Zomer 2010 - IVN - Leeuwarden

IVN afdeling Leeuwarden
ledenadministratie
De Kei 262 8918 BK Leeuwarden
LEEUWENBOEKJE
ZOMER 2010
IVN LEEUWARDEN E.O.

Wat is het IVN?
De Vereniging voor Natuur- en Milieueducatie is een landelijke vereniging
met plaatselijke afdelingen. IVN -Leeuwarden en omgeving is zo’n afdeling
met als werkgebied Leeuwarden en wijde omgeving.
Wat is de doelstelling?
Het IVN wil door haar activiteiten de mensen laten zien wat er (nog) is aan
natuur. In de hoop dat bewustmaking zal bijdragen tot bescherming van
onze nog aanwezige natuur.
Wat doet het IVN?
Het IVN organiseert excursies, thema-avonden en cursussen. Zij beschrijft
wandel- en fietsroutes en stimuleert werkgroepen. De afdeling Leeuwarden
heeft inmiddels een aantal werkgroepen. Het Leeuwenboekje is ons
afdelingsblad dat met de komst van elk nieuw seizoen verschijnt. Het wil
informeren, stimuleren en activeren. Daarnaast is er onze website
(www.ivnleeuwarden.nl).
Hoe werkt het IVN?
Alle activiteiten van IVN -Leeuwarden, zowel van leden als van het bestuur
zijn vrijwilligers activiteiten. Alle leden zijn actieve leden.
Wat kost het?
Er zijn verschillende IVN- lidmaatschappen (landelijk en lokaal), waarvan
de kosten zijn weergegeven op pagina 4. Donateurs geven minimaal
€12,50.
Contributie is te betalen door middel van een machtiging of door
overmaking op rekening 60.55.99.440 ten name van IVN afdeling
Leeuwarden.
Hoe kun je lid worden?
Door het invullen van de bon op pagina 4 van dit blad en dit toe te sturen
naar Renée Ras, De Kei 262, 8918 BK Leeuwarden. Dit is ook het adres
voor adreswijzigingen.
Haar telefoonnummer is (058) 844 25 48 en
E-mail adres reneerasnatuur@gmail.com
Sluitingsdatum kopij volgende Leeuwenboekje:
15 september 2010
een blad ván iedereen vóór iedereen, dus stuur kopij !

Van ouverture (lente) naar symfonie (zomer).
De natuur lijkt veel op een muziekstuk voor een groot symfonieorkest.
In de muziekwereld vind je vele composities van componisten die als thema de
natuur hebben.
De lente vergelijk ik wel met een ouverture, het openingstuk, waarin alle
kleuren, klanken, geuren en nieuw leven die in de natuur te vinden zijn, zicht- en
hoorbaar aanwezig zijn/ worden.
En automatisch gaat die ouverture van de lente over in de symfonie van de
zomer.
Alles is volgroeid. Bloemen bloeien uitbundig, bomen dragen weer een bladeren
kroon, op het land staat het koren te pronken, de aardappels bloeien en
vruchtbomen en struiken hebben weer vruchten gevormd om in de (na)zomer en
herfst te worden geplukt, als een dankbare oogst.
De merels, zanglijster en de veldleeuwerik zingen het hoogste lied, terwijl de
grutto, de kievit, de wulp, de scholekster, de zwaluwen en zelfs de koekoek
laten horen dat zij er ook zijn.
In de weiden zie je het jongvee groeien als kool. Jongen van allerlei soorten
vogels vliegen het nest uit en vaak maken de ouders, o.a. als het weer gunstig is,
zich op voor een tweede broedsel.
De cirkel van het leven wordt steeds door de natuur rond gemaakt.
Of je nu dicht bij huis bent, bijvoorbeeld in eigen tuin of straat, in
stadsparken, of lopend of fietsend langs weiden, bossen, heide, strand of
waddendijk, of waar dan ook, steeds is daar de natuur waar je als mens ieder
moment van elke dag van kan en mag genieten.
Hoewel de temperatuur in begin mei bepaald niet om over naar huis te schrijven
was, zullen er zeker nog van die warme zomerdagen komen, waar we in de
loomheid van de zomerwarmte mogen genieten van lange zomeravonden of een
verkoelende wind van zee.
Als we de mogelijkheid hebben om er in de vakantieperiode op uit te kunnen
trekken in eigen omgeving, provincie, land of naar verre landen, ook dan zullen
we ervaren hoe groot de verscheidenheid is van al het moois dat de natuur ons
gratis biedt.
Aan ons als mensen de taak om er gezamenlijk zorg voor te dragen dat we
steeds weer opnieuw van ieder jaargetijde kunnen blijven genieten.
Een fijne en goede zomertijd toegewenst.
Klaas van der Heide
Leeuwenboekje Zomer 2010
3

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------
-
Noteer mij als lid van IVN Leeuwarden
Naam ……………………………………………………
Adres ……………………………………………………
Postcode ……………………………………………………
Woonplaats ..………………………………………………….
Telefoonnummer ………………………….
E-mail adres ........................................................................
Bank- of Postbanknummer ….................................
Datum …………………………
Ondergetekende wenst lid te worden als:
Gaarne omcirkelen wat van toepassing is:
Bij Zelfstandig Bij Afgegeven
betalen machtiging
A-lid (landelijk + regionaal) € 20,-- € 17,50
B-lid (Regionaal) € 15,-- € 12,50
C-lid (Huisgenoot) € 7,50 € 7,50
Ondergetekende verleent hierbij tot wederopzegging machtiging aan:
IVN Leeuwarden om met ingang van heden van zijn/haar rekening de
verschuldigde contributie af te schrijven.
Handtekening
Inleveren bij of opsturen naar
Renée Ras,
De Kei 262, 8918 BK Leeuwarden
E-mail: reneerasnatuur@gmail.com
Leeuwenboekje Zomer 2010
4

IVN Afdeling Leeuwarden e.o.
Werkgroepen -
Contactpersonen:
Excursies:
Klaske Stegenga (058) 266 13 87 klaproos1@hetnet.nl
Leeuwenboekje:
Yde Zijlstra (058) 266 32 68 ydezijlstra@vodafonevast.nl
Renée Ras (058) 844 25 48 reneerasnatuur@gmail.com
Vogelwerkgroep:
Durk Weijma (0514) 57 13 18 durkweijma@hetnet.nl
Plantenwerkgroep
Daan van Zomeren (058) 213 75 92 da.vanzomeren@planet.nl
Werkgroep jeugd:
Christine Rook (058) 267 08 91 christinerook@planet.nl
Werkgroep educatie:
Violet von Kruchten (058) 288 65 67 vio51vio@gmail.com
Afdelingsbestuur:
Voorzitter:
Klaas van der Heide (058) 257 46 26 perzen@upcmail.nl
Vicevoorzitter:
Rinze de Vries (058) 213 83 51 saraenrinze@hetnet.nl
Penningmeester:
Maud von Ende 06 55 95 32 26 m.vonende@versatel.nl
Contactpersoon werkgroepen:
Jean-Pierre Brehen 06 42 62 71 72 info@jeanpierrebrehen.nl
Secretariaat:
Leonieke Hoste (058) 212 85 97 leonieke.hoste@solcon.nl
De Nije Oanliz 33
9084 AN Goutum
Mocht u lid van IVN- Leeuwarden willen worden. Neem dan contact op met onze
ledenadministratie:
Renée Ras (058) 844 25 48 reneerasnatuur@gmail.com
Dit Leeuwenboekje is mede mogelijk door sponsoring
van de Tuin van Leeuwarden in WC Zaailand Leeuwarden.
Leeuwenboekje Zomer 2010
5

De plantenwerkgroep stelt voor ….. Margriet
Als je iemand potlood en papier geeft en vraagt “teken eens een bloem” dan is
de kans groot dat het een rond hartje wordt met een krans van bloemblaadjes
eromheen, een soort margriet.
Een sterk merk dus, zeg je bloem dan denk je aan margriet. Maar wat zegt de
flora?
Die bloem is niet één bloem maar een composiet, een samengesteldbloemige. De
bloem die we ons voorstellen
bestaat uit een heleboel witte
lintbloemen en gele buisbloemen
samen op een bloemhoofdje. De
composietenfamilie is na de
orchideeën de grootste
plantenfamilie op de wereld, met
20- tot 25 duizend soorten, 0.5
% daarvan in Nederland. Denk
bijvoorbeeld aan kamille en
madeliefje. Maar wit met een
geel hartje hoeft niet altijd, het
Jacobskruiskruid uit het vorige
Leeuwenboekje hoort er ook bij.
De officiële naam van de wilde margriet is Leucanthemum Vulgare. Ze bloeit van
mei tot augustus en kan er, afhankelijk van de omstandigheden nog wel eens
wat verschillend uitzien, bijvoorbeeld op grasland anders dan op braakland.
Ecotypen heet dat. Maar er bestaat ook een kleine margriet, wel degelijk een
andere soort met een eigen Latijnse naam.
De margriet is een algemene plant, ze is wel achteruit gegaan door de
ontwikkelingen in de akkerbouw en weidebeheer. Ze houdt van schraal. Op de
hellingen langs de snelwegen bloeit ze samen met de klaproos als pionierplant.
De korenbloem uit het ouderwetse veldboeket redt het daar niet. Ze rukt ook
op in de bermen langs de rondwegen in de stad omdat ze daar is ingezaaid. In
de wei zaait ze zichzelf uit als er een plekje aarde is, bijvoorbeeld door een
molshoop. De dieren die margrieten eten, paarden schapen en geiten, helpen bij
de verspreiding, het zaad gaat onverteerd door hun darmkanaal.
In de kruidengeneeskunde werd de margriet gebruikt bij
ademhalingsproblemen. Er zitten werkzame bestanddelen in de plant die bloed
zuiveren, koorts verlagen en hardnekkige hoest oplossen. Margriet is voedsel en
Leeuwenboekje Zomer 2010
6

waardplant voor enkele insecten, larven ontwikkelen zich in de bloembodem, de
stengel of de wortelstok. Dat kan niet de reden zijn van de grote bekendheid
en populariteit.
Misschien is het gewoon omdat ze zich zo lekker laten plukken. Ze blijven
langer dan een week goed. Als lid van de plantenwerkgroep kijk je vooral buiten,
maar ik kijk ook graag naar een flink boeket wilde bloemen in een vaas.
Jettie Wijga, op basis van informatie van Lies Riemersma
Leeuwenboekje Zomer 2010
7

Activiteiten in 2010 (zie ook www.ivnleeuwarden.nl)
Werkgroep Excursies
31 juli Vlinderexcursie bij Bos van Ypey Start 14.00 uur
Opgave: Klaske Stegenga tel. (058) 266 13 87
2 oktober Paddenstoelexcursie Bos v. Ypey Start 14.00 uur
Opgave:Arno Agema tel. (058) 215 26 71
Klaske Stegenga tel. (058) 266 13 87
17 oktober Paddenstoelenexcursie Staniastate Start 10.00 uur
Opgave: Arno Agema tel. (058) 215 26 71
Klaske Stegenga tel. (058) 266 13 87
Inlichtingen en aanmelding van deze excursies bij:
Arno Agema tel: (058) 215 26 71 e-mail: arnotine@hotmail.com
Klaske Stegenga tel: (058) 266 13 87 e-mail: klaproos1@hetnet.nl
Plantenwerkgroep
Plantenexcursies op avond
Zodra de Stinzenplanten zich weer laten zien trekt deze groep er eens in de
twee weken op uit in Leeuwarden of in de directe omgeving. Iedereen met
belangstelling voor planten is welkom en opgave vooraf is niet nodig. Deelname
is gratis. Er is niet voor een vaste avond gekozen maar de keuze wordt bepaald
door het weerbericht. Meestal is de start om 19:00 uur en wordt doorgegaan
tot 21:00 uur.
Als u een mail stuurt naar Daan van Zomeren (da.vanzomeren@planet.nl) dan
ontvangt u elke keer een mail met alle informatie over de excursie.
Plantenexcursies op zondag
In april t/m juni en in september en oktober zijn er regelmatig
plantenexcursies op zondag. Ook hierbij is iedereen hartelijk welkom en is
deelname gratis. Zie hiertoe onze website.
Leeuwenboekje Zomer 2010
8

Planteninventarisaties
We zijn heel blij dat Gertie Papenburg (docent plantencursus Floron/FFF ) een
paar keer met ons mee wil om een gebied te inventariseren. Dit inventariseren
houdt in dat we in een gebied van een vierkante kilometer kijken welke planten
er groeien. Dus niet alleen vermelden: ‘distels’, ‘boterbloemen’ enz. maar dan
ook uitzoeken welke distel; bijvoorbeeld een akker- of speerdistel en welke
boterbloem; een scherpe-, een blaartrekkende- en/of een grote boterbloem.
Onze ervaring is dat er tijdens die inventarisatie veel extra informatie door de
docent wordt gegeven. Zeer leerzaam!
We inventariseren drie gebieden twee keer, in voor- en najaar. Je hoeft je
niet van tevoren op te geven en het is ook geen bezwaar als je niet alle data
mee kunt.
De data zijn:
vrijdagavond 28 mei, start 19 uur
kilometerhok 184/582, 1e ronde
verzamelen bij kerkje van Lekkum, even ten oosten van het gekozen blok.
vrijdagavond 25 juni, start 19 uur
kilometerhok 186/583, 1e ronde
verzamelen bij kerkje van Gytsjerkerhoeke, aan de noordrand van het gekozen
blok.
donderdagavond 19 augustus, start 19 uur
kilometerhok 183/576, 2e ronde
verzamelen bij kerkje Goutum, in de NW - punt van het gekozen blok.
zaterdagmorgen 11 september, start 9 uur
kilometerhok 184/582, 2e ronde
verzamelen bij kerkje van Lekkum, even ten oosten van het gekozen blok.
zaterdagmorgen 25 september, start 9 uur
kilometerhok 186/583, 2e ronde
verzamelen bij kerkje van Gytsjerkerhoeke, aan de noordrand van het gekozen
blok.
Voor vragen kunt u terecht bij:
Corrie Kruiswijk tel: (058) 288 25 99 e-mail: ckruiswijk@planet.nl
Daan van Zomeren tel: (058) 213 75 92 e-mail: da.vanzomeren@planet.nl
Leeuwenboekje Zomer 2010
9

Werkgroep jeugd
De werkgroep jeugd organiseert het jaar rond diverse activiteiten voor de
jeugd zoals: - Uilenballen pluizen
- Op zoek naar waterdiertjes
- Weidevogelexcursie
- Nacht voor de nacht
Als je een mailtje stuurt naar Christine Rook dan word je via de mail op de
hoogte gehouden van de activiteiten. Deelname is meestal gratis, soms wordt
een kleine bijdrage gevraagd. Zie ook www.ivnleeuwarden.nl
Informatie en aanmelding voor jeugdactiviteiten bij:
Christine Rook tel: (058) 267 08 91 e-mail: ivnjeugd@kpnmail.nl
Werkgroep Educatie
De werkgroep Educatie richt zich veelal op basisscholen (ook andere groepen
zijn mogelijk), biedt een educatief natuurprogramma aan waarbinnen zowel in
de praktijk (onderzoekjes) als op theoretische wijze (beamer) aandacht aan de
natuur gegeven wordt. Eventueel in klassen/groepsverband later de natuur in.
Een natuurhistorische educatieve wandeling langs de Potmarge in Leeuwarden
voor groepen van minimaal 8 personen behoort eveneens tot de mogelijkheden.
Dit op aanvraag.
Informatie bij:
Violet van Kruchten tel: 058-2886567 e-mail: vio51vio@gmail.com
Vogelwerkgroep
Lopende cursussen
Vervolg vogelcursus november 2009 – mei 2010.
Vogelcursus voor beginners februari – mei 2010
Vroege Vogelexcursie / Struintocht
30 mei 2010: Struintocht met kano’s Locatie: De Alde Feanen bij
Earnewâld. Start: 05.00 uur
Deze excursie en struintocht worden in samenwerking met de werkgroep
"Excursies" van het IVN Leeuwarden e.o. georganiseerd. Deelname is gratis.
Inlichtingen en aanmelding bij:
Durk Weijma tel: (0514) 57 13 18 E-mail: durkweijma@hetnet.nl
Leeuwenboekje Zomer 2010
10

Themacursus "Spotten en ringen van dagroofvogels" juni 2010 VOL
1 juni 2010: Dia/beamerlezing dagroofvogels op avond.
5 juni 2010: Praktijk spotten en ringen van dagroofvogels op Ameland (op
zaterdag, gehele dag)
Docent: Johan Krol. Organisatie: Anne Bosma en Corry van der Meer.
Themacursus "Steltlopers” september 2010
9 sept. 2010: Beamerlezing. (N.B. donderdagavond)
11 sept.2010 Excursie.
Docent: Sieds Boersma.
Organisatie: Tonny Biesterbosch en Anneke Zeinstra
Maximum aantal deelnemers: 20 Kosten: IVN-leden: € 15. Niet leden: € 17.
Inlichtingen en opgave bij: Tonny Biesterbosch tel: (058) 255 18 76
E-mail: a.biesterbosch@hetnet.nl
Vervolgvogelcursus november 2010 - mei 2011
Deze cursus is bedoeld voor mensen met enige kennis / ervaring op vogelgebied.
Tijdens 5 beamerlezingen en 5 excursies komen aan de orde: wad-, trek-, roof-,
bos-, weide-, moeras- en kolonievogels en de kerkuil.
Max. aantal deelnemers: 25. Kosten: IVN - leden: € 70,- . Niet leden: € 80,-
Inlichtingen en aanmelding bij: Douwe de Boer tel: (058) 288 67 53
E-mail: boer236@zonnet.nl
Vogelcursus voor beginners februari – mei 2011
Voorkennis of ervaring op het gebied van vogels is niet noodzakelijk. Tijdens 6
beamerlezingen en 4 excursies komen aan de orde: watervogels, uilen, weide-,
moeras- en parkvogels. Maximum aantal deelnemers: 25.
Kosten: IVN-leden € 65,00 Niet-leden € 75,00
Inlichtingen en aanmelding bij: Marjan Koeze: tel: (058) 213 81 37
E-mail: mtigchelaar@hccnet.nl
Themacursus “Wintergasten en thuisblijvers” januari 2011 (datum volgt)
Zaterdagmorgen in januari 2011: Korte beamerlezing op locatie en aansluitend
excursie. Observeren van wintergasten en (water)vogels die het jaar rond hier
blijven.
Locatie nader te bepalen. Docent /excursieleider: Sieds Boersma
Organisatie: Jan Kramer en Anneke Zeinstra
Maximum aantal deelnemers: 20. Kosten deelname (inclusief koffie):
IVN-leden: € 10,00. Niet leden: € 12,00.
Inlichtingen en opgave bij: Jan Kramer, tel: 058 - 212 16 48
E-mail: j.r.kramer@hetnet.nl
Leeuwenboekje Zomer 2010
11

"Vogelochtenden"
Elke eerste zaterdag van de maand (uitgezonderd juli, augustus en september)
is er een z.g. "Vogelochtend", een "vrijblijvende" vogelexcursie, waarvoor men
zich niet hoeft op te geven en waaraan geen kosten verbonden zijn. (mensen die
meerijden in een auto betalen € 3 p.p. aan de chauffeur) Iedereen met
belangstelling voor vogels is welkom. Verzamelen op het parkeerterrein achter
het Q8 benzinestation aan de Tesselschadestraat te Leeuwarden.(circa 200
vanaf rotonde Heliconweg-Tesselschadestraat) De starttijd is meestal 08.00
uur maar wijkt soms ook af met het oog op de te bezoeken locatie. De mensen
die op onze verzendlijst staan ontvangen een paar dagen vóór elke
Vogelochtend een mail met bijzonderheden. (o.a. de vertrektijd) Het is dan ook
verstandig om je aan te melden voor de verzendlijst of anders vooraf even
contact op te nemen met Anne Bosma.
Organisatie: Anne Bosma en Wieger Koeze.
Inlichtingen en aanmelding voor verzendlijst: Anne Bosma tel: (058) 266 01 09
E-mail: anne.bosma@tiscali.nl
Leeuwenboekje Zomer 2010
12

Basiscursus planten en bloemen.
Na een lange winter konden we van start, de plantjes kwamen voorzichtig boven
de grond, sneeuw weg dan krijg je weer zin om erop uit te trekken. Vorig najaar
waren er al plannen om nog eens een basiscursus te organiseren. Opzet in de
huiskamer een paar
theorielessen en een aantal
keren het veld in.
Half maart wilden we (Jettie
Wijga en ik) met Arno, die de
cursus zou geven, wat data
afspreken, maar ja er waren
toch te weinig mensen om de
cursus door te laten gaan. Na
een oproep via onze bekende
kanalen, Durk, Anne en Daan
kwamen er per dag een paar aanmeldingen binnen. Uiteindelijk hebben 20
mensen zich opgegeven. Het werd geen huiskamer, maar een echte cursus in een
lokaal! Met een beamer en ‘assistenten’, Jettie, Jan, Margriet en ik erbij. Er
worden vier theorieavonden gehouden en twee dagen gaan we ‘het veld’ in.
Het eerste uur van de avond heeft Arno ons de basisbegrippen bijgebracht. Hij
had duidelijke beelden via www.bioplek.org. Het tweede deel van de avond zijn
we in groepjes om een pot plantjes gaan zitten om te kijken hoe we daar iets
wijzer van werden. Het ene groepje keek meer naar de bijzonderheden, zoals
vorm van het blad, de steel is die vierkant of rond, heeft de bloem veel of
weinig blaadjes enzovoort. Een
ander groepje dook al vrij snel in
het determineren. Kortom een
prima gelegenheid om je
basiskennis eigen te maken en te
ontdekken waar je belangstelling
naar uit gaat. Ik hoorde al van
een cursist, die het
determineren te gek vindt en
anderen houden weer helemaal
niet van het volledig uitwerken
via een determineergids.
Leeuwenboekje Zomer 2010
13

Na de tweede ‘theorie’-avond zijn we op 6 mei naar de Martenastate gegaan om
daar stinzenplanten, die voornamelijk in de tuinen van de Friese states te
vinden zijn, te bekijken. Het vingerhelmkruid was niet meer te zien, maar wel
de holwortel, de gele en blauwe anemoon en prachtige bloedzuring. De
aronskelk heb ik niet eerder zo mooi in bloei gezien.
Als het Leeuwenboekje verschijnt is de cursus al voorbij. Maar niet getreurd,
regelmatig trekken Daan, Jan en Margriet er opuit en dan kun je altijd mee.
Daan stuurt een e-mail rond, waarin hij plaats en tijd afspreekt. Je hoeft je
niet van tevoren op te geven.
Zorg wel dat hij je e-mailadres heeft als je een (of meerdere) keer graag mee
wilt.
Corrie Kruiswijk.
De eerste plantenexcursie met Gertie Papenburg.
Op zaterdag 24 april was het zover! Het was
die ochtend, wat aan de kille kant maar prachtig
weer, waardoor alles zo vroeg in het voorjaar er
nog mooier uitziet.
De eerste keer van dit plantenseizoen met
elkaar ‘het veld’ in. We hadden met docent
Gertie Papenburg afgesproken om bij het
kerkje van Goutum te beginnen. Hij stelde voor
welk ‘rondje’ we zouden lopen en we moesten
maar ‘roepen’ wat we aan planten en bloemen
zagen, hij zou dan alles op een lijst aantekenen.
Gelukkig was er na het vorig jaar èn de
winterslaap toch bij iedereen wat blijven
hangen en het leuke is dat je met elkaar veel
weet.
Al snel stond de één klaar met papier en pen om zelf aantekeningen te maken,
de ander met een loepje en weer anderen doken op de knieën. Want ....... als
Gertie begint dan zie je nog veel meer dan je zelf ziet. Wat er allemaal aan
moois groeit langs trottoirs (o.a. levermos), tussen straatstenen (straatgras) en
tegen gevels muurvarens, prachtig!
Leeuwenboekje Zomer 2010
14

Rondom het kerkje de prachtige nu nog kale Hollandse lindebomen met hun
korte uitlopers rondom de stam, dit noemt men wortelomslag, typisch voor
lindebomen.
Even later zijn we de aangelegde
heemtuin doorgelopen en konden
daar onze kennis over
stinzenplanten ophalen, want daar
groeiden o.a. het lenteklokje en
het vingerhelmkruid. In die
tussentijd hoorde iemand een
groenling fluiten, ik hoor dan wel
vogels door elkaar fluiten, maar
kan daar moeilijk een naam bij
krijgen. Het is dan erg plezierig als een ander dat wel kan.
Verderop zagen we allemaal kale stengels van de paardenstaartfamilie. We
konden toen nog niet goed zien of het een paardenstaart (en zo ja welke) of
een heermoes zou zijn. Nog een stuk verder stond een stuk gras ‘onder de
stengels’. Het was allemaal heermoes. Een hardnekkig, zeer sterk plantje dat
moeilijk te bestrijden is, want de wortels groeien meters onder de grond en wil
je ze uitgraven dan breken ze af en groeien vrolijk door. Ja en wat groeit er
nog meer; daslook, look-zonder-look, heerlijk in de sla. Je mag de plantjes niet
plukken want als iedereen ze in de sla doet is zo’n veldje gauw leeg. Dus
misschien iets om in je eigen tuin (als je die hebt) of in een bloembak te zetten.
Langs een watertje liepen we tot
aan de rand van Goutum. In het
water zagen we daar een op dat
moment onbeheerd nest met veel
eieren. Verderop broedde een
fuut. Later kwam mama (of
papa?) meerkoet eraan en kroop
weer op het nest. Een mooi
gezicht!
Ja en dan verderop de Hounsdyk.
Aan de ingang van een weiland,
bij het hek, weinig gras omdat de koeien het daar hebben kaal getrapt, groeide
het muizenstaartje. Vorig jaar heb ik die voor het eerst gezien ergens in de
provincie Groningen tijdens een excursie en zie daar onder de rook van
Leeuwarden groeien ze ook!
Leeuwenboekje Zomer 2010
15

Op een muurtje hebben we
daar een ‘koffiepauze’
gehouden en zijn toen
langzamerhand weer terug
gelopen. Op de terugweg nam
Gertie de bomen met ons door.
Moeilijk te zien voor beginners,
zeker als er nog veel kale
takken zijn of alleen knoppen
of kleine blaadjes, maar met
een kenner erbij en een paar
mensen in de groep die zich vorig jaar al iets in de bomen hebben verdiept kom
je ook weer en heel eind.
Na zo’n 3,5 uur ging ieder weer dik tevreden naar huis.
Corrie Kruiswijk
Leeuwenboekje Zomer 2010
16

Afscheid van Ron van Wissen.
Op de valreep kon ik nog een gesprek hebben met de ‘gepensioneerde’ IVN
penningmeester.
Hoe is de heer Van Wissen ooit bij IVN terecht gekomen en dan nog wel
meteen in het bestuur? Via Martine z’n vrouw. “Zij heeft ‘iets’ met vogeltjes en
plantjes.” zegt Ron en door haar actie werd hij penningmeester toen er een
vacature ontstond. Met z’n financiële achtergrond een belangrijke aanwinst! Zo
werd hij een jaartje later ook penningmeester bij Groei en Bloei.
Bij Groei en Bloei is het net als bij IVN ook moeilijk om bestuursleden te
krijgen. Tijdelijk heeft hij daar nu wat extra taken op zich genomen omdat ze
met een nijpend tekort zitten. Nu bijna twee jaar geleden kwam hij thuis van
een paar maanden varen in Frankrijk. Hij heeft toen besloten om met z’n taak
bij IVN te stoppen; dat heeft hij tegen de andere bestuursleden gezegd. Na
vijf jaar stopt Ron nu echt met IVN, jammer maar we zijn erg blij dat hij het
die tijd zo voortreffelijk heeft gedaan. Hij heeft de zaken aan Maud
overgedragen en heeft er alle vertrouwen in. Er zijn goede afspraken gemaakt
over de functie en Maud kan hem altijd om advies vragen. Renée verzorgt de
verzending van de boekjes.
Leeuwenboekje Zomer 2010
17

Met plezier kijkt Ron terug op de plezierige samenwerking met Hans Hoste, de
man van Leonieke, onze secretaris. Hans heeft tijdens de vaarperiode de
lopende zaken van de penningmeester waargenomen.
Hans had het prima gedaan, maar er blijft toch veel over en Ron kreeg ineens
het gevoel dat hij niet onverwacht weer eens lang weg zou kunnen, tsja en
daarvoor was hij nu niet met pensioen gegaan. Het ‘ophalen’ van de contributie
en herinneringen versturen vergt veel tijd. Wat dat betreft is het bij Groei en
Bloei plezierig geregeld zegt Ron. Per lid krijgt de regiovereniging een bedrag
en daarvan moeten ze alles bekostigen. De leden betalen rechtstreeks aan de
landelijke vereniging.
Ron draagt IVN een goed hart toe. Met veel plezier heeft hij de ledendagen en
de jubileumtocht naar Rottum geregeld. In het najaar van 2008 zijn 60 IVN
leden naar Rottum geweest. Een groot succes!
De financiële kant, prima, maar verder......z’n gehoor wordt slechter, vogeltjes
hoort hij niet goed dus hij gaat niet mee met excursies. Ik heb geopperd om
dan ‘met de plantjes’ mee te gaan, toen moest hij lachen. Hij is één keer mee
geweest met Arno en Hinko en daarbij is het gebleven. Ron z’n interesses liggen
ergens anders.
Hij zit op een bridgeclub. Met een collega hadden ze het afgelopen
winterseizoen de hoogste score van de club Westeinde en ze kregen hiervoor
een wisselbeker. Ook is hij verzot op Step bridge (met computer,
internationaal). Hij liet me het een en ander zien. Verder heeft Ron plannen om
volgend jaar weer naar Frankrijk te varen en dat vergt enige voorbereiding.
Ron kijkt met veel plezier terug op de goede contacten en de geweldige
samenwerking met o.a. Durk. Hij hoopt dat er ook wat jongere mensen in het
bestuur komen. Op dit moment is Leonieke (nog steeds enthousiast) de enige.
Over het contact met de landelijke IVN maakt Ron zich zorgen. Hij heeft sterk
het gevoel dat wij (hier in Friesland) er maar bij hangen, niet leuk. Hij kwam
ook nog even terug op z’n afscheid tijdens de jaarvergadering, hij kreeg naast
het bloemetje een VVV bon èn een creatieve dinerbon, waar hij heel verguld
mee was.
Ron, bedankt voor het IVN werk, Martine jij bedankt voor het leveren van een
penningmeester.
Corrie Kruiswijk
Leeuwenboekje Zomer 2010
18

Mededelingen van het bestuur
Het bestuur is weer compleet.
Met genoegen kunnen wij u
meedelen dat de vacature -
algemeen bestuurslid - is
ingevuld door Jean-Pierre
Brehen. Jean-Pierre is
zesendertig jaar,
scheepstimmerman van
beroep, heeft fotografie
gestudeerd en volgt aan het
Van Hall-Larenstein Instituut
de HBO opleiding Milieukunde.
Jean-Pierre woont in de Oudemirdum en voelt zich sterk betrokken bij de
natuur en mede daardoor is hij geïnteresseerd in de IVN activiteiten.
Opvallend vindt hij de activiteiten van de verschillende werkgroepen die binnen
de afdeling Leeuwarden actief zijn en spreekt de doelstelling natuureducatie
hem aan. Tijdens de algemene ledenvergadering op 6 april jl. heeft het bestuur
de leden alvast geïnformeerd over de invulling van deze vacature.
We zijn als bestuur blij met de komst van Jean-Pierre en heten hem ook van
deze plaats van harte welkom.
We hebben met Jean-Pierre afgesproken dat hij zich ter zijner tijd via het
Leeuwenboekje aan de leden en werkgroepen zal voorstellen.
Jean-Pierre is bereikbaar onder telefoonnummer 06 42 62 71 72,
e-mailadres: info@jeanpierrebrehen.nl
Taakverdeling binnen het bestuur:
Met het invullen van de vacature algemeen bestuurslid hebben we de taken
binnen het bestuur als volgt verdeeld:
Klaas van der Heide : voorzitter,
Rinze de Vries : vicevoorzitter, contactpersoon voor redactie
Leeuwenboekje en website beheer
Leonieke Hoste : secretaris
Maud von Ende : penningmeester
Jean-Pierre Brehen : algemeen bestuurslid, contactpersoon voor de
werkgroepen die actief zijn binnen de IVN afdeling
Leeuwarden e.o.
Leeuwenboekje Zomer 2010
19

zaterdag 25 september 2010 ´s middags 14.00 uur
ledenmeeting met barbecue.
Op 25 september 2010 zal er ‘s middags een meeting voor de leden van de IVN
afdeling Leeuwarden e.o. worden gehouden. Noteer alvast deze datum. Het
ontmoeten van elkaar als IVN-leden zal centraal staan.
We zijn te gast bij Durk Weijma en gaan wandelen in de bossen van
Gaasterland. De middag wordt afgesloten met een barbecue.
Alle leden zullen nog een persoonlijke uitnodiging ontvangen waarbij u zich als
deelnemer voor deze ledenmiddag kunt aanmelden. Binnenkort wordt u hierover
nader geïnformeerd.
Stimuleringsprijs IVN.
Van het IVN, de landelijke bestuurswerkgroep Jeugd en Jongeren, is bericht
ontvangen dat deze werkgroep in de nabije toekomst graag meer jeugd en
jongeren wil betrekken bij de activiteiten van de IVN afdelingen. Daartoe
heeft de bestuurswerkgroep een stimuleringsprijs (4x 2500 Euro) ingesteld
voor IVN activiteiten die aantoonbaar meer jeugd en jongeren bereiken.
De winnende activiteiten dienen een inspiratie te zijn voor andere afdelingen.
Deze stimuleringsprijs is voor nieuwe initiatieven, maar succesvolle bestaande
activiteiten kunnen ook meedingen.
Voorstellen moeten voor 1 oktober 2010 worden ingediend via www.mijnivn.nl.
De prijswinnaars worden tijdens de landelijk IVN-dag op 20 november 2010
bekend gemaakt.
De coördinatoren van de werkgroepen van de IVN afdeling Leeuwarden e.o.
hebben via het bestuur de voorwaarden toegestuurd gekregen.
Machtiging jaarlijkse contributie
Een dringende oproep aan de leden om een machtiging af te geven voor het
innen van de jaarlijkse contributie.
Hoewel er al een groot aantal leden zijn die een machtiging hebben gegeven
voor het innen van de jaarlijkse contributie, is opnieuw gebleken dat er ruim 60
betalingsherinneringen verzonden moesten worden om de jaarlijkse contributie
te kunnen innen.
Dit vraagt niet alleen veel tijd van de penningmeester, maar vooral de kosten
die een en ander met zich meebrengen, vinden wij een punt van aandacht waard.
Juist om deze kosten te besparen, doen wij als bestuur nogmaals een dringende
oproep aan de leden, die nog geen machtiging hebben verstrekt, om dit alsnog
te doen.
Mogen wij op u medewerking rekenen?
Leeuwenboekje Zomer 2010
20

Naar de weidevogels
Op zaterdag 17 april 2010 was het zover, onze excursie naar "De
Himpensermar"; de polder bij de molen langs de Wâldwei ten zuiden van
Leeuwarden.
We treffen het, want het is een
heerlijke zonnige dag. En door de
heldere lucht kunnen we ver
kijken; met en zonder verrekijker.
Wel een koude wind, maar daar
hebben we ons op gekleed. Nog
vóór we bij de molen zijn zien we
al van alles: Meerkoeten,
waterhoentjes, tureluurs en zelfs
een flinke groep kluten.
Bij de molen kunnen we even in de luwte staan om het enthousiaste verhaal over
dit gebied van onze gids, Anne Venema te horen. En dan gaan we tussen de
pinken (jonge koeien) door het veld in. We zien kieviten met hun bijzondere
baltsvlucht; waarbij de mannetjes door te "kanten" afwisselend hun rug en dan
weer hun witte ondervleugels laten zien. Dit geeft een spiegelend effect,
waardoor vrouwtjeskieviten onder de indruk raken. Wij ook, trouwens! Ook veel
grutto's met hun bekende klaaglijke geluid; een prachtig geluid dat je een
heerlijk weidevogelgevoel geeft.
En dan ziet één van ons een
nest met twee eitjes van de
tureluur. "Stop" roept Anne
Venema. We moeten
onmiddellijk pas op de plaats maken,
want ter bescherming door hun
"grote broer" nestelen tureluurs
graag dicht in de buurt van kieviten.
Het kan dus zijn dat we ongemerkt
op een kievitsnest trappen! Dat is
gelukkig niet gebeurd; dit keer was er geen kievitsnest. Misschien door een
marter leeggeroofd? Maar het gevolg was wel dat wij heel voorzichtig onze
verdere stappen zetten! Een eindje verderop was van één van de
weidekavels licht onder water gezet om als veilige nachtplaats te kunnen
dienen. Slapen met je pootjes in het water is voor weidevogels geen probleem.
Leeuwenboekje Zomer 2010
21

In tegendeel. Het biedt veiligheid,
want de marter, hermelijn en de vos
houden niet van water. We zagen
daar o.a. enkele kleine rietganzen,
smienten, krakeenden en een
paartje "soepeenden". Zouden die
lekker smaken, vroegen wij ons al
af? Maar nee, dit is een benaming
voor een kruising; een soort
vuilnisbakkenras dus.
Na het avontuurlijke balanceren over een gammele plank over de sloot; voor
sommigen best een overwinning, konden we in de luwte van de dijk, een
prachtig plekje met een prachtig uitzicht, even pauzeren. En toen was het tijd
voor koffie. Koffie? Midden in het weiland? Jazeker!
Op onze uitnodiging van de vogelcursus voor beginners stond het al aangeraden:
"het is de bedoeling om tijdens de excursie de door de deelnemers zelf
meegenomen koffie in het veld te nuttigen. Dat hoort helemaal bij de
'veldbeleving". En dat klopte natuurlijk helemaal. En als Anne Venema
tussendoor ook nog een spannend verhaal vertelt over de wel, waar grondwater
vanuit Drenthe naar boven komt en waar in vroeger tijden zelfs een tractor
doorheen is gezakt, kan de dag niet meer stuk!
Trudi Dorreboom-Rosenboom, Garyp
Leeuwenboekje Zomer 2010
22

De redactie nodigt u uit om ook eens wat te schrijven,
over iets natúúrlijks.
Inzendingen voor 15 september bij de redactie:
Yde Zijlstra, Atsmastate 1, 8925HB Leeuwarden
e-mail adres: ydezijlstra@vodafonevast.nl
of
Renée Ras, De Kei 262, 8918 BK Leeuwarden
e-mail adres: reneerasnatuur@gmail.com
IVN Leeuwarden
Vereniging voor natuur-
en milieueducatie
verenigingswebsite
www.ivnleeuwarden.nl
Alle actuele informatie over cursussen etc. wordt daar ook
vermeld.
Onze site staat vol met nuttige linken en nieuws over o.a. onze
afdeling en de werkgroepen, ook over de nieuwe werkgroep
Educatie en alle activiteiten van de Plantenwerkgroep.
Het wordt prachtig weer voor de bomenwandeling van Daan van
Zomeren, kijk voor alle details op de site.
en de provinciale site
www.ivn.nl/fryslan/
Leeuwenboekje Zomer 2010
23

Leeuwenboekje Zomer 2010
24