Tank energie om te studeren Vitamine D3: de ... - i-Sana

i.sana.be

Tank energie om te studeren Vitamine D3: de ... - i-Sana

September 2012

Tank energie om

te studeren

Vermijd stress

op je vakantie

Vitamine D3:

de zonnevitamine

GEZONDHEIDSMAGAZINE

Oorontstekingen

vaak gevolg van

vliegreizen

Dr. Aelbrecht: “Verstandige preventie werkt”!

Hoe gevaarlijk zijn hormonen?

Abdijsite

Herkenrode:

Meer dan

ooit over

Bloemetjes

en Bijtjes

Weekend: gevaar voor

sportblessures

Te slap om te studeren

SANA nr 26

1


Bestellen?

www.nutribell.be

COLOFON

I-SANA MAGAZINE

Web-Gezondheidsmagazine

Uitgeverij:ADVIES MEDIA vzw

O.L.Vrouwstraat 53

B-3570 Alken

info@isana.eu

www.isana.eu

Redactieadres:

O.L.Vrouwstraat 53

B-3570 Alken

redactie@isana.eu

Uitgave:

Maandelijks elektronisch nummer

(behalve de maanden juli en augustus)

Verantwoordelijk uitgever:

Monique Kmita

Gedelegeerd bestuurder:

Danny Zeegers

Verantwoordelijke marketing,

promotie en advertenties België:

Peter Kmita

Verantwoordelijke regie Nederland:

Kees Martens

Hoofdredacteur:

Jan van Bercken

Voorwoord

i-sana een uitgave

van Advies Media Reddende wetenschap?

We vragen ons af

hoe het mogelijk

is geweest dat

de mensheid het

wetenschappelijk bewezen dat

deze hormonen kankerverwekkend

kunnen zijn en vooral borstkanker,

baarmoederkanker en hartziekten

duizenden jaren heeft volgehouden veroorzaken. En intussen

zonder de “wetenschappers” van schrijven we in ons land driemaal

vandaag. Hoe konden we vroeger meer antibiotica voor dan voor

appelen eten zonder te weten gelijkaardige ziekten in Nederland.

welke stoffen erin zaten? Het Maar zodoende komt meer dan

wordt dus hoog tijd dat we ons wat de helft van ziekenhuispatiënten

wetenschappelijker gaan gedragen wel met een besmetting naar huis

en de farmacie doet geweldig die in sommige gevallen ernstiger

haar best om ons dat uit te leggen. is dan de oorspronkelijke ziekte

Tegen slapeloosheid moet je niet waarvoor ze werden opgenomen:

rustiger worden of wat wandelen, resistente bacteriën: de schrik van

maar benzodiazepines slikken. elke chirurg.

Dat klinkt best wetenschappelijk. Wat is wetenschap, kun je je

De schooltijd komt eraan en... als afvragen. Heel eenvoudig! Het is

je kind niet goed mee kan, heeft wetenschappelijk bewezen dat

het ongetwijfeld een tekort aan artsen gestalkt worden: 3500 à

dopamine en dus wordt Relatine 4000 handelsreizigers in pillen

voorgeschreven aan 10 percent komen in de wachtzaal om met

van de scholieren. Op die manier de arts naast de kwestie te praten.

maken we kinderen vertrouwd En weet je wat het ergste is? Dat

met slikken van pillen en worden dokters die natuurgeneeswijze

ze langzaam maar zeker junks. beoefenen, doorgaan voor

Heb je wat last van een depressie, kwakzalvers en vervolgd worden.

dan kan je best wat Serotonine Maar het is zoals altijd in de

gebruiken en is er te weinig geschiedenis: toen de “barbaren”

Noradrenaline, maar die geven we in 1600 voor de poorten van

dan wel weer in een pilletje. Voor Constantinopel stonden, waren de

alles bedenken we tegenwoordig geleerden aan het discussiëren

een “wetenschappelijke” verklaring. over het geslacht van de engelen.

Twintig jaar geleden was het Gelukkig dat we af en toe honger

wetenschappelijk bewezen dat hebben en dus spontaan gaan

vrouwelijke hormonen goed waren eten, anders zou de wetenschap

om de menopauze probleemloos

door te komen, ze het bot ook

ons dat ook nog afraden.

versterkten en hartziekten

Jan van Bercken

hielpen voorkomen. Nu is het

Hoofdredacteur

2 SANA nr 26 SANA nr 26 3

Art-Director:

Ellen Drenth

Artistiek advies:

Alvin Bamps

Documentatie & secretariaat:

Klaudia Pauwels

Abonnementen:

Losse nummers : € 3,20

Jaarabonnement: € 32,00

Copyright 2012

Alle in de advertenties en redactionele

stukken opgenomen gegevens, alsook foto’s

door derden aangeleverd, vallen onder

verantwoordelijkheid van het betrokken bedrijf,

instelling of dienst die aanlevert aan Advies

Media vzw. Voor de juistheid, de aard en de

rechten van die gegevens kan de uitgever niet

aansprakelijk worden gesteld. Advertenties

kunnen zonder enige motivering worden

geweigerd.

Niets uit deze uitgave mag worden

verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt, door

middel van druk, fotokopie of welke andere

wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke

toestemming van de uitgever. De inhoud

(teksten en advertenties) van I-sana is geen

medisch advies en kan een consult bij een

arts niet vervangen. Bij medische problemen

of twijfel moet altijd een geneesheer worden

geraadpleegd.


06

NHOUD

Te veel zoet en te veel cafeïne verandert

zelfs karakter van jongeren

10

“Verstandige preventie werkt!”

14Oorontstekingen vaak gevolg

van vliegreizen

Vooral jonge kinderen zijn erg gevoelig

16Vitamine D3:

de zonnevitamine

Verstandig zonnebaden helpt kanker en

osteoporose voorkomen

20Reportage

Boeiende kruidenwandelingen en culinaire

topdag van i-Sana-lezers

22

Tank energie om te studeren

Dr. Aelbrecht:

Weekend!

Gevaar voor sportblessures

24 Huidverzorging

Een jonge huid op oudere leeftijd

26

16

20

22

14

Column 39

Schimmelinfecties zijn

een groot probleem

Peterselie, paardenbloem en

brandnetel

4 SANA nr 26 SANA nr 26 5

06

32

36

Weetjes 30

48

26

Te slap om te studeren

Goede voornemens zijn niet voldoende

32Hoe gevaarlijk zijn hormonen?

Zijn nadelen groter dan voordelen:

kanker, hart- en vaatziekten, beroerte ?

36Vermijd stress op je vakantie

Zo kan je ongelukken best voorkomen

40Heilzame plantenextracten en

hun toepassing

Klein wilgenroosje

42Gastreportage

Moxatherapie

44Lekker

en gezond koken met

Dominique Vreven

Waterzooi van biohoevekip en jonge

zomerwortelen met koriander

46

De groene vingers van

Ivo Pauwels

MUNT: stimuleert de lever

52Abdijsite Herkenrode:

Meer dan ooit over Bloemetjes en

Bijtjes


Te veel zoet en te veel cafeïne verandert zelfs

karakter van jongeren

De schoolpoorten gaan weer open. De tocht naar

de wijsheid is weer aangevat. Voor sommigen

gaat dat in slenterpas, voor anderen is dat zelfs

een calvarietocht, voor heel wat jongeren volkomen

tegen hun zin: ze voelen zich niet lekker op school,

kunnen zich niet concentreren, slagen er niet in de kennis

voldoende lang te onthouden en te leren redeneren en...

de resultaten zijn er naar. De goesting om naar school

te gaan is daarmee helemaal verkeken. De motivering

van het gezin is wel belangrijk, maar de gezondheid van

de jeugd speelt een even grote rol en hier is in heel veel

gevallen iets mis mee: veel jongeren hebben een tekort

aan mineralen en vitamines, en voelen zich totaal futloos

door een verkeerde voedingswijze. Goed studeren heeft

evenveel met voeding te maken als met inspanning en

aan de beide gevallen kan iets gedaan worden. Trouwens

door verkeerde voeding kunnen karakteriële veranderingen

ontstaan en dat is gemakkelijk te verklaren.

Voor tienduizenden scholieren

start het schooljaar weer op.

Voor velen een karwei met weinig

uitzicht op resultaat, voor

veel ouders een geweldige kopzorg,

voor anderen een oplossing

omdat de vakantie voorbij is en

Tank energie

om te studeren

de school als een wettelijk opvangcentrum

mag dienen. Maar

gelukkig voor de meeste ook een

bron van informatie en een voorbereiding

op het volwassen leven,

waar de jeugd op dat ogenblik

zelf zijn verantwoordelijkheid

moet nemen, zijn leven zelf moet

inrichten en de kost moet verdienen

voor zichzelf en het gezin. De

schoolresultaten zullen die keuze

mee helpen bepalen en daar ligt

voor velen een probleem.

Stress vermijden en ontspannen

en met plezier studeren, zijn

grote hulpmiddelen. Maar een

goede lichamelijke en emotionele

gezondheid zijn belangrijke voorwaarden

en die heeft niet iedereen.

Vaak mislukken leerlingen omdat

ze zich niet kunnen concentreren

en die concentratie wordt

beïnvloed door een minder goede

gezondheid. De voeding van de

meeste adolescenten is ronduit

slecht. Ze hebben bijlange niet de

noodzakelijke vitale stoffen om

gezond te zijn en hun hersenen

in de mogelijkheid te stellen zich

voldoende lang te concentreren

en de stof te onthouden. De

lusteloosheid is vaak het gevolg

van een verkeerde leefwijze:

ze eten te weinig vitamines, te

weinig verse producten en vooral

te weinig fruit en groenten, te

veel fantasiekost, te vet en veel

te zoet. Bovendien gebruiken ze

te veel cafeïnehoudende dranken

en roken ze op de koop toe, wat

de fijne haarvaten in de hersenen

vernauwt en dus de mogelijkheid

om zich voldoende lang te concentreren

voortdurend vermindert.

Veranderen van leefwijze

kan voor velen de oplossing zijn

om zich fitter en lekkerder te

voelen en vooral ook met plezier

naar school te gaan en betere

resultaten te halen.

Voedingstips voor studenten

Schoolresultaten hebben zeker

te maken met leefgewoonten en

vooral eetgewoonten. Wie gezond

is, presteert beter. Daarom:

• eet niet te veel maar ook niet te

weinig.

• neem drie lichte maaltijden per

dag immers een zware maaltijd

6 SANA nr 26 SANA nr 26 7


““

Veel scholieren en studenten eten enkel

fast food en hebben daardoor echt een

gebrek aan voldoende vitamines en

goede vetten, waardoor ze lusteloos

zijn en tegen hun zin studeren

met een overladen maag remt de

concentratie af.

• vermijd het gebruik van grote

hoeveelheden suiker (frisdrank,

snoepgoed, koekjes,...). Te veel

suiker in de voeding kan immers

pieken en dalen in de bloedsuikerspiegel

veroorzaken. Een laag

bloedsuikergehalte doet zich voor

wanneer men niet voldoende

regelmatig eet of juist wanneer

men te grote hoeveelheden suiker

inneemt. Uiteraard is een

laag bloedsuikergehalte funest

voor het concentratievermogen,

want bloedsuiker is dé energiebron

voor de hersenen. Het kan

tegenstrijdig klinken, maar door

te veel suiker te gebruiken en te

veel snoep dus, daalt het suikergehalte

in het bloed, omdat de

pancreas een insulinestoot moet

geven om de suiker af te breken.

• voorzie regelmatig lekkere en

lichte tussendoortjes bv. fruit,

een kop melk, yoghurt, ... Deze

zorgen er voor dat je bloedsuiker

op peil blijft.

• vermijd een te vette voeding.

Vetten verteren traag en bezorgen

je een loom gevoel.

• zoek je energie in volkoren

graanproducten (volkorenbrood,

havermout, muesli,...), groenten,

fruit en melkproducten.

• eet niet tussen je boeken, zoek

een andere ruimte op om te eten.

Zo kom je in contact met andere

mensen en kan je je gedachten

eens op iets anders zetten. Beschouw

je maaltijd als een ontspanningsmoment

en neem er

voldoende tijd voor.

• eet 's avond niet te veel en niet

te laat omdat dit tot een slechte

en onrustige slaap kan leiden

zodat men zich ook de volgende

dag niet goed kan concentreren.

• Alcohol wordt best gemeden

tijdens het blokken omdat het je

concentratievermogen duidelijk

aantast.

• Cafeïne, o.a. in koffie en coladranken,

zorgt voor een verhoogde

waakzaamheid en het

uitstellen van de slaap. Vandaar

dat koffie vaak misbruikt wordt

tijdens het studeren. Tracht echter

het koffie- en colagebruik te

beperken en stop 's avonds met

het drinken ervan. Een goede

slaap is immers ook essentieel

om zich goed te kunnen concentreren

en te studeren.

-Vermijd coladranken. Cola’s en

sterk cafeïnehoudende dranken

samen met junkfood veranderen

het karakter van leerlingen en

bevorderen ADHD. Visolie daarentegen

maakt hen rustiger en

vergemakkelijkt het studeren.

Jan van Bercken

Kinderen voelen en ontwikkelen zich

beter met omega 3-visoliecapsules

Minder ziek, fitter en beter studeren!

• Omega 3-vetzuren met hun belangrijke bestanddelen EPA en DHA

spelen een grote rol bij de ontwikkeling van de hersenen en de groei van

kinderen.

• Ook het afweersysteem, de circulatie, het zenuwstelsel, het gezichtsvermogen

en de huid van uw kind hebben deze belangrijke bouwstoffen

nodig om zich goed te ontwikkelen.

• De vetzuren hebben een gunstig effect op

de concentratie en het geheugen van uw

kind, en daarmee op hun leerprestaties, en

kunnen ze rust brengen bij drukke, rusteloze

kinderen.

Ca. 365 capsules

www.nutribell.be

8 SANA nr 26 SANA nr 26 9


“Bijna iedereen heeft problemen met de

darmen en dus ook met de immuniteit”

Dr. Aelbrecht:

“Verstandige

preventie

werkt”!

Dokter Peter Aelbrecht hoeven we amper voor te

stellen. Je zou hem de Eddy Merckx van de moderne

geneeskunde kunnen noemen, altijd een

beetje sneller en anders dan de anderen en altijd

in topvorm, energiek en kwiek. Hij is dan ook niet

voor niets de oprichter van de Energiekliniek, waar mensen

die zich moe, futloos, leeg, opgebrand en uitgeblust

voelen, weer energie en vooral inzicht en kennis kunnen

bijtanken. Zijn drie boeken die op korte tijd uitverkocht

en herdrukt werden en nu ook succes kennen in Engeland

en Amerika, hebben bij velen een nieuwe zienswijze over

gezondheid en preventie doen ontstaan. Hoe moeten we

eten, slank blijven, erge ziekten zoals kanker en hartinfarct

voorkomen, fit blijven en zeer oud worden? Iedereen

heeft daar wel een mening over, maar wetenschap

evolueert en dus werd het tijd voor een updategesprek

met de paus van de energetische geneeswijze dokter Peter

Aelbrecht. Want zijn mening is altijd een beetje apart,

maar als je patiënten van hem met een jaar verschil terugziet,

merk je wel duidelijk het verschil: verstandige

preventie werkt. Niet blindweg vitamines en supplementen

slikken, maar onderzoeken en aanvullen wat tekort is

en bijsturen wat verkeerd is.

Iedereen heeft wel een mening

over gezonde voeding, maar

is het de juiste? Dr. Aelbrecht:

„Onze cellen vernieuwen zich. Dat

maakt dat we om de zes jaar een

heel nieuw mens zijn. Ons endocrien

systeem werkt als biochemische

fabriekjes. De basisgrondstoffen

krijg je alleen maar via de

voeding.”

Wat is gezonde en geschikte

voeding?

Dr. Aelbrecht: „De juiste voeding

is die waarvoor onze darm gemaakt

is. Onze voorouders aten

noten, groenten, zaden, bessen

en wat ze in de natuur konden

vinden en te pakken kregen:

vlees, vis, gevogelte eieren en

water. Daarmee deden ze het.

In recente beschavingen ging

de mens aan akkerbouw doen:

graangewassen werden gecultiveerd,

dierlijke melkproducten,

room, boter werden gebruikt en

in de 18de eeuw is de raffinage

van de suikerbiet gekomen en

zijn we suikers in grote hoeveelheden

gaan verbruiken. Dat was

een eerste grote stap in de voedingsevolutie.

Nadien kwam intensieve

landbouw met meststoffen

en verarming van de voeding.

De mensen gingen zich centraliseren

rond steden en er kwam

industrieel voedsel: bewaarmiddelen,

conserveren, antioxidanten

enz... Nog later is ook de

chemische voeding gekomen. En

heel recent is voeding uit het labo

gekomen, zoals aspartaam of de

complete scheikunde. Aspartaam

en alle synthetische zoetstoffen

zijn trouwens neurotoxisch. Moest

het vandaag worden uitgevonden,

het zou verboden worden.

Na de tweede wereldoorlog bracht

een huisvrouw de helft van haar

tijd door met voedsel bereiden en

koken. Nu amper nog een paar

minuten per dag. Je ziet de gevolgen!

We moeten dus dringend

terugkeren naar de voeding waarvoor

onze darm gemaakt is.”

Hoe zit onze darm en de vertering

dan in elkaar?

Dr. Aelbrecht: „De darm bestaat

uit één laag cellen: de mucosa die

de villi vormen. Deze cellen zijn

verbonden met bruggetjes

10 SANA nr 26 SANA nr 26 11


die men juncties noemt. Welnu,

de darm heeft twee functies. Om

te beginnen vormt die een barrière,

want de verkeerde dingen

mogen niet opgenomen worden

in het bloed. En ten tweede is er

een resorptiefunctie om de juiste

dingen wel op te nemen.

Die juiste dingen zijn volledig

verteerde moleculen, bv. een glucose,

een aminozuur, een vetzuur.

Via diffusie gaan ze los door de

cel die nadien worden opgenomen

door een rode bloedcel en

vervoerd naar de rest van het

lichaam.

Een niet-verteerde toxische molecule

geraakt er normaal niet

door, de juncties zorgen er voor.

Maar toxines tasten de juncties

aan en na verloop van tijd (stress

speelt ook een grote rol) krijgt

men verzwakte juncties zodat

niet-verteerde moleculen er toch

doorheen gaan.

Deze niet-verteerde moleculen

zetten zich op een eindorgaan.

Dit wordt een van de

voornaamste oorzaken van

energieverlies: en dus moeten

we terugkeren naar het

idealiseren van de darmflora

zodat de juncties weer perfect

worden en we opnieuw een

goede tweeledige functie van

de darm krijgen.

Dus moet je precies dat voedsel

aan de darm geven zoals hij oorspronkelijk

bedoeld was. Op deze

visie is heel mijn voedingsplan

gebaseerd.”

Wat mogen we eten?

Wat mogen we dan allemaal

eten om onze darmen gezond

te maken?

Dr. Aelbrecht: :„Groenten, fruit,

noten, zaden, bessen, vlees, vis

gevogelte, eieren.”

En vooral de combinatie is van

belang.

Mijn dieet heeft vier basisregels:

-GEEN cAfEïNE. Geen cola,

koffie, thee, chocolade. Sommige

producten hebben weliswaar

goede eigenschappen, maar die

worden overvleugeld door de negatieve.

-Zo WeInIg mogelIjk dIerlIjke

melkproducten: kaas,

boter, melk, room. Er is in de

natuur geen enkel geval bekend

waarin een dier melk drinkt van

een ander dier. Alle zoogdieren

worden gezoogd door hun eigen

soort. De kat moet je dus niet

meer bij de melk zetten, ze moet

bij het vlees gezet worden, daarvoor

is haar darm gemaakt.

-geen geraffIneerde suIkers!

Wel fruit, met complexe

koolhydraten, maar geen geraffineerde

suiker. Vermijd gewoon

alles wat in de fabriek gemaakt

is: geen suikerklontjes, geen

kristalsuiker, enz. De gemiddelde

Belg consumeert gemiddeld 35

kilo suiker per jaar en in de USA

meer dan 40. Suiker is absoluut

toxisch!

-VoorZIcHtIg met graanproducten:

brood, wafels, pannenkoeken

of gebakjes. Wel

rijstwafels of essenisch brood.

Essenisch brood is gemaakt van

gekiemd graan. Proteïnebrood,

van sojaproteïne mag wel. Trouwens

er worden artificieel nieuwe

graansoorten gekweekt met meer

gluten om gemakkelijker te worden

verwerkt in de bakkerij. Men

wil een industrieel doel dienen en

niet de gezondheid.”

Verslechterd

Ik zie in mijn praktijk dat de

toxische belasting van de darm

gigantisch verslechterd is. Dat is

een van de redenen waarom er

zoveel onoplosbare allergieën en

vooral ook gebrek aan weerstand

vastgesteld wordt. De eerste opdracht

is: de darm saneren. Dat

maakt dat eigenlijk iedereen een

goed probioticum moet gebruiken.

Er is niet alleen het kwalitatief

slecht voedsel, de additieven,

de kleurmiddelen, de bewaarmiddelen,

de zoetstoffen, de suikers,

de geraffineerde producten, het

transvet, de verborgen suikers

en vetten, er is ook een enorme

achteruitgang van de voedingsgewoonten.

Hoeveel mensen

eten niet achter het stuur, op hun

fiets, tussen de papieren op hun

kantoor. Hoeveel mensen ontbijten

nog? Hoevelen vervangen

de belangrijkste maaltijd van de

dag, het ontbijt, niet door een

paar koppen koffie of cola. Dat is

vragen om problemen.

Op twee generaties tijd zijn de

voedingsgewoonten spectaculair

achteruit gegaan, zowel het

voedsel als de manier van het

klaar maken. De bodem is verarmd,

door bestrijdingsmiddelen

vervuild, tot de zee en de vis toe,

en dan verwonderen we ons over

ernstige ziekten en gebrek aan

energie.

De toxische belasting van de

mens is enorm. Ik ben dus niet

verwonderd van het aantal kankergevallen

en de sterfte aan

hart- en vaatziekten.

Jan van Bercken

Volgend nummer deel 2: Hoe

moeten we eten?

12 SANA nr 26 SANA nr 26 13


Vooral jonge kinderen

zijn erg gevoelig

Oorontstekingen

vaak gevolg van

vliegreizen

Een van de kwalen die in de zomer frequent vastgesteld

wordt, is oorontsteking of otitis, vooral

bij kinderen. Dikwijls is een bacteriële infectie

verantwoordelijk, maar het probleem kan ook in

de hand gewerkt worden door een vliegvakantie. Men

spreekt dan van barotitis, die uitbreekt als gevolg van

een drukverschil in het vliegtuig en bacteriën door verkoudheid

of keelontsteking vanuit de keel, via de eustachiusbuis

overbrengt naar het oor. Op zich nog niets ernstigs,

maar het moet wel verzorgd worden, want uit een

oorontsteking kan ook een middenoorontsteking volgen,

wat bij jonge kinderen dikwijls het geval is. Ook duikers

hebben er geregeld last van. Goed douchen en oren ontsmetten

na duiken of zwemmen is een must.

Een oorontsteking komt veel

voor, vooral bij kinderen. Meestal

gaat het vanzelf over zonder

dat behandeling nodig is. Er zijn

wel gevallen waarbij de evolutie

agressiever is en specifieke behandeling

noodzakelijk wordt, om

later gehoorschade te voorkomen.

Bij langdurig verwaarloosde

oorontstekingen met een loopoor

kan dit nog wel eens gebeuren.

Infectie

Een acute oorontsteking is door-

Op vliegvakantie loop je meer risico

op oorontstekingen

gaans het gevolg van een bacteriële

infectie. Het trommelvlies is

rood en gezwollen en doorgaans

ziet de arts bij controle vochtophoping.

Er kan een spontane

perforatie van het trommelvlies

optreden met een loopoor als

gevolg. De pijn is dan meestal

hevig, en de patiënt krijgt het gevoel

alsof er met een mes in het

oor geprikt wordt. Er kan aan die

kant slechter gehoord worden.

Gewoonlijk treedt ook eenzijdige

zwelling van de lymfklieren in de

hals op. Bij een ernstige verkoudheid

of keelaandoening kunnen

vliegreizen best vermeden worden,

omdat veel oorontstekingen

precies tijdens een vliegtuigreis

ontstaan en dus het begin van

de vakantie al kunnen vergallen,

of desgevallend de terugreis.

Schuldig zijn bacteriën die via

de eustachiusbuis van de keel

naar het oor gereisd zijn door

het drukverschil. Kinderen zijn

gemakkelijk het slachtoffer van

een oorontsteking en bijna altijd

is ook het middenoor ontstoken.

Soms komt er etterig of bloederig

vocht uit één of beide oren. Deze

ontsteking wordt gewoonlijk voorafgegaan

door een verkoudheid.

Maar otitis kan ook gemakkelijker

ontstaan in vervuilde industriegebieden

waar de luchtkwaliteit

te wensen overlaat. Ontspannen

aan zee of in het bos is voor deze

kinderen een weldaad. Plan de

vakantie dus liever niet in drukke

steden als je kinderen hier onderhevig

aan zijn of net een oorontsteking

hebben doorgemaakt.

Tachtig tot negentig procent van

de acute middenoorontstekingen

geneest vanzelf na twee tot

drie dagen. Bij jongere kinderen

kunnen de klachten acht dagen

duren. Je kan best het immuunsysteem

stimuleren. Denk daarbij

aan Echinacea dat nuttig kan zijn

om tijdens en na de vakantie altijd

in de bagage of thuis te hebben.

Jos van Landuyt

14 SANA nr 26 SANA nr 26 15


Verstandig zonnebaden helpt kanker en

osteoporose voorkomen

Vitamine D3:

de zonnevitamine

Zomer en zon zijn toverwoorden

die ons

doen dromen. Iedereen

tracht ernaar en heeft het

ook nodig. Broodnodig zelfs,

want recent wetenschappelijk

onderzoek heeft aangetoond

dat hoewel de zon

ook huidkanker kan veroorzaken

ze ook broodnodig is

vanwege de vitamine D3 die

een krachtige antioxidant

is en kanker helpt voorkomen.

Het is dus een kwestie

van een goede dosering:

voldoende zon vanwege de

aanmaak van vitamine D3 in

de huid en niet verbanden of

overdreven zonnebaden om

huidkanker te voorkomen.

de oude romeinen wisten

het al: “de deugd ligt in het

midden”.

Hoe leg je het aan boord om

voldoende vitamines op te

stapelen in de huid en toch

het risico op kanker zo klein

mogelijk te houden?

Onze tegenvoeters weten er veel

meer over: in Australië is de

jongste tien jaar het aantal gevallen

van huidkanker met driehonderd

percent toegenomen. Het is

ook bij ons de sterkst toenemende

vorm van kanker geworden.

En toch hebben we zonlicht nodig:

het helpt depressies voorkomen,

want licht is erg belangrijk

en dat merk je al in de wintermaanden

als er meer depressies

voorkomen. Maar het zonlicht

produceert dankzij ultraviolet

licht de vitamine D3 die ook van

belang is voor de kalkopbouw en

dus om osteoporose te voorkomen.

Wolken houden ongeveer 50

percent van het UV-licht tegen,

wat maakt dat je minder snel verbrandt

en toch ook vitamine D uit

de zon kunt capteren.

Hoe kan je best tewerk gaan om

huidkanker te vermijden en toch

vitamine D uit het licht te halen?

Tips om te zonnen

- Vermijd zonnebanken, het

breekt de elastine in de huid en

geeft je enkel een bruin kleurtje

zonder enige bescherming. Je

bent niet gewapend tegen de zon

door de zonnebank!

- Onbesuisd, overdreven zonnen,

is altijd gevaarlijk. Huidkanker

is de snelst groeiende kanker en

de zonnebank is daar ook niet

vreemd aan.

- Gebruik een zonnehoed, kleding

en een beschermende crème op

de felste uren van de dag. Dat is

het gevaarlijkst. Vermijd de middagzon

tussen 11u en 16 uur.

- Drink voldoende om de weefsels

en ook de huid van voldoende

vocht te voorzien. Zonlicht droogt

de huid uit en maakt rimpels.

- Eet meer fruit en vis in de zomer,

want de huid heeft vitamine

C en vetzuren nodig. Omega-3 uit

vis en vitamines uit vers fruit zijn

een must op vakantie.

- Ook noten zijn van belang om

de huid gezond te houden vanwege

de meervoudig onverzadigde

vetzuren. Het mediterrane dieet

met voldoende fruit, groenten,

vis en olijfolie is daarvoor ideaal.

Bovendien bevat dit dieet ook behoorlijk

wat antioxidanten en die

hebben we allemaal nodig.

- Vermijd warme baden na het

zonnebad. Koud afdouchen nadat

je in zee of in het zwembad

hebt gezwommen is beter dan

een heet bad of een langdurig

warme douche. Iedereen weet

het trouwens: als je lang in een

warm bad hebt vertoefd, beginnen

je vingers te rimpelen, maar

hetzelfde gebeurt ongemerkt met

de rest van de huid: warm water

ontrekt vocht aan de huid en

dus ontstaan sneller rimpels. Je

kan dus beter gebruik maken van

koud water, dat werkt adstringerend.

- Je kan beter bewegen terwijl je

wil profiteren van een zonnebad.

Je bruint niet alleen egaler, je

verkleint het risico op zonnebrand

en je transpireert ook meer, wat

weer een extra bescherming

geeft, want zweet bevat zuren die

de huid tegen UV-schade beschermen.

Als je aan sport doet

is er ook een betere doorbloeding

en dus krijgt de huid meer zuur

16 SANA nr 26 SANA nr 26 17


stof, waardoor de cellen beter

vernieuwd worden en verjongen.

- Eet meer rode vruchten en

groenten. De rode en blauwe

vruchten zoals bosbessen, aardbeien,

braambessen en frambozen

zijn uitstekende leveranciers

van astaxanthine en dat is een

buitengewoon sterke antioxidant.

Het werkt uitstekend in de kankerpreventie

en dat hebben we in

de zon zeker nodig. Rode groenten

zoals tomaat, wortelen, paprika’s,

bietjes enz. bevatten lycopeen,

ook alweer een antioxidant

die tevens een uitstekende reputatie

heeft in de preventie van

hart- en vaatziekten. Bovendien

bevatten worteltjes ook pro-vitamine

A die een verjongingskuur

voor de lever zullen realiseren en

ook de huid helpen te verjongen

en te beschermen.

- Eet volkorenbrood en olijven.

Beide producten bevatten vitamine

E en dat is de vitamine van

de jeugd. De huid is best gediend

met deze vitamine, het voorkomt

rimpels, zorgt voor een jeugdige

teint en maakt dat er minder

gauw veroudering optreedt.

- Vergeet niet dat de UV-stralen

We hebben de zon

nodig, maar de huid

mag niet verbranden

van de zon wel tot 50 à 60 centimeter

in het water kunnen doordringen,

wat maakt dat je ook

onder water kan verbranden in

het zwembad of aan zee. Bovendien

is het zonlicht aan zee en in

het gebergte veel sterker, zodat

je ook daar sneller verbrandt.

Zelfs in de schaduw moet je de

huid beschermen, en vooral types

met een van nature bleke huid

moeten voorzichtig zijn, ze verbranden

sneller.

- De huid heeft een geheugen,

kan zich wel herstellen, maar

vergeet opgelopen schade nooit.

Dat betekent dat de kinderjaren

van uitzonderlijk groot belang

zijn. Laat kinderen niet toe onbedekt

in de zon te blijven en

bescherm hen zowel met kleding

als met een zonnecrème van

goede kwaliteit. Het is belangrijk

dat ze buiten spelen, in de natuur

vertoeven en bewegen, maar ze

mogen niet verbranden. Als een

kind geregeld het slachtoffer was

van huidverbranding vergroot op

latere leeftijd de kans op huidkanker

enorm.

De Inspiratietuin van Herkenrode

is een hedendaags kruidenpark:

exclusief en origineel, aantrekkelijk

voor een gevarieerd publiek

van professioneel geïnteresseerden

en individuele bezoekers,

ontspannend en educatief.

Abdijsite Herkenrode

Herkenrodeabdij 4

3511 Hasselt

Tel.: 011 23 96 70

Fax: 011 33 46 45

E-mail: abdijsiteherkenrode@hasselt.be

Ontdek natuur- en stedenschoon vanuit...

Hotel ’t Buskruid

Ideale uitvalsbasis voor je uitstappen in Limburg

Erkend fietshotel vlakbij

knooppunt 312

Inspiratietuinen

Herkenrode

Jan van Gendt

Hotel ’t Buskruid

Dr. Vanderhoeydonckstraat 64

3560 Lummen

Tel 013/53 22 94

Fax 013/53 22 95

E-mail: info@tbuskruid.be

www.tbuskruid.be

18 SANA nr 26 SANA nr 26 19

Advertentie

Advertentie


Sana’s lezersdag

Boeiende kruidenwandelingen

en culinaire topdag van

i-Sana-lezers

De Lezersdag van i-Sana is

een mooie afsluiter geworden

van een boeiend leesseizoen.

Een flink jaar na de opstart

zijn uit de tienduizenden lezers

een aantal supergeïnteresseerde

mensen van over heel het land naar de Abdijsite van

Herkenrode bij Hasselt gekomen voor een boeiende informatiedag

met rondleiding in de kruidentuin van Herkenrode en een

culinaire maaltijd met gezonde kruiden in het sterrenrestaurant

van “kruidenkok” Dominique Vreven in Bilzen, tevens redacteur

van onze kookrubriek.

Gabriëlle Nauwelaerts verzorgde een geanimeerde en met interessante

anekdotes doorspekte rondleiding tussen de honderden

bekende en minder bekende geneeskrachtige kruiden in de

Abdijsite, terwijl Dominique in zijn eigen kruidentuin het culinaire

aspect onderstreepte. Kees Martens, de kruidenkundige

van ons blad, wist met zijn praktische tips het publiek te boeien.

De aanwezigen hebben - ondanks het moeilijke tijdstip, in volle

examenperiode - het zich niet beklaagd, want een aantal gelukkigen

ging ook met een prachtige geschenkenmand vol kruiden

en preparaten naar huis. Wanneer komt de volgende dag, was

een veel gehoorde vraag...

Jan van Bercken

20 SANA nr 26 SANA nr 26 21


Vitamines en enzymen versnellen herstel bij

gewrichtskwetsuren

Weekend: gevaar voor

sportblessures

Beweging is belangrijk voor de gezondheid en

goed gedoseerde sport maakt daar deel van

uit. Jammer genoeg worden drie op de tien

sporters elk jaar het slachtoffer van een ongeval

met sportblessures tot gevolg. Vooral in het

weekend gebeuren veel sportongevallen doordat ze

ongedoseerd tewerk gaan en niet voldoende spieropwarming

toepassen, over hun trainingniveau gaan en

roekeloos gedrag vertonen.

Wie intensief aan sport doet,

wordt minder gauw ziek, maar

is wel gemakkelijker het slachtoffer

van een kwetsuur. Een

gewrichtsblessure kenmerkt

zich door pijn en zwellingen

en bewegingsbeperking. Deze

ontstaan voornamelijk door een

beschadiging of irritatie van

het kraakbeen, gewrichtskapsel

of gewrichtsbanden. Centraal

bij het herstel van gewrichtsklachten

staan stofjes die het

lichaam uit vetten maakt: de

prostaglandinen. Uit verzadigde

vetten (vlees, verhitte oliën,

gebrande noten) maakt het de

slechte prostaglandinen. Die

zijn verantwoordelijk voor het

verslechteren van ontstekingen,

zwellingen, roodheid, pijn en

koorts. Uit onverzadigde vetten

(koudgeperste oliën, ongebrande

noten, vis) maakt het

lichaam goede prostaglandinen

met als voornaamste kenmerk

dat ze herstel- en afweerstimulerend

zijn.

Als de blessure gepaard gaat

met zwelling moet je warmte

mijden. De zwelling kan best

worden gekoeld met koude

kompressen, koud stromend

water of ijs.

Mensen met chronische ontstekingen

dienen voldoende

aandacht te besteden aan de

darmflora en de consumptie

van goede vetten (koudgeperste

oliën). Cayennepeper

en duivelsklauw zijn kruiden

met een pijnstillende werking.

Cayennepeper kan ook direct

op het pijnlijke gewricht worden

gesmeerd. Duivelsklauw werkt

ook ontstekingsremmend.

Bromelaïne is een enzym uit

ananas dat zijn therapeutische

werking in meer dan 200

studies bewezen heeft. Om de

aanmaak van de goede prostaglandinen

te stimuleren en de

slechte te beperken zijn volgende

elementen van belang:

vitamine B3, vitamine B6, vitamine

C, vitamine E, magnesium

en zink. Sporters moeten dus

gezond en gevarieerd eten en

visolie gebruiken!

Hans de Groot

Curcu-Flam

Onmisbaar voor soepele gewrichten

en gezond kraakbeen

Curcumine wordt al langer in de

natuurgeneeskunde gebruikt, terwijl

nu door wetenschappelijk onderzoek

de grote waarde wordt aangetoond.

Houdt de gewrichten soepel

en sterk

Ondersteunt het behoud van

het kraakbeen

Bioeq. 4800 mg curcuma extract

Forte

Vrij bewegen

Soepele gewrichten

100% natuurlijk

Snelle werking

20 Tabletten CNK2694-404

60 Tabletten CNK2694-420

Enkel verkrijgbaar in de apotheek.

www.curcu-flam.be

info@curcu-flam.be

22 SANA nr 26 SANA nr 26 23

Advertentie


Als je wil dat de huid zich toch

een klein beetje herstelt van

deze mishandelingen, moet je

alleszins stoppen met zonnebaden,

ook met de zonnebank.

Stop vooral de wekere huidgedeelten

maar goed weg: hals,

schouders, borst, anders kan

je over een paar jaar wedijveren

met oma, zij zal nog een

jongere en meer gave huid

hebben dan jij.

In de plaats daarvan moet

je de huid rust gunnen. Met

andere woorden, word weer

blank! Omdat de huid tijdens

de zonnige mishandelingen

vaak te snel en te veel deshydrateerde,

met andere woorden

zijn vochtgehalte kwijt

speelde, moet je dit zo gauw

mogelijk weer zien op peil te

brengen.

Een jonge huid op

oudere leeftijd

Het is wel geen superzomer geworden, maar na de verre

vliegreizen schrikken velen als ze bemerken dat de huid

zich niet spontaan herstelt van de geleden zonneschade.

Met andere woorden: de ouderdom die ze nog niet hebben,

staat nu wel te lezen op de huid. Wat doe je daar nu aan?

Drink dus voldoende, iets

wat de meeste dames grondig

verwaarlozen. Ten tweede

moet ook je huid weer kunnen

verjongen. Dat doe je door te

zorgen voor een betere doorbloeding,

zodat zuurstof en

voedingsstoffen er gemakkelijk

bij kunnen en dat afvalstoffen

van de huidstofwisseling

gemakkelijk kunnen worden

afgevoerd.

Tenslotte kun je ook natuurlijke

crèmes toepassen met

bijvoorbeeld kamille-extracten,

aloë en echinacea voor een

ontsmettende en reinigende

functie. Op die manier kun

je hopen dat je weer je oude

vitaliteit en jeugdigheid terugkrijgt

op je huid.

Jos Van Landuyt

Huidverzorging Crème

Bij ruwe en schrale huid

Een natuurlijke basisverzorging

voor de hele familie, in het bijzonder

voor de droge, ruwe en

schrale huid. De crème werkt op

de huidstructuur en helpt bij kleine

huidbeschadigingen, maar is ook

geschikt voor de bijzonder droge

huid, bijvoorbeeld bij de voeten,

handen en ellebogen.

Ze verzacht en kalmeert de huid,

helpt de huid om vocht vast te

houden en vult de vochtopslag

aan.

24 SANA nr 26 SANA nr 26 25

Advertentie

Meer info?

www.ellendee.be

Potje 100 ml

Verkrijgbaar in de apotheek met

cnk-bestelcode: 2885-432

Prijs € 5,95


Goede voornemens zijn

niet voldoende

Te slap om te

studeren

Niets lukt zonder een zekere

inspanning. En het

elan daarvoor missen

vele jongeren. Ze slenteren

naar school, sleuren hun boekentas

achter zich aan, kunnen

met moeite hun sigaret en

hun gsm vasthouden en dat

zijn jammer genoeg voor sommigen

ook de belangrijkste

attributen om verder door het

leven te stappen. Die lethargie

valt ook veel leraren in de klas

op: leerlingen hangen in hun

bank of op hun stoel, met veel

moeite diepen ze hun boeken

op uit hun tassen of rugzak.

Deze algemene trend weerspiegelt

zich in hun gedrag op

speelplaatsen, tijdens sportnamiddagen

of tijdens de turnlessen:

velen zijn ook te dik,

meteen buiten adem, hebben

moeite om de trap op te lopen.

dat gebrek aan fitheid weerspiegelt

zich in de schoolresultaten.

Natuurlijk gaat niets

zonder moeite en het is veel

gemakkelijker in een luie zetel

rond te hangen en chips te

knabbelen terwijl het favoriete

tv-programma wordt gevolgd,

dan lessen te leren en de huistaken

af te werken. Maar de

oorzaak ligt volgens specialisten

in een tekort aan vitale

stoffen in het organisme.

Veel scholieren missen noodzakelijke

vitamines en mineralen om zich te

concentreren en voelen zich

permanent moe

Besluiteloosheid, onvrede met

zichzelf, gemis aan dynamiek om

aan zijn werk te beginnen, gebrek

aan vaardigheid om te plannen en

zich te organiseren, hebben vaak

meer met voeding en gezondheid

dan met talent te maken. Heel

veel scholieren ontbijten niet,

stappen de schoolbus op nadat ze

enkel een kop koffie hebben gedronken,

of komen bij de schoolpoort

met een blikje cola in de

hand. Vaak krijgen ze ook geen

lunchpakket mee naar school,

moeten in een buurtwinkel een

broodje halen en dat is nog het

beste wat ze kunnen doen, want

de middagmaaltijd wordt vaak

vervangen door snoep, chocolade,

chips, cola en sigaretten. Om

de honger te stillen moeten zoete

tussendoortjes dienen. Als het

meevalt krijgen ze ’s avonds nog

wat gekookt eten, maar ook hier

zijn het gewoonlijk kant-en-klaar

maaltijden waarbij verse ingrediënten

vaak ontbreken, te veel

zout, te veel smaakstoffen, te

veel zoetstof en te veel bewaar-

en smaakmiddelen aanwezig zijn.

Het is niet te verwonderen dat de

jeugd lethargisch wordt, concentratieproblemen

krijgt, geen zin

heeft om te studeren, want het

gaat er moeilijk in en de resultaten

zijn er naar. De hyperinsulinemie,

vanwege te veel ingenomen

zoetstof en cafeïne zorgt er voor

dat de jeugd zich opgewonden

voelt, snel geïrriteerd is, geen geduld

heeft, zich slap voelt, kortom

ze vergallen zelf een mooi stuk

van hun jeugd en die periode in

hun leven die eigenlijk de vitaalste

zou moeten zijn als het op

jeugdige kracht aankomt.

Naar buiten

Kinderen moeten hun lichaam

ontwikkelen en dus moeten ze

bewegen. Dat betekent: buiten

spelen, voetballen, klauteren,

ravotten. Al te gemakkelijk maken

ouders er zich vanaf door

hen voor televisie te laten zitten

waardoor elke creatieve bezigheid

of lichamelijke activiteit onmogelijk

wordt. Maar er moet hen ook

duidelijk worden gemaakt dat er

een evenwicht moet bestaan tussen

spelen en werken. Naarmate

het kind ouder wordt, zal het zelf

leren instaan voor zijn programma

en zijn eigen verantwoordelijkheid

leren nemen. Daarnaast

moet het kind ook betrokken

worden bij de taken in huis.

Als kinderen niet goed functio-

26 SANA nr 26 SANA nr 26 27


Goede voornemens zijn niet

voldoende om goede

resultaten te behalen op

school. Een goed programma,

goede opvoeding en goed

voedsel zijn essentieel

neren, lusteloos zijn, slenteren,

nergens zin in hebben en ook

burgers moeten ze ook eens kaas

en vis gebruiken en vooral fruit

Uw online gezondheidsadviseur

niet aan hun school of huista- en groenten. Er moet voedsel op

ken beginnen, kan er wat met de tafel komen dat rijk is aan vita-

BOVERTE is een moderne internetwinkel.

gezondheid mis zijn. Men moet

attent zijn op de ziekte van Pfeifminen,

mineralen en spoorelementen.

Vitamine E, C, en A zijn

Eenvoudig, overzichtelijk, informatief,

vriendelijk geprijsd en een goede service.

fer, klierkoorts die gemakkelijk voor leerlingen van belang. Verse

doorgegeven wordt. Bloedar- zeevis is een belangrijke bron van

moede is eveneens een kwaal die

vermoeidheid en lusteloosheid tot

proteïne en visolie heeft een hoge

beschermingsfactor tegen

U koopt bij Boverte omdat…

gevolg heeft. Maar ook eenvoudi- hart- en vaatziekten. Bovendien

• Onze winkel 365 dagen per jaar en 24 uur

ge problemen zoals onopgemerkte

bijziendheid, kan het kind in

is vis rijk aan fosfor en zink, wat

essentieel is voor een goede func-

per dag geopend is. Daarnaast kunt u 7

dagen per week bij onze klantenservice

terecht.

moeilijkheden brengen omdat het

niet kan volgen op bord of hoofdtie

van het geheugen. Daarom

is het aan te bevelen visolie te

• U boven de 50 euro geen verzendkosten

betaalt.

pijn krijgt. Een aangepaste bril

kan het euvel meteen oplossen.

gebruiken. Tevens is een goede

leverfunctie van belang. Meer

groenten, vooral wortelen (pro-

• U met korting op uw bestelling kan aankopen.

• De producten binnen 2 werkdagen bij u

worden afgeleverd.

Gezond voedsel

Veel kinderen eten te vet, te

vitamine A wordt in de lever

omgezet tot vitamine A), zijn

• U gemakkelijke betalingsmogelijkheden

heeft.

zoet, te geraffineerd en te weinig

volwaardige kost. Ook de school-

daarom in een gezond dieet van

groot belang. En als het lichaam

• Wij garant staan voor een optimale service.

maaltijden zijn lang niet altijd

gezond en evenwichtig samenge-

gezond is, kan ook de geest gezond

worden. Dan kunnen goede

• Wij u helder en duidelijk over de producten

informeren via de website, per telefoon en

via e-mail.

steld. Doorgaans zijn ze veel te voornemens ook omgezet wor-

vet en te zoet en soms wordt ook den in degelijke resultaten. Het

te veel zout toegevoegd, wat de

natuurlijke smaak van het kind

begint met wijze ouders die hun

kinderen goed opvoeden en ook

www.boverte.com

verstoort en later aanleiding kan

geven tot te hoge bloeddruk. In

de plaats van de eeuwige ham-

voedsel geven. De goede schoolresultaten

zullen dan de goede

voornemens volgen.

De beste zorgen uit de natuur!

e-mail: info@boverte.com

tel.: 00/31 (0)40 254 30 48

28 SANA nr 26

Jos van Landuyt

SANA nr 26 29

Advertentie


WeetjesWeetjesWeetjesWeetjesWeetjes

Hoe moeten kinderen

natuurlijke middelen

gebruiken?

Natuurlijke geneesmiddelen zijn

zeer geschikt voor kinderen,

echter geldt wel een aangepaste

dosering. Specifieke informatie

staat, waar nodig, aangegeven bij

de productbeschrijving.

De algemene dosering is:

kinderen tot 6 jaar: een derde

van de dosis voor volwassenen

kinderen van 6-12 jaar: de helft

van de dosis voor volwassenen

kinderen vanaf 12 jaar: de normale

dosering

Voor druppels geldt in het algemeen

dat de middelen met

een beetje water gegeven kun-

suiker is levensgevaarlijk

Je kan geen “voorbereid” voedingsmiddel

meer aanschaffen

zonder dat er suiker werd aan

toegevoegd. Het is een ideaal

verdikkingsmiddel zowel van het

voedsel als van gebruikers en

bovendien helpt het bij de bewaring.

De industrie is er dus dol op

en de moderne smaak is er door

bedorven en op afgesteld. Het

gebruik van suiker is bijna recht

evenredig met de toename van

hart- en vaatziekten, diabetes van

het type 2 en kanker. Het gebruik

of misbruik van suiker heeft er

beslist mee te maken. Dat werd

bevestigd door een onderzoek

aan de universiteit van Californië.

Wereldwijd is de consumptie van

suiker de laatste vijftig jaar meer

dan verdrievoudigd waardoor

nen worden, bijvoorbeeld op een

lepeltje met wat (bron)water en

daarin de druppels. Eventueel

nog wat nadrinken. Kinderen die

“moeilijk innemen”, kunnen het

middel ook met wat rietsuiker of

honing innemen.

Tabletten kunnen worden gehalveerd

waarna kinderen ze met

wat water kunnen doorslikken.

Capsules kunnen worden geopend

waarna de aanbevolen dosis voor

de heel kleintjes in het laatste

beetje flesvoeding kan worden

vermengd.

Sprays kunnen rechtstreeks in de

mond verstoven worden.

Siropen dienen onverdund ingenomen

te worden.

het probleem van vetzucht en de

daarmee samenhangende ziekten

exponentieel gestegen is.

Er werd door de medische faculteit

van de universiteit van Californië

becijferd dat suiker elk

jaar het leven kost aan tenminste

35 tot 40 miljoen mensen. Want

suiker belast niet enkel de pancreas,

verhoogt het triglyceridengehalte

van het bloed, werkt mee

aan het ontstaan van arteriosclerose,

verhoogt de bloeddruk,

belast de lever en beschadigt de

levercellen, zodat de schade die

daardoor ontstaat te vergelijken

is met de schade die veroorzaakt

wordt door overdreven alcoholgebruik.

Je kan alcohol verbieden,

bijvoorbeeld in het verkeer of de

verkoop aan jonge mensen strikt

reglementeren, maar met suiker

is dat veel moeilijker.


Daar is gelukkig een gezond

alternatief dat de pancreas ontziet,

integendeel de functie van

de pancreas verbetert, even zoet

smaakt als suiker maar niet de

nadelige gevolgen ervan heeft:

Zonnebrandcrème beschermt

niet tegen huidkanker

Steeds meer huidspecialisten

waarschuwen voor het snel oprukken

van huidkanker. Het is niet

langer meer een voorrecht van

boeren en vissers, mensen die

vaak lange tijd en het hele jaar

door de huid bloot stelden aan de

zon. Door de moderne manier van

recreëren: vakantie in de zon,

zelfs in de winter, skivakantie op

grote hoogte en zonvakanties in

de zomer, is de duur van de UVbestraling

ontzettend verhoogd

en het risico op huidkanker recht

evenredig toegenomen. Daarom

waarschuwt men er voor een

voldoende beschermende zonnecrème

te gebruiken met hoge

beschermingsfactor. Maar niet

iedereen is het daaromtrent eens,

want sommigen beweren dat dit

precies een veilig gevoel geeft,

je niet verbrandt, terwijl wel de

huid langzaam maar zeker aangetast

wordt en huidkanker kan

ontstaan. Uit een groot Europees

onderzoek blijkt namelijk dat door

gebruik van zonnebrandcrème

mensen langer in de zon blijven

omdat ze minder snel verbranden.

De kans op huidkanker wordt

hierdoor echter groter.

Een onderzoeksteam, geleid door

Dr. Philippe Autier, onderzocht

steviolglycosiden uit stevia kunnen

de zoete smaak overnemen.

Daardoor kan een groot aantal

problemen vermeden worden.

631 blanke kinderen van 6 tot 7

jaar. Bij ieder kind werd vastgesteld

hoeveel moedervlekken het

had die groter of gelijk aan 2 mm

doorsnee waren. Door middel van

een vragenlijst die bij de verzorgers

van het kind werd afgenomen,

stelden de onderzoekers

vast in welke omstandigheden het

kind zich bevond bij warm weer

(gebruik zonnebrandcrème, en

mate van blootstelling).

Na het vaststellen van de huidsoort

bleek dat de relatieve kans

op het grootste aantal moedervlekken

op de romp 1,68 was

voor de groep die de meeste

zonnebrandcrème gebruikte.

Voor de groep die daarentegen

in de zon kleren droeg, was die

relatieve kans slechts 0,59. De

beschermingsfactor die de zonnebrandcrème

had, bleek op de

ontwikkeling van het aantal moedervlekken

niet van invloed te

zijn.

De onderzoekers concludeerden

dat langdurig zonnen met zonnebrandcrème,

ondanks een beschermingsfactor,

de uitbreiding

van moedervlekken stimuleert en

daarmee de kans op ontwikkeling

van kanker bevordert. Zij raden

aan om op tijd kleren aan te doen

en de blootstelling aan zonlicht

te beperken. Alleen daardoor kan

kanker worden voorkomen.

30 SANA nr 26 SANA nr 26 31


Zijn nadelen groter dan

voordelen: kanker, hart- en

vaatziekten, beroerte ?

Hoe gevaarlijk

zijn hormonen?

Hormonen hebben door negatieve

berichten in de

media in verband met de

vleessector en het ontstaan van

kanker, zeer bedenkelijke connotaties.

Velen zijn er bang van.

Door sommigen wordt er pocherig

over gedaan en geslikt, vooral

in sportmiddens worden deze

middelen dapper gebruikt. Hormonen

hebben nochtans via het

grote publiek het aanschijn van de

wereld veranderd door het gedrag

van de mensen te wijzigen. Vooral

op seksueel gebied raakten hormonen

ingeburgerd, denk maar aan

de anticonceptiepil. Tien tot twintig

jaar geleden dacht men via hormonen

quasi het eeuwig leven te kunnen bereiken en in

organisaties als “longevity” in de usa werden groeihormonen

als DHEA geslikt om de leeftijd altijd maar hoger

op te schuiven. Is dat allemaal wel verstandig geweest

en wat is het gevaar van dergelijke methodes? de tegenstrijdige

informatie die men vindt over voor- en nadelen

van hormoontherapie maakt het er niet eenvoudiger op

om een duidelijk antwoord te vinden of hormonen al dan

niet goed zijn.

Hoe moeten we hormoontherapie nu beschouwen?

In de geïndustrialiseerde wereld is

men er van uitgegaan dat tegen

elke kwaal een pilletje bestond,

ook tegen het ouder worden.

Want met het ouder worden

traden allerlei problemen op de

voorgrond: osteoporose, kanker,

hart- en vaatziekten, depressie...

en dus ging men stoffen zoeken

die ontbraken. Dat bleken in veel

gevallen hormonen te zijn. Hormonen

zijn signaalstoffen die door

organen met inwendige secretie in

het lichaam worden aangemaakt

om boodschappen naar andere

organen over te brengen. Zo

maken de bijnieren, de testikels,

de eierstokken, de schildklier, de

pancreas of alvleesklier allemaal

specifieke hormonen aan met een

duidelijk doel.

Wanneer men zag dat een

hormoon ontbrak of de kracht

ervan verminderde, dacht men dit

te moeten substitueren of

vervangen. Daartoe ging men

hormonen synthetiseren, tot men

zag dat het niet op die manier

werkte en er grote problemen

optraden.

Osteoporose

In de LIFT-studie (Long term Intervention

on Fractures and other

endpoints Trial) werd het gebruik

van tibolon voor de behandeling

van botontkalking bij oudere

vrouwen onderzocht. Bij een

tussentijdse analyse bleek er een

verhoogd risico op beroertes te

zijn bij inname. Omdat dit risico

50 net.be

www.50net.be

De site voor de

dynamische

50plusser!

Bezoek de website

32 SANA nr 26 SANA nr 26 33

Advertentie


Advertentie

Suikervrij

ook geschikt voor diabetici

Maakt de de

dingen dingen verteerbaar

Dills is een heerlijk fris muntje dat

lekker smaakt en elke maaltijd vederlicht

afrondt. Dankzij etherische oliën en

kruiden geeft het niet enkel een lichter

gevoel na het eten, het geeft pit aan elk

moeilijk moment van de dag. Een lastige

file, een druk programma op kantoor,

een moeilijke afspraak: Dills geeft de

ziel vleugels en balsemt de sfeer.

Een belangrijke ontmoeting?

Een frisse adem nodig?

Op Dills kun je rekenen.

Gezond, lekker, digestief, verfrissend,

pittig, heerlijk langdurig van smaak ...

Dills is een vriend die van elke last een

lust maakt.

Ook Ook verkrijgbaar in in

de apotheek de apotheek met met

cnk-bestelcode: 2161-149

niet opweegt tegen de positieve

invloed op het bot, werd beslist de

studie te stoppen. Het is trouwens

niet de enige studie die werd stopgezet

omdat verschillende synthetische

hormonen niet zo onschuldig

bleken te zijn.

WHO waarschuwt voor kanker

In juli 2005 waarschuwde ook de

WHO of de Wereldgezondheidsorganisatie

voor het kankerrisico bij

hormonale middelen tegen menopauzeklachten.

Oestrogenen en

progestagenen verhogen het borstkankerrisico.

Oestrogenen zonder

progesteron verhogen tevens

baarmoederhalskanker. Men was al

te gemakkelijk met het toedienen

van oestrogenen voor vrouwen die

de menopauze naderden. Het werd

ingenomen als een snoepje dat zou

voorkomen dat er vapeurs, depressies,

slapeloosheid, zweetvlagen

enz. zouden ontstaan door de

menopauze. Gevolg: heel wat vrouwen

kregen borstkanker en dat was

een domper op het goede nieuws

dat hart- en vaatziekten werden

verminderd door oestrogenen. Dat

laatste werd door een andere studie

tegengesproken.

Borstkanker en hartziekten

Ook in Zweden is er een studie voor

de voorziene einddatum afgebroken

vanwege het verhoogd risico

op borstkanker. Het betreft hier de

studie HABITS (Hormone Replacement

Therapy after Breast Cancer

Diagnosis-Is It Safe? ). Hier werden

vrouwen getest met een borstkan-

ker-verleden. Het bleek dat het

aantal gevallen waarin opnieuw

borstkanker optrad groter was in

de groep bij de vrouwen die een

hormoonbehandeling ondergingen,

dan bij de vrouwen die geen

hormoontherapie volgden.

Een gedeelte van de WHI-studie

(Women's Health Initiative study)

werd inderdaad in juli 2002 stopgezet

na 5,2 jaar terwijl men gepland

had de studie te laten lopen

over 8,5 jaar. Er bleken te veel

nadelen aan de hormoontherapie

verbonden te zijn.

De risico's op hart- en bloedvatenziektes,

bloedklonters en

borstkanker (vooral kwaadaardige

tumoren) werden groter.

Ook bij een eerdere Amerikaanse

studie, nl. HERS (Heart & Estrogin/progestin

Replacement Study)

werden gelijkaardige resultaten

gevonden. Ook hier ging het over

de combinatie van geconjugeerde

oestrogenen (CEE) met MPA-progestagenen.

Hier werden echter

vrouwen met een cardiovasculaire

aandoening gevolgd. Men

zag geen daling van betekenis

van de cardiovasculaire sterfte en

een verhoogd risico op veneuze

trombo-embolische complicaties.

In Amerika wil men nu een waarschuwing

op hormoonproducten

voor het risico op hartziektes en

kanker.

In "The Million Women study"

werd nagegaan wat de invloed is

van hormoontherapie op borstkanker.

Deze studie liep van 1996

tot 2001 en de resultaten ervan

werden in 2003 bekend gemaakt.

Deze studie bevestigt de negatieve

effecten van HRT: hormoontherapie

geeft een verhoogd risico

op borstkanker. Uit deze studie

bleek ook dat het aantal sterftegevallen

door borstkanker stijgt

bij HRT. Ook de duur speelt een

rol, hoe langer men gebruikt hoe

groter het risico. Stoppen met

HRT doet na een tijd het verhoogd

risico weer dalen.

In de LIFT-studie (Long term Intervention

on Fractures and other

endpoints Trial) werd nagegaan of

oestrogenen goed zijn ter preventie

van wervelfracturen bij postmenopauzale

vrouwen. Bij een

tussentijdse analyse bleken er

inderdaad minder wervelfracturen

te zijn, maar er kwamen meer

beroertes voor.

Men zette de studie voortijdig

stop omdat men oordeelde dat

het risico op een beroerte niet

opwoog tegen het positief effect

op de wervelfracturen.

Ook voor hart- en vaatzietken

werd een studie voortijdig stopgezet

vanwege het verhoogd

risico op hartziekten. Maar uiteindelijk

is het beter de natuur

te helpen in plaats van stoffen te

vervangen. Gelukkig zijn er goede

natuurlijke middelen bij de problemen

zoals van de menopauze.

Jan van Bercken

34 Voor SANA Voor meer meer nr 26 info: info: www.dills.be

SANA nr 26 35


Zo kan je ongelukken

best voorkomen

Vermijd stress op je vakantie

Vakantie is de ideale manier om te ontspannen,

te herbronnen, naar te verlangen en gezond

terug naar huis te keren. Of liever: dat zou het

moeten zijn. Bij velen is dat net andersom: ze

verlangen naar de vakantie en ze komen dodelijk

vermoeid of ziek terug. Ziek zijn tijdens

de vakantie, het zal je maar overkomen. Grote boosdoener

is de stress, te veel op het programma nemen, te snel

willen reizen, te veel kilometer in te weinig tijd willen afhaspelen

en dan hebben we het nog niet gehad over het

gevaar op de weg. stress op vakantie moet je mijden als

de pest, want het opent de deur voor allerhande kwalen,

ondermijnt het immuunsysteem, kan je een hartinfarct

opleveren en bederft de pret voor het hele gezin. Dus kan

je maar beter een evenwichtig vakantieprogramma opstellen,

gezond eten en eventueel gebruik maken van een

paar rustgevende natuurlijke preparaten die voorkomen

dat je tijdens de vakantie helemaal in de toppen van de

bomen wordt gejaagd.

Zijn de drukste maanden misschien

juli en augustus, toch is

september nog altijd een belang-

rijke toeristische maand, vooral

voor de ietwat oudere generatie.

Voor hen geldt nog meer dat ze

Vermijd stress op

vakantie: het is

levensgevaarlijk

stress best kunnen vermijden.

Heel wat onder hen worden tijdens

de vakantie ziek of krijgen

pech op de wegen, maken zelfs

ongelukken mee. Vaak hebben ze

er zelf schuld aan.

Tips

-Als je naar je vakantiebestemming

rijdt en je bent een hele dag

of nog langer onderweg moet je

er voor zorgen om de twee uur

een rustpauze van een half uur in

te leggen. De concentratie begint

te verslappen als je langer dan

twee uur in dezelfde houding aan

het stuur moet zitten. Gevaarlijk

dus!

-Eet licht verteerbare kost: fruit,

beschuit met kwarkkaas.

-Zorg dat je kauwgom bij de hand

hebt. Het geeft een schijn van

activiteit en doorbreekt de eentonigheid.

-Hou afstand en neem geen risico’s.

Als je haastig bent, moe

wordt en zenuwachtige trekjes

begint te vertonen, vooral als je

je begint te ergeren aan het rijgedrag

van andere weggebruikers,

is het hoogtijd om eens halt te

houden.

-Drink op tijd. Water is de beste

dorstlesser. Als je onder stressvolle

omstandigheden moet rijden,

moet je meer drinken dan

normaal.

-Zorg er voor ook wat fruit in de

auto te hebben. Fruit heeft langzaam

absorbeerbare suikers,

zodat die over een langere periode

energie blijven geven.

Zo ontstaat er geen tekort aan

bloedsuiker en kan je je blijven

concentreren.

-Rij bij voorkeur met de vensters

gesloten. Want lawaai dat ontstaat

door open ramen is sterk

vermoeiend.

-Bekamp de stress met een goed

natuurlijk preparaat. Passiflora,

zoals in Passibell, en ook Avenabell

zijn uitstekende natuurlijke

middelen om de zenuwen

te bedaren. Die zorgen er voor

dat je ontspannen kunt rijden en

zonder veel stress en hinder op

de plaats van bestemming aankomt.

Want stress op vakantie is

het laatste wat wordt beoogd. Op

de weg is dat trouwens levensgevaarlijk.

Jan van Bercken

36 SANA nr 26 SANA nr 26 37


Advertentie

Nieuw boek van Dr. Marcel Verheyen

STOP STRESS

in luxe editie

met harde kaft

met stofwikkel

en leeslint

in fullcolour

met meer dan

200 illustraties

“Verbeter de kwaliteit van je leven door stress

en nervositeit efficiënt aan te pakken”

Dr. Marcel Verheyen

Bestellen?

Gebruik de bestelkaart in de i-Sana

Column

Uit de natuurgeneeskundige praktijk van Dr. Marcel Verheyen

Schimmelinfecties zijn een groot probleem

u wil ik nog iets aanhalen wat

ongelooflijk vaak voorkomt. We

zouden eens een onderzoek moeten

doen om de percenten vast te leggen...

maar heel veel mensen hebben een

schimmelinfectie, en niet alleen in de

darmen en niet alleen aan hun nagels

of aan de huid, och was het dat maar,

want dat is de buitenkant. Want van

zodra je een schimmelinfectie aan de

binnenkant hebt, is dat vreselijk hardnekkig...

Maar wat is nu het grote probleem bij

een schimmelinfectie? Het zijn vooral

de toxines die deze schimmels afscheiden.

Dat is de grootste rotzooi die er

bestaat. Dat veroorzaakt het chronisch

vermoeidheidssyndroom, het veroorzaakt

overgevoeligheden, het veroorzaakt

allergieën, veroorzaakt verstoring

van de immuniteit, dat kan een

mens helemaal ondersteboven helpen.

Die schimmels gaan op alle plaatsen

zitten. Ze kunnen zelfs in de lever zitten,

ze kunnen in de nieren gaan zitten,

ze kunnen zich zelfs in bepaalde delen

van het zenuwstelsel nestelen. En wat

gebeurt er dan? Op bepaalde momenten

gaat het goed. Maar als die patiënten

dan bijvoorbeeld een slecht bericht

krijgen, bijvoorbeeld als ze gezakt zijn

voor een examen... dan zakt ook hun

immuniteit weer in elkaar.

Vergeet niet wat we eerder al hebben

geschreven over negative-selftalking:

dit speelt een grote rol! De andere

elementen gaan dan ineens heel belangrijk

worden. Daarom kun je allergie

en al de rest niet in één hokje duwen.

Eigenlijk is de immuniteit verweven

met heel het lichaam. Want allergie

heeft met zoveel dingen te maken dat

je echt heel specifiek moet werken om

het goed op te lossen. Dat wil niet zeggen

dat er geen goede middelen zijn,

dat is nog wat anders, maar het is niet

zo evident om het onder één hoedje te

vangen.

Zo is bijvoorbeeld rhinitis, een probleem

met de neusslijmvliezen, in de

zomer heel vaak een schimmelinfectie

en geen allergie in de typische zin van

het woord. Daarom zijn er vaak zoveel

mensen die zeggen „bij mij helpt dat

niet”, maar je kent nu het verschil, want

vaak gaat het over iets heel anders: ze

hebben dan bijvoorbeeld een schimmelinfectie.

In de voedingsindustrie zie je dat regelmatig.

Mensen die met brood bezig

zijn, hebben vaak schimmels. Het probleem

is dat je dat ook heel moeilijk

kunt zien in het bloed. Daar moet je er

al donkerveldmicroscopie voor toepassen,

wat zelden wordt uitgevoerd. Er

zijn trouwens niet zo veel mensen die

zich daarmee bezig houden. Intussen

gaat de tijd voort en worden er behandelingen

gegeven die eigenlijk niet echt

hun doel bereiken. Ook in de antibiotica-industrie

zijn er heel veel problemen

met schimmels. Maar dat wist je al. De

darmen saneren is daarvoor de beste

oplossing. Met gezonde darmen krijgen

schimmels minder kans, kun je zelfs

het probleem oplossen. Daarom zijn

goede probiotica van zo’n groot nut.

38 SANA nr 26 SANA nr 26 39

N

Dr. Marcel Verheyen


Heilzame plantenextracten en

Plant van de maand:

hun toepassing

Epilobium parviflorum L.

Klein wilgenroosje:

helpt prostaatproblemen

voorkomen

Door Kees Martens

Kruidenkundige

Epilobium of kleinbloemig wilgenroosje heeft vele namen. De

officiële Nederlandstalige benaming is viltige basterdwederik

of kleinbloemige basterdwederik. Een oude volkse benaming

is “dondertoren”. Ze werd vroeger gebruikt om de bliksem af te weren.

Tegenwoordig wordt ze opgenomen in kruidenmengelingen of

preparaten ter preventie en behandeling van prostaatklachten.

De plant kan 15 tot 75 cm hoog

worden, soms tot 90 cm en is overblijvend.

In de vruchttijd groeien er

bladrozetten op met korte steeltjes en

zijn dicht behaard. De bladeren blijven

in de winter staan en zijn herkenbaar

aan de bladrozetten. De plant

komt vooral voor op zonnige tot licht

beschaduwde en min of meer open

plaatsen. Ze houdt van natte, vochtige

grond die voedselrijk is. Ook kalkhoudende

grond is te verkiezen. Men treft

ze vooral langs watergrachten, oevers,

langs spoorbermen in greppels,

moerasbossen en afgravingen. In de

natuurgeneeskunde wordt ze meestal

opgenomen in combinaties met andere

planten die nuttig zijn bij preventie

en behandeling van prostaatklachten.

Ze is familie van de teunisbloem.

Volksgeneeskunde

Klein wilgenroosje of epilobium is

een plant met veel mogelijkheden. Ze

werkt ontstekingsremmend en pijnstillend.

Vroeger werd ze aangewend

om nachtelijk bedwateren bij kinderen

te verhelpen. In Rusland heeft men

nog de gewoonte om de bladeren te

drogen en als avondthee te gebruiken

vanwege de kalmerende werking. In

de Franse volksgeneeskunde werden

de bladeren op etterende wonden

gelegd. Ook hoest, vooral astmatische

hoest werd er mee behandeld. De

bladeren kunnen ook als soep gebruikt

worden en als groente in rauwkostschotels

worden gegeten. Volgens

Maria Treben is het nuttig bij prostaatkanker,

blaasontsteking en bij erectieproblemen.

Geschiedenis van de plant

In de volksgeneeskunde werd wilgenroosje

sinds lang gebruikt in gorgeldranken,

mondspoelingen en de lokale

aanpak van aambeien. ‘Wilgenroosje’

zou afgeleid kunnen zijn van het feit

dat het smalle blad op een wilgenblad

lijkt en omdat de bloemen roodbloeiend

zijn. Wilgenroosje duikt vaak als

een van de eersten op afgebrande

gronden op. Haar Engelse naam ‘Fireweed’

wijst daarop.

De plant komt in Noord-Amerika, Azië

en Europa voor, behalve in het Middellandse

Zeegebied.

Eigenschappen

Belangrijke stoffen als de fytosterolen

en flavonoïden in het wilgenroosje zijn

verantwoordelijk voor het ontstekingswerende

en ontzwellende effect op de

prostaat.

Verwerking

Het hele bovengrondse deel van de

plant wordt verwerkt. Soms de wortel.

Toepassing

Epilobium parviflorum, ook Epilobium

angustifolium genoemd, wordt niet

alleen bij goedaardige prostaatvergroting

gebruikt, maar ook bij prostaatontsteking.

De plasproblemen die

het gevolg zijn van prostaatklachten,

verminderen er door.

Voor meer informatie zie

www.boverte.com

40 SANA nr 26 SANA nr 26 41


Publireportage

Moxatherapie:

Warmte als weldaad voor

lichaam en geest

Moxa is een onderdeel van de traditionele chinese

geneeskunde en is zeer populair in het Oosten.

Honderden jaren voor het begin van onze

jaartelling werd het reeds toegepast. Moxen is

het ‘aanstippen’ van punten op het lichaam met brandend

bijvoetkruid. De moxastaaf raakt de huid niet aan, anders

zouden er brandwonden ontstaan, maar de diepgaande

warmte heeft een ontspannende en helende werking op

het lichaam.

Een moxastaaf lijkt op een dikke

sigaar, er bestaan ook andere

vormen zoals kegeltjes. Moxa

wordt gemaakt van de stengels

van Artemisia vulgaris, beter bekend

als bijvoetkruid. De stengels

worden in de zon te drogen gelegd,

daarna vermalen of verpulverd

zodat er rollen en kegeltjes

gemaakt kunnen worden. Daarnaast

wordt er dan ook nog vaak

gebruik gemaakt van genezende

planten en kruiden of oliën.

klachten

Moxa-therapie wordt vooral toegepast

bij klachten als chronische

pijnen, energiegebrek, gewichtsproblemen

en seksuele problemen.

Tijdens de behandeling

wordt het Moxa-staafje aangestoken

en draait de Moxa-therapeut

net boven het te behandelen acupunctuurpunt

langzaam met het

Moxa-staafje rond. Maar soms

worden ook andere technieken

aangewend. Moxa heeft een zeer

hoge verbrandingstemperatuur.

De Moxa-staaf brandt langzaam

en heftig en geeft hierbij een weldadige

infrarode straling af.

Door de Moxa-behandeling ontstaat

een zeer diepgaande warmte

die genezend werkt: bij de

patiënt worden endorfines aangemaakt,

wat uiteraard pijnstillend

werkt. Daarnaast wordt door de

therapie het aantal rode en witte

bloedcellen verhoogd. Zo wordt

de immuniteit versterkt. Moxa-

therapie is daarom aan te bevelen

bij bijvoorbeeld rugproblemen,

hoofdpijn, hooikoorts en groeipijnen.

Om al deze redenen is deze

oosterse behandeling de perfecte

aanvulling op de reguliere geneeskunde.

De techniek van het moxen

Het uiteinde van de kegel of de

staaf wordt aangestoken zodat

die begint te gloeien. Het kegeltje

wordt op de huid geplaatst, eventueel

boven een acupunctuurpunt,

en weer verwijderd wanneer

er voldoende warmte is

afgegeven. De staaf werkt voor

de meeste mensen evenwel veel

handiger. Met een staaf kan een

heel gebied verwarmd worden.

De kracht van de moxa is afhankelijk

van de as die op de staaf

aanwezig is. Hoe meer as hoe

minder warmte er vrijkomt. Bij

moxen dient dus regelmatig de as

verwijderd te worden.

Het toepassen van kruiden

Er kunnen kruiden aangelegd

worden op de pijnlijke plaatsen

om daarna te moxen, dit kan een

heel ontspannend effect geven of

pijnstillend werken.

Enkele indicaties voor moxa

• Chronische hoofdpijn

• Weerstandsverhoging

• Menstruatieklachten en premenstrueel

syndroom

• Spijsverteringsproblemen

• Reumatische klachten

• Verbeteren van de afvoer van

afvalstoffen vooral na sportprestaties

• Verhogen van sportprestaties

Moxa biedt een goed alternatief

voor mensen die niet met acupunctuur

behandeld kunnen worden

of die erg gevoelig zijn. De

weldadige en diep doordringende

warmte ontspant de spieren en

werkt tevens pijnstillend.

Lorraine Op de Kamp

42 SANA nr 26 SANA nr 26 43


Lekker en gezond koken met

groentenkok Dominique Vreven

Waterzooi van biohoevekip

en jonge zomerwortelen

met koriander

De meeste leden van de schermbloemen familie, zoals

de wortel, bezitten een stevige en voedzame wortel.

De oorspronkelijke wortel, die kwam overgewaaid

van Azië, was paars aan de buitenkant met een oranje

binnenzijde. De Europese wortel was egaal wit en

de wortels zoals we ze nu kennen, zijn mooi oranje gekleurd

aan de binnen- en buitenzijde en zijn het resultaat van selectie

door Nederlandse telers die niet genoeg konden krijgen

van hun oranje gevoel. In zaadcatalogussen vinden we tal van

wortelvariëteiten van wit, geel, oranje, rood en paars. Van

knolvormig, conisch tot langwerpig.

De smaak van zelfgeteelde wortelen is gewoon superieur. Eén

van de lekkerste en gezondste groenten uit de moestuin!

Boodschappenlijst voor

4 personen :

• 1 bio hoevekip

• voor de bouillon: 5 takjes groene

selder, 3 wortelen, 1 ui, 5

takjes citroentijm, 1 takje lavas,

peper en zout.

• 15 wortelen (7 voor de julienne

en 8 voor het wortelvocht)

• 6 grote sjalotten (4 grof versneden

en 2 in julienne)

• het wit vruchtvlees van een

halve geschilde courgette voor

de binding

• 1 koffielepel verse fijngesneden

gember

• 30 g hoeveboter

• 1 soeplepel fijngesneden koriander

• enkele korianderbloemen om te

garneren

Bereidingswijze

• Kook de biokip gedurende 1u30

op een zacht vuurtje in de

bouillon samen met de kruiderij.

Als de kip gaar is, haalt

u deze uit de bouillon en zet

ze even aan de kant. Zeef het

kookvocht en laat het tot een

kwart inkoken. U krijgt op deze

wijze een geconcentreerde

bouillon die u straks kan gebruiken

voor het wortelvocht.

• Schil nu de wortelen, snij er 8

grof en stoof deze samen met

de 4 grof versneden sjalotten

in de hoeveboter gedurende

een vijftal minuten. Bevochtig

alles met de ingekookte bouillon,

voeg de courgette toe en

de gember en laat dit soepje

in een half uur gaar worden op

een zacht vuurtje.

• Versnij de rest van de wortelen

en de sjalotten in fijne reepjes

(julienne) en gooi de eventuele

restjes van uw snijwerk bij de

soep. Mix nu uw wortelsoepje

in een mixer-blender tot een

smeuïg geheel en giet het terug

over in de kookpot. Verdeel de

julienne van wortel en sjalot

hierover en leg daarop de in 4

stukken gesneden kip. (liefst

met zo weinig mogelijk beenderen

eraan).

• Laat dit geheel 15 minuten

heel zachtjes pruttelen onder

gesloten deksel. Strooi er net

voor het serveren de koriander

over en garneer eventueel met

de bloemen. U kan hierbij een

couscous van spelt bereiden.

• Een subliem, licht en zomers

gerecht waarvan de kwaliteit

afhangt van de wortelen. Gebruik

daarom biogroenten of

kweek ze gewoon zelf. Zij hebben

meestal veel meer smaak

en inhoudsstoffen.

natuurlijk smakelijk!

Waar is het goed voor?

Wortelen zijn rijk aan bètacaroteen,

ook wel pro vitamine A genoemd,

omdat ons lichaam dit caroteen

kan omzetten door enzymes tot het

voor ons beschikbare vitamine A.

Carotenoïden kennen we vooral als

gele, rode of oranje kleurstoffen (E

160) in voedingsmiddelen. Het zijn

ook sterke antioxidanten als huidbeschermers

en ze zijn van groot

belang voor ons gezichtsvermogen.

Maar bij het nuttigen van rauwe

wortels is er wel een probleem

met dit caroteen. Het zit zo sterk

ingekapseld in de celstructuren

van wortelen dat het nauwelijks

beschikbaar wordt gesteld in ons

spijsverteringsstelsel. Als we nu

onze wortelen in blokjes snijden en

samen met wat hoeveboter en een

fijngesnipperd uitje gaan stoven

verzwakken we die sterke structuren.

Omdat bètacaroteen een

vetachtige stof is zal de toegevoegde

boter zorgen voor een betere

oplossing hiervan in het geheel.

Ook bij wortelsap komt bètacaroteen

vrij.

Door de aanwezigheid van tal van

vitamines (B,C,D,E), mineralen en

natuurlijke suikers zijn wortelen

ook goed voor de immuniteit en

een algemene optimale gezondheid.

Tip:

Samen met wilde bosbessen en

kolen zijn wortelen een zegen voor

een goed gezicht en stralend uitzicht.

Twee vliegen in één klap dus.

‘t Vlierhof

Hasseltsestraat 57A

3740 Bilzen

Tel. 089 41 44 18

GSM 0478 61 33 02

info@vlierhof.be

www.vlierhof.be

44 SANA nr 26 SANA nr 26 45


De verbreiding van de groenten- en

kruidenteelt is vooral aan de orde

van de Benedictijnen te danken. De

monniken, geroepen om armen en

zieken te helpen, verbouwden de

daarvoor noodzakelijke heilzame

kruiden zelf in de kloostertuinen.

Via hun broederorden werden

planten verworven of geruild.

In de Middeleeuwen maakten

andere inheemse geneeskrachtige

planten en keukenkruiden uit

de vrije natuur de overstap naar

de kruidentuin, bijvoorbeeld

absintalsem en bijvoet. Ook in de

slottuinen van de hoofdsridderlijke

standenmaatschappij verwierven

artsenijplanten een speciaal

plaatsje. In die zo door oorlogen

gekenmerkte periode bewezen

ze immers nuttige diensten als

wondheelmiddelen en voor de

De groene vingers van Ivo Pauwels

Ivo Pauwels, een gerenommeerd natuurkenner, auteur

en groen-journalist verzorgt elke maand een aantal

schitterende rubrieken in i-Sana.

Plant Van de maand

mUnt:

stimUleert de leVer

E en van de populairste kruiden is munt. Er bestaan

veel variëteiten van, groeit ook gemakkelijk in het

wild, maar kan ook in potjes op de vensterbank van de

keuken gekweekt worden en in alle soorten van tuinen. Munt

kan je gebruiken om er thee van te zetten, maar is ook een

fantastisch toekruid in de keuken. Van munt worden zowel

snoepjes als drankjes gemaakt. Munt is alomtegenwoordig.

verpleging van zieken. Op hun beurt

leerden de kruisvaders specerijen

en medicinale gewassen uit Klein-

Azië, onder andere hysop en nigelle,

kennen terwijl zeevaarders weer

andere nuttige plantensoorten mee

naar huis namen uit nieuw ontdekte

landen. Via de kruidenteelt op de

burchten verwierven die gewassen

in de loop van de tijd een vaste

plaats in de tuinen van boeren en

burgers.

Volksgeneeskunde

Kennis van de genezende

krachten van kruiden werd

van generatie op generatie

overgeleverd, dikwijls met bijgeloof

vermengd en altijd door eigen

ervaringen aangevuld. Daardoor

ontwikkelde zich uitgestrekte

terrein van de volksgeneeskunde,

waarvan onderdelen inmiddels

wetenschappelijk bevestigd konden

worden. Die volksgeneeskunde

ligt vandaag de dag nog steeds

veelvuldig ten grondslag aan de

heroriëntatie van geneesmethoden

en vormt de basis van de biologische

geneeskunde.

Munt, een onverbeterlijke

woekeraar

Als je een kruid in de tuin moet

intomen, dan is het munt. Dit fris

smakende kruid zoekt zijn weg met

ondergrondse uitlopers die van geen

ophouden lijken te weten. Munt

palmt de bodem in als de bovenste

beste bodembedekker. Wie munt

plant, moet dus maatregelen nemen.

Neem een emmer of een zinken

bad, maak onderaan een paar gaten

en graaf de recipiënt in zodat de

rand enkele centimeter boven de

bodem uitsteekt. Plant de munt in

dit vat zodat de uitlopers gevangen

zitten. Onderschat ook dan niet de

groeikracht en houd een oogje in

het zeil, want de uitlopers zullen

trachten over de rand van de emmer

te ontsnappen.

De meeste muntsoorten vragen

een zonnige, voldoende vochtige

plek. Muntplanten zijn overal te

koop, op markten, in tuincentra en

kwekerijen, en elke tuinvriend wil

je wel een uitloper cadeau doen.

Er bestaan vele muntsoorten.

Zo spreken we van pepermunt,

watermunt, witte munt, appelmunt,

aarmunt, kruizemunt, herfstmunt,

eau-de-colognemunt, Corsicaanse

munt, groene munt, gembermunt en

polei. En lang niet iedereen kan deze

muntsoorten even gemakkelijk uit

elkaar houden.

Er bestaan ruim vijfentwintig soorten

en zeshonderd variëteiten van munt.

Bovendien vormt dit geslacht talloze

bastaarden. De meeste muntsoorten

hebben vierkante stengels en verder

bezitten ze typische lipbloemen. De

smaak van munt zit in kauwgom,

tandpasta en ‘muntjes’.

Pepermunt, Mentha piperita, is

tegenwoordig een belangrijke

geneesplant. Pepermunt stilt

krampen en pijnen, stimuleert gal en

lever en verdooft uitwendige wonden

en kneuzingen. Diezelfde pepermunt

speelde bij de Egyptenaren en de

Grieken een rol in begrafenisriten.

Ook in bruidsboeketten kwam munt

voor. Kransen van munt werden

Venuskransen genoemd.

Munt stimuleerde zonder meer de

fantasie, getuige het feit dat lange

tijd werd gedacht dat het hielp tegen

slangenbeten en schorpioensteken

en dat het geelzucht en jicht genas.

Brits of Hebreeuws?

In de Engelse keuken begeleidt

munt nog steeds het lam. Volgens

culinaire experts liggen de

worteluitlopers van dit gebruik in de

traditionele Hebreeuwse keuken,

want ook het paaslam werd met

munt bereid. Mentha gracilis, de

zogenaamde gembermunt, wordt

wel eens als mosselkruid gebruikt.

En voor velen is muntthee een

delicatesse.

46 SANA nr 26 SANA nr 26 47


Tuinsprokkels

Peterselie weert de

duivel

Sedert Karel de Grote

(742-814) verordende

wat er allemaal in

de tuinen van de

landerijen en domeinen moest

groeien, is peterselie een

belangrijk kruid geweest.

Naast fruitsoorten, groenten

en enkele kruiden, stond

ook peterselie op de lijst.

Peterseliezaad kiemt traag,

vooral in het voorjaar. Om

die reden kan je het zaad

beter in een bakje met

vochtig zand voorzaaien,

bij een bodemtemperatuur

van ongeveer 20°C. Nog

gemakkelijker is het wanneer

je kleine plantjes koopt en ze

in de moestuin, de kruidentuin

of in pot uitplant. Peterselie

heeft graag een rijke, frisse

bodem die zijn vocht bewaart.

Zon wil peterselie wel, maar

overdaad schaadt. Het staat in

het heetst van de dag liever op

een lommerrijk plekje. Mensen

met een zwakke gal en lever

zouden baat vinden bij dit

kruid. Er wordt beweerd dat

waar peterselie welig tiert, de

vrouw de broek draagt.

De bittere paardenbloem

Voor tuiniers is de

paardenbloem

een onkruid en

onkruiden worden

gekenmerkt door een sterke

levenskracht. Feit is dat dit

bloeiende voorjaarskruid het

bloed zuivert en dat het een

milde werking op de nieren

heeft. Het zou nierstenen

voorkomen en reumatische

aandoeningen onderdrukken.

In sla is de smaak van

paardenbloembladeren raak.

‘Bitter in de mond houdt het

hart gezond.’ Wanneer hun

molshopen een paardenbloem

bedekken, blijft de bladrozet

groeien. Verstoken van het

licht, kunnen de bladeren geen

bladgroen aanmaken en blijven

ze haast wit. Bovendien wordt

de bittere smaak zachter.

Hetzelfde molshopenprincipe

heeft Brabantse tuinders

ertoe aangezet witloof te

bleken, en ook bleekselder

en zeekool kunnen op deze

wijze mals en zacht van smaak

worden gehouden. Molsla met

een frambozenvinaigrette

vormt dan ook een lekker

voorjaarsslaatje dat

gezondheid en een natuurlijke

keuken combineert.

De onuitroeibare

brandnetel

Met scha en schande

leert elk kind deze

plant kennen, in

tranen, voelend aan

de pijnlijke benen waarop

de netelbrand dikke bobbels

vormt. De onuitroeibare netels

zijn cultuurvolgers die overal

opschieten waar de mens

het milieu verstoort. En toch

is dit kruid, dat door haast

iedereen als een onkruid wordt

beschouwd, een gastvrije

plant die nachtegalen en

vlinderrupsen bescherming

biedt en deze laatste zelfs het

proviand waarmee ze zich

kunnen verpoppen tot vlinder.

Er bestaan trouwens

verschillende netels. De grote

brandnetel, Urtica dioica,

is de bekendste. Hij is een

van Ivo Pauwels

kosmopoliet, een plant die

zowat overal voorkomt. Het

is een schoolvoorbeeld van

een stikstofminnende plant.

De kleine brandnetel is in alle

delen kleiner. Hij is alleen

groter in het verwekken

van netelbrand. Deze plant

is vermoedelijk van Zuid-

Europese afkomst. De kleine

brandnetel heeft onder meer

een voorkeur voor moestuinen.

Misschien heb je het al

eens geprobeerd en een

brandnetelstengel van onder

naar boven vastgenomen. Dan

deren de brandharen je niet.

Wie dit trucje toepaste, kon

zijn woorden kracht bij zetten.

Wie netels geen kruid vindt,

moet de jonge groeitoppen

eens in de soep laten

meekoken. Dat laatste is wel

belangrijk, anders smaken de

groeitoppen net iets te heet.

48 SANA nr 26 SANA nr 26 49


Abdijsite

Herkenrode:

Meer dan

ooit over

Bloemetjes

en Bijtjes

In de inspiratietuinen

van Herkenrode zijn

het hoogdagen. De

kruiden die vorm en

kleur geven aan de verschillende

tuinkamers en inzicht geven in het verhaal van de

kruiden en hoe mensen van alle tijden en culturen die tot

op vandaag gebruikt hebben en gebruiken, staan volop

te pronken. Naast gewone bezoekers weten ook bijen dit

te smaken. Imkers kunnen het getuigen. Zij zijn op 22

september te gast op de Abdijsite Herkenrode voor hun

20ste Vlaams Imkercongres.

Bijen zijn miskende en ondergewaardeerde

insecten. Toegegeven,

ze kunnen wel eens een venijnige

prik geven, maar doen dat

enkel en alleen als ze zich uitermate

bedreigd voelen en dan nog

betalen ze het met hun leven.

Na het geven van een prik sterven

ze zelf binnen enkele uren.

Mensen verwarren bijen wel eens

met wespen; echte lastigaards

die af komen op fruit, limonade

en andere zoetigheid. Zij prikken

sneller en kunnen dat ook meerdere

keren na elkaar doen. Om

hun gevaar te accentueren is hun

achterlijf geel-zwart gekleurd.

Bijen houden het bij bruine dons

net als een lieve teddybeer. We

kunnen ze trouwens niet missen.

Zowat 80% van de planten waar

mensen wat mee hebben, zijn

voor zaadvorming en het vormen

van vruchten, aangewezen op

het bestuiven door bijen. De 20%

andere houden het bij wind- of

zelfbestuiving. Zelf doen de diertjes

er hun eigen voordeel mee.

Bij elk bezoek aan een bloem,

nemen ze nectar en stuifmeel

mee om nu of later het kroost

van hun koningin te voeden. Maar

laat ons mensen ook net weer

geïnteresseerd zijn in die honing.

Imkers slingeren die uit de raten

die ze uit de bijenkasten plukken

en bieden die ‘tranen van de zon’

zoals honing ook wel eens wordt

genoemd, in potjes te koop aan

zodat u en ik die lekker kunnen

oplepelen, door thee en infuus

kunnen roeren, gerechten mee op

smaak brengen of laten bijvoorbeeld

vzw Herkenrode en het Nationaal

Jenevermuseum Hasselt

er mee aan de slag gaan om een

alles overtreffende honinglikeur

op de markt te brengen.

Welkom bijen

Deze nuttige diertjes hebben het

de laatste jaren echter ontzettend

50 SANA nr 26 SANA nr 26 51


moeilijk. Zij gaan gebukt onder

een (teveel) gebruik van bestrijdingsmiddelen

en een gebrek

aan plantverscheidenheid. Voeg

daar nog aan toe dat een minuscuul

spinnetje het op hun leven

heeft belust! Abdijsite Herkenrode

gaat resoluut voor de bescherming

van de honingbij! Er worden

absoluut geen bestrijdingsmiddelen

gebruikt op de site en de

plantverscheidenheid is er enorm.

In de inspiratietuinen alleen al

groeien meer dan 500 verschillende

kruiden door u te ontdekken

in de hortus officinalis met

twaalf leertuinen en de campus

officinalis met veldjes gebruiks-

planten. Rond de abdijgebouwen

staan bovendien ruim 200 stuks

hoogstamfruitbomen, ingepakt in

nog eens meer dan 90 ha natuurlijk

groen waarin ankers ingezaaid

met een speciaal bloemenmengsel

waar bijen verlekkerd op zijn.

Uitnodiging genoeg voor de honingbijen

van veraf en dichtbij om

de Abdijsite te bezoeken. Bijen

vliegen namelijk gemakkelijk tot

3 km afstand en ooit wel eens

10 km, om nectar en honing te

verzamelen en dat van ’s morgens

vroeg tot ’s avonds laat.

Om één enkele bijenkast met 20

kg honing te vullen, moet er 1,5

miljoen keer af en aan gevlogen

worden. Gelukkig leven er 40.000

tot 80.000 bijen in een kast.

samen of alleen

In de schaduw van het poortgebouw

kregen de honingbijen

een eigen bijenhal. Beheer en

uitbating zijn in handen van de

Limburgse Imkersbond. Niet alle

bijen houden echter van samenleven

in een kast. Er zijn zelfs

300 soorten bijen die liever op

hun eentje door het leven gaan:

solitaire bijen. Ook aan hen wordt

gedacht op de Abdijsite Herkenrode.

Nog dit jaar bouwen ze er

enkele plaatsen speciaal voor hen

ingerichte insectenhotels. Moeilijk

is dat niet. Deze bestuivers en

tegelijk belagers van schadelijke

insecten nemen vrede met boorgaatjes

in houtblokken, busseltjes

bamboe- en rietpijpjes. Voor hen

geen honingraat, maar plekjes

waar ze in veilige omstandigheden

kunnen zorgen voor na-

geslacht. Ze droppen hun eitjes

- tot zeven op een rij - in smalle,

diepe gangetjes en vertrekken

dan weer op zoek naar bloemen

om de natuur weer een beetje

mooier en beter te maken.

Informatie:

Tekst en illustraties:

Marc Verachtert

Abdijsite Herkenrode.

Herkenrodeabdij 4,

B 3511 Hasselt.

Inspiratietuinen:

1 april tot 31 oktober van dinsdag

tot zondag van 10 tot 17 uur.

4 euro.

+32 11 23 96 70

of

www.abdijsiteherkenrode.be

20ste Vlaams Imkerscongres,

22 september. www.libvzw.be

52 SANA nr 26 SANA nr 26 53


Openingsuren:

ma:

di:

wo:

do:

vrij:

za:

9.30

9.30

9.30

9.30

9.30

12.30

12.30

12.30

12.30

12.30

13.30

13.30

13.30

13.30

13.30

13.30

18.00

18.00

18.00

18.00

18.00

18.00

Korspelsesteenweg 86 - 3581 Beverlo

Tel.: 011/40.14.07 www.brouwland.com

Openingsuren :

Maandag - vrijdag: Zaterdag:

9u tot 18u 9u tot 17u

54 SANA nr 26 SANA nr 26 55

Advertentie

Dromen en ontwaken in een

sprookjeswereld of gewoon blijven

dromen? Kuuroord Mosa Nostra is meer

dan een sprookje. Het is jouw biotoop

van herbronnen en schoonheid.

Stress glijdt van je lichaam en rust wordt

je tweede huid.

Relaxen wordt een belevenis, in jouw

eigen droom en pure luxe.

Mooi worden vanbinnen en vanbuiten.

Elk mens is uniek en heeft andere

wensen. Onze wellness arrangementen

betoveren elkeen.

Openingsuren

Behandelingen:

Alle dagen: van 9 u tot 18 u

Vrijdag: van 9 u tot 20 u

Bathing & Sauna: van 9 u tot 18 u

Basic Evening: tot 22 u

Woensdag & zondag: sluitingsdag

Kempenstraat 31 - 3650 Dilsen-Stokkem

089 75 23 30 - info@mosanostra.be

www.mosanostra.be

Mosa Nostra

DE MARETAK

natuur en dieetvoeding, lichaamsverzorging

De Merodelei 36 - 2300 Turnhout

Tel.: 014/42 47 63

Openingsuren:

van maandag t/m zaterdag 09u30 - 18u00

Zwaar gevoel na het eten?

Cardubell helpt!

Meer info op: www.fytobell.be

E-mail: info@fytobell.be

Tel:011/37.19.24

Bijzondere eigenschappen:

* Ondersteund de vertering van vetten

* Goed voor de leverfunctie

* Helpt bij een vol gevoel in de maag

* Goed voor de galfunctie

* 100% natuurlijk / 15% alc.

Voel je wel met fytobell!

Advertentie


www. .be

56 SANA nr 26

Met vitamine C

180 tabletten

Verkrijgbaar bij de apotheek

met CNK bestelcode: 2595-791.

Of vraag ernaar in de betere natuurwinkel.

• Ondersteunt het immuunsysteem

• Gemakkelijk in te nemen

Voor een

ijzersterke

weerstand

Tijdelijk gratis

pillendoosje

in de verpakking

Advertentie

More magazines by this user
Similar magazines