Untitled - Gezonde Gewoontes

gezondegewoontes.nl

Untitled - Gezonde Gewoontes

Inhoudsopgave

Introductie 4

1. Alle mythen van tafel: de fabels over calorieën tellen 6

2. Introductie tot voedingscategorieën 10

2.1. Koolhydraten 10

2.2. Eiwitten 12

2.3. Vetten 15

2.4. Opdracht 19

2.5. Ontbijtrecepten 20

3. Top Secret! Wat ‘ze’ niet willen dat je weet over voeding 22

3.1. Wat zit er echt in ons eten… 22

3.2. Kunstmatige toevoegingen: ongevraagd in je eten 27

3.3. Wat is er met onze voeding gebeurd? 31

3.4. De invloed van suikers en kunstmatige zoetstoffen op ons lichaam 34

3.5. Opdracht 40

3.6. Welke voeding gooi je vanaf vandaag echt de deur uit 41

3.7. Lunchrecepten

4. De ‘Gezond’ illusie: Niet zo gezond als je dacht… Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.

4.1. De gevaren van ongefermenteerde soja

4.2. Melkproducten: wel of niet gezond ?

4.3. Melkproteïne leidt tot autisme, diabetes en hartaandoeningen

4.4. Het effect van gluten op je gezondheid

4.5. Kippenvlees: de gevaren van fastfood kip

4.6. Opdracht Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.

4.7. Lunch- en dinerrecepten

5. Wat mag ik eten?

5.1. Supergroenten die je altijd in huis moet hebben

5.2. Gezond boodschappen doen met een klein budget

5.3. Drinken

5.4. Wat zijn goede combinaties van voeding om samen te eten

5.5. Supplementen: wel of niet nemen, en welke?

5.6. Goede en veilige suikervervangers

5.7. Lunch- en dinerrecepten

6. Introductie tot een balans in onze hormoonhuishouding

6.1. Wat is insuline en wat heeft het voor invloed op mijn lichaam?

6.2. Wat is cortisol en wat doet het in ons lichaam?

6.3. Hoe je met lichaamsbeweging je leptine en insulinegevoeligheid beïnvloedt

6.4. Recepten voor de lekkere trek

7. Voeding is meer dan alleen een brandstof

7.1. Voeding voor je Huid: Verzorg je huid met de juiste voedingsstoffen

7.2. Voeding voor meer Energie: Vitamine B12, een belangrijke energieleverancier

7.3. Opdracht

8. Je volgende stap

2


Introductie

Gefeliciteerd met je aankoop van 'Voeding die je slank maakt'. Dit is de oorspronkelijke titel van mijn

eerste boek, dat ik schreef in 2009, toen ik zo'n 4 jaar actief was als Personal Trainer. De primaire

focus van het boek toen was toen voornamelijk: "Wat kan je eten wat je hormoonhuishouding in

balans brengt, waardoor je overtollige kilo's zult verliezen".

Terwijl de essentie van het boek (Eet uitsluitend wat groen is, wat je kunt plukken, wat zwemt, wat

vliegt en wat rent) niet is veranderd, is het boek door de jaren heen verrijkt met talloze nieuwe

inzichten over voeding. Een betere titel zou op dit moment zijn: "Voeding die je slank maakt, je een

geweldig immuunsysteem, enorm veel energie en een prachtige huid geeft". Ik beantwoord met dit

boek primair de vraag: "Wat mag ik eten, dat me een slank lichaam en een geweldige gezondheid

brengt".

Mijn doel met dit boek is tweeledig:

1. Je bewust maken over wat de voeding die we eten eigenlijk écht met ons lichaam doet;

2. Je nieuwe keuzemogelijkheden geven, goede en gemakkelijke alternatieven voor een blijvend

gezond voedingspatroon.

In mijn ogen is onwetendheid over voeding één van de primaire redenen waarom overgewicht,

diabetes, verhoogde bloeddruk, verhoogd cholesterol en andere levensstijl 'ziekten' (lees:

symptomen) in de afgelopen jaren steeds verder zijn toegenomen. We denken: "Ik heb dit altijd

gegeten, dus dat zal wel goed zijn", of: "Het was op de TV, dus het zal wel gezond zijn", zonder er

over na te denken wat het effect van die voeding op onze hormoonhuishouding, onze cellen, ons

immuunsysteem en andere lichamelijke processen is. Het is daarom, naar mijn mening, noodzakelijk

eerst bewuster te worden en een betere kijk op voeding te krijgen voordat we veranderingen in ons

huidige voedingspatroon kunnen maken. Hoofdstuk 3 "Wat 'ze' niet willen dat je weet over voeding"

en hoofdstuk 4 "De 'gezond illusie', niet zo gezond als je dacht..." geven je nieuwe inzichten en

leggen de basis om daarna voor jezelf te kunnen bepalen wat je wel en niet meer wil eten.

In de tussentijd kom je in dit boek diverse alternatieven en heerlijke recepten tegen, zodat je vanaf

vandaag gezonder kunt gaan eten.

Met hoofdstuk 5 tracht ik je antwoord te geven op je belangrijkste vragen over voeding, zodat je

vanaf nu een nieuw, blijvend gezond voedingspatroon voor jezelf kunt gaan samenstellen. Dit boek

richt zich voornamelijk op het eten wat we allemaal kennen en wat in iedere supermarkt verkrijgbaar

is. Ben je op zoek naar een verdieping op het gebied van superfoods en het effect van voeding en

levensstijl op je hormoonhuishouding, dan verwijs ik je graag door naar één van mijn vervolg

programma's zoals het ééndaagse 'Voor Altijd Jong Seminar', ieder kwartaal georganiseerd op

diverse plaatsen door het land.

Hormonen bepalen waar en hoeveel vet je opslaat. Voeding is de eerste stap tot het in balans

brengen van je hormoonhuishouding en met het toepassen van de informatie uit dit boek ben je

voor een groot deel op weg. En als je consequent in de praktijk toepast wat je leert in dit boek, dan

zul je vet verliezen, veel meer energie hebben, een betere huid krijgen en mogelijk diverse andere

4


verbeteringen ervaren. Hoe dan ook, er is nog een volgende stap, namelijk de invloed van voeding,

stress & levensstijl en beweging op je hormoonhuishouding. En daarover geef ik je in hoofdstuk 6 een

korte introductie (mijn programma "De Superverbrander Methode" gaat over het in balans brengen

van je hormoonhuishouding, het is het vervolg nadat je de principes uit dit boek hebt toegepast).

Terwijl ik weet dat er een hele hoop informatie in dit boek staat en we soms kunnen ervaren dat het

maken van veranderingen niet gemakkelijk is (maar je hebt de keuze, en ieder klein stapje vooruit

draagt bij), wil ik je toch in het laatste hoofdstuk al kennis laten maken met het feit dat voeding

zoveel meer is dan alleen een brandstof. Het heeft zulke enorme effecten op o.a. je huid en je

energieniveau dat ik perse dit bonus onderdeel aan het boek wilde toevoegen.

Al met al heb je hiermee een heel complete bron van informatie over één van de meest primaire

invloeden op je energie, je lichaamssamenstelling, je weerstand en algehele gezondheid: wat je eet.

Leg het boek op een zichtbare plaats zodat je er regelmatig weer in kunt lezen en deel wat je leert

met de mensen om je heen. Want samen een slank en geweldig gezond lichaam bereiken is vele

malen leuker dan alleen!

Ik wens je het allerbeste en hoop je in de toekomst eens te mogen ontmoeten.

Toegewijd aan jouw resultaat,

Jesse van der Velde

http://www.jessevandervelde.com

5


1. Alle mythen van tafel: de fabels over calorieën tellen

Als je een appel en een koekje naast elkaar legt en we vertellen je dat beide soorten voeding

‘hetzelfde’ zijn omdat het caloriegehalte van allebei even hoog is, dan snap je waarschijnlijk wel

meteen waarom het tellen van calorieën als hulpmiddel bij het afvallen een erg beperkte visie is. De

ene calorie is de andere niet, en je wordt er echt niet gezonder van als je wat minder koekjes dan

vroeger eet, zelfs als je daardoor een paar pondjes weet kwijt te raken. Omdat de calorieën van alle

verschillende soorten voeding elk op een andere manier zijn gemaakt hebben ze elk een andere

invloed op je gewicht of gezondheid. Je wordt dus niet dik omdat je teveel calorieën eet en niet

genoeg beweegt, je wordt dik omdat je de verkeerde calorieën eet. Als je gezond wil afvallen dan

moet je ‘lege’ calorieën en bewerkte voeding vervangen door échte voedingsstoffen. Een

voedingspatroon vol natuurlijke, bij voorkeur biologische onbewerkte voeding is de juiste methode

om een gezond gewicht te krijgen en te behouden en je gezondheid te verbeteren.

Waarom het tellen van calorieën niet werkt

Het is belangrijker om naar de bronnen van calorieën te kijken dan ze te tellen. Als dat niet zo was

dan zou je elke dag al je maaltijden kunnen vervangen door een paar speculaasjes en dan zouden de

pondjes er nog steeds vanaf vliegen... Oké, je valt misschien een beetje af als je alleen maar een paar

koekjes eet en dus minder calorieën binnenkrijgt, maar je wordt er niet gezonder van en je houdt dit

voedingspatroon waarschijnlijk ook niet erg lang vol. Als je alle maaltijden zou vervangen door

natuurlijke voedzame gerechten in plaats van koekjes dan val je misschien wat minder snel af, maar

je levert daarmee wel een waardevolle en langdurige bijdrage aan je gezondheid en je gewicht. En

daarin zit het antwoord besloten: de calorieën van alle verschillende soorten voeding zijn niet op

dezelfde manier gemaakt, en hebben daardoor geen identieke invloed op je gewicht of gezondheid.

Kortom, je wordt niet dik omdat je teveel calorieën eet en niet genoeg beweegt, je wordt dik omdat

je de verkeerde calorieën eet.

In 2004 bracht het Amerikaanse Center for Disease Control

and Prevention (CDC) een rapport uit dat concludeerde dat

koolhydraten (suikers en granen) de belangrijkste oorzaak

zijn waarom Amerikanen in de laatste 30 jaar veel meer

calorieën zijn gaan consumeren. In deze periode schoot het

percentage van volwassenen met obesitas omhoog van 14,5

procent in 1971 naar bijna 28 procent in 2010. Eerdere

onderzoeken hadden al vastgesteld dat er een relatie was

tussen gewichtstoename en een gestegen consumptie van

zoute snacks, pizza en andere fast foods; met andere

woorden, een grotere consumptie van koolhydraten,

voornamelijk in de vorm van granen.

De consumptie van koolhydraten, of dit nu is in de vorm van

granen (inclusief volkoren graansoorten) of suikers, en dan

met name fructose, bepaalt of je in staat bent om je gewicht en gezondheid optimaal te houden.

6


Wanneer je de inname van koolhydraten uit granen en suikers zoveel mogelijk beperkt of geheel

elimineert uit je voedingspatroon en voldoende gezonde vetten eet zul je beter in staat zijn je

gewicht onder controle te krijgen en je gezondheid te verbeteren. Dit komt omdat fructose en

granen het insulinehormoon beïnvloeden, dat een grote rol speelt bij de regulering van vet in het

lichaam. Vetten en eiwitten beïnvloeden insuline in veel mindere mate.

Dr. Robert Lustig, een expert die veel heeft gepubliceerd over de invloed van suikers op de

stofwisseling, stelt dat fructose isocalorisch maar niet isometabolisch is. Dit betekent dat je identieke

hoeveelheden calorieën van respectievelijk fructose of glucose, fructose en eiwitten of fructose en

vet kan binnen krijgen, maar dat het effect op de stofwisseling van elke combinatie geheel

verschillend is ondanks dat de hoeveelheden calorieën exact gelijk zijn. Fructose is zelfs nog veel

schadelijker dan andere koolhydraten omdat de overgrote meerderheid hiervan direct wordt

omgezet in vet, zowel in je vetweefsel als in je lever. En dit is precies de reden waarom calorieën

tellen niet werkt... Zolang als je fructose en granen blijft eten geef je jouw lichaam de opdracht om

vet te maken en op te slaan.

Het beste alternatief voor calorieën tellen

Het meest gezonde voedingspatroon bestaat uit thuis bereide en gekookte maaltijden gemaakt van

verse, natuurlijke, bij voorkeur biologische ingrediënten en superfoods. Niet alleen zul je zo

profiteren van talloze gezondheidsvoordelen, je zult ook de voldoening voelen van zelf koken en zelf

de controle hebben over wat je eet. Als je bewerkte voedingsmiddelen vermijdt, inclusief fast food

en veel restauranteten, dan kun je de voornaamste oorzaak van gewichtstoename geheel uit je

voedingspatroon weren: fructose. Het zit verborgen in de overgrote meerderheid van bewerkte

voeding, met inbegrip van eten waarvan je niet zou verwachten dat ze een zoetstof nodig hebben,

zoals bruine bonen en augurken. Als je insulineresistentie, diabetes, hoge bloeddruk, een hoog

cholesterolgehalte of obesitas hebt dan kun je het beste je totale dagelijkse fructose-inname

beperken tot maximaal 15 gram per dag, met inbegrip van fructose afkomstig uit vers fruit. Nog beter

is als je in dat geval zelfs alle bronnen van fructose vermijdt totdat je insuline gestabiliseerd is. Ben je

helemaal gezond, eet dan bij voorkeur niet meer dan 25 gram fructose per dag, met een maximum

van 15 gram afkomstig uit vers fruit. De volgende tabel kan je helpen om je totale dagelijkse

hoeveelheid fructose uit fruit te berekenen.

7


Fruit Portie

Fructose

(gr.)

Limoen 1 medium 0

Citroen 1 medium 0.6

Veenbessen 200 gr. 0.7

Passiefruit 1 medium 0.9

Pruim 1 medium 1.2

Abrikoos 1 medium 1.3

Guave 2 medium 2.2

Dadel (Deglet

Nour)

Cantaloupe

meloen

1 medium 2.6

1/8 van

med.

meloen

2.8

Frambozen 200 gr. 3.0

Clementine 1 medium 3.4

Kiwi 1 medium 3.4

Bramen 200 gr. 3.5

Carambola 1 medium 3.6

Zoete kersen 10 3.8

Aardbeien 200 gr. 3.8

Zure kersen 200 gr. 4.0

Ananas

Grapefruit, roze

of rood

1 schijfje

(plm. 9 x 2

cm)

4.0

1/2 medium 4.3

Tabel 1.1: Fructosegehaltes in fruit

Fruit Portie

Fructose

(gr.)

Boysenbes 200 gr. 4.6

Mandarijn 1 medium 4.8

Nectarine 1 medium 5.4

Perzik 1 medium 5.9

Navelsinaasappel 1 medium 6.1

Papaja

Honingmeloen

1/2

medium

1/8 med.

meloen

6.3

6.7

Banaan 1 medium 7.1

Bosbessen 200 gr. 7.4

Dadel (Medjool) 1 medium 7.7

Appel 1 medium 9.5

Sharonfruit 1 medium 10.6

Watermeloen

1/16 med.

meloen

11.3

Peer 1 medium 11.8

Rozijnen 50 gr. 12.3

Pitloze druiven (groen

of rood)

Mango

200 gr. 12.4

1/2

medium

16.2

Abrikozen, gedroogd 200 gr. 16.4

Vijgen, gedroogd 200 gr. 23.0

De sleutel tot gewichtsverlies en een optimale gezondheid is kijken naar de voedingsstoffen die in je

eten zitten. Als je voor het ontbijt kunt kiezen uit een caloriearme granenreep (bijvoorbeeld de

gemiddelde 'gezonde' snack zoals een fruitreep) die geen enkele voedingswaarde heeft of een vers

gemaakte smoothie gemaakt van superfoods zoals:

8


• hennepzaad,

• lijnzaad,

• gojibessen,

• bananen,

• zwarte bessen en

• bijenpollen,

zonder ook maar één keer naar de calorieën te kijken, dan vertelt je intuïtie waarschijnlijk wel waar

je de dag veel gezonder mee kan beginnen. Wanneer je voeding eet die je lichaam nodig heeft en

waarvan je er goed uitziet en je lekker voelt, dan hoef je jezelf nooit zorgen te maken over de

calorieën, want elk ingrediënt vult het lichaam letterlijk met de brandstof die het nodig heeft om zo

energiek mogelijk te zijn. En daarmee win je veel meer dan alleen een paar pondjes eraf!

9


2. Introductie tot voedingscategorieën

2.1. Koolhydraten

In 2008 had meer dan de helft van de volwassenen in de Europese Unie overgewicht of obesitas, dit

is meer dan een verdubbeling ten opzichte van 1988. Eén van de oorzaken van deze sterke toename

is dat mensen denken dat ze alleen maar aankomen van vet. Als gevolg daarvan eten velen steeds

meer bewerkte voedingsmiddelen die weliswaar een laag vetgehalte hebben, maar rijk zijn aan

koolhydraten. Juist deze koolhydraten zijn een van de grootste boosdoeners van gewichtstoename.

Koolhydraten, in de volksmond vaak suikers of sacharides genoemd, voorzien je lichaam van energie

in de vorm van glucose. Indien je teveel glucose eet kan je lichaam het niet allemaal meteen

verbranden. Het lichaam slaat dit overschot dan op in vet, als een soort “reserve”. Koolhydraten zijn

onder te verdelen in vier chemische groepen: monosacharides, disacharides, oligosacharides en

polysacharides. Monosacharides en disacharides zijn vaak herkenbaar in de vorm van suiker en vind

je terug in voedingsmiddelen zoals snoep, fruit, koekjes en gebak. De meer complexe oligosacharides

en polysacharides zijn zetmeelsoorten die je terug vindt in bonen, noten, groenten en

volkorengranen. Veel mensen weten niet dat je koolhydraten eigenlijk helemaal niet nodig hebt, ze

zijn niet noodzakelijk om te overleven. Als je nooit koolhydraten eet, zoals bijvoorbeeld veel

traditionele Innuït doen, zou je kerngezond zijn mits je voldoende hoogwaardige eiwitten, vetten,

water en mineralen eet.

Welke koolhydraatrijke voeding is gezond?

Koolhydraten zitten in zowel granen en groenten, maar het eten van groenten is erg gezond dus een

geheel koolhydraatloos voedingspatroon is niet aan te bevelen. Je lichaam geeft bovendien de

voorkeur aan koolhydraten uit groenten boven granen omdat groenten de omzetting van

koolhydraten naar suikers zoals glucose vertragen en daarmee dus een minder grote invloed hebben

op je insulinewaarden. Koolhydraten uit granen daarentegen zorgen voor een sterke stijging van je

insulinewaarde en vertragen de vetverbranding in je lichaam.

Wanneer je groenten koopt kun je het beste biologische, lokaal geteelde groenten kiezen. Door

biologische groenten te eten krijg je minder gevaarlijke pesticiden binnen en bovendien is het

wetenschappelijk bewezen dat ze tot wel vijf keer zoveel gezonde voedingsstoffen bevatten dan nietbiologische

groenten. De meeste mensen vinden ook dat biologische groenten veel beter smaken.

Mocht je niet de mogelijkheid hebben om biologische groenten te kopen vergeet dan niet dat je

beter niet-biologische groenten kan eten dan helemaal geen groenten.

10


Koolhydraatrijke voeding die je beter kunt vermijden

• Als je lichaam granen tolereert en je hebt geen last van sterke insulineschommelingen dan zou je

een kleine hoeveelheid biologische volkorengranen aan je voedingspatroon kunnen toevoegen.

Maar het beste kun je helemaal geen graanproducten en producten met gluten eten, met

inbegrip van griesmeel en durum meel dat in pasta zit. Ook voor de vezels hoef je geen

volkorengranen en graanproducten te eten, want de meeste vezels kun je uit groenten halen.

• Veel mensen denken dat maïs een groentesoort is, maar het tegendeel is waar, het is een

graansoort. Het beste kun je dus alle soorten maïsproducten vermijden, inclusief popcorn en

tortillachips. Maïs en maïsproducten zijn moeilijk te verteren voor het lichaam en daarnaast kan

maïs schimmels bevatten. Eén op de drie mensen is allergisch voor schimmels, en zelfs een

beperkte blootstelling aan deze mycotoxinen kan een scala aan gezondheidsproblemen

veroorzaken, waaronder kanker, hartziekten, astma, multiple sclerosis en diabetes. Kijk bij

bewerkte voedingsmiddelen altijd op de verpakking of er maïs in zit. Wordt in één van de eerste

vijf ingrediënten maïs genoemd dan kun je het product beter niet kopen.

• Ook aardappelen zijn een belangrijke bron van koolhydraten, en dus helemaal niet zo gezond

voor je als moeder en grootmoeder altijd beweerden. De insulinewaarden stijgen sterk na een

aardappelrijke maaltijd, maar als je geen problemen hebt met je gewicht en geen diabetes of een

hoog cholesterolgehalte hebt dan kun je af en toe wat aardappelen eten als onderdeel van een

eiwitrijke maaltijd. Eet echter nooit frites, want die zitten vol met slechte oliën en transvetten.

11


2.2. Eiwitten

Steeds meer mensen ontdekken de gezondheidsvoordelen van groenten en fruit, en hebben hun

voedingspatroon sterk aangepast om ervoor te zorgen dat ze per dag tot wel negen porties van deze

heilzame voedingsbronnen uit onze natuur kunnen eten. Om ruimte te kunnen maken voor al die

groenten en fruit halen veel mensen vaak eiwitrijke voeding uit hun dagelijkse maaltijden, vaak ook

omdat ze denken dat het helpt bij afvallen. Dit is echter niet zo verstandig, omdat recente

onderzoeken hebben aangetoond dat eiwitten een essentiële bijdrage leveren aan de structuur en

integriteit zo’n beetje van elk deel van het lichaam, en helpen om vet efficiënter te verbranden.

Waarom eiwitten zo belangrijk zijn voor onze gezondheid

Elke cel in het menselijk lichaam bevat eiwit. Het is een hoofdbestanddeel van de huid, spieren,

organen en klieren en zit in alle lichaamsvloeistoffen, met uitzondering van gal en urine. Eiwitten

dragen bij aan de reparatie van cellen en helpen het lichaam om nieuwe te maken. Zonder

voldoende eiwitten is ons lichaam niet in staat om te overleven en zichzelf te vernieuwen. Eiwitten

zijn vooral belangrijk voor de groei en ontwikkeling van baby’s, kinderen en tieners en onontbeerlijk

tijdens de zwangerschap. Bovendien verbeteren ze je weerstand en antioxidant-functie, helpen bij de

opbouw van HDL cholesterol, verbeteren de insulinefunctie en beïnvloeden de snelheid van de

stofwisseling, wat belangrijk is tijdens het afvallen. Ook dragen eiwitten bij aan het krijgen van een

verzadigd gevoel, en eiwitten zijn daarmee van ongekend belang voor het lichaam om het ideale

gewicht te bereiken en te behouden.

Volgens de Amerikaanse Food and Drug Administration (FDA) hebben mensen bij een

voedingspatroon van 2000 calorieën per dag dagelijks 50 gram eiwitten nodig. Dit is het minimum

dat het menselijk lichaam nodig heeft voor de ondersteuning van de lichaamsstructuur en DNA

synthese, maar hierbij is geen rekening gehouden met de extra eiwitten die nodig zijn om spieren te

behouden, bijvoorbeeld wanneer je regelmatig aan sport doet of bezig bent met afvallen. De

hoeveelheid hoogwaardige eiwitten dient in zulke gevallen dus groter te zijn dan deze

basishoeveelheid, zodat eiwitten doelmatig kunnen bijdragen aan een gezonde spierfunctie en het

ondersteunen van gewichtsverlies via het verbranden van calorieën.

De beste eiwitten zijn niet per definitie dierlijke eiwitten

Velen van ons zijn opgegroeid met de boodschap dat je veel vlees en zuivel moet eten om voldoende

hoogwaardige eiwitten binnen te krijgen. Maar er zit een keerzijde aan het eten van dierlijke

eiwitten. Nierfalen, osteoporose, kanker, hart- en vaatziekten, jicht en een futloos gevoel zijn

allemaal potentiële negatieve effecten van een voedingspatroon dat veel dierlijke eiwitten bevat. De

afhankelijkheid van dierlijke eiwitten legt bovendien niet alleen een zwaar beslag op het lichaam, het

is ook erg belastend voor het milieu en de dieren die deze eiwitten moeten produceren.

Dat ons lichaam geen dierlijke eiwitten nodig heeft blijkt wel uit het traditioneel vegetarische

voedingspatroon van veel volkeren in Azië; ze verrichten vaak zware fysieke arbeid en hebben

relatief veel minder last van de meest voorkomende westerse volksziekten zoals hart- en vaatziekten

en kanker. De mythe dat we veel vlees moeten eten is afkomstig van de westerse vleesindustrie.

12


Echter, tenzij dierlijke eiwitten niet zijn vergiftigd met schadelijke stoffen zoals hormonen en

antibiotica is het eigenlijk niet geschikt voor menselijke consumptie. Het enige vlees dat eetbaar is, is

afkomstig van dieren van biologische boerderijen. Biologisch vlees is duurder omdat het meer geld

kost om het te produceren. Maar aangezien vlees maar een klein deel hoeft uit te maken van je

voedingspatroon, zijn deze extra kosten makkelijk te verwaarlozen.

Dierlijke eiwitten kunnen niet direct door het menselijk lichaam worden opgenomen, ze moeten

eerst afgebroken en hergegroepeerd worden in het spijsverteringsstelsel voordat er menselijke

eiwitten van kunnen worden gemaakt. Alle menselijke eiwitten in ons lichaam zijn samengesteld uit

aminozuren, waarvan er twaalf door het lichaam zelf worden aangemaakt. De andere negen worden

essentiële zuren genoemd, en moeten uit voeding gehaald worden. De meeste dierlijke producten,

zoals vlees en zuivel, bevatten al deze essentiële zuren die nodig zijn bij de hergroepering tot

menselijke eiwitten. Omdat dierlijke eiwitten alle essentiële aminozuren bevatten worden ze ook wel

volwaardige eiwitten genoemd. Alle plantaardige eiwitten bevatten ook alle negen essentiële

aminozuren, echter bij de meeste plantaardige eiwitten zijn een of twee van de aanwezige

aminozuren van een zeer laag gehalte vergeleken met dierlijke producten, en daarom worden

plantaardige eiwitten ook wel onvolwaardige eiwitten genoemd. De aminozuren in groenten zijn

verder van dezelfde kwaliteit als dierlijke aminozuren en kunnen net zo effectief door het menselijk

lichaam worden opgenomen.

De beste bronnen van eiwitten

• Biologische scharreleieren: de meest gezonde manier is om ze rauw te eten, omdat er oxidatie

plaatsvindt als je ze bakt of kookt. Staat het idee van een rauw ei eten je een beetje tegen, klop

ze dan op tot een meringue of mix het door een groene smoothie of groentesap als je aan het

juicen bent. Je hoeft niet bang te zijn om salmonella op te lopen, want het risico op salmonella

bij biologische scharreleieren is zeer laag.

• Vis: een uitstekende bron van vetarme eiwitten. Echter, de meeste vis van tegenwoordig is door

de wereldwijde milieuvervuiling vergiftigd met kwik en eigenlijk daardoor niet meer geschikt

voor menselijke consumptie. Vis met een laag risico op kwik zijn sardines, ansjovis, heilbot, wilde

zeezalm, schelvis en tilapia, mits niet gekweekt maar vers uit de zee gevangen. Een gezonder

alternatief voor vis is Krill Oil, dat tevens vol omega-3 vetzuren zit en 50 keer zoveel

antioxidanten bevat dan visolie. Deze antioxidanten voorkomen dat de omega-3 vetzuren in je

lichaam oxideren voordat ze zijn opgenomen in je celweefsel. Bovendien gaat de omega-3 in Krill

Oil een verbinding aan met fosfolipiden waardoor opname van omega-3 in het lichaam wordt

vergroot. Je hebt er daardoor veel minder van nodig, en bovendien krijg je bij Krill Oil geen last

van oprispingen en boeren zoals bij gewone visolie.

13


• Er zijn slechts vijf plantaardige voedingsmiddelen die volwaardige eiwitten bevatten en daarom

als de belangrijkste eiwitbron in een maaltijd kunnen dienen:

o Quinoa: het pseudograan dat al werd gegeten door de Inca’s, en tevens een goede vervanger

is voor graan of rijst.

o Boekweit: het lijkt op een graan, maar is net zoals quinoa een pseudograan, dat vaak als

graanvervanger gegeten wordt. In Azië wordt boekweit veel gebruikt voor het maken van

noedels.

o Hennepzaad: wordt vaak gebruikt voor het maken van hennepolie, alcoholvrije dranken en

siroop

o Gefermenteerde sojabonen: door sojabonen 72 uur te laten weken vindt fermentatie plaats,

waarna ze veilig zijn om te eten. Ook producten als tempé en sojasaus zijn gemaakt van

gefermenteerde soja.

o Blauwgroene algen (b.v. spirulina, chlorella): een zeer eiwitrijk superfood, dat twaalf keer

zoveel verteerbare eiwitten bevat dan rundvlees.

• Voeding die grote hoeveelheden onvolwaardige eiwitten bevatten zijn bonen, erwten, noten,

zaden en veel granen. Door bonen, linzen of erwten te combineren met bruine rijst creëer je

heerlijk volwaardige eiwitrijke maaltijd.

Eiwitrijke voeding die je beter kan vermijden

• Gepasteuriseerde zuivel: de meeste melk zit vol met hormonen, pesticiden en antibiotica. Maar

ook biologische melk die al deze schadelijke stoffen niet bevat is niet gezond, want als zuivel

gepasteuriseerd of gehomogeniseerd is veranderen de melkeiwitten, met name de caseïne, van

structuur en zorgen zo voor allergieën. Bovendien bevat melk in verhouding veel minder eiwitten

dan de reclames je doen geloven, en men vermoedt dat de gehomogeniseerde vetten in melk

het risico op hart- en vaatziekten verhogen.

• Niet-biologisch vlees: veel vlees afkomstig van niet-biologische bronnen zit vol met hormonen,

vergiffen, pesticiden en andere schadelijke stoffen die niet in de voedselketen thuishoren.

Voorverpakt vlees uit supermarkten wordt daarnaast behandeld met het kankerverwekkende

natriumnitriet, dat gebruikt wordt om vlees langer houdbaar te maken.

• Kaas: een erg vetrijk voedingsmiddel dat rijk is aan verzadigde dierlijke vetten. Met kaas vliegen

de pondjes eraan en verhoog je je risico op aderverkalking.

• Ongefermenteerde soja: vaak beschouwd als een van de gezondste voeding die er is, maar dit

hangt af van wat voor soort soja je eet. Ongefermenteerde soja zit vol fyto-oestrogenen, die het

vrouwelijke hormoon oestrogeen imiteren. Eet daarom geen tofoe, soja-eiwitproducten en

sojamelk.

• Eiwitpoeders/proteïnepoeders met kunstmatige zoetstoffen zoals aspartaam, sacharine of

sucralose: Kunstmatige zoetstoffen verstoren je spijsvertering en bovendien is aspartaam in

verband gebracht met neurologische ziektes en vernietiging van zenuwcellen. Gebruik je dit soort

poeders, ga dan op zoek naar poeders die gezoet zijn met de volledig natuurlijke en suikervrije

zoetstof stevia en koop nooit eiwitpoeders op basis van ongefermenteerde soja.

14


Breng die eiwitten dus terug in je voedingspatroon als je daar de laatste tijd op bezuinigd hebt, want

ze zijn onmisbaar voor je lichaam. Vooral als je veel aan sport doet of bezig bent met afvallen heb je

voldoende eiwitten nodig, want eiwitten stimuleren de verbranding van vet. Een van de beste

bronnen van dierlijke eiwitten is Krill Oil, maar ook vegetarische superfoods als blauwgroene algen,

quinoa en boekweit barsten van de volwaardige plantaardige eiwitten

2.3. Vetten

In de supermarkt vliegen de kreten over vet om je oren: “vetarm”, “geen transvet”, “rijk aan omega-

3 vetzuren”... maar wat is vet nou eigenlijk, welke functie heeft het in je lichaam en welke vetten zijn

wel en niet gezond?

Zowel mensen, dieren als planten slaan vetten op, die op een later moment kunnen worden omgezet

in energie. Ons lichaam kan op zeer beperkte schaal zelf vetzuren aanmaken, maar de meeste vetten

krijgen we binnen via onze voeding, van zowel plantaardige als dierlijke producten.

Vetten zijn onder te verdelen op basis van de aanwezige vetzuren en andere bestanddelen. Ook oliën

zijn vetten, maar blijven vloeibaar op kamertemperatuur en worden daarom zo genoemd. De meest

bekende indeling van vetzuren is die in verzadigde en onverzadigde vetzuren. Onverzadigde vetzuren

zijn ook nog onder te verdelen in enkelvoudige en meervoudige onverzadigde vetzuren, afhankelijk

van hoe de aanwezige vetzuren aan elkaar gebonden zijn.

Welke onverzadigde en verzadigde vetten zijn gezond

Onverzadigde vetten bevatten onverzadigde vetzuren en komen vooral voor in plantaardige oliën. De

meest gezonde plantaardige olie is olijfolie, omdat hierin de verhouding tussen onverzadigde en

verzadigde vetten het meest optimaal is.

Verzadigde vetten bevatten verzadigde vetzuren en zitten in dierlijke producten zoals boter, kaas,

volle melk, ijsjes, room en vetrijk vlees. Ze zijn ook terug te vinden in sommige tropische planten en

plantaardige oliën zoals kokosnoot, palm en palm kernel. Tot op de dag van vandaag wordt je door

de reclame wijsgemaakt dat je risico op hartaanvallen toeneemt als je verzadigde vetten eet, en in de

volksmond wordt vaak beweerd dat onverzadigde vetten gezonder zijn dan verzadigde vetten, maar

dit is niet helemaal waar. Verzadigde vetten uit dierlijke en plantaardige voeding zorgen, zolang het

geen transvetten zijn, voor een sterk geconcentreerde hoeveelheid energie in je voedingspatroon, en

ze vormen de bouwstenen voor celmembranen en een verscheidenheid aan hormonen en

hormoonachtige stoffen, die samen zorgen voor sterke botten, een gezonde lever-, hart-, en

longfunctie, een goedwerkende zenuwsignaalwerking en een sterk immuunsysteem. Daarnaast

gedragen verzadigde vetten zich als transportmiddel voor belangrijke vetoplosbare vitamines A, D, E

en K. Ook is verzadigd vet nodig voor de omzetting van caroteen in vitamine A, voor de absorptie van

mineralen en de ondersteuning van andere biologische processen. Bovendien zorgen verzadigde

vetten ervoor dat je vertering wordt vertraagd waardoor je langer een verzadigd gevoel houdt. In

15


tegenstelling tot wat vaak wordt beweerd hebben mensen verzadigde vetten dus nodig, als

onderdeel van een gebalanceerd voedingspatroon.

Een gezonde bron van verzadigde vetten is kokosolie. Kokosolie stolt bij 29 C dus in Nederland is het

meestal te koop in de vorm van vet . Twee derde van de verzadigde vetten in kokosolie zijn

middellange-keten vetzuren. Dit type vetzuren hoeft, in tegenstelling tot langeketen-vetzuren zoals

in andere plantaardige oliën, niet door de lever en galblaas te worden verteerd en geëmulgeerd, wat

betekent dat de energie uit deze olie direct vrijkomt in het lichaam en de stofwisseling in het lichaam

verhoogt, waardoor je een betere verbranding en circulatie in het lichaam krijgt. Mensen met een

verstoorde vetvertering of bij wie de galblaas verwijderd is kunnen alleen kokosolie eten en geen

andere soorten oliën en vetten, omdat deze zo makkelijk wordt opgenomen door het lichaam.

Middellangeleten-vetzuren staan er ook om bekend dat ze antimicrobiële en schimmelremmende

eigenschappen hebben en versterken daarmee het immuunsysteem. Ook is kokosolie heel gezond

voor mensen met een schildklierafwijking, omdat het de stofwisseling helpt verhogen en meer

energie geeft. Daarnaast helpen deze vetzuren bij gewichtsverlies, cholesterolverlaging en diabetes,

en het vermindert het risico op hart- en vaatziekten. Het voordeel kokosolie is ook dat het in

tegenstelling tot andere plantaardige oliën niet beschadigt bij verhitting, zodat er geen schadelijke

stoffen kunnen vrijkomen tijdens het koken die weer niet goed zijn voor je gezondheid.

Het grote verschil tussen verzadigde vetten en transvetten

Transvetten vind je terug in bijvoorbeeld gefrituurde en sterk bewerkte producten, en zijn erg

schadelijk voor de gezondheid. Transvetten zijn verzadigde vetten die worden gevormd wanneer

plantaardige oliën uitharden, ook vaak hydrogenatie genoemd. Bij dit proces wordt het LDL-gehalte,

ofwel het “ongezonde cholesterol” verhoogd en het HDL-gehalte, het “gezonde cholesterol”,

verlaagd. Een te hoog LDL-gehalte is verantwoordelijk voor hart- en vaatziekten, aderverkalking,

diabetes type 2 en andere ziekten. In het verleden zijn er veel wetenschappelijke onderzoeken

verricht naar het verband tussen vet en allerlei ziekten en aandoeningen, maar wat deze

onderzoeken vaak verzuimden is onderscheid te maken tussen transvetten en verzadigde vetten.

Inmiddels is aangetoond dat het effect van verzadigde vetten op de gezondheid veel minder

schadelijk is dan het effect van transvetten.

Waarom omega-3 vetzuren essentieel zijn voor een goede gezondheid

Alle omega vetzuren zijn meervoudig onverzadigde vetten. Tegenwoordig zijn omega vetzuren erg

populair in de marketingcampagnes van levensmiddelenproducenten. Met name omega-3 wordt het

liefst zoveel mogelijk genoemd, omdat wetenschappelijke onderzoeken hebben aangetoond dat

Omega-3 vetzuren essentieel zijn voor een goede gezondheid. Deze vetzuren verbeteren onder

andere de celreactie op insuline en neurotransmitters, en ondersteunen het reparatieproces van

cellen wanneer deze beschadigd zijn, waarmee ze bijdragen aan een verlaagd risico op hart- en

vaatziekten, kanker, hersenbloedingen, Alzheimer, artritis en andere degeneratieve ziektes.

Omega-3 vetzuren zitten onder andere in lijnzaad en walnoten, maar de beste bron van omega-3 is

vis en visolie. Hierin zitten twee vetzuren, DHA en EPA, die belangrijk zijn bij de bestrijding van

ziektes. Helaas is de meeste vis tegenwoordig zwaar vergiftigd met kwik, waardoor het eten van vis

16


niet meer zo gezond is. Een bron van omega-3 die wel nog steeds aan te raden is, is Krill Oil. Dit is een

visolie gemaakt van Krill, een schaaldiertje dat in de poolzeeën leeft. De omega-3 in Krill Oil is

verbonden aan fosfolipiden waardoor de absorptiegraad hoger is, zodat je er minder van nodig hebt.

Bovendien veroorzaakt het geen oprispingen en boertjes, zoals vaak bij gewone visolie het geval is.

Daarnaast zit Krill Oil vol met krachtige antioxidanten, ongeveer vijftig keer meer dan in visolie. Deze

voorkomen dat de sterk bederfelijke omega-3 vetzuren oxideren voordat ze kunnen worden

opgenomen door je celweefsel.

De gezondheidsvoordelen van omega-6 vetzuren

Ook omega-6 vetzuren zijn belangrijk voor een goede gezondheid, omdat het lichaam ze niet zelf kan

maken; je moet er dus voor zorgen dat ze dagelijks in je voedingspatroon voorkomen. Omega-6

vetzuren ondersteunen onze hart- en bloedvaten, het integumentaire systeem (dat ons lichaam via

de huid tegen beschadigingen van buitenaf beschermt), de celstructuur, de hersenen, de ogen en het

bewegingsapparaat, en het biedt bescherming aan het maag-darmkanaal. Als je zoveel mogelijk

gezondheidsvoordelen wil halen uit omega-6 vetzuren dan is het belangrijk om ongezonde, sterk

bewerkte plantaardige oliën in je voedingspatroon zoveel mogelijk te vervangen door de veel

gezondere biologische, koudgeperste oliën. Gezonde biologische plantaardige oliën die rijk zijn aan

omega-6 vetzuren zijn bijvoorbeeld olijfolie, pompoenzaadolie en hennepzaadolie.

Soort vet Gezond Ongezond

Enkelvoudig

onverzadigd

Meervoudig

onverzadigd

Koudgeperste olijfolie (bevat ook

wat meervoudig onverzadigde

vetzuren met omega-3), avocado

(bevat ook wat meervoudig

onverzadigde vetzuren met omega-

6)

Omega-3: Lijnzaad, walnoten, Krill

Oil

Omega-6: Pompoenolie,

hennepzaadolie

Verzadigd Kokosolie, kokosnoot, roomboter,

dierlijk vet

Tabel: 2.3.1 Overzicht gezonde en ongezonde vetten

Waarom de juiste omega-6/3 verhouding zo belangrijk is

Plantaardige margarines, arachideolie,

koolzaadolie

Zonnebloemolie, maïsolie, sojaolie,

notenolie, vette vis, sommige

margarines.

Zuivelproducten (o.a. kaas, melk, ijsjes,

room), gefrituurde producten,

transvetten uit veel bewerkte

levensmiddelen

De meeste mensen in de westerse landen consumeren veel te weinig omega-3 en veel te veel

omega-6 vetzuren. De ideale omega-6/3 ratio is 2:1 of 1:1, maar tegenwoordig ligt die bij de meesten

tussen de 15:1 en 50:1! Symptomen van een omega-3 tekort zijn onder andere: vertraagde alertheid,

depressies, gewichtstoename, afbrokkelende vingernagels, allergieën, artritis, slaapproblemen,

geheugenstoornissen, droog haar, droge huid, concentratieproblemen en vermoeidheid. Wanneer je

omega-6/3 ratio te hoog is en je de inname van omega-6 vetzuren niet terugbrengt naar acceptabele

hoeveelheden zul je, zelfs als je extra omega-3 supplementen inneemt, geen gezondheidsvoordelen

behalen uit omega-3 vetzuren. Bij een te hoge omega-6/3 verhouding is het daarom belangrijk om

17


niet alleen de inname van omega-3 vetzuren te verhogen, maar ook om de consumptie van omega-6

vetzuren sterk terug te dringen.

De functie van Omega-9 vetzuren en de rol die Omega-3 en Omega-6 daarbij hebben

Alhoewel je er niet vaak over hoort is omega-9 de meest voorkomende vetzuur in de natuur, en ook

ons voedingspatroon heeft er meestal geen tekort aan. Omega-9 is een enkelvoudige onverzadigde

vetzuur dat ook bekend staat als oliezuur. Omega-9 vetzuren spelen een belangrijke rol bij het

verlagen van het cholesterolgehalte en het stimuleert gezonde ontstekingsreacties. Ook draagt

omega-9 bij aan de productie van prostaglandines, welke veel gezondheidsvoordelen hebben.

Omega-9 is technisch gezien geen essentiële vetzuur omdat het lichaam dit vetzuur in kleine

hoeveelheden zelf kan aanmaken, mist er voldoende omega-3 en omega-6 vetzuren in het lichaam

aanwezig zijn. Omega-9 vetzuren dienen daarom in een gezonde verhouding in het lichaam aanwezig

te zijn, net zoals omega-3 en omega-6. Wanneer het lichaam een te laag omega-3 of omega-6

gehalte heeft probeert het lichaam dit te compenseren door omega-9 vetzuren aan te maken die dan

hun plaats innemen.

De olie die door onze huidklieren wordt aangemaakt is hetzelfde omega-9 vetzuur dat royaal

aanwezig is in olijfolie. Andere goede bronnen van omega-9 zijn avocado’s, pindakaas, noten en

zaden.

18


2.4. Opdracht

Nu je enkele voorbeelden hebt gekregen over wat goede en minder goede keuzes zijn kan je voor

jezelf een globale basisindeling maken van wat je op een dag gaat eten. Je zult nog niet alles perfect

weten, maar vul met wat je nu weet onderstaande schema in om het fundament te leggen voor een

gezondere levensstijl.

Maaltijd Dit at ik eerst Alternatief 1 Alternatief 2 Alternatief 3

Ontbijt

Snack 1

Lunch

Snack 2

Diner

Snack 3

19


2.5. Ontbijtrecepten

Zoete quinoa (“kienwah”)

Quinoa is de moeder van alle granen (een superzaad) zonder gluten en met een noot-achtige smaak.

Quinoa groeit aan een plant in Zuid-Amerika en is een kwalitatief hoogwaardig voedingsmiddel dat al

zo’n 5000 jaar oud is. In Nederland raken steeds meer mensen bekend met quinoa.

De kleine ronde korreltjes barsten ongeveer uit hun voegen van de eiwitten, vitamines B en E en

mineralen als magnesium, calcium, ijzer, zink en koper. De hoogwaardige kwaliteit van de eiwitten

van quinoa wordt bepaald door het juiste gehalte aan aminozuren. De eiwitten in quinoa bevatten

alle essentiële aminozuren die het menselijk lichaam niet zelf aan kan maken, deze aminozuren

moeten we dus uit onze voeding halen. Een ander voordeel van quinoa is dat het je een verzadigd

gevoel geeft en veel energie om je dag goed mee te beginnen. Je kunt quinoa in diverse kleuren

kopen: lichtgeel, bruin, rood en zwart.

Benodigdheden

• 60 gram quinoa (bij

voorkeur rode)

• 120 ml water

• 1 el kaneel

• handje blauwe bessen

• handje gojibessen

• 1 el rozijnen

• 1 el zonnebloempitten

• 2 el ongebrande

pecannoten

• eventueel als versiering

wat kokossnippers

Bereiding

1. was de quinoa grondig, het buitenste laagje is bitter

2. breng de quinoa met het water aan de kook

3. laat de quinoa ongeveer 12 minuten op laag vuur doorgaren (af en toe even roeren) tot de

korrels zacht zijn geworden

4. schep de quinoa in een kom en roer de kaneel erdoor

5. voeg vervolgens de rest van de ingrediënten toe

In plaats van water kun je ook kokosmelk of amandelmelk gebruiken. Daarnaast kun je eindeloos

variëren met soorten fruit en noten, je kunt quinoa met van alles combineren (zoet en hartig) ook als

lunch of diner met andere toevoegingen. Bijvoorbeeld met groenten, in een salade of in soepen.

20


Heerlijke gevulde omelet

Dit recept bevat eiwitten, gezonde vetten, vitamines en mineralen. Genoeg voor een goede start van

de dag (helemaal als je hier nog een lekkere groene smoothie bij maakt).

Eiwitten zijn de bouwstenen voor gezonde cellen, spieren, hormoonproductie en enzymen, die op

hun beurt weer verantwoordelijk zijn voor alle processen in je lichaam. Van het transporteren van

voedingsstoffen naar en binnen de cellen tot het communiceren tussen cellen, je stofwisseling en ga

zo maar door: eiwitten zijn dus enorm belangrijk!

Gebruik bij voorkeur (biologische) vrije uitloopeieren.

Benodigdheden

• kokosolie

• ½ sjalotje

• 1 heel ei en 3 eiwitten

• een handje bladspinazie

• 2 plakjes gerookte zalmfilet

• 5 cherrytomaatjes

• verse dille

Bereiding

1. klop in een kom het hele ei en de 3 eiwitten, zo wordt de omelet lekker luchtig

2. snij de zalmplakjes en tomaatjes in kleine stukjes en voeg die toe

3. neem de bladspinazie en meng die mee in de kom (je kunt ze eventueel in wat kleinere stukjes

knippen als je grote bladeren hebt)

4. voeg een snufje zout en peper toe en wat verse dille

5. klop het geheel nog een halve minuut

6. verhit kokosolie in een koekenpan, fruit hier het halve sjalotje in en giet het mengsel er

gelijkmatig bij

7. zet het vuur een halve minuut op de hoge stand en daarna op laag vuur met een deksel erop

8. draai na een paar minuutjes de omelet om, als de omelet een lichtbruine kleur krijgt is hij klaar

Als de omelet niet voldoende voor je is als ontbijt of lunch dan kun je er nog wat extra groente of een

halve avocado aan toevoegen.

Dit zijn voorbeeldrecepten uit Annemieke's Keuken afkomstig van Jessevandervelde.com. Voor meer

(andere) recepten van Annemieke kijk op www.annemiekeskeuken.nl

21


3. Top Secret! Wat ‘ze’ niet willen dat je weet over voeding

3.1. Wat zit er echt in ons eten…

Als je een supermarkt binnen loopt dan zou je in eerste instantie denken dat de indeling min of meer

willekeurig is. Maar bezoek eens een paar verschillende supermarkten en je zult ontdekken dat er

een steeds weer terugkerend patroon is. Verse groente en fruit zijn meestal te vinden bij de ingang.

De afbak-bakkerij, die allerlei heerlijke verse geuren verspreidt en je naar de andere kant van de

winkel lokt, bevindt zich helemaal achterin. Bij de kassa en aan het begin en eind van elke gang staan

displays die overladen zijn met koekjes, chocola, snacks en chips. Biologische producten en

supplementen zijn meestal niet zo makkelijk te vinden en liggen ergens op een paar schappen in een

van de gangen verscholen. Ook de indeling van de schappen zelf is strategisch bepaald. De meest

winstgevende producten liggen op ooghoogte (en op de snoepafdeling zelfs op kinder-ooghoogte);

als je liever de goedkopere of gezondere alternatieven wil hebben dan moet je bukken of op je tenen

gaan staan om erbij te komen.

De ziekmakers in de supermarkt

Winkelontwerpers weten precies hoe ze impulsaankopen kunnen stimuleren door klanten te

dwingen langs allerlei schappen en displays te lopen die met opzet volgeladen zijn met de meest

commercieel lucratieve producten. Echter, deze producten hebben ook meestal de laagste

voedingswaarde. Elke supermarkt in Nederland verkoopt behalve ongezonde en ziekmakende snacks,

koekjes en frisdranken ook een groot arsenaal aan andere voedingsmiddelen waarvan je op het

eerste gezicht niet zou denken dat je lichaam er ziek van wordt. De schappen van de meeste

supermarkten liggen bijvoorbeeld vol met ‘gezonde’ producten gemaakt van geraffineerde witte

meel, zoals brood en pasta. Deze witte meel, ook vaak bloem genoemd, haalt essentiële

voedingsstoffen uit het lichaam zodat je een tekort krijgt aan vitamine B en mineralen als magnesium

en zink, die kinderen bijvoorbeeld nodig hebben om een gezond zenuwstelsel op te bouwen en die

gedragsproblemen op latere leeftijd helpen voorkomen.

Naast deze geraffineerde graanproducten verkoopt vrijwel elke supermarkt ook producten met

chemicaliën die kanker veroorzaken (natriumnitriet), hartziekten veroorzaken (gehydrogeneerde

oliën), en frisdranken die botontkalking en botverlies veroorzaken. Terwijl

levensmiddelenfabrikanten blijven volhouden dat al hun ingrediënten gezond en goed voor je zijn,

houden ze op hetzelfde moment informatie achter zodat je minder goed in staat bent gezondere

keuzes te maken als je boodschappen doet. Gelukkig zijn er steeds meer artsen, onderzoekers,

voedingsdeskundigen en onafhankelijke consumentenorganisaties zoals foodwatch die de waarheid

over eten aan het licht brengen.

Wat zit er allemaal precies in ons eten

In onderstaand overzicht staan de meest giftige en ziekmakende ingrediënten die verstopt zitten in

voedingsmiddelen. Deze stoffen veroorzaken onder andere kanker, diabetes en hartziekten, en

leiden tot miljoenen euro’s aan onnodige extra kosten voor de gezondheidszorg.

22


Als je wil voorkomen dat je ziek wordt, lees dan altijd de ingrediënten op de verpakking van

producten en zorg ervoor dat je alle onderstaande stoffen vermijdt:

Stof Wat is het en wat doet het Waar zit het in

Acrylamiden (zie ook h.3.3) Giftige, kankerverwekkende

chemicaliën die zich vormen in voeding

wanneer koolhydraten worden

blootgesteld aan hoge temperaturen

door bakken, frituren en grillen.

Aspartaam (zie ook h. 3.2, en h.3.4) Een chemische zoetstof die

neurologische aandoeningen,

hersenbloedingen, wazigheid en

migraine kan veroorzaken.

BPA (Bisphenol-A) Een chemische stof die hormonen

nabootst. BPA is in zeer lage dosering

aanwezig maar is kankerverwekkend,

veroorzaakt onvruchtbaarheid en

verstoort de hormoonhuishouding.

Mannen kunnen bijvoorbeeld last

krijgen van borstvorming.

Acrylamiden zitten overal in, van

broodkorsten tot chips, en omdat het

geen bewust toegevoegd ingrediënt is

hoeven ze NIET op het etiket vermeld

te worden.

Aspartaam zit onder andere in

frisdranken, kauwgom, snoep, jam,

toetjes, yoghurt, kauwbare vitamines

en suikervrije dropjes.

in bijna alle plastic

voedselverpakkingen

Caseïne Dit zijn koemelkeiwitten Gek genoeg wordt deze stof veel

gebruikt in sojakaasproducten die vaak

worden verkocht als een goed

alternatief voor producten gemaakt

met koemelk

Fosforzuur Het zuur dat in frisdrank wordt gebruikt

om kooldioxide op te lossen en prik aan

frisdrank te geven. Fosforzuur is bijtend

als je het over stalen spijkers giet. Het

wordt ook door steenhouwers gebruikt

om rotsen mee te etsen en het leger

gebruikt het als roestverwijderaar op

schepen. Fosforzuur is erg schadelijk

voor tandglazuur, Google maar eens op

“Mountain Dew Mouth” om tanden te

zien die verrot zijn door deze stof.

Fructoseglucosesiroop (zie ook h.3.4) Een sterk bewerkte vloeibare suiker die

onttrokken wordt met behulp van het

chemische oplosmiddel glutaraldehyde

en vaak vervuild is met kwik. Deze

zoetmaker wordt in verband gebracht

met diabetes, obesitas en

stemmingsstoornissen

Geautoliseerde Eiwitten Een zeer bewerkte vorm van eiwitten

die vrije glutamaat bevat en gebruikt

wordt om de chemische

smaakversterker MSG (monosodium

glutaminaat) te imiteren

Frisdranken bevatten bijna zonder

uitzondering allemaal fosforzuur.

Te vinden in duizenden

levensmiddelen, met inbegrip van

producten waarin je het niet zo snel

verwachten zoals pizza, sauzen en

slasauzen

Kan voorkomen in o.a. bouillonblokjes,

sauzen en soepen in poedervorm,

dressings en chips

23


Stof Wat is het en wat doet het Waar zit het in

Gedeeltelijk gehydrogeneerde oliën Oliën die bewerkt zijn met behulp van

chemische katalysatoren om ze

stabieler te maken op

kamertemperatuur. Op deze manier

worden transvetten gemaakt, die een

verhoogde kans geven op

aderverkalking en “stroperig bloed”,

dat het hart met moeite kan

rondpompen. Meestal geeft de arts in

dit geval de diagnose “hoge bloeddruk”

en schrijft vervolgens

bloedverdunnende medicatie voor die

technisch gesproken niet veel afwijken

van rattengif (warfarine).

Gehomogeniseerde Melk De vetten in deze melk zijn kunstmatig

aangepast om ze in kleinere moleculen

te veranderen, zodat ze evenwichtig in

de melk verdeeld blijven waardoor het

melkvet niet schift. Alhoewel

gehomogeniseerde melk er smakelijker

uitziet dan geschifte melk veroorzaakt

het ook hartziekten en draagt het bij

aan melkallergieën.

Gehydrolyseerde voedingseiwit Een sterk bewerkte vorm van meestal

soja-eiwitten die verwerkt zijn om de

vrije glutamaten (MSG) vrij te laten

komen.

Genetisch Gemodificeerde

Ingrediënten (GMO)

Gestructureerde Plantaardige

Eiwitten

Bijna alle maïs, soja en katoen zijn

GMO, maar vaak wordt dit niet op het

etiket genoemd omdat

levensmiddelenfabrikanten absoluut

niet willen dat mensen weten welke

voedingsmiddelen GMO’s bevatten.

GMO’s worden in verband gebracht

met onvruchtbaarheids-problemen en

kunnen zelfs ervoor zorgen dat de

bacteriën die zich in je lichaam

bevinden pesticiden produceren en

laten vrijkomen in je eigen lichaam.

Meestal gemaakt van soja-eiwitten die

verkregen worden uit genetisch

gemodificeerde sojabonen en dan

verwerkt worden met behulp van

hexaan, een explosief chemisch

oplosmiddel (zie bij Soja-eiwit).

Gistextract Een verborgen vorm van MSG die tot

wel 14% vrije glutamaten bevat en

gebruikt wordt in veel “natuurlijke”

voedingsmiddelen die zeggen dat ze

geen MSG bevatten.

Fast-food, margarines, bakoliën en

bewerkte voedingsmiddelen met

transvetten, waaronder chips en te

frituren diepvries producten zoals

kipnuggets.

Melk en andere zuivelproducten

Wordt vaak gebruikt als

smaakversterker. MSG staat erom

bekend dat het gedrag van kinderen

beïnvloedt, maar is desondanks vaak

terug te vinden in babymelk en

kindervoeding, zij het verborgen in dit

voedingseiwit

Veel maïs, soja en bewerkte producten

die maïs of soja als ingrediënt bevatten.

Als je geen biologische maïs of soja eet,

eet je zeer zeker GMO maïs of soja.

Wordt veel verwerkt in vegetarische

producten zoals “vegetarische

hamburgers” (die overigens meestal

ook MSG en gistextract bevatten).

Je vindt gistextract in duizenden

producten in de supermarkt, van

soepen tot chips en zelfs in vers vlees!

24


Stof Wat is het en wat doet het Waar zit het in

Gluten In het spijsverteringsstelsel kunnen

gluten zich vastklampen aan de dunne

darmwand en zo spijsverterings- en

immuunsysteemproblemen

veroorzaken . Overgevoeligheid voor

gluten komt tegenwoordig heel veel

voor. Vrijwel iedereen heeft in meer of

mindere mate last van

glutenintolerantie en mensen bij wie

een overgevoeligheid voor gluten niet

is vastgesteld lopen een verhoogde

kans op lymfeklierkanker en andere

auto-immuunziekten zoals het

syndroom van Sjorgen en de

schildklierafwijking van Hashimoto.

Kleurstoffen (zie ook h.3.2) Een van de meest gebruikte en

gevaarlijke toevoegingen die

verantwoordelijk zijn voor bijvoorbeeld

gedragsproblemen in kinderen. Bijna

alle kleurstoffen worden gemaakt van

petroleum, en velen zijn verontreinigd

met aluminium. Binnen de EU zijn

fabrikanten tegenwoordig verplicht om

alle kleurstoffen op het etiket te

vermelden.

Maïssiroop Dit is gewoon een andere naam voor

fructoseglucosesiroop (zie eerder).

Natrium (zout) Bewerkt wit zout bevat een zeer laag

gehalte aan sporenmineralen en wordt

in de holistische voedingsindustrie

daarom ook vaak “dood zout”

genoemd, omdat het ziekte en dood

bevordert. Wit zout is net zoals

geraffineerde witte meel en suiker erg

slecht voor je gezondheid. En laat je

niet voor de gek houden door

“zeezout” in de supermarkt; alle zout

komt namelijk uit de zee als je maar ver

genoeg terug in de tijd gaat, dus ze

kunnen elk zout bestempelen als

zeezout!

Natriumnitriet Een kankerverwekkende rode kleurstof

die toegevoegd wordt aan bewerkte

vleesproducten om ze er vers uit te

laten zien. Deze stof wordt sterk in

verband gebracht met hersentumoren,

alvleesklierkanker en darmkanker.

Natriumnitriet is absoluut een vergif,

talloze kinderen sterven elk jaar aan

kanker veroorzaakt door natriumnitriet

Propyleenglycol Een vloeistof die gebruikt wordt in de

auto-industrie om terreinauto’s

winterklaar te maken.

Soja-eiwitten Soja-eiwit is het “junkeiwit” van de

voedingsindustrie. Het wordt gemaakt

van genetisch gemodificeerde

sojabonen (vaak geteeld in China) die

vervolgens worden blootgesteld aan

hexaan, een chemisch oplosmiddel dat

letterlijk kan exploderen

Dit is een eiwit die voorkomt in graan,

gerst, haver, spelt, kamut en rogge.

Gluten worden vaak als vulmiddel

gebruikt en zijn plakkerige eiwitten die

wanneer ze met water in contact

komen lijmachtig worden. Iedereen die

chronische ontstekingen heeft zou

direct moeten overwegen om gluten uit

het voedingspatroon te verwijderen.

Bruine rijst, quinoa, gierst en gekiemde

granen zijn dan veel verstandigere

keuzes.

Kleurstoffen zitten in heel veel

producten, variërend van frisdranken

en snoep tot zelfs soepen en sauzen.

Wordt vaak gebruikt in

babymelkproducten

Bijna alle bewerkte levensmiddelen

bevatten bewerkt wit zout.

Te vinden in o.a. spek, hotdogs, ham,

vleeswaren, salami en bijna alle andere

bewerkte vleesproducten

Het wordt ook gebruikt om nepbessen

te maken (gecombineerd met

kunstmatige kleurstoffen en

maïssiroop) die je vaak in muffins,

bagels en brood ziet.

De eiwitbron die met name gebruikt

wordt voor het maken van

“proteïnerepen”, inclusief de repen die

veel gegeten worden door

bodybuilders.

25


Stof Wat is het en wat doet het Waar zit het in

Sucralose (zie ook h.3.4) De sucralosemoleculen bevatten een

chlooratoom. Onderzoekers hebben

herhaaldelijk vastgesteld dat

kunstmatige zoetstoffen mensen dik

maken omdat ze gewichtstoename

stimuleren

Suiker (zie ook h.3.4 en h.5.6) Het gebleekte, voedingsarme

bijproduct van suikerrietverwerking.

Wanneer suikerriet verwerkt wordt

verdwijnen bijna alle mineralen en

vitamines in de rietsuikermelasse, een

“goede” stof uit de rietsuikersappen die

vaak wordt gevoerd aan vee omdat

elke boer weet dat vee goede voeding

nodig heeft om in leven te blijven.

Verbazingwekkend genoeg blijven

medici volhouden dat suiker eten prima

voor mensen is. Suiker stimuleert

diabetes, obesitas,

stemmingsstoornissen en

voedingstekorten.

Waterstofchloride Als je iets ziet dat waterstofchloride

bevat, zoals Pyridoxine Hydrochloride

of Thiaminedichloorhydraat, dan heb je

te maken met de chemische vormen

van vitamine B die producenten

toevoegen om een hogere dagelijkse

aanbevolen hoeveelheid aan vitamines

te kunnen claimen. Echter, dit zijn

synthetische, chemische vormen van

vitamines, geen echte vitamines uit

voeding of planten, die vrijwel

nutteloos zijn en zelfs slecht voor je

kunnen zijn. Kijk ook uit voor

niacinamide en cyanocobalamine

(synthetische vitamine B-12).

Tabel 3.1.1. De meest giftige en ziekmakende ingrediënten in voedingsmiddelen

Waarom al die toevoegingen

Een kunstmatige zoetstof die verkocht

wordt als Splenda.

Veel bewerkte levensmiddelen

bevatten toegevoegde suikers, zoals

bakkersproducten, ontbijtgranen,

crackers en sauzen.

Vitamine B supplementen,

vruchtenyoghurt, soepen,

vermagerings-shakes, mousserende

wijnen

Je vraagt je misschien af waarom deze stoffen allemaal in voedingsmiddelen zitten. Het antwoord is

eenvoudig: om het eten aantrekkelijker te laten ogen, ruiken en smaken. Wanneer voeding bewerkt

wordt gaan namelijk niet alleen kostbare voedingsstoffen en vezels verloren, de structuur,

natuurlijke variatie en smaken verdwijnen ook. Wat er na bewerking overblijft is een bleek,

onaantrekkelijk “pseudovoedingsmiddel” dat de meeste mensen er niet lekker uit zouden vinden

zien. Daarom stoppen levensmiddelenfabrikanten er weer voedingsstoffen, smaak, kleur en structuur

in om het aantrekkelijker te maken.

De meeste toevoegingen in voedingsmiddelen zijn bedoeld om:

• te zorgen dat producten niet te snel bederven

• te voorkomen dat vetten en oliën ranzig worden of in smaak veranderen

• te zorgen dat voedingsmiddelen niet verkleuren

• de producten te verrijken met synthetische vitamines en mineralen (omdat deze verloren waren

gegaan tijdens de bewerking)

26


• de smaak, structuur en het uiterlijk te verbeteren. Bij levensmiddelen die speciaal gericht zijn op

kinderen worden vaak felle kleuren toegevoegd om de aandacht van kinderen te trekken en om

voeding “leuk” te maken.

Misleidende etiketten

Ook als je trouw de etiketten controleert, lees de ingrediënten dan altijd met een kritische blik.

Producenten weten namelijk heel goed hoe ze je kunnen misleiden. In de lijst van ingrediënten dient

datgene dat het grootste bestanddeel van het product uitmaakt als eerste te worden genoemd.

Sommige consumenten zouden zich een hoedje schrikken als ze een doos ontbijtgranen zien dat zegt

“Ingrediënten: suiker, volkoren graan, maïs,...”. Daarom gebruikt de producent drie of vier

verschillende soorten suiker die ieder een kleiner onderdeel van het totaal bevatten, zodat ze die

niet bovenaan het lijstje hoeven te zetten. Je leest dan dus: “Ingrediënten: volkoren graan, suiker,

maïssiroop, maïssiroop bestanddelen, ...” Op die manier lijkt het product voor het grootste deel uit

“volkoren graan” te bestaan, maar in werkelijkheid bestaat dit ontbijtproduct voor meer dan vijftig

procent uit suikers!

Hoe weet je dat je eerlijke voeding koopt

• Doe boodschappen op een biologische markt, in een biologische winkel of natuurvoedingswinkel

• Let op de bekende biologische keurmerken, zodat je zeker weet dat het product biologisch is.

• Lees de ingrediënten op de verpakking! Als je chemicaliën ziet staan die je niet kunt uitspreken

koop het product dan niet

• Koop meer onbewerkte voedingsmiddelen en vermijd bewerkte kant-en-klaar maaltijden die vol

zitten met ziekteverwekkende voedingsstoffen

• Eet voedingrijke superfoods.

• Ga zelf je eigen groentes telen! Het lekkerste eten komt uit je eigen tuin.

Je voedingspatroon mag zeker wel uit felgekleurde en geurige voedingsmiddelen bestaan, maar dan

alleen voedingsmiddelen die van nature deze kleur, geur en smaak hebben. Rode paprika’s, paarse

aubergines, groene spinazie, bosbessen en rode bieten zijn allemaal voorbeelden van gezonde

voeding waarvan de felle kleuren een teken zijn dat ze voedingsstoffen bevatten die belangrijk voor

je zijn, Dit zijn de kleurstoffen die je nodig hebt in je voedingspatroon... niet de door de mens

gemaakte kleurstoffen die je in de meeste bewerkte producten vindt. Je kunt kunstmatige kleur-,

geur- en smaakstoffen dus heel erg makkelijk vermijden: koop gewoon verse voeding en geen

bewerkte voeding!

3.2. Kunstmatige toevoegingen: ongevraagd in je eten

De westerse consument besteedt ongeveer 90 procent van haar boodschappenbudget aan bewerkte

levensmiddelen, die vaak vol kunstmatige toevoegingen, conserveringsmiddelen en kleur- en

smaakstoffen zitten. Soms worden deze toevoegingen niet eens expliciet genoemd in de

productinformatie op de verpakking, of er worden allerlei ingewikkelde en moeilijk uit te spreken

27


termen gebruikt met als doel de consument om de tuin te leiden. Want dat veel kunstmatige

toevoegingen ten koste gaan van je gezondheid zal wel niet als een verrassing komen.

Het effect van kunstmatige toevoegingen op de gezondheid

Kunstmatige toevoegingen zitten in bijna alle bewerkte levensmiddelen, van koekjes en chips tot

vaak “gezonder” ogende voeding als bakkersproducten, vleeswaren, kippenbouillon en fruitcocktails.

Deze niet-natuurlijke toevoegingen zijn bedoeld om producten langer houdbaar te maken,

aantrekkelijker te laten ogen of lekkerder te laten smaken of ruiken. Vooral voedingsmiddelen die

speciaal bestemd zijn voor kinderen, zoals bijvoorbeeld snoep, frisdranken en vrolijke toetjes, zitten

vol met kunstmatige geur-, kleur- en smaakstoffen met als doel de aandacht van kinderen te trekken

en de producten ‘leuker’ te maken.

De vraag of kunstmatige toevoegingen zoals

kunstmatige kleurstoffen verantwoordelijk zijn voor

gedragsproblemen bij kinderen staat al jaren ter

discussie. Echter, een onderzoek in het

gerenommeerde medisch tijdschrift The Lancet heeft

uitgewezen dat een grote hoeveelheid kleurstoffen

en het conserveringsmiddel natriumbenzoaat - dat

in veel frisdrank, fruitsappen en slasauzen zit –

kinderen aantoonbaar hyperactief maakt en

verantwoordelijk is voor concentratieverlies. Als gevolg van deze onderzoeksresultaten heeft de

British Food Standard Agency (FSA) inmiddels een waarschuwing voor ouders uitgebracht, waarin

staat dat ze de inname van producten met deze toevoegingen zoveel mogelijk moeten beperken als

ze merken dat dit van invloed is op het gedrag van hun kinderen.

Een ander artikel dat in 2008 werd gepubliceerd in de Britse krant The Independent meldde dat men

in Groot Brittannië van plan is kunstmatige kleurstoffen (maar niet het conserveringsmiddel

natriumbenzoaat) uit honderden producten te verwijderen omdat de eerdergenoemde

onderzoeksresultaten ook aan het licht brachten dat bepaalde E-nummers net zoveel schade

toebrengen aan de hersenen van kinderen als lood in benzine, en bovendien een achteruitgang van

het IQ veroorzaken. Vertegenwoordigers van de Britse FSA adviseerden aan de

levensmiddelenindustrie om vrijwillig zes kleurstoffen die in het onderzoek genoemd werden uiterlijk

in 2009 te verwijderen uit de producten, en ze te vervangen door zoveel mogelijk natuurlijke

alternatieven.

28


12 kunstmatige toevoegingen die je zoveel mogelijk moet vermijden

Als toevoegingen slecht zijn voor kinderen, dan zijn zij bijna zonder uitzondering ook ongezond voor

volwassenen. De volgende keer dat je naar de supermarkt gaat en bewerkte voedingsmiddelen

koopt, kijk dan eens op de verpakking welke ingrediënten er allemaal in zitten. Als je één van

onderstaande stoffen tegenkomt, dan kun je het product beter laten staan en een gezonder

alternatief kiezen.

1. Natriumnitraat (ook vaak Natriumnitriet genoemd): een conserveringsmiddel, kleurstof en

smaakstof die vaak toegevoegd wordt aan spek, ham, worstjes, luncheon meat, gerookte vis en

corned beef. Onderzoeken hebben het eten van deze stof in verband gebracht met verschillende

soorten kanker.

2. Butylhydroxyanisool (BHA) en butylhydroxytolueen (BHT): deze worden gebruikt als

conserveringsmiddel in veel voedingsmiddelen, zoals ontbijtgranen, kauwgom, chips en plantaardige

oliën. Beide stoffen zijn oxidanten die mogelijk reactieve kankerverwekkende verbindingen in je

lichaam kunnen maken.

3. Propylgallaat: een conserveringsmiddel dat vaak wordt gebruikt in combinatie met BHA en BHT.

Deze is vaak terug te vinden in vleesproducten, kippenbouillon en kauwgom. Dierproeven hebben

uitgewezen dat deze stof kankerverwekkend is.

4. Monosodiumglutamaat (MSG): dit is een aminozuur dat hoofdpijn en misselijkheid kan

veroorzaken. Het wordt vaak gebruikt als smaakversterker in soepen, slasauzen, chips en

diepvriesmaaltijden. Ook in restaurants worden maaltijden vaak met deze stof bereid. Dierproeven

hebben aangetoond dat MSG zenuwcellen in de hersenen van babymuizen beschadigt.

5. Transvetten: het is bewezen dat deze vetten hartziekten veroorzaken. Restaurants, met name

fast-food ketens, verkopen vaak producten die vol zitten met transvetten.

6. Aspartaam (zie ook h.3.4 en h.5.6): deze zoetstof wordt verkocht onder merknamen als

Nutrasweet en Equal, en zit ook in zogenaamde dieetproducten zoals ‘slanke’ toetjes, gelatines,

drankmixen en frisdranken. Deze stof kan kanker en neurologische problemen veroorzaken, zoals

duizeligheid en hallucinaties.

7. Acesulfaam-K (zie ook h.3.4 en h.5.6): een kunstmatige zoetstof die nog vrij nieuw is en vaak

wordt gebruikt in bakkersproducten, kauwgom en gelatinetoetjes. Men heeft vermoedens dat

onderzoeksresultaten van de testen met deze stof vervalst zijn, en sommige onderzoeken hebben

aangetoond dat deze zoetmaker kanker bij ratten veroorzaakt.

8. Kleurstoffen: er worden nog steeds kunstmatige kleurstoffen gebruikt waarvan dierproeven

hebben aangetoond dat ze onder andere schildklierkanker, blaaskanker en nier- en bijniertumoren

veroorzaken. Deze kleurstoffen zitten in o.a. drankjes, snoep, bakkersproducten, diervoeding, kersen,

fruitcocktails, worstjes en gelatines. De meest gevaarlijke kleurstoffen zijn:

• E102 (tartrazine): veroorzaakt hyperactiviteit en slapeloosheid

29


• E104 (quinoline yellow): verantwoordelijke voor hyperactiviteit en allergieën en is

kankerverwekkend

• E110 (sunset yellow): zorgt voor hyperactiviteit, buikpijn, astma en slapeloosheid

• E122 (carmoisine): veroorzaakt hyperactiviteit, allergie, astma en huidoedeem

• E124 (ponceau 4R): leidt tot hyperactiviteit, netelroos en astma

• E129 (allura red): verantwoordelijk voor huidallergie en is kankerverwekkend

9. Olestra: een kunstmatige vetstof die in ‘light’ chips zit en ernstige diarree, buikpijnen en

gasvorming kan veroorzaken. Olestra belemmert ook de absorptie van gezonde vitamines die in

vetoplosbare carotenoïden in fruit en groente zitten.

10. Kaliumbromaat: wordt gebruikt als toevoeging in sommige soorten witte meel, broodsoorten en

broodjes om deze meer volume te geven. Het is bekend dat deze stof kanker veroorzaakt bij dieren,

en zelfs een kleine hoeveelheid in brood kan schadelijk zijn voor mensen.

11. Natriumbenzoaat: een zeer schadelijk conserveringsmiddel dat gebruikt wordt om

schimmelvorming tegen te gaan, maar ook gezonde cellen in het menselijk lichaam doodt. Het is in

staat zuurstof naar de cellen af te sluiten, het immuunsysteem te verzwakken en kanker te

veroorzaken. Vaak wordt deze stof slechts vermeld als ‘conserveringsmiddel’ op de verpakking. Het

wordt gebruikt in duizenden producten, zelfs in producten die beweren dat ze geheel natuurlijk zijn.

Natriumbenzoaat is van nature in zeer lage concentratie aanwezig in veel fruit, maar de

natriumbenzoaat die we hier bedoelen is kunstmatig en wordt en een laboratorium gefabriceerd. De

voedselautoriteiten zeggen dat deze stof veilig is omdat het slechts in een heel kleine hoeveelheid

aanwezig is in producten, maar let erop dat je deze stof niet combineert met voeding die vitamine C

of E bevat, omdat er dan benzeenvorming ontstaat, en benzeen is kankerverwekkend.

Natriumbenzoaat zit onder andere in augurken, slasauzen, jam, azijn, fruitsappen, dipsauzen, kaas,

ketchup en frisdrank.

12. Natriumchloride: beter bekend als zout. Een van de meest populaire smaakversterkers, maar een

teveel aan zout is slecht voor je gezondheid en kan een hoge bloeddruk, hartaanval, hersenbloeding

en nierfalen veroorzaken.

De gevaren van kunstmatige toevoegingen in medicijnen en cosmetica

Niet alleen bewerkte voeding zit vol kunstmatige toevoegingen, ook in cosmetica en medicijnen vind

je ze terug. Natriumbenzoaat zit bijvoorbeeld in mondwater, tandpasta en hoestdrankjes, en zelfs in

crèmes, lotions en honderden make-up producten. Als kunstmatige toevoegingen verboden zijn in

voeding wil dat niet zeggen dat ze verboden zijn in medicijnen en cosmetica, inclusief medicijnen die

voor baby’s en kinderen bestemd zijn. De achterliggende gedachte is dat ze slechts in zeer kleine

hoeveelheid aanwezig zijn in medicijnen, en maar voor een korte periode worden ingenomen of

gebruikt. Toevoegingen die vaak verboden zijn in voeding maar nog steeds volop in medicijnen zitten

zijn onder andere maltitol, sorbitol, benzoaat, conserveringsmiddelen op basis van sulfiet en

chloroform. Vraag je dokter of specialist dus altijd welke kunstmatige toevoegingen in je medicijnen

zitten, en bekijk ook de ingrediënten die vermeld staan op cosmeticaproducten voordat je ze koopt.

30


Andere kunstmatige toevoegingen: slecht voor de gezondheid of niet?

Naast bovenstaande lijst zijn er ook heel veel kunstmatige conserveringsmiddelen en zoet- en

kleurstoffen die niet worden aangemerkt als schadelijk voor de gezondheid. Toch zou je ook deze

stoffen zoveel mogelijk moeten vermijden. Ze hebben namelijk geen toegevoegde voedingswaarde

en kunnen gezondheidsrisico’s op de lange termijn veroorzaken. Wil je je voedingspatroon gezond en

uitgebalanceerd houden, kies dan zoveel mogelijk voor verse of onbewerkte natuurlijke biologische

voedingmiddelen in plaats van bewerkte levensmiddelen... dan weet je in ieder geval wat je eet !

3.3. Wat is er met onze voeding gebeurd?

Ruim vier jaar geleden won Al Gore de Nobelprijs voor de Vrede voor zijn film “An Inconvenient

Truth” en het werk dat hij verzet heeft tegen de opwarming van de aarde. Ondanks dat deze film de

meest sceptische politici heeft wakker geschud is er sindsdien eigenlijk niet veel veranderd op het

gebied van internationale milieuwetgeving. Nog steeds vervuilt de mensheid haar omgeving op grote

schaal en brengt daarmee niet alleen de gezondheid en het welzijn van de aarde in gevaar, maar ook

die van onszelf, onze kinderen en onze kinds kinderen.

Een wereldwijde catastrofe is onafwendbaar als we op dezelfde voet doorgaan. We kunnen het ons

niet meer permitteren om rustig achterover te leunen en onze ogen te sluiten voor wat er in de

31


wereld gebeurt. We maken namelijk allemaal onderdeel uit van dit levende, ademende organisme

dat we de planeet aarde noemen. We hebben de aarde veel meer nodig dan dat de aarde ons nodig

heeft. Als we goed voor de aarde zorgen zal de aarde op haar beurt goed voor ons zorgen, maar als

we alles vanzelfsprekend blijven vinden en onze natuurlijke bronnen misbruiken zoals we pakweg de

laatste eeuw hebben gedaan, dan zal de natuur zich tegen ons keren en zullen we allemaal de

gevolgen ondervinden.

Maar wat heeft dit nou allemaal te maken met onze persoonlijke gezondheid en goede voeding?

Alles! Wat we eten, drinken, ademen, gebruiken, weggooien, veranderen, toevoegen en eraf halen is

allemaal aan elkaar gerelateerd en van elkaar afhankelijk.

Hoe de meeste mineralen uit onze voeding zijn verdwenen

Al meer dan een eeuw, sinds het begin van de industrialisatie, groeit de wereldbevolking in een rap

tempo en vermenigvuldigt zich sneller dan de moderne mensheid zich ooit hadden kunnen

voorstellen. Na de Tweede Wereldoorlog adverteerde Amerikaanse witgoedfabrikant General

Electric met de zin “Vooruitgang is ons belangrijkste product”. Echter, ongebreidelde vooruitgang

heeft een flink prijskaartje, in de vorm van lucht- en watervervuiling, verhoogde dagelijkse stress,

lagere voedingswaarden in het eten dat we elke dag tot ons nemen, en nieuwe ziektes die aan alle

bovengenoemde zaken gerelateerd zijn. Nieuwe medische technologieën kun niet veel betekenen

voor de problemen die ontstaan door de zogenaamde vooruitgang die wij allen zo koesteren. Het

beste wat medici kunnen doen is symptomen bestrijden.

Onze levenswijze is enorm veranderd sinds grootmoederstijd. Toen oma klein was hadden de meeste

mensen een moestuin of een volkstuintje waar het overgrote deel van de dagelijkse maaltijd

vandaan kwam. Elk tuintje had een composthoop dat gebruikt werd om essentiële mineralen en

andere voedingsstoffen op te slaan. Het jaar erna werd de compost uitgestrooid over de moestuin en

zo gebruikt als mest waar de nieuwe groenten op groeiden. Die tijden zijn grotendeels vervlogen. De

conditie van de bodem, die de basis vormt van onze voedselketen, is er vandaag de dag slecht aan

toe. Met name de hoeveelheid mineralen in de gemiddelde landbouwgrond is sterk gedaald.

Planten zoals groenten, fruit en noten absorberen mineralen uit de grond en gebruiken zonlicht,

schone lucht en water om vitamines, aminozuren en vetzuren te maken. Maar planten maken zelf

geen mineralen aan, die moeten ze uit de grond halen. Als de grond waarop planten groeien niet

behandeld wordt kan er binnen vijf tot tien jaar een groot gebrek aan essentiële mineralen in de

bodem ontstaan. Meststoffen zijn daarom van cruciaal belang om de ontbrekende mineralen weer

terug in de grond te krijgen. Helaas worden er in de laatste honderd jaar grotendeels commerciële

kunstmeststoffen gebruikt die slechts een kleine hoeveelheid van de mineralen aanvullen die nodig

zijn voor een rijke bodem en een goede gezondheid. Al meer dan vijftig jaar is NPK de wereldwijde

standaard voor kunstmest binnen de agrarische sector. NPK bevat de slechts drie van de negentig

mineralen die in de aarde voor zouden moeten komen: stikstof, kalium en fosfor. Deze drie

mineralen zorgen ervoor dat gewassen snel en goed groeien. Het is niet erg winstgevend voor een

agrarisch bedrijf om de grond aan te vullen met de andere 87 sporenmineralen zoals zink, koper en

selenium. Een boer moet ook zijn brood verdienen en de waarde van groente en fruit wordt bepaald

door het gewicht, niet door de hoeveelheid sporenmineralen die in de gewassen zitten.

32


De gevaren voor je gezondheid van een mineralentekort

Onderzoekers van Reading University en Rothamsted Research in Engeland ontdekten bovendien een

relatie tussen mineralentekorten in de bodem en de kankerverwekkende stof acrylamide. Zij teelden

drie soorten wintergraan op grond met een zwaveltekort en ontdekten dat dit graan meer dan 30

keer de normale hoeveelheid aminozuren bevatten. Wanneer meel gemaakt werd van dit graan en

vervolgens 20 minuten verhit werd op 160 graden Celsius, nam de hoeveelheid acrylamide tot wel 5

keer toe.

Acrylamide kreeg grotere bekendheid in 2002, toen de Zweedse voedselautoriteit opeens hoge

waarden van acrylamide en koolhydraten in voedingsmiddelen aantroffen. Dit onderzoek, dat

gepubliceerd is in de Journal of Agricultural and Food Chemistry, is onderdeel van een initiatief van

de levensmiddelenindustrie om acrylamiden in voeding te verminderen door de basis van de

voedselketen te onderzoeken. Experts zeggen dat het probleem met mineralentekorten in de grond

is ontstaan door de afname in het gebruik van meststoffen die met sulfaat verrijkt zijn, en door

toegenomen gewasopbrengsten per hectare waardoor de bodem uitgeput raakt. Sinds deze

ontdekking zijn er wereldwijd meer dan 200 onderzoeksprojecten uitgevoerd die het ontstaan van

verhoogde concentraties acrylamiden bestuderen. De bevindingen worden centraal gecoördineerd

door nationale regeringen, de EU en de VN. De Confederation of Food and Drink Industry van de EU

heeft daarnaast richtlijnen uitgebracht voor producenten hoe zij de hoeveelheid acrylamide in hun

producten kunnen reduceren en deze richtlijnen worden steeds bijgewerkt zodra er nieuwe

onderzoeksresultaten bekend zijn.

Echter, het verband tussen bodemuitputting en de schadelijke effecten op voeding is al sinds 1936

bekend en men weet dus al geruime tijd hoe ernstig de gevolgen van mineralentekorten in de grond

kunnen zijn voor onze gezondheid. Bij de Wereldmilieutop van Rio in 1992 werden statistieken

getoond waarin werd aangegeven dat Amerikaanse landbouwgrond voor 85% uitgeput is, het

hoogste percentage van bodemuitputting in de wereld. Dat is inmiddels 19 jaar geleden en sindsdien

is er niet veel gedaan om het proces van bodemverarming om te keren.

Veel onderzoekers experimenteren de laatste jaren met waardevolle oplossingen voor

bodemuitputting. Men is het er vrijwel unaniem over eens dat de bodem een biologisch

goedwerkend ecosysteem moet zijn. Moderne agrarische technieken hebben geleid tot een steriel

ecosysteem waarin micro-organismen, voedingsstoffen, en zelfs leven afwezig zijn, want door het

gebruik van kunstmest zijn alle goede bacteriën die nodig zijn voor een mineraalrijke bodem

verdwenen. Maar echte constructieve oplossingen voor het tekort aan mineralen in de grond zijn er

nog niet.

Hoe je ervoor kunt zorgen dat je voldoende mineralen binnen krijgt

Wat je zelf zou kunnen doen om een tekort aan mineralen in je lichaam aan te vullen is colloïdale

mineralensupplementen nemen. Deze zijn verkrijgbaar in vloeibare vorm en het absorptiepercentage

is 98 procent; de stofdeeltjes in de vloeistof zijn kleiner dan een rode bloedcel en worden “negatief

geladen”, waarmee het de manier waarop Moeder Natuur mineralen aan je levert imiteert... door ze

te eten en absorberen uit een verscheidenheid aan fruit, groenten en andere eetbare planten.

33


Verder kun je vitamine- en mineralentekorten aanvullen door dagelijks veel verschillende soorten

biologisch fruit en groente te eten. Planten die heel veel goede vitamines en mineralen bevatten zijn:

• biologische yams

• zoete aardappelen

• rijst

• kiemen

• noten

• zaden

Eet altijd zoveel mogelijk biologisch, want dan weet je zeker dat ze geteeld zijn zonder gebruik van

chemische pesticiden. Bovendien worden deze producten vaak verbouwd op kleinere boerderijen

waar de kans groter is dat er meer mineralen in de grond zitten. En natuurlijk is biologische groente

en fruit ook veel lekkerder!

3.4. De invloed van suikers en kunstmatige zoetstoffen op ons lichaam

Tegenwoordig komen de meeste calorieën in ons voedingspatroon uit suikers. Dit is echter niet altijd

zo geweest. In het jaar 1700 at de gemiddelde Amerikaan zo’n 4 pond suiker per jaar. Honderd jaar

later was de suikerconsumptie gestegen tot 18 pond per jaar, en in 1900 at de gemiddelde

Amerikaanse volwassene zelfs 90 pond per jaar. En ook daar hield de stijging niet op. Tegenwoordig

eet meer dan de helft van alle Amerikanen een half pond suiker per dag... wat neer komt op 180

pond per jaar. En de gemiddelde Nederlander gaat ook al aardig die kant op.

Al deze suikers krijgen wij niet binnen via het schepje suiker in de koffie. Vrijwel alle bewerkte

levensmiddelen, van vleeswaren, chips, Worcestershire saus en smeerkaas tot frisdranken,

fruitsappen en sportdrankjes, zitten vol suikers. Zelfs de doorsnee babymelk bevat net zoveel suiker

als een blikje cola.

De tien grootste gevaren van suiker

Overconsumptie van suikers is de oorzaak van de overgewichtepidemie in de westerse wereld. Maar

zelfs als je zelf geen last hebt van een paar kilo’s teveel kun je suiker het beste helemaal uit je

voedingspatroon elimineren, omdat suikers ook een heleboel andere schadelijke effecten op je

gezondheid hebben. Suiker kan onder andere leiden tot of sterk bijdragen aan:

1. Verzwakking van het immuunsysteem en aantasting van de weerstand tegen infectieziekten.

2. Een hoge bloeddruk en een hoog cholesterolgehalte, wat kan leiden tot hart- en vaatziekten.

3. Kanker, omdat suiker de kankercellen “voedt”. Suiker is in verband gebracht met de ontwikkeling

van borst-, eierstok-, prostaat-, endeldarm-, alvleesklier-, galblaas-, maag- en longkanker.

4. Een toename van de nuchtere waarden van glucose en zo reactieve hypoglycemie veroorzaken.

5. Overgewicht en obesitas.

6. Een vermindering van insulinegevoeligheid waardoor een abnormaal hoge insulinewaarde en

zelfs diabetes kan ontstaan.

34


7. Vroegtijdige veroudering. De meest belangrijke stof die veroudering veroorzaakt is insuline,

welke wordt geactiveerd door suiker. Bovendien kan suiker botontkalking versnellen.

8. Snelle toename van adrenaline, hyperactiviteit, angst, concentratiestoornissen en chagrijnigheid

bij kinderen. Bovendien kan suiker leiden tot leerstoornissen en het leervermogen bij kinderen

verminderen, en verergert suiker de symptomen van ADHD.

9. Auto-immuunziekten zoals artritis, astma en multiple sclerosis

10. Ongecontroleerde ontwikkeling van Candida Albicans (schimmelinfecties).

Waarom we suiker zo lekker vinden

Van suiker word je dik, dat weten we allemaal. Vandaag de dag heeft 32 procent van de Amerikanen

obesitas en nog eens een derde heeft overgewicht. Vergelijk dat eens met een onderzoek uit 1890,

toen het percentage mensen van blanke Amerikaanse mannen rond de vijftig met obesitas slechts

3,4 procent was. In 1975 was het obesitaspercentage in Amerika reeds toegenomen tot 15 procent,

en sindsdien is het dus ruim verdubbeld. Door overgewicht neemt de kans op dodelijke

aandoeningen zoals hartziekten, nierziekten en diabetes toe. In 1893 waren er minder dan drie

gevallen per 100.000 mensen in Amerika. Tegenwoordig hebben bijna 8.000 van de 100.000

Amerikanen diabetes.

Maar waarom eten wij zoveel suikers? Recente

onderzoeken hebben aangetoond dat suiker extreem

verslavend is, zelfs zo erg dat ratten in een proef de

voorkeur gaven aan suiker boven cocaïne.

Onderzoekers vermoeden dat de zoetreceptoren

(twee eiwitreceptoren die zich op de tong bevinden),

zich niet hebben aangepast aan de enorm

toegenomen suikerconsumptie van tegenwoordig. De

abnormaal hoge stimulatie van deze receptoren,

welke als gevolg van ons suikerrijke voedingspatroon

plaatsvindt, zorgt voor overmatige beloningssignalen in de hersenen die het normale zelfregulerende

mechanisme van suikerinname dwarsbomen en daardoor tot verslaving leiden. Daarnaast raakt het

lichaam gewend aan de grote hoeveelheden suiker, waardoor het deze steeds beter weet te

verteren. Maar hoe meer suiker je verteert, hoe slechter het is voor je lichaam. Gelukkig is het

verslavende effect van suiker niet onomkeerbaar, want als je twee weken helemaal geen suiker eet

neemt de gewenning aan suiker snel af .

35


Alle soorten veelgebruikte suikers op een rij

In onze voeding zitten allerlei verschillende soorten suikers die elk een ander effect hebben op ons

lichaam omdat deze ieder op een andere manier worden verteerd. Voordat we daar dieper op ingaan

volgt hier daarom eerst een overzicht van alle soorten suikers die je in bewerkte voedingsmiddelen

terugvindt:

• Dextrose, fructose en glucose zijn allemaal monosaccharides, beter bekend als enkelvoudige

suikers. Glucose en dextrose zijn eigenlijk hetzelfde, maar fabrikanten gebruiken vaak liever

“dextrose” in de productinformatie. Fructose wordt op een andere manier door het lichaam

verteerd dan glucose en dextrose.

• Enkelvoudige suikers kunnen worden gecombineerd om er meervoudige suikers van te maken,

zoals disaccharide sucrose (tafelsuiker), dat voor de helft uit glucose en voor de helft uit fructose

bestaat. Glucose-fructosesiroop (HFCS) is een meervoudige suiker en bestaat voor 55 procent uit

fructose en voor 45 procent uit glucose

• Ethanol (drinkbare alcohol) is geen suiker, maar bier en wijn bevatten naast alcohol ook

suikerresidu en zetmeel.

• Agavesiroop wordt vaak onterecht “natuurlijk” genoemd. Het is zeer bewerkt, bevat ongeveer 80

procent fructose en heeft bijna niets met de originele agaveplant van doen.

• Natuurlijke zoetstoffen, zoals honing dat indien niet bewerkt voor 53 procent uit fructose

bestaat.

Hoe ons lichaam suikers verwerkt

Het menselijk lichaam haalt haar energie uit glucose. Elke cel in je lichaam, elke bacterie, en zelfs elk

levend wezen op de aarde gebruikt glucose om er energie uit te halen. Echter, tegenwoordig wordt

niet glucose maar fructose als bron voor suiker gebruikt. Ongeveer 55 procent van alle zoetstoffen

die gebruikt worden bij de productie van voeding en drank zijn gemaakt met het fructoserijke

glucose-fructosesiroop (High Fructose Corn Syrup, ofwel HFCS), dat van maïs wordt gemaakt. In de

jaren zeventig schakelden de fabrikanten massaal over op HFCS toen men ontdekte dat het niet

alleen veel goedkoper was om te maken maar ook zo’n 20 procent goedkoper was dan gewone

tafelsuiker.

Fructose is van nature aanwezig in groente en fruit, waar het vermengd is met vitamines, mineralen,

enzymen en goede fytovoedingsstoffen. Al deze gezonde voedingsstoffen brengen samen de

negatieve effecten van fructose in balans. Echter, in bewerkte levensmiddelen, inclusief veel

fruitsappen, wordt fructose niet in balans gebracht omdat alle goede voedingsstoffen uit deze

producten zijn verdwenen. Fructose is dus op zichzelf dus niet ongezond, maar de enorme doses die

je binnen krijgt maken het schadelijk.

Ten eerste verteert je lichaam fructose op een hele andere manier dan glucose. De stofwisseling van

fructose komt in het geheel neer op de lever, dit in tegenstelling tot glucose dat maar voor 20

procent wordt afgebroken door de lever. Bijna elke cel in je lichaam gebruikt glucose, dat gewoonlijk

meteen wordt “verbrand” nadat je het eet. Fructose daarentegen wordt omgezet in vet (VLDL en

triglyceriden). Maar dat je er dik van wordt is niet het enige probleem. Bij de vertering van fructose

36


komt urinezuur vrij, dat voor een vermindering van stikstofmonoxide zorgt, de hoeveelheid

angiotensine verhoogt en je gladde spiercellen samentrekt, waardoor de bloeddruk toeneemt en

mogelijk de nieren worden beschadigd, ook bij kinderen. Een verhoogd gehalte urinezuur leidt ook

tot chronische, laagactieve ontstekingen, die verreikende consequenties voor je gezondheid hebben.

Het beste kun je daarom ook alcoholische dranken vermijden omdat deze net zoals fructose de

urinezuurwaarden doen toenemen en daardoor dezelfde schadelijke effecten hebben. Met name van

bier neemt het gehalte urinezuur in je lichaam sterk toe, omdat het een rijke bron van guanosine is,

een purinesoort die vrijwel direct door je lichaam wordt opgenomen.

Fructose houdt bovendien je stofwisseling voor de gek en brengt je hongermechanisme in

verwarring. Door fructose wordt de aanmaak van insuline verstoord, waardoor ghreline (het

“hongerhormoon”) niet wordt onderdrukt en de leptine (het “verzadigingshormoon”) niet wordt

gestimuleerd, wat er samen voor zorgt dat je meer gaat eten en weerstand tegen insuline ontwikkelt.

Fructose leidt daardoor tot een snelle gewichtstoename (het welbekende “bierbuikje”), een afname

van HDL, een toename van LDL, verhoogde triglyceride waarden, verhoogde bloedsuikers en een

hoge bloeddruk; met andere woorden, het klassieke stofwisselingssyndroom. Bovendien heeft de

stofwisseling van fructose grote overeenkomsten met de stofwisseling van ethanol, dat veel

schadelijke effecten heeft zoals niet-alcoholische leververvetting. Eigenlijk werkt fructose het

hetzelfde als alcohol, maar dan zonder aangeschoten te worden! Uit recent onderzoek is zelfs

gebleken dat glucose de absorptie van fructose versnelt, wat betekent dat de gevaren van HFCS nog

veel groter zijn dan men aanvankelijk dacht.

Zelfs als je geen frisdranken neemt of fruit eet is het heel makkelijk om ongemerkt de dagelijkse

aanbevolen maximale hoeveelheid fructose van 25 gram te overschrijden. Alleen als je veel verse

voeding eet, een natuurlijk voedingspatroon hebt en voldoende beweegt blijf je mogelijk binnen de

maximale waarden. Gelukkig heeft je lichaam verbazingwekkende capaciteiten om zichzelf te

genezen zodra het de juiste voedingsstoffen binnen krijgt, en ook de lever beschikt over ongelooflijke

mogelijkheden om zichzelf te herstellen. Zelfs als je al je hele leven veel te veel suikers eet en

vandaag besluit om die uit je voedingspatroon te halen dan zal je gezondheid sterk verbeteren en zul

je de vitaliteit terugkrijgen zoals de natuur die bedoeld had.

De voornaamste suikervervangers en waarom je ze moet vermijden

Omdat iedereen weet dat je dik wordt van suiker zie je vooral sinds de laatste tien jaar steeds meer

suikervrije producten in de winkel liggen, van suikervrije drop tot “slanke” toetjes en “light”

frisdranken. Een groot Amerikaans onderzoek onder 80.000 vrouwen heeft echter aangetoond dat zij

die vaak kunstmatige zoetstoffen binnen krijgen meer aankomen dan mensen die al deze zoetmakers

niet eten. De oorzaak daarvan is dat kunstmatige zoetstoffen de behoefte aan suikers verhogen en je

hongergevoel versterken.

Wanneer je smaakpapillen suiker proeven, krijgt de alvleesklier een boodschap van de hersenen om

insuline af te geven, wat nodig is om suiker aan de cellen door te geven. Echter, wanneer je

kunstmatige zoetstoffen eet krijg je in plaats van suiker een combinatie van eiwitten in je lichaam. De

insuline is nu in de bloedbaan op zoek naar de suikers maar kan die niet vinden en verwijdert in

plaats daarvan daarom maar de in het bloed aanwezige bloedsuikers, waardoor je bloedsuikerspiegel

37


omlaag gaat. Je lichaam reageert daarop met een hongergevoel en krijgt behoefte aan suikers om de

bloedsuikerspiegel weer op peil te brengen.

Maar niet alleen de stofwisseling raakt door kunstmatige zoetstoffen ernstig verstoord, de meeste

zoetstoffen hebben ook nog andere schadelijke bijwerkingen:

• Aspartaam is een veelgebruikte zoetstof waarvan bekend is dat het ernstige schade kan

toebrengen aan het centrale zenuwstelsel. Zodra aspartaam in je lichaam wordt verteerd wordt

het omgezet in twee zeer prikkelende neurotransmitter aminozuren (aspartaamzuur en

fenylalanine), methyl alcohol en formaldehyde. Aspartaam is verantwoordelijk voor meer dan 75

procent van alle bijwerkingen op voeding die door de Amerikaanse voedselautoriteit FDA zijn

gerapporteerd. Honderden piloten hebben in een onderzoek aangegeven dat ze na het eten van

voeding met kunstmatige zoetstoffen last hadden van geheugenverlies en verwarring, hoofdpijn,

beroertes, visuele stoornissen en reacties van het maag-darmkanaal. Als zwangere vrouwen

grote hoeveelheden light-dranken drinken om gewichtstoename te voorkomen kan er een

ophoping van methylalcohol in de placenta plaatsvinden, wat kan leiden tot geestelijke

handicaps bij de foetus. Ook lopen ze het risico van ondervoeding omdat problemen van het

maag-darmkanaal en diarree in verband worden gebracht met zoetstoffen.

• Sacharine is de oudst bekende kunstmatige zoetstof en werd al in 1879 ontdekt. In de jaren

zestig kwam sacharine in opspraak toen bleek dat deze zoetstof blaastumoren bij ratten

veroorzaakte. Men beweert echter dat het ontstaan van tumoren bij mensen na gebruik van

sacharine nooit bewezen is.

• Acesulfame K is volgens een rapport dat in 1996 gepubliceerd werd door de British Medical

Journal kankerverwekkend.

• Tagatose is een vrij nieuwe zoetstof die hyperurikemie kan veroorzaken, een

stofwisselingsstoornis waarbij je extreem veel urinezuur in je bloed hebt. Deze aandoening leidt

volgens sommige onderzoekers tot ischemische hartaandoeningen en is in verband gebracht met

lipide-afwijkingen, hoge bloeddruk, beroerte en pre-eclampsie. Deze zoetstof heeft een zeer

negatieve invloed op diabetes omdat door hyperurikemie schade wordt toegebracht aan de

alvleesklier, en ook andere organen en weefsels in het lichaam kan beschadigen. Als je teveel

urinezuur in je bloed hebt ben je bovendien vatbaar voor jicht, een pijnlijke aandoening van de

gewrichten.

• Gehydrogyneerde suikers, ook vaak suikeralcohol genoemd, zoals xylitol, glycerol, sorbitol,

maltitol, mannitol en erythritol zijn noch suikers noch alcohol, maar worden steeds meer

gebruikt als zoetstof. Ze worden vrijwel in zijn geheel geabsorbeerd in de dunne darm en hebben

veel minder calorieën dan suikers, maar ze veroorzaken een opgeblazen gevoel, diarree en

flatulentie.

• Sucralose, ook vaak Splenda genoemd, is geen suiker ondanks de naar suiker klinkende naam.

Het is een gechloreerde kunstmatige zoetstof die, ook wat betreft de gevaren voor je

gezondheid, lijkt op sacharine en aspartaam.

38


Welke zoetstoffen zijn wel gezond voor je?

Het beste kun je helemaal geen suikers of kunstmatige zoetstoffen te gebruiken, want alleen op die

manier houd je de insulinewaarden in balans. Doe daarom liever geen suiker of zoetje in je koffie,

thee of smoothie en vermijd bewerkte voedingsmiddelen (die veel suikers of suikervervangers

bevatten) zoveel mogelijk. Heb je af en toe toch behoefte aan een zoete smaak, kies dan voor

natuurlijke alternatieve zoetstoffen die in de natuurwinkel te koop zijn, zoals stevia.

39


3.5. Opdracht

Het laten staan van suiker is voor veel mensen een grote uitdaging. We zijn zo gewend aan suiker en

ons lichaam blijft er om vragen. Het hoeft echter geen uitdaging te zijn om er vanaf te blijven. Je kunt

vanuit een staat van rust nieuwe structuur in je leven vinden. Het begint allemaal met een besluit:

het besluit dat je suiker zult gaan vervangen met goede voedingsstoffen. Het direct vinden van een

vervangend voedingsmiddel wat voor jou werkt zorgt er voor dat je zo goed als moeiteloos van suiker

kunt afblijven. Kies een aantal vervangende voedingsmiddelen op basis van de kennis die je nu hebt

en vul dit schema later aan met nieuw opgedane kennis

Snacks die ik graag at

(met suiker of

suikervervangers)

Alternatief 1 Alternatief 2 Alternatief 3

40


Tot zover het introductie e-book ‘Voeding die je slank maakt’, download het volledige e-book op:

http://www.gezondegewoontes.nl/index_promo.php

Verder o.a. in dit e-book:

3.6. Welke voeding gooi je vanaf vandaag echt de deur uit 41

3.7. Lunchrecepten

4. De ‘Gezond’ illusie: Niet zo gezond als je dacht… Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.

4.1. De gevaren van ongefermenteerde soja

4.2. Melkproducten: wel of niet gezond ?

4.3. Melkproteïne leidt tot autisme, diabetes en hartaandoeningen

4.4. Het effect van gluten op je gezondheid

4.5. Kippenvlees: de gevaren van fastfood kip

4.6. Opdracht Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.

4.7. Lunch- en dinerrecepten

5. Wat mag ik eten?

5.1. Supergroenten die je altijd in huis moet hebben

5.2. Gezond boodschappen doen met een klein budget

5.3. Drinken

5.4. Wat zijn goede combinaties van voeding om samen te eten

5.5. Supplementen: wel of niet nemen, en welke?

5.6. Goede en veilige suikervervangers

5.7. Lunch- en dinerrecepten

6. Introductie tot een balans in onze hormoonhuishouding

6.1. Wat is insuline en wat heeft het voor invloed op mijn lichaam?

6.2. Wat is cortisol en wat doet het in ons lichaam?

6.3. Hoe je met lichaamsbeweging je leptine en insulinegevoeligheid beïnvloedt

6.4. Recepten voor de lekkere trek

7. Voeding is meer dan alleen een brandstof

7.1. Voeding voor je Huid: Verzorg je huid met de juiste voedingsstoffen

7.2. Voeding voor meer Energie: Vitamine B12, een belangrijke energieleverancier

7.3. Opdracht

41

More magazines by this user
Similar magazines