lees het artikel - Duende

sy.duende.com

lees het artikel - Duende

VertrekkerS

EErStE ocEaanovErStEEk

Vroeger zeilden Vivian oskam en Bram stevens voor

de lol. Zomaar een rondje over de oosterschelde. In

hun zoetste dromen waren oceaanoversteken een

aaneenschakeling van deze pleziertochtjes. De zoute

werkelijkheid blijkt anders te zijn.

tekst & foto’s vivian oskam en bram stevens

Zoete dromen,

Zoute werkelijkheid

03_Subkop

DE vErtrEkkErS

vivian oskam (33) en

bram Stevens (33) vertrokken

in de zomer van

2008, nadat hun stalen

trewes 3a van boeg tot

spiegel gerestaureerd

was. Een gedetailleerd

vaarplan hebben ze niet,

wel een verlanglijst. Gambia

stond ook op deze

lijst.

vivian schrijft ook columns

op www.zeilen.nl.

www.sy-duende.com

100 oktoBer 2009 www.zeilen.nl

www.zeilen.nl

oktoBer 2009 101


VertrekkerS

EErStE ocEaanovErStEEk

1


in de jachthaven van la Gomera splashhhh...”, bruist een golf over de kuiprand.

bereiden we ons voor op de

Druipend zit ik achter het roer. Bram lacht vrolijk.

lange oversteken.

“Nou zeg,” pruttel ik chagrijnig, “net onderweg en

nu al een zoute douche!” Mopperend op mijn eigen naïvi-

2 als aanvulling op de verse teit ga ik me omkleden. Ik had het kunnen weten met die

voorraden vangen we een stevige noordenwind. Maar ik ben er ook blij mee. Einde-

heerlijke dorade.

lijk een stabiele passaat na een maand motoren langs de

Portugese kust. Het is immers al oktober en de hoogste

3 onderweg vinden we vliegende tijd om het Europese vasteland achter ons te laten. Met

vissen aan dek.

een groep van zes boten zijn we zojuist vertrokken uit de

Portugese haven Cascais op weg naar Madeira. Dit

wordt voor ons allemaal de eerste overtocht op de

Atlantische oceaan.

102 oktoBer 2009

we kunnen

alleen proberen

Zo min mogelijk

blauwe plekken

op te lopen

www.zeilen.nl

the little long keel ClaSS

Omdat de drie kleinste boten erg op elkaar

lijken, is er voor de grap een ‘little

long keel class’ in het leven geroepen, die

met een voorsprong op de grotere boten

over de startlijn ging. Via marifoon en radio

houden we elkaar op de hoogte van de

vorderingen. Het helpt om mijn gedachten

te verzetten van de op hol geslagen kermisattractie

waarin we ons bevinden. Met uitgeboomde

kluiver over de ene en gereefd grootzeil

over de andere kant bruist Duende over de golvende

vlakte. Drie etmalen achtereen sluit ze strak af met een

recordbrekende honderdveertig mijl op de teller. De

1

2

3

windvaan stuurt feilloos. Wij kunnen niet veel meer doen

dan proberen zo min mogelijk blauwe plekken op te lopen,

terwijl we door het interieur worden gesmeten. Zou

dit normaal zijn?

“Evaluatieborrel om vijf uur op de Walrus!”, gonst het

over de steiger zodra de laatste boot is gearriveerd.

Sommigen zijn geschrokken van de uitputtende ervaring.

We praten over de drastische keuze van medevertrekkers

die op honderd mijl onderweg naar Madeira

zijn omgekeerd en hun plannen hebben bijgesteld naar

de Middellandse Zee. Nieuwe trends, zoals vrouw en

kinderen over laten vliegen of de boot verschepen, winnen

aan populariteit. Steeds meer dromen worden bijgebogen.

Ik heb het gevoel dat ik er nog niet veel over kan

zeggen na een kleine vier dagen oceaan. “Het wordt vast

beter op de langere oversteken, als je de tijd hebt om in

je ritme te komen”, besluiten we gezamenlijk. Hopen we

tenminste.

grenSpoSt CanarieS

“Wanneer gaan jullie?”, is de belangrijkste vraag op de

steigers van San Sebastian. Via Tenerife zijn we inmiddels

op het Canarische eiland La Gomera terecht gekomen.

In deze allerlaatste marina van Europa bereikt de

spanning een hoogtepunt. Boodschappenkarren vol

voorraden worden over de steigers gereden en alle watersportwinkels

worden systematisch afgestroopt. Familie

en vrienden komen langs nu we vanuit Nederland nog gemakkelijk

te bereiken zijn. We misbruiken ze als persoonlijke

importeurs voor alles wat we in onze hamsterwoede

niet kunnen vinden.

Met het bezoek komt ook het gevoel dat we hier echt afscheid

gaan nemen. Tot nu toe leek onze reis nog veilig

dichtbij huis. Met de volgende etappes via Gambia naar

Brazilië gaan we het onbekende tegemoet, met lange

oversteken naar andere werelddelen.

De moed om de lijnen los te gooien en de oceaan te trotseren,

blijkt hier niet bij iedereen groot genoeg. Hier en

daar staan wasmachines en bloembakken permanent op

de steigers geparkeerd en eens zeewaardige jachten veranderen

in drijvende caravans. Bordjes aan de reling geven

aan dat de bemanning inmiddels een nieuwe carrière

ambieert: kapper, zeilmaker of klusjesman. “Maybe we

go next year...”, wordt er om ons heen verzucht, maar op

dit laatste station raken dromen zoek. Hoogste tijd om de

laatste boodschappen te doen en dit verleidelijke oord

achter ons te laten. We sluiten het oude jaar af met een

swingend dorpsfeest. Daarna is het zover. De stijf geworden

landvasten gaan los. Met het nieuwe jaar begint de

reis naar een nieuwe wereld: Afrika.

ZeeZeilerSdementie

‘”Waarom wilde ik dit ook alweer?”, vraag ik mezelf af,

terwijl ik achter het slingerzeiltje op de bank lig, uitge-

MathijS DijkEMa

DElicatE Dawn (raiDEr 35)

“niet SteedS uitrekenen

hoe Ver het nog iS”

Mathijs mailt ons als we in San Sebastian liggen. Mathijs

zeilde met rosan in twee jaar rond de wereld. Ze zijn in

augustus 2009 thuisgekomen.

“Degenen die niet verder kwamen dan de canaries, waren degenen die ons vertelden

dat ons plan om in twee jaar de wereld te omzeilen onhaalbaar was. Een beetje onzeker

als we toen nog waren, vreten dat soort opmerkingen toch aan je. we hadden

geen flauw idee wat we moesten verwachten. het is spannend zo’n lang stuk oceaan

voor de eerste keer. we durfden niet te hopen op een relaxte oversteek met veel boeken.

je moet je er gewoon op instellen dat het een hele tijd duurt en niet elke dag uitrekenen

hoe ver het nog is.

het zwaarst vond ik de eerste week. De passaat was nog nergens te bekennen en de

windvaan had vooral ’s nachts constant aandacht nodig. wat had ik zin om een ‘vrije

zondag’ te houden en niet elke drie uur op te hoeven. En dat schommelen is tijdens

het koken gewoon irritant. Echt naar ons zin hadden we het dus nog niet en we dachten:

‘Misschien toch maar de wereld rond per vliegtuig!’

Maar na die week vonden we de passaat en ons ritme. De dagen vloeiden ineen. uiteindelijk

is de oversteek ons meegevallen. we hadden gelukkig wel goede wind, meestal

tussen windkracht vier en zes beaufort, waardoor we uitgerust aankwamen. ik ben

niet echt een lezer, maar ik heb zes dikke pillen versleten!”

www.delicatedawn.nl

www.zeilen.nl

oktoBer 2009 103


VertrekkerS

EErStE ocEaanovErStEEk

De laatste marina van Europa:

San Sebastian de la Gomera.

olliE holDEn,

nutMEG (nicholSon 38)

“ik Stuurde met ZoVeel

pleZier dat ik eigenlijk

niet wilde Stoppen”

De familie holden ontmoeten we in Spanje. Samen varen

we naar Madeira, waarna zij voor hun rondje atlantic afbuigen

naar Gran canaria. inmiddels zijn ze weer thuis in Engeland.

“op Gran canaria transformeer ik Nutmeg van een familieboot naar een boot voor

vier volwassenen. Mijn gezin vliegt naar St. lucia, waar wij met de arc naartoe zeilen.

De overtocht begint met een lange les in wachten; de wind is meestal erg licht. pas na

tien dagen ontspan ik en houd ik op constant naar het log te turen. over de vhF spreken

we met een andere arc-boot. Zij zijn brood aan het bakken, terwijl wij ananascake

maken. het leuke van de arc is dat je het gevoel hebt dat je niet alleen bent en

dat je iets met elkaar deelt.

om het ‘halverwege punt’ te vieren, grillen we dorades en drinken ijskoude champagne.

oceaanzeilen hoeft toch geen afzien te zijn? ik geniet van het sturen, met de maan

en de sterren als gids. tijdens zonsopkomst stuur ik met zoveel plezier, dat ik eigenlijk

niet wil stoppen om de anderen wakker te maken voor hun wacht.

aankomen is wel het hoogtepunt. iedereen is beduusd, geschokt door alle indrukken.

het voelt gek om zoiets intens opeens te stoppen. los van de problemen met de windvaan,

waardoor we vrijwel alles met de hand hebben moeten sturen, is er nauwelijks

iets stuk gegaan. ik voel me bevoorrecht dat ik deze droom heb kunnen waarmaken.”

http://blog.mailasail.com/nutmeg

104 oktoBer 2009

www.zeilen.nl

blust door zeeziekte en vermoeidheid. Na een paar dagen

mooi weer is de wind aangetrokken en, zoals altijd, veel

harder dan de gribfiles voorspelden. Onder oorlogstuig

(kotterfok en bezaan) dendert onze kleine onderzeeër

vrolijk verder. Ik voel me daarentegen steeds ellendiger

en zo dom als een middeleeuwse matroos, die dronkengevoerd

een kruisje zette en er weer ingetuind is. De brekers

in de kuip houden ons binnen en de deurtjes stijf

dicht. Er zijn geen andere zeilers om ons heen, dus de

enige afleiding van de dreigende wereld daarbuiten vinden

we in eten, slapen en misdaadromans. “Oh, nee hè”,

Bram vliegt naar buiten maar het is al te laat. Door de

flinke schuiver is een zonnepaneel vernield. Mijn zoete

dromen lijken in een nachtmerrie veranderd.

De zevende nacht, wanneer de wind eindelijk is geluwd,

ruik ik houtvuurtjes. Land... Afrika! Het bizarre idee dat

we helemaal naar Gambia zijn gezeild, dringt langzaam

tot me door. “Wauw!” Mijn humeur gaat met sprongen

vooruit en er ontwikkelt zich een spontane zeezeilersdementie.

Was het nou echt zo erg? En moet je na een zware

tocht meteen conclusies gaan trekken? “Ja, wij hadden

het ook moeilijk”, horen we medevertrekkers twijfelend

zeggen. “Na de volgende oversteek kijken we wel of het

nog bevalt.” Ook aan de andere kant van de oceaan staan

plannen op de helling. We krijgen mailtjes van zeilers die

fluitend de oceaan zijn overgestoken, maar voor sommigen

is één keer genoeg. “Ik heb bewezen dat ik het kan,

dus terug hoeft voor mij nu niet meer,” horen we van een

collega-vertrekker.

de eerSte eChte

“Wil je nog wel verder, twee keer zo lang de oceaan

over?”, informeert Bram voorzichtig. “Natuurlijk,” antwoord

ik zonder aarzelen, “na al die jaren hard werken

en voorbereiden wil ik nu echt naar die overkant.” Koppig

veeg ik zo al mijn zeeziekte en angsten in een donker

hokje van mijn hoofd waar de deur van op slot gaat.

Drie weken later verlaten we Gambia voor onze eerste

echte oceaanoversteek, naar Brazilië. Het grootste deel

van de maand februari zullen we op zee doorbrengen.

De oceaan geeft me de kans mijn zenuwen te temmen

door zich voorbeeldig te gedragen. We bruisen zachtjes

over haar gladde oppervlak en dolfijnen zorgen voor

vermaak. “Zo houd ik het nog wel even vol”, denk ik

voorzichtig.

eindelooSheid

De wind verdwijnt en laat een benauwde hitte achter.

Bloemkoolwolken torenen hoog boven de uitgestorven

vlakte uit. Dit zijn de Doldrums, berucht om plotselinge

onweersbuien met windstoten. Maar het blijft rustig. Het

is zelfs gewoon saai. Ook nu komt er van mijn gedroomde

hobbyuurtjes niets terecht. De moordende hitte staat

geen andere activiteit toe dan het pakken van een nieuw

boek. Schoorvoetend geef ik mezelf over aan de einde-

robin En Zita hopManS,

tychE (brEEwijD 31)

“wat iS er nu eigenlijk

aan om Zo’n eind te

Varen”

robin en Zita ontmoeten we in september in Spanje.

Samen varen we naar Madeira en de canarische Eilanden,

waarna zij via de kaap verden naar Grenada oversteken.

“Die derde en laatste week op de oceaan waren we er wel een beetje klaar mee. De

golven zijn zo hoog dat we ons klein en nietig voelden. het is meer een kwestie van

doorstaan, uitzitten en heel houden. Mijlen maken en de geschatte aankomsttijd zijn

verschoven naar het tweede plan. De stemming is wat minder aan boord. het is warm

en ieders geduld is eerder op. De kinderen (isa van 6 en Finn van 4 jaar - red.) hebben

snel een ruzietje om niets; we worden er allemaal moe van.

op het radionet hebben we het over de sleur van de oceaan. wat is er nu eigenlijk aan

om zo’n eind te varen? highlights zijn de maaltijden en uiteindelijk kom je op een

mooie bestemming aan. ondanks de afspraak pas 24 uur na aankomst te evalueren, is

het duidelijk dat veel boten overwegen om de reisplanning bij te stellen. voor de kinderen

zijn de lange tochten vooral saai. het vooruitzicht op nog drie trajecten terug

naar huis met continue diensten, verveelde kinderen en minder bestendig weer lokt

niet. wij kiezen voor het alternatief: verschepen. het nadeel is in euro’s uit te drukken.

het voordeel is dat je langer kunt reizen, omdat je geen twee maanden kwijt bent met

een oceaanoversteek.”

http://robin.hopmans.org/tyche

www.zeilen.nl

oktoBer 2009 105


VertrekkerS

EErStE ocEaanovErStEEk EErStE ocEaanovErStEEk

1 Dolfijnen en grienden zorgen

voor vermaak.

2 verder doen we niet meer dan

slapen, eten en lezen: is dit nou

leuk?

3 Een geweldig moment: de

aankomst in Salvador.

liZ buxton,

yanina (warrior 35)

“na aankomSt willen

we de boot Verkopen”

liz spreken we als we aankomen in Gambia. Zij staan dan

op het punt te vertrekken naar trinidad. Met haar man

bob zeilde liz al zes jaar in de Med. hun vaarplan is

open.

het begin van de oversteek was zwaar, met 35 knopen wind en veel harde regenbuien.

we sloten onszelf onderdeks op en luisterden naar de golven die tegen Yanina’s

romp aanbonkten en in de kuip sloegen. De constante deining was erg vermoeiend.

Steeds struikel je een paar stappen en dan val je weer om, meestal half in zeilkleding

en laarzen gestoken. vliegende vissen waren niets vergeleken met de vliegende blikjes,

cornflakes en soep. En het is saai - eigenlijk kun je gewoon niets doen. tegen het einde

waren we doodmoe van het rollen, de drie uurs wachten en het opraken van alle, nog

enigszins interessante etenswaar.

Zouden we het nog eens doen? iedereen die dit jaar de atlantic heeft overgestoken,

vertelde dat het zwaar was, dus misschien is de volgende oversteek comfortabeler? als

je het ons op dag twee zou hebben gevraagd, dan wilden we de boot verkopen en op

dag vier zou het zijn ‘nou, geen lange oceaanoversteken meer voor ons.’ op dag zes is

ons cruisingplan om sneller te gaan, op dag acht willen we juist langzamer en op dag

tien hebben we het weer over de pacific. Geloof het of niet, maar ondanks al het ongemak

is dit een van de redenen waarom we het doen: de vrijheid om van gedachten te

veranderen.

www.freewebs.com/onthenose

106 oktoBer 2009

www.zeilen.nl

1

2

3

loosheid. Na vijf dagen motoren wakkert de wind weer

aan. De windvaan wordt verlost van zijn automatische

hulpje en stuurt onverstoorbaar verder op de comfortabele

halvewindse koers. Met een hoop kussens, koekjes

en boeken nestelen we ons in de kuip. “Goh, je zou bijna

denken dat we eindelijk lekker zeilen!”, zegt Bram genietend.

De laatste dagen vliegen zo voorbij.

Zoute ontberingen

Na achttien dagen eenzame oceaan komen we aan in

Salvador de Bahia, dat in al zijn kleur, beweging en herrie

over ons heen dendert. Op de steiger ontkurken we

champagne. “Gefeliciteerd met je eerste oversteek!”

“Nee, jij gefeliciteerd!”

We barsten van trots dat we hier helemaal zelf zijn gekomen

en dat het zo goed is gegaan. Misschien niet altijd zo

leuk als ik me ooit had voorgesteld. Voor de lol zeilen is

een curiositeit geworden onder de zeilers die ons omringen.

Je zeilboot is immers je mobiele thuis en geen vrijetijdsartikel

meer. Dat maakt het zeilen minder voor de

lol, maar meer om heelhuids ergens te komen. En dat is

ook bijzonder. Zeker na een oceaanoversteek is de aankomst

een zoete overwinning, die alle zoute ontberingen

onmiddellijk doen vergeten.

Alle boten in de citaten zijn vergelijkbaar met Duende:

zware, kleine (semi)langkielers.

www.zeilen.nl

oktoBer 2009 107

More magazines by this user
Similar magazines