Habemus Papam - Lambertus Hengelo

2013-03-13 & 14 Habemus Papam!
Kardinaal Bergoglio voor zijn pausverkiezing,
Toespraak en eerste zeven afspraken van paus Franciscus
Durf van het kardinalencollege en intuïtie van het volk Gods
Rome (ZENIT.org)
“Salus Populi Romani”: is de aanroeping waaronder men in Rome tot de Maagd Maria bidt. Haar
waardevolle icoon wordt in Santa Maria Maggiore bewaard en de eerste afspraak van Paus
Franciscus zal met Haar zijn, dat kondigde pater Federico Lombardi SJ aan tijdens de ontmoeting met
de pers woensdagavond, 13 maart, na de verkiezing. Want Rome heeft meerdere keren zijn heil te
danken aan de aanroeping van de Maagd Maria, meer bepaald tijdens de tweede wereldoorlog.
De tweede afspraak, donderdag 14 maart om 17 u, in de Sixtijnse Kapel voor de Mis met de
kiesgerechtigde kardinalen, die rechtstreeks uitgezonden wordt door televisie en op internet (Vatican
Player).
Derde afspraak, vrijdag 15 maart, ’s morgens om 11 u, ontmoeting met heel het kardinalencollege,
ook de niet kiesgerechtigden.
Vierde afspraak, zoals Benedictus XVI: ontmoeting met de pers, zaterdag 16 maart om 11 u.
Vijfde afspraak, het Angelus, zondag 17 maart, 12 u.
Zesde afspraak, inhuldiging van het pontificaat: dinsdag 19 maart, op het hoogfeest van de heilige
Jozef “Redemptoris Custos” en Beschermer van de wereldkerk, Mis met het volk Gods om 9.30 u.
Zevende afspraak: woensdag 20 maart, audiëntie voor de broederlijke afvaardigingen van de andere
christelijke belijdenissen.
Paus Franciscus heeft woensdagavond nog met Benedictus XVI em. – Joseph Ratzinger –
getelefoneerd en hij vroeg het volk, bij zijn eerste publieke verschijning op het balkon van de
zegeningen, voor de paus emeritus te bidden.
Woorden van paus Franciscus
Broeders en zusters, goede avond!
U weet dat de taak van het conclaaf erin bestond een bisschop aan Rome te geven. Ik heb de indruk
dat mijn broeders kardinalen hem bijna aan het eind van de wereld zijn gaan zoeken. … Maar hier zijn
we … Ik dank u voor uw ontvangst. De diocesane gemeenschap van Rome heeft haar Bisschop: dank
u! Eerst zou ik willen bidden voor onze Bisschop emeritus, Benedictus XVI. Bidden wij allen voor hem
opdat de Heer hem zegene en de Maagd Maria hem bescherme.
Onze Vader …, Wees gegroet …, Eer aan de Vader ...
1

En beginnen wij nu onze weg: de Bisschop en het volk. Deze weg van de Kerk van Rome, die alle
Kerken voorgaat in de liefde. Een weg van broederlijkheid, van liefde, van onderling vertrouwen.
Bidden wij altijd voor mekaar: de ene voor de andere. Bidden wij voor heel de wereld opdat er grote
broederlijkheid zou heersen. Het is mijn wens dat deze weg die wij vandaag beginnen en waarbij ik
zal geholpen worden door mijn vicaris kardinaal hier aanwezig, vruchtbaar zou zijn voor de
evangelisatie van deze zo mooie Stad!
En nu zou ik de zegen willen geven, maar eerst, eerst vraag ik u een gunst: voordat de Bisschop het
volk zegent, vraag ik u tot de Heer te bidden dat Hij mij zegent: het gebed van het volk dat de zegen
vraagt voor zijn Bisschop. Doen wij dit gebed van u allen voor mij, in stilte. …
Nu ga ik u en de hele wereld, alle mannen en vrouwen van goede wil, de Zegen geven. …
Broeders en zusters, ik laat u nu. Veel dank voor uw ontvangst. Bidt voor mij en tot weldra! We zullen
elkaar snel terug zien: morgen wil ik de Maagd Maria vragen dat Zij heel Rome zou beschermen.
Goede nachtrust!
Bezoek aan de Maagd Maria in de basiliek Santa Maria Maggiore te Rome
Donderdagmorgen, 14 maart, op de eerste dag van zijn pontificaat, reserveerde de 266 e paus voor
zijn eerste bezoek, namelijk aan de Maagd Maria.
Een bezoek dat hij gisteren tijdens zijn eerste toespraak had aangekondigd. Volgens Radio Vaticaan
kwam de paus “vroeg” aan onder de verbaasde blik van schoolgaande kinderen en Romeinen op weg
naar hun werk. Hij was vergezeld van de prefect van het Pauselijk Huis, Mgr. Georg Gänswein en de
viceprefect, Mgr. Leonardo Sapienza. Paus Franciscus bleef ongeveer een half uur in gebed voor het
altaar van de Maagd Maria.
Dit “privé” bezoek zal de Romeinen geraakt hebben: de basiliek herbergt de oude icoon van Maria
die vereerd wordt onder de aanroeping “Heil van het Romeinse Volk” (Salus Populi Romani).
Kardinaal Jorge Maria Bergoglio voor zijn vertrek naar Rome
Voor hij naar Rome vertrok, nodigde de kardinaal – nu paus Franciscus – de Argentijnen en meer
bijzonder de inwoners van Buenos Aires uit, om in het vooruitzicht van de Goede Week, een Kerk
“met open deuren” te zijn, die niet toegeeft aan conformisme.
Op 4 maart had hij in die bewoordingen een brief geschreven aan de parochies van de stad, waarvan
hij aartsbisschop was en waar hij op 17 december 1936 geboren werd in de wijk Flores.
Na studies in scheikunde, kiest hij voor het priesterschap en treedt toe tot het Gezelschap van Jezus
(jezuïeten). Hij studeert filosofie en theologie aan de faculteiten van de Universiteit Maximo San
José. Op 13 december 1969 wordt hij priester gewijd en volgt later een derde cyclus aan de
Universiteit van Alcala de Henares (1986), hij beëindigt zijn doctoraat in Duitsland. In zijn
gemeenschap wordt hij novicemeester en professor in theologie, provinciaal van de jezuïeten van
zijn land en van 2005 tot 2011 voorzitter van de Bisschoppenconferentie.
2

Hij wordt op 28 februari 1998 aartsbisschop van Buenos Aires. Johannes Paulus II creëert hem op 21
februari 2001 kardinaal.
Met grote eenvoud verplaatst de kardinaal zich gewoonlijk per metro of tram, en kookt zelf, zegt P.
Lombardi. Hij heeft een degelijke pastorale ervaring en staat bekend voor zijn wil om de waarheid
duidelijk te zeggen. Zijn Facebook pagina kreeg meer dan 37.000 “bevalt mij”.
Meermaals verzette hij zich sterk tegen de locale autoriteiten voor kwesties zoals abortus,
homoseksuele huwelijken, het liberaliseren van drugs. Hij betreurde ook het “gebrek aan
nederigheid” bij leden van de regering.
De primaat van Argentinië is altijd opgekomen voor de minder begunstigde lagen van de samenleving
en onlangs zou hij priesters bekritiseerd hebben die weigerden kinderen te dopen die buiten het
huwelijk geboren waren.
Hij vroeg de religieuzen “naar buiten te komen en te getuigen, hun bezorgdheid te uiten voor hun
broeders” omdat de cultuur van ontmoeting, “broeders van ons maakt, zonen, en geen partners of
vennoten van een multinational”.
Bij verschillende gelegenheden klaagde hij corruptie aan en mensenhandel en gebruikte daarvoor
sterke beelden: “honden worden beter behandeld dan slaven”. Vooral de “slavernij” van de jeugd
klaagde hij aan: “er zijn reeds jaren jongeren op straat, men weet niet hoeveel, maar het zijn er veel”
en de handel in jonge vrouwen voor de prostitutie.
Hij verdedigde het menselijk leven, betreurend dat men “de hoogste waarde van het leven” afschaft
en dat men “de rechten van het ongeboren kind” miskent. Voor hem “is abortus nooit een
oplossing”.
Hij is tegen liberalisering van drugs en roept jongeren op geen geloof te hechten aan “handelaars in
de dood”.
Hij ziet in de werkzaamheden van de 5 e Algemene Bisschoppenconferentie van Latijns Amerika en de
Caraïben in Aparecida, op 13 mei 2007 door Benedictus XVI geopend, een ware inspiratie van de
Heilige Geest.
Durf en wijsheid van het kardinalencollege en het volk Gods
Men kan niet anders dan de durf en wijsheid bewonderen van een kardinalencollege dat een paus uit
het zuidelijk wereldhalfrond gekozen heeft – wat zovelen gehoopt hadden – met veel ervaring, met
de degelijkheid van een groot jezuïet en de voorzichtigheid van een herder die “de goede strijd van
het geloof” levert, volgens de woorden van de heilige Paulus. Men kan niet anders dan zich
verwonderen over de durf en wijsheid van het volk Gods dat op een of andere manier de intuïtie had
dat de witte rook “voor vanavond” was.
De kardinalen hebben bij de durf voor het Zuiden , de durf voor de jeugdige leeftijd niet gevoegd,
een dubbele sprong zou te onvoorzichtig geweest zijn. Maar ziedaar de durf: de eerste paus uit het
Zuiden, de eerste Amerikaanse paus, de eerste paus jezuïet, de eerste die Franciscus als naam kiest.
3

Paus Franciscus verschijnt tegelijk als een paus die met de Europese traditie breekt en die Europese
wortels heeft: hij heeft bijvoorbeeld in Duitsland gestudeerd. Een knipoogje van de Voorzienigheid
dat hij een paus uit Beieren opvolgt. Sommige kardinalen hadden reeds aan hem gedacht in 2005,
voordat zij zich - op diens uitnodiging? – aansloten bij de naam Joseph Ratzinger, aan wie de enorme
opdracht toekwam een reus op te volgen.
Paus Benedictus XVI vertrouwt hem een uitgezuiverde Kerk toe: zij is door een “funderend”
pontificaat gegaan, door een pontificaat van uitzuivering. Vandaag blijkt zij meer dan in 2005 klaar
om de uitdagingen aan te gaan van de onrechtvaardigheid in de wereld, van corruptie, van de
doodscultuur, mensenhandel, van de vrede, de roeping van de jeugd, de secularisatie en de
zogeheten “nieuwe” evangelisatie. Een Kerk die ook de innerlijkheid hervonden heeft, ook dat is
funderend. Terwijl de nieuwe evangelisatie in haar reeds op gang gebracht is.
En het ziet ernaar uit dat Benedictus XVI zich met het oog op de jongeren teruggetrokken heeft: hij
had de kracht niet meer om naar de ontmoeting in Rio te gaan, doch het was onmogelijk dat de paus
niet op de afspraak zou zijn voor de Wereldjongerendagen in juli aanstaande. Een andere paus moest
er dus heen. Het zal paus Franciscus zijn. Zoals paus Benedictus de ontmoeting met de jongeren op
zich nam, die voorzien was voor paus Johannes Paulus II in Keulen, augustus 2005.
De nieuwe paus heeft meteen zijn grote prioriteiten aangewezen – zijn bisdom Rome en de wereld:
“Laat ons bidden voor de hele wereld opdat er grote broederlijkheid komt”. Twee prioriteiten: gebed
en broederlijkheid. En de universele dimensie van het Petrusambt.
De eerste beslissingen van de eerste paus jezuïet zijn van betekenis: een naam die nog nooit door
een paus gekozen is. Er zijn twee heilige jezuïeten die Franciscus heten (Franciscus Xaverius en
Franciscus Borgia), een Franse heilige en heilige patroon van de journalisten (Franciscus van Sales) en
de grote heilige Franciscus van Assisi, vriend van de schepping, aan wie iedereen denkt bij het horen
van die naam. Met wacht met ongeduld dat de paus zelf zijn keuze verklaart.
Toen op het einde van de namiddag, onder de camera’s van de hele wereld, de grote zeemeeuw lang
op de schouw van de Sixtijnse Kapel bleef zitten, leek het dat de volgende paus, zoals de heilige
Franciscus dicht bij de natuur zou staan. En dat men naar de rook moest blijven kijken.
Andere beslissingen: zijn tijdsindeling. Zijn privébedevaart naar de Maagd Maria. Ontmoeting met de
kiesgerechtigde kardinalen, met heel het kardinalencollege, met de media – waarvan de mobilisatie
sinds 11 februari opmerkelijk was - , het angelus, de aanstellingsmis op het hoogfeest van Sint-Jozef,
de ontmoeting met de andere christelijke belijdenissen –wat herinnert aan de eenheid onder de
christenen die Benedictus XVI tot één van de prioriteiten van zijn pontificaat gemaakt had.
Een andere aanwijzing drong zich geleidelijk op: het volk Gods – dat bij het doopsel en het vormsel
de Heilige Geest ontvangen heeft – was daar vanaf 17.30 u, in de hoop dat de keuze zoals in 2005
tijdens de eerste kiesbeurt van de namiddag zou vallen. Met trefzeker instinct bleef het volk ter
plaatse, zonder ontmoediging, onder regen en paraplu’s, tot om 19.06 u witte rook kwam. Het is
indrukwekkend, dat trefzeker instinct van de Kerk, “levend” volgens de woorden van Benedictus XVI,
zodat de rangen op het plein en in de zuilengang bleven aanzwellen.
Maar even indrukwekkend was de stilte van tienduizenden mensen uit alle landen die hun nieuwe
paus feestelijk kwamen onthalen, toen hij hun vroeg in stilte te bidden opdat God hem zou zegenen,
4

de kringloop tussen paus en volk benadrukkend. Een zeer betekenisvol accent in de kerkleer van
Vaticanum II.
Vert. Sorores Christi
Uit de eerste homilie van de nieuwe paus tijdens de H.Mis in
de Sixtijnse kapel vandaag 14 maart
( Klaarblijkelijk een antwoord aan velen die vooral nu wensen om een moderne Kerk op te gaan
bouwen, aangepast aan de heersende moderne cultuur )
"Wanneer iemand Jezus Christus niet belijdt - Ik verwijs naar de zin van Leon Bloy - "Wie niet tot God
bidt, bidt tot de duivel ". Wanneer iemand Jezus Christus niet belijdt, dan belijdt hij de wereldsheid
van de duivel....Wanneer we op weg gaan zonder het Kruis, wanneer we bouwen zonder het Kruis, en
wanneer we Christus belijden zonder het Kruis, zijn we geen leerlingen van de Heer. We zijn werelds,
we zijn bisschoppen, priesters, kardinalen, pausen, maar geen leerlingen van de Heer. Ik zou willen
dat ieder van ons, na deze dagen van genade, de moed mag hebben - de moed - op weg te gaan in de
tegenwoordigheid van de Heer, met het Kruis van de Heer, de Kerk te bouwen op het Bloed van de
Heer, dat is vergoten op het Kruis, en te belijden de enige glorie, de Gekruisigde Christus. Op deze
wijze zal de Kerk vooruitgaan.
Mijn hoop voor ieder van ons dat de Heilige Geest, dat het gebed van Onze Lieve Vrouw, onzer
Moeder, ons de genade mag bekomen op weg te gaan, te bouwen, de Gekruisigde Jezus Christus te
belijden. Amen."
5