Semois 67 V - erik verdonck

Duis autem vel eum
iriure dolor in hendrerit
in vulputate velit
esse molestie consequat,
vel illum dolore
eu.
Duis autem vel eum
iriure dolor in hendrerit
in vulputate velit
esse molestie consequat,
vel illum dolore
eu feugiat nulla
facilisis at vero eros
et accumsan et iusto
odio dignissim qui
blandit praesent luptatum
zzril.
Stroomafwaarts langs de Semois
Bouillon boven!
De Semois volgen is makkelijker gezegd dan gedaan. De rivier
kronkelt, verschijnt en verdwijnt. Stroomafwaarts tussen Bouillon en
Membre-sur-Semois ontdekten wij het hart van de Ardennen, waar
België heel even Canada lijkt.
TEKST ERIK VERDONCK FOTOGRAFIE KRISTIEN BUYSE

Duis autem vel eum
iriure dolor in hendrerit
in vulputate velit
esse molestie consequat,
vel illum dolore
eu.
Duis autem vel eum
iriure dolor in hendrerit
in vulputate velit
esse molestie consequat,
vel illum dolore
eu feugiat nulla.
Duis autem vel eum iriure dolor
in hendrerit in vulputate velit
esse molestie consequat, vel illum
dolore eu feugiat nulla facilisis
at vero eros et accumsan

Zien en doen
WANDELEN
Hanenkammen: de ‘crêtes’ (heuvelruggen) van Chairière lokken talloze wandelaars.
Sommigen beschrijven het natuurfenomeen – een aaneenschakeling van puntige heuvels
in de vorm van hanenkammen – als een reuzenzaag met afgebrokkelde tanden. De
top ligt 140 meter boven de Semois. Een geitenpad slingert langs de rotsachtige bergkam
en biedt schitterende vergezichten op de vallei.
Vresse: in de omgeving van Vresse lopen vijftig wandelingen, verspreid over 350 kilometer.
Vanuit Vresse vertrekken mooie wandelingen naar onder meer de Gorge de
Petit-Fays, een diepe inkeping in het Ardennenmassief.
De langlaufpistes langs weiden en akkers bieden mooie panorama’s over de Semois, de
bijrivieren, Orchimont en Nafraiture.
(Groot) Bouillon: rond de stad lopen zeshonderd kilometer wandelwegen. De wandelkaart
van Groot-Bouillon biedt de keuze tussen rustige wandelingen, sportieve wandelingen
en trektochten. Verkrijgbaar bij de toeristische dienst, in de boekhandel en in
sommige hotels.
WILD OP DE KAART
Alle restaurants in Bouillon en
omgeving zetten wild op tafel tijdens
het seizoen. Een kleine selectie:
Le Panorama - Feuillantin,
Rue Au-dessus de la Ville 25,
6830 Bouillon.
Tel. +32 (0)61/46 61 38,
www.panoramahotel.be
La Ferronnière, Voie Jocquée 44,
6830 Bouillon.
Tel. +32 (0)61/23 07 50,
www.users.skynet.be/laferronniere
La Hutte Lurette,
Rue de la Station 64, 6850 Paliseul.
Tel. +32 (0)61/53 33 09,
www.lahuttelurette.be
Restaurant des Ardennes,
Rue de Hatte 1, 6838 Corbion.
Tel. +32 (0)61/25 01 00,
www.hoteldesardennes.be
Aux Roches Fleuries,
Rue des Crêtes 32, 6830 Frahan.
Tel. +32 (0)61/46 65 14,
www.auxrochesfleuries.be
6 GRANDE
Chairière
Vresse
Membre sur Semois
Laforêt
Alle
Frahan
Semois
Poupehan
Rochehaut
Le Tombeau
du Géant
Botassart
Bouillon
AVONTUUR
Outdoor: touwencircuit, deathride, rappel, kajak, mountainbike
Semois Aventure 46, Le Routi, Rochehaut. Tel. +32 (0)61/46 40 74, +32 (0)477/88 70
60, www.semois-aventure.be
Kajak: aanbevolen trajecten: Bouillon-Bohan (27 kilometer), Bouillon-Poupehan (12 kilometer).
In elk Semoisdorp of aan de grotere campings vind je wel een verhuurder.
Route du Maquis: deze route (170 kilometer) verbindt verschillende verzetskampen uit
de streek van de Semois. Brochure opvragen bij het Maison du Tourisme de l’Ardenne
Namuroise, Rue Albert Raty 83, Vresse-sur-Semois. Tel. +32 (0)61/29 28 27, www.ardenne-namuroise.be
1 km
Ineen
flits schieten twee reeën ons voorbij aan
de kant van de weg. Een eind verder duw ik op
de rem om er eentje te laten oversteken.
Gracieus wipt de antilope het bos in. Bouillon komt in
zicht. Het Ardense stadje vormt een schiereiland in de
Semois. We lopen in de schaduw van het kasteel en maken
een omweg langs de groene achterkant, weg van de stad,
waar het uitzicht het mooist is. Het kasteel van Bouillon
telt drie forten, verbonden door bruggen. Eeuwenlang was
het een militair bolwerk dat het hertogdom Neder-
Lotharingen moest beschermen, strategisch gelegen aan de
belangrijke weg Reims-Luik-Aken.
Wat een burcht!
De tijd heeft zijn sporen nagelaten. Het paleis van de hertog
op de ereplaats is verdwenen en van de middeleeuwse slottoren
rest enkel een stuk muur. Na de klim naar het terras
van de Tour d’Autriche (1551) genieten wij van het schitterende
panorama over de stad en de meanders van de
Semois. Vroeger huisden hier tot tweehonderd soldaten, nu
wordt het kasteel alleen nog door toeristen bestormd. Het
bouwwerk op de steile rotskam gold als onneembaar, zeker
tijdens de winter. De vijand paste daarom de techniek van
het uithongeren toe. Maar in het kasteel waren ze op alles
voorzien. Er is een natuurlijke drinkwaterreserve. De proviand
werd met touwen opgehaald langs een dertig meter
diepe galerij, soldaten liepen rondjes in een houten tredmolen
om de katrol te doen draaien. De econoom van het kasteel
speelde een sleutelrol in dit verhaal. Hij berekende hoeveel
voedsel er nodig was om het te kunnen uitzingen tijdens
een belegering. In de loop der eeuwen is zowel het kasteel
als de stad van uitzicht veranderd. Vauban, de bekende
militaire architect van Lodewijk XIV, liet Bouillon zelfs volledig
omwallen. In de negentiende eeuw verdwenen de stadsmuren.
Drie eenzame wachttorens zijn de laatste getuigen
van wat ooit een versterkte stad was. Bouillon heeft best
een bewogen geschiedenis. Na 1794 was het stadje zelfs
achttien maanden lang een onafhankelijke republiek.
Ivan De Gier met valk
“Ik weet het, het lijkt een grap. Toch is het waar. Geen
wonder dat ik de hele dag met roofvogels bezig ben”, lacht
Ivan. Een valkenier die De Gier heet, je zou voor minder.
De steppearend op zijn arm wordt onrustig. Hij ruikt de
vrijheid. Tijdens de demonstratie schiet hij in een flits omhoog.
Na enkele seconden cirkelt hij hoog boven het kas-
Duis autem vel eum iriure dolor in hendrerit
in vulputate velit esse molestie consequat,
vel illum dolore eu.Duis autem vel
eum iriure dolor in hendrerit in vulputate.
teel. In zijn landingsvlucht scheert hij rakelings over onze
hoofden. Blijven die vogels nooit langer weg wanneer je ze
loslaat? “Toch niet. Het zijn van nature luie dieren. Zij weten
dat ze hier gemakkelijk aan voedsel komen.” Een jonge
condor spreidt zijn vleugels en laat zich bewonderen. De
grootste vliegende vogel bereikt een spanwijdte van
drieënhalve meter. “Hij weegt elf kilo. Dat voel je wel als je
hem de hele tijd op de arm draagt”, zucht Ivan.
Op een straatbord vinden wij een spoor van een verdwenen
ambacht. Miquelet is ‘bouillonees’ voor vlottenvaarder.
De miquelets maakten vlotten van boomstammen, zij vervoerden
zo het hout over de Semois richting Maas. Aan de
kade wenkt de Ardense charcuterie van Marc Leroy.
Opgezette snoekenkoppen lachen ons toe met de bek wijd
opengesperd. Op foto’s aan de muur tonen vissers trots
hun vangst: één meter twintig schoon aan de haak, wie
GRANDE
7

iedt er meer? Marc schotelt ons een bordje witte bloedworst
voor. Geen snoek deze keer.
In (en uit) de bocht
Enkele kilometers stroomafwaarts liggen de mooiste meanders
van de Semois. Het spectaculaire panorama over de
Tombeau du Géant in Botassart voert mij een paar decennia
terug in de tijd. Ik zie mijzelf als scout het schiereiland veroveren
en de rivier afvaren op een vlot. In die heroïsche tijden
leek alles een maatje groter. Maar eigenlijk is er nauwelijks
wat veranderd.
In Rochehaut kijken we uit over het dal met in het midden
het dorpje Frahan. Ik herken het oude dorpskerkje, het hotel
Beau Séjour, een handvol oude boerderijen en tabaksschuren.
De kajaks zijn gele en rode stipjes uitgezaaid op een
donkergroen palet. We dalen af langs een steile bosweg. Een
Canadese dame spreekt ons aan. Zij ruilde haar leven in Las
Vegas voor Frahan. “This is paradise”, moet haar even van
het hart. We geloven haar graag. Enkele meanders verder, in
Vresse-sur-Semois, proef ik het ritme van de rivier, die rustig
voortkabbelt onder een deken van waterranonkel. In de
bocht ligt het pittoreske Saint-Lambertbruggetje dat vele
schilders en fotografen weet te bekoren. De legende wil dat
de patroonheilige de brug liet versmallen om te verhinderen
dat Sainte-Agathe, patrones van het nabije dorpje Laforêt,
zijn parochianen zou bezoeken met paard en koets. Feit is
dat José Chaidron, eigenaar van het toenmalige hotel La
Glycine, hier rond 1920 ‘de school van Vresse’ stichtte.
Vresse werd toen een begrip onder landschapsschilders. Het
hotel met de imposante witte gevel herbergt nu de dienst
Duis autem vel eum iriure dolor in
hendrerit in vulputate velit esse molestie
consequat, vel illum dolore eu.
Duis autem vel eum iriure dolor in
hendrerit in vulputate velit esse molestie
consequat, vel illum dolore eu..
voor toerisme. In het nagelnieuwe cultuurcentrum aan de
overkant van de straat kun je een tweehonderdtal werken
bekijken van onder meer Albert Raty en Jacques Vanderelst.
De stijl varieert even sterk als de kwaliteit van de collectie.
Naast de deur rust een houten replica van de oudste locomotief
van België in een apart gebouwtje. Houtdraaiers hebben
er tweeduizend uren aan geschaafd. Ik schat de kans
klein dat de trein straks op eigen kracht wegtuft.
Stress? Wie?
Dankzij het reliëf is de natuur ongerept gebleven. De steile
hellingen beschermen tegen houtkap. Vroeger vervulden de
bossen de rol van vluchthaven. In hun verzet tegen de nazi’s
wisten de bewoners handig gebruik te maken van hun terreinkennis;
tijdens de Tweede Wereldoorlog verschansten de
maquisards – verzetslui – zich in kampen. In de streek waren
er twintig kampen van het verzet, elk goed voor een dertigtal
maquisards. Ook de dorpsbewoners werden ingeschakeld;
zij smokkelden eten naar de kampen.
Wij willen naar Laforêt, aan de overkant van de Semois, een
van de best bewaarde Ardense dorpen. Hier behielden de
boerderijen hun oorspronkelijke indeling met leefruimte, stal
en schuur naast elkaar. De smidse bleef tot het begin van de
jaren 1970 in gebruik. Aambeeld, hamer, blaasbalg en een indrukwekkende
reeks tangen en hamers liggen te wachten op
nieuw werk. Het gebouw heeft een dak van faisiaux. Dit leisteenafval,
te klein om er leien van te kappen, werd bevestigd
in een laag klei. Ondanks de dikte en het gewicht werden
vroeger veel daken zo gebouwd in de streek.
Brusselaar Jean Smekens opende in Laforêt twee jaar geleden
GRANDE
8

Le Serpolet, een dorpswinkel met lokale specialiteiten. “Mijn
ouders hebben hier een buitenverblijf. Als kind al kwam ik
hier elk weekend, nu wil ik hier niet meer weg”, vertelt Jean.
Hij schenkt ons een Rochefort in. “Ik heb alle Belgische trappistenbieren
in huis.” Hij gaat prat op de titel ‘ambassadeur
van Orval’, een privilege voor wie het bier schenkt volgens
de regels van de kunst. Kent Jean het woord ‘stress’? “Ook
wij hebben er wel eens last van, maar we gaan er beter mee
om”, lacht hij. Over een boswegeltje stappen we naar de Pont
des Claies. Deze houten rasterbrug boven de Semois wordt
elk jaar opgetrokken in de lente en houdt dapper stand tot
het einde van de zomer, wanneer ze weer tegen de vlakte
moet. De boeren bouwden vroeger rasterbruggen als tijdelijke
oversteekplaats. Zo’n houten brug is fragiel, de sterke
stroming in de winter kan ze niet aan.
Koken in het bos
Luc Gilon wacht ons op in Membre-sur-Semois, stroomafwaarts
van Vresse. Samen met zijn vrouw runt hij de gastenkamers
Les Alisiers op een steenworp van de Semois.
Luc stond drieëntwintig jaar lang achter het fornuis in zijn
restaurant in Namen. “Zes jaar geleden deed ik de zaak
van de hand en verhuisden we naar het huis van mijn
schoonouders. Dit is het paradijs”, zegt hij onverbloemd.
Luc leeft volgens het ritme van de seizoenen, werkt in zijn
moestuin, neemt verse riviervis af van de vissers, sprokkelt
kruiden in het bos, kookt voor zijn gasten... Zijn keuken
verraadt een vaardige hand. Na het aperitief van vlierbessencrème
proeven wij een escaveche (marinade in zure
saus) van vis, heerlijke wilde forel uit de Semois en varkensgebraad
in een sausje met cantharellen. Luc gebruikt
graag streekproducten. Hij toont ons trots zijn olijfolie met
wilde daslookbloemen. “Ik maak mijn eigen everzwijnham,
in de herfst plukken we eetbare
paddenstoelen in het bos. Wij
hebben hier zo onze plekjes
waar wij eekhoorntjesbrood,
cantharellen of morieljes vermoeden...
Tijdens het seizoen ga
ik regelmatig controleren of er
wat groeit. Je moet er op tijd bij
zijn. De paddenstoelen groeien
snel. Maar je hebt de natuur
niet in de hand. Het ene jaar
pluk je kilo’s cantharellen op
één plek, het volgende jaar
groeit er niets.” En het gure
Ardense klimaat? “Dat valt best
mee. Hier in de vallei is het klimaat
zachter dan bovenop de
heuvels. Het kan wel enkele
graden schelen. Wij zijn gericht
naar het zuiden, net zoals de
Gaume. In de zomer is het hier
warmer dan in Namen!”
Duis autem vel
eum iriure dolor
in hendrerit in
vulputate velit
esse molestie
consequat, vel
illum dolore eu.
quat, vel illum
dolore eu.Duis
autem.
praktisch
De Semois ontspringt in de omgeving van
Aarlen, stroomt door de Ardennen en
mondt over de Franse grens uit in de Maas
nabij Monthermé. Voor deze reportage
volgden we de rivier stroomafwaarts tussen
Bouillon en Membre-sur-Semois.
ERHEEN
Neem op de snelweg Brussel-Luxemburg
(E411) afrit 25 en volg richting Bouillon.
Vanuit Bouillon bereik je Vresse via Corbion
en Sugny of via Poupehan, Rochehaut, Alle
en Mouzaive.
BOUILLON
Kasteel: alle informatie bij het Maison du
Tourisme du Pays de Bouillon.
Roofvogelshow: in het kasteel, dagelijks
van 1 maart tot 11 november, alle weekends,
feestdagen en schoolvakanties op vaste tijdstippen
(11.30, 14 en 15.30 uur).
Archeoscoop: een audiovisuele voorstelling
voert terug naar de tijd van de kruisvaarders.
Archéoscope Godefroid de Bouillon, Quai
des Saulx 14, Bouillon. Tel. +32 (0)61/46 83
03, www.archeoscopebouillon.be
Stadsmuseum: Musée Ducal, Rue du Petit
1-3, Bouillon. Tel. +32 (0)61/46 41 89,
www.museeducal.be
OVERNACHTEN
Les Alisiers, Rue du Coin 17, Membre-sur-
Semois. Tel. +32 (0)61/50 00 01,
http://users.swing.be/les-alisiers/
Bed & Breakfast, Rue de la Cense 37,
Rochehaut. Tel. +32 (0)61/46 69 70, +32
(0)475/65 41 17, www.ardennechalet.com
ETEN
Taverne de la Fermette, Place Marie Howet
4, Rochehaut. Tel. +32 (0)61/46 10 05
Auberge de l’An 1600, Rue de Palis 7,
Rochehaut. Tel. +32 (0)61/46 83 82
Le Baratin, Rue des Augustins 12, Bouillon.
Tel. +32 (0)61/46 82 44
Relais Godefroy, Quai de la Tannerie 5,
Bouillon. Tel. +32 (0)61/46 42 04
STREEKSPECIALITEITEN
Bier, aperitief, eau de vie, charcuterie, kaas,
confituur uit de Ardennen.
Auberge de la Ferme, Rue de la Cense 12,
Rochehaut. Tel. +32 (0)61/46 40 60,
www.aubergedelaferme.be
L’Epicerie du Serpolet, Rue Sainte Agathe
52, Laforêt. Tel. +32 (0)477/42 80 84
Brasserie de Bouillon, Avenue de la Girafe
76, Bouillon. Tel. +32 (0)61/46 89 40,
www.brasseriedebouillon.be
MEER INFO
Maison du Tourisme de l’Ardenne
Namuroise, Rue Albert Raty 83, Vressesur-Semois.
Tel. +32 (0)61/29 28 27,
www.ardenne-namuroise.be
Syndicat d’Initiative Bouillon, Esplanade
Godefroid de Bouillon 13. Tel. +32 (0)61/46
62 57, www.bouillon-sedan.com
Maison du Tourisme du Pays de Bouillon,
Quai des Saulx, Bouillon. Tel. +32 (0)61/46
52 11, www.bouillon-tourisme.be
GRANDE
9