Download het volledige interview hier. - Claudia Creates

claudiacreates.nl

Download het volledige interview hier. - Claudia Creates

Tekst: Claudia van der Sluis

Foto’s: Roy Beusker

94

naJa aR 20 07 AcA de m Y ® M AG A ZI N E

“Levend

bouwen

maakt alles

mogelijk”


prof. dr. ir. Hennes de Ridder

I N N O V A T I E

Het ziet er niet zo best uit ‘voor de bouw. “Dat we anno 2007 nog steeds net zo ambachtelijk

bouwen als de Romeinen is te gek voor woorden”, vindt prof. Hennes de Ridder. Het kan allemaal

goedkoper, simpeler, industriëler en duurzamer. Hij heeft het revolutionaire concept Living Building

bedacht. Bouwwerken die leven, meegroeien en gemakkelijk zijn aan te passen aan de wisselende

wensen van gebruikers en de nieuwe eisen die te maken hebben met het veranderende klimaat.

de bouw wordt vaak zoals dat heet topdown en ambachtelijk

gewerkt”, zegt Hennes de Ridder, hoogle-

“In

raar Civiele techniek en Geowetenschappen aan de TU

in Delft. “Alles wordt volledig gefragmenteerd aangepakt. Eerst

komt er een adviseur, dan een architect, vervolgens een hoofdingenieur

en een installateur. Dan gaat de aannemer het volledig

gespecificeerde bouwwerk maken tegen een zo laag mogelijke

prijs. Hij probeert dan zijn winst zeker te stellen met meerwerk

en het uitknijpen van onderaannemers. Tientallen partijen zijn

achter elkaar met zo’n gebouw bezig. Duur, omslachtig en energieverslindend.

“Zet de architect liever in een integrale keten

bij een aannemer, een installateur en een ingenieur, zodat ze

kunnen samenwerken. Maak er een team van.”

De bouwwereld staat geheel op zichzelf en zit muurvast. De

Ridder heeft er geen goed woord voor over. “Er wordt nauwelijks

geïnnoveerd, omdat elke speler in de keten iets maakt dat

een ander heeft verzonnen en vastgelegd. Niemand is verantwoordelijk

of kan iets garanderen, er is geen research, geen

productontwikkeling, geen marketing, geen marktonderzoek en

geen branding. Je ziet nooit een gebouw met de merknaam van

een aannemer erop. Wil je innovatie, dan moet je werken zoals

de normale wereld werkt, bottom up. Innovatie begint namelijk

onderop”, legt hij uit.

Daarnaast worden gebouwen nu voor lange tijd neergezet. De

wereld rondom en in de bouwwerken verandert echter veel sneller

dan het bouwwerk zelf. “Het is niet van deze tijd dat men

contracten tekent voor dertig, veertig jaar terwijl men gemiddeld

zo’n zes jaar gebruik maakt van een huis of kantoor. En het

is vaak niet om aan te zien. Als je goed in Nederland rondkijkt

dan is slechts 10% van de bouwwerken een lust voor het oog.”

Living Building

Hennes de Ridder is de bedenker van een dynamisch concept

dat naadloos aansluit bij de alsmaar veranderende wensen van

de gebruikers en de steeds sneller groeiende ontwikkeling van

onze wereld: Living Building. Het principe is dat een koper niet

eerst zijn bouwopgave laat uitwerken voordat hij een koopcontract

met een aannemer sluit, maar een oplossingsruimte geeft

begrensd door minimale eisen en een budget. De huidige ICT

stelt aanbieders in staat een bouwwerk volledig virtueel samen

te stellen uit standaard te vervaardigen elementen en componenten.

Samen met zijn vaste partners ontwikkelt de aanbieder

subsystemen bestaande uit grote en kleine onderdelen die een

verschillende levensduur hebben. Samengevoegd kan dan een

compleet systeem of oplossing worden aangeboden die uniek

is. De vrager kan op die manier een keuze maken uit verschillende

aanbieders en kiest wat hem het meest bevalt. Dit bevordert

de innovatie en de samenwerking tussen de partijen uit een

aanbiedende keten. Terwijl nu de focus ligt op een architect die

het model volgens zijn eigen ideeën tekent en er weinig tot geen

ruimte is voor oplossingen en deeloplossingen van de mensen

die na hem met het project aan de gang gaan. Past iets niet, dan

moet het handmatig worden gemaakt. Dat maakt een project

vaak kostbaar of niet adequaat.

De professor vertelt op de voor hem kenmerkende, hilarische

en gechargeerde wijze die hem zo geliefd maakt bij zijn toehoorders,

hoe het werkt: “Een architect tekent iets in opdracht

van de klant. Wat een vreselijk ding’, zegt de klant. ‘Ho’, zegt

de architect, ‘ik ben hier de architect, ik bepaal wel wat mooi

is. Ik heb ervoor doorgeleerd, ik heb er verstand van, dus niet

zeuren’. ‘Ja, maar ik betaal jou’. ‘Niks mee te maken, wij heb-

naJa aR 20 07 AcA de m Y ® M AG A ZI N E 95


en een contract. Ik ben de kunstenaar en bepaal dus wat er

gebeurt’. Nou… is dat nou de wereld?’ zegt de Ridder met een

meewarig gezicht. “Niet te geloven toch?”

Hij heeft het zelf ondervonden toen hij zijn keuken wilde vernieuwen

en er een klein stukje aan wilde laten bouwen. “Ik heb

een totaalaanbieder nodig die alles verzorgt. Die maakt een tekening,

verzorgt de vergunning, doet grondonderzoek, maakt

de fundering, ontwerpt en maakt de installaties en leidingen, dat

soort dingen. Ik wil dan drie weken op vakantie en in die tijd

moet het klaar zijn. Klusje

van niks, zou je zeggen.

Nou, dat ging niet. Ik moest

eerst naar een architect.

Twee jaar duurt het voordat het klaar is. Voor een klein stukje

keuken! En dan die verschillende spelers: een sloper, die iets te

wild is. Scheuren en ellende. De verwarming wordt verlengd,

op de verkeerde plaats. En iedereen werkt langs elkaar heen.

Dan staat er weer een steiger voor je deur die ze niet weghalen,

daar is weer een glas kapot. Drie wc’s in je tuin, want iedereen

zet zijn eigen ding daar neer. Minstens drie busjes voor de deur

met onderaannemers. Het is echt te gek.”

“Het kan allemaal simpeler,

goedkoper en duurzamer”

Tweehonderd aanbieders

Momenteel zijn er tweehonderd aanbieders in Nederland die

werken volgens zijn concept. “Je kunt nu al een huis kopen

uit de catalogus. In twee weken staat het. Gegarandeerd, zonder

fouten, inclusief fundering tot 12 meter diepte. Als je een

ander kaveltje grond hebt wordt het huis binnen vier weken

verplaatst.” Uitbouwen of kleiner maken, het is zo geregeld.

Kantoren, scholen, woningen, ziekenhuizen… met levend

bouwen wordt alles mogelijk en up to date gehouden. “Een

nieuw keukentje kost dan geen 40.000 euro”, zegt De Ridder

enthousiast, “maar dat is gewoon het bestaande huis scannen,

tekening pakken, maten opnemen, waar zitten de leidinkjes, in

de computer zetten, de spullen uit je digitale bouwbibliotheek

mobiliseren, bestellen en in een vloek en een zucht wordt dat

keukentje gemaakt.”

96

naJa aR 20 07 AcA de m Y ® M AG A ZI N E

Er zijn nu enkele projecten in Nederland die volgens het Living

Building principe gebouwd worden, zoals een ziekenhuis

in Den Helder. “Daar spelen de verschillende levensduren een

grote rol. De operatiekamer verandert bijna jaarlijks terwijl het

kantoor vrijwel hetzelfde blijft. Daarnaast heeft een ziekenhuis

functies die ook voor de omgeving buiten het ziekenhuis aantrekkelijk

zijn: hotel, restaurant, parkeergarage, fitnesscentrum,

etc. Als je dat een beetje uit elkaar trekt kun je de burgerij ook

alles laten gebruiken en bovendien alles gemakkelijk aanpassen

qua ruimte, plaats of capaciteit. Zo moet het, zo kàn het. “

De Ridder wordt met zijn Living Building op zijn wenken bediend

met het door de TU Delft ontwikkelde idee van de drijvende

steden. “Het aardige van drijvend is dat je geen fundering

hoeft te maken. Nu heien we ons helemaal rot met al die palen”,

zegt De Ridder. “Geen enkele paal wordt uit de grond gehaald

als een gebouw wordt gesloopt, alles blijft zitten. Op den duur

is Nederland een groot palenland, met een groot leidingwoud.

Het hele laagland zakt, het water komt omhoog. Dus een huis

op een drijvend lichaam bouwen, zoals een woonboot, is helemaal

niet onlogisch. Of zelfs een compleet drijvende stad.

Een klein stadje kun je draaien. Iedereen krijgt een aantal uren

per dag prachtig uitzicht op het water. En als je denkt: ik wil

toch wel wat zon op mijn terras, dan draai je je huis. Dat kost

haast geen energie, want er is geen weerstand. Een groot voordeel.

Je kunt je huis ook makkelijk verplaatsen en uitbouwen.

En dat speculatieve gedoe met grond wordt minder, in ieder

geval anders.”

Over een drijvende stad wordt nu stevig nagedacht. “Drijvend

bouwen is heel interessant. Niet alleen voor Nederland, maar

ook voor andere deltagebieden”, zegt De Ridder. ‘En daarmee

krijgen we een enorme spin-off in nieuwe technologieën en systemen.

Je kunt die laaglanden wel proberen te beschermen met

dijken en nog hogere dijken, maar dat is niet zo slim. Met drijvende

woningen is dat niet meer nodig. Als je maar zorgt dat ze

niet de oceaan opdrijven”, besluit hij lachend.

“Architectuur is verstarde muziek.”

—F. von Schelling—

Prof. dr. ir. Hennes de Ridder, hoogleraar aan de faculteit der

Civiliele Techniek van de TU Delft, kreeg in 2006 bekendheid

door de presentatie van een revolutionaire, nieuwe manier

van werken voor de bouwwereld. Met zijn ‘Living Building

Concept’ introduceerde De Ridder de marktwerking in de

bouwwereld. De Ridder studeerde Civiele Techniek in Delft

en trad daarna in dienst bij de HBG. Daar werkte hij 22 jaar

aan spraakmakende grote projecten in binnen- en buitenland,

zoals de Stormvloedkering in de Oosterschelde en het milieubaggerwerk

Lac du Nord in Tunis. In 1994 promoveerde

hij op ‘Design & Construct of Complex Civil Engineering

Systems’. Sinds 1999 is hij, naast zijn hoogleraarschap en

betrokkenheid bij projecten als HSL Zuid en Maasvlakte 2,

zelfstandig consultant, gespecialiseerd in bouwprocessen, risicomanagement,

bouworganisatievormen en contracten. Hij

is regelmatig keynote spreker of dagvoorzitter tijdens (internationale)

congressen.

Meer informatie: hennesderidder@speakersacademy.eu

More magazines by this user
Similar magazines