Rondetafelgesprek - Mulder Obdam

Rondetafelgesprek Tekst: Isabelle Brus • Fotografie: Lex Salverda
Rondetafelgesprek
Vechten om
Cor van Vliet is voorzitter
van Bouwend Nederland
West-Friesland. Hij is gespreksleider
van dit rondetafelgesprek met
een gezelschap ondernemers uit
de regionale bouwsector.
www.bouwendnederland.nl
16
Negen gedreven ondernemers
van negen verschillende aan de
bouw gerelateerde bedrijven uit
de regio discussiëren een middag over de
problemen die zich voordoen en buigen
zich over mogelijke oplossingen die praktisch
genoeg zijn om ze ook daadwerkelijk
in gang te zetten. Cor van Vliet, voorzitter
van Bouwend Nederland West-Friesland
en directeur van Mulder Obdam, leidt het
rondetafelgesprek.
het ONDERNEMERS BELANG
Sander Mul is projectmanager bij
Mulder Obdam. Mulder Obdam
ontwikkelt veelal op eigen initiatief
projecten waarbij nauw wordt
samengewerkt met gemeenten,
architecten en andere bouwbedrijven.
www.mulderobdam.nl
Niels Vrijenhoek is vestigingsmanager
van Bouwmaat Hoorn en
Purmerend. Deze franchiseorganisatie
levert bouwmaterialen aan
kleine en middelgrote bouwbedrijven
in de regio.
www.bouwmaat.nl.
Dát er gebouwd wordt is voor het grote publiek duidelijk zichtbaar. Maar er echt stil bij staan
doen er niet veel. Ze associëren de sector al snel met corruptie en fraude. De dagelijkse prak-
tijk is wel anders: met name kleine en middelgrote bedrijven werken keihard om het hoofd
boven water te houden op de huidige overlevingsmarkt. “Het is echt vechten geblazen.”
Onder de kostprijs
“Welke ondernemer gaat nou twintig tot
vijfentwintig procent ónder de kostprijs
werken?” Van Vliet taxeert zijn gesprekspartners.
Zij weten wel beter. In de huidige
tijden komt het meer dan eens voor dat
ze hun oorspronkelijke berekening van
wat een werk moet kosten volledig terugdraaien
en gewoon laag gaan bieden. “Als
je de echte prijs gaat berekenen, word je
nooit gekozen.”
Robbert van Aarst is manager
van Edmon Keukens, met vijf
vestigingen in Noord-Holland en
Flevoland. Het bedrijf is onderdeel
van de Mandemakers Groep.
www.edmon.nl.
Dirk Loos is directeur van Loos Betonvloeren
Obdam en beaamt Van Vliets
opmerking volledig. Zelfs bij grote bouwbedrijven
gaat het er nu zo aan toe. “De
calculatieafdeling maakt een berekening,
het hoofd van de afdeling haalt daar al
wat van af, dat doet de directie ook nog
eens, en dan wordt er ingeschreven.” En
het is geen enkele garantie om het project
binnen te halen, want bij de concurrent
doen ze hetzelfde. Loos zelf is al in 2008
begonnen met bezuinigen. “Bij een offerte
beknibbel je op de kleinste details. Kan
er nog een man af, kun je minder uren
rekenen? De overheadkosten neem ik bij
de grote werken sowieso niet meer mee.”
Hendrik-Jan Toes van Toes Montage uit
Schagen ziet ook dat er onder de kostprijs
gewerkt wordt. “De aannemers hebben
hun concurrentiestrijd verlegd naar de

Meer kwaliteit voor minder geld: eindgebruiker profiteert van malaise
die schaarse opdracht
Hendrik Jan Toes is eigenaar van
Toes Montage uit Schagen. Het
bedrijf is gespecialiseerd in daken
gevelbouw en werkt nationaal
en internationaal, als onderaannemer
en als hoofdaannemer.
www.toesmontage.nl.
onderaannemers. De onderaannemer
besteedt op zijn beurt weer werk uit aan
zzp’ers of nog goedkopere onderaannemers.”
Een logisch maar verstrekkend
gevolg daarvan is dat de kwaliteit van de
bouw achteruit holt, zeker als het toezicht
beperkt is, stelt Toes.
Kwestie van rekenen
Je zou inderdaad denken dat al dat bezuinigen
en beknibbelen op de kosten wel
gevolgen moet hebben voor de kwaliteit,
stelt Van Vliet. “Die kwaliteit houden wij
wel vast, anders zit je de volgende keer
sowieso niet meer aan tafel”, zegt Loos. Hij
erkent dat er voor 2008 gerust wel eens een
man teveel werd ingezet op een project,
maar sinds 2008 komt dat niet meer voor.
“Er valt bar weinig meer te snijden.” Van
Vliet probeert zich te verplaatsen in de
Leander Beuling is directeur van
Installatieburo Beuling uit De
Goorn. Het bedrijf werkt voor de
particuliere en de zakelijke markt
en is onder meer gespecialiseerd
in gas- en waterleiding, riolering
en energietechnieken.
www.beulingbv.nl.
opdrachtgever. “Als jij vroeger wel eens wat
meer vroeg, die man teveel bijvoorbeeld,
dan denken opdrachtgevers nu misschien
ook wel ‘die zakkenvullers gaan we nu eens
wat minder gunnen’.”
Leander Beuling, directeur van Installatiebureau
Beuling, en Robbert van
Aarst van Edmon Keukens ervaren het
calculatieverhaal totaal anders dan Loos.
Beuling heeft naar eigen zeggen zijn offertes
altijd marktconform aangeboden. “Onze
prijzen zijn altijd constant, ongeacht of
we in goede of slechte tijden verkeren.”
In de keukenbranche gaat het gewoon
anders. Omdat in koophuizen standaard
een basiskeuken wordt ingerekend, is het
aanbod aan woningbouwcorporaties of
projectontwikkelaars altijd hetzelfde. “De
uiteindelijke eigenaar van het huis gaat de
keuken kopen en dan pas pakken wij onze
Harm Mulder is eigenaar van
Harm Mulder Schilderwerken
uit Obdam. Ze schilderen bij
bedrijven en particulieren,
zowel binnen als buiten.
www.harmmulderschilder.nl.
Dirk Loos is directeur van Loos
Betonvloeren Obdam, met
vestigingen in Obdam en Geleen,
en van Loos Betonreparaties.
De bedrijven werken nauw samen
met andere partners en kunnen zo
een compleet pakket aanbieden.
www.loosbetonvloeren.nl.
marge. Daar moeten we nu wel in snijden
omdat de concurrentie het nog goedkoper
aanbiedt.”
“Zouden minder pieken en dalen in de prijs
voor de branche als geheel ook niet goed
zijn?” vraagt Van Vliet zich af. Niet alleen
voor het imago van de branche, maar ook
naar de consument toe, vindt Van Aarst. “In
de keukenhandel gebeurde het vaak dat
de klant altijd nog korting kon krijgen. Wij
werken er nu naar toe om dat niet meer te
doen.” Toch biedt die prijsdifferentiatie ook
de mogelijkheid om die -zoals nu blijkt zeer
noodzakelijke- buffer te kunnen opbouwen
in goede tijden. “Die buffer hebben we nu
wel heel hard nodig”, zegt Loos. Toes merkt
op dat zij al jaren alleen tegen reële scherpe
prijzen projecten aannemen. “Wij hoeven
daarom niet in te boeten op kwaliteit en kunnen
afgegeven garanties altijd nakomen.”
het ONDERNEMERS BELANG
17

Rondetafelgesprek
18 het ONDERNEMERS BELANG
Zakkenvullers
Van Vliet wil het even wat breder trekken.
“De bouw heeft het imago dat ze in
goede tijden het geld uit de zakken van
de opdrachtgevers heeft geklopt. Dus nu
denken die opdrachtgevers nou, we gaan
ze dat even laten voelen…” Loos vraagt
zich af of dat nou een gerichte actie van de
opdrachtgevers is of dat het gewoon de
concurrentiepositie die dat noodzakelijk
maakt? Van Vliet: “Al dat vechten, is dat
eigenlijk wel zo handig?” Harm Mulder,
eigenaar van Harm Mulder Schilderwerken,
denkt dat je er als ondernemer niet aan
ontkomt. “Je filtert een opdracht helemaal
uit, hoeveel uur heb je écht nodig, een
eenheidsprijs gaat niet meer op.”
Niels Vrijenhoek, vestigingsmanager van
Bouwmaat in Hoorn en Purmerend, mengt
zich nu in het gesprek. Of de ondernemers
dan ook vinden dat ze beter calculeren dan
voorheen. “Niet beter, anders. Je neemt
meer risico’s en je bent dan inderdaad
goedkoper”, zegt Mulder. Vrijenhoek zelf
is met Bouwmaat meer gebonden aan de
vaste prijzen - elke vestiging voert het uni-
forme concern-prijsbeleid - maar gooit het
meer op een betere nazorg. “We merken
de crisis wel degelijk. Voorheen groeiden
we elk jaar tien procent, nu moeten we ook
vechten. Dat houdt in dat we beter offreren,
meer nabellen, en als dat kan onder de
offerteprijs van concurrent gaan zitten.”
In deze overlevingsmarkt moet je net wat
slimmer zijn dan de concurrent. Vrijenhoek
voert als de klant dat wil ook puin af van de
bouwplaats. “We focussen op extra service
om ons te onderscheiden.”
Veel aannemers moeten zich bewust zijn
van de rol die ze zijn gaan spelen, stipt
Toes zijdelings een ander onderwerp aan.
“Veel aannemers fungeren nu als organisatiebureau.
Zij leggen hun algemene
voorwaarden op aan de onderaannemer
en eisen bijvoorbeeld volledige kennis van
het Bouwbesluit. Dat gaat verder dan alleen
bestek en tekeningen die geproduceerd
worden door deskundigen”, zegt Toes. Een
mogelijk gevolg daarvan kan zijn dat investeerders
de schakel aannemer overslaan en
alleen een directievoerder inschakelen. “Zitten
de aannemers daar wel op te wachten?”
Overlevingsstrategie
“Je moet als bedrijf een strategie hebben
om je aan te passen aan de markt
waarin je zit. En dan heb ik het niet over
het overleven van één jaar, maar al van
twee tot drie jaar. Bovendien mogen we
nog wel twee tot drie jaar verder vooruit
kijken,” zegt Sander Mul, projectleider bij
Mulder Obdam. Hij stelt onomwonden
vast dat organisaties echte overlevingsskills
moeten ontwikkelen. “Niet alleen
als organisatie verbeteren en innoveren,
maar ook kijken of dat plan houdbaar is
voor de korte en middellange termijn.”
Bij Loos Betonvloeren Obdam hebben
ze een planning van één à twee weken.
Daar staat tegenover dat ze in 2008 de
narigheid zagen aankomen en direct
hebben ingezet op infra. “Daar hebben
we flink werk uitgehaald. We werken nu
bijvoorbeeld mee aan de tunnels in de
A4 bij Roelofarendsveen en Leiden. Dat
zijn grote projecten, waar we wel vier jaar
bezig zijn. Heerlijk!” En bij particulieren
zijn woonvloeren een hype op het
moment.

Beuling voelde zich nooit te goed
om klein werk bij particulieren op
te pakken, en merkt nu dat dat een
interessante markt is. “We werken bij
dergelijke klussen ook samen met een
elektricien, en pakken CV en ventilatie
erbij. We zien daar ook mogelijkheden
om een redelijke marge te halen.” Van
Vliet ziet een trend, want waar Mulder
Obdam merkt dat onder meer de BAM
in hun vijver zit te vissen, doen de onderaannemers
dat dus in de vijver met
de particulieren. “Mag dat wel?” Beuling
ziet geen probleem. “Het zijn kansen en
het is overleven, klaar.”
Klantvriendelijker in crisis
Achterover hangen en blijven denken
‘ik zie wel wat er bij mij langs komt’
is inderdaad een totaal achterhaalde
strategie, vindt Mul. “Je moet echt
kijken waar je ‘t kan pakken, waar je
kansen liggen.” Als ondernemer moet je
ook echt beter dan vroeger kijken naar
je afzetmarkt. De concurrentie hijgt in je
nek, je moet je klanten goed kennen wil
je ze goed kunnen bedienen. Daar kan
Van Aarst over meepraten. Werden er in
2008 in Nederland nog 235.000 keukens
verkocht, in 2011 waren dat er nog
maar 135.000. “En ook voor 2012 zie je
een verdere terugloop in de verkoop.”
Van Aarst maakt zich persoonlijk minder
zorgen: Edmon Keukens staat in de plus
ten opzichte van vorig jaar. “Wij zijn
een lokale keten met vijf winkels. Wij
hebben bewust goed gekeken naar wie
onze klanten zijn, zijn anders met onze
klanten omgegaan en plukken daar nu
de vruchten van.” Van Vliet concludeert
cynisch dat ze in hoogtij dus minder
klantvriendelijk zijn. “Is dat niet een
beetje gek?” Van Aarst wil niet per se
beweren dat ze nu klantvriendelijker
zijn, maar verkopers kunnen wel meer
de tijd nemen, de klant mag rustig
nadenken. “In hoogtij is dat schieten
met hagel.”
Natuurlijk kun je je focussen op de
klant, maar Beuling gooit het liever ook
over een andere boeg: ketensamenwerking.
Daar is volgens hem veel voordeel
mee te behalen, voor alle partners.
“Als je weet wat je aan elkaar hebt, als
je elkaars kwaliteit kent, hoe snel je
werkt, dan denk ik dat je juist op niet zo
denderende projecten elkaar wel moet
helpen en opzoeken.” Beuling spreekt
uit eigen ervaring: ze werken veel
samen met Mulder Obdam. Zijn schrikbeeld
is de aannemer die de allerlaagste
offerte pakt en het contract helemaal
dichttimmert. “Dat is volgens mij niet de
methode.” Toes ziet ook veel kansen in
samenwerking. “Een project uitvoeren
in een bouwteam geeft wellicht een
hogere prijs, maar veel minder kosten
op termijn.”
het ONDERNEMERS BELANG
19

Rondetafelgesprek
20 het ONDERNEMERS BELANG
Meer voor minder
Terug naar de prijs. Van Vliet hoort iedereen
zeggen dat ze de kwaliteit handhaven,
tegen een lagere prijs. Is dat wel reëel?
“Waarom blijven wij de opdrachtgever
maar pleasen met steeds lagere prijzen?”
Zolang de rotte appels er niet uit vallen,
kun je niet anders, vindt Loos. En ook
Mulder vindt de kwaliteit een must, waar
je niet op kunt bezuinigen. “Je moet
meegaan met de mogelijkheden en een
betere kwaliteit leveren dan ooit tevoren.
De controle is ook veel beter.” Mul ziet een
trend: de kwaliteit gaat omhoog en de prijs
omlaag - klanten krijgen gewoon meer
voor minder. “De kam gaat erdoorheen, de
knoeier valt nu meteen af. Helaas blijven
er genoeg rotte appels over.” In deze regio
zijn het inderdaad lang niet alleen slechte
bedrijven die zijn omgevallen, juist ook
een aantal topbedrijven. Dat de markt zich
tijdens de crisis verschoont, daar gelooft
Mul niet zo in. Loos beaamt dat; het zijn
vaak zzp’ers die vervolgens weer opnieuw
clusteren.
Van Vliet blijft het gek vinden. “Eigenlijk
zijn onze klanten in een hoogconjunctuur
slechter af, want in een laagconjunctuur
worden ze beter behandeld! We worden
wel met onze neus op de feiten gedrukt.”
Betalingsverkeer
Nog meer fi nanciën. “Vallen de grote jongens
om omdat het werk ophoudt of vanwege
liquiditeitsproblemen?” vraagt Van
Vliet zich af. Liquiditeit is zeker geen onbelangrijke
factor. Loos heeft al in 2004 zijn
leveranciers verzocht om zelf pas na zestig
dagen te hoeven betalen. “Daar gingen ze
mee akkoord, en gelukkig maar. Wij krijgen
nu gemiddeld pas na 57 dagen betaald. Dat
lag altijd rond de veertig dagen, de tendens
is al jaren dat het omhoog gaat.”
Nu doet Van Vliet een duit in het zakje
namens Mulder Obdam. Als aannemer
hebben zij last van het stapelen van
bankgaranties en van de late betaling van
de laatste termijn na oplevering van een
project. “Soms wordt die laatste termijn
pas een half jaar na oplevering betaald.
Eigenlijk willen wij dat dus doorschuiven
naar de onderaannemers: gedeelde smart,
zeg maar.” Voor Mulder Obdam is het
namelijk ook haast niet te behappen, legt
Van Vliet uit. “Laatst hadden we vier grote
klussen afgerond, moesten we een half jaar
wachten op twee miljoen euro. Terwijl onze
onderaannemers na een maand zeggen:
‘mag ik even vangen?’ Dan krijg je een veel
te grote spanning in je liquiditeit.” Beuling
vindt niet dat de aannemer dat probleem
mag verleggen naar de onderaannemer.
“Zulke afspraken worden buiten hem om
gemaakt, hij mag daar dan niet de dupe
van worden.” Hoezo de dupe, als dat een
voorwaarde in het project is, dan is het
toch niet onredelijk om voor alle meewerkende
partijen dezelfde betaaltermijn te
hanteren? “Als dat vooraf bekend wordt gemaakt,
oké, dan heb je als ondernemer een
keuze. Maar in de praktijk word je er tijdens
de klus gewoon mee geconfronteerd”,
zegt Beuling. Zoiets is ook haast niet uit te
leggen, vindt Mul. “Dan zou bijvoorbeeld
de heier zijn laatste tien procent pas een
half jaar na oplevering van het gebouw
krijgen, zeg een jaar na de laatste paal. Dat
kan gewoon niet.”
Spiraal ombuigen
Van Vliet wil van de anderen weten of zij
ideeën hebben om die negatieve betalingsspiraal
om te buigen. Beginnen bij de
overheid, reageert Loos direct. “Die zouden
dat eerder betalen wel gaan opstarten,
maar hun termijn staat nog steeds op
negentig dagen.” Hoog tijd dat de overheid
dat naar dertig dagen terugschroeft, dan
kan iedereen daar weer in mee gaan. “Wat
een arrogantie eigenlijk”, zegt Van Vliet.
“Want behalve die betaaltermijn stellen ze
ook allerlei voorwaarden en regels.” Een
verandering van het betaalgedrag van de
overheid zou kortom een enorme impuls
geven, het geld wordt dan gewoon sneller
rondgepompt, concludeert hij. Of we moeten
de opdrachtgevers beter sturen.
“Zekerheidsstellingen, dat zijn het.” Mul
wijt het aan het gebrek aan vertrouwen
in de branche. Eerst een bankgarantie en

het ONDERNEMERS BELANG
21

Rondetafelgesprek
22 het ONDERNEMERS BELANG
dan die laatste termijn vaststellen, want o
wee als er nog iets zou kunnen gebeuren.
“Terwijl dat totaal niet in verhouding
staat tot het mogelijke gebrek aan wat is
opgeleverd.”
“Hoe lossen we dat op?” vraagt Van Vliet.
Mul oppert een constructie met een waarborgfonds
zoals de reisbranche dat kent
met de SGR en Woningborg in de woningbouw.
“Dan heeft de opdrachtgever een
afbouwgarantie; hij zou bij oplevering dan
gewoon gelijk moeten betalen.” Maar er
zijn geen regels over en aannemers zitten
niet in een positie om daar iets aan te doen,
vindt Mul. Bovendien: de opdrachtgever zit
in een riante positie. Met zijn waarborgeis
komt hij snel uit bij de grote partijen. “Dat
is dus een nadeel voor bedrijven die vooral
regionaal werken; die kunnen zulke zware
concerngaranties gewoon niet bieden.”
Terug naar af
Als straks de economie weer draait, gaan we
het dan weer doen zoals vroeger? Dus meer
mensen op het werk, marges verruimen
enzovoorts? Van Vliet krijgt repliek van Mul.
“Nou ben ik nog vrij jong maar volgens mij
word je van elke crisis sterker. Er vinden
verbeterslagen plaats in je processen die niet
meer teruggedraaid zullen worden.”
“Oké, dan is de kwaliteit straks beter, maar
bestaat er geen gevaar voor rancune?”, vraagt
Van Vliet. “Dat we straks die opdrachtgevers
die zich nu zo hard opstellen met gelijke munt
terugbetalen? En dus weer de prijs opvoeren?”
Loos vindt een gezonde buff er wel belangrijk
en denkt ook wel dat het nodig is om het
eigen vermogen eerst weer op te krikken.
“Maar kunnen we dat uitleggen? Want dat is
volgens mij ons grootste probleem, dat we
het niet weten uit te leggen”, zegt Van Vliet.

Vaste tijden
“Waarom ligt het werk in de bouw in de vier
mooiste weken van het jaar stil?” Van Vliet
durft zelfs te beweren dat bouwbedrijven
in 44 weken hun omzet moeten maken.
Algehele instemming. Mul wijt het aan het
traditionele karakter van de branche als
geheel dat het sociale stelsel niet op de
schop gaat. “Agrariërs werken als het moet,
en als er geen werk is of als het weer het
niet toelaat, dan werken ze niet.” Maar als je
daar iets aan wilt veranderen zul je het met
z’n allen moeten doen, anders werkt het
niet, stelt Vrijenhoek.
“In Scandinavië en Zuid-Europa lukt het
ook, daar moeten wij ook heen. Maar dan
moet je ook naar de overheid kijken, de
gemeente is in de zomer ook vijf tot zes
weken gesloten”, zegt Van Vliet. Over
de overheid gesproken: op gebied van
procedures en vergunningverlening zie je
maar weinig terug van de goede wil van de
overheid om de crisis aan te pakken. “En als
de voorgestelde btw-verhoging voor schilderwerk
-van 6 naar 21 procent- doorgaat,
dan hebben wij een acuut probleem”, zegt
Mulder.
Terug naar de werkdag: hoeveel uren
maken die schilders nou op een dag? De
standaard is 7,5 uur. “Waarom geen tien uur
als het in de zomer kan?” vraagt Van Vliet.
In het beton is dat anders: daar werken
de mannen standaard 55 tot 60 uur per
week. “Dat hoort er gewoon bij.” En ook de
keukenverkopers weten dat als er een klant
binnenkomt om half zes ‘s avonds, ze niet
om zes uur naar huis kunnen.
Ontzorgen
Ontzorgen is een hippe kreet, maar wie
doen dat allemaal? Het wordt zo genoemd
om op zijn minst de indruk te wekken dat
we meer doen dan anderen. Kijk naar de
Bouwmaat die ook het sloopafval afvoert,
als een soort extra service. Bij Beuling wisselt
het per project. “Veel aannemers willen
alles onderbrengen bij een partij, en ook al
is onze prijs dan superscherp, dan vissen
we toch achter het net.” Je moet dus breder
diensten aanbieden, concludeert Van Vliet.
Maar komt dat nou door de crisis of omdat
daar überhaupt behoefte aan bestaat?
Ziet iemand concrete oplossingen om de
huidige situatie in de bouw aan te pakken?
Mulder oppert dat de grondprijs omlaag
moet. “Materiaalprijzen blijven gelijk, de
energieprijs blijft stijgen. Maar de grondprijs
is nu vijftig procent van de woningprijs,
dat was twintig jaar terug twintig procent.”
Als de overheid die stap zet, verlaagt hij
dan zelf ook zijn marge, wil Van Vliet weten.
Mulder: “Als ik nog zoveel marge had, dan
zat ik hier niet!” Loos valt hem bij.
het ONDERNEMERS BELANG
23

Rondetafelgesprek
24 het ONDERNEMERS BELANG
Maar hij vindt het een illusie om te
denken dat de grondprijs omlaag zal
gaan. Meer openheid over de begroting,
daar ziet hij nog mogelijkheden.
“Als je meer partner van elkaar bent,
dan kun je ook nog een heel stuk
faalkosten weghalen”, zegt Vrijenhoek.
Door steeds opnieuw te werken met
een goede ploeg mensen, waarop je
kunt vertrouwen. Mul ziet toch nog
een obstakel: “Knappe jongen als jij
een goedkoper aanbod krijgt van een
ander en toch door blijft gaan met je
duurdere partner. Het tekort bepaalt de
prijs nu gewoon.”
Ook tijdens dit rondetafelgesprek reageren
deelnemers in de bouwketen op de
huidige economische ontwikkelingen:
de brede bouwkolom is nog steeds kind
van de rekening. Algehele indruk is dat
dit soort gesprekken leidt tot een grotere
Marktconforme prijzen, daar kun je volgens
Mul niet eens meer van spreken. Het gaat
volgens hem allemaal om herstel van vertrouwen.
“Je bedoelt te zeggen dat de klanten niet
weten wat ze aan de bouw hebben”, zegt Van
Vliet. “Maar als opdrachtgever weet je toch op
een gegeven moment met welke aannemer
goed valt te werken? Waar is de loyaliteit
gebleven?”
Van Aarst: “Alles is tegenwoordig te checken. Ik
doe de apparatuur weg tegen internetprijzen,
ik moet het echt hebben van de kasten. De
consument is ook veel kritischer geworden.”
Van die consumenten kunnen we nog wat
leren als conservatieve bouwers, vindt Mul.
saamhorigheid, waarin een ieder zich vrij
voelt uitspraken te doen.
Daar waar de klant zou profi teren van
de malaise in de bouw wordt ook pijnlijk
duidelijk dat schaarste van werk leidt tot
sterk verslechterende liquide posities van
bedrijven en erger. Het aantal faillissementen
in de bouwkolom is in 2012 met bijna
dertig procent gestegen ten opzichte van
de dezelfde periode in 2011.
Positieve ontwikkelingen zijn de inzet om
te komen tot een betere (keten)samenwerking,
het terugdringen van onnodige
kosten en transparantie cijfers, enzovoorts.
De overheid zou tenminste moeten
meewerken in die zin dat zij tijdig haar
Je moet als professional je begroting kunnen
onderbouwen. “Kost een kraan tien procent
meer dan op internet? Aan de loodgieter om
dat verschil uit te leggen.”
Transparantie
“Ook binnen een collegiale samenwerking kan
er nog veel meer openheid van zaken komen.
Soms zie ik in een verkoopboekje staan dat de
particulier 1100 euro moet betalen voor een
buitenkraan die ik voor 400 euro had aangeboden.
Dat is dan een gemiste kans, want die
particulier is ook niet gek!” zegt Beuling.
In die samenwerking is nog veel te winnen.
Vrijenhoek constateert ook dat je met z’n allen
probeert moderner te worden en slimmer te
bouwen, maar dat dat heel, heel langzaam
gaat. “Transparantie is dus een belangrijk
winstpunt”, concludeert Van Vliet.
Eerder met de opdrachtgever aan tafel
verdient ook minstens zoveel aandacht,
vindt Mul. “Met onze expertise kunnen wij
de opdrachtgever exact bieden wat hij wil.
Architecten fl uisteren ontwikkelaars soms
in om het werk aan te besteden en zo de
goedkoopste prijs te halen. En dan bekijk je
zo’n aanbesteding en dan rammelt die aan alle
kanten.” Toes ziet dat ook. “Een openbare aanbesteding
geeft een zeer lage prijs, maar ook
slechte kwaliteit en dus op termijn schades.”
Mul denkt dat je kunt voorkomen dat klanten
hun projecten aanbesteden door in een vroeg
stadium te overleggen. “Dan bewijs je de klant
een dienst: hij krijgt wat hij wil, en tegen een
faire prijs. Het is dan geen enkel probleem
om je winstmarge uit te leggen.” Dankzij je
deskundigheid, beaamt Beuling Muls relaas.
Liquide positie van bedrijven
niet veronachtzamen
rekeningen betaalt. Daarnaast zou het
goed zijn in te zien dat in percentage
oplopende bankgaranties en het langer
uitblijven van de betaling van de laatste
termijn aannemers in hun liquiditeit treft,
daar waar de gespecialiseerde aannemer
en leverancier graag binnen dertig dagen
worden betaald. Een krappe liquiditeit
levert vandaag de dag vaak een verkeerd
beeld op (als zou een bedrijf in moeilijkheden
verkeren), met alle gevolgen van
dien.
Cor van Vliet
voorzitter Bouwend
Nederland West-Friesland