Publiek versus privaat op straat

meeste levensvormen zijn ontstaan
onder invloed van dergelijke factoren, en
er is ondanks de enorme
verscheidenheid ook een opvallende
uniformiteit. Zo bevinden zich
bijvoorbeeld bij de meeste soorten de
ogen, oren en reukorganen om
vanzelfsprekende redenen zo dicht
mogelijk bij de bek.
En aangezien alles overdag meer geurt
en kleurt dan in de nacht, zoeken de
meeste wezens
’s nachts een warm plekje om bij te
komen van alle belevenissen van de
voorafgaande dag.
Het zijn de uitzonderingen die opvallen.
In Artis bevindt zich een
nachtdierenverblijf, vol met allerlei
rondscharrelende, grijze beestjes die
maar niet echt interessant willen worden,
maar heb je ooit van een
dagdierenverblijf gehoord?
Het is vooral de mens die de meest in In de openbare ruimte willen we
het oog springende uitzondering vormt: tegenwoordig precies het
wij mensen zijn de mening toegedaan tegenovergestelde van gezelligheid en
dat de natuur best een handje geholpen kaarslicht: uit het oogpunt van veiligheid
mag worden om het leven naar onze zien we ons nachtelijk pad het liefst tot
maatstaven vorm te geven en de in onze in de donkerste uithoeken helder
ogen veel te trage evolutieprocessen niet bijgelicht worden.
langer lijdzaam af te wachten, als een De opkomst van de led, en straks de
geforceerde versnelling ervan binnen oled
handbereik ligt. Dus is de aarde, het
enige ons bekende hemellichaam waarop
leven is, vanuit de ruimte herkenbaar aan
de lichtende, grillige streepjes die aan de
donkere zijde van de bol verschijnen
zodra het licht van de zon dat deel van
het oppervlak heeft verlaten. Bovendien:
we kunnen ons er geen voorstelling van
maken dat andere, ‘intelligente’
levensvormen de donkere kant van hun
biotoop níet zouden bijschijnen.
Vòòr de komst van de openbare
verlichting kwam het weinige licht dat
het nachtleven enigszins uit het duister
kon tillen van kaarsen of een oliepitje,
scheen, deed de rest, en de sterren gaven
zó veel licht dat zij voor de nachtelijke
ons is.
1 Dag en nacht over Europa
Nieuwe technieken maken bijna elk
denkbare toepassing mogelijk: auto’s
door het oog maar moeilijk verdragen
worden, in de uitgaanscentra hangen
eredienst van de commercie zijn
toegewijd en zelfs op de camping
, die het volledig ‘strak’ uitlichten struikel je over malle ledlampjes die
van grote oppervlakken mogelijk zal
maken, wordt ervaren als dé oplossing
voor het verdrijven van de duistere Het is ons rotsvaste vertrouwen in
elementen die de nacht bevolken, maar technologie, als altijd in dienst van ‘de
zal, zo vermoed ik, zijn doel ver voorbij vooruitgang’, dat maakt dat we bereid
schieten. Bruggen en fonteinen,
winkelcentra en meubelboulevards, tot jaar uiterst traag gevormde wereld (ik
en met de volslagen nietszeggende heb het hier gemakshalve alleen even
gebouwen langs de perifere wegen van over ónze wereld) naar de andere wereld
onze steden; alles wordt nu al overdadig te helpen.
‘architectentroost’: de klimop van de Maar: hadden we het soms bij het licht
nacht.
van een fakkel in onze grot moeten
Alleen maar nòg meer licht dat wordt laten? Waarom dit stukje van de hand
toegevoegd aan het publieke domein dat iemand die als lichtkunstenaar door het
sinds de uitvinding van het elektrisch leven gaat? Wel, laat ik eerst maar eens
licht behalve door straatverlichting wat woorden terugnemen.
tevens door een heleboel min of meer Op dit moment komt een ware revolutie
overbodige licht(reclame)uitingen in tot stand op het gebied van rendement
tussen lichtopbrengst en
energieverbruik. Terecht wordt de led de
neonlicht gedomineerd wordt.
hemel in geprezen als de (voorlopige)
afrekening met energieslurpers als de
1 Led: light emitting diode en Oled: organic light emitting diode, zijn beide halfgeleiderlichtbronnen.
2 Lumen: de eenheid van licht, vervangt de verouderde term Candela (kaars) en de onjuiste, maar in huiselijke kring meer
gebezigde eenheid Watt, die in relatie tot de gloeilamp vooral staat voor de verhouding warmte/lichtopbrengst.
TOPOS / 02 / 2010 19