaan. Dankzij mijn moeder is de bouw van een

groot voetbalcomplex op een zeer mooie, groene plek, waar

oude mensen rustig hun oude dag doorbrengen gelukkig niet

doorgegaan.

SiEn vErStraEtEn


dossier II

kerNeNergie:

oNs erFdeel?

Weet u waar de elektriciteit vandaan

komt wanneer u ‘s morgens het licht

aanknipt in de badkamer? En komt de

elektriciteit die uw elektrische tandenborstel

uit het stopcontact haalt

van dezelfde bron? Zou het koffiezetapparaat

op nog een andere elektriciteitsbron

beroep doen? Weet u waar

uw leverancier al die energie morgen

op de kop zal tikken? Peper pluist het

voor u uit en bekijkt de haalbaarheid

van de kernuitstap.

16


Toch eerst even de harde

cijfers

De elektriciteit die we in België verbruiken, produceren we voor

een stuk zelf en voeren we ook in uit Nederland en Frankrijk.

Netwerkbeheerder Elia becijferde dat we in 2008 netto

10.570.000.000 MWh (de eenheid waarin energie wordt uitgedrukt)

invoerden, wat betekent dat we meer dan een derde van

de elektriciteit die we in België nodig hebben uit Nederland en

Frankrijk haalden.

In eigen land is kernenergie goed voor 54,3% van onze totale

elektriciteitsproductie. Op enige afstand volgen elektriciteitsproductie

uit gassen (goed voor 30,7%), vaste brandstoffen

(7,3%) en hernieuwbare en recuperatiebrandstoffen (4%). Water-

en windkracht zijn goed voor 2,7%; vloeibare brandstoffen

sluiten het rijtje met 1%. Voila, die feiten kennen we ook.

To shut down or not to shut

down

De vraag die vandaag op tafel ligt, is welke plaats we geven

aan kernenergie in de toekomstige elektriciteitsbevoorrading

van ons land. In een breder perspectief komen meerdere vragen

naar boven: waar zullen we onze energie vandaan halen,

Ons energieverbruik in vogelvlucht

Vandaag haalt België het grootste deel van haar energie

uit aardolie (kleine 40%), maar ook aardgas (25%) en kernenergie

(al jaren stabiel rond 21%) rijven een grote hap uit

de koek binnen. De vaste brandstoffen zoals steenkool

zijn sinds eind de jaren 90 aan een sterke daling bezig.

En hoewel hernieuwbare energie en uit afval gewonnen

energie een marginale plaats innemen, zijn zij de sterkste

stijgers (sinds 2000 jaarlijks gemiddeld + 17%). Aardolie

dekt vooral de behoeften van de transportsector, de

huishoudelijke sector en de kunststofindustrie. Maar in de

17

dossier II

hoe zullen we die energie op een duurzame en betaalbare

manier opwekken en hoe organiseren we onze energiemarkt?

Laten we de eerste praktische vraag beantwoorden: kunnen

we de 3 oudste reactoren van ons land in 2015 sluiten zoals bij

wet vastgelegd in 2003 zonder de elektriciteitsbevoorrading

van ons land in gevaar te brengen? Het antwoord is… (tromgeroffel)

YES, WE CAN. Netwerkbeheerder Elia en energieregulator

CREG stelden een lijst van de geplande energieprojecten

op. Daaruit blijkt dat er voldoende vervangcapaciteit is om

3 (van de 7) Belgische kernreactoren te sluiten in 2015. Het

enige wat nog nodig is, is de politieke wil om dat te realiseren.

Energieminister Paul Magnette bestelde een studie over de

toekomstige energiemix in ons land, over de bevoorradingszekerheid

dus. Dat rapport (GEMIX) adviseert om de 3 oudste

kerncentrales nog 10 jaar langer open te houden en hun

boeken dicht te doen wanneer de 4 andere ook zullen sluiten.

Het rapport stelt dat het productieverlies van Doel I, Doel II en

Tihange I in 2015 nog niet gecompenseerd kan worden met

productie uit hernieuwbare energie. Alleen hield de GEMIXstudie

geen rekening met de investeringsprojecten in hernieuwbare

energie die vandaag al gekend zijn en tegen 2015

gerealiseerd zullen zijn.

industriële sector wordt aardolie wel voorbijgestoken door

aardgas. Verschillende bedrijven schakelen over omwille

van de milieuvoordelen van aardgas ten op zichte van

de andere fossiele brandstoffen. Elektriciteit en aardgas

spelen een hoofdrol in de industrie en de huishoudelijke

sector. De vaste brandstoffen vind je alleen nog terug in

de staalnijverheid. In de huishoudelijke sector is aardgas

de meest gebruikte brandstof, gevolgd door aardolie,

elektriciteit en hernieuwbare energieën.


dossier II

Bovendien moeten we ook rekening houden met het veilig-

heidsaspect van kerncentrales. De centrales die Magnette nog

tien jaar langer wil openhouden, zijn ontworpen om 30 jaar

operationeel te zijn. Nergens ter wereld is er ervaring met reactoren

van een levensduur van 50 jaar. Bij een vooraf geplande

sluiting van de kernreactoren zal het licht niet uitgaan, maar

dat kan wel het geval zijn bij een plotse gedwongen sluiting,

bijvoorbeeld als gevolg van acute ouderdomsverschijnselen.

Op naar de tweede praktische vraag: hebben energiebespa-

rende maatregels enig effect op het vraagstuk? Ook weer

volmondig: JA. Sterker nog: E-STER, een onafhankelijk studieen

adviesbureau voor duurzaam energiegebruik, berekende

dat we in België op 2 jaar tijd tot 12% van het energieverbruik

kunnen besparen.

18

Wanneer we daarbij investeringsprojecten realiseren (dat geldt

dus voor de lange termijn), kan de besparing naar 30% van

het energieverbruik opgetrokken worden. Een besparing van

23.770.000 MWh, dat is meer dan wat onze 7 steenkoolcentrales

en de 3 oudste kerncentrales samen produceren. Zo

kunnen we met een doorgedreven energiebesparing op 10

jaar tijd niet alleen Doel I, II en Tihange I loskoppelen van het

elektriciteitsnet, we kunnen zelfs de deuren sluiten van onze

sterk vervuilende steenkoolcentrales.

^

mEt EnErGiEbESParEndE

maatrEGElEn kUnnEn WE

dE oUdStE 3 kErncEntralES

SlUitEn zoalS GEPland En

onzE 7 StEEnkoolcEntralES

ErbiJ!

^

Derde praktische vraag – en dan houdt het op, beloofd: België

is zeer gunstig gelegen voor de productie van windkracht op

zee. Kunnen we zomaar de capaciteit van kernenergie vervangen

door water- en windkracht? Hier luidt het antwoord: NEEN.

Het probleem ligt in het feit dat we elektriciteit niet kunnen

opslaan. Wat op het elektriciteitsnet wordt gestuurd, moet ook

verbruikt worden.

Conventionele en nucleaire centrales produceren op een

constant tempo elektriciteit, maar water- en windkracht leveren

geen constante stroom. Daar liggen de pieken en dalen gelijk

met – u raadt het al – de stroming en de windsterkte. We zullen

onze elektriciteitsproductie dus nooit volledig kunnen laten

afhangen van die productievormen. Er moet een back-upplan

zijn van alternatieve energiebevoorrading. Denemarken, het

windenergieland bij uitstek, doet dat met steenkoolcentrales.

Bovendien zijn de elektriciteitsnetten in Europa nationaal gegroeid.

Ze zijn niet afgestemd op het intranationaal uitwisselen

van energie. Zo is het nog niet mogelijk om de elektriciteit die

Denemarken teveel produceert uit windenergie naar België te

halen. De Europese Unie wil werk maken van een Europees

geïntegreerd elektriciteitsnet, maar de weg is nog lang.


Nucleaire rente in het gat

van de begroting

“Maar hoe zit dat nu? De regering heeft toch beslist om de

kerncentrales langer te laten draaien?”, hoor ik u denken.

Klopt, en dat om de staatskas te spijzen. Alleen zijn tijdens de

onderhandelingen met Electrabel een paar nullen uit de vergelijking

verdwenen. Reken even mee.

^

ElEctrabEl laat dE

chamPaGnE aanrUkkEn.

dE kaSSa bliJft Er maar

rinkElEn!

^

De wet op de kernuitstap van 2003 bepaalt dat de maximale

levensduur van een kerncentrale 40 jaar bedraagt. In concreto

betekent dat een sluiting van de 3 oudste centrales in ons land

(Doel I, Doel II en Tihange I) in 2015. Financieel zijn de installaties

al na 20 jaar afgeschreven en dus afbetaald. Door wie?

Juist, door u, de consument, want de versnelde afschrijving

werd verrekend in de elektriciteitsprijs. Ondertussen leveren

de kerncentrales dus best wat winst op voor de eigenaars. Dat

noemt men “de nucleaire rente”.

Even eenvoudige boekhouding: kernenergie produceren

vraagt niet veel kosten van de producent. De centrale is immers

afgeschreven. Het gaat over zo’n 15 à 25 euro per MWh.

Die elektriciteit wordt echter verkocht aan 65 à 75 euro per

MWh. Hoe groot is dan de winst per geproduceerde MWh?

Inderdaad, de kassa van Electrabel, volle dochter van GDF

Suez, en in mindere mate die van SPE, staat opgewonden te

rinkelen.

We gaan nog een stapje verder in de boekhouding: jaarlijks

wordt er in ons land ongeveer (verslik u niet) 48.000.000 MWh

aan nucleaire elektriciteit aangemaakt. Als we dan de kleinste

winstvork nemen – kostprijs is 25 euro per MWh en verkoopprijs

is 65 euro per MWh – dan rijft Electrabel jaarlijks een

nucleaire rente binnen van om en bij de 2 miljard euro.

19

dossier II

En wat stelt Magnette voor? Om jaarlijks die winst met 215 à

245 miljoen euro (de bedragen die bekend zijn sinds midden

oktober) af te romen in ruil voor het optrekken van de pensioengerechtigde

leeftijd met 10 jaar van de oudste 3 kernreactoren…

De champagne knalt bij Electrabel.

De verstandige opties

Een politiek moedige beslissing zou zijn om op korte termijn

de transitie naar hernieuwbare energie mee mogelijk te maken

door investeringsprojecten te stimuleren en de nucleaire rente

daarvoor te gebruiken. En dat níet in ruil voor het uitstellen van

de kernuitstap. Want we kunnen in 2015 de 3 oudste reactoren

op non-actief zetten. Er is voldoende vervangcapaciteit. De

reactoren openhouden is een gigantisch cadeau waarvan alleen

Electrabel zal genieten. Het zadelt ons bovendien op met

een groot probleem als we in 2025 álle kerncentrales in 1 keer

moeten stoppen.

Op korte termijn en zolang de fossiele brandstoffen er nog zijn,

kunnen zij dienen als back-up voor de wisselvallige elektriciteitsproductie

door wind- en waterkracht. Op middellange

termijn moet absoluut gezocht worden naar manieren om over

te schakelen naar een koolstofvrij energiesysteem.


dossier II

Kiezen voor hernieuwbare energie is bovendien kiezen voor

jobcreatie. Toch een positieve boodschap in tijden van economische

recessie en crisis. De EREC (European Renewable

Energy Council) en Greenpeace hebben een rapport gepubliceerd

(Working for the Climate) waaruit blijkt dat er zelfs banen

zullen verloren gaan als we niet investeren in de energie van

de toekomst. Zo ziet in de Europese Unie de toekomst van

windenergie er zeer goed uit.

Kernenergie ontmaskerd

Kernenergie is duur. Als we rekening houden met alle

interne en externe kosten (knowhow, installatie, exploitatie,

ontmanteling, opslag en risicobeheer), dan kost de

productie van elektriciteit met kernenergie tot 70% meer

dan die van windenergie. Dat verschil in kostprijs zit in de

overheidssteun die nucleaire energieprojecten kregen bij

het ontwerp en de bouw van de infrastructuur, de grootste

uitgaven in het leven van zo’n centrale.

Kernenergie brengt Kyoto niet dichterbij. Tijdens het kern-

splijtingsproces in de kerncentrale zelf komt er weliswaar

geen CO2 vrij, maar wel in vrijwel alle andere stappen van

de nucleaire keten, vooral bij het ontginnen en verrijken

van uranium. De Universiteit Groningen berekende dat,

als de ganse keten wordt meegerekend, een kerncentrale

nog één derde van de CO2 van een klassieke gasgestookte

centrale uitstoot. Dit is natuurlijk een pak minder,

maar veel meer dan niks en bovendien een pak meer dan

een warmtekrachtkoppelinginstallatie, waarbij tegelijk

warmte en elektriciteit geproduceerd én nuttig gebruikt

wordt.

Kernenergie produceert enkel elektriciteit en kan dus en-

kel ingrijpen in de sector van de elektriciteitsproductie, die

verantwoordelijk is voor goed 20% van onze broeikasgasuitstoot.

Het vormt echter geen alternatief voor de overige

80% van de broeikasgasemissies.

Kernafval heeft geen oplossing. Het Nucleair Forum

stelt dat de hoeveelheid kernafval per jaar slechts één

vingerhoedje per inwoner bedraagt. Wat dat Forum niet

vermeldt, is dat dit ene vingerhoedje enkel het hoogradioactief

afval bevat (categorie C). Naast elk C-vingerhoedje

produceert elk van ons ook tweeënhalf vingerhoedjes

20

En investeringen in hernieuwbare energie in Europa en de VS

hebben die in vervuilende technologieën als fossiele brandstoffen

en kernenergie voorbijgestoken.

Laatste vraagje voor de federale regering, rechtstreeks uit het

voorwoord van het rapport: ‘Will we look into the eyes of our

children and confess that we had the opportunity but lacked the

courage, that we had the technology but lacked the vision?’

laag- en middelactief langlevend kernafval (categorie B)

en vijftien vingerhoedjes afval met een kortere halveringstijd

(categorie A). Concreet voor België betekent veertig

jaar kernenergie 4.000 ton hoogradioactief, 15.000 ton categorie

B en maar liefst 60.000 ton categorie A kernafval.

Het gaat niet alleen om de hoeveelheid afval die nucleaire

energie produceert, de berging van het afval is geenszins

een evidentie. Hoogradioactief afval moet eerst 3 jaar

afkoelen in een bad vooraleer het verplaatst kan worden.

Daarna moet het nog eens 50 tot 100 jaar bovengronds

afkoelen voor het ‘definitief’ geborgen kan worden. Pikant

detail: 1 vingerhoedje hoogradioactief afval is na 1000 jaar

nog altijd krachtig genoeg om 1 miljard liter drinkwater

ondrinkbaar te maken.

Kernenergie is eindig. Algemeen wordt er van uitgegaan

dat er nog voor 60 jaar uranium voorradig is, aan het

huidige verbruik. Als de Chinese en Indische kernreactorplannen

doorgevoerd worden, zal die termijn echter

verkorten. De World Energy Council voorspelt ernstige

problemen met de toelevering van uranium vanaf 2030-

2050. Betaalbaar uranium zal dan zeldzaam worden.

Sara GEEtS


ecept

kook lekker

ecologisch!

hEErliJk

vEGEtariSch

hErfStvlindErtJES

(farfalle)

Benodigdheden

voor 3 à 4 personen

✔ 500 gram witte farfalle

✔ 400 gram pompoen

✔ 1 ui

✔ 1 winterwortel

✔ 1 rode bio-paprika

✔ 200 ml groentebouillon

✔ 100 gram groene olijven zonder pit

✔ 1 eetlepel oregano

✔ 250 gram panir

✔ Olijfolie

Bereiding

Maak de pompoen schoon met een groenteborstel,

verwijder de zaadjes en snij de pompoen

in blokjes. Kook de vlindertjes volgens

de aanwijzing op de verpakking. Voeg aan

het kokend water eventueel een scheutje olijfolie

toe. Snipper de ui fijn en snij de winterwortel

in dunne plakjes. Verwijder de zaadjes

uit de paprika en snij daarna de paprika en

panir in blokjes. Verhit 4 eetlepels olijfolie in

een koekenpan en bak hierin de ui, wortel

en paprika. Zodra de ui glazig wordt, voeg

je de pompoen, olijven en groentebouillon

toe. Laat het geheel daarna nog 10 minuten

zachtjes koken. Bak ondertussen de panir

goudbruin in een aparte koekenpan. Voeg in

de laatste minuut de oregano en gebakken

panir toe aan de groentesaus. Serveer de

vlindertjes met de groentesaus.

De herfst is aangebroken en binnenkort trotseren we

onze Belgische winter. Hoe fijn is het niet om na een

herfstbui of tijdens een koude winterdag te genieten

van een heerlijk vegetarisch gerecht? Peper stelt je

alvast twee makkelijk te bereiden recepten voor!

ShEPhardS PiE a

la vEGEtariEnnE

Benodigdheden

✔ 1 ui

✔ 2 teentjes knoflook

✔ 1 prei

✔ 1 winterpeen

✔ 1 bos bleekselderij

✔ 1 theelepel rozemarijn

✔ 1 blik linzen

✔ 1 theelepel tomatenpuree

✔ 1 groentebouillonblokje Ben jij gekend

✔ 200 ml water

als de nieuwe

✔ Zout

‘SOS Piet’?

✔ Witte peper

Aarzel dan niet om zelf recepten door

✔ 5 grote aardappelen

te sturen naar info@jonggroen.be !

✔ Olijfolie

Je recept zal dan verschijnen in de

✔ Scheutje melk

volgende Peper.

✔ Scheutje Hazelnootolie

✔ 50 gram hazelnoten

✔ 75 gram geraspte belegen kaas

Bereiding

Schil de aardappelen en kook ze in ongeveer 20 minuten gaar. Snijd

ondertussen de uien, knoflook, prei, wortel en bleekselderij in kleine

stukjes. Smoor gedurende 4 minuten de groenten in een braadpan

met olijfolie tot ze glazig zijn. Voeg daarna de tomatenpuree, de

linzen, de rozemarijn, het bouillonblokje en het water toe. Laat het

mengsel 15 minuten sudderen en breng ondertussen de mix op

smaak met zout en peper. Maak aardappelpuree van de gekookte

aardappelen met de melk en de hazelnootolie. Hak de hazelnoten fijn

en roer ze door de puree. Leg het groentemengsel in een ovenschaal

en bedek dit met de aardappelpuree. Strooi de geraspte kaas erover

en zet de ovenschaal onder de grill tot het gerecht goudbruin is.

21

ElkE diErckEnS


cultuur muziek

Wooden Arms, de derde cd van Patrick Watson is één

van de mooiste platen van 2009. Ken je Patrick Watson

nog niet, dan komt daar met deze recensie hopelijk

verandering in.

Patrick Watson is meer dan de naam van de zanger, het

is ook een parel van een groep. En dat het een groep is,

merk je bij het beluisteren van Wooden Arms. Niet alleen

Patrick zelf steelt de show, maar ook zijn zeer getalenteerde

percussionist Robbie Kuster die alle percussieinstrumenten

op het album bespeelt. Als je goed luistert

dan hoor je in het nummer Beijing zelfs een draaiend

fietswiel.

We starten bij het begin: Het eerste nummer, Fire-

weed, zet meteen de toon voor de rest van de plaat.

Dit zweverige nummer is niet voor niets opgenomen in

een IJslandse studio. Je hoort zowel duisternis als een

sprankeltje hoop in het lied. Iets wat naadloos overgaat

in het volgende nummer, Tracy’s Water. Feeërieke zangpartijen

en een ongelofelijk ‘catchy’ drietellig ritmestukje

bepalen sterk het nummer. De prachtige begeleiding

door de strijkers maakt het nummer één van de beste op

de plaat.

22

van canada

Patrick WatSon

WOODEN ArMS

(Label)

Een tikkeltje anders is de song Beijing: hier stelen de

piano en de veelvoud aan percussie de show. Samen

geven ze de jachtigheid en de drukte van een stad als

Beijing weer. Toch werkt het nummer niet op je zenuwen

en blijft het zelfs dagen in je hoofd rondhangen.

Het zevende liedje van de cd, met de tot de verbeelding

sprekende titel Big Bird in a small cage, daarentegen is

uiterst rustig. Het lied gaat terecht de strijd aan met het

eerder genoemde Tracy’s Water voor beste nummer op

de plaat. Het lied is namelijk tegelijkertijd intriest, absurd

en geruststellend, maar het heeft ook een bijhorende

verhaal. Tijdens zijn concert in de Ancienne Belgique,

overigens één van de beste concerten van de voorbije

jaren, vertelde Patrick Watson dat hij dit nummer schreef

met in het achterhoofd Dolly Parton als tweede stem. Hij

stuurde het op, maar kreeg nooit een antwoord. Een gemiste

kans, want mevrouw Parton is geknipt voor de rol.

Tot slot willen we zeker ook Man like you nog vermelden.

Patrick Watson bewijst hiermee dat hij ook weet dat

eenvoud siert. De stem van Patrick die begeleid wordt

door enkele akoestische gitaren leidt tot deze parel. Zo

weinig als Beijing veel is, maar daarom niet minder mooi.

Op Wooden Arms ontdek je altijd nieuwe elementen en

hierdoor blijft de plaat je bekoren. Wedden dat je na het

beluisteren uren later nog steeds de laatste tonen van

de plaat neuriet? Een echte aanrader, zowel voor koude

winterdagen als voor zwoele zomernachten.


Debuteren in de Nederlandse literatuur? Dezer dagen

krijg je gegarandeerd aandacht! Weinig debutanten

kregen echter meer aandacht dan Ivo Victoria en zijn

boekje. De eerste zes pagina’s van zijn roman werden

aan enkele uitgevers voorgesteld en per opbod verkocht.

Een primeur, geloof ik. Niettemin is de aandacht op zijn

plaats.

Ivo Victoria is het lekker bekkend pseudoniem van Hans

Van Rompaey. Deze dertiger groeide op in Vlaanderen

en woont nu in Amsterdam. In ‘Hoe ik nimmer de Ronde

van Frankrijk voor min-twaalfjarigen won (en dat het me

spijt)’ vertelt Victoria ons over zijn jeugd in Edegem. Voor

wie Edegem niet kent: een kleine gemeente aan de rand

van Antwerpen. Omringd door Berchem, Wilrijk, Mortsel,

Kontich en Hove is deze residentiële gemeente een

rustige, groene gemeente net buiten de grote stad.

cultuur muziek

van hier

ivo victoria

HOE Ik NIMMEr DE

rONDE VAN FrANkrIJk VOOr

MIN-tWAALFJArIGEN WON

(EN DAt HEt ME SPIJt)

Tot zover een korte beschrijving van Edegem. In het

boekje kom je nog meer te weten over de gemeente én

dat is meteen één van de grote troeven van het werk. De

jonge Ivo neemt je mee op de fiets doorheen de straten

van Edegem aan het begin van de jaren tachtig. Als je

Edegem een beetje kent (en dat is in mijn geval zo) is het

dubbel zo leuk. Je kan Ivo vlot volgen door de straten,

langs de pleinen en de plaatselijke clichés.

Fietsen is de passie van de jonge Ivo Victoria. Hij maakt

zijn beste vriend Dries wijs dat hij de Ronde van Frankrijk

voor min-twaalfjarigen won. De erg beïnvloedbare

Dries wordt helemaal mee gezogen in de leugentjes. Zo

bewondert hij Ivo mateloos omwille van zijn ingebeelde

kameraadschap met Lucien Van Impe. Jaren later keert

Ivo terug naar Edegem om zijn leugens op te biechten.

Het is een confrontatie met het verleden en met zichzelf.

De aandacht voor het debuut van Ivo Victoria is volko-

men terecht. Zijn boekje is mooi geschreven zonder

te verzanden in complexe zinnen en moeilijke woordenschat.

Je leest het met een glimlach want iedereen

herkent de leugentjes van kinderen en een prille verliefdheid.

Ivo is een dromer en wekt dit zowel bij zijn naasten

als bij de lezer op. Als recensente schenk ik Ivo Victoria

alvast de prijs voor mooiste openingszin. Een auteur die

zijn boek begint met ‘De voetstappen van mijn vader op

de trap, zijn de bezorgers van een dag die ik niet heb

besteld’, is een belofte en doet mij verlangen naar meer.

EllEn dE boEck En katriEn vanhovE

23


WErktEn

mEE aan

dit nUmmEr:

Bram Bonte, Wim Borremans,

Kristof Calvo, Ellen De Boeck,

Elke Dierckens, Bob D’Haeseleer,

Sara Geets, Dries Valgaeren,

Katrien Vanhove, Sien Verstraeten

Eindredactie:

Elke Dierckens en Bart Vuylsteke

Hoofdredactie:

Sien Verstraeten

Fotoredactie:

Sien Verstraeten

Vormgeving:

MadeByHanna.com

Heb je interesse om onze redactie te

vervoegen, mail dan vliegensvlug naar

sien@jonggroen.be.

Gedrukt op 100% post-consumer

recyclagepapier met vegetale inkten.

Klimaat

zkt

afkoeling

Jong Groen! volgt de klimaatconferentie in

Kopenhagen op de voet. Deze top loopt van 7 tot en

met 18 december én moet een antwoord bieden op de

klimaatverandering. Jong Groen! zal de conferentie

kritisch opvolgen, maar jullie ook informeren en

ludieke acties brengen. Een voorsmaakje vind je

alvast op

WWW.klimaatzktafkoElinG.bE

aGEnda doE mEE

donderdag 26 november

Lampadaire

woensdag 16 december

Open Forum

Vrijdag 8 januari 2010

Nieuwjaarsreceptie

Zaterdag 27 februari 2010

Mini-congres Sociale Zekerheid

Zaterdag 20 maart 2010

Denkdag Democratie

Zaterdag 24 april 2010

Ledendag

Je kan ook lid worden van

Jong Groen!. Zo ontvang

je niet alleen gratis deze

Peper, maar blijf je via de

ledennieuwsbrief ook op de

hoogte van alle activiteiten.

Lid worden van Jong Groen!

kost je helemaal niets en

doe je heel eenvoudig op

WWW.JonGGroEn.bE/

ikdoEmEE.

Jong Groen! is een politieke jongerenorganisatie die jongeren de

kans geeft mee te bouwen aan een betere wereld. Een wereld

met aandacht voor de problemen van alle mensen en het milieu.

Jong Groen! wil zoveel mogelijk jongeren bij groene politiek

betrekken. dit doen we door een fris en gevarieerd

activiteitenaanbod. We bouwen mee verder aan het

groen-progressieve gedachtegoed en verspreiden het.

Standpunten, activiteiten en meer info over

Jong Groen! op WWW.JonGGroEn.bE.

Scherpe

pennen

gezocht!

Peper kritisch gelezen? Zin gekregen om het nog beter

te doen? Wacht dan niet langer om je scherpe pen

boven te halen! Jong en fris talent is steeds welkom

in onze Peper-redactie. Is papier niet je ding én hou je

meer van het web? Dan is onze web-redactie iets voor

jou! Interesse? Stuur dan een mailtje naar

sien@jonggroen.be.

More magazines by this user
Similar magazines