Publiek versus privaat op straat

maken van nieuwe dingen en de
moderne tijd, waarin alles snel vooruit
moet. Landschapsbescherming was in
dit kader niet bespreekbaar.
Daarna was er de Belvedere context.
Belvedere was een goed getimed
document, dat verscheen op het
moment dat er een eind kwam aan 200
jaar van groei. Het vormde het begin
van een periode waarin we ons moeten
gaan verhouden tot wat er al is. Kortom
de verbetering en waardevermeerdering
van dingen die er al zijn.
Ook de bestuurlijke provinciale context
speelt een rol. In zijn rol als Provinciaal
Adviseur komt hij vooral in aanraking
met participatie als tegen, een vorm van
protest. Hij is nog niet in aanraking
gekomen met belangengroepen die
ergens voor zijn.
Daarnaast wil hij nog een kanttekening
plaatsen bij het begrip participatie. Er
zijn namelijk veel verschillende niveaus
van participatie, dat loopt van
verkiezingen (stemrecht) tot eigen
initiatieven. Participatie is dus niet over
een kam te scheren. Als voorbeeld van
een goed eigen initiatief noemt hij
Nederland weer mooi. Dat is een
goedgeorganiseerde machine om het
Nederlandse cultuurlandschap weer
voorop te stellen.
Als argumenten voor participatie noemt
hij de deskundigheidsverrijking,
omgevingsbetrokkenheid, en
maatschappijvorming. De valkuil van
participatie is dat hetzelfde resultaat
overblijft als wanneer een olifant door
een porseleinkast walst. Met weinig oog
voor detail en aandact voor waarde op
lange termijn wordt er ingegrepen. Dit
komt doordat participatie vooral wordt
gedreven door een kort rendement, een
kleine horizon en populisme. Deze
valkuilen zijn serieus. Participatie kan
volgens hem leiden tot heel vervelende
dingen. Ter illustratie toont hij een
afbeelding van J. Smit en F. Duijts, een
kaart over verrommeling van het
Nederlandse landschap en een kaart van
Alterra over aangename landschappen
volgens bewoners. Hieruit blijkt dat het
op de Veluwe aangenaam vertoeven is
volgens burgers. Een ‘luie beleidsmaker’
zou uit deze kaarten kunnen
concluderen dat op deze verrommelde
plekken bossen moeten komen net als
op de Veluwe, want datis wat burgers
waarderen, wat ‘ze’ willen.
Eric luiten ziet echter niet alleen de
negatieve kanten van participatie, maar
noemt wel een aantal voorwaarden om
vooral van de positieve kanten te
genieten en een effectieve participatie te
bereiken. Hiervoor zijn helder
opdrachtgeverschap,
verantwoordelijkheidsverdeling en
ruimte voor professionaliteit nodig. Dit
statement gemaakt hebbende geniet Eric
Luiten van zijn laatste slok en verlaat de
kroeg weer.
Een voortzetting van het gesprek in de
kroeg lijkt plaats te vinden wanneer Wim
Schepens naar voren treedt als spreker.
Hij is bedenker en maker van het
programma Landroof. Een programma
over ruimtelijke ordening, waarin met
mondige burgers en actiegroepen werd
meegekeken naar hun gang langs
instituties.
Het idee voor het programma ontstond
doordat hij zich ergerde aan het
Nederlandse landschap. ‘Hoe heeft dit
zo kunnen gebeuren?’ ‘Wie heeft dit
bedacht?’ ‘Wie vindt dit mooi?’ Waren
enkele van de vragen die door zijn
hoofd spookten als ‘de Jan Smit van de
ruimtelijke ordening’, zoals hij zichzelf
noemt als niet professional in ruimtelijke
ordening.
Tijdens zijn twee jaar Landroof is hij
nooit de man tegengekomen, die zei:
”Dit heb ik bedacht. C’est moi!” Wel
mensen die zeiden: “Ja, vijf jaar
wethouder.....”.
Hij ontmoette onder andere een vrouw
in Twente, die al vijf jaar bezig was om
woningbouw buiten de rode contouren,
waar geen woningen mogen komen,
tegen te gaan. Zij ging vol goede moed
op naar het gemeentehuis. Ze kreeg van
de betreffende ambtenaar te horen: “Ja,
TOPOS / 02 / 2010 37