folder: alles over eieren - Blij met een Ei

blijmeteenei.nl

folder: alles over eieren - Blij met een Ei

Stichting Blij met een Ei

De Stichting Blij met een Ei geeft voorlichting over de legpluimveehouderij in Nederland

en stimuleert de dialoog tussen sector en consument. Het doel van de Stichting is

de bevordering van een duurzame en economisch sterke legpluimveesector, gebaseerd

op wensen uit de maatschappij. Alle voorlichtende activiteiten van de Stichting Blij met een Ei

worden uitgevoerd door legpluimveehouders en andere vrijwilligers.

Stichting Blij met een Ei | Postbus 460 | 2700 AL Zoetermeer

post@blijmeteenei.nl | www.blijmeteenei.nl

Alles over

eieren


Nederland is een echt ei-land

In Nederland worden jaarlijks ruim 10 miljard kippeneieren

geproduceerd. We mogen ons land dan

ook gerust een ei-land noemen. Gemiddeld eten

we per persoon zo’n 185 eieren per jaar. Driekwart

daarvan zijn hele eieren. De rest is verwerkt; onder

meer in koekjes, mayonaise, eiersalade, pasta’s en

advocaat. In vergelijking met andere landen zijn wij

echter bescheiden ei-eters.

Eierconsumptie per persoon per jaar

Frankrijk 229

Italië 211

Duitsland 203

Verenigd Koninkrijk 187

Nederland 185

Spanje 182

Tortilla hapjes

voor 4-6 personen

6 eieren M

700 g vastkokende aardappelen

zout uit de molen

bakspray of olie om in te vetten

3 rode paprika’s

1 ui en 2 teentjes knoflook

2 eetl. olie

2 dl slagroom (35% vet)

3 dl melk

100 g vers geraspte Parmezaanse kaas

peper en nootmuskaat uit de molen

haal eieren op tijd uit

de koelkast voordat je

ze gaat gebruiken

Kook de geschilde aardappelen in ca. 20 minuten gaar in water met een beetje zout. Giet de aardappelen af en

laat ze afkoelen. Zet de oven op 180° C en vet een hoekige ovenschaal van 20x30 cm in. Snijd de gewassen,

schoongemaakte paprika’s in grove repen. Pel de ui evenals de knoflook en hak beide fijn. Verwarm de olie in een

koekenpan. Bak hierin de paprika´s met de ui en de knoflook lichtbruin. Snijd de aardappelen in plakjes van ½ cm

dikte en leg hiervan de helft in de schaal. Schep hierop de helft van de paprika’s, daarop de overige aardappelen

en de paprika’s. Klop de eieren los met de slagroom, de melk en de kaas. Kruid met zout, peper en nootmuskaat.

Giet het eimengsel in de ovenschaal zodat alles goed is bedekt. Bak de tortilla middenin de oven in ca. 35 minuten

goudbruin. Neem de hete schaal er dan voorzichtig uit en leg er een plank op. Keer het geheel en snijd de tortilla

in hapklare blokjes. Steek houten prikkers in de hapjes en serveer ze meteen.

2 3


Huisvesting

Kippen die consumptie-eieren leggen, de zogenaamde

legkippen, leven in Nederland in een van de

volgende vier houderijsystemen:

• scharrelhouderij

• houderij met vrije-uitloop

• biologische houderij

• kooihouderij

De regels voor deze systemen zijn binnen de Europese

Unie wettelijk vastgelegd en gelden dus voor

elk EU-land. Ruim 84% van de eieren die in Nederland

worden verkocht, zijn scharreleieren. Ongeveer

5% is van kippen met vrije uitloop, 2,5% is biologisch

en de overige eieren zijn kooieieren.

Kippenvoer

In alle houderijsystemen krijgen de kippen hetzelfde

voer. Meestal bestaat dat uit een mengsel van

granen, maïs, soja, tapioca, vitaminen en kalksteentjes.

Kippen in de biologische houderij krijgen

biologisch geteeld voer. De kippen die naar buiten

kunnen, pikken daar natuurlijk ook voer op zoals

gras en dergelijke.

In Nederland hebben de meeste pluimveestallen een inrichting waarbij de kippen zich vrij in de stal

kunnen bewegen. Er ligt strooisel op de vloer waar de kippen kunnen scharrelen en er staan in de stal etages

met zitstokken op verschillende hoogten. Op deze niveaus kunnen de kippen eten, drinken en eieren

leggen in de legnesten. Bij de ontwikkeling van deze stallen is uitgegaan van het natuurlijke gedrag van

de kip en ’s avonds gaan de kippen dan ook op stok.

De eieren die geproduceerd worden, rollen vanuit het legnest op een band. Via deze band worden de

eieren getransporteerd naar de inpakmachine. De mest van de kippen wordt voor het overgrote deel opgevangen

en regelmatig afgevoerd naar een speciale mestopvang.

Scharreleieren

De legkippen in een scharrelstal worden gehouden

op de vloer en op de verschillende etages. In een

scharrelstal mogen maximaal negen kippen per m²

gehouden worden.

Biologische eieren

Biologische kippen worden meestal in dezelfde

stallen gehouden als scharrel- of vrije-uitloop kippen

alleen mogen er maximaal 6 kippen op 1 m². Buiten

heeft elke kip weer minimaal 4 m² ter beschikking

met gras en bomen. Biologische kippen krijgen

biologisch geteeld voer. De snavels mogen niet behandeld

worden om verenpikkerij te voorkomen.

Vrije-uitloop eieren

Deze kippen worden net als scharrelkippen gehouden

maar kunnen overdag naar buiten. Elke kip

moet buiten ten minste 4 m² oppervlakte hebben, die

hoofdzakelijk begroeid is met gras en bomen.

Kooieieren

Kooieieren zijn afkomstig van kippen die worden

gehouden in stallen met daarin grote kooien. Vanaf

2012 gelden er aangescherpte wettelijke eisen. Elke

kooi bevat volgens de nieuwe eisen een legnest, zitstok,

scharrelruimte en een voer- en drinkgelegenheid.

De kooien moeten groter zijn dan 2 m² met

voor elke kip minimaal 800 cm² leefruimte.

4 5


Wilde eiersalade met broodballen

IKB, een belangrijk begrip

De productie van eieren is aan veel kwaliteitsvoor

4 personen

eisen gebonden. Zo worden er eisen gesteld aan

8 eieren L of XL

het voer, de inrichting van de stallen, de hygiëne en

500 g oud witbrood in stukjes

het management op de bedrijven. Eieren die aan

2 dl melk

alle kwaliteitseisen voldoen, zijn herkenbaar aan het

1 grote ui

IKB-keurmerk. De letters IKB staan voor Integrale

20 g boter of 1 eetl. olie

Keten Beheersing. Dit betekent dat de route die het

1 bosje fijngehakte peterselie

ei aflegt van kip tot klant aan strenge hygiënische

zout, peper en nootmuskaat uit de molen

eisen voldoet.

70 g ongepelde zonnebloempitten

50 g verse rucola

20 g bieslook

12 plakjes gekookte ham

4 eetl. olijfolie

2 eetl. aceto balsamico of Italiaanse azijn

Strenge controle en hygiëne

Voor het houden van kippen en het verhandelen van

maak de broodballen

eieren gelden strenge regels, die strikt nageleefd

een dag van tevoren, zodat

moeten worden. Er wordt hier nauwkeurig op toe-

ze goed te snijden zijn

gezien en overtredingen worden bestraft. De kans

is dus uiterst klein dat een ei Salmonella bevat of

andere bacteriën die een voedselvergiftiging kun-

Vul een kom met het brood en breng de melk aan de kook. Giet de melk op het brood en laat dit ca. 15 minuten

nen veroorzaken. In alle schakels (van kippenfok-

weken. Breng een grote pan met ruim water en een beetje zout aan de kook. Pel de ui en snijd die klein. Verwarm

kerij tot en met eierenhandelaar) worden uitgebreide

de boter in een pan, bak hierin de ui lichtbruin en zet het vuur uit. Roer de peterselie er doorheen en voeg dit toe

maatregelen genomen om dit risico tot bijna nul te

aan het brood. Kruid met zout, peper en nootmuskaat en voeg dan twee eieren toe. Kneed met schone, vochtige

reduceren. Uiteindelijk is een goede hygiëne in de

handen 6-8 ronde eibroodballen. Leg deze in het kokende water gedurende ca. 25 minuten. Neem ze er dan met

keuken heel belangrijk, maar dat geldt voor alle

een schuimspaan uit en laat goed afkoelen. Breng de overige eieren in een pan met ruim water aan de kook. Kook

voedingsproducten.

ze 8 minuten en laat daarna direct schrikken onder stromend koud water. Pel de eieren en halveer ze. Rooster

de pitten in een ‘droge’ pan en zet ze even apart. Was de verse kruiden, schud ze droog en hak de bieslook in

grove stukken. Snijd de afgekoelde eibroodballen in stukken. Verdeel die met de gehalveerde eieren en de ham

over 4 borden. Meng de olie met de aceto, kruid met zout en peper en druppel dit over de salade. Bestrooi met

de pitten en de verse kruiden.

6 7


De herkomst van het ei

Op het doosje en op het ei is allerlei informatie te

vinden. Niet alleen over de huisvesting van de kip

die het ei heeft gelegd, maar ook over een aantal

belangrijke keurmerken. Wettelijk moeten een aantal

gegevens op het doosje staan vermeld, zoals:

• het houderijsysteem

• de kwaliteits- en gewichtsklasse

• aantal verpakte eieren

• datum minimale houdbaarheid

• naam, adres en registratienummer

van pakstation

• adviestekst: na aankoop koel bewaren

Gewichtsklasse

Een gemiddeld ei weegt tussen de 60 en 65 gram.

Maar meestal leggen kippen geen ‘gemiddelde’

eieren. Je hebt doosjes eieren in S, M, L en XL, maar

je hebt ook doosjes met verschillende maten. Dit

staat dan op de verpakking vermeld.

S (small) ei van minder dan 53 gram

M (medium) ei van 53 tot 63 gram

L (large) ei van 63 tot 73 gram

XL (extra large) ei van 73 gram of zwaarder

Kwaliteitsklasse

Eieren in de winkel zijn altijd van kwaliteitsklasse A.

Dit betekent dat ze voldoen aan de voorgeschreven

kwaliteitsnormen van de Europese Unie. Eieren die

niet aan klasse A voldoen, haalt het pakstation eruit

zodat ze niet in de winkel terechtkomen.

Het stempel op het ei

Alle eieren zijn voorzien van een stempel: de eicode.

Deze code vertelt precies waar het ei vandaan komt.

Een voorbeeld van zo’n stempel is: 2 NL 90245501.

Het eerste cijfer geeft aan hoe de kip gehuisvest is:

0 = biologisch

1 = vrije-uitloop

2 = scharrel

3 = kooi

De volgende twee letters duiden op het land van

herkomst, bijv. Nederland (NL). De cijfers daarna geven

aan op welk legpluimveebedrijf het ei is gelegd.

Ook losse eieren zijn met deze code gestempeld.

Hartige spinazie-ricottataart

met ei

voor 10-12 porties

3 eieren M

20 plakjes bladerdeeg uit de diepvries van 10x10 cm

olie om in te vetten

1 ui

3 eetl. olijfolie

600 g gewassen verse bladspinazie

50 g gehakte pijnboompitten

60 g Parmezaanse kaas

500 g ricotta

2 eetl. bloem

zout, peper en nootmuskaat uit de molen

bedek het deeg met

aluminiumfolie, als het

deeg te bruin wordt

Ontdooi het deeg. Vet een ronde bakvorm van 32 cm doorsnede in met een beetje olie. Zet de oven op 210° C.

Plaats een rooster middenin de oven. Bekleed de bakvorm met het deeg en druk het deeg goed aan. Pel de ui en

snijd die klein. Verwarm de olie in een grote pan en bak hierin de ui lichtbruin. Voeg de spinazie, de pijnboompitten

toe en laat de spinazie slinken. Giet het mengsel in een vergiet, snijd alles klein en laat afkoelen. Vul een kom met

de spinazie, de kaas, de ricotta, de bloem en de losgeklopte eieren. Kruid met zout, peper en nootmuskaat. Schep

het spinaziemengsel in de bakvorm en bedek met een tweede laag deeg. Buig de randjes goed om en maak gaatjes

met een vork aan de bovenkant. Zet de oven dan op 180° C en bak hierin de taart in ca. 40 minuten lichtbruin.

8 9


Hoe lang zijn eieren te bewaren?

Op het doosje staat informatie over de houdbaar-

heid van de eieren. Deze zogenoemde T.H.T-datum

(Tenminste Houdbaar Tot) geeft aan tot wanneer de

eieren - mits op de juiste wijze bewaard - in elk geval

te gebruiken zijn. Dat wil niet zeggen dat ze daarna

niet meer geschikt zijn voor consumptie.

Bewaaradviezen

De schaal van een ei is poreus. Daarom is het

advies eieren niet te bewaren in de nabijheid van

sterk ruikende producten, zoals vis en knoflook. Ook

is het beter om grote schommelingen in temperatuur

te voorkomen. Bewaar eieren daarom bij voorkeur in

de originele doos in de koelkast, en dus niet in het

rekje in de deur omdat de temperatuur daar sterk

varieert door het open- en dichtgaan. Gepelde hardgekookte

eieren blijven onder koud water twee à drie

dagen goed in de koelkast. Wel is het aan te raden

om iedere dag het water te verversen.

Koken is een eitje

Het ideale recept voor het koken van een eitje is

uiterst simpel. Prik vooraf een gaatje in de bolle kant

van het ei met een speciale eiprikker om het barsten

te voorkomen. Breng de eieren met ruim water

aan de kook. Reken de kooktijd vanaf het moment

dat het water kookt. Voor een doorsnee ei M gelden

de volgende kooktijden:

• zacht : 3 tot 4 minuten

• halfzacht: 4 tot 5 minuten

• hard : 8 minuten

Beter is het een ei te koken ‘tegen koken aan’,

dus zachtjes koken dan zal de schaal niet zo snel

barsten. Een gekookt ei is makkelijker te pellen

wanneer het direct na het koken even ‘schrikt’ in

koud water. En wil je energie besparen, zet dan

1 minuut voor de adviestijd het gas uit en laat het

eitje nog 1½ minuut in het hete water liggen.

Frisse aardappelsalade

met eieren

voor 4 personen

4 hardgekookte eieren L of XL

1 kg vastkokende aardappelen

8 kleine augurkjes uit zoetzuur of zuur

2 uien en 6 lente- of bosuitjes

dressing van mayonaise, olie, citroensap en yoghurt

peper en zout uit de molen

selderij voor garnering

zet bij het koken van een ei

1 minuut eerder dan de adviestijd

het gas uit en laat het ei nog

1½ minuut in het hete water

liggen; dit spaart energie!

Kook de schoongeboende aardappelen in de schil

tot ze net gaar zijn. Dompel ze even onder in koud

water, verwijder dan de schil en laat ze goed afkoelen!

Snijd de koude aardappelen in schijfjes en leg ze

in een serveerschaal. Snijd de eieren in plakjes met

een eiersnijder en leg die op de aardappelen. Snijd

de uitgelekte augurkjes klein en voeg ze toe aan

de aardappelen. Maak van alle kleingesneden uien

met de overige ingrediënten een dressing. Schep de

dressing voorzichtig door het aardappeleimengsel.

Proef de aardappelsalade en maak dit op smaak af

met peper en zout. Schep zo nu en dan om, bedek

met plasticfolie en plaats dit enige uren in de koelkast.

Voeg de garnering toe vóór het serveren.

10 11


Het ei

Quiche Lorraine met tomaat

Een ei bestaat voor zo’n 60% uit eiwit en voor onge-

Een ei daar zit veel in

In een ei zitten veel waardevolle voedingsstoffen.

Wat zit er allemaal in een ei:

voor 4-6 personen

veer 30% uit dooier. De rest is de schaal. Afhanke- • rijk aan aminozuren, belangrijk voor groei

3 eieren M

lijk van het voer van de kip varieert de kleur van de

en herstel van het lichaam

10 plakjes bladerdeeg uit de diepvries van 10x10 cm

dooier van lichtgeel tot diep oranje.

• eiwitten en vitamines zoals A, D, E, B12, B2

5 grote uien en 2 teentjes knoflook

• nuttige mineralen zoals fosfor en selenium

olijfolie om in te bakken en in te vetten

Bruine en witte eieren

• slechts 75 Kcal (315 kJ) in een ei van 60 gram

200 g magere ham in reepjes

Een witte kip legt meestal witte eieren en een bruine (Bron: Nevo, 2011)

2 flinke theel. gedroogde peterselie

kip meestal bruine. Ook aan het oorlelletje kun je

1½-2 dl crème fraîche

zien welke kleur ei de kip legt. Een kip met een rood Eieren zijn gezond. Het cholesterol in eieren is

peper uit de molen

oorlelletje legt meestal bruine eieren en een kip met nauwelijks van invloed op het cholesterol in bloed.

1 grote tomaat

een wit lelletje een wit ei.

Eieren bevatten belangrijke vitaminen en mineralen

die van belang zijn om je lichaam gezond te houden.

100 g geraspte Gruyère kaas

Om alle vitaminen en mineralen voldoende binnen

gebruik een siliconenvorm,

te krijgen is het belangrijk gevarieerd te eten en daar

die hoeft minder te

hoort een ei bij! Een gezonde volwassene die niet

vet eet en kiest voor magere varianten van vlees en

zuivel kan gerust een eitje meer eten.

worden ingevet

Ontdooi het deeg. Zet de oven op 200° C en plaats

een rooster middenin de oven. Snijd de gepelde uien

in halve ringen en snipper de knoflook fijn. Verwarm

een beetje olie in een wok en roerbak hierin de uien

met de knoflook. Voeg de ham toe en bak ze even

mee. Zet het vuur uit en roer er de peterselie doorheen.

Klop de eieren los met de crème fraîche en

peper naar smaak. Vet een quichebakvorm in met

een beetje olie en bekleed met het deeg. Druk het

deeg goed aan ook tegen de zijkanten. Schep het

uimengsel in de vorm en schenk het eimengsel erover

heen. Verdeel hierover de tomaat in plakjes en

bestrooi met de kaas. Plaats de vorm in de oven en

laat die in ca. 25 minuten gaar en goudbruin worden.

12 13


Ei in bolletje

voor 4 personen

4 eieren S

4 harde witte of bruine bolletjes

geraspte Parmezaanse kaas

zout en peper uit de molen

Zet de oven op 220° C. Snijd de kapjes van de bolletjes

en bewaar ze. Hol de broodjes uit en bestrooi

de bodem met een beetje kaas. Plaats de broodjes

in een ovenschaal en breek in elk broodje een ei. Zet

de schaal in de oven totdat het ei is gestold (ca. 5

minuten). Neem de schaal uit de oven en leg de

kapjes erbij. Bestrooi met wat zout en peper.

Wereldeidagen

Pasen en carnaval zijn hoogtijdagen voor het ei.

Maar officieel staat het ei wereldwijd centraal op

de tweede vrijdag en zaterdag in oktober. Op deze

dagen zijn namelijk de Wereldeidagen.

Interessante sites

www.blijmeteenei.nl

www.eiloveyou.nl

www.wereldeidagen.nl

www.pluimveemuseum.nl

g = gram

eetl. = eetlepel

theel. = theelepel

1dl = 100 cc of 100 ml

Indiase mie met ei

en cashewnoten

voor 4 personen

4 hardgekookte eieren M

225 g mie

150 g verse doperwten (of diepvries)

4 eetl. olie

50 g cashewnoten

1 kleine gesnipperde rode ui

mespunt rode currypasta of 2 theel. kerriepoeder

2 geraspte wortelen

2 dunne preien in ringen

1 rode paprika in blokjes

2 eetl. ketchup

1 eetl. sojasaus of tamarindesaus

ook lekker met gebakken

spiegeleieren en pittige

groene pepers

Kook de mie en de doperwten. Verwarm 1 eetlepel

olie in een grote wok en bak hierin de cashewnoten

lichtbruin. Neem de noten daarna uit de wok en

laat ze uitlekken op keukenpapier. Roerbak de ui en

voeg de kerrie toe met de overige olie. Voeg ook de

wortel, de prei en de paprika toe en roerbak dit mee.

Snijd de gekookte eieren in partjes. Roer dan de

ketchup, de sojasaus, de gekookte mie door het

wokgerecht. Blijf roeren zodat de mie niet gaat vastplakken.

Serveer dit gerecht op een warme schaal

en voeg de doperwten, de noten en de eieren toe.

14 15

More magazines by this user
Similar magazines