spataderen - Mca

mca.nl

spataderen - Mca

spataderen

en andere beenklachten

op basis van een

gestoorde bloedafvoer


inhoudsopgave

Voorwoord 1

De bloedsomloop 2

Veneuze insufficiëntie 3

Spataderen 4

Symptomen 6

Onderzoek 6

Behandelingsvormen 7

Trombose 9

Het open been 10

Leefregels (adviezen) 10

Manieren om de bloedsomloop in de benen te verbeteren 11

Praktische aanwijzigingen 14



Controle 15

Schematische weergave van de bloedsomloop 16

1


2

voorwoord

Het Medisch Centrum Alkmaar legt zich reeds jaren intensief toe op

onder zoek en behandeling van spataderen en andere beenklachten

op basis van gestoorde bloedafvoer (veneuze insufficiëntie).

Behandeling vindt plaats op de afdeling dermatologie/flebologie in

samenwerking met de afdeling chirurgie. Scleroseren (inspuiten) van

spataderen is een goede behandelingsvorm. In een aantal gevallen

wordt dit gecombineerd met een operatie. Soms is een operatie

alleen voldoende.

Op de afdeling dermatologie/flebologie wordt onderzoek met

speciale apparatuur verricht. Alleen op deze wijze kan de juiste

behandeling worden bepaald.

In deze brochure vindt u informatie over de oorzaken, symptomen

en behandeling van veneuze insufficiëntie, waarbij spataderen ruime

aandacht krijgen.

dr. R. Heide, F.G. Rosweide, dr. G.A. Stumpenhausen,

dermatologen/flebologen Medisch Centrum Alkmaar

1


de bloedsomloop

De bloedsomloop heeft als voornaamste taak de cellen van het

lichaam, organen en spieren (weefselcellen) van voedingsstoffen en

zuurstof te voor zien en de ontstane afvalprodukten af te voeren.

Functie slagaderen (arteriën)

Slagaderen verzorgen de aanvoer van het bloed naar de weefsels,

waarbij het hart door zijn pompfunctie zorgt voor de benodigde

druk. Aanvankelijk door grote slagaders, later door de kleinste

(zogenaamde capillairen of haarvaten) komen zuurstof en

voedingsstoffen bij de verschillende lichaams cellen in het gehele

lichaam.

Functie aderen (venen)

De afvoer van het bloed geschiedt door het adersysteem (veneuze

systeem). De zogenaamde spierpomp in onder andere de kuiten,

maar ook elders in de benen en voeten helpt het bloed naar het

hart terug te pompen. Deze (spier)pompfunctie wordt verkregen

doordat de spieren om de aderen samentrekken en dus dikker

worden; het bloed in deze aderen wordt weg gedrukt. Het bloed

kan in een gezond (goed functionerend) systeem maar één kant op,

namelijk naar het hart toe, omdat in de aderen kleppen zitten die

een terugstroom verhinderen. Ook verhinderen de kleppen dat het

bloed van een diepe naar een oppervlakkige ader stroomt. Naarmate

onze benen meer bewegen werkt de spierpomp harder. Lange tijd

stilzitten of staan resulteert in een matige tot slechte terugstroom

van het bloed naar het hart.

2

3


4

veneuze insufficiëntie

Problemen aan de benen komen veel voor. De klachten kunnen op

elke leeftijd ontstaan en worden in een aantal gevallen veroorzaakt

door botafwijkingen of gewrichtsaandoeningen en verder als gevolg

van suikerziekte en doorbloedingsstoornissen.

Het grootste deel van de beenproblemen wordt veroorzaakt

door niet goed werkende aderen. Deze problematiek wordt in

de medische vakliteratuur veneuze insufficiëntie genoemd. Het

specialisme dat deze materie onder zoekt en behandelt heet

flebologie en vormt een onderdeel van de derma tologie.

Oorzaken van veneuze insufficiëntie




elkaar).


hormoon huishouding. Bij zwangerschap kan bovendien de afvoer

belemmerd worden door druk van het kind op de aderen in de

buik van de zwangere.


3


spataderen

Spataderen zijn aderen die te wijd zijn geworden. Het bloed hierin

stroomt de verkeerde kant op, namelijk naar beneden (van het hart

af) in plaats van naar boven (naar het hart toe). Dit komt omdat de

kleppen in deze vaten, die deze terugstroom moeten verhinderen,

niet meer goed sluiten. Daar naast hebben bijvoorbeeld staand werk

en zwangerschap een ongunstige invloed.

Door spataderen te behandelen wordt de bloedafvoer in de benen

verbeterd. De effecten van de slecht functionerende spataderen

hoeven dan niet langer te worden gecompenseerd door aderen die

wel goed werken.

Dat betekent dat het altijd zinvol is spataderen te behandelen.


ontstaan.

4

Goed werkende kleppen. Kapotte, niet goed

werkende kleppen. Het

bloed kan terugstromen.

5


6

Schematische weergave van

goed functionerende aderen in

de benen. Meer dan 80% van

het bloed wordt via de grote ader

(donkergrijs), binnen in elk been

gelegen, afgevoerd. De rest gaat

via vele oppervlakkige aderen

(lichtgrijs).

Spatader rechterbeen.

In deze ader kan het bloed

terugstromen. Het diepe

adersysteem werkt hierbij nog

goed. Indien spataderen lang

blijven bestaan, kan ook het diepe

systeem te wijd worden.

5


symptomen

Spataderen geven vaak een moe en gespannen gevoel in de benen.

Vooral ’s nachts kunnen stekende pijnen en krampen voorkomen. Bij

vrouwen kunnen de klachten vaak het hevigst rond de menstruatie

zijn. Deze klachten treden niet bij iedereen op; kleine oppervlakkige

spataderen worden vaak niet mooi gevonden, maar geven lang

niet altijd klachten. Sommige mensen hebben zelfs geen last van

grote spataderen, maar ze kunnen wel eens aderontstekingen

veroorzaken, die dan heel pijnlijk zijn. Ook kunnen ze een lelijke

verkleuring en/of een eczeem van de huid aan de onderbenen

geven. Vocht rond de enkels (oedeem) kan ontstaan. In een later

stadium zelfs een open been.

onderzoek

In de polikliniek worden de aderen van uw benen eerst onderzocht.

Er wordt gekeken hoe de bloeddoorstroming is. Dit onderzoek

is uitwendig en niet pijnlijk. Dit wordt met een Doppler- of Echo

Duplexapparaat gedaan.

Aan de hand van de

resultaten van dit

onder-zoek wordt

gekeken wat voor u

de beste behandeling

van uw spataderen

is, bijvoorbeeld

inspuiten, opereren

of het dragen

van elastische

kousen. Soms is

een combinatie van

deze behandelingsmogelijkheden

het

beste.

6

7


ehandelingsvormen

Inspuiten (sclero-compressietherapie)

Bij deze behandeling wordt in de spataderen een bepaalde vloeistof

inge spoten. Daarna krijgt u voor een paar weken verband of een

elastische kous om uw been of benen.

Na deze behandeling verkleven de spataderwanden en zo worden


been niet meer te zien.

De meeste mensen vinden inspuiten van de spataderen vrijwel

pijnloos. Mocht het nodig zijn, dan kunt u meerdere keren

ingespoten worden. Soms verkleurt de huid boven de behandelde

spataderen. Deze verkleuring verdwijnt in de loop van enkele

maanden meestal vanzelf.

Echo-Duplex geleide sclerocompressie therapie met foam

Bij deze techniek kan de diepere spatader worden opgezocht door

middel van Echo Duplex en ingespoten worden met een verklevend


informatiefolder Echosclerose.

Lasertherapie (Besenreiservarices)

De laser is speciaal ontwikkeld voor de behandeling van

kleine roodblauwe of paarse spatadertjes op de benen (ook

wel gesprongen vaatjes of Besenreiser genoemd). Bij deze

laserbehandeling worden de adertjes van buiten af, door de

energie van het laserlicht sterk verhit, waardoor ze beschadigd

raken. Door de huid sterk te koelen tijdens en ook meteen na de

behandeling, blijft de huid intact. Direct na de behandeling is er een

roodverkleuring van het behandelde gebied die in enkele dagen

wegtrekt. Daarna is er nog wel een grijsverkleuring van de adertjes

te zien die in één tot twee maanden verdwijnt. Meestal is één

behandeling voldoende.

Operatie

Soms is het beter spataderen ook te opereren. Door het Doppler- of

Echo duplexonderzoek kan bepaald worden of een operatie nodig

is. Deze operatie kan in enkele gevallen onder plaatselijke verdoving

gedaan worden. Indien de spatader(en) helemaal verwijderd moeten

8

7


worden kan dat vaak in een dagbehandeling of is een opname van

één of twee dagen nodig. De nabehandeling gebeurt poliklinisch

op de afdeling dermatologie. Overgebleven spataderen worden

ingespoten en vervolgens krijgt u een ver band (zie inspuiten).

U hoeft voor deze nabehandeling niet zelf een afspraak te maken; de

afdeling chirurgie waar u wordt opgenomen zal dat voor u doen.

Elastische kous (compressietherapie)

Als u niet ingespoten of geopereerd wilt of kunt worden, is

een elastische kous een goede behandelingsvorm. Bij diepe

(onzichtbare) spataderen en vocht in de benen is een elastische kous

altijd noodzakelijk. Voor mensen die een ‘open been’ hebben gehad,

geldt dat zij hun hele leven overdag (een) elastische kous(en) moeten

dragen.

Elastische kousen gaan een half jaar tot een jaar mee. Uw specialist

zal dan bekijken of het type kousen dat u draagt nog goed is.


een aantal klachten bij geringe spataderen kunnen verminderen. Uw

arts zal steeds bekijken of die middelen voor u van toepassing zijn.

8

9


trombose

Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen een trombose van het

opper vlakkige en van het diepe systeem.

Oppervlakkige veneuze trombose (tromboflebitis)

Deze vorm van trombose veroorzaakt een pijnlijke, meestal vast

aanvoe lende streng met een rode, warm aanvoelende huid in het

verloop van een ader.

Deze aandoening is goed te behandelen (zo snel mogelijk

verwijderen van het stolsel en een compressief verband).

Diepe veneuze thrombose (DVT)

Een diepe veneuze trombose geeft daarentegen vaak weinig

klachten, waardoor de patiënt dikwijls laat bij een arts komt. In veel

gevallen is het noodzakelijk dat de patiënt onmiddellijk opgenomen

wordt.

Met geneesmiddelen of door operatie kan het stolsel verwijderd

worden, waarna altijd een drukverband gegeven wordt.

Ten gevolge van een diepe veneuze thrombose zijn de kleppen

van het diepe systeem veelal blijvend beschadigd. Dit fenomeen

noemt men een chronisch veneuze insufficiëntie (C.V.I.). Na een diep

veneuze trombose noemt men dit ook wel een post thrombotisch

syndroom (P.T.S.). In derge lijke situaties krijgt u het advies om

levenslang elastische kousen te dragen.

10

9


het open been (ulcus cruris)

Het open been berust meestal op een stoornis in het diepe veneuze

systeem. Het bloed krijgt de kans om telkens terug te stromen als

de kleppen kapot gegaan zijn. Aanvankelijk zal met name ’s avonds

vocht (oedeem) in de benen geconstateerd worden, later ook eerder


Het oedeem belemmert namelijk de genezing. Deze wonden wor den

daarom altijd behandeld met een goed aangelegd drukverband. Het

aanleggen van zo’n verband is een kunst op zich, waarbij met een

foute techniek het tegenovergestelde resultaat bereikt wordt.

In een geringer aantal gevallen betreft het een aanvoerstoornis in het

slag-aderlijk (arteriële) deel, of een afvoerstoornis in de lymfevaten.


leefregels (adviezen)

Deze regels (adviezen) zijn er voor om de bloedcirculatie in de

benen te verbeteren. Op deze manier wordt onder andere de kans

op overbelasting met als gevolg onherstelbare schade van het

aderstelsel verminderd.

1. Tussen de middag de benen ongeveer twintig minuten hoog

leggen.


hebben een positieve invloed op de bloedafvoer in de benen.

Tenminste één uur, over de dag verspreid wandelen (bijvoorbeeld

tweemaal een half uur, viermaal vijftien minuten).

3. Beengymnastiek (met name aandacht voor de kuitspieren).

Sporten (bijvoorbeeld zwemmen).

4. Langdurig in de zon zitten vermijden.

5. Afknellende kleding vermijden.

6. Overgewicht tegengaan.

10

11


manieren om de bloedsomloop in de benen

te verbeteren

Koud douchen van uw benen

Gymnastiekoefeningen

12

1. Beweeg de douchekop langzaam

vanaf uw voet langs de buitenkant

van uw been tot uw lies. Steeds

bij uw voeten beginnen.

2. Doe dezelfde handeling als bij 1,

maar nu aan de binnenkant van

het been.

10 seconden per been.

Geen ijskoud water.

A. Ga op uw rug liggen met uw handen

onder het hoofd.

Terwijl u uw rug op de grond

houdt, buigt u het been in heup- en

kniegewricht. Daarna strekt u het

been en laat het in gestrekte stand

langzaam zakken. Voor elk been

doet u deze oefeningen 20 keer.

B. (Houding als bij A.) Hierbij gaat het om massage van

de benen. Dit wordt bewerkstelligd

door de handen vanaf de voet onder

geringe druk over het been naar

voren te laten bewe gen middels het

langzaam strekken van het been uit

een gebogen positie.

11


C. Deze oefening vindt ook op de grond

plaats, echter de benen moeten

hierbij schuin omhoog liggen.

Dit kan bereikt worden door iets

onder het matras te plaatsen (een

stapel kus sens, dekens of een stoel)

of door een verstelbaar voeteinde in

de hoogste stand te brengen.

Buig en strek uw tenen gedurende

ongeveer 1 minuut.

D. (Houding als bij C.) Maak een langzame propellerbeweging

met uw voeten. Draai de

voeten eerst naar buiten, daarna

naar binnen. Doe dit circa 1 minuut.

E. (Houding als bij C.) Beweeg afwisselend de rechter en

lin ker voorvoet naar u toe en van u

af. Doe dit ongeveer 1 minuut.

F.

en breng het lichaam in gestrekte

positie, waardoor alleen gerust wordt

op schouders en voeten. Doe dit

ongeveer 5 keer.

12

13


G.

elkaar. Hierbij moet de druk

langzaam opge bouwd worden tot

een zeker maximum, waarna een

geleidelijke ontspanning volgt.

Steeds ongeveer 4 seconden

aanhouden.

Herhaal dit circa 4-6 keer.

H. Hierbij wordt uitgegaan van een

staande houding op een verharde

ondergrond.

14

Loop op uw tenen zonder ergens

aan vast te houden gedurende circa

30 seconden.

Loop op uw hielen en houd daarbij

uw tenen omhoog gedurende circa

30 seconden.

Probeer deze oefeningen zo mogelijk een aantal keren per dag te doen.

13


praktische aanwijzingen

Een heel enkele keer komt het voor dat mensen zich na het inspuiten

wat grieperig voelen. Dit is meestal de volgende dag weer over.

Voor het inspuiten


huid dus niet insmeren met crème, bodylotion of iets dergelijks?

Anders plakken de pleisters niet goed.

Na het inspuiten


dag én nacht blijven zitten.



te lopen.



stoeltje.


gesprongen wordt).


Ook de pleisters mag u er voorzichtig afhalen, liefst met aceton

(pas op met open vuur, waakvlam, roken e.d.).


nemen. Hierdoor kunnen namelijk aderontstekingen ontstaan.

Als uw voeten niet meeverbonden zijn, kan het voorkomen dat deze

wat opgezwollen zijn. Na een poosje rondlopen verdwijnt deze

zwelling geheel of grotendeels vanzelf.

14

15


controle na de operatie

De avond voor u op controle moet komen, verwijdert u zelf voorzichtig

alle verband. Ook de pleisters mag u er voorzichtig afhalen, liefst

met aceton (pas op met open vuur, waakvlam, roken e.d.)

U mag daarna gewoon onder de douche, zelfs als er nog hechtingen

in uw been/benen zitten. Daarna moet u nog vier weken overdag

buisverbanden dragen. Deze regels gelden natuurlijk niet als uw arts

andere afspraken met u heeft gemaakt. Heeft u elastische kousen?

Volgt u nauwkeurig de instructies op. Dit komt uw behandeling en

dus uzelf ten goede!

16

15


Schematische weergave van een

goed functionerend aderstelsel in

de benen.

16

In deze figuur ontbreken de

kleppen in de aderen en is de

richting van bloedstroom niet

weergegeven. Uw arts kan hier de

situatie zoals die bij u gevonden is

er in weergeven.

17


colofon

Redactie: dermatologen / flebologen MCA

afdeling marketing & communicatie

Opmaak: beeldgroep MCA

Oplage: 1000 / 11e druk / 2009

Druk: Ricoh

Artikelnummer: 119161

Medisch Centrum Alkmaar

Wilhelminalaan 12

1815 JD Alkmaar

tel. (072) 548 44 44

fax (072) 548 20 58

www.mca.nl

Op alle behandelingen in het MCA zijn de algemene voorwaarden van het MCA

van toepassing, zie www.mca.nl of vraag bij de balie van patiëntenvoorlichting.

More magazines by this user
Similar magazines