30.09.2013 Views

Leisure city Zoetermeer wil groen voor eigen bevolking

Leisure city Zoetermeer wil groen voor eigen bevolking

Leisure city Zoetermeer wil groen voor eigen bevolking

SHOW MORE
SHOW LESS

You also want an ePaper? Increase the reach of your titles

YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.

ecreatie en het ideale<br />

<strong>Leisure</strong> <strong>city</strong> <strong>Zoetermeer</strong> <strong>wil</strong><br />

<strong>groen</strong> <strong>voor</strong> <strong>eigen</strong> <strong>bevolking</strong><br />

<strong>Zoetermeer</strong> profileert zich ambitieus als de fun <strong>city</strong> of leisure <strong>city</strong>. Miljoenen mensen uit de Randstad<br />

rijden jaarlijks naar <strong>Zoetermeer</strong> <strong>voor</strong> een bezoek aan grote vrijetijdsattracties als skicentrum Snow-<br />

World. Als eerste gemeente ontwikkelde <strong>Zoetermeer</strong> al in 2003 een beleid om die vrijetijds<strong>voor</strong>zieningen<br />

ruimtelijk en programmatisch een plek te geven. Groen is daarbij <strong>voor</strong>al belangrijk <strong>voor</strong> de <strong>eigen</strong><br />

<strong>bevolking</strong>, maar daarbij is de gemeente afhankelijk van andere partijen. Voor de vrijetijdsindustrie is<br />

<strong>groen</strong> niet altijd belangrijk. Een interview met wethouder Bé Emmens.<br />

Foto’s: Lex Broere<br />

‘Ik beschouw leisure als economie en<br />

werkgelegenheid’, zegt Bé Emmens. Dat<br />

is duidelijk. Emmens is als wethouder in<br />

<strong>Zoetermeer</strong> verantwoordelijk <strong>voor</strong> stedelijke<br />

ontwikkeling, ruimtelijke ordening en<br />

economische zaken. En <strong>voor</strong> <strong>Zoetermeer</strong> is<br />

36 landwerk 4 2009<br />

de vrijetijdsindustrie economisch een belangrijke<br />

bedrijfstak. Alleen al de overdekte<br />

skihal SnowWorld, bijna in heel Nederland<br />

bekend, trekt jaarlijks een miljoen bezoekers<br />

en biedt werkgelegenheid <strong>voor</strong> zo’n<br />

achthonderd medewerkers. ‘Dat zijn <strong>voor</strong>al<br />

baantjes aan de onderkant, deeltijdbanen<br />

<strong>voor</strong> moeders met kinderen en studenten’,<br />

vertelt Emmens. ‘Dergelijke banen hebben<br />

we <strong>voor</strong> de rest niet zoveel.’<br />

Emmens definieert leisure breed. ‘Het gaat<br />

om funshoppen, cultuur of de reguliere


‘die vierde skibaan mag best een icoon in het landschap worden. iedereen doet wel<br />

moeilijk over <strong>groen</strong>, maar de horizon wordt hier gemaakt door den Haag’<br />

sporten. Het ruimtebeslag zit <strong>voor</strong>al bij de<br />

grotere bedrijven, zoals skicentrum Snow­<br />

World, evenementen­ en ijshal SilverDome,<br />

klimcentrum Ayers Rock, waterpark Dutch<br />

Water Dreams en golfclub BurgGolf. Dat zijn<br />

de Big Five van <strong>Zoetermeer</strong>. Met de stichting<br />

Floravontuur Promotie <strong>Zoetermeer</strong> hebben<br />

we een <strong>eigen</strong> promotieorganisatie. Die is<br />

ontstaan om de Floriade van 1992 in <strong>Zoetermeer</strong><br />

onder de aandacht te brengen en is<br />

sindsdien geprofessionaliseerd. Zij kunnen<br />

bij<strong>voor</strong>beeld geld van buiten halen, wat <strong>voor</strong><br />

de gemeente niet mogelijk is.’<br />

Big Ten<br />

De grote vrijetijdsattracties zijn niet per se<br />

bedoeld <strong>voor</strong> de <strong>eigen</strong> <strong>bevolking</strong>, al roept<br />

dat soms kritiek op volgens Emmens. ‘Ze<br />

kunnen roepen dat <strong>Zoetermeer</strong>ders zoiets<br />

als SnowWorld niet kunnen betalen, maar<br />

daar gaat het niet om. In het centrum zit een<br />

B&O­winkel, dat kunnen ze ook niet betalen.’<br />

De markt die de gemeente <strong>wil</strong> bedienen<br />

met de vrijetijdsattracties is bovenregionaal.<br />

‘De leisure­markt is regionaal, maar dan wel<br />

de regio die loopt tot Amsterdam’, aldus Emmens.<br />

De hele Randstad dus.<br />

<strong>Zoetermeer</strong> <strong>wil</strong> groeien, vertelt Emmens.<br />

‘De ambities van <strong>Zoetermeer</strong> zijn inmiddels<br />

bijgesteld van de Big Five naar de Big<br />

Ten. Dat mogen er ook zeven of negen zijn.<br />

In het noordelijke deel van het Van Tuyllpark<br />

komt een nieuwe leisure­omgeving,<br />

met een nieuw duikcentrum en de nieuwe<br />

evenementenhal Holland Hall op de plek<br />

van huidige sportvelden. En een uitbreiding<br />

van SilverDome en sport<strong>voor</strong>zieningen.’ De<br />

gemeente is in onderhandeling met ondernemers<br />

die Europa’s grootste overdekte<br />

pretpark Adventure World <strong>wil</strong>len realiseren.<br />

En SnowWorld heeft plannen <strong>voor</strong> een<br />

nieuwe skibaan in het Buytenpark.<br />

De investeringen die daarmee gemoeid<br />

gaan, zijn niet mals. De vier ondernemers<br />

die de Holland Hall <strong>wil</strong>len opzetten, investeren<br />

gezamenlijk zo’n 200 miljoen euro <strong>voor</strong><br />

een complex met theaters, restaurants,<br />

beurshallen en een hotel van 90 meter hoog<br />

op een terrein van 8 hectare. Dat moet zo’n<br />

zeshonderd arbeidsplaatsen opleveren.<br />

Adventure World moet een bijna 40.000<br />

vierkante meter groot overdekt “4D­pretpark”<br />

worden, dat een miljoen bezoekers<br />

per jaar trekt, een investering van meer dan<br />

100 miljoen euro.<br />

Groene Hoepel<br />

Deze groei is gepland. Al sinds 2003 werkt<br />

de gemeente ruimtelijk en programmatisch<br />

aan plannen die zijn gericht op de<br />

vrijetijdsbesteding van de <strong>Zoetermeer</strong>ders,<br />

maar ook van mensen uit de hele regio. Uit<br />

marktanalyses die de gemeente toen liet<br />

maken, blijkt er niet alleen uitbreidingsmogelijkheden<br />

<strong>voor</strong> wat de gemeente noemt<br />

de “doelgerichte leisure”: aansprekende<br />

elkweer<strong>voor</strong>zieningen op goed bereikbare<br />

plekken zoals SnowWorld, Holland Hall en<br />

Adventure World. Ook de vraag naar “<strong>groen</strong>e<br />

leisure” − wandelen, fietsen, skaten,<br />

paardrijden, kanoën − zal met de vergrijzing<br />

en de groei van het aantal allochtonen in<br />

de gemeente groeien. Daarnaast <strong>wil</strong> de gemeente<br />

inzetten op een opwaardering van<br />

de horeca en culturele <strong>voor</strong>zieningen, door<br />

bij<strong>voor</strong>beeld een aansprekend museum,<br />

de “sfeergerichte leisure”. Ook moet de al<br />

sterk aanwezige sport­ en spelcultuur breder<br />

worden ontwikkeld, met trapveldjes en<br />

sport<strong>voor</strong>zieningen <strong>voor</strong> de “basis­leisure”.<br />

Terwijl <strong>Zoetermeer</strong> nu al de meeste fitnessscholen<br />

per inwoner in Nederland heeft.<br />

Al deze vrijetijdsbestedingen zijn ook<br />

ruimtelijk ingepast. In de Masterplan <strong>Leisure</strong>nota<br />

uit 2003 zet <strong>Zoetermeer</strong> <strong>voor</strong> 2025<br />

in op een “Groene Hoepel” rond de stad.<br />

Een ontsloten, afwisselend blauw en <strong>groen</strong><br />

gebied rond de bebouwde grenzen van de<br />

stad. Die grote vrijetijdsbedrijven zijn in de<br />

stad geconcentreerd langs de “leisure­as”<br />

dwars door de stad van het Buytenpark in<br />

het westen, waar de skibanen van Snow­<br />

World staan en de golfbaan van BurgGolf<br />

ligt, tot het Van Tuyllpark in het oosten,<br />

waar plannen zijn <strong>voor</strong> nieuwe attracties<br />

als Holland Hall. Derde ruimtelijke kader in<br />

de leisure zijn de woon­ en werkgebieden<br />

tussen de Groene Hoepel en de leisure­as.<br />

Daar ligt de nadruk op de ontsluiting van<br />

vrijetijdsattracties en ­<strong>voor</strong>zieningen en het<br />

versterken van de sociale cohesie door zo<br />

dicht mogelijk bij de <strong>voor</strong>deur <strong>voor</strong>zieningen<br />

en evenementen te organiseren.<br />

Natuurontwikkeling<br />

Misschien wel exemplarisch <strong>voor</strong> de manier<br />

waarop gemeente <strong>Zoetermeer</strong> de vrijetijdsindustrie<br />

combineert met het <strong>groen</strong>, is de<br />

manier waarop de gemeente de uitbreiding<br />

van SnowWorld aanpakt. Het skicentrum<br />

heeft plannen <strong>voor</strong> een nieuwe, vierde<br />

skibaan van zo’n 350 meter lang en 55 meter<br />

hoog, en is geschraagd door een boomachtige<br />

staalconstructie. Op de plaatjes die<br />

Emmens laat zien, is te zien hoe de schuin<br />

oplopende, vierkante doos op een wirwar<br />

van stalen stammen in het landschap van<br />

het Buytenpark omhoog stuwt.<br />

Er is weerstand tegen die uitbreiding, omdat<br />

de natuur in het Buytenpark eronder zou<br />

leiden. Het Buytenpark is begrazingsgebied<br />

en moet van de natuurliefhebbers en<br />

natuurorganisaties in de regio een broedgebied<br />

blijven <strong>voor</strong> vogels als de bosrietzanger,<br />

kleine karekiet, kneu, koekoek, ransuil,<br />

<strong>groen</strong>e specht, nachtegaal, ringmus, visdief<br />

en zomertaling. Daarnaast komen in het park<br />

vijf soorten muizen <strong>voor</strong> en hebben de wezel<br />

en de hermelijn er hun jachtgebied. Ook<br />

is het Buytenpark een tussenstop <strong>voor</strong> de<br />

trekvogels op hun trek naar het zuiden.<br />

Emmens nuanceert. ‘Je moet bedenken dat<br />

SnowWorld in 1996 daar terecht is gekomen,<br />

omdat er een afvalberg lag. Als je dat nu zou<br />

moeten realiseren, zou je het liever ergens<br />

anders <strong>wil</strong>len. Daarbij heeft het Buytenpark<br />

in de tussentijd een echte natuurontwikkeling<br />

doorgemaakt.’ Emmens verwacht ook<br />

geen verkeersproblemen door de uitbreiding<br />

van de skihal. ‘Nu trekt SnowWorld een miljoen<br />

bezoekers per jaar; met de nieuwe baan<br />

zo’n 400.000 mensen extra. Er is nog nooit<br />

een file veroorzaakt door SnowWorld. Files<br />

staan er alleen door het woonwerkverkeer.<br />

Het gebruik van SnowWorld vindt buiten de<br />

spits plaats.<br />

4 2009 landwerk 37


Groen is wel belangrijk<br />

Het Buytenpark krijgt niet alleen door de<br />

uitbreiding van SnowWorld een opknapbeurt.<br />

Ook de begraafplaats in het park <strong>wil</strong> uitbreiden,<br />

en er ligt een flink aantal aanvragen<br />

<strong>voor</strong> volkstuinen. De aanpak die Emmens<br />

<strong>voor</strong>staat, is verbazend simpel. ‘Het park ligt<br />

buiten de rode contouren. Het is procedureel<br />

te moeilijk om de rode contour te verleggen,<br />

dus kunnen we alleen onder <strong>voor</strong>waarden<br />

recreatieve functies toevoegen. Daar moet je<br />

gewoon een oplossing <strong>voor</strong> vinden.’ Dat kan<br />

volgens Emmens met een goede inrichting,<br />

waarbij het verkeer en de drukte rondom de<br />

skihal, de begraafplaats en de volkstuinen<br />

wordt geconcentreerd en de rest van het<br />

park rustig blijft. ‘Je moet de spanning uit<br />

het park houden. Maar die vierde skibaan<br />

mag best een icoon in het landschap worden.<br />

Iedereen doet wel moeilijk over <strong>groen</strong>,<br />

maar de horizon wordt hier gemaakt door<br />

Den Haag. En als je vanuit Leiden komt, zie<br />

je eerder de flats van Oosterheem dan het<br />

<strong>groen</strong>.’<br />

Het <strong>groen</strong> wordt niet zo belangrijk gevonden<br />

38 landwerk 4 2009<br />

door de vrijetijdsindustrie, aldus Emmens.<br />

Hij wijst op de kaart aan de wand van zijn<br />

kantoor aan waar Adventure World gevestigd<br />

moet worden. ‘Het indoorpretpark Adventure<br />

World <strong>wil</strong> zich graag vestigen op een bedrijventerrein.<br />

Die <strong>wil</strong>len helemaal niet in het<br />

<strong>groen</strong>.’ De ambitie van <strong>Zoetermeer</strong> om zich te<br />

profileren als de leisure <strong>city</strong> die de markt van<br />

de Randstad bedient, zal wat Emmens betreft<br />

geen extra druk op het stedelijke <strong>groen</strong><br />

leggen, of op het <strong>groen</strong> buiten de stad. Want<br />

dat <strong>groen</strong> is wel belangrijk <strong>voor</strong> de stad en<br />

de bewoners zelf. ‘Als stad moeten we het<br />

qua recreatie hebben van een <strong>groen</strong>e omgeving’,<br />

stelt hij. ‘We doen in samenwerking<br />

met andere gemeentes veel aan <strong>groen</strong> om de<br />

stad. De bebossing in het Balijbos hebben<br />

we meebetaald, en we leveren samen met<br />

andere gemeentes financiering <strong>voor</strong> <strong>groen</strong>.<br />

Zo worden de sportvelden van het<br />

Van Tuyllpark verplaatst naar het Bentwoud,<br />

en wordt daarmee financiering geregeld <strong>voor</strong><br />

het <strong>groen</strong>.’<br />

Het <strong>groen</strong> om de stad heeft van <strong>Zoetermeer</strong><br />

in de toekomst weinig te vrezen, want de<br />

stad zelf zal volgens Emmens niet meer<br />

verder groeien. ‘We worden van groeigemeente<br />

krimpgemeente.’ Dat betekent dat<br />

het huidige inwonersaantal van 130.000<br />

in de nabije toekomst eerder zal dalen dan<br />

stijgen. Er zijn weliswaar nog wel bouwplannen<br />

<strong>voor</strong> woningen, maar die liggen allemaal<br />

op inbreidlocaties, al zal de vijftien verdiepingen<br />

tellende woontoren Panoramique<br />

Bentwoud in de wijk Oosterheem tot ver in<br />

het <strong>groen</strong>gebied Bentwoud te zien zijn.<br />

Omstreden <strong>groen</strong>gebied<br />

Dat Bentwoud is <strong>voor</strong> Emmens één van de<br />

belangrijke <strong>groen</strong>gebieden rondom <strong>Zoetermeer</strong>,<br />

die ontsloten moeten worden via<br />

de Groene Hoepel. Qua leisure zal er weinig<br />

meer gebeuren dan de huidige plannen <strong>voor</strong><br />

een golfbaan. De <strong>groen</strong>e buitengebieden<br />

zijn <strong>voor</strong>al belangrijk als uitloopgebied<br />

<strong>voor</strong> de inwoners van <strong>Zoetermeer</strong>. Dat legt<br />

volgens Emmens geen extra verkeersdruk<br />

op het gebied, of op de Groene Hoepel,<br />

omdat dat <strong>voor</strong>al fietsers zullen zijn. ‘Dat is<br />

nu ook zo. Veel mensen fietsen een rondje


‘Het indoorpretpark<br />

adventure World <strong>wil</strong> zich<br />

graag vestigen op een<br />

bedrijventerrein. die <strong>wil</strong>len<br />

helemaal niet in het <strong>groen</strong>’<br />

langs Boskoop. Alleen bij de golfbaan zul je<br />

autoverkeer krijgen.’ Ook in het Bentwoud<br />

zoekt Emmens in samenwerking met buurgemeentes<br />

naar mogelijkheden om het <strong>groen</strong><br />

aantrekkelijk te maken om in te recreëren.<br />

Onlangs liet de provincie weten geen geld<br />

meer te hebben <strong>voor</strong> het <strong>groen</strong>gebied. ‘Maar<br />

als de provincie niet betaald, moeten we het<br />

met de buurgemeentes oplossen.’<br />

<strong>Zoetermeer</strong> is geen Groene Hart­gemeente,<br />

maar grenst wel direct aan het meest bekende<br />

en meest omstreden <strong>groen</strong>gebied van<br />

Nederland. Het is <strong>voor</strong> Emmens een belangrijk<br />

<strong>groen</strong>gebied <strong>voor</strong> de <strong>Zoetermeer</strong>ders,<br />

maar hij ziet maar een beperkte rol <strong>voor</strong> ge­<br />

meente <strong>Zoetermeer</strong> weggelegd als het gaat<br />

om het behoud van het Groene Hart. ‘Het<br />

Groene Hart is altijd vanuit de rand benaderd,<br />

niet als eenheid. Je ziet overal dat het<br />

is verrommeld, en iedereen doet er wat. Het<br />

is niet één geheel, maar een restgebied.<br />

Wij zorgen <strong>voor</strong> onze Groene Hoepel, maar<br />

daarmee hebben we het Groene Hart nog<br />

niet gered.’<br />

Emmens mist een duidelijk uitgesproken<br />

rijksbeleid <strong>voor</strong> het Groene Hart, zodat ook<br />

duidelijk wordt welke mogelijkheden er<br />

zijn recreatie­ en vrijetijds<strong>voor</strong>zieningen<br />

te realiseren die aansluiten bij dat gebied.<br />

‘Midden Delfland is door het rijk benoemd<br />

als metropolitaan park, maar dat zit er <strong>voor</strong><br />

het Groene Hart niet in. Ik zou het mooi<br />

vinden als een dergelijke ambitie wel werd<br />

uitgesproken.’ Dat sluit namelijk aan bij het<br />

streven van <strong>Zoetermeer</strong> naar meer recreatief<br />

gebruiks<strong>groen</strong> <strong>voor</strong> de <strong>eigen</strong> inwoners. ‘De<br />

leisure­as van SnowWorld tot het Van Tuyllpark<br />

zou kunnen doorlopen naar het oosten.<br />

In het Regionaal Structuurplan Haaglanden<br />

loopt die as van Scheveningen tot in het Van<br />

Tuyllpark.’ Emmens ziet een mooie verbind­<br />

ing tussen de hoogstedelijke, grootschalige<br />

en bovenregionale attracties in en direct<br />

bij de stad en de meer op dagrecreatie en<br />

<strong>Zoetermeer</strong>ders gerichte recreatie<strong>voor</strong>zieningen<br />

als de golfclub en de fietspaden in het<br />

Bentwoud of richting het Groene Hart. Ook<br />

daar<strong>voor</strong> is de gemeente echter aangewezen<br />

op samenwerking met andere gemeentes en<br />

de provincie Zuid­Holland, of het rijk.<br />

Martin Woestenburg<br />

einde special<br />

4 2009 landwerk 39

Hooray! Your file is uploaded and ready to be published.

Saved successfully!

Ooh no, something went wrong!