“Brood is een prachtproduct” - Bakkerij van de Kletersteeg

Speciale uitgave
aangeboden door:
Bakkerij
Kletersteeg
“Brood is een
prachtproduct”
een stevige ontbijt
het Nationaal Schoolontbijt
onthaasten
met een perfecte lunch
Smaakvol magazine over brood, de bakkerij en meer
stevig ontbijt, wereldbrood, brooduitstapjes, broodje gezond en nog veel meer.

24
8
iNhoudSopgave voorWoord
colofon
brood is een uitgave van bakkerij Kletersteeg.
Fotografie: willem van de Kletersteeg
Concept en realisatie: intens reclame en marketing
© 2011 alle rechten voorbehouden. niets uit deze
publicatie mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in
een gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige
vorm, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopiën,
of op enige andere manier, zonder voorafgaand
schriftelijke toestemming van bakkerij Kletersteeg.
2 | brood | bakkerij Kletersteeg
10
In dit nummer...
8 een stevig ontbijt
500.000 ontbijtpakketten voor het nationaal schoolontbijt
10 “brood is een prachtproduct”
13 bake for life steunt bakkers in afrika
24 leven van de wind
een markant gebouw in het nederlandse landschap
en verder:
3 voorwoord
4 Het dorp geurt naar versgebakken brood
17 spannende klus
18 brooduitstapjes
19 broodtips
20 onthaasten met een perfecte lunch
22 broodbakken
23 geen schroef in het deeg
27 nauwkeurig routinewerk
28 net als Herman
30 broodje gezond
32 elke dag brood op de plank
34 mede mogelijk gemaakt door
beste lezer,
Van donkerbruine bol tot wit puntje, van kerststol tot croissant. Overal en altijd
wordt brood gebakken. Brood is onze dagelijkse maaltijd en we eten speciaal brood
bij een bijzondere gelegenheid. En dat gaat al eeuwen zo. Maar hoe alledaags brood
misschien ook is, wij vinden het bijzonder. Want het is niet alleen ontzettend
lekker, gezond en voedzaam, brood is als basisvoedsel nauw verweven met álle
eetculturen ter wereld. En al ben ik al tientallen jaren bakker, ook voor mij bestaat
er niets dat lekkerder ruikt dan de geur van versgebakken brood.
Wij vinden brood zó bijzonder, dat we er een heel magazine over hebben gemaakt.
Dit blad staat boordevol praktische tips en leuke weetjes over alles wat met
brood te maken heeft. Zo leest u van alles over verschillende broodculturen,
over de voedingsstoffen die we dankzij ons dagelijks brood binnenkrijgen en
over het prachtige werk van de stichting Bake For Live. Ook praten we u bij over
de ingrijpende verbouwing die ons bedrijf recent onderging.
De bakkers van Van de Kletersteeg gaven de liefde voor het vak door van vader
op zoon. In dit magazine komen dan ook verschillende generaties aan het
woord. Mijn moeder neemt u mee naar Stoutenburg, het dorp waar mijn grootvader
de bakkerij begon. En in Amsterdam besprak ik de passie voor brood met
mijn jongste zoon. Heel veel leesplezier!
Met vriendelijke groet,
Wim van de Kletersteeg
Wim van de Kletersteeg samen met
zijn vrouw Nicolette.
bakkerij Kletersteeg | brood | 3

iNtervieW
Het dorp geurt naar
versgebakken brood
Stoutenburg. Een landelijk dorp met weilanden, maïs, grazende koeien, kabbelende beekjes,
een kasteel én de geur van versgebakken brood. Familiebedrijf Bakkerij Kletersteeg aan de Hessenweg
in Stoutenburg is een warme bakker met hart en ziel. “Ja, dat zijn we nog steeds. Het brood gaat nog
altijd warm vanuit de oven naar de supermarkten en andere afnemers.”
Aan het woord is Mientje van de Kletersteeg, bakkersvrouw sinds ze met bakker Wim van de
Kletersteeg in 1954 trouwde. En bakkersmoeder sinds zoon Wim het bedrijf overnam. “Brood, dat
hebben wij in deze familie altijd mooi gevonden. ’t Is vers. Het deeg is een levend product en daar
maak je iets moois van.”
Fijne herinneringen heeft mientje van de
Kletersteeg aan al die jaren die zij samen
met haar wim doorbracht in de bakkerij
in stoutenburg. “wim kwam uit een echte
bakkersfamilie in Hooglanderveen.
ik woonde op een boerderij in Hoogland.
samen hebben we de bakkerij in stoutenburg
overgenomen, van mensen die naar
Canada zijn geëmigreerd.” dat was dus
in 1954, het jaar waarin de twee ook
trouwden. “een dag na de bruiloft stond
wim alweer te bakken. ja, ’s morgens
héél vroeg! dat was dus geen huwelijksreis
en een erg korte huwelijksnacht.”
wie ’s morgens vroeg door stoutenburg
komt, ruikt er nog altijd de lekkere lucht
van versgebakken brood. Het bakken bij
bakkerij Kletersteeg gaat inmiddels wel
continue door. de bakkerij levert zes dagen
per week een uitgebreid assortiment,
standaard meer dan 80 broodsoorten,
aan supermarkten en warenhuizen.
“vroeger moest wim midden in de nacht
uit de veren. om half tien ’s morgens
dronk hij dan koffie, kleedde hij zich om
en ging hij erop uit om het brood rond
te brengen in de wijk, naar de vaste
klanten in stoutenburg, achterveld en
Hamersveld.” wim reed op zijn gemotoriseerde
bakfiets door de straten van de
dorpjes en mientje verkocht het brood
in de kruidenierswinkel. de kruidenierswinkel
is er niet meer en de bakfiets werd
vervangen door kleine bestelbusjes en
nu de vrachtwagens.
“we gaan met de tijd mee,” zegt mientje.
Kun je je nog voorstellen hoe het ooit
was? Hoe bakker wim elke nacht met de
zakken meel vanaf de meelzolder kwam?
“uitstorten boven de kuip, je weet wel,
met zo’n draaiarm. en dan zelf het water,
gist en zout toevoegen. nu komt het
mengsel compleet uit een kraantje. dat is
allemaal heel erg veranderd. mooi hoor.
prachtig om te zien.”
4 | brood | bakkerij Kletersteeg bakkerij Kletersteeg | brood | 5

de kracht van bakkerij Kletersteeg ligt
volgens mientje in het feit dat de bakkerij
met de tijd mee gaat. luistert naar wat
de klant wil. “ik herinner me nog dat er
een knecht was die zei: ‘als jullie met
computers gaan werken, dan ben ik weg.’
dat was twintig jaar geleden. Hij is toen
chauffeur geworden. in plaats van denkwerk
is het deeg mengen een druk op ’t
knopje geworden. met de hoeveelheden
die we nu bakken, kan dat niet anders.
Het zou niet best zijn als het allemaal nog
met de hand moest gebeuren. veel te
arbeidsintensief voor de hoeveelheden
die de bakkerij tegenwoordig levert.
en het resultaat is net zo smakelijk.”
de moderne technologie waarmee bakkerij
Kletersteeg heden ten dage brood bakt,
doet niets af aan de veelal traditionele
receptuur die de bakkerij gebruikt voor
het samenstellen van de deegmengsels
voor alle verschillende broodproducten.
mientje: “die recepten? die gaan van
vader op zoon.” aan ambachtelijkheid
heeft het de bakkerij in stoutenburg
nooit ontbroken. mientje koestert de
herinneringen aan de houten speculaasplanken
waarmee vroeger - met de hand -
de speculaaspoppen werden gemaakt.
“sinterklaas vond ik de mooiste periode
van het jaar. Honderden speculaaspoppen
maakten we dan. ze lagen in stapels
op witte doeken in de bakkerij. ook die
poppen brachten we rond. daarna waren
we total loss. met de kerst idem dito met
de weihnachtsstollen. je kunt wat aan,
als je jong bent. ja, december was de
leukste maand.”
mientje komt nog regelmatig in de
bakkerij. “dan is het oude-jongenskrentenbrood.
Heel veel werknemers
komen uit de buurt en kennen mij ook
nog wel. in stoutenburg ken je elkaar.
Het is maar een klein gehucht. wim en ik
hebben er altijd met veel plezier gebakken
en gewerkt. ook met de kinderen om
ons heen. ze gingen op zaterdagmorgen
altijd allemaal vroeg uit de veren om
“die recepten?
die gaan van
vader op zoon”
ons te helpen. wim, onze oudste zoon,
heeft de bakkerij in 1989 van zijn vader
overgenomen.” en daar is mientje reuze
trots op. “Hij werkt samen met zijn vrouw
nicolette. en ze doen het fantastisch.”
bakkerij Kletersteeg maakte en maakt
onder zijn leiding een enorme groei door,
de productiecapaciteit is door een aantal
verbouwingen enorm toegenomen.
Het assortiment van nu is ook niet
meer te vergelijken met dat van toen.
“vroeger had je wit en bruin, knip of
rond en bolletjes,” zegt mientje. zelf eet
ze het liefste gewoon bruin. donkerbruin.
of wit, onder een uitsmijter. welk brood
van bakkerij Kletersteeg je ook eet
- en dat kan tegenwoordig zowel wit en
bruin zijn als volkoren, waldkorn, meergranen
en oerbrood of iets exotisch als
een bagel of pancito - ambachtelijk is
het nog steeds. de geur van versgebakken
brood: je ruikt het nog altijd in
de vroege uurtjes in stoutenburg.
“stoutenburg is een mooi klein dorpje,”
vindt mientje. “je kent er iedereen en
je hebt er veel ruimte om je heen.“
de bakkerij is omringd door sappige
weiden en langs de Hessenweg staan
zomereiken. toen zoon wim besloot de
bakkerij grondig te verbouwen, vond hij
het belangrijk dat het karakter van
het landschap behouden bleef.
“nou, dat is ook goed gelukt.
Hoveniersbedrijf den groene Hollander
heeft het terrein aangekleed met bomen,
struiken en planten die in dit gebied
thuishoren, streekeigen beplanting.
els, eik, sleedoorn, hazelaar, kardinaalsmuts
en hondsroos.
aan weerskanten van de oprit zijn nieuwe
zomereiken geplant. de cirkel is rond:
bakkerij Kletersteeg is nu meer dan ooit
verbonden met het dorp stoutenburg.”
6 | brood | bakkerij Kletersteeg bakkerij Kletersteeg | brood | 7

Een stevig ontbijt
500.000 ontbijtpakketten voor het nationaal schoolontbijt
Van alle drie de maaltijden die we per dag nuttigen is het ontbijt
een hele belangrijke. Na een nacht slapen komt met het ontbijt
het eerste voedsel het lichaam binnen. Dit ontbijt zet de darmen
in werking, stimuleert daarmee de stoelgang en levert energie.
Bijvoorbeeld voor genoeg concentratievermogen op het werk of
op school. Toch wordt het ontbijt door veel mensen overgeslagen
- vaak onder het mom van ‘geen tijd’ of ‘ik kan ’s ochtends geen
eten verdragen’.
Helaas worden te vaak nog nederlandse
kinderen zonder ontbijt naar school
gestuurd. om de noodzaak van een goed
ontbijt onder de aandacht te brengen,
maar ook om te laten zien dat ontbijten
gewoon lekker en gezellig is, organiseert
het voorlichtingsbureau brood elk jaar
het nationaal schoolontbijt. bakkers uit
heel nederland werken belangeloos mee
aan dit initiatief door brood aan scholen te
leveren. in 2010 namen zo’n 2.500 scholen
deel aan het nationaal schoolontbijt.
dat is niet niks. veel bakkers, waaronder
bakkerij Kletersteeg uit stoutenburg,
deden hun uiterste best om de ruim
500.000 ontbijtpakketten klaar te maken.
Het nationaal schoolontbijt is – behalve
lekker en leuk – ook een leerzaam evenement.
daarom zijn aan het nationaal
schoolontbijt lessen, opdrachten en
leerthema’s verbonden. voor de onder-,
midden- en bovenbouw is speciaal
lesmateriaal ontwikkeld. Het evenement
wordt ondersteund door right to play,
de stichting die sport inzet om kinderlevens
in de meest achtergestelde gebieden ter
wereld te verbeteren. bekende topsporters
vormen het gezicht van de organisatie.
zij ontbeten mee op scholen, vertelden
over het werk van right to play en gaven
sportclinics.
8 | brood | bakkerij Kletersteeg bakkerij Kletersteeg | brood | 9

iNtervieW
“Brood is een
prachtproduct.”
Bakkers van vader op zoon. In de familie Van de Kletersteeg
wordt de liefde voor brood van generatie op generatie
doorgegeven. Dat was toen zo, en dat is nog steeds zo. Al geeft
ieder er zijn eigen invulling aan. Vader Wim en zoon Jochem
lunchen bij Le Pain Quotidien, de Amsterdamse hotspot waar
Jochem storemanager is.
bij le pain Quotidien waan je je in
parijs, antwerpen of zelfs new York.
dinsdagochtend, kwart voor elf.
Het miezert. amsterdam oud-zuid kleurt
vanochtend grijs. op het pleintje waar
de Cornelis schuytstraat en de johannes
verhulststraat samenkomen, is het nochtans
een drukte van belang. een verhuiswagen
toetert een fout parkerende automobilist
van zijn laad- en losplaats, twee chique
dames vlinderen met volle tassen langs de
etalages van de boetiekjes en een oudere
man laat zijn mopshondje uit op de stoep.
een typisch amsterdams tafereel. maar op
het hoekje, achter de etalage van le pain
Quotidien waan je je in parijs, antwerpen
of zelfs new York.
Het interieur van le pain Quotidien doet
het meest denken aan de authentieke
Franse bakkerswinkel met bistrotafeltjes
en stoeltjes in de etalage. tegen de wand
een grote open kast vol potten handgemaakte
jam, pakjes eerlijke theesoorten
en zakken muesli. alles biologisch.
op de toonbank een vitrine met croissants,
taartjes, wafels, chocolade en honing
in beervormige flesjes. daarachter
gietijzeren schappen met baguettes,
desem en speltbroden. zo mooi, dat je
er direct je tanden in zou willen zetten.
Het cafégedeelte achterin kleurt warm
door robuuste houten meubelen en okergeel
gewassen muren. Klassieke muziek,
goede koffie en de geur van vers brood
doen de rest.
aan een tafel middenin de zaak genieten
twee generaties bakkerij Kletersteeg van
een uitgebreide brunch. we schuiven aan
bij vader en zoon en laten ons bijpraten
over ondernemerschap, het bakkersvak
en hun gedeelde passie voor brood.
Wim: “ik ben praktisch in de bakkerij van
mijn vader geboren. Het woonhuis in
stoutenburg grensde aan de bakkerij zelf.
als ik denk aan vroeger, dan ruik ik de
geur van versgebakken brood.”
Jochem: “mijn broer willem, mijn zussen
anneli en romy en ik zijn in datzelfde
huis geboren. en opgegroeid. als kind
scharrelden we al door de bakkerij en bij
het avondeten praatten papa en mama
steevast over de zaak. en als papa nieuwe
broodproducten had bedacht, probeerde
hij die altijd eerst met ons uit. toen wij wat
ouder waren verdienden we in de bakkerij
ons zakgeld. als ovenist of inpakker.
we aten natuurlijk altijd brood van bakkerij
Kletersteeg. ik was een jaar of twintig toen
ik voor het eerst van mijn leven brood kocht
in een supermarkt.”
Wim: “de kinderen werkten graag mee
in de bakkerij. maar denk maar niet dat
ze behandeld werden als de zoontjes en
dochtertjes van de baas. ze moesten net zo
hard voor hun centen werken als de rest.”
een serveerster van le pain Quotidien
10 | brood | bakkerij Kletersteeg bakkerij Kletersteeg | brood | 11

zet de brunch op tafel. een grote mand
met sneden van verschillende soorten
brood, zalm, kaas, eitjes, romige yoghurt,
croissants en grote glazen jus d’orange.
de tafel lijkt te klein.
Wim: “wij van bakkerij Kletersteeg zijn
bakkers van vader op zoon. ik leerde het
vak van mijn vader, die het weer van zijn
vader had geleerd. natuurlijk heb ik
vroeger wel met het idee gespeeld dat
die lijn zich zou voortzetten, maar daar
ziet het er nu niet naar uit.
willem doet het momenteel heel goed
als televisieproducer en fotograaf,
anneli is tandartsassistente, romy
studeert psychologie aan de universiteit
van groningen en jochem is storemanager
bij le pain Quotidien. wat mij betreft
hoeft de bakkerij niet een familiebedrijf
Croissant
te blijven - maar ze weten dat de deur
altijd openstaat.”
Jochem: “ik had altijd al een grote liefde
voor brood. net als papa. de geur, de
smaak, de structuur… het is een prachtproduct.
toch ging ik niet het bakkersvak
in; ik koos voor de horeca. na mijn studie
kon ik aan de slag bij een hotel annex
zalencentrum in utrecht. ik leerde veel
en snel, had het goed naar mijn zin, maar
kwam toch op een dood spoor. ik wilde
weer naar school, me verder ontwikkelen
door te studeren aan the French Culinary
institute in new York.”
Wim: “brood is al zo oud als de weg naar
rome. ouder zelfs. en brood is overal.
er is over de grens enorm veel te leren
over broodcultuur. daarom ga ik eens
naast de baguette, het stokbrood, is de croissant hét icoon van de Franse broodcultuur.
Het Franse nationale ontbijtbroodje – dat meestal puur, met confiture of au beurre
wordt gegeten – ontleent haar naam aan de Croissant de lune, Frans voor de wassende
maan. een op en top Frans broodje dus, zou je zeggen. niets is minder waar.
volgens de overlevering komt de croissant oorspronkelijk uit wenen, oostenrijk,
waar de ottomanen een broodje in de vorm van een maansikkel bakten om een
gewonnen veldslag te vieren. Het brood werd in oostenrijk bekend als kipfel.
toen august zang, een oostenrijkse officier, in 1838 een bakkerswinkel in parijs
opende en daar de weense specialiteit ging produceren, werd het broodje mateloos
populair. en geïmiteerd door Franse bakkers. de rest is geschiedenis.
per jaar, soms vaker, op bakkersreis: met
een groep vakbroeders reizen we naar
een ander land en doen daar niets anders
dan kijken, leren en proeven. vaak gaat
mijn vrouw nicolette met me mee. twee
jaar geleden ging de reis naar londen en
besloot ik jochem mee te nemen.”
Jochem: “in londen bezochten we bakkerijen
en winkelformules. erg leuk allemaal,
maar niets raakte me écht. tot we bij een
vestiging van le pain Quotidien binnenstapten.
we waren allebei direct verkocht.”
Wim: “alles klopte. de entourage,
de bediening en bovenal het brood.
prachtig. maanden later bezochten
we samen nog een paar vestigingen in
antwerpen en brussel.”
Jochem: “we wisten vrij snel dat er nog
geen vestiging in nederland was, maar
dat er al wel plannen waren om een le pain
Quotidien in amsterdam te openen. ik wist
meteen dat ik dáár wilde werken en schreef
een brief. Kort daarna kon ik aan de slag in
het filiaal in de pijp. toen later een tweede
vestiging in oud-zuid werd geopend kon ik
daar storemanager worden.”
Wim: “le pain Quotidien loopt als een
trein. jochem krijgt veel ruimte van zijn
werkgever en heeft de zaak goed voor
elkaar. toch bellen we zeker één keer
per week met elkaar. even overleggen.
en dan geef ik advies waar ik kan.
want al zijn we allebei ondernemer,
ik blijf ook gewoon zijn vader.”
wereldbrood
12 | brood | bakkerij Kletersteeg bakkerij Kletersteeg | brood | 13

Bake for Life
steunt bakkers in Afrika
Brood bakken en mensen helpen: dat gaat prima samen.
Stichting Bake for Life bewijst het al jaren in Oeganda en Ghana.
Vrijwilligers van de stichting bouwen er bakkerijen en leiden de
lokale werknemers op tot bakkers. Bake for Life richt zich vooral
op jonge gehandicapten, voormalige kindsoldaten en wezen.
Zij krijgen de kans in een eigen bakkerij aan hun bestaan te
werken. Een bakkerij van Bake for Life in Afrika biedt werk,
opleiding en levenskansen.
bake for life zamelt in nederland geld in
voor de bouw van complete bakkerijen
in afrika. Het opzetten en inrichten van
een bakkerij in afrika kost tussen de
100.000 en 150.000 euro, afhankelijk
van grootte en infrastructuur. vrijwillige
projectleiders helpen vanaf de bouwtekening
tot aan het zoeken naar de juiste
mensen en machines. jongeren die in
de bakkerij succesvol het traditionele
bakkersambacht hebben geleerd,
kunnen de bakkerij overnemen of met
hulp van de stichting een nieuwe bakkerij
beginnen in het dorp of de streek waar
ze vandaan komen.
de eerste bakkerij van bake for life
opende in 2003 haar deuren in accra,
de hoofdstad van ghana. daarna volgde
een tweede bakkerij in oeganda, niet ver
bake for life
heeft nu vijf
bakkerijen in
oeganda
van de hoofdstad Kampala. Hier krijgen
jongeren hun opleiding tot bakker voor
ze in één van de andere bakkerijen aan
de slag gaan.
bake for life heeft nu vijf bakkerijen in
oeganda. nummer zes en zeven zijn in
aanbouw. ook werkt de stichting aan de
oprichting van een volwaardige bakkersopleiding:
het bake for life College in
tororo in oeganda. de eerste echte
bakkerijopleiding in dit land, waar jongeren
alles leren over het bakken van brood,
de grondstoffen, kostprijsberekeningen,
boekhouding en hygiëne.
de afrikaanse bakkers produceren geen
uitgebreid assortiment, zoals wij dat
in nederland kennen. ze richten zich
op het bakken van de meest populaire
soorten. dat zijn bijvoorbeeld de engelse
toastbroden, gebakken per kilo of halve
kilo in casinoblikken, de bun, een klein
zacht witbroodje en de mandazi, een zoet
witbroodje, gefrituurd in olie. Het brood
en banket gaat onder meer naar lokale
supermarkten en hotels. de nieuwste
oegandese bake for life-bakkerij staat
in soroti. de bakkers produceren hier
broodjes en lekkere mandazi voor scholen
en ziekenhuizen in de verre omtrek.
bake for life heeft goede contacten in
oeganda en kent er de markt. lokale
organisaties runnen de bakkerijen, ondersteund
door het vakmanschap van de
bakkers van bake for life. twee van de vijf
bakkerijen zijn inmiddels winstgevend.
bake for life heeft samenwerking hoog
in het vaandel staan, bijvoorbeeld met
the little sisters of st. Francis. dat is een
katholieke orde van zo’n 600 nonnen.
de bakkerijen van bake for life staan op
hun compounds, ommuurde terreinen
14 | brood | bakkerij Kletersteeg bakkerij Kletersteeg | brood | 15

waar de nonnen gehandicapten onder
hun hoede hebben genomen.
de stichting bake for life is twaalf jaar
geleden opgericht door de vrouwen van
bakkers die zijn aangesloten bij bake Five.
bake Five is een collectieve organisatie
van 15 zelfstandige industriële bakkerijen
in nederland - waaronder bakkerij
Kletersteeg in stoutenburg - die dagelijks
de brood- en banketafdelingen van
zo’n 1500 supermarkten bevoorraden.
initiatiefneemster marleen pater:
“ik zag op een avond een reportage
over hongerlijdend afrika. dat greep
me zo aan, ik moest wat doen.” pater
- getrouwd met een bakker - dacht direct
aan het opzetten van bakkerijen. “als je
in die landen gehandicapt bent, heb je
er eigenlijk geen leven. daar brengen wij
met bake for life verandering in.”
de bakkers produceren hier
broodjes en lekkere mandazi voor
scholen en ziekenhuizen
wereldbrood
Tijgerbrood
ondanks dat de naam exotisch aandoet, is tijgerbrood een typisch
nederlands product. Het - meestal witte - brood is populair sinds begin jaren ’70
en dankt haar naam aan de bovenste korst die op een tijgerhuid lijkt. Het patroon
van bruine en gele strepen ontstaat doordat een mengsel van suiker, olie en andere
ingrediënten (de zogenaamde tijgerpap) op het bijna volrezen deeg wordt gesmeerd
voordat het brood de oven ingaat. tijdens het bakken barst de korst open.
Het tijgerbrood is niet alleen in nederland en belgië verkrijgbaar. rond de baai
van san Francisco, Californië, zijn winkels met nederlandse delicatessen
mateloos populair. Hier kun je terecht voor stroopwafels, appeltaart en dropjes.
zij verkopen het tijgerbrood als ‘dutch Crunch’.
verBouWiNg
Spannende klus
Kees doppenberg van het hoevelakense
Bouwbedrijf doppenberg heeft een jaar
lang met gemiddeld vijf man gewerkt
aan de verbouwing van het pand van
Bakkerij Kletersteeg.
“Bedrijven bouwen is een vak apart.
Laat staan een bakkerij verbouwen.
het moeilijkste? Bakkerij Kletersteeg
bevoorraadt onder meer grote winkel-
ketens als de C1000. als hij hen geen
brood kan leveren, als is het maar één
dag, dan raken ze zo’n klant kwijt.
dus het belangrijkste én het moeilijkste
was het feit dat de bakkerij tijdens de
verbouwing gewoon moest kunnen
doordraaien. in die zin was het een
spannende klus. Met speciale stofschuttingen,
gemaakt van grote doeken,
hebben we alles stofvrij kunnen houden.
ik heb de bakker van tevoren niet kunnen
garanderen dat ze tijdens de verbouwing
altijd konden doordraaien, maar het
is ons gelukt. de bakkerij heeft geen
minuut stil gelegen.”
Waar is doppenberg nog meer trots op?
“We hebben een heel aparte constructie
bij de expeditie gemaakt, namelijk een
overkragende luifel. Nu staan de chauffeurs
van de bakkerij altijd droog wanneer
ze aan het lossen en laden zijn.”
Kijk op www.kletersteeg.nl om meer te
zien van de verbouwing van de bakkerij.
16 | brood | bakkerij Kletersteeg bakkerij Kletersteeg | brood | 17

BrooduitStapjeS BroodtipS
Nederlands Bakkerijmuseum “Het Warme Land”
Het nederlands bakkerijmuseum is het grootste en meest veelzijdige bakkerijmuseum
van ons land. in dit belevingsmuseum genieten jong en oud op originele manier van de
geschiedenis van brood en banket. in de schoolvakanties is er voor kinderen elke dag
iets lekkers te maken en ook voor gezelschappen biedt het museum tal van mogelijkheden.
bakdemonstraties, lunches en diverse activiteiten. in overleg met u stellen wij
een mooi programma samen.
Nederlands Bakkerijmuseum “Het Warme Land”
Kerkhofstraat 13 8051 gg Hattem 038 - 444 17 15
www.bakkerijmuseum.nl
Bakkerijmuseum Oosterhout
middenin het brabantse oosterhout bevindt zich het bakkerijmuseum met een uitgebreide
collectie oude bakkersvoorwerpen en –werktuigen. achterin het museum is een historisch
bakkerswinkeltje en je kunt er zelf brood en koekjes bakken. reserveren is noodzakelijk.
Bakkerijmuseum Oosterhout
Klappeijstraat 47-49 4901 Hd oosterhout 0162-429700
www.vvvoosterhout.nl
Het Museum voor
de Oudere Technieken
meelmalen, broodbakken en ijzer
smeden. vroeger ging dat allemaal
heel anders dan tegenwoordig.
in het museum voor de oudere
technieken is te zien wat onze
voorouders allemaal moesten
doen om in hun dagelijkse behoefte
te voorzien.
Het Museum voor de
Oudere Technieken
guldendal 20 1850 grimbergen
(belgië) +32 2 270 81 11
www.mot.be
De Bisschopsmolen
de bisschopsmolen is de oudste, nog werkende watermolen van nederland met een eigen
bakkerij in hartje maastricht. Hier wordt bewezen dat broodbakken een kunst is. en dat een
heerlijke vlaai alleen gemaakt kan worden met liefde én met de allerbeste streekproducten.
in de molen maak je kennis met het ambacht van de molenaar en zie je hoe van oergraanspelt
wordt gemaakt.
Bisschopsmolen
stenenbrug 1-3 6211 Hp maastricht 043-3270613
www.bisschopsmolen.nl
Herman
Broodmuseum
Het Herman brood museum is een ode
aan de amsterdamse levenskunstenaar.
Het museum beschikt over een
enorme collectie originele schilderijen,
zeefdrukken en tekeningen. daarnaast
zijn er beschilderde objecten, een
zeer uitgebreide collectie lp’s en
singles, de originele botsauto van
Herman en een aantal persoonlijke
bezittingen van de grootmeester zelf
te bezichtigen.
Herman Brood Museum
niemeijerstraat 31
6701 Cm wageningen
www.hermanbrood-museum.nl
Bakkerijmuseum
“De Oude Bakkerij”
in bakkerijmuseum “de oude
bakkerij”, in het historische centrum
van medemblik, proef je de sfeer van
vroeger. Hier zie je hoe de bakkers
vroeger hun waren maakten en aan
de man brachten. er is van alles te
zien, maar ook te doen voor jong
en oud. zo vinden er regelmatig marsepein-
en chocoladedemonstraties
plaats en kunnen kinderen zich
uitleven bij het versieren van koeken.
Bakkerijmuseum
“De Oude Bakkerij”
nieuwstraat 8 1671 bd medemblik
0227 545014
bakkerijmuseum.deoudebakkerij.nl
8 Tips
Tip 1
brood blijft langer vers als het in een
plastic zak in de broodtrommel bewaard wordt.
Tip 2
in de koelkast wordt brood snel oud. 15 tot 20 ºC
is de ideale bewaartemperatuur.
Tip 3
bewaar brood en crackers nooit bij elkaar:
crackers worden slap door het vocht uit het brood.
Tip 4
ongesneden brood blijft langer vers dan
gesneden brood.
Tip 5
de slappe korst van een stokbrood wordt weer
knapperig na 5 minuten in de oven op 180º C.
Tip 6
brood in de plastic zak in de magnetron ontdooien
om uitdroging te voorkomen.
Tip 7
brood breekt vet af en kan dus perfect bij
een kom soep.
Tip 8
vochtig brood kan langer bewaard worden:
roggebrood blijft langer vers dan een baguette.
18 | brood | bakkerij Kletersteeg bakkerij Kletersteeg | brood | 19

Onthaasten met
een perfecte lunch
Het is goed toeven bij Terminus De Onthaasting, de bijzondere
lunchroom op een steenworp afstand van het Amersfoortse centraal
station. Het voormalige jazzcafé en hotel is ingeklemd tussen de
dynamiek van de binnenstad en het drukke stationsgebied, maar
voor een snelle koffie ‘on the run’ ben je hier niet aan het juiste adres.
En dat is een bewuste keuze.
de lunchroom is een geliefde stek voor
zakenmensen die in het stationsgebied
werken. er wordt vergaderd, geluncht en
geborreld. binnen, in het restaurant of in
de aparte vergaderruimte. en bij lekker
weer is het soms moeilijk een plekje te
vinden op het zonnige terras. op de kaart
staan heerlijke gerechten, huisgemaakte
taarten en tapas.
maar het zijn niet alleen de locatie en de
kaart die de onthaasting zo bijzonder
maken. extra speciaal is het personeel:
de lunchroom wordt bijna volledig
gedreven door medewerkers met een
verstandelijke beperking. ook de kunst
aan de muren is van kunstenaars met
een handicap.
bakkerij Kletersteeg is er trots op
naast financiële steun ook broodadvies
te geven aan de lunchroom. de samenwerking
kreeg extra gestalte toen alle
medewerkers van de onthaasting een
workshop broodbakken volgden bij
bakkerij Kletersteeg (zie pag. 22).
20 | brood | bakkerij Kletersteeg bakkerij Kletersteeg | brood | 21

Broodbakken
met medewerkers van de Onthaasting
Op 15 december 2010 volgden alle medewerkers van De Onthaasting
een workshop broodbakken bij Bakkerij Kletersteeg.
Stol
wereldbrood
waar de stol precies vandaan komt is niet helemaal bekend. de stol duikt voor het
eerst op in de geschiedenisboeken toen het brood in 1329 in het duitse naumburg
werd aangeboden aan bisschop Heinrich. algemeen wordt aangenomen dat
halverwege de middeleeuwen kruisridders exotische vruchten meenamen uit het
oosten. eenmaal terug in de lage landen werden de gedroogde vruchten aan het
brooddeeg toegevoegd en gebakken.
Het brood zou uitgroeien tot het nationale bruidsgebak in duitsland. ook in
nederland kreeg de stol een eigen plek in de broodcultuur. vooral met Kerstmis
en pasen zetten we het zoete brood met de dikke laag poedersuiker op tafel,
meestal gevuld met amandelspijs.
verBouWiNg
Geen schroef in het deeg!
projectleider paul termaat van
heinen & hopman engineering in
Spakenburg is een jaar lang verantwoordelijk
geweest voor het reilen en zeilen
rond de aanleg van de nauwkeurige
klimaatbeheersing en koeltechnische
installaties voor de vries- en koelcellen in
de nieuwbouw van Bakkerij Kletersteeg,
waar gist en andere grondstoffen
worden bewaard. “We moesten steeds
zoeken naar de beste oplossing en extra
letten op de veiligheid en hygiëne.
de bakkerij draaide gewoon door.
er mocht natuurlijk geen vuil in het
deeg terecht komen. en als je boven de
bakmachines aan het werk bent, mag
er geen schroefje naar beneden vallen.
je wilt niet dat de bakker een claim aan
zijn broek krijgt als een klant zoiets in
het brood terug vindt... de monteurs
hebben zich echt helemaal in de bakkerij
ingeleefd en vooral veel gewerkt als
de bakkerij niet in bedrijf was, zoals op
zaterdag en maandagmiddag.”
een hot item bij de verbouwing was
ook energiebesparing. “Zo hebben we
warmterugwinning toegepast bij de
vloer-verwarming onder de vriescel.
die verwarming zorgt ervoor dat het
water in de grond onder de cel niet
bevriest. Bij het opwekken van kou voor
de vriescel komt warmte vrij en die kun je
in plaats van af te voeren ook gebruiken
voor de vloerverwarming.”
22 | brood | bakkerij Kletersteeg bakkerij Kletersteeg | brood | 23

Leven van de wind
een markant gebouw in het nederlandse landschap
Naast gist en water is meel een van de belangrijkste bestanddelen
van brood. Dat prachtige, fijngemalen poeder bepaalt niet alleen
kleur en structuur, maar ook de voedingswaarde van onze boterham.
al sinds mensenheugenis wordt er brood
gebakken. daar is meel voor nodig. in de
oudheid werd meel verkregen door graan
te malen tussen zogenaamde ‘napjesstenen’.
later werd het werk verlicht met
handmolens, maar het malen van graan
bleef een flinke klus. net als het pompen
van water, het zagen van hout of het
karnen van boter – indertijd gebeurde alles
met de hand. maar met de ontdekking
dat windkracht veel van dit zware werk
kon overnemen begon de opmars van de
windmolen, de ingenieuze machine die in
de loop der eeuwen een stempel op het
nederlandse landschap wist te drukken.
Machine
net als de tulpen, klompen en kaas draagt
de windmolen voor een belangrijk deel
bij aan het beeld dat veel buitenlanders
van nederland hebben. toch is dat niet
altijd zo geweest. vroeger zag men de
molen vooral als een machine, gebouwd
om mensen zwaar werk uit handen te
nemen. Het kon dan ook niet anders dan
dat de molen ingehaald zou worden door
nieuwere, betere uitvindingen. de komst
van stoommachine, dieselmotor en de
elektrisch aangedreven machine zorgde
voor de sloop van veel molens.
De Windhond
anno 2011 staan in ons land nog zo’n
twaalfhonderd molens. de windhond
in soest is er één van. Hoewel, is dat wel
zo? op de gevelsteen van de windhond
staat een jaartal: 2008. “ja, dat klopt”, zegt
molenaar tom bakker. “de stellingkorenmolen
is een replica van de oorspronkelijke
windhond, de molen die tot 1930 een
stukje verderop stond. die molen raakte
buiten gebruik toen molenaar mulders zijn
maalbedrijf stopte en werd afgebroken.
de molen kon niet worden herbouwd op
de oorspronkelijke locatie, dus staat de
windhond nu hier, aan de rand van
de soester engh.”
de stelling biedt een schitterend uitzicht
over de engh, de stuwwal die 150.000
jaar geleden ontstond toen grote ijsmassa’s
zich tot deze streken uitbreidden.
een steenworp verderop is de schoorsteen
zichtbaar van de stoommaalderij
die de molen overbodig maakte. bakker
vertelt: “we denken dat het altijd hard
waait in nederland, maar niets is minder
waar. als we mazzel hebben staat er eens
in de twee, drie weken genoeg wind om
de benodigde maalsnelheid van 60 tot 80
wieken per minuut te bereiken. dat betekent
dus ook dat we slechts een keer in de
twee, drie weken meel kunnen produceren.
stoom was altijd voorhanden en zakelijk
gezien dus veel interessanter.”
Windrecht en dwangmolen
als de molen maar eens in de drie weken
kon draaien, moest de molenaar dus
24 | brood | bakkerij Kletersteeg bakkerij Kletersteeg | brood | 25

wel voldoende koren hebben om te
malen. maar het was vaak niet moeilijk
om aan ‘handel’ te komen, vertelt bakker.
“indertijd bestond er het windrecht.
dat betekende dat een lokale heerser
het alleenrecht had om een molen neer
te zetten. Hij verplichtte vervolgens de
boeren in de buurt om hun koren bij deze
molen te laten malen. de kans is groot dat
de windhond ook zo’n dwangmolen was.”
Twee stenen
de werking van een molen is ingenieus - en
tegelijkertijd zo simpel als het over elkaar
schuren van twee stenen. de twee molenstenen
verrichten het eigenlijke maalwerk.
de onderste steen, de ligger, zit vast aan de
vloer van de steenzolder. daarboven hangt
de loper, de maalsteen die kan draaien.
de afstand tussen de twee stenen bepaalt
de fijnheid van het meel en is door de
molenaar nauwkeurig in te stellen.
Luiwerk
maar zo’n zak koren is loodzwaar. om die
op de steenzolder te krijgen is geen
kleinigheid. molenaar bakker glimlacht.
“de molen heeft een grote voordeur,
de invaart. daar past een paard en
wagen doorheen, kijk maar. als de wagen
precies onder het luik in het plafond bleef
stilstaan kon de molenaar de vracht van
de kar omhoog takelen met het luiwerk,
een soort geïntegreerde hijskraan.
de hijskraan wordt aangedreven door
het draaien van de wieken. na het lossen
konden paard en wagen door de uitvaart,
de deur aan de andere kant, de molen
weer verlaten.”
Meelfabriek Koopmans
door de eeuwen heen nam de vraag naar
brood toe. en dus ook de vraag naar meel.
niet alleen de wind bleek een onzekere
factor voor de meelproductie, vertelt
bakker. “voor bakkers met een grote
broodproductie is de fijnheid van ons
meel te wisselend. wil je grote partijen
brood bakken, dan moet het meel altijd
hetzelfde zijn. dat is met een windmolen
nagenoeg onmogelijk. en te duur door
de onregelmatige maalmomenten.”
in 1846 kocht bakkersgezel uilke Klazes
Koopmans een rosmolen in Holwerd om
daarmee boekweit te malen. boekweit
werd veel verbouwd in Friesland en vaak
gebruikt voor pannenkoeken en gruttenbrij.
wegens de gelijkmatige tred van
paarden waren rosmolens voor dit werk
zeer geschikt. in 1856 trachtte hij ook
tarwe te malen, maar hiervoor bleek zijn
molen ongeschikt. de rosmolen groeide
uit tot de meelfabriek van Koopmans,
tot op de dag van vandaag nog steeds
een van de grootste meelproducenten
van ons land. Het familiebedrijf is niet
alleen verantwoordelijk voor miljoenen
zelfgebakken appeltaarten en pannenkoeken
in nederlandse huishoudens,
maar Koopmans levert ook grondstoffen
aan bakkerijen, waaronder bakkerij
Kletersteeg in stoutenburg.
Meer dan een markant gebouw
met de komst van de grote meelfabrieken
als Koopmans werden de korenmolens
overbodig. gelukkig zijn er initiatieven
en groeperingen die veel molens voor
de sloopkogel behoed hebben. of die,
zoals in soest het geval is, ervoor hebben
gezorgd dat een volledige molen
opnieuw is opgebouwd. tom bakker
is tevreden. “dankzij de inspanningen
van stichting de windhond hebben we
de molen opnieuw kunnen bouwen.
en dankzij veel sponsors, donateurs en heel
veel vrijwilligers kan de molen draaiend
gehouden worden. want dat is toch wel
het leukst: een molen is méér dan een
markant gebouw in het landschap.
de wieken van een molen moeten zo
vaak mogelijk draaien en die molenstenen
moeten zo vaak mogelijk over elkaar heen
schuren. een molen is een machine.
en een machine moet werken.”
Molen de Windhond is gratis te
bezoeken. Kijk op www.windhond.nl
voor adres, route en openingstijden.
verBouWiNg
Nauwkeurig routinewerk
Silowacht in Zwolle is betrokken bij de
productie van bijna tachtig procent van
het brood dat dagelijks in ons land over
de toonbank gaat. “het deegmengsel
voor dat brood moet steeds uit precies
de juiste grondstoffen bestaan, bij de
juiste temperatuur,” vertelt eigenaar en
directeur hans Wolters van Silowacht.
“onze systemen zorgen daarvoor.”
Silowacht levert systemen voor opslag,
transport en dosering van de grondstoffen
in bakkerijen inclusief het daarvoor
benodigde automatiseringssysteem. Zo
ook bij Bakkerij Kletersteeg in Stoutenburg.
“voor ons was dat eigenlijk een redelijk
standaardklus. We zijn gewend te werken
in een bestaande bakkerij waar volop
wordt geproduceerd. alles bij elkaar zijn
er een man of zeven mee bezig geweest,
zo’n twee maanden lang. We adviseren de
klant, werken een plan uit en zorgen ook
voor onderhoud en service nadat alles
is aangelegd.”
routinewerk, maar toch ook altijd een
kwestie van heel zorgvuldig opereren.
“het leuke van bakkerijen is dat je met
mensen en plantaardige producten
werkt. daar moet je op inspelen. de juiste
verhoudingen bepalen de smaak van
het brood. iets meer of minder zout?
dat proef je meteen. een beetje gist te
veel of te weinig? dan is het brood al snel
te hoog of te laag en past het niet goed in
de snijmachine. de recepturen komen van
de bakker, onze systemen zorgen ervoor
dat het doseren nauwkeurig gebeurt.”
eet smakelijk.
26 | brood | bakkerij Kletersteeg bakkerij Kletersteeg | brood | 27

Net als Herman
Brood en kunst hebben veel met elkaar te maken. Natuurlijk
is er Herman Brood, een van ’s lands grootste kunstenaars.
En getuige een website als www.breadartproject.com kan brood
zélf ook als drager van kunst worden gezien. Maar de mensen
van Bakkerij Kletersteeg gingen nog verder: ze namen zelf de
kwast ter hand.
op 8 januari volgden alle medewerkers van bakkerij Kletersteeg een workshop
van team paint. Het bedrijf verzorgt interactieve workshops waarin schilderen,
samenwerken en plezier maken centraal staan. nou, dat laatste is zéker gelukt!
twee enorme kunstwerken, geschilderd door het team van bakkerij Kletersteeg,
zijn een tastbare herinnering aan deze gezellige dag. ze zijn te bewonderen in het
bedrijfspand van de bakkerij.
Meer informatie: www.teampaint.nl
Bagel
wereldbrood
new York, stad van de bagel. Het ringvormige broodje met het gezonde
imago hoort net zo bij de stad als het vrijheidsbeeld, de yellow cab en
times square. maar net als veel andere voorbeelden van wat wij de
amerikaanse cultuur noemen, ligt ook de oorsprong van de bagel
buiten de verenigde staten: het ronde broodje met het gat in het midden,
is door joodse immigranten uit oost-europa naar amerika meegenomen.
de authentieke bagels worden gebakken van deeg dat vooraf in water is gekookt.
dat zorgt niet alleen voor een stevige structuur van het brood maar versnelt ook
het bakproces. volgens joodse tradities werd er op sabbat geen eten bereid.
’s avonds, als de zaterdag om was, kon de beugal of bajgiel snel gebakken worden.
deze bereidingswijze wordt nog steeds toegepast.
28 | brood | bakkerij Kletersteeg bakkerij Kletersteeg | brood | 29

wereldbrood
Brioche
is het een brood? of is het een cake? de goudkleurige brioche ruikt naar
zoete vanille en is langer houdbaar dan veel andere broodsoorten. Het brood
is zo luchtig dat het gemakkelijk als basis voor gebak kan worden gebruikt.
zoals de naam al doet vermoeden, komt de brioche uit Frankrijk. de naam duikt
voor het eerst op in een geschrift uit 1404 en is waarschijnlijk een afgeleide van
brier, oud-Frans voor ‘deeg kneden met een houten roller’.
jean-jacques rosseau schreef in 1769 in zijn autobiografie over een prinses die
de bedelaars adviseerde om bij gebrek aan brood gewoon brioche te eten:
“Qu’ils mangent de la brioche”. de uitspraak wordt door de decadente toon vaak
ten onrechte toegeschreven aan marie-antoinette, de vrouw van louis Xvi.
Broodje gezond
Hoe gezond is brood? De schijf van vijf, leerden we vroeger op school, vat onze dagelijks aanbevolen
hoeveelheid voedingsstoffen samen. Vijf segmenten vol gezonde voedingsadviezen waaruit een
keuze gemaakt diende te worden. Eén van de vijf segmenten van de schijf bestaat uit brood en andere
graanproducten. Dat zegt wel genoeg, denken we zo. Maar wat maakt brood nu eigenlijk zo gezond?
Energie
brood bevat veel koolhydraten, een beetje eiwit en wat vet. dat geeft energie.
Hoeveel? een boterham zonder beleg is al goed voor bijna 83 kilocalorieën. Het is
niet zo gek dat de meeste mensen hun dag beginnen met een broodontbijt.
Vezels
we nemen ze niet op en ze verlaten meestal onverteerd ons lichaam. toch zijn vezels
belangrijke voedingsstoffen. vezels zorgen voor een goede werking van de darmen,
hebben een gunstig effect op bloeddruk en cholesterolgehalte en verkleinen het risico
op hart- en vaatziekten. daarbij, en dat is ook niet onbelangrijk, zorgen ze ervoor dat je
je ‘vol’ voelt, zodat je je niet kunt overeten.
Vitamines
brood staat bol van de vitamines b1, b2, b3 en b6. tevens vinden we in brood vitamine
b11, dat beter bekend is als foliumzuur. en niet zo’n beetje ook. in zes boterhammen -
de dagelijks aanbevolen hoeveelheid brood voor een volwassen vrouw – zit een kwart
van de dagelijkse behoefte vitamine b3 en foliumzuur.
Mineralen
ijzer, zink, magnesium, koper, jodium, fosfor, kalium en selenium. mineralen zijn
broodnodig voor een gezond en fit lichaam. en al deze mineralen zitten gewoon in
elke snee bruin brood.
Zout
we weten het best: ons lichaam heeft zout nodig, maar het is beter om er niet teveel
van te gebruiken. zo’n 1 tot 4 gram per dag is genoeg. Het mooie is dat er in brood
genoeg zout zit. met drie tot vier sneetjes brood krijg je bijna 2 gram zout binnen.
genoeg voor je dagelijkse hoeveelheid dus.
30 | brood | bakkerij Kletersteeg bakkerij Kletersteeg | brood | 31

MedeWerKerS
Elke dag brood
op de plank
Dankzij deze kanjers
Ernst Wittink (38), chauffeur
“al meer dan tien jaar zorg ik ervoor dat ons brood op tijd op de juiste plek terechtkomt.
dat is nog best een uitdaging: het brood wordt ’s nachts gebakken en moet ’s morgens
vroeg al in de supermarkt liggen. meestal ben ik om half vier ’s nachts al aan het laden.
vervelend? nee, het is juist een enorme kick dat het elke dag weer lukt om het brood
op tijd in de schappen te krijgen. wat ik het liefst onderweg eet? een paar sneden
grof volkoren met kaas. met een glas melk. Heerlijk.”
Suleyman Inan (32), planner
“we hebben veel soorten brood, veel opdrachtgevers en heel veel
bestemmingen. elke dag is het weer een hele uitdaging om alle bestellingen
op tijd klaar te hebben. als planner kan ik gelukkig blind vertrouwen op mijn
team. en op mijn ervaring: ik ben hier jaren geleden als orderpicker begonnen.
ik begrijp het proces van a tot z. daarbij kan ik inspringen op elke plek
waar dat nodig is.”
wereldbrood
Foccacia
Het platte focacciabrood vindt haar oorsprong in ligurië, rond de
italiaanse stad genua. Het brood lijkt door de structuur op een
pizzabodem, maar is wat dikker. de naam komt van focus, latijn voor
‘vuurhaard’ maar ook voor ‘middelpunt’. niet voor niets hadden de romeinen
hun vuurhaard midden het huis. de broden werden al in de klassieke oudheid
door de etrusken gebakken op hete stenen. tegenwoordig wordt de
traditionele focaccia in een steenoven bereid.
Tieke Reijnen (32),
kwaliteitsmanager
“elke dag controleer ik of de kleur,
de structuur, smaak en aroma van
ons brood goed zijn. dat luistert
nauw. want onze klanten zijn kritisch,
maar wij zijn misschien nog wel
kritischer als het om kwaliteit gaat.
en het is niet altijd eenvoudig om die
constant te houden. Het wordt nog
wel eens vergeten, maar brood is een
natuurproduct. de kwaliteit van de
in september geoogste tarwe heeft
invloed op de kwaliteit van het brood
gedurende de rest van het jaar.”
Peter Huis in ’t Veld (44),
verkoop binnendienst
“onze opdrachtgevers hebben iets meer
nodig dan een halfje bruin. Het gaat vaak
om grote getallen. daarom is het belangrijk
dat we precies op tijd en in de juiste
aantallen leveren. maar tegelijkertijd zijn
we flexibel. een klant die nog even gauw
zijn bestelling wil aanpassen? dat kan.
ja, je moet wel tegen een beetje stress
kunnen. zeker toen we een nieuw bestelsysteem
kregen. gelukkig ben ik ook thuis
in it. mijn favoriete broodje? waldkorn
natuurlijk. gezond en lekker.”
Hans Boumans (66), bakker
“zolang ik mij kan herinneren ben ik bakker. en ik zou niet
anders willen. brood is ons dagelijks voedsel: vanzelfsprekend
en toch altijd weer een feest. ik gebruik mijn kennis niet alleen
bij bakkerij Kletersteeg. via de organisatie pum netherlands
senior experts kan ik mijn ervaring, kennis en kunde delen
met bakkers in ontwikkelingslanden. een enorm waardevolle
aanvulling op mijn dagelijkse werk.”
Frank Kluiwstra (42),
monteur
“bij een bakkerij als bakkerij Kletersteeg
werken echt niet alleen maar bakkers.
zo ben ik er al bijna twaalf jaar monteur.
en dat is harder werken dan je misschien
zou denken. we werken dag en nacht.
in het heetst van de strijd mogen ovens,
gist-doseerinstallaties en kneedsystemen
ons niet in de steek laten. we kunnen
ons geen storingen veroorloven.
al jaren kneed de bakkerij de degen met
san Cassiano kneedsystemen. spiraal
kneders voor het kleinbrood en Hydra
Force kneders voor het grootbrood.
industriële kneders met het ambachtelijke
resultaat. deze apparatuur moet optimaal
blijven werken. waar je mij voor wakker
mag maken? een paar sneden tarwebrood
met een gebakken eitje met spek.”
32 | brood | bakkerij Kletersteeg bakkerij Kletersteeg | brood | 33

Deze uitgave werd mede mogelijk gemaakt door:
Nijverheidsweg 13 • Bunschoten • 033-2997440 • www.vandenhoogen.nl
Bouw
Partners
Engineering
34 | brood | bakkerij Kletersteeg bakkerij Kletersteeg | brood | 35

Bakkerij Kletersteeg, Hessenweg 56, 3835 pK stoutenburg, tel. 033 - 494 75 55, bakkerij@kletersteeg.nl, www.kletersteeg.nl