29.09.2013 Views

oktober 2011 - Altrecht

oktober 2011 - Altrecht

oktober 2011 - Altrecht

SHOW MORE
SHOW LESS

You also want an ePaper? Increase the reach of your titles

YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.

Alter<br />

Gratis magazine over geestelijke gezondheid<br />

Eigen bijdrage<br />

in de ggz<br />

+<br />

Consumer Run<br />

Tour New York<br />

Thema<br />

Resultaat<br />

+<br />

+<br />

<strong>Altrecht</strong><br />

Maliebaanloop<br />

<strong>2011</strong><br />

altrecht geestelijke gezondheidszorg<br />

mkll-0d<br />

Jaargang 12 - <strong>oktober</strong> <strong>2011</strong>


[2] Alter 3 | 11<br />

3 <strong>Altrecht</strong> kort<br />

4 De <strong>Altrecht</strong> Maliebaanloop<br />

6 Op de koffie bij de Autismesoos Utrecht<br />

8 5 vragen over… ROM<br />

9 Column Geestelijke verzorging<br />

10 Uitgelicht: De eigen bijdrage in de ggz<br />

12 Jou vergeet ik nooit …<br />

Inhoud<br />

13 Column Wereldmeisje<br />

14 Leren leven met pijn<br />

16 Post<br />

18 Fictie: Dood zaad<br />

20 ’n stapje verder: Consumer run tour New York<br />

22 <strong>Altrecht</strong> bedankt de sponsors<br />

van het jubileumjaar<br />

23 Nieuws<br />

24 Nieuws van de Cliëntenraad<br />

Colofon:<br />

Alter is een uitgave van <strong>Altrecht</strong><br />

geestelijke gezondheidszorg<br />

Redactie:<br />

Wouter Langeveld (hoofdredacteur)<br />

Simone Lensink (eindredacteur)<br />

Bert Aben<br />

Tresy Benders (ondersteuner<br />

Cliëntenraad <strong>Altrecht</strong> Senior)<br />

Karin van Laar (<strong>Altrecht</strong> Talent)<br />

Margriet Mannak (Familieraad)<br />

Saphira Metekohy<br />

Ina Veenstra (<strong>Altrecht</strong> WA)<br />

Aan dit nummer werkte verder mee:<br />

Carice de Wildt<br />

Redactieadres:<br />

Dolderseweg 164<br />

3734 BN Den Dolder<br />

Email: alter@altrecht.nl<br />

Telefoon: 030 225 62 07<br />

Fotografie:<br />

Dick Boes, e.a.<br />

Ontwerp en opmaak:<br />

Studio Langezaal, Odijk<br />

Drukwerk:<br />

Bergdrukkerij, Amersfoort<br />

Deadline:<br />

Alter nummer 4 verschijnt in<br />

december <strong>2011</strong>. De deadline voor dit<br />

nummer is 14 november <strong>2011</strong>.<br />

Overname:<br />

Zonder toestemming van de redactie<br />

mag niets uit dit nummer worden<br />

overgenomen<br />

Kopij:<br />

Cliënten en familie die willen reageren<br />

op artikelen, kunnen hun kopij sturen<br />

naar alter@altrecht.nl. De redactie<br />

behoudt zich het recht voor reacties te<br />

weigeren, in te korten of naar een later<br />

moment te verschuiven.


Bijzondere workshop<br />

en lunchconcert in Zeist<br />

The Stolz Quartet komt in het kader van het 550-jarig bestaan van<br />

<strong>Altrecht</strong> op woensdag 2 november naar Zeist om samen met cliënten<br />

en medewerkers tijdens een workshop een eigen compositie te maken.<br />

Deze compositie wordt ten gehore gebracht tijdens een aansluitend<br />

lunchconcert. De workshop bij <strong>Altrecht</strong> is de eerste in een reeks<br />

workshops die het kwartet bij verschillende ggz-instellingen in Nederland<br />

wil geven. Deze reeks moet begin 2012 leiden tot een slotconcert in<br />

museum het Dolhuys in Haarlem, waar alle composities ten gehore<br />

zullen worden gebracht.<br />

De workshop duurt ongeveer anderhalf uur en begint om 10.00 uur.<br />

Van 12.30 tot 13.15 uur volgt aansluitend het lunchconcert. Daar wordt het<br />

Kort<br />

Multi Family<br />

Therapy bij Rintveld<br />

Bij <strong>Altrecht</strong> Eetstoornissen Rintveld zijn deze maand de eerste<br />

gezinnen begonnen met Multi Family Therapy (MFT). Deze<br />

nieuwe groepsbehandeling is bedoeld voor gezinnen die een<br />

kind met anorexia nervosa hebben. Gedurende elf dagen,<br />

verdeeld over vijf maanden, krijgen zes tot acht gezinnen een<br />

hele dag behandeling. Het primaire doel is dat de jongeren weer<br />

gaan eten. Maar minstens zo belangrijk is dat de ouders zich<br />

weer machtig gaan voelen ten opzichte van de eetstoornis.<br />

Het samenbrengen van meerdere gezinnen blijkt een sterke<br />

therapeutische kracht te hebben. De gezinsleden ondersteunen<br />

elkaar en het succes van anderen kan hoopgevend en<br />

tegelijkertijd soms ook confronterend zijn. Doordat de gezinnen<br />

in hetzelfde schuitje zitten, ervaren zij verbondenheid en<br />

solidariteit. Het gevoel van machteloosheid kan hiermee<br />

worden doorbroken.<br />

Marie-Jeanne Schier en Annette van Heemstra zijn de<br />

therapeuten van deze groep en zij worden bijgestaan door één<br />

of twee stagiaires orthopedagogiek. Voor specifieke onderdelen<br />

worden ook andere disciplines betrokken. Meer informatie?<br />

Bel: 030-6965477 of mail: rintveld@altrecht.nl.<br />

The Stolz Quartet komt naar <strong>Altrecht</strong><br />

resultaat van de workshop ten gehore gebracht en The Stolz<br />

Quartet speelt dan ook werk van andere componisten. Het<br />

concert is vrij toegankelijk voor alle cliënten, medewerkers en<br />

omwonenden van <strong>Altrecht</strong>. Belangstellenden voor de workshop<br />

dienen zich van tevoren in te schrijven. Mail dan je naam en de<br />

naam van de afdeling waar je wordt behandeld of werkt uiterlijk<br />

23 <strong>oktober</strong> naar: s.lensink@altrecht.nl<br />

Cliëntenfeest in<br />

middeleeuwse sfeer<br />

Omdat <strong>Altrecht</strong> dit jaar 550 jaar bestaat, staat het Cliëntenfeest geheel in<br />

het teken van de middeleeuwen; de tijd waarin Willem Arntsz het eerste<br />

dolhuys van Utrecht stichtte. Net als in 2009 wordt het feest op drie<br />

locaties gevierd: op donderdag 3 november in Den Dolder (Camper),<br />

op donderdag 10 november in De Boog in Utrecht en op donderdag<br />

17 november in Zeist (Restaurant).<br />

Alle feesten beginnen om 15.30 uur en duren tot 19.00 uur. <strong>Altrecht</strong> Talent<br />

zorgt dat er koffie, thee en iets lekkers klaar staan. Er is bovendien een<br />

open podium, er kunnen Oudhollandse spelletjes worden gedaan en er<br />

is een ‘beauty hoek’ waar een kapper, een masseur en een pedicure de<br />

gasten eens lekker verwennen. Wie wil mag uiteraard verkleed naar het<br />

feest komen. Natuurlijk zijn er ook verschillende optredens, onder andere<br />

van het muzikale trio De Groeten Thuis en het popkoor Amazing. Het<br />

feest wordt afgesloten met een heerlijk buffet, met voor ieder wat wils.<br />

<strong>Altrecht</strong>-cliënten uit Woerden zijn van harte welkom tijdens het feest in<br />

Zeist op 17 november. En cliënten uit Nieuwegein kunnen naar het feest<br />

in Utrecht (op 10 november) komen. Voor deze cliënten wordt busvervoer<br />

geregeld. Wil je je opgeven voor het Open podium of heb je nog vragen<br />

over het cliëntenfeest <strong>2011</strong>? Mail dan naar: cliëntenfeest@altrecht.nl.<br />

En anders graag tot ziens op één van de feesten in november!<br />

Alter 3 | 11 [3]


+<br />

[4] Alter 3 | 11<br />

550 jaar <strong>Altrecht</strong><br />

Tekst: Tresy Benders<br />

De jaarlijkse Maliebaanloop, heet dit jaar de<br />

<strong>Altrecht</strong> Maliebaanloop. In het kader van het<br />

550-jarig jubileum zijn zoveel mogelijk cliënten,<br />

medewerkers en betrokkenen aangespoord om<br />

mee te doen aan de hardloopwedstrijd op<br />

16 <strong>oktober</strong>. Speciaal voor <strong>Altrecht</strong>-deelnemers zijn<br />

er ter voorbereiding op het sportieve evenement<br />

gratis loopclinics georganiseerd.<br />

Het resultaat van<br />

hardlopen


Aangemoedigd door de Raad van Bestuur van <strong>Altrecht</strong>, die in<br />

een YouTube filmpje hun cliënten en medewerkers oproept<br />

deel te nemen aan de loop, besluit ik om voor de zes kilometer<br />

te gaan. Vooraf volg ik de loopclinics. Een groepje cliënten doet<br />

enthousiast mee. Wat is hun motivatie om te gaan hardlopen?<br />

Tijdens één van de clinics, maak ik kennis met Marco en Stefan.<br />

Ik spreek met hen af in de Boog in Utrecht om te praten over<br />

hun beweegredenen.<br />

G enieten<br />

Marco, 39 jaar, is nog maar net begonnen met hardlopen.<br />

Hij doet mee aan de clinics en gaat deze week voor het eerst<br />

trainen met een loopgroep van <strong>Altrecht</strong>. Marco is altijd al<br />

sportief geweest en doet bij <strong>Altrecht</strong> ook veel aan fitness.<br />

“Als ik gesport heb, kan ik ontspannen en voel ik me lekker.<br />

Ik voel dan ook meer helderheid in mijn hoofd, alsof een sluier<br />

wegtrekt. Het geeft me meer realiteitszin. Ik doe bovendien<br />

aan mindfulness, een soort meditatie om rustiger te worden.<br />

Ik vind dat een goede combinatie met sporten. Het geeft me<br />

rust en ik wordt fysiek krachtiger. Daardoor sta ik steviger in<br />

het leven. Ik vaar meer mijn eigen koers en zit er niet meer<br />

mee wat anderen van me vinden.” Marco is van plan om de<br />

zes kilometer te gaan lopen, maar dan wel in zijn eigen tempo.<br />

“Ik ben niet prestatiegericht, het gaat mij om het plezier. Ik<br />

probeer ontspannen te beginnen en van het lopen te genieten.”<br />

Ontspannen<br />

Stefan werd op zestienjarige leeftijd voor het eerst<br />

opgenomen. Er werd veel aan sport gedaan tijdens deze<br />

opname in het UMC. Hij kreeg al snel door dat hij het prettig<br />

vond om sportief bezig te zijn. “Als ik somber was, dan was<br />

ik heel traag en als ik vrolijk was, dan was ik snel. Maar ik<br />

merkte wel dat het me goed deed, dat sporten.” Stefan is<br />

nu 24 jaar en traint voor de tien kilometer. Hij heeft last van<br />

dwanggedachten die hij niet kan stoppen. “Door het hardlopen<br />

heb ik veel minder last van die gedachten tijdens maar ook na<br />

het hardlopen. Ook lichamelijk doet het me goed, ik voel me<br />

fitter. Ik voel me meer ontspannen en zekerder.”<br />

Stefan en Marco hebben elkaar onlangs leren kennen tijdens<br />

het hardlopen en kunnen het goed met elkaar vinden. Ze zijn<br />

het er over eens dat het hardlopen in een groep gezellig is en<br />

goed voor de sociale contacten.<br />

trOts<br />

Piet is een goede bekende van mij. Hij is lid van de<br />

Cliëntenraad waarvan ik ondersteuner ben en neemt trouw<br />

deel aan de clinics. Hij vindt de oefeningen die hij daar doet<br />

een goede aanvulling op de training voor de Maliebaanloop.<br />

Hardlopen<br />

bevordert<br />

herstel<br />

Uit onderzoek is gebleken dat hardlopen<br />

kan bijdragen aan een goed geestelijk<br />

herstel. Regelmatig lopen resulteert niet<br />

alleen in een goede lichamelijke conditie<br />

maar heeft ook een gunstige invloed op<br />

je stemming en zelfwaardering. Bewegen<br />

en in het bijzonder hardlopen heeft<br />

een positief effect op het verminderen<br />

van depressieve klachten en burnout<br />

verschijnselen. Ook klachten die<br />

samenhangen met depressie kunnen<br />

verminderen. Hardlopen in een groep<br />

bevordert bovendien de sociale interactie.<br />

Piet is 63 jaar en van plan de tien kilometer te gaan lopen.<br />

Wat betekent hardlopen voor hem? “Voor mij is lopen je<br />

hoofd leegmaken en je prettig voelen. Door de endorfine die<br />

ik aanmaak, voel ik me happy. Ik heb het altijd al gedaan, het<br />

is dus geen extra opgave of inspanning. Als ik ben uitgelopen,<br />

ben ik trots op mezelf. Je moet het wel blijven doen om in die<br />

gelukzalige sfeer te blijven. Als ik minder loop, bijvoorbeeld<br />

omdat ik lichamelijk niet in orde ben, zak ik af, word ik somber.<br />

Ik ben blij dat ik nog kan hardlopen op mijn leeftijd. En het<br />

kost niks, alleen een paar schoenen.” Piet ziet uit naar de<br />

maliebaanloop. “Het is voor mij een dagje uit, ik verheug me<br />

op de sfeer tijdens en na de wedstrijd. Iedereen is vriendelijk<br />

en je hebt gauw contact met elkaar.”<br />

<strong>Altrecht</strong> heeft running groepjes in Utrecht, Nieuwegein en<br />

Zeist. Wil je meer informatie hierover? Neem dan contact<br />

op met Laura Metz (l.metz@altrecht.nl) of George Hak<br />

(g.hak@altrecht.nl) of informeer bij je behandelaar. [A]<br />

Alter 3 | 11 [5]


+<br />

[6] Alter 3 | 11<br />

Op de koffie bij...<br />

Tekst: Bert Aben<br />

“Sinds het ontstaan van de soos in 2001 zijn we behoorlijk<br />

gegroeid”, vertelt Miriam Houweling, activiteitenbegeleidster<br />

bij Talent en coördinator van de soos. “Dat is niet zo gek,<br />

want onze soos biedt een gevarieerd activiteitenprogramma.<br />

We maken ieder jaar een programmaboekje. Dat geeft<br />

onze bezoekers houvast. In dat boekje staat informatie als<br />

de aanvangstijden en telefoonnummers en natuurlijk het<br />

programma zelf. Het doel van de soos is om mensen met<br />

autisme een leuke avond te bezorgen, waarbij de ontmoeting<br />

centraal staat. Onze soos biedt de mogelijkheid om in een<br />

veilige omgeving - iedereen heeft autisme - mensen te<br />

ontmoeten, te kletsen en vrienden te maken.”<br />

actieve bijdraG e<br />

Miriam zorgt als vaste beroepskracht voor professionele<br />

begeleiding. Verder zijn er op iedere soosavond vrijwilligers<br />

aanwezig die een actieve bijdrage leveren, zoals het<br />

klaarzetten van koffie en thee, het bemannen van de bar,<br />

meedoen met de activiteiten, mensen op hun gemak stellen,<br />

bemiddelen bij het leggen van contacten en na afloop<br />

opruimen.<br />

Autismesoos Utrecht<br />

‘IT & AUT’. Dat is de naam van de ‘autismesoos’ die iedere<br />

tweede en vierde vrijdag van de maand wordt gehouden in<br />

Utrecht. De soos bestond in september maar liefst tien jaar<br />

en dat werd gevierd tijdens een drukbezochte receptie. De<br />

soos voor mensen met een vorm van autisme wordt normaal<br />

bezocht door zo’n dertig mensen, maar op de jubileumviering<br />

kwamen maar liefst tachtig belangstellenden af.<br />

Tiende verjaardag<br />

drukbezocht<br />

Tijdens de soosavonden worden regelmatig spelletjes<br />

gespeeld. Het Autismeteam deed tijdens de jubileumsoos in<br />

september IT & AUT daarom ook een spel cadeau. Miriam:<br />

“Verder hebben we ieder seizoen twee keer een avond<br />

waarop de bezoekers een introducé mee mogen nemen,<br />

we organiseren jaarlijks een uitje en af en toe nodigen<br />

we een gastspreker uit. We hebben bovendien altijd een<br />

nieuwjaarsreceptie en in juni sluiten we het seizoen feestelijk<br />

af met een barbecue. En we doen niet alleen spelletjes hoor,<br />

soms organiseren we ook karaoke, gaan we met elkaar<br />

knutselen of lekker koken. De bezoekers denken altijd mee over<br />

het programma. Zo gaat één van hen dit jaar op vakantie naar<br />

India. Tijdens de soosavond in <strong>oktober</strong> hebben we daarom een<br />

Indiaas buffet.”<br />

steuntje in de ruG<br />

Wie komen er naar de soos? “Mensen vanaf achttien jaar met<br />

een vorm van autisme. De meesten van hen hebben gewoon<br />

een baan of dagbesteding. De soos is er vooral op gericht om<br />

hen onderling sociale contacten te laten opbouwen. De soos is<br />

er als ‘steuntje in de rug’ wanneer mensen het moeilijk vinden


Wat is autisme?<br />

Er is sprake van een Autisme Spectrum Stoornis (ASS)<br />

wanneer iemand al van jongs af aan problemen heeft<br />

met sociale interactie, in de communicatie en er<br />

weinig flexibiliteit is in denken en doen.<br />

Iemand met ASS kan zich afzijdig houden van contact<br />

of juist veel behoefte hebben aan contact. Bij het<br />

communiceren met anderen is het voor mensen met<br />

ASS vaak moeilijk aan te voelen wat er bedoeld wordt.<br />

Ze kunnen zeer breedsprakig zijn of juist heel weinig<br />

zeggen. Ook kunnen er problemen zijn met het<br />

verbeeldende vermogen. Dit uit zich in een gebrek aan<br />

fantasie of juist in zich verliezen in fantasie. Autisme<br />

kan het functioneren van iemand beïnvloeden op alle<br />

levensgebieden, zoals in relaties, vrije tijd, werk en<br />

opleiding. Maar er zijn ook mensen met ASS die op<br />

deze levensgebieden redelijk functioneren of alleen<br />

problemen ervaren op één of enkele gebieden.<br />

De laatste jaren wordt er veel onderzoek gedaan<br />

naar ASS. Zo is nu bekend dat 1 op de 200 mensen<br />

een vorm van autisme heeft. Van deze groep mensen<br />

heeft 30-40% naast ASS een verstandelijke handicap.<br />

De oorzaak van ASS is nog niet bekend. Aangenomen<br />

wordt dat het een aangeboren stoornis is, die niet<br />

te genezen is. Wel kan je leren om beter om te gaan<br />

met de beperkingen én mogelijkheden die je hebt.<br />

Hierdoor verminderen de ervaren problemen in<br />

contacten met je omgeving.<br />

om contact te leggen. We bieden een veilige, beschermde<br />

omgeving waarin iedereen een vorm van autisme heeft.<br />

Daardoor kunnen bezoekers zichzelf zijn. Er is dan ook een<br />

grote groep die al jaren regelmatig komt. Er zijn verder weinig<br />

activiteiten speciaal voor deze doelgroep, dus de soos vervult<br />

een grote behoefte.”<br />

G eïnteresseerd?<br />

De autismesoos is een inloopactiviteit, je hebt er dus geen<br />

indicatie voor nodig. Bezoekers betalen 2 euro entree (soms<br />

voor een uitje of speciale activiteit iets meer). De soos wordt<br />

iedere tweede en vierde vrijdag van de maand gehouden,<br />

behalve op feestdagen en in de zomervakantie. Op vrijdag<br />

28 <strong>oktober</strong> is er een oud-Hollandse spelletjesavond en<br />

op vrijdag 11 november komt Esmee Hamberg naar de<br />

autismesoos. Zij is Tolk Nederlandse Gebarentaal en komt<br />

vertellen over haar opleiding en beroep. Kijk voor meer<br />

informatie op: www.autismesoosutrecht.nl of stuur een<br />

mailtje aan: s.jentens@altrecht.nl. [A]<br />

Alter 3 | 11 [7]


+<br />

[8] Alter 3 | 11<br />

5 vragen over...<br />

Routine Outcome<br />

Monitoring (ROM)<br />

Tekst: Simone Lensink<br />

1:<br />

Wat is ROM?<br />

Alle afdelingen van <strong>Altrecht</strong> werken<br />

sinds vorig jaar met Routine Outcome<br />

Measuring (ROM). Met dit systeem<br />

worden cliënten geïnterviewd over hun<br />

behandeling met als doel de kwaliteit van<br />

de zorg te verbeteren. De gegevens die<br />

dit onderzoek gaat opleveren, moeten in<br />

kaart brengen wat het resultaat is van de<br />

behandeling. Het effect wordt gemeten<br />

op drie terreinen: de kwaliteit van leven,<br />

de klachten en het functioneren van<br />

cliënten.<br />

2:<br />

Wat is het voor een systeem?<br />

Eigenlijk dateert dit systeem al van 2001. In dat jaar kwam in Utrecht het programma<br />

psychotische stoornissen gereed. <strong>Altrecht</strong> is toen begonnen met een jaarlijkse meting<br />

van de resultaten van de zorg. Dit heette het Utrechts Psychose Protocol. Later werd dit<br />

op een aantal punten aangepast en omgedoopt tot de Zorgmonitor. Deze vragenlijsten<br />

meten onder andere de kwaliteit van leven en de zorgbehoefte van cliënten. De huidige<br />

Zorgmonitor is nagenoeg gelijk aan de landelijk ontwikkelde ROM. Op een aantal<br />

afdelingen - zoals bij <strong>Altrecht</strong> Cura en ambulante afdelingen van <strong>Altrecht</strong> Senior - vullen


cliënten de vragenlijsten zelf in achter de computer.<br />

Op de klinische afdelingen van <strong>Altrecht</strong> Jeugd, Willem<br />

Arntsz en Aventurijn worden de vragenlijsten door<br />

behandelaren afgenomen. Het systeem sluit overigens<br />

aan bij de landelijke ontwikkeling. Gegevens van<br />

verschillende instellingen kunnen daardoor straks met<br />

elkaar worden vergeleken.<br />

3:<br />

Wat zeggen die gegevens?<br />

Met deze gegevens zullen we in staat zijn de cliënt sneller<br />

op de juiste plek te krijgen. We hebben hiermee een<br />

betere onderbouwing van de keuze voor een behandeling.<br />

Bovendien kunnen we onze dienstverlening verbeteren.<br />

Een voorbeeld: Vorig jaar bleek uit de resultaten van de<br />

ROM dat de zorgbehoefte op het gebied van seksualiteit<br />

en intimiteit bij veel cliënten onvoldoende vervuld<br />

werd. Projectleider Egbert Kruijver is toen gevraagd om<br />

een cursus op maat te maken om de sensitiviteit bij de<br />

medewerkers te vergroten, in de hoop daarmee meer<br />

aandacht voor dit thema te realiseren in de contacten<br />

met cliënten.<br />

4:<br />

Zijn de vragenlijsten<br />

anoniem?<br />

Nee, de antwoorden zijn gekoppeld aan het<br />

cliëntnummer en dus niet anoniem. Maar de analyse die<br />

<strong>Altrecht</strong> maakt van de uitkomsten, is dat wel. Naar buiten<br />

toe zijn de gegevens dus altijd anoniem en goed beveiligd.<br />

5:<br />

Wie is hiermee gebaat?<br />

Met name cliënten, behandelaren en begeleiders zijn<br />

gebaat met de resultaten van de metingen.<br />

De uitkomsten geven de behandelaar en begeleider een<br />

aanvulling op hun klinische blik, voor cliënten worden<br />

progressie en aandachtspunten zichtbaar. ROM kan<br />

daarmee de dienstverlening verbeteren. Het is hiervoor<br />

van belang, dat het invullen van de vragenlijsten en het<br />

bespreken van de uitkomsten een logische plek in het<br />

behandelproces krijgen. Met ROM wordt het mogelijk<br />

ook instellingen met elkaar te vergelijken. Dat kan<br />

voor cliënten van belang zijn. De resultaten van ROM<br />

kunnen bovendien input leveren voor praktijkgericht<br />

onderzoek: komen de onderzoeksdoelstellingen en<br />

behandeldoelstellingen overeen? Onderzoekers kunnen<br />

zo uitspraken doen over grotere groepen cliënten.<br />

Tekst: Jamal<br />

Resultaat<br />

Help me,<br />

Help me met mijn leven<br />

Ik heb er een puinhoop van gemaakt<br />

Alles is stuk en gebroken<br />

Er is chaos in mijn hoofd<br />

Chaos in mijn leven<br />

Waar moet ik heen?<br />

Wie kan me helpen?<br />

Hoort iemand mijn noodkreet?<br />

Om de vragen uit het gedicht hierboven van Simon<br />

Nagelmaeker te kunnen beantwoorden, komen we uit<br />

bij de vraag: wat is de zin van het leven? Want als je het<br />

antwoord hierop weet, weet je ook het antwoord op de<br />

vraag wat belangrijker is.<br />

Sommige vragen kunnen praktisch van aard zijn, maar<br />

vragen kunnen ook een diepere bodem hebben. Vragen<br />

als ‘hoe heeft het zo ver met mij kunnen komen?’<br />

en ‘hoe moet het nu verder met mijn leven?’ komen<br />

vaak voor.<br />

Als imam wil ik een bondgenoot zijn en samen met<br />

cliënten op zoek gaan naar een mogelijk antwoord op<br />

allerlei vragen en problemen die zich voordoen. Ik wil<br />

en kan als mens nabij zijn. Ik probeer er vooral voor<br />

iemand te zijn, te erkennen dat de ander pijn heeft. Dan<br />

kun je troost bieden, troost in de ziekte, in het omgaan<br />

met verdriet en in de maatschappelijke problemen.<br />

Ik probeer naast mensen te staan in hun omgaan met<br />

begeleiding, met medecliënten, met henzelf en met de<br />

wijdere samenleving. Het resultaat: een cliënt zei laatst<br />

tegen me:“Ik voel me veilig bij jou. Je luistert met veel<br />

aandacht naar me.”<br />

[A]<br />

Mekdadi<br />

Islamitische geestelijke verzorger<br />

Column +<br />

Alter 3 | 11 [9]


+<br />

[10] Alter 3 | 11<br />

Uitgelicht<br />

De eigen bijdrage in de tweedelijns GGZ bedraagt volgend jaar € 200.<br />

Patiënten die worden opgenomen, gaan een eigen bijdrage van € 145 per<br />

maand betalen. En behandelingen tot maximaal honderd minuten zullen<br />

een eigen bijdrage kennen van € 100,- per jaar. Dat is minder dan de minister<br />

aanvankelijk voorstelde, maar het gaat nog steeds om forse bedragen. Mensen<br />

die onvrijwillig op basis van de Wet bopz worden opgenomen of in een crisis<br />

verkeren, worden uitgesloten van de eigen bijdrage. Ook jeugd tot achttien jaar<br />

hoeft geen eigen bijdrage te betalen.<br />

Ondanks alle protesten van zowel patiënten als ggzinstellingen<br />

zijn de eerder aangekondigde bezuinigingen van<br />

bijna 600 miljoen euro op de geestelijke gezondheidszorg<br />

onverkort overgenomen in de Miljoenennota 2012.<br />

<strong>Altrecht</strong> en GGZ Nederland - de overkoepelende organisatie<br />

van alle GGZ-instellingen - vinden dat een zeer slechte zaak.<br />

De meest verbijsterende maatregel is de invoering van de<br />

eigen bijdrage voor patiënten. <strong>Altrecht</strong> vindt deze eigen<br />

bijdrage discriminerend. Het brengt een onrechtvaardig<br />

onderscheid aan tussen mensen met een lichamelijke ziekte<br />

en mensen met een psychische ziekte.<br />

Veel mensen met psychische problematiek staan sociaaleconomisch<br />

op achterstand omdat hun inkomen lager is<br />

dan gemiddeld. Van de 160.000 patiënten in Nederland met<br />

ernstige psychiatrische aandoeningen leeft 83% op of onder<br />

het bestaansminimum. Waar het kabinet in de miljoenennota<br />

spreekt van het compenseren van de koopkracht voor de<br />

laagste inkomens, krijgen deze patiënten dus een extra<br />

financiële tegenvaller te verwerken.<br />

Tekst: Simone Lensink<br />

Protest heeft bescheiden resultaat:<br />

Toch eigen<br />

bijdrage ggz<br />

Maatschappelijke kOsten<br />

De enorme bezuinigingen op de ggz zullen grote<br />

consequenties hebben voor de kwaliteit van leven van de<br />

patiënt en zijn directe omgeving. Mensen met psychische<br />

problemen zullen noodzakelijke zorg gaan mijden, met alle<br />

gevolgen van dien. Door de eigen bijdrage voor ggz-patiënten<br />

zal een groot aantal patiënten niet meer de zorg krijgen die<br />

ze nodig hebben. Hierdoor zullen kosten op andere terreinen<br />

binnen en buiten de zorg flink stijgen. Hoe later patiënten de<br />

noodzakelijke zorg krijgen, hoe langduriger en intensiever en<br />

dus duurder het wordt. Het mijden van psychiatrische zorg<br />

kan bij sommige patiënten leiden tot meer overlast en gevaar<br />

voor de samenleving en dus meer kosten voor gemeenten<br />

en politie. Het Trimbos Instituut heeft berekend dat de eigen<br />

bijdrage een kostenstijging van 375 miljoen euro (!) zou<br />

kunnen veroorzaken.<br />

Behalve de gevolgen voor de patiënten hebben de<br />

maatregelen van het kabinet ook grote gevolgen voor de<br />

instellingen. De ggz is verantwoordelijk voor 10% van de omzet


Wat is er nog<br />

niet duidelijk?<br />

<strong>Altrecht</strong> verwacht dat het innen van de eigen<br />

bijdrage via de zorgverzekeraars gaat lopen,<br />

maar heeft daar nu nog geen uitsluitsel<br />

over. Ook ontbreekt nog duidelijkheid over<br />

de diagnoses die eventueel buiten de eigen<br />

bijdrage vallen en bijzondere situaties.<br />

We wachten nog op een officiële reactie<br />

van Zorgverzekeraars Nederland op de<br />

voorgestelde plannen. Zodra alle besluiten<br />

helder zijn zal <strong>Altrecht</strong> naar alle cliënten<br />

helder uitleggen wat er nu precies gaat<br />

veranderen per 1 januari 2012.<br />

in de zorg, maar krijgt nu 35% van de bezuinigingen in de<br />

zorg in de schoenen geschoven. GGZ Nederland heeft daarom<br />

samen met de beroepsgroep van Psychiaters (NVvP) en de<br />

patiëntenorganisatie (LPGGz) voorstellen aangeboden aan de<br />

minister van VWS, waarbij kwaliteit en bezuinigingen hand<br />

in hand gaan. De minister is daar echter niet op in gegaan en<br />

daarmee riskeert zij grote gevolgen voor de veiligheid en de<br />

geestelijke gezondheid in de Nederlandse samenleving.<br />

Minister kent effect niet<br />

Wat zijn de mogelijke gevolgen van een eigen bijdrage in de<br />

geestelijke gezondheidszorg? Twee wetenschappers bogen<br />

zich in opdracht van het Trimbos-instituut over deze vraag.<br />

Belangrijkste conclusie: niemand, ook de minister van VWS<br />

niet, kan voorspellen welk effect de eigen bijdrage heeft.<br />

“Wetenschappelijk gezien is er zeer weinig te voorspellen over<br />

de gevolgen van de eigen bijdragen in de ggz”, zegt Filip Smit,<br />

hoogleraar publieke geestelijke gezondheidszorg.<br />

Samen met econoom Joran Lokkerbol onderzocht hij de<br />

mogelijke gevolgen.<br />

Zij komen tot de conclusie dat wanneer mensen met weinig<br />

koopkracht besluiten niet langer gebruik te maken van zorg,<br />

de kosten voor zorg weliswaar zullen dalen, maar dat de<br />

maatschappelijke kosten elders weer zullen stijgen. Smit vindt<br />

dan ook dat beleidsmakers vooraf meer rekening moeten<br />

houden met ongewenste effecten van de invoer van een eigen<br />

bijdrage. “Patiënten slaan ook aan het rekenen, al dan niet met<br />

hulp van de huisarts. Zo kan iemand straks besluiten meteen<br />

maar naar de tweede lijn te gaan. Dat kost dan wel een eigen<br />

bijdrage van tweehonderd euro, maar de behandeling is<br />

verder wel vergoed. In de eerste lijn betaalt hij ook een eigen<br />

bijdrage en krijgt hij maar vijf behandelingen vergoed. Na zes<br />

behandelingen in de eerste lijn is hij al duurder uit. Dat lijkt me<br />

een ongewenst bijeffect van de voorgestelde maatregelen.”<br />

[A]<br />

Alter 3 | 11 [11]


+<br />

[12] Alter 3 | 11<br />

Jou vergeet ik nooit...<br />

In deze rubriek laat Alter (ex)cliënten aan het woord die een speciale band hebben<br />

met een <strong>Altrecht</strong>-medewerker. In dit nummer vertelt Nanda Jansen over haar<br />

behandelaar Wim Snellen.<br />

Nanda heeft een complexe posttraumatische stressstoornis.<br />

Die diagnose werd gesteld na een psychologisch onderzoek<br />

bij het Centrum Psychodiagnostiek van <strong>Altrecht</strong>. Klinisch<br />

psycholoog Wim Snellen was betrokken bij het onderzoek,<br />

legde Nanda uit wat die diagnose precies betekent en<br />

welke behandeling zou volgen. Sinds zes jaar is hij ook haar<br />

behandelaar.<br />

Nanda: “Na de diagnose kreeg ik onder andere psychotherapie.<br />

Ik wilde per se een vrouwelijke behandelaar. Dat heeft te<br />

maken met dingen die er in mijn jeugd zijn gebeurd. Ik kreeg<br />

inderdaad een vrouw toegewezen maar na twee sessies wist<br />

ik dat het niet klikte tussen ons. Ik vertrouwde haar niet.”<br />

Wim Snellen is bij <strong>Altrecht</strong> één van de behandelaars die is<br />

gespecialiseerd in cliënten die zwaar getraumatiseerd zijn.<br />

Tekst: Simone Lensink<br />

“Langzaam<br />

maar zeker<br />

ben ik<br />

Wim gaan<br />

vertrouwen”<br />

Nanda: “Maar hij is wél een man. Dat vond ik doodeng.<br />

De eerste drie gesprekken waren dan ook met een vrouw<br />

erbij. Maar al snel merkte ik dat Wim begrip had voor mij,<br />

hij wist welke lading er achter mijn problemen zat. Hij vroeg<br />

bijvoorbeeld altijd waar ik wilde zitten. En ik wilde altijd met<br />

mijn gezicht naar de deur, op een plek waar ik snel weg zou<br />

kunnen. Langzaam maar zeker ben ik hem gaan vertrouwen.<br />

En op een gegeven moment durfde ik met mijn rug naar de<br />

deur te gaan zitten.”<br />

vertrOuwen<br />

“Het belangrijkste wat ik van Wim heb geleerd, is dat ik<br />

vertrouwen kan hebben in de wereld, in de anderen en in<br />

mezelf. Hij zegt altijd: ‘In de kern ben je krachtiger dan je zelf<br />

weet’. Daarmee heeft hij bijgedragen aan een positiever beeld


van mezelf. Hij heeft me bovendien<br />

geleerd om te ontvangen. Dat kon ik<br />

nooit. Hij ging eens op vakantie naar<br />

het strand en ik heb hem toen gevraagd<br />

of hij ook schelpen ging zoeken. ‘Ja’,<br />

zei hij toen. ‘Zal ik er een paar voor je<br />

meebrengen?’ En ik antwoordde: ‘Ja,<br />

maar alleen roze.’ En na de vakantie<br />

kwam hij terug met roze schelpen voor<br />

mij. Dat vond ik ongelooflijk. Hij had<br />

in zijn vakantie, samen met zijn vrouw<br />

voor mij schelpen lopen zoeken. Dat hij<br />

dat voor mij had gedaan!”<br />

verder kOMen<br />

“Dat zijn voor mij hele bijzondere<br />

dingen die mij verder op weg hebben<br />

geholpen. Net als bijvoorbeeld het feit<br />

dat hij altijd reageert op mijn mail.<br />

Soms ben ik tijdens onze gesprekken<br />

iets vergeten, of wil ik hem laten weten<br />

dat het niet goed met me gaat.<br />

Dat mag altijd en ik krijg altijd een<br />

paar woorden terug. Dat is ongelooflijk<br />

belangrijk voor mij geweest. Het gevoel<br />

dat hij aandacht voor mij heeft.<br />

En soms, als de behandeling stagneert,<br />

geeft hij me een boek waarin dingen<br />

staan waarmee we verder komen.<br />

Het is fijn dat hij zoveel ervaring heeft,<br />

al zoveel mensen heeft gezien dat hij<br />

telkens weet hoe we weer een stap<br />

vooruit kunnen zetten.”<br />

Nanda ziet dan ook met lede ogen de<br />

dag naderen dat Wim met pensioen<br />

gaat. “We hebben nog maar vier jaar te<br />

gaan. Ik zie daar echt tegenop, was in<br />

paniek toen ik het hoorde. Eigenlijk had<br />

ik het liever nog niet geweten. Maar<br />

Wim zegt dat hij al zijn antwoorden<br />

gaat inprogrammeren in mijn hoofd.<br />

Nu heb ik zijn bevestiging nog nodig,<br />

maar volgens hem kan ik het straks<br />

zelf. En vaak kan ik het nu al zelf. We<br />

hebben nog vier jaar om aan mijn<br />

zelfvertrouwen te werken. Hij heeft er<br />

alle vertrouwen in dat dat gaat lukken.”<br />

[A]<br />

Resultaat zit<br />

van binnen<br />

Het zijn woelige tijden voor de GGZ en haar cliënten. Dreigende<br />

bezuinigingen, een eigen bijdrage en een ongelukkige<br />

financieringsstructuur. Of deze ontwikkelingen de resultatenrekening<br />

van de GGZ ten goede komen vraag ik mij ten zeerste af. Hoe meet<br />

je eigenlijk het resultaat van een behandeling? Wanneer bereik je<br />

daadwerkelijk resultaat, als GGZ-instelling, als hulpverlener, als cliënt?<br />

Voor mij zit dat resultaat in het vinden van innerlijk houvast. Het is<br />

de taak van hulpverleners om je dat te helpen vinden. Dat betekent<br />

ook het loslaten van het idee dat medicatie en ingrijpen in de wijze<br />

van denken de enige wegen zijn. Hoe belangrijk beiden ook kunnen<br />

zijn, medicatie komt altijd van buiten en geeft voor velen aanzienlijke<br />

negatieve bijwerkingen. Het denken wordt een kwetsbaar houvast<br />

wanneer een terugval dreigt.<br />

Echt houvast zit in je lichaam, je spieren, je ruggengraat, je hart. Dat<br />

vind je door ook je lichaam in te zetten in het herstelproces. En door<br />

je hart onder de loep te nemen. Wat drijft je, wat zijn je talenten, wat<br />

verwarmt je, wat heb jij nodig om je leven fijner te maken? Om daar<br />

achter te komen, dient de hulpverlener de cliënt een actieve rol te<br />

geven in het herstelproces. De cliënt kan leren zelf aan het stuur te<br />

staan van zijn leven, ook met zijn psychiatrische moeilijkheden.<br />

Deze werkwijze heeft alles met respect voor de cliënt te maken:<br />

voor diens kracht, lichaam en hart. Respect voor de mens achter de<br />

diagnose. Het resultaat van deze werkwijze voel ik dagelijks. Niet<br />

alleen ben ik uit de dodelijke cyclus van ernstige depressies, angsten,<br />

herbelevingen, slecht slapen, eetproblemen, zelfbeschadiging, zware<br />

medicatie en opnames. Ik voel ook ten diepste dat de kans minimaal<br />

is dat ik opnieuw in deze ellende terechtkom. Ik heb houvast in mijn<br />

binnenste, in mijn lichaam, hart en ruggengraat. Dat kan niemand mij<br />

meer afnemen, ook mijn psychiatrische beperkingen niet!<br />

[A]<br />

Dit is een verkorte versie van de blog Resultaat zit van binnen,<br />

te vinden op www.altrecht.nl/blogs<br />

Column +<br />

Tekst: Wereldmeisje<br />

Alter 3 | 11 [13]


+<br />

[14] Alter 3 | 11<br />

Interview<br />

Sommige mensen hebben altijd<br />

pijn. Niets blijkt ertegen te doen.<br />

Speciaal voor deze groep mensen<br />

ontwikkelde klinisch psycholoog<br />

Kees Jan van der Boom samen<br />

met zijn collega’s een nieuwe<br />

cursus die gebaseerd is op de<br />

uitgangspunten van Acceptance<br />

and Commitment Therapy (ACT).<br />

De cursus is een samenwerking<br />

tussen revalidatiecentrum<br />

De Hoogstraat en <strong>Altrecht</strong><br />

Psychosomatiek. De resultaten<br />

zijn veelbelovend.<br />

Tekst: Sjef Odekerken<br />

“De nieuwe cursus is een ‘cursus over jezelf en je leven’.<br />

Geen diepgaande psychotherapie, want we wilden een<br />

kortdurend, effectief en vooral makkelijk toegankelijk aanbod<br />

voor mensen die moeten leven met pijn”, aldus Kees Jan van<br />

der Boom. “In de meeste therapieën staat de vraag<br />

‘Hoe kom ik van de pijn af’ centraal. Dat is logisch, want het is<br />

een menselijk streven dat je je zo lekker mogelijk wilt voelen.<br />

Maar als alles al geprobeerd is, en de pijn blijft, moet je er in<br />

zekere zin mee leren leven en proberen je kwaliteit van leven<br />

zoveel mogelijk te verbeteren. Daarom is het doel van deze<br />

cursus niet om van de pijn af te komen, maar om handvatten<br />

te krijgen waarmee je kunt leren waardevol te leven met pijn.”<br />

reG ie Over eiG en leven<br />

Met de cursus krijgen de deelnemers meer regie over hun<br />

leven en leren zij weer doen wat zij in hun leven willen: wat<br />

voor soort vader of moeder wil ik eigenlijk zijn? Welk werk<br />

wil ik het liefst doen? Hoe wil ik als werknemer en collega<br />

zijn? Kees Jan: “Als je constant pijn hebt, gaat die pijn je leven<br />

Leren<br />

waardevol<br />

leven<br />

met<br />

pijn<br />

beheersen. Je bent alleen nog maar bezig datgene te doen wat<br />

de pijn enigszins verzacht en niet meer met andere belangrijke<br />

dingen. Met de cursus willen we mensen de mogelijkheid<br />

teruggeven om zich weer meer te richten op dat wat voor<br />

hen belangrijk is in het leven, bijvoorbeeld een goede vader of<br />

moeder zijn, weer eens genieten van een theatervoorstelling<br />

of weer beginnen met werken.”<br />

‘schOne en vuile pijn’<br />

“Stilstaan bij de pijn, dat is waar in de cursus mee begonnen<br />

wordt. Wat betekent de pijn voor jou? Wat zijn de regels voor<br />

pijn die jij jezelf oplegt? Daarbij maken we onderscheid tussen<br />

‘schone pijn’, de pijn die er gewoon is, en ‘vuile pijn’, de pijn<br />

die ontstaat omdat je de schone pijn niet wilt. Je probeert van<br />

alles om de pijn weg te drukken en daardoor wordt die juist<br />

twee keer zo erg. De kunst is de schone pijn toe te laten zodat<br />

de vuile pijn verdwijnt, hoe moeilijk dat ook is. Zodra mensen<br />

beseffen dat het vechten tegen de pijn niet helpt, verandert<br />

er al wat. Dat betekent wel een fase van rouw, want natuurlijk


Kees Jan van der Boom is klinisch psycholoog bij<br />

<strong>Altrecht</strong> Psychosomatiek. Hij werkt in het kader<br />

van de samenwerking twee dagen per week in<br />

revalidatiecentrum De Hoogstraat.<br />

ben je boos en verdrietig als je je realiseert dat je al die tijd<br />

vergeefs hebt geknokt. Mensen hebben vaak het idee dat<br />

als hun pijn over is, ze weer verder gaan met hun leven.<br />

Langzamerhand zie je in de cursus het besef dat ze daar nu<br />

ook al mee kunnen beginnen. Een belangrijke omslag.”<br />

verhalen<br />

“In het verbale gedeelte van de cursus geven we uitleg over<br />

het model, aan de hand van voorbeelden, metaforen en<br />

verhalen. Er wordt geoefend in het accepteren van de pijn en<br />

het loslaten van belemmerende gedachten en samen worden<br />

haalbare en waardevolle doelen gesteld. De cursuselementen<br />

worden verder uitgewerkt in het non-verbale gedeelte,<br />

waarin we werken volgens de principes van mindfulness:<br />

wees aandachtig bij wat je doet en probeer je gevoelens en<br />

lichamelijke signalen zonder oordeel te observeren. Daar zit<br />

ook de kracht van deze cursus: de combinatie van uitleg en<br />

oefenen.”<br />

OnderzOek<br />

Kees Jan van der Boom en zijn collega’s deden onderzoek<br />

naar de resultaten van de cursus. “We hebben de eerste<br />

18 deelnemers gevraagd hun oordeel over de cursus te geven<br />

en ze hebben voor en na de cursus een aantal vragenlijsten<br />

ingevuld. Het oordeel was erg positief. Het blijkt dat mensen<br />

echt veranderen. Zij ervaren meer regie, worden rustiger en<br />

zijn beter in staat hun pijn en andere gevoelens te accepteren.<br />

Daardoor neemt de pijn in hevigheid af en verminderen<br />

psychische klachten. We willen nu meer wetenschappelijk<br />

onderzoek doen, want we zijn natuurlijk nieuwsgierig naar<br />

waarom precies deze aanpak zo goed werkt.”<br />

De cursus wordt gegeven in De Hoogstraat. Wilt u meer<br />

informatie, dan kunt u mailen met Kees Jan van der Boom:<br />

k.van.der.boom@altrecht.nl. [A]<br />

Alter 3 | 11 [15]


Drie vakanties<br />

Mooie natuur, mooie houten huizen en steden<br />

Overal langs gereden<br />

Vaak musea bekeken<br />

Drie keer met een fiets langs beken<br />

Heuvels op en af gegaan<br />

En af en toe stil blijven staan<br />

Alles over Duitsland<br />

Daarna nog twee vakanties in Nederland<br />

Post<br />

[16] Alter 3 | 11<br />

De beste broeder<br />

van Den Dolder<br />

“Wat Peter drie jaar geleden al naar voren bracht;<br />

broeder Willem is de beste broeder van Den Dolder.<br />

En misschien wel van het hele land. Heel vaak is<br />

het gezellig als hij er is en hij is zeer bekwaam.<br />

Zo ontdekte ik laatst dat hij bezig was de grote<br />

terrasstoep te vegen. Gewoon uit zichzelf!<br />

Hij deed zijn taak zonder opgemerkt of gehuldigd<br />

te worden. Hij voelt gewoon aan wat nodig is voor<br />

ons cliënten. Hij is ook vaak gezellig bij ons in de<br />

woonkamer. Deze Willem heeft een hart van goud.<br />

Hij lost problemen op die alleen hij door heeft.<br />

En doet dat op de juiste manier. Cliëntenraad, geef<br />

deze man een medaille of iets anders!<br />

Als laatste wenst Peter van den Dolder iedereen:<br />

heb aandacht en liefde voor elkaar!”<br />

Peter van den Dolder<br />

Met de kerk naar het Noorden<br />

In een omgeving met mooie oorden<br />

Een valkenier die vogels voerde<br />

En wilde vogels die op kippen loerden<br />

Met bezoek aan musea, steden en een perceel<br />

Werd de vakantie een mooi geheel<br />

Verder ging ik naar Sleen in Drenthe met de Boog<br />

Naar een tropisch zwembad met golven meters hoog<br />

Toen de avond was begonnen<br />

Had ik toch nog met één punt van de baas gewonnen<br />

Naar een openlucht museum met mooie optrekjes<br />

En leuke vertrekken achter hekjes<br />

Aparte huisjes in herfstachtige omgeving<br />

Een hele beleving<br />

Alles de moeite waard om nog een keer te doen<br />

Cynthia Visser<br />

De maatschappij<br />

zijn wij<br />

Herintreden, integreren in de maatschappij, suggereert naar mijn<br />

mening dat sommige mensen ‘los’ zouden staan of buiten de<br />

maatschappij zouden vallen. Echter de maatschappij bestaat uit jij en<br />

ik. Ook als we ziek zijn, gevangen zitten of huisvrouw of huisman zijn.<br />

‘De maatschappij’ bestaat niet alleen uit de ‘gezonde werkende mens’.<br />

Deze visie voorkomt misschien veel leed bij mensen die zich suf<br />

piekeren over het thema ‘hoe kom ik weer in de maatschappij?’.<br />

Bijvoorbeeld na een opname. Je bent altijd al in de maatschappij<br />

geweest!<br />

De maatschappij is een begrip uit de<br />

sociologie. Bij Karl Marx verschijnt<br />

de maatschappij als het geheel van<br />

intermenselijke betrekkingen waarvan<br />

er enkele - namelijk de economische - op<br />

bepalende wijze aan de andere vorm geven.<br />

Caroline Nieuwesteeg


Gastvrije<br />

aandacht<br />

bij Acute<br />

Psychiatrie<br />

Zeist Raadsleden<br />

De gesloten unit Acute Psychiatrie in Zeist wil meer aandacht<br />

schenken aan de mens achter de cliënt. Doel is de cliënten<br />

extra aandacht en een plezierige huiselijke sfeer te bieden, hun<br />

gezonde kant op de voorgrond te zetten en een gelijkwaardig<br />

samenzijn te creëren tussen hulpverleners en cliënten.<br />

Een belangrijke vernieuwende aanpak bij een unit waar vaak de<br />

ziekte centraal staat en medicatie een zeer essentieel onderdeel<br />

vormt van de behandeling.<br />

Deze zomer was er extra aandacht voor gastvrijheid.<br />

Zo organiseerde de unit een high tea, waarbij raadsleden van<br />

de gemeente Zeist in gesprek gingen met de cliënten. Een cliënt<br />

van de afdeling schreef een beeldend stuk over de high tea en<br />

zijn ontmoeting met de raadsleden:<br />

drOOM Of werkelijkheid<br />

“In de voorbereiding vreesde ik het geconformeerde model:<br />

raadsleden zouden onze afdeling komen bezoeken, spellen<br />

meenemen en een high tea gebruiken. Volgens mijn<br />

verwachting zou zo’n tiental net geklede dames en heren<br />

ons enigszins plichtmatig bezoeken. Was het niet zo dat het<br />

merendeel van de buitenstaanders (lees: mensen buiten de<br />

muren van deze afdeling) ons als gestoorden wegzetten?<br />

In mijn gesprekken tijdens scones en cake kwam ik in hun<br />

wereld en de raadsleden in de onze. Losgeweekt van stigma’s en<br />

verwachtingspatronen werden tafelgenoten gelijkwaardig.<br />

op bezoek bij de afdeling Acute Psychiatrie in Zeist<br />

Kon dit ook maar in de gehele maatschappij. Buiten hek en<br />

muur leeft echter een wereld aan vooroordelen. Is het werkelijk<br />

onmogelijk om de houding en ‘bril’ van deze raadsleden<br />

te verwachten in de rest van ‘onze vijf kwartier in een uur’<br />

wensende samenleving.<br />

Wat voor engs zou er kunnen voorvallen als de gemiddelde<br />

Nederlander zijn vooroordelen een kort moment zou parkeren<br />

en open van geest (al is het imaginair) de realiteit zou leren<br />

kennen? Vooroordelen en verwachtingspatronen dienen een<br />

duidelijk doel: plaatsbepalend geeft het een stempel (hoezo<br />

duidelijkheid?) en behoudt het kunstmatig de afstand tussen<br />

patiënt en mede-Nederlanders. We weten dan waar we aan toe<br />

zijn, redeneren we…<br />

Deze schijnafstand was ver te zoeken tijdens de high tea.<br />

Voor een paar uur raakten twee parallel naast elkaar levende<br />

realiteiten elkaar. Nadat mijn gesprekspartner de afdeling<br />

verliet, vroeg ik mijzelf af of dit nu werkelijk representatief was<br />

voor onze samenleving. Waarom eigenlijk niet? Wat valt er te<br />

verliezen als je de stigma’s buiten beschouwing laat? Ieder voor<br />

zich zoekt zijn of haar weg in dit leven. Sommige wegen komen<br />

samen en vormen onverwachte waarheden. Hierbij roep ik U op,<br />

O machtige buitenwereld, schenkt dagelijks een high tea en leer<br />

elkaar kennen.”<br />

Alter 3 | 11 [17]


Fictie<br />

[18] Alter 3 | 11<br />

Tekst: Carice de Wildt<br />

Elmar de Vries zit achter zijn bureau. Door de glazen<br />

wand ziet hij de bureaus van zijn medewerkers. Met<br />

strakke gezichten staren ze naar hun beeldschermen.<br />

Sinds zes maanden leidt hij de afdeling ICT van een<br />

gerenommeerde bank. Veertig man heeft hij onder<br />

zijn hoede. Zijn vader had opgetogen gereageerd op<br />

het nieuws van zijn promotie. Zijn moeder kneep in<br />

zijn rechterwang. Dat deed ze vroeger ook toen hij de<br />

bof had. ‘Lieve jongen’, zei ze dan.<br />

Dood<br />

zaad


Zijn ouders waren trots. Zijn vrouw Viola was tevreden<br />

met het huis dat ze hadden gekocht. Een mooie villa in<br />

de wijk waarin ze altijd al wilde wonen. Met haar zuivere<br />

huid, haar lange, zwarte haar en parelwitte tanden is Viola<br />

mooi. Op personeelsfeesten laat hij haar vol trots aan al zijn<br />

medewerkers zien. Een lid van het managementteam had<br />

zelfs goedkeurend naar hem geknikt. Hij deed het goed.<br />

Maar zonder resultaat.<br />

Hij is nu al bijna tien jaar met Viola getrouwd. De tijd vliegt<br />

en wat was hij gelukkig toen hij haar zijn eeuwige trouw<br />

beloofde. Hij had een mooie, intelligente advocate aan zijn<br />

zijde. Zelf was hij toen net manager bij een middelgroot ICTbedrijf.<br />

Ze hadden een huis gekocht aan de rand van de stad.<br />

Hij was gelukkig, sloeg zijn kleurige verentroon uit en pronkte.<br />

handen en vOeten<br />

Maar na de bruiloft kreeg zijn Viola het op haar sexy heupen.<br />

Ze wilde een kind. Van hem. Hij wilde wachten, tot ze hun kind<br />

meer konden bieden. Eerst zou hij zijn carrière meer handen<br />

en voeten willen geven. Hij wilde naar een huis met een groot<br />

stuk grond, waar hun kind onbekommerd kon spelen. Hij wilde<br />

niet dat zijn ouders en vrienden dachten dat hij maar wat<br />

aanrommelde. Hij zou trots zijn op zijn gezin.<br />

Na een jaar huwelijk, begon Viola harder te sputteren.<br />

Ze wilde niet langer wachten. Haar biologische klok tikte en<br />

haar vriendinnen kwamen vaak op visite met een blozende<br />

baby op hun arm. Anderen raakten zwanger of begonnen zelfs<br />

al aan hun tweede. Elmar had een verstandig gesprek met zijn<br />

vrouw. Viola moest eerst ook aan haar carrière werken. Vooruit<br />

denken. Resultaat boeken en over een jaar zou de situatie veel<br />

beter zijn.<br />

adeMbeneMend<br />

Een jaar later dronken Elmar en Viola een fijne Comtes Blanc<br />

de Blancs met oud en nieuw. Zij was adembenemend mooi.<br />

Strak. Haar huid voelde als fluweel en haar lippen breekbaar<br />

zacht. Hij zei zacht dat hij van haar hield. Beminde haar en<br />

fluisteren dat hij haar een kind zou geven.<br />

* Dit is een fictief verhaal. Dat betekent dat gelijkenis met bestaande personen of situaties op louter toeval berust.<br />

Na een paar weken was Viola chagrijnig. Elmar vertelde haar<br />

dat het altijd even kon duren voordat een vrouw zwanger was.<br />

Er waren vaak meerdere maanden nodig voordat er resultaat<br />

geboekt was. Een half jaar later was Viola bijna wanhopig.<br />

Ze had het over onderzoeken in ziekenhuizen. Elmar vond het<br />

een goed idee dat ze zich liet onderzoeken. Viola vertelde hem<br />

over testen die ze bij het ziekenhuis had gedaan en dat de<br />

uitslagen goed waren. Hij knikte tevreden.<br />

Er ging een jaar voorbij. Viola had steeds vaker donkere kringen<br />

onder haar ogen. De bezoekjes aan haar vriendinnen waren de<br />

laatste tijd flink in frequentie afgenomen. Ze was niet meer zo<br />

enthousiast en sprankelend. Ze sloofde zich niet meer zo uit<br />

in de keuken en tussen de lakens herkende hij haar niet meer.<br />

Vaak duwde ze hem weg of huilde in haar kussen. Zelden liet<br />

ze hem toe. Hij nam steeds vaker zijn iPad mee naar bed.<br />

bOOs<br />

Na twee jaar was Viola nog niet zwanger. Ze begon er nu zelfs<br />

over dat hij zich moest laten onderzoeken. Er waren mannen<br />

met traag zaad. Dat gaf niets, volgens Viola. Ze kende een man<br />

die dat ook had. Eerst had hij gelachen. Daarna werd hij boos<br />

en vertrok hij naar kantoor. Traag zaad.<br />

Elmar de Vries presteerde nog steeds goed bij de bank.<br />

Hij haalde mooie resultaten en de directeur beloofde hem<br />

een bonus bovenop zijn jaarlijkse loonstijging. Elmar nam de<br />

loftuitingen in ontvangst terwijl hij dacht aan die ochtend.<br />

Hij had zijn zaad in een potje gedeponeerd nadat Viola met<br />

een scheiding dreigde.<br />

Op een maandagochtend zat Elmar met Viola bij de<br />

gynaecoloog. Er waren geen levende zaadcellen aangetroffen.<br />

Had meneer de Vries vroeger misschien de bof gehad?<br />

Viola huilde onophoudelijk terwijl de woorden van de arts<br />

naast Elmar vervlogen. Hij voelde zich keihard in zijn kruis<br />

getast toen de optie ‘zaaddonor’ op de agenda kwam.<br />

Elmar de Vries zou alles voor zijn vrouw kunnen kopen, maar<br />

haar nooit kunnen geven wat zij het liefst had. [A]<br />

Alter 3 | 11 [19]


+<br />

[20] Alter 3 | 11<br />

’n stapje verder<br />

Consumer run<br />

tour New York:<br />

een onvergetelijke<br />

ervaring<br />

Tekst: Ina Veenstra<br />

Verdeeld in groepjes bezochten ze diverse ‘consumer run<br />

projects’, projecten gerund door en voor (ex-)ggz-cliënten.<br />

In New York gaan ze ervan uit dat mensen die zelf patiënt<br />

zijn (geweest) veel kunnen betekenen voor medepatiënten.<br />

Er zijn bijvoorbeeld psychiatrische ziekenhuizen waar een<br />

psychotische patiënt eerst aan een ervaringsdeskundige<br />

wordt gekoppeld nog voordat hij of zij een arts of<br />

verpleegkundige ziet.<br />

Ervaringswerkers in New York zijn allen gediplomeerd en<br />

worden ‘peer workers’ genoemd. Zij leiden zelfstandig<br />

projecten en instellingen. Een groot deel van het zorgaanbod<br />

in New York draait op hen, omdat er vergeleken met Nederland<br />

veel minder geïnstitutionaliseerde zorg is. Peer workers dragen<br />

daardoor in belangrijke mate bij aan de vernieuwingen in de<br />

zorg.<br />

inspirerend<br />

“Deze studiereis was een unieke ervaring”, vertelt Jerry.<br />

Een groep van elf ervaringsdeskundigen en<br />

vier medewerkers van <strong>Altrecht</strong>, SBWU en<br />

de Tussenvoorziening maakten afgelopen<br />

voorjaar een studiereis naar New York.<br />

Ze wilden daar onderzoeken hoe deze stad<br />

voorloopt in de zorg voor psychiatrische<br />

patiënten. Het werd een week die bij iedereen<br />

onuitwisbare indrukken heeft achtergelaten.<br />

Hij werkt als ervaringsdeskundige bij ABC, een afdeling van<br />

<strong>Altrecht</strong> voor jongeren met een psychotische kwetsbaarheid.<br />

“Behalve het bezoeken van projecten en leren hoe ze het daar<br />

aanpakken, wilden we ook ideeën opdoen die voor Nederland<br />

toepasbaar zijn. We wilden ons laten inspireren en dat is heel<br />

goed gelukt. Alles wat ik daar gezien en gehoord heb, heeft me<br />

enorm veel moed en energie gegeven.”<br />

“Bij ABC willen we onderzoeken of we ook kunnen gaan<br />

werken met het WRAP, het Wellness Recovery Action Plan.<br />

Dat lijkt een beetje op het CrisisPreventie-ActiePlan van<br />

<strong>Altrecht</strong>, maar het is veel uitgebreider. In het WRAP staan<br />

bijvoorbeeld ook acties beschreven om je goed te voelen en<br />

aan je herstel te werken. Het draagt bij aan empowerment.<br />

De herstelbeweging is in New York heel krachtig. Je wordt<br />

aangespoord om je capaciteiten zo goed mogelijk te benutten.<br />

Ik heb in New York ervaren dat er iets als ‘relatief succes’<br />

bestaat. Dat houdt in dat je weer zin krijgt in het leven, weer<br />

gelukkig wil worden. De mensen die dit bereiken, zijn veel


succesvoller. Ik probeer die hoop en dat enthousiasme op onze<br />

cliënten over te brengen.”<br />

hOOp uitstralen<br />

Matthijs Goetheer werkt als case manager met ervaringsdeskundigheid<br />

bij <strong>Altrecht</strong> FACT Utrecht. Hij was enorm onder<br />

de indruk van de gastvrijheid van de Amerikanen.<br />

“Kosten noch moeite werden gespaard om ons te ontvangen.<br />

Bij ieder bezoek ontstond een heel bijzondere sfeer, helemaal<br />

als duidelijk werd dat we allemaal cliëntervaring hadden.<br />

Het viel me op hoe groot de consumer beweging in New York<br />

is. In één ziekenhuis werkten wel 29 ervaringsdeskundigen.<br />

Voor hen is het heel belangrijk om hoop uit te stralen. De hoop<br />

dat je met kwetsbaarheid kunt leren leven, hoop op herstel.<br />

Je kunt kracht halen uit je kwetsbaarheden, hebben de peer<br />

workers me laten zien. In mijn contact met de cliënten is dat<br />

voor mij het belangrijkste; het overbrengen van die hoop.<br />

Wie kan een cliënt beter begrijpen en proberen weer hoop te<br />

geven dan iemand die zelf in crisis is geweest en hersteld is?”<br />

De deelnemers aan de consumer run tour midden in New York<br />

eiG enwaarde<br />

“New York heeft me veranderd, mijn gevoel van eigenwaarde<br />

is heel erg gegroeid”, aldus Co Huygen. Hij was jarenlang lid<br />

van de cliëntenraad van de divisie Willem Arntsz. Inmiddels<br />

werkt Co als gastheer bij de klinische unit Mariënburg.<br />

Zonder het bezoek aan New York zou hij nooit op deze functie<br />

gesolliciteerd hebben.<br />

“De gedrevenheid en het enthousiasme van de peer workers<br />

waren zo inspirerend! Ik voelde me ook enorm verwend.<br />

Jarenlang leefde ik van een minimaal inkomen en in New York<br />

zat ik ’s avonds bij een Broadway musical. Die bejegening, die<br />

aandacht, het er zijn voor de cliënten, dat wil ik als gastheer<br />

overbrengen. Er ligt voor mij een grote uitdaging zowel op het<br />

persoonlijke als op het professionele vlak. Ik sta fluitend op bij<br />

de gedachte dat ik naar mijn werk mag. Ik vind het fantastisch<br />

dat ik op mijn 62e nog aan een nieuwe carrière kan beginnen.<br />

Zonder New York zou me dat nooit zijn gelukt.” [A]<br />

Alter 3 | 11 [21]


Postbus 229 1000 AE Amsterdam T 020 594 96 90 F 020 594 49 40 info@fondsnutsohra.nl www.fondsnutsohra.nl<br />

[22] Alter 3 | 11<br />

Het Jubileumjaar is mede mogelijk gemaakt door:<br />

3<br />

3 8<br />

11 8<br />

5<br />

8 3 11<br />

8 11<br />

Financiële ondersteuning<br />

o u d e l o g o<br />

voor projecten<br />

in de gezondheidszorg<br />

7,5<br />

fonds NutsOhra<br />

z o r g s u b s i d i e s<br />

Al ruim 10 jaar biedt Fonds NutsOhra fi nanciële ondersteuning voor<br />

projecten in de gezondheidszorg! Veel innovatieve zorgprojecten zijn<br />

met onze subsidie tot stand gekomen en hebben de zorg verbeterd.<br />

Zoekt ook u fi nanciering voor een zorgproject dat<br />

■ ertoe doet,<br />

■ leidt tot betere zorg,<br />

■ een sociaal karakter heeft,<br />

■ goed van kwaliteit is?<br />

Dien nu uw aanvraag in!<br />

De huidige inschrijftermijn sluit op 30 november <strong>2011</strong>.<br />

Kijk voor meer informatie op: www.fondsnutsohra.nl<br />

Studio<br />

Langezaal<br />

GRAFISCH ONTWERP<br />

Voor de oplossingen<br />

in de zorg van vandaag<br />

en de uitdagingen<br />

voor morgen<br />

f=the mix italic 52,45 (hoogte 110%)<br />

N= the mix plain 57,97 /<br />

z = t h e s e r i f c a p s + 3 8 0 , 2 2 , 9 1<br />

www.pinkroccade-healthcare.nl<br />

2747 C<br />

200 C<br />

3955 C<br />

dé Weekkrant<br />

WEGENER MEDIA FELICITEERT ALTRECHT MET HAAR 550 E VERJAARDAG<br />

EN WENST HAAR CLIËNTEN EEN GEZONDE TOEKOMST!<br />

kosmonaut 11<br />

3824 mk amersfoort<br />

tel. 033 - 455 18 88<br />

fax 033 - 455 45 44<br />

info@bergdrukkerij.nl<br />

www.bergdrukkerij.nl<br />

digitaal<br />

boekdruk<br />

offsetdruk<br />

Wij bedanken onze sponsors!


Een veilige speeltuin<br />

voor Sizan<br />

“In mijn tuin staan teveel bomen. Daardoor kan ik niet zonder toezicht<br />

buitenspelen. Als de bomen weggaan en er een schutting komt met<br />

een poort die op slot kan, kan ik af en toe wel alleen of samen met<br />

mijn broertje buiten spelen.”<br />

Dit briefje van Sizan (8) kwam begin dit jaar binnen bij de Cliëntenraad<br />

van <strong>Altrecht</strong>. Sizan heeft een verstandelijke beperking, last van<br />

epilepsie en is erg druk. Dat was voor zijn moeder Patricia reden<br />

om haar wens in te sturen voor de Wensenboom-actie die <strong>Altrecht</strong><br />

organiseerde in het kader van het 550-jarig jubileum.<br />

Nieuws<br />

Symposium<br />

en cabaret<br />

bij Pastoraal Café<br />

Het Pastoraal Café in Nieuwegein bestaat vijf jaar. Dit lustrum<br />

wordt gevierd met het symposium ‘Hoe gastvrij is onze<br />

samenleving’ op 27 <strong>oktober</strong> en met ‘Over de grens’, een<br />

cabaretvoorstelling over Borderline op 10 november.<br />

Tijdens het symposium wordt ingegaan op de vraag hoe het komt<br />

dat mensen met een psychiatrische achtergrond zich vaak niet<br />

welkom voelen in de samenleving. Het symposium wordt gehouden<br />

in kerkelijk centrum De Bron in Nieuwegein. De toegang is gratis.<br />

De bijeenkomst begint om 14.00 uur en na afloop is er gelegenheid<br />

om na te praten.<br />

Voor de komische theatervoorstelling ‘Over de grens’ verdiepten<br />

acteurs Arno Setz en Ferry Asselbergs zich in de wereld van mensen<br />

die kampen met een Borderline persoonlijkheidsstoornis.<br />

In absurde scènes, liedjes en dialogen laten zij het publiek zien wat<br />

het betekent om Borderline te hebben. De toegang is gratis en de<br />

voorstelling begint op 10 november om 19.30 uur. Mail voor meer<br />

informatie naar: p.quakkelaar@kpnplanet.nl<br />

Alter 3 | 11 [23]<br />

“Als alleenstaande moeder zonder de benodigde financiële middelen<br />

of de energie voor zo’n project, was dit een geschenk uit de hemel”,<br />

vertelt Patricia. Met de hulp van DonkerGroen en aannemingsbedrijf<br />

Van de Haargroep werd haar tuin omgetoverd tot een prikkelarme,<br />

veilige speelplek voor haar twee zoons. “Eindelijk rust in huis en lekker<br />

samen buitenspelen!”<br />

✄<br />

Antwoordkaart<br />

Naam:<br />

Adres:<br />

Postcode:<br />

Plaats:<br />

Een nieuwe, veilige speeltuin voor Sizan en zijn broertje<br />

Ik wil Alter gratis op mijn thuisadres ontvangen<br />

Ik heb een vraag/een reactie op Alter:


+<br />

Nieuws van de Cliëntenraad<br />

Altijd al advies<br />

willen geven<br />

aan de directeur?<br />

De Cliëntenraad Talent<br />

zoekt nieuwe leden (M/V)<br />

Meer informatie?<br />

Kijk op www.altrecht.nl/cliëntenraad<br />

Of neem contact op met<br />

Mariecken Groeneveld: 06 - 15 85 25 74<br />

of clientenraadtalent@altrecht.nl<br />

<strong>Altrecht</strong>, redactie Alter<br />

Afdeling Marketing en Communicatie<br />

Antwoordnummer 4606<br />

3720 ZC DEN DOLDER<br />

[ Postzegel niet nodig ]<br />

Cliëntenraad Talent;<br />

klaar voor de start!<br />

Een goede medezeggenschap en belangenbehartiging voor<br />

deelnemers van <strong>Altrecht</strong> Talent is, zeker in deze tijden, extra<br />

belangrijk. Daarom beginnen we met een nieuwe Cliëntenraad<br />

voor Talent. Deze raad werkt nauw samen met de andere<br />

Cliëntenraden van <strong>Altrecht</strong> en maakt tevens deel uit van de<br />

Centrale Cliëntenraad. Op die manier heeft de raad invloed op<br />

elk niveau.<br />

wat dOet de cliëntenraad talent?<br />

• Contacten onderhouden met de deelnemers van Talent<br />

op de activiteitencentra en klinische afdelingen.<br />

Op die manier weet de Cliëntenraad wat er leeft<br />

en kan knelpunten signaleren<br />

• Onderzoek doen. Soms is het nodig om nader onderzoek<br />

te doen om een onderwerp of knelpunt helder te krijgen.<br />

Op basis van dit onderzoek kunnen we advies<br />

en verbetervoorstellen geven<br />

• Overleggen met de directie en de teamleiders en adviseren<br />

over allerlei zaken die met het beleid en de organisatie van<br />

Talent te maken hebben. Gevraagd of ongevraagd<br />

lid wOrden van de cliëntenraad talent.<br />

waarOM en hOe?<br />

Actief lid worden van de cliëntenraad heeft voordelen:<br />

• Je kunt je inzetten voor andere cliënten<br />

en krijgt de kans om invloed uit te oefenen<br />

• Het biedt ontwikkelingsmogelijkheden;<br />

je kunt je talenten ontwikkelen. Je werkt samen<br />

met andere cliëntenraadsleden en regelmatig is er<br />

een scholing zodat je jouw deskundigheid vergroot<br />

• Je ontvangt een vrijwilligersvergoeding voor de<br />

werkzaamheden<br />

Alle (ex-) deelnemers van Talent of vrijwilligers die Talentdeelnemers<br />

willen vertegenwoordigen én belangstelling<br />

hebben voor raadswerk zijn van harte welkom. In een<br />

oriënterend gesprek zullen we gezamenlijk kijken of het<br />

raadswerk aansluit bij je individuele motivatie en kwaliteiten.<br />

Ieder nieuw lid kan eerst rustig kennismaken en inwerken<br />

in het Cliëntenraadswerk. Pas daarna, als het bevalt, word je<br />

officieel Cliëntenraadslid. [A]<br />

[24] Alter 3 | 11

Hooray! Your file is uploaded and ready to be published.

Saved successfully!

Ooh no, something went wrong!