in de kijker - Flanders Investment & Trade

GESPREK
Gigantische markt
genaamd Rusland
p. 4
TWEESPRAAK
Succesvolle duik in
een nichemarkt
p. 7
IN DE KIJKER
Nu ook erkende
dienstencentra in
Mumbai en Moskou
p. 18
En verder: • MARKTINFO Marktstudies • HANDELSROUTE • TERUGbLIK Minister Ceysens licht nieuwe steunmaatregelen toe • AGENDA • bLADWIJZER
Magazine van Flanders Investment & trade, Afgiftekantoor leuven, P206142 Gaucheretstraat 90, 1030 BrUSSEl tel. 02 504 87 11 fax 02 504 88 99 www.flandersinvestmentandtrade.be info@fitagency.be
WEREL WIJS
MAGAZINE voor INtErNAtIoNAAl oNdErNEMEN
PRODUcT MANAGERS
vERSTERKEN SEcTORKENNIS
“Succesvol op de Duitse markt” bestellen?
Kijk op www.flandersinvestmentandtrade.be
}
FEb. 2009 NUMMER 6

cOLOFON
WErEldWIJS is een uitgave van
Flanders Investment & trade,
Gaucheretstraat 90,
1030 BrUSSEl
tel. 02 504 87 11
fax 02 504 88 99
www.flandersinvestmentandtrade.be
wereldwijs@fitagency.be
rEdACtIE:
Jeroen de vuyst , Peter Jaspers, Bart
Matheï, Jan van den Einde, Carl
destoop, Steffi van Severen, Wini
Condic Begov, Xavier Bedert, dirk
van Steerteghem, Erna Janssens,
Godelieve van den Houten, Caroline
teugels, Christophe verhaeghe,
renaat van de Putte, Yves roekens,
Greta drossart en Bruno olislaeger,
bijgestaan door Com&Co, bureau voor
bedrijfsjournalistiek.
EINd- EN HooFdrEdACtIE:
dienst Marketing & Kennisbeheer –
Flanders Investment & trade.
CArtooN:
Floris
Foto’S:
Bart lasuy, Artoos en F.I.t.
lAY-oUt EN drUK:
Artoos Communicatiegroep
vErANtWoordElIJKE UItGEvEr:
Koen Allaert
ABoNNEMENtEN:
WErEldWIJS wordt gratis verspreid
onder bedrijven die geregistreerd
zijn bij Flanders Investment
& trade.
voor registratie:
www.flandersinvestmentandtrade.be
CoPYrIGHt©
overnemen of vermenigvuldigen van
artikels is uitsluitend toegestaan met
vermelding van: Bron: Wereldwijs/
Flanders Investment & trade
2 | WErEldWIJS-EdIto
SGS-COC-003467
EDITO
Beste lezer,
Wij hebben u deze maand opnieuw heel wat interessants te vertellen.
Over hoe wij meer mensen inzetten om u bij te staan. En over hoe wij u
bijkomende financiële steunmogelijkheden bieden om de drempel voor
uw internationale projecten te verlagen.
Onze voogdijminister Patricia Ceysens levert hiertoe bijzondere
inspanningen en maakt de nodige financiële middelen vrij. Zodat wij u
vanuit onder meer de BRIC-landen nog beter kunnen ondersteunen.
Brazilië, India en China, en zeker ook Rusland zijn immers belangrijke
groeimarkten. U leest in dit nummer over de bijkomende erkenning van
een dienstencentrum in Moskou en u krijgt van onze drie buitenlandse
vertegenwoordigers uit Moskou, Sint-Petersburg en Nizhny Novgorod te
horen wat de opportuniteiten zijn op de Russische markt.
Naast onze aanwezigheid in het buitenland, breiden wij ook ons
binnenlands netwerk uit. Wij laten u graag kennismaken met onze vier
nieuwe product managers. Zij brengen de Vlaamse speerpuntsectoren
in kaart en vormen zo een cruciale aanvulling op onze areamanagers en
technologieattachés, die zich focussen op de markten wereldwijd.
Dit laat ons toe nog beter de match te maken tussen de buitenlandse
vraag en het Vlaamse aanbod. Vlaanderen beschikt immers over heel
wat sterke kmo’s, zoals in biotech en hernieuwbare energie, in ICT,
in logistiek en in de creatieve sectoren.
Minister Ceysens wil Vlaamse bedrijven nog meer aanzetten tot
internationaal ondernemen. Daarom wil ze de export van Vlaamse
hightech en diensten naar het buitenland stimuleren. Kmo’s kunnen
een financieel duwtje in de rug hierbij goed gebruiken. Met de
gloednieuwe kmo-portefeuille beschikken Vlaamse kmo’s vandaag
over een eenvoudige webapplicatie om financiële steun aan te
vragen voor opleiding en voor advies. Advies over ondernemen, over
technologieverkenning en – sinds begin dit jaar – ook over internationaal
ondernemen. Meer hierover leest u verder in dit nummer.
Ook met een kleine 90 beursdeelnames op buitenlandse topbeurzen en
veelbelovende nieuwe vakbeurzen staan wij dit jaar opnieuw voor u klaar.
In deze Wereldwijs stellen we onze formules kort aan u voor en bieden u
een terugblik op twee recente beursdeelnames in Frankrijk en Duitsland.
We lichten ook een tip van de sluier over het programma Handelsroute
deze maand op Kanaal Z, dat u een eerste indruk geeft van de zakelijke
mogelijkheden in Zuid-Korea. We zitten ondertussen aan aflevering vijf
en ontvingen al heel wat positieve reacties.
Ik wens u ook deze maand weer veel lees- en
kijkplezier.
Koen Allaert
Gedelegeerd Bestuurder

INHOU
FEbRUARI 2009 NUMMER 6
EDITO EN INHOUD p. 2 & 3
GESPREK p. 4
Gigantische markt genaamd Rusland
TWEESPRAAK p. 7
Succesvolle duik in een nichemarkt
IN DE KIJKER
Product managers: p. 10
Flanders Investment & Trade
spit sectorkennis uit
beursdeelnames: internationale p. 13
marketingtool bij uitstek
Nieuw: advies voor internationaal p. 15
ondernemen krijgt financiële steun
bedrijven gezocht voor publicatie p. 16
‘Renewables from Flanders’
Flanders Investment & Trade p. 16
vraagt uw mening
Nu ook erkende dienstencentra p. 18
in Mumbai en Moskou
vlaamse cleantech op p. 19
wereldexpo Sjanghai 2010
Midest en Medica: vlaamse p. 21
bedrijven trekken naar topbeurzen
TERUGbLIK
Minister ceysens licht nieuwe p. 22
steunmaatregelen toe
HANDELSROUTE p. 23
Zuid-Korea: gediversifieerde markt
in het verre Oosten
AGENDA p. 24
MARKTINFO p. 26
bLADWIJZER p. 30
WErEldWIJS-INHoUd | 3

GESPREK
Onze buitenlandse vertegenwoordigers in Rusland:
Andrey Emeliyanov, Sara Deckmyn, en André De Rijck.
GIGANTIScHE MARKT GENAAMD RUSLAND
Ex-grootmacht met bewondering voor het Westen
Met 17 miljoen vierkante kilometer is Rusland het grootste land ter wereld. Het leeuwendeel van de economische
activiteit speelt zich af in het Europese gedeelte van het land. Daar bevinden zich onze buitenlandse
vertegenwoordigers in drie belangrijke handelscentra. Sara Deckmyn is op post in de tweede stad van Rusland:
Sint-Petersburg, dichtbij de Finse grens. Andrey Emeliyanov opereert vanuit Nizhny Novgorod, een bloeiende
industriestad zo’n 500 kilometer ten oosten van de hoofdstad. En André De Rijck heeft Moskou als uitvalsbasis,
het machts- en beslissingscentrum van zowat alles wat in Rusland gebeurt.
Het klimaat is niet de grootste aantrekkingsfactor van
het land: op dit moment is het er overdag gemiddeld
drie graden onder nul. Maar ze zijn het er alle drie
over eens: werken in Rusland is complex, uitdagend
en nooit saai. En het geeft veel voldoening om het
verschil te maken voor Vlaamse ondernemers die er
voet aan de grond willen krijgen. Wereldwijs praatte
met hen over wat er zo bijzonder is aan zakendoen in
Rusland en wat het, ondanks een moeilijk imago, een
aantrekkelijke regio maakt voor Vlaamse investeerders.
4 | WErEldWIJS-GESPrEK
Rusland is gigantisch groot. Hoe verloopt de internationale
handel met het land?
André de rijck: “Rusland bestaat uit maar liefst 84
regio’s, waarvan sommige even groot zijn als Frankrijk.
Het land heeft een sterk gecentraliseerd bestuur.
Letterlijk alle beslissingen rond internationale handel
worden in Moskou genomen. Met zijn tien miljoen inwoners
trekt de stad alles naar zich toe. Het politieke
belang van de hoofdstad zorgt voor veel vertraging
op allerlei vlakken. Hoewel er een lichte verandering
zichtbaar is, merk je duidelijk dat de regio Moskou
zich veel sneller ontwikkelt dan de andere Russische
regio’s.”

Sara deckmyn: “Ook voor internationale beurzen
is Moskou the place to be: vliegtuigbouw, bloemen,
zwembaden, textiel, bouwmaterialen, voeding en
allerlei hoogtechnologische niches. Er was een tijd
dat ook andere steden grote vakbeurzen organiseerden,
maar Moskou heeft zich ondertussen al deze activiteiten
weer toegeëigend.”
Andrey Emeliyanov: “Moskou is dan ook de stad waar
Vlaamse bedrijven uit zowat alle sectoren hun eerste
stappen zetten. Het is het centrale punt voor zakendoen
in Rusland.”
Hoe helpen jullie vlaamse bedrijven die voor het
eerst de Russische markt betreden?
André de rijck: “In Rusland dien je altijd met een
lokale distributiepartner te werken. Anders dan in
West-Europa, zijn agenturen er zo goed als onbekend.
Een belangrijk deel van onze job is mee te zoeken
naar deze partners. Heel wat Vlaamse bedrijven zijn
immers niet gewend om met distributeurs te werken
en kunnen best wat hulp gebruiken. Onze kennis van
dit netwerk laat ons toe geschikte partners te selecteren
voor de Vlaamse bedrijven. En we zorgen voor
een introductie bij de officiële instanties. Russen hebben
veel respect voor autoriteit. Vermits we vanuit de
Belgische ambassade werken, kunnen we heel wat
deuren openen.”
Sara deckmyn: “Wij faciliteren vooral; we brengen
Vlaamse ondernemers in contact met de juiste mensen,
zodat ze een oplossing vinden voor hun soms
complexe problemen.”
Andrey Emeliyanov: “Je vindt hier een enorm aanbod
aan jaarlijks georganiseerde beurzen. Ook hier vervullen
wij de rol van facilitator. Wij nodigen bijvoorbeeld
potentiële distributeurs uit en zorgen voor een
afsprakenprogramma op maat. We helpen bedrijven
ook aan een tolk.”
“Je vindt hier een enorm
groot aanbod van jaarlijks
georganiseerde beurzen.
Ook daar vervullen wij
een faciliterende rol voor
vlaamse bedrijven.”
Wat biedt Ruslands tweede grootste stad,
Sint-Petersburg?
Sara deckmyn: “Premier Poetin en vele van zijn collega’s
uit de Russische regering zijn afkomstig uit Sint-
Petersburg. Hierdoor slaagt de stad erin enigszins te
ontsnappen aan het centraal gezag van Moskou. De
haven is de toegangspoort naar de rest van de wereld;
transport en logistiek staan er sterk. Het is de
zevende grootste containerhaven ter wereld. Omdat
Sint-Petersburg relatief dicht tegen de Estse en de
Finse grens ligt, heerst er een heel open mentaliteit
tegenover de Westerse wereld. En het is een bijzonder
mooie plek, gesticht door tsaar Peter De Grote.”
André de rijck: “De stad heeft in de loop van de geschiedenis
een hechte band opgebouwd met onze
havenstad Antwerpen. De twee zijn zustersteden van
elkaar. Je kan zelfs stellen dat Sint-Petersburg een
goede relatie heeft met Vlaanderen als regio.”
Wat mogen we ons voorstellen bij Nizhny Novgorod,
de minst bekende van de drie steden?
Andrey Emeliyanov: “Het is een reusachtig gebied
vol industriële activiteit; automobiel en machinebouw
zijn er de voornaamste industrieën. En het is de derde
grootste stad van het land en een financieel centrum.
Historisch is het steeds een belangrijk handelscentrum
geweest. Zo stond het in de 19de eeuw al bekend
voor zijn internationale vakbeurzen. Tot de perestrojka
in de jaren 90 was Nizhny Novgorod, toen nog bekend
onder de naam Gorki, ontoegankelijk voor buitenlanders.
Vandaag is het een toeristische bestemming
met als trekpleisters het 16de-eeuwse Kremlin en
een schitterend zicht op de Volga.”
André de rijck: “Bedrijven van bij ons hebben er een
sterke aanwezigheid. AGC Flat Glass (het vroegere
Glaverbel) produceert er al het glas voor de Russische
automobielindustrie. Unilin, de producent van Quickstep,
investeerde er in een fabriek voor laminaatparket.
Recent opende Solvay er een PVC-fabriek, een investering
van meer dan 650 miljoen euro. De regio is
interessant voor Vlaamse bedrijven in alle mogelijke
sectoren; van textiel en mode, over voeding en voedselverwerking
tot hightech en industriebouw.”
Is er veel interesse van vlaamse bedrijven
voor Rusland?
Andrey Emeliyanov: “Sinds zo’n tien jaar krijgen we
beduidend meer vragen naar informatie over zakendoen
met Rusland. De export naar hier is in die tijd
jaarlijks met 15 à 20 procent toegenomen.”
Sara deckmyn: “Toch merken we dat heel wat exporteurs
bang zijn om de stap te zetten. Vlaamse bedrijven
hebben nog steeds te kampen met faalangst, en
niet enkel in export naar Rusland. We trachten hen
aan te moedigen en over de streep te trekken.”
André de rijck: “Wanneer bedrijven effectief de stap
zetten, zien we dat ze goede zaken doen. Niet alleen
voor even, maar ook op lange termijn. Ze bouwen er
stap voor stap aan hun succes. Koekjesproducent
“Het land heeft een sterk
gecentraliseerd bestuur.
Letterlijk alle beslissingen
rond internationale
handel worden in Moskou
genomen.”
WErEldWIJS-GESPrEK | 5

Lotus en verkoper van stroomaggregaten Europower
zijn daar mooie voorbeelden van.”
Wat zijn de specifieke eigenheden van zakendoen
in Rusland?
Sara deckmyn: “Je moet er rekening mee houden dat
Rusland een niet-EU-land is. Men kan dus niet zomaar
de exportstrategie kopiëren die men bij landen
binnen de EU toepast. En je mag de Russen ook niet
onderschatten; ze kennen de rest van de wereld en ze
weten ook wel hoe de wereld over hen denkt. Behandel
hen met respect, dat brengt je een stuk verder in
zakendoen.”
André de rijck: “De Russen hebben een beetje een
gespleten persoonlijkheid. Enerzijds beschouwen ze
zichzelf nog steeds als een grootmacht en willen ze
daar nog steeds respect voor van het Westen, anderzijds
hebben ze veel bewondering voor de technologische
kennis en de levenskwaliteit in Europa. Dit moet
je in gedachten houden als je met hen zaken doet.”
Andrey Emeliyanov: “Een persoonlijke relatie tussen
verkoper en klant is heel belangrijk. Op een eerste zakendiner
spreekt men over familie, sport en alles wat
niet met zaken te maken heeft. Het is belangrijk dat
beide partijen aftasten of er een band is. Klikt het, dan
heb je een zakenvriend voor het leven. In Rusland is
er een spreekwoord dat zegt: “Een oude vriend is beter
dan twee nieuwe vrienden.” Je moet je Russische
contacten regelmatig blijven ontmoeten; investeren in
een persoonlijke relatie loont.”
6 | WErEldWIJS-GESPrEK
“De Russen besteden
vandaag relatief een
aanzienlijk groter deel van
hun loon aan consumptie
dan de West-Europeanen.”
Onze buitenlandse vertegenwoordigers
in Rusland
Sara Deckmyn,
Andrey Emeliyanov en
André De Rijck: “Werken in
Rusland is complex,
uitdagend en nooit saai.”
Kan een vlaams bedrijf zich in Rusland met de
Engelse taal redden?
Andrey Emeliyanov: “De taal is een heikel punt in
Rusland. Russen hebben meestal geen nood aan een
andere taal. Meer dan de helft van de bevolking heeft
trouwens nog nooit het Russisch grondgebied verlaten.
Het is dus enorm belangrijk voor een vertaler te
zorgen die je kan bijstaan bij contacten op vakbeurzen.
Wil je intensief met Russische firma’s samenwerken,
dan loont het de moeite om iemand in dienst te hebben
die het Russisch machtig is..”
André de rijck: “De vele distributeurs spreken wel
goed Engels; met hen is communicatie geen probleem.
Maar voor de eerste contacten hier gebruik je
best de Russische taal. Stuur je bijvoorbeeld een email
in het Engels, dan wordt dit zonder uitzondering
als spam beschouwd.”
Sara deckmyn: “Er is een evolutie bij Vlaamse bedrijven,
actief op de Russische markt: steeds meer
nemen ze eigen, Russisch sprekende medewerkers
mee. We zien dit vooral in de sectoren transport en
logistiek. Deze mensen, afkomstig uit alle regio’s van
Rusland, zijn relatief gemakkelijk te vinden in Vlaanderen.”
Wat raden jullie vlaamse bedrijven aan die
sceptisch zijn over zakendoen met Rusland?
André de rijck: “Ga erheen en ontdek zelf wat de mogelijkheden
zijn. Het is een gigantische en heel diverse
markt, waar iedereen zaken kan doen. Er zijn heel
wat investeringsmogelijkheden, mede dankzij de wetenschappelijke
kennis die het land heeft opgebouwd.
Bovendien ligt deze markt vlakbij.”
Andrey Emeliyanov: “Inderdaad. Het merendeel van
de Russische bevolking woont in het Europees deel
van het land, waar ook de meeste economische activiteit
plaatsvindt. De Russen willen dan ook gezien
worden als een Europees volk.”
Sara deckmyn: “En consumptie is er vandaag een
stuk belangrijker dan in het USSR-tijdperk. De Russen
besteden relatief een aanzienlijk groter deel van
hun loon aan consumptie dan de West-Europeanen.”

TWEESPRAAK
SUccESvOLLE DUIK IN EEN NIcHEMARKT
Latalco wordt wereldspeler met de hulp van het provinciaal
kantoor Oost-vlaanderen
Zaakvoerder van Latalco Tom Leys en Adviseur
Internationaal Ondernemen Linda Buzzi-Rimbaut
Leys Nv, de productiemaatschappij van Latalco, werd opgericht door de vader van de huidige zaakvoerder
Tom Leys. Kort na WOII was de kernactiviteit draaien en frezen van machineonderdelen. In 1982 kwam er
een nieuwe impuls met de vervanging van het volledige conventionele machinepark door cNc-gestuurde
machines. De zaken gingen goed. Net voor de eeuwwisseling stond het bedrijf voor een belangrijke keuze:
ofwel de weg opgaan van volumeproductie van machineonderdelen, ofwel innoveren en een nieuw
product ontwikkelen.
WErEldWIJS-tWEESPrAAK | 7

TWEESPRAAK
Het werd de tweede optie. voor een idee hoefden
Tom Leys en zijn broer niet ver te zoeken; beiden
zijn fervente duikers. Zij ontdekten de nood aan
hoogkwalitatieve modulaire duiklampen voor zowel
recreatief, industrieel als militair gebruik. Dat gat
in de markt heeft Latalco geen windeieren gelegd.
De verkoop van de duiklampen onder de merknaam
Green Force is goed voor 40% van de 4,5 miljoen
euro omzet. Latalco verdeelt zijn lampen in een
veertigtal landen wereldwijd, van Spanje tot Zuid-
Korea. Wereldwijs sprak met zaakvoerder Tom Leys
en Adviseur Internationaal Ondernemen (AIO)
Linda buzzi-Rimbaut over hoe een kleine vlaamse
speler uit Erembodegem op weg is om wereldleider
te worden in een nichemarkt.
De eerste internationale stappen
Van bij het begin kenden de modulaire duiklampen
een enorm succes. Tom Leys: “Duikers reizen de
hele wereld af. Door mond-aan-mond-reclame kregen
we al gauw de vraag van Britse en Nederlandse
distributeurs om ons product te verdelen. Kwaliteit
is onze troef. Omdat wij ons focussen op één product
uit het gamma van duikaccessoires, kunnen wij tijd
en middelen steken in de ontwikkeling van een product
van superieure kwaliteit. Vandaag heeft Latalco
15 voltijdse medewerkers in dienst die de ontwikkeling
en de productie van de duiklampen verzorgen.”
Het eerste contact tussen Flanders Investment &
Trade vond plaats in 2002. Toen trok Latalco naar de
duikbeurs DEMA in de Verenigde Staten, het mekka
voor professionele spelers uit de duikindustrie
wereldwijd. Latalco vroeg en kreeg subsidies om op
deze beurs aanwezig te zijn. “Dit soort subsidies is
van onschatbare waarde,” vertelt Tom Leys enthousiast.
“Beursdeelnames zijn vaak een grote hap uit het
budget van een kmo. Als je de helft van je kosten terugbetaald
krijgt, ligt de drempel om deel te nemen
een stuk lager.” Ook voor georganiseerde en individuele
zakenreizen kon het bedrijf op de financiële
steun van Flanders Investment & Trade rekenen.
brede kennis ter ondersteuning
Latalco staat niet zelf in voor de verkoop, maar werkt
met een 25-tal vaste distributeurs. Het is daarom
belangrijk dat het bedrijf een goede inschatting kan
maken van hun kwaliteitsambities. In de zoektocht
naar een distributeur voor de Chinese markt kon
Latalco rekenen op de hulp van Flanders Investment
& Trade. Linda Buzzi-Rimbaut, Adviseur Internationaal
Ondernemen in Oost-Vlaanderen, bracht Latalco
in contact met de Vlaamse Economische Vertegenwoordiger
(VLEV) in Peking.
8 | WErEldWIJS-tWEESPrAAK
Deze screende de distributeur die Latalco op het oog
had en bezorgde het bedrijf helder advies. “Ook voor
andere zaken komt Tom bij mij aankloppen,” zegt
Linda Buzzi-Rimbaut. “Doordat ik het bedrijf goed
ken, kan ik onze vertegenwoordigers in het buitenland
duidelijk briefen over wat Latalco belangrijk
vindt.” Tom Leys is het daar volledig mee eens: “In
onze zoektocht naar geschikte distributeurs weten
we vaak niet bij wie we terecht komen. Dan zijn de
diensten van Flanders Investment & Trade van goudwaarde.”
“De brede kennis van Flanders Investment & Trade
is een enorme kracht: op elke vraag geven ze mij een
antwoord,” gaat hij verder. “Of het nu over distributiekanalen,
reglementering, patenten of juridische
zaken gaat, ze hebben mij nog nooit in de kou laten
staan.”
Tom Leys, zaakvoerder
Latalco
“De brede kennis van
Flanders
Investment & Trade
is een enorme kracht:
op elke vraag geven
ze een antwoord.”
Adviseur Internationaal
Ondernemen Linda Buzzi-
Rimbaut
“Een hechte vertrouwensrelatieresulteert
doorgaans in
een positieve en
vruchtbare samenwerking.
En die is er
van in het prille begin
met Latalco.”

Openheid loont
Wat vindt Linda Buzzi-Rimbaut het sterkste punt
van de internationalisatie van Latalco? “Dit bedrijf
is met een nicheproduct op korte tijd in verschillende
landen wereldwijd doorgedrongen. In tijden
waarin alles uit China komt, is Latalco erin geslaagd
Vlaanderen met een technologisch innovatief product
op de markt te brengen dat zowel de plezierduiker
in de Rode Zee als de Duitse marine gebruiken.”
En Tom Leys is ambitieus: “Het is onze ambitie om
tegen 2010 de grootste speler te zijn in de markt
van herlaadbare technische duiklampen. Gezien de
huidige crisis zal dit niet eenvoudig worden, maar ik
heb goede hoop. De kwaliteit van ons product is wereldvermaard
en geen enkele van onze concurrenten
beschikt over onze expertise en knowhow.”
“Als kmo neem je best een open houding aan,”
besluit hij. “Vertel belanghebbenden zoals Flanders
Investment & Trade, het Innovatiecentrum, het IWT,
maar ook je financiers waar je mee bezig bent en
waar je naartoe wil. Dat schept vertrouwen. Bouw
een netwerk op van mensen die je kunnen en willen
helpen. En wees niet bang dat ze met jouw idee gaan
lopen.” Dat openheid loont, bevestigt ook
Linda Buzzi-Rimbaut. “Voor ons is het belangrijk dat
we feedback krijgen over wat we voor onze klanten
doen. Een hechte vertrouwensrelatie resulteert
doorgaans in een positieve en vruchtbare samenwerking.
En die is er van in het prille begin met Latalco.”
LIMbURG
Research Campus
Kempische Steenweg 305, bus 201
3500 Hasselt
T 011 29 20 80 - F 011 29 20 89
limburg@fitagency.be
WEST-vLAANDEREN
Jan Breydellaan 107, bus 1
8200 Brugge
T 050 32 50 80 - F 050 32 50 89
westvlaanderen@fitagency.be
Het provinciaal kantoor
Oost-vlaanderen: tot uw dienst
Het provinciaal kantoor is het eerste aanspreekpunt
voor alle bedrijven uit Oost-
Vlaanderen met vragen rond internationaal
ondernemen. Hebt u een vraag of wil u meer
weten over onze acties (beursdeelnames,
zakenreizen, contactdagen, …) of over hoe we
u financieel kunnen ondersteunen? Spring
gerust binnen of contacteer ons.
We staan graag voor u klaar.
onze medewerkers:
Linda Schiettecatte, Karine Van Der Cruyssen
en Hicri Göregen ondersteunen de bedrijven
die nog niet aan een specifieke adviseur
werden toegewezen. Daarnaast organiseren
zij mee de contactdagen en nemen ze het
onthaal van bezoekers op het kantoor voor
hun rekening.
onze AIo’s:
Karla Laheye (regio groot Gent), Kathleen
Bruyland (regio Meetjesland en Waasland),
Charlene Vanopbroeke (Vlaamse Ardennen)
en Linda Buzzi-Rimbaut (regio Aalst-Dendermonde)
beheren elk hun eigen bedrijvenportefeuille
en verzorgen de contacten en het
netwerk met derden in de provincie.
contactgegevens:
Huis van de Economie
Seminariestraat 2
9000 Gent
T 09 267 40 80 - F 09 267 40 89
oostvlaanderen@fitagency.be
Op zoek naar expertise over internationaal ondernemen bij u in de buurt?
contacteer ons:
?
vLAAMS-bRAbANT
UBICENTER, 3de verdieping
Philipssite 5
3001 Leuven
T 016 31 10 40 - F 016 31 10 49
vlaamsbrabant@fitagency.be
ANTWERPEN
Lange Lozanastraat 223, bus 3
2018 Antwerpen
T 03 260 87 22 - F 03 260 87 27
antwerpen@fitagency.be
WErEldWIJS-tWEESPrAAK | 9

IN DE KIJKER
Onze nieuwe product managers Michel Hofman, Carl Destoop, Marc Van der Linden en
Lucas Huybrechts brengen de essentiële sectoren van Vlaanderen in kaart.
PRODUcT MANAGERS:
FLANDERS INvESTMENT & TRADE
SPIT SEcTORKENNIS UIT
10 | WErEldWIJS-IN dE KIJKEr

Om het aanbod in vlaanderen nog beter te matchen met de buitenlandse markten, nam
Flanders Investment & Trade in 2008 vier product managers in dienst. Zij brengen de essentiële
vlaamse sectoren in kaart, spotten trends en ontwikkelingen en bezorgen informatie
aan onze medewerkers in binnen- en buitenland. Zowel om investeringen naar
vlaanderen aan te trekken, als om vlaamse bedrijven in hun internationalisatieplannen te
ondersteunen.
}
De product managers zijn verantwoordelijk voor vier
verschillende delen van de vlaamse economie. Samenwerking
staat centraal in hun functiebeschrijving.
Zowel onderling, als met de andere collega’s bij
Flanders Investment & Trade: de Adviseurs Internationaal
Ondernemen, de project- en areamanager,
de vlaamse Economische vertegenwoordigers en de
Technologieattachés. Maar ze vestigen hun blik ook
op de buitenwereld, zoals op sectororganisaties en
kennisclusters. We stellen deze nieuwkomers kort
aan u voor.
Michel Hofman
Product manager IcT & Electro
Michel was tot voor kort voltijds werkzaam in
het onderwijs, waar hij les gaf in een waaier aan
ICT-gerelateerde vakken. Daarnaast verdiepte hij
zich onder meer in marketing en communicatie.
Onlangs voltooide hij een opleiding communicatiewetenschappen
aan de Gentse universiteit.
“vlaanderen beschikt over een grote rijkdom aan
IcT-kennis, -producten en -diensten. Niet alleen
bij de filialen van multinationals, maar ook bij een
groot aantal kmo’s.”
“De ontwikkelingen in ICT en elektronica gaan razendsnel,”
zegt Michel. “Het is geen sinecure om hierin de
vinger aan de pols van het Vlaamse bedrijfsleven te
houden. Onze strategische partner, de sectorfederatie
Agoria ICT, is voor ons hierbij van grote waarde.
Maar ook de andere federaties en strategische onderzoekscentra,
zoals IMEC en IBBT, spelen een cruciale
rol bij het in kaart brengen van de bedrijven.”
Deze bedrijven vormen een gevarieerd, maar deels
onbekend landschap. “Vlaanderen beschikt over een
grote rijkdom aan ICT-kennis, -producten en -diensten,”
gaat hij verder. “Niet alleen bij de filialen van
multinationals, maar ook bij een groot aantal kmo’s.
We willen meer weten over dit type van kleine bedrijven
dat specifieke nicheoplossingen ontwikkelt. Zodat
we hen kunnen warm maken om internationaal te
ondernemen. Tegelijk willen we buitenlandse bedrijven
tonen welke innovatieve kracht er in Vlaanderen
schuilt.”
Lucas Huybrechts
Product manager Farma, biotech, Milieu &
Energie
Lucas doctoreerde in de chemie aan de KU Leuven
en studeerde bedrijfsbeleid aan de UAMS in
Antwerpen. Na een loopbaan in businessfuncties
bij diverse multinationals uit de chemie, zowel in
Vlaanderen, als in het buitenland, richtte hij een
farma-biotechbedrijf op.
“De clusters van de chemie en de biotech oefenen
een grote aantrekkingskracht uit. Die moeten
we benutten om buitenlandse technologie voor
vlaamse bedrijven bereikbaar te maken.”
Van de sectoren farma, biotech, milieu en energie zal
Lucas de belangrijke spelers in kaart brengen. “Zo
zullen we een duidelijk beeld krijgen van hun strategie
voor de toekomst,” stelt hij. “Dit laat ons toe trends
te signaleren en in te schatten wat de opportuniteiten
zijn voor potentiële investeerders, voor Vlaamse bedrijven
die aan technologie-uitwisseling willen doen
of een buitenlandse markt willen betreden.” Ook voor
hem staat de samenwerking met sectororganisaties
centraal. Zo zal hij de krachten bundelen met onder
meer Flanders Bio, de competentiepool voor de biotechindustrie,
en met essenscia vlaanderen, de sectorfederatie
van de chemie- en life sciences-industrie.
Het wereldwijde netwerk van Flanders Investment
& Trade speelt een cruciale rol in het matchen van
het Vlaamse aanbod en de buitenlandse vraag. “We
willen daarnaast ook buitenlandse technologie naar
Vlaanderen halen,” gaat hij verder. “De clusters, zoals
die van de chemie en de biotech, oefenen een grote
aantrekkingskracht uit op buitenlandse bedrijven. Die
sterkte moeten we benutten om buitenlandse technologie
voor Vlaamse bedrijven bereikbaar te maken.”
Hij illustreert: “Het gebruik van waterstof als alternatieve
energiebron is sterk doorgedrongen in de Taiwanese
economie. Het is opportuun om met dit land
een sterk netwerk uit te bouwen. Zo kunnen we de
optimale omstandigheden creëren om investeringen
naar Vlaanderen te brengen.”
WErEldWIJS- IN dE KIJKEr | 11

IN DE KIJKER
Marc van der Linden
Product manager Logistiek, Automotive &
Machinebouw
Marc studeerde af als industrieel ingenieur elektromechanica
en ging aan de slag als product manager
bij het Gentse General Electric, het vroegere
Vynckier. Vervolgens werkte hij als Vlaamse Economische
Vertegenwoordiger in Helsinki en Keulen
en op het hoofdkwartier van Flanders Investment
& Trade in Brussel.
“Dankzij de vlaamse creativiteit en innovatieve
kracht zijn onze metaalverwerkende industrie
en de sector van de machinebouw concurrentieel
met Oost-Europa.”
De traditioneel sterke sectoren logistiek, automobiel
en machinebouw staan onder hoge druk. “De automobielindustrie
in Vlaanderen is sterk afhankelijk van
buitenlandse bedrijven,” vertelt Marc. “Tot nu toe zijn
we in Vlaanderen steeds productief en flexibel genoeg
geweest om de autobouwers hier te houden. Of dit zal
volstaan in de toekomst is nog maar de vraag. Voor
honderden Vlaamse toeleveranciers is de automobielindustrie
een levensbelangrijke bron van inkomsten.
Het is daarom cruciaal dat we hun expertise in
het buitenland aan de man brengen.”
De Vlaamse metaalverwerkende industrie en de sector
van de machinebouw zijn zeker concurrentieel
met Oost-Europa. De reden? De creativiteit en innovatieve
kracht die eigen is aan de Vlaamse spelers.
“Onze bedrijven specialiseren zich in nichemarkten
binnen deze sectoren,” gaat hij verder. “We willen ons
hierin verdiepen en inspelen op deze sterkte door op
internationaal niveau te netwerken en de wereld op
de hoogte te brengen van hoe vooruitstrevend Vlaanderen
is.”
Op logistiek vlak doen we het al tientallen jaren uitstekend.
Veel van onze welvaart in Vlaanderen hebben
we te danken aan onze unieke locatie in Europa.
“Toch voelen we de hete adem van onze buurlanden
in de nek,” besluit hij. “Onze gerenommeerde havens
hebben te kampen met concurrentie uit Hamburg en
Rotterdam. Onder de vlag van Flanders Port Area, het
project waarbij de Vlaamse zeehavens de handen in
elkaar slaan, zullen wij mee promotie voeren in het
buitenland.”
12 | WErEldWIJS-IN dE KIJKEr
carl Destoop
Product manager bouw, Mode & Wonen
Carl is licentiaat Toegepaste Economische
Wetenschappen, licentiaat handelswetenschappen
en erkend binnenhuisarchitect. Hij werkte in de
uitzendwereld en daarna bij Flanders Investment
& Trade onder meer als verantwoordelijke voor het
binnenlandse personeel, voor de boekhouding en
als areamanager.
“We mogen best nog wat meer aan branding doen
van vlaamse design en mode. Het komt erop aan
ons op het internationale toneel te tonen.”
Als product manager werkt Carl proactief, maar ook
op vraag van collega’s die bezig zijn met een investeringsdossier
of op basis van een handelsvoorstel
aangeleverd door een Vlaamse Economische Vertegenwoordiger.
“Voor hen willen wij een helder beeld
schetsen van het aanbod in Vlaanderen,” legt hij uit.
“Centraal hierbij staat de focusstrategie van Flanders
Investment & Trade, gericht op de belangrijkste
groeimarkten wereldwijd.”
Vlaanderen heeft op het vlak van mode en design zeker
een naam opgebouwd in het buitenland. “Toch
mogen we wat minder bescheiden zijn,” stelt Carl
Destoop. “Er zit hier enorm veel talent. In de mode,
bijvoorbeeld, zijn er niet alleen de Zes van Antwerpen
maar een hele nieuwe generatie ontwerpers, denk
maar aan Veronique Branquinho en AF Vandevorst.
We mogen best nog wat meer aan branding doen van
Vlaamse design en mode. Vandaag is er namelijk grote
concurrentie tussen heel wat landen, die meer en
meer brood zien in de creatieve sectoren. Het komt
erop aan ons op het internationaal toneel te blijven
tonen.”

EURSDEELNAMES: INTERNATIONALE
MARKETINGTOOL bIJ UITSTEK
De ideale manier om uw bedrijf onder de aandacht
te brengen van potentiële buitenlandse spelers; om
de vinger aan de pols te houden van uw klanten én
om te weten wat de concurrentie doet? Een deelname
aan een internationale vakbeurs. Flanders
Investment & Trade staat vlaamse bedrijven logistiek
en financieel bij en verlaagt zo de drempel voor
een succesvolle beursdeelname. Daartoe hebben
wij drie verschillende formules ontwikkeld: de cataloogstand,
de Product Sample booth en de groepsstand.
Aan u de keuze …
Verspreid over het jaar biedt Flanders Investment &
Trade u de kans om aanwezig te zijn op gerenommeerde
topbeurzen en veelbelovende vakbeurzen wereldwijd,
van Dubai tot Atlanta, van Boekarest tot Ho
Chi Minh City. Of u nu koekjes produceert, industriële
goederen toelevert, medische apparatuur ontwikkelt
of hoogtechnologisch textiel vervaardigt, Flanders Investment
& Trade zorgt voor een optimale visibiliteit
van uw bedrijf en uw producten op het internationale
toneel.
cataloogstanden: gratis presentatie van
uw catalogi op een buitenlandse beurs
Cataloogstanden kunnen de eerste stap zijn voor uw
bedrijf op een buitenlandse beurs. Deelname is gratis,
uw enige kost is de prijs van uw catalogi. U hoeft
zelf niemand naar de beurs af te vaardigen. “Gezien
de lage drempel voor bedrijven, is een cataloogstand
beslist een aanrader voor elk bedrijf dat zichzelf voor
het eerst bekend wil maken op een buitenlandse
markt,” zegt Jeroen De Vuyst, die mee verantwoordelijk
is voor de organisatie van de beursdeelnames bij
Flanders Investment & Trade. “Het volstaat dat u uw
catalogi bezorgt aan ons kantoor ter plaatse. Die zorgt
voor de promotie en contacten op de beurs en levert
feedback achteraf.”
Product Sample booths:
toon zelf uw producten
Een Product Sample Booth vergt geen grote inspanning
van uw bedrijf, maar biedt wel een laagdrempelig
alternatief voor een klassieke beursdeelname.
WErEldWIJS-IN WErEldWIJS- dE INHoUd KIJKEr | 13

“Wij stellen een gemeenschappelijke, open ruimte
ter beschikking, doorgaans tussen 20 en 50m². Deze
wordt verdeeld onder de deelnemende bedrijven, die -
tegen betaling van een vast bedrag - zelf hun producten,
stalen of brochures kunnen presenteren,” gaat
Jeroen De Vuyst verder. “Bedrijven betalen dus niet
voor een individuele stand, maar zijn wel duidelijk te
onderscheiden van de andere deelnemers en vaardigen
ook zelf iemand af naar de beurs. De kosten zijn
beperkt en deelnemers krijgen er een pak logistieke
en administratieve ondersteuning bovenop. Bovendien
staan wij ook in voor het onthaal en richten wij
de stand zo in dat deze kan dienen als meeting point
voor afspraken.”
Groepsstanden: maximale visibiliteit,
verzorgd tot in de puntjes
Met deelname aan een groepsstand kiest u voor een
volledig uitgewerkt pakket, waarbij u maximale visibiliteit
krijgt voor een minimale inspanning. “Wij bieden
jaarlijks een brede waaier van groepsdeelnames in
de meest uiteenlopende sectoren en nemen de administratieve
en logistieke formaliteiten zoveel mogelijk
voor onze rekening. Onze groepsstanden zijn tot in de
puntjes verzorgd met een onthaal, vergaderruimtes,
een keuken en berging, en natuurlijk een mooi ogend
decor,” stelt Jeroen De Vuyst. “Omdat we de krachten
bundelen in groep, kunnen we grote oppervlaktes huren
op strategische plekken in een beurshal. Zo waren
we vorig jaar aanwezig op SIAL in Parijs met een
stand van 900m 2 .”
Elke deelnemer beschikt over een eigen, individuele
standruimte, kan gebruik maken van de schaalvoordelen
en geniet van de aandacht die het Vlaamse collectief
genereert. “Wij brengen de Vlaamse aanwezigheid
ook duidelijk onder de aandacht van lokale
prospecten, onder meer via gerichte mailings, het
verspreiden van deelnemersbrochures, en af en toe
ook via een randactiviteit,” besluit Jeroen De Vuyst.
“Om onze internationale uitstraling nog te vergroten
bundelen we, zeker op de verre markten, vaak ook
de krachten met de collega’s van AWEX (Wallonië) en
Brussels Export en presenteren we ons samen onder
Belgische vlag. In landen als China, Japan en ook in
de VSA biedt deze aanpak duidelijk heel wat voordelen.
Sinds vorig jaar combineren we ook de Product
Sample Booths en de groepsstanden, een formule die
aanslaat bij de deelnemers en die we ook in 2009 naar
voren schuiven.”
PSB Foodex, Tokio
Trek naar de beurs (en laat u financieel ondersteunen)
Flanders Investment & Trade is in 2009 wereldwijd aanwezig met 16 cataloogstanden, een 30-tal
Product Sample Booths en een 40-tal groepsstanden. Wil u weten waar en wanneer er een interessante beurs voor
uw bedrijf plaatsvindt? Bestel of bekijk ons actieprogramma op onze website www.flandersinvestmentandtrade.be.
U vindt er ook alle informatie over hoe wij u financieel tegemoet kunnen komen bij uw beursdeelname.
? Nog vragen?
Voor meer info over beursdeelnames kan u terecht bij Jeroen De Vuyst,
op 02 504 88 55 of via jeroen.devuyst@fitagency.be.
14 | WErEldWIJS-IN dE KIJKEr
PSB Biotech Forum, Kopenhagen
PSB Fine Food, Sydney

IN DE KIJKER
BiB_Adv_A4_2 08-12-2008 11:10 Pagina 1
NIEUW: ADvIES vOOR
INTERNATIONAAL
ONDERNEMEN KRIJGT
FINANcIëLE STEUN
bEA is u misschien niet onbekend. Dit ‘budget voor
Economisch Advies’ – een subsidiemaatregel voor
kmo’s die ondernemerschapbevorderende diensten
opleiding, advies, kennis en mentorschap ondersteunt
- krijgt een nieuwe naam en een gewijzigde
invulling: kmo-portefeuille. Ze werd met ingang van
1 januari 2009 uitgebreid met een pijler ‘advies voor
internationaal ondernemen’. Flanders Investment &
Trade is bevoegd voor deze subsidiemaatregel. De
aanvraag doet u via het webportaal van kmo-portefeuille.
Voor welk advies kan u subsidie krijgen? En hoeveel
bedraagt die steun? We vroegen het aan Yves Roekens,
deskundige voor steun aan bedrijven bij Flanders
Investment & Trade. “Dat is heel uiteenlopend,”
zegt hij. “Bedrijven kunnen bij adviesverleners terecht
met vragen over de oprichting van een buitenlandse
vestiging of dochteronderneming; over het afsluiten
van joint-ventures; over licentieverkopen en directe
buitenlandse investeringen; over marktstudies; over
duurzaam en ethisch internationaal ondernemen. Of
over andere vormen van internationaal ondernemen
die een toegevoegde waarde bieden voor Vlaanderen...”
Tot 5.000 euro per jaar
De maximale financiële steun die een kmo kan genieten
in het kader van de kmo-portefeuille bedraagt
15.000 euro per kalenderjaar. “Voor het luik ‘advies
voor internationaal ondernemen’ is het jaarlijks maximum
vastgelegd op 5.000 euro,” gaat Yves Roekens
verder. “Het steunpercentage bedraagt 50 procent.
Kost een advies 8.000 euro aan een kmo, dan kent
Vlaanderen 4.000 euro aan subsidies toe. De adviezen
dienen verleend te worden door een erkend dienstverlener.
Deze beschikken over een kwaliteitslabel en
zijn te vinden op de website van de
kmo-portefeuille.”
Eenvoudig aanvragen
Na registratie op www.kmo-portefeuille.be kunt u de
subsidies makkelijk aanvragen. “We zijn verheugd met
een nieuwe steunmaatregel uit te pakken,” besluit
DE VLAAMSE OVERHEID PRESENTEERT
IN COPRODUCTIE MET ONDERNEMERS:
Back in
Business
De kmo-portefeuille
U DOET ER GOEDE ZAKEN MEE!
Ondernemer en op zoek naar versterking? Bespaar met de kmo-portefeuille jaarlijks tot 15.000 euro.
Met deze maatregel wil de Vlaamse overheid bedrijven ondersteunen. Voortaan ontvangt u 50%
steun voor opleiding, advies over ondernemen en internationaliseren en zelfs 75% voor advies over
innoveren. Kijk op www.kmo-portefeuille.be voor de verschillende scenario’s en de specifieke
voorwaarden. En kies zelf een happy end voor uw onderneming.
www.kmo-portefeuille.be
JAARLIJKS
tegemoetkoming
tot 15.000 euro
Yves Roekens. “Internationaal ondernemen is cruciaal
voor de Vlaamse economie en we doen er dan ook
alles aan om de financiële drempel te verlagen voor
bedrijven die hun grenzen willen verleggen.” U wil uw
aanwezigheid op buitenlandse markten uitbouwen?
Dan biedt de pijler ‘advies voor internationaal ondernemen’
van de kmo-portefeuille u een interessant financieel
duwtje in de rug. Maak er gebruik van!
Voor de bestaande steun die Flanders Investment
& Trade biedt, zoals voor prospectiereizen,
beursdeelnames en aanmaak van productdocumentatie,
wendt u zich nog steeds
rechtstreeks tot ons via onze website www.
flandersinvestmentandtrade.be.
? Met specifieke vragen rond ‘advies voor
internationaal ondernemen’ kan u steeds bij
ons terecht op kmo-portefeuille@fitagency.
be. Voor meer algemene info surft u naar
www.kmo-portefeuille.be of belt u met de
Vlaamse infolijn op het gratis nummer 1700.
Aan dit logo herkent u de bedrijven die erkend
zijn om advies te verlenen in het kader van de
kmo-portfeuille.
WErEldWIJS- WErEldWIJS-IN WErEldWIJS- IN dE INHoUd KIJKEr | 15

IN DE KIJKER
voor een dienstverlenende organisatie als Flanders
Investment & Trade is het oordeel van de klanten uitermate
belangrijk: uw mening vormt het richtsnoer
voor onze initiatieven. In onze dagelijkse omgang
met bedrijven en organisaties krijgen we heel wat
feedback. Toch vinden wij het opportuun om op een
systematische manier naar de klantentevredenheid
te peilen. In het voorjaar van 2009 kloppen we hiervoor
opnieuw bij u aan.
Flanders Investment & Trade blijft streven naar een
nog performantere dienstverlening en een nog grotere
klantgerichtheid. Daarom gaan we dagdagelijks
ook voluit de dialoog met onze klanten aan. Deze keer
vragen we uw mening in een klantentevredenheidsonderzoek.
Wij zijn ervan overtuigd hieruit veel te
kunnen leren om onze dienstverlening nog beter op
uw noden af te stemmen.
bEDRIJvEN GEZOcHT vOOR
PUbLIcATIE ‘RENEWAbLES
FROM FLANDERS’
Flanders Investment & Trade doet er alles aan om vlaamse bedrijven
en sectoren internationaal in de kijker te zetten. Onze regio beschikt
over heel wat sterke grote en kleine bedrijven die in de sector van de
hernieuwbare energie actief zijn. voor een nieuwe publicatie ‘Renewables
from Flanders’ zijn we op zoek naar ambitieuze bedrijven die
duidelijk gekozen hebben voor internationalisering.
Het is intussen wel zonneklaar dat hernieuwbare energie niet langer een
voorbijgaande ecogril is of een nichegebeuren, maar een fundamenteel
nieuwe maatschappelijke én economische trend die tot duurzame, milieubewuste
en energie-efficiënte groeiontwikkeling moet leiden. Los
van de prangende klimaatoverwegingen is er een groeiende tendens
naar meer onafhankelijkheid van traditionele energievormen en -leveranciers.
Daardoor wordt alternatieve energie meteen ook een sector
met een onmiskenbaar economisch groeipotentieel.
vlaanderen zet in op groene energie
Ook Vlaanderen zet zwaar in op groene energie: onze regio werkt hard
om de vooropgestelde klimaatnormen te halen. Vlaanderen heeft solide
knowhow en technologie in huis om groene energie en milieuvriendelijke
technologieën te laten uitgroeien tot economische sectoren met internationale
uitstraling. Tal van Vlaamse groene pioniersbedrijven opereren
FLANDERS INvESTMENT & TRADE vRAAGT UW MENING
16 | WErEldWIJS-IN dE KIJKEr
Uw feedback vernieuwt onze aanpak
In 2007 lieten we al eens eerder een grootschalig
telefonisch klantentevredenheidsonderzoek uitvoeren
door het onderzoeksbureau Significant GfK. We
kwamen zo te weten waarom sommige initiatieven
wel aansloegen en waarom andere slechts een lauwe
ontvangst te beurt viel. Bovendien vormden de positieve
resultaten toen een welkome opsteker voor het
voltallige team van Flanders Investment & Trade, zowel
in binnen- als buitenland.
Op basis van de resultaten hebben we dan ook een
aantal belangrijke veranderingen doorgevoerd. De
opmerking dat we onze dienstverlening niet genoeg
bekend maakten, viel niet in dovemansoren: de vernieuwde
aanpak van de nieuwsbrief, de aandacht voor
de Leeuw van de Export, gecombineerd met ons

niet langer in de marge van de hernieuwbare-energiemarkten,
maar hebben zich opgewerkt tot internationale
topbedrijven in hun branche, al dan niet via
allianties met grotere groene-energiespelers of gevestigde
energieconcerns. Het mag dan ook niet echt
verwonderen dat de Leeuw van de Export twee jaar
op rij naar Vlaamse bedrijven is gegaan die prominent
internationaal actief zijn in groene energie: Hansen
Transmissions in 2005 en Photovoltech in 2006.
Uw bedrijf mee in de kijker?
Na een eerder verschenen focus op ‘bodemsanering,
luchtbehandeling en waterzuivering’, heeft Flanders
Investment & Trade opnieuw een publicatieproject op
stapel staan rond het thema duurzaamheid. De sectorfocus
‘Renewables from Flanders’ wil de expertise en
knowhow in kaart brengen van Vlaamse producenten
en dienstverleners die op het vlak van groene energie
de internationale kaart hebben getrokken. Flanders
Investment & Trade is op zoek naar Vlaamse spelers
in hernieuwbare energie die passen in deze publicatie
en eraan willen meewerken.
?
voor de publicatie ‘Renewables from Flanders’
zijn we op zoek naar vlaamse bedrijven:
•
•
•
fabrikanten, assemblagebedrijven en
ontwikkelaars van hernieuwbare energieprojecten
(wind- en zonneparken, biomassacentrales
en andere
bio-energieprojecten, …);
leveranciers van alternatieve energietechnologie
en van specifieke materialen, componenten
of sleutelklare installaties voor de
opwekking van duurzame
energievormen, …;
engineeringbedrijven (on- en off-shoreengineering,
baggerwerken, hijswerkzaamheden,
...).
diverse dienstenleveranciers, investeringsmaatschappijen,
onderzoeksinstellingen, ...
Geïnteresseerd om met uw bedrijf te verschijnen in ‘Renewables from Flanders’?
Neem contact op met Renaat Vandeputte via renaat.vandeputte@fitagency.be.
Details nemen wij graag later met u door.
netwerkevent 2008 en het programma Handelsroute
op televisie vormen hiervan het bewijs.
Ook dit jaar willen we uw mening
Dit voorjaar gaan we opnieuw in zee met Significant
Gfk voor een telefonisch klantentevredenheidsonderzoek
over onze dienstverlening in 2008. Binnen enkele
weken valt er bij een aantal onder u een brief in de bus
om dit onderzoek nog eens extra aan te kondigen. In
de loop van februari 2009 krijgt u dan een enquêteur
van Significant Gfk aan de lijn. De vorige keer konden
wij op uw bereidwillige medewerking rekenen. Het
afnemen van de enquêtes verliep dan ook uitermate
vlot. Wij hopen dat u ook dit jaar uw stem laat horen
en danken u alvast voor uw medewerking.
•
?
Internationaal ondernemen?
Klop aan bij Flanders
Investment & Trade
Gratis advies en begeleiding bij het
ondernemen over de grenzen heen
De wereld inpakken
is verrassend eenvoudig
Actieprogramma 2009 volgens regio
Waar u ook heen wil...
Op ons wereldwijd
netwerk kan u rekenen
Onze experts zijn aanwezig in
ruim 90 kantoren in 68 landen.
Meer weten over het
klantentevredenheidsonderzoek?
Neem contact op met Bart Boucké op
02 504 88 35 of via bart.boucke@fitagency.be.
WErEldWIJS- IN dE KIJKEr | 17

IN DE KIJKER
NU OOK ERKENDE DIENSTENcENTRA
IN MUMbAI EN MOSKOU
India en Rusland zijn twee van de meest bruisende
internationale markten van vandaag. Overweegt u
een eerste of tijdelijke aanwezigheid in deze groeiregio’s?
Of u heeft deze beslissing al genomen? Dan
heeft Flanders Investment & Trade goed nieuws voor
u. De erkenning van dienstencentra in Mumbai en in
Moskou vergemakkelijkt deze stap aanzienlijk. van
hieruit kan u er beschikken over een professionele
uitvalsbasis om te prospecteren, uw netwerk uit te
bouwen of langdurige onderhandelingen te voeren.
Zowel in Moskou als in Mumbai wacht u een instapklaar
kantoor in het zakencentrum van de stad. U kan
er snel en flexibel uw intrek nemen. Niet alleen blijft
u gespaard van het logistieke en administratieve luik,
u sluit een flexibel dienstverleningscontract af met
één partij en vermijdt gedoe met nutsbedrijven. Bovendien
kan het dienstencentrum u in contact brengen
met de juiste mensen voor onder meer juridisch
advies of aanwerving van personeel. En wij komen u
financieel tegemoet.
18 | WErEldWIJS-IN dE KIJKEr
Mumbai Moskou
Op steeds meer groeimarkten aanwezig
Uiteraard bieden ook onze andere erkende dienstencentra
in China (Peking en Sjanghai), Brazilië (Sao
Paulo en Rio de Janeiro) en de Verenigde Arabische
Emiraten (Abu Dhabi en Dubai) dezelfde uitstekende
voorwaarden aan. Met de erkenning van de dienstencentra
in Mumbai en Moskou is Flanders Investment
& Trade in acht steden op vijf groeimarkten wereldwijd
aanwezig. Dat aantal zal de komende jaren nog
stijgen. Wij maken immers graag werk van uw buitenlandse
aanwezigheid.
?
Meer weten?
Benieuwd of u recht heeft op financiële steun voor
een plek in een van onze erkende dienstencentra?
U vindt de voorwaarden en een elektronisch aanvraagformulier
op
www.flandersinvestmentandtrade.be,
onder de rubriek ‘subsidiecategorieën’.

DUURZAAM vLAANDEREN NAAR
WERELDExPO SJANGHAI 2010
70 miljoen bezoekers. Op dat aantal mikken de chinezen
voor de wereldtentoonstelling 2010 in Sjanghai.
Ook vlaanderen zal er op het belgisch paviljoen
aanwezig zijn van 1 mei tot 31 oktober 2010. Flanders
Investment & Trade zal instaan voor de coördinatie
van de vlaamse deelname aan wat ongetwijfeld een
unieke wereldexpo zal worden.
‘Betere Stad, Beter Leven’ is het thema van de wereldtentoonstelling
van volgend jaar. Gedurende 184
dagen zullen deelnemers uit 200 landen ideeën en
ervaring uitwisselen rond de ontwikkeling van stadsleven,
levensstijl en werkomgeving. “Hier ligt een uitzonderlijke
kans voor alle Vlaamse bedrijven die rond
duurzaamheid - en in het bijzonder duurzaam wonen
en leven - actief zijn,” zegt Tonia Van de Vyver, die mee
instaat voor de organisatie. “Dat België net in de periode
van de expo EU-voorzitter is, biedt een bijkomende
troef die ons land extra in de kijker zal plaatsen.”
vlaamse bedrijven in de kijker
“Onze bedrijven beschikken over sterke troeven in een
waaier van niches, zoals waterzuivering, zonne- en
windenergie. De expo is een uniek platform om onze expertise
aan de wereld te tonen,” gaat Tonia Van de Vyver
verder. “De bouw van het paviljoen levert op zich al een
waaier van opportuniteiten. Bedrijven kunnen bovendien
tegen betaling gebruikmaken van de faciliteiten van
het paviljoen voor de organisatie van specifieke eventen.
Het paviljoen zal immers een business- en een conferentieruimte
bevatten. In deze laatste kunnen ze een
publiek van meer dan 100 personen ontvangen. Voor de
catering kunnen de deelnemende bedrijven rekenen op
het Belgisch restaurant, dat onderdeel uitmaakt van het
paviljoen.”
Flanders Investment & Trade zal een contactdag organiseren
voor Vlaamse geïnteresseerde bedrijven. De
exacte datum hiervan komt u te weten via onze digitale
nieuwsbrief FIT Express.
?
Meer weten?
Neem contact op met Tonia Van de Vyver,
02 504 87 95 of tonia.vandevyver@fitagency.be.
WErEldWIJS-tWEESPrAAK WErEldWIJS- IN dE KIJKEr | 19

IN DE KIJKER
MIDEST EN MEDIcA:
vLAAMSE bEDRIJvEN
TREKKEN NAAR
TOPbEURZEN
vakbeurzen bewijzen zich steeds opnieuw als ideaal
platform voor bedrijven om diensten of producten in
het buitenland aan te prijzen. In november vorig jaar
trokken 29 vlaamse spelers onder de vleugels van
Flanders Investment & Trade naar MIDEST en
MEDIcA, twee van ’s werelds topbeurzen.
Wat MIDEST in Parijs is voor de toeleveringssector,
is MEDICA in Düsseldorf voor de medische sector: de
belangrijkste vakbeurs ter wereld. Flanders Investment
& Trade nodigt al jaren Vlaamse bedrijven uit
om op het voorplan te treden op MIDEST. Op MEDICA
waren we voor de tweede keer aanwezig. Bea Kestens
en Jeroen De Vuyst, verantwoordelijk voor de organisatie
van de beursdeelnames, blikken terug op twee
geslaagde acties.
20 | WErEldWIJS-IN dE KIJKEr
MIDEST Parijs - topbeurs voor de
toeleveringssector
Al 38 jaar is MIDEST dé internationale beurs voor de
toeleveringssector. “Jaarlijks trekt de vakbeurs gemiddeld
40.000 hooggekwalificeerde bezoekers uit
alle belangrijke industriële sectoren aan: de
transport- en ruimtevaartindustrie, de automobielindustrie,
de medische sector en de machinebouw,”
vertelt Bea Kestens. “MIDEST trok dit jaar 20 procent
meer bezoekers dan vorig jaar, ondanks stakingsacties
bij het openbaar vervoer.”
Luchtvaart stond in de kijker in Parijs. “Maar we zagen
er een rijk en divers deelnemersveld met een
waaier aan innovatieve producten,” gaat Bea Kestens
verder. “Ook de Vlaamse deelnemers vielen op. Hogedrukgieterij
Pedeo uit Oudenaarde kreeg zelfs een
nominatie voor de ‘Trophée MIDEST’ in de categorie
‘Buitengewone Realisaties’; het bleek het enige buitenlandse
bedrijf dat deze eer kon opstrijken.”

elgië in de kijker op MIDEST 2009
De Belgische aanwezigheid was opmerkelijk: 55 bedrijven
namen deel, waarvan 14 uit Vlaanderen. “Gezien
het gastland, was het logisch dat een meerderheid
van de deelnemers uit Wallonië kwam,” verklaart
Bea Kestens. “Toch bleek de beurs ook voor Vlaamse
deelnemers een succes. Bij een peiling naar de reacties
bleken ze over het algemeen erg enthousiast
over de gelegde contacten. Velen bevestigden alvast
hun deelname voor de editie van 2009.”
Sinds vorig jaar staat op MIDEST telkens een gastland
centraal. In 2008 was dat Spanje, dat met een grote
centrale plaats in de hal en met indrukwekkende
promotie in de catalogus en op de website ging lopen.
“Dit jaar krijgt België de kans zich te profileren,”
zegt Bea Kestens, “want wij zijn het gastland van de
editie 2009. Hierdoor kunnen we onder meer seminaries
en een matchmaking conference organiseren.
Het spreekt vanzelf dat Flanders Investment & Trade
deze gelegenheid met beide handen zal grijpen. Het
is het uitgelezen moment voor Vlaamse bedrijven om
zich te profileren.”
MIDEST in cijfers
MEDIcA Düsseldorf - wereldforum voor de
medische sector
“Het Duitse MEDICA is zonder enige concurrentie het
grootste en belangrijkste wereldforum voor de medische
sector,” stelt Jeroen De Vuyst. “In 2007 waren we
voor het eerst aanwezig. Dat bleek een erg geslaagd
initiatief. Ook vorig jaar waren we er dus bij, opnieuw
in nauwe samenwerking met de Vlaamse life sciences
cluster FlandersBio.”
Het was de eerste keer dat Flanders Investment &
Trade in twee verschillende hallen exposeerde: in
de themahal diagnostiek en labo-uitrusting en in de
landenhal. Samen goed voor 60m² beursstanden,
verdeeld over 14 bedrijven. De deelnemers toonden
zich na afloop bijzonder tevreden over de geboden
ondersteuning en de hoge kwaliteit van hun contacten.
“Ook de groepssfeer zat dit jaar opvallend goed,”
voegt Jeroen De Vuyst toe. “Ter omkadering van onze
groepsdeelname werden dit jaar voor het eerst ook
een aantal randactiviteiten op touw gezet, zoals een
door de Belgische ambassadeur begeleid groepsbezoek
van Agoria Hospibel, de organisatie die Belgische
technologie-leveranciers voor de medische industrie
groepeert. Andere smaakmakers waren zeker ook het
Vlaams diner en een druk bijgewoond ‘Belgisch Café’,
dat we samen met AWEX en Brussels Export organiseerden.”
Uitgebreide groepsdeelname op
MEDIcA in 2009
• 38ste editie
• 1.748 exposanten
• 687 buitenlandse bedrijven uit 29 landen
• 37.640 professionele bezoekers
MEDIcA in cijfers
De Vlaamse medtech-sector kent de laatste jaren een
sterke groei en houdt zich ondanks de huidige conjunctuur
goed staande. Ondersteund door Flanders-
Bio en Flanders Investment & Trade krijgen de vele
kleine bedrijven, actief in de sector, op een beurs als
MEDICA de gelegenheid om zich voor te stellen aan
een internationaal publiek. “Deze beurs is een must
voor Vlaamse bedrijven uit de medische sector,” stelt
Jeroen De Vuyst. “Gezien de vele positieve reacties
zullen we de groepsdeelname in 2009 trouwens nog
uitbreiden. Extra standruimte krijgen op MEDICA is
geen sinecure, daarom hebben we nu al een optie genomen
op 80m² voor de volgende editie in november.”
Flanders Investment & Trade plant als aanloop naar
de beurs een seminarie over de Duitse gezondheidssector
en zal daarbij ook één of meerdere aankopers
uitnodigen naar Brussel. Een extra reden voor Vlaamse
bedrijven om de beurs dit jaar niet te missen.
“Ook buiten Europa bieden we kleine spelers uit
Vlaanderen een internationaal platform op gerenommeerde
medische beurzen, zoals Arab Health in
Dubai en AACC Clinical Lab Expo in de Verenigde Staten,”
besluit Jeroen De Vuyst. “We willen blijvend een
belangrijke rol spelen in de ontwikkeling en groei van
deze veelbelovende sector.”
•
•
•
•
39ste editie
17 tentoonstellingshallen
4.313 exposanten uit ca. 100 landen
137.000 professionele bezoekers
Actief in de medische of
toeleveringssector?
Zet deze data alvast in uw agenda:
MIDEST 2009: 17-20 november (Parijs)
MEDIcA 2009: 18-21 november (Düsseldorf)
?
Meer weten?
Voor meer info over MIDEST kan u terecht bij
Bea Kestens, op 02 504 88 38 of via
bea.kestens@fitagency.be.
Meer info over MEDIcA kan u krijgen bij Jeroen
De Vuyst, op 02 504 88 55 of via
jeroen.devuyst@fitagency.be.
WErEldWIJS-IN dE KIJKEr | 21

TERUGbLIK
MINISTER cEySENS LIcHT NIEUWE
STEUNMAATREGELEN TOE
Patricia ceysens, de vlaamse minister van Economie, Ondernemen, Wetenschap, Innovatie en buitenlandse
Handel, trok eind vorig jaar met een roadshow het vlaamse land door. Het doel? De steunmaatregelen
van de vlaamse overheid toelichten. Niet alleen de bestaande, maar ook de nieuwe
maatregelen naar aanleiding van de economische crisis kwamen daarbij aan bod. Met een 350-tal
deelnemende bedrijven was deze roadshow een groot succes.
De reeks informatiesessies ging van start in Brussel
op 17 november vorig jaar. In de daaropvolgende
weken kregen ondernemers in Leuven, Gent, Antwerpen,
Hasselt en Izegem te horen op welke manier de
Vlaamse overheid hen financieel kan bijstaan.
bedrijven getuigen over hun ervaring
Als opener bracht de minister telkens een uiteenzetting
over haar beleid, met nadruk op de thema’s
‘ondernemen’, ‘internationaliseren’ en ‘innoveren’.
“Naast de bestaande instrumenten verwees de minister
ook naar nieuwe ondersteunende maatregelen zoals
de kmo-portefeuille,” zegt Christophe Boone, die
mee verantwoordelijk is voor de subsidies bij Flanders
Investment & Trade. Na een boeiende academische
toelichting van het economisch perspectief en de gevolgen
van de economische crisis voor Vlaanderen,
volgde een panelgesprek met drie zaakvoerders van
Vlaamse bedrijven. Ze getuigden over hun ervaring
met het subsidie-instrumentarium van de Vlaamse
overheid. Daarbij zetten ze de rol van Flanders Investment
& Trade, en die van ons buitenlands netwerk in
het bijzonder, meermaals in de verf.”
22 | WErEldWIJS-tErUGBlIK
Advies ter plaatse
Op een ‘adviesmarkt’, waar ook Flanders Investment
& Trade een infostand had, kregen bedrijven advies
en informatie over de subsidiemechanismen. Onze
medewerkers beantwoordden uiteenlopende vragen
over steun bij internationalisering. “Heel wat van die
vragen gingen over de oprichting van prospectiekantoren
en over de dienstencentra die F.I.T. onlangs in
de BRIC-landen heeft erkend,” verduidelijkt Christophe
Boone. “Voor meerdere bedrijven legden we afspraken
vast om op een later tijdstip dieper in te gaan
op de subsidiemogelijkheden.”
Ook VLAO en het Agentschap Economie (sinds 1 januari
gefuseerd tot het Agentschap Ondernemen),
het Instituut voor de aanmoediging van Innovatie door
Wetenschap en Technologie in Vlaanderen (IWT) en de
ParticipatieMaatschappij Vlaanderen (PMV) verleenden
er advies. In Hasselt tekende ook de investeringsmaatschappij
voor Limburg (LRM) present.
?
Meer weten?
Neem contact op met Christophe Boone
op 02 504 87 86 of via
christophe.boone@fitagency.be.

HANDELSROUTE
ZUID-KOREA: GEDIvERSIFIEERDE MARKT
IN HET vERRE OOSTEN
Elke maand landen Flanders Investment & Trade
en Kanaal Z in een groeimarkt wereldwijd.
Met bestemming Zuid-Korea schotelen we u in
februari opnieuw een boeiende televisiereportage
voor. U krijgt informatie uit eerste hand en een
blik achter de schermen van bedrijven die
zakendoen met deze bloeiende economie uit
het verre Oosten.
Met een uitvoer ter waarde van een kleine 720
miljoen is Zuid-Korea vlaanderens 34ste exportbestemming.
Het land, dat bij ons vooral bekend is door
elektronicaconcerns zoals Samsung en lG, biedt heel
wat zakenmogelijkheden. dat krijgt u onder meer te
horen van onze vlaamse Economische vertegenwoordiger
in Seoel, van enkele vlaamse bedrijven en van
de Europese Kamer van Koophandel in Korea.
Koekjes, boekjes en communicatie
Dat Vlaamse bedrijven successen kunnen boeken in
Zuid-Korea is afdoende bewezen. Lotus Bakeries uit
Lembeke, bijvoorbeeld, doet al zo’n 20 jaar zaken met
het land via een lokale importeur. We spraken met Bart
Bauwens, die verantwoordelijk is voor de export naar
nieuwe markten. Ook Blondé, een internationaal communicatiebureau
uit Antwerpen, heeft er opportuniteiten
gespot. Stefan Blondé vertelt hoe het bedrijf bezig
is een filiaal op te starten. Hij hoopt dit nog in de eerste
helft van dit jaar te realiseren. Op vraag van Hyundai
Heavy Industries, een van Blondés grote klanten, zullen
zij vanuit Seoel de communicatie – onder meer promotiemateriaal,
handleidingen en gadgets – verzorgen
voor de regio’s Afrika, Midden-Oosten en Azië.
Handelsroute geeft een schat aan informatie over ondernemen
in het buitenland, gekruid met een flinke
dosis couleur locale. Bekijk vanaf 10 februari de drie
korte afleveringen op Kanaal Z tijdens de week of de
lange uitzending in het weekend vanaf 14 februari.
Een aflevering gemist? Surf naar www.kanaalz.be.
Daar vindt u alle uitgezonden reportages terug.
vrijhandelsakkoord
met
EU in de maak
In samenwerking met
ZUID-KOREA
EcONOMIScH
In 2007 bedroeg het bbp van Zuid-Korea 969,8 miljard
dollar. De voorspellingen zijn dat dit jaarlijks met een
kleine 5 % zal blijven stijgen. Het bbp wordt voor meer
dan de helft door de dienstensector en voor een derde
door de industrie gerealiseerd. De belangrijkste invoerproducten
zijn elektrische en elektronische apparatuur,
ruwe petroleum, halfgeleiders en machines en uitrustingsgoederen.
Vlaanderen voert vooral chemische en
farmaceutische producten uit naar het land. Hoewel
Zuid-Korea zich vandaag in een minder gunstige economische
positie bevindt, ligger er kansen genoeg: in ICT
en hightech, maar ook in andere sectoren zoals chemie,
biotech, milieutechnologie, bouw en voeding.
Elke ouder in Vlaanderen kent de prachtige kinderboekjes
van uitgeverij Clavis uit Hasselt. Sinds deze ook
naar het Koreaans werden vertaald, zijn ook de peuters
en kleuters daar er ondertussen mee vertrouwd. Clavis
heeft er een exclusiviteitscontract met één enkele
uitgeverij. U krijgt op Kanaal Z te zien hoe Clavis het
zakelijk aanpakt in Zuid-Korea.
Experts ter plaatse getuigen
Naast Vlaamse bedrijven laten wij ook experts aan het
woord die de markt grondig kennen. Onze Vlaamse
Economische Vertegenwoordiger Marc De Vriendt
deed ervaring op als handelsattaché in Teheran en Manilla.
Sinds vier jaar is hij voor Flanders Investment &
Trade op post in de Zuid-Koreaanse hoofdstad Seoel. In
Handelsroute geeft hij duiding over de vele zakenmogelijkheden
met het land. Dat doet ook Jean-Jacques
Grauhar, Secretaris-Generaal van de Europese Kamer
van Koophandel in Korea.
Het aandeel van de Vlaamse uitvoer naar Zuid-Korea zou heel wat hoger kunnen liggen. Het Zuid-Koreaans
handelsbeleid is immers de oorzaak van enkele tarifaire en niet-tarifaire handelsbelemmeringen. Zo moeten
voeding en cosmetica, farmaceutische producten en elektrische uitrusting strenge kwaliteitscontroles
ondergaan vooraleer ze de Koreaanse markt opmogen. Bij negatief advies worden de goederen vernietigd of
teruggestuurd met hoge kosten voor de exporteur tot gevolg. Sinds mei 2007 onderhandelt de Europese Unie
over een vrijhandelsakkoord met het land. Verwacht wordt dat dit akkoord er eind 2009 komt.
Meer info vindt u op http://ec.europa.eu/trade/issues/bilateral/countries/korea/index_en.htm.
WErEldWIJS-HANdElSroUtE | 23

AGENDA
Dit zijn de acties waarvoor deze maand nog kan worden
ingeschreven via de website
www.flandersinvestmentandtrade.be
PRINSELIJKE MISSIES
9 tot 15 mei 2009
Prinselijke missie Zuid-Korea
Van 9 tot 15 mei 2009 organiseert het Agentschap
voor Buitenlandse Handel, in nauwe
samenwerking met Flanders Investment &
Trade, Awex en Brussels Export, een economische
groepszakenreis naar Zuid-Korea onder
het voorzitterschap van ZKH Prins Filip.
Deze missie biedt u de perfecte gelegenheid
om Zuid-Korea te ontdekken. Dit land heeft
enorm veel potentieel. Dankzij de toename
van de welvaart, het groeiend aantal vrouwen
actief op de arbeidsmarkt en de jongere generatie
die dol is op internationale goederen,
kan Korea een nog grotere afzetmarkt worden
voor Vlaamse bedrijven.
Rekening houdend met de specifieke kenmerken
van de Koreaanse markt, zal in het
programma speciaal aandacht geschonken
worden aan de volgende sleutelsectoren:
ICT, lucht- en ruimtevaart, gezondheidszorg,
automotive, distributie en logistiek, nieuwe
technologieën (biotech, nanotechnologie,
hernieuwbare energie, ...), diamant, milieu en
infrastructuur.
U krijgt tijdens deze zending de gelegenheid
om deel te nemen aan het groepsprogramma
met thematische seminaries, sectorale bedrijfsbezoeken
en recepties/diners waarop u
uw commerciële contacten kan uitnodigen.
Daarnaast zal Marc Devriendt, Vlaamse Economische
Vertegenwoordiger te Seoul, voor u
een op maat gemaakt B2B-programma samenstellen.
Inschrijven kan tot 17 februari 2009.
?
Bart Van den Bossche, 02 504 87 09 of
bart.vandenbossche@fitagency.be
Myriam Blyau, 02 504 88 36 of
myriam.blyau@fitagency.be
24 | WErEldWIJS-AGENdA
cONTAcTDAGEN
2 tot 13 maart 2009
contactdagen FRANKRIJK
Als buurland met een afzetmarkt van 62 miljoen
consumenten en een invoerwaarde van
438 miljard euro kan men niet om Frankrijk
heen. Het is de derde exportmarkt van Vlaanderen
voor een waarde van 26 miljard euro
(=13,8% van de totale Vlaamse export). Innovatieve
producten, private labels, scherpe
prijzen kunnen op interesse worden onthaald.
Hoewel de markt kansen biedt, dient een
startende exporteur veel doorzettingsvermogen
op te brengen: de Fransen staan bekend
als chauvinisten die het protectionisme hebben
uitgevonden.
Handigheid, vindingrijkheid, improvisatietalent
en welsprekendheid zijn belangrijke troeven
en natuurlijk ook een grondige kennis van
de taal van Molière. Tijdens de contactdagen
kan u uw plannen en vragen bij een intrede
of een bestendiging op de Franse markt bespreken
met onze vier vertegenwoordigers in
Frankrijk, gevestigd in Rijsel, Parijs, Lyon en
Bordeaux. Welke opportuniteiten zijn er voor
Vlaamse bedrijven? Welke producten doen
het goed? Hoe pakt men de machtige Franse
grootdistributie aan? Wat kan een handelsagent
bieden? Wie zijn de beste aanspreekpunten?...
Inschrijven kan tot 10 maart 2009.
?
Barbara Tieleman, 02 504 88 87 of
barbara.tieleman@fitagency.be
AcTIETyPES vERKLAARD
in vlaanderen
• Seminarie: praktijkgetuigenissen over
één exportmarkt, sector of thema
• Contactdag: bespreek een concreet
dossier met een VLEV: op afspraak
• Exportdagen: rondetafels én afspraken
met alle VLEVs uit een regio
• Uitnodiging: F.I.T. inviteert buitenlandse
aankopers voor B2B-contacten
in het buitenland
• Trefdag: kom in contact met belangrijke
aankopers uit één sector
• Cataloogstand: gratis presentatie van
uw catalogus op een beurs
• Product Sample Booth: laagdrempelig
alternatief voor een ‘klassieke’
beursdeelname
• Groepsstand: F.I.T. regelt uw individuele
stand op gereputeerde beurzen
• Groepszakenreis: in groep afreizen,
met een individueel afsprakenprogramma
SEMINARIES
12 februari 2009
Seminarie “vernieuwde economische
wetgeving in Frankrijk” in brussel
De langverwachte hervormingen van de
commerciële relaties tussen leveranciers
en distributeurs in Frankrijk werden in 2008
bezegeld in de zogenaamde ‘Wet Chatel’
en recenter in de ‘Loi de modernisation de
l’économie’. Ons seminarie biedt een stand
van zaken van die wetten, samen met een
overzicht van de concrete voor- en nadelen
voor Vlaamse leveranciers.
Met concrete voorbeelden willen we u wegwijs
maken in dit ingewikkelde kluwen: wat
is nieuw in de relatie tussen leverancier en
afnemer? Wat blijft onveranderd? Wat zijn
de do’s en de don’t’s bij onderhandelingen,
bij leveringen? Wat mag zeker niet ontbreken
in uw contracten? Op uw factuur? Wat
zijn de nieuwe betalingstermijnen? Wat zijn
de wijzigingen inzake de soldenperiodes?
Inschrijven kan tot 10 februari 2009.
?
Barbara Tieleman, 02 504 88 87 of
barbara.tieleman@fitagency.be

PRODUcT SAMPLE
bOOTHS
6 tot 9 mei 2009
construct Expo Ambient - boekarest
Construct Expo Ambient is gedurende zijn
15-jarig bestaan synoniem geworden voor
efficiënte oplossingen voor de bouw. Er zijn
2 grote secties: decoratie en deuren & ramen.
De totale tentoonstellingsruimte bedraagt
45.000m². Construct Expo kan jaarlijks rekenen
op zo’n 730 exposanten uit 19 deelnemende
landen en verwelkomde vorig jaar
22.000 bezoekers actief in de bouwsector.
Inschrijven kan tot 15 februari 2009.
?
Francine Van den Borre, 02 504 87 47 of
francine.vandenborre@fitagency.be
17 tot 21 mei 2009
Interop – Las vegas
Voor het eerst zal Flanders Investment
& Trade aanwezig zijn op INTEROP in Las
Vegas, dat zichzelf terecht aanprijst als het
“leading global technology event”, waar IT
& business leaders uit alle hoeken van de
wereld bij elkaar komen om te netwerken
en nieuwe technologieën uit te wisselen. De
volgende editie van Interop Las Vegas vindt
plaats in het Mandalay Bay Convention
Center en omvat zowel een conferentie met
hoogkwalitatieve workshops (17-21 mei) als
een gerenommeerde vakbeurs (19-21 mei).
Interop is een toonaangevend internationaal
forum voor IT en business technology
dat zich vnl. richt op de volgende topics :
virtualisatietechnieken, cloud computing,
wireless & mobility, security, data centers,
green IT, networking & services etc. Behalve
de Las Vegas-editie zijn er ook spin-offs
in New York, Mumbai, Tokio en Sao Paulo.
Interop Las Vegas lokt jaarlijks ruim 400
exposanten en ca 20.000 bezoekers uit alle
hoeken van de wereld, wat het belang van
dit event duidelijk onderstreept.
Inschrijven kan tot 28 februari 2009.
?
Bea Kestens, 02 504 88 38 of
bea.kestens@fitagency.be
ERRATUM
26 tot 28 mei 2009
Geront Expo - Parijs
Geront Expo - Handicap Expo - inmiddels
toe aan zijn 5de editie - verwelkomde vorig
jaar 14 000 professionele bezoekers actief
in de gezondheidszorg. De totale tentoonstellingsruimte
was ongeveer 20.000 m². Er
waren 350 exposanten uit Frankrijk en de
buurlanden.
Een greep uit de sectoren die aan bod zullen
komen: gezondheidszorg, dienstverlening,
logistiek, opvangmogelijkheden, aangepast
meubilair, aangepaste woning, ...
Meer info over de beurs vindt u op
www.gerontexpo.com.
Inschrijven kan tot 12 februari 2009.
Bea Kestens, 02 504 88 38 of
bea.kestens@fitagency.be
GROEPSSTANDEN
9 tot 10 maart 2009
Londen Fabric presents the belgian
collection - Londen
Dit jaar, na herhaaldelijk succes sedert
2005, organiseert F.I.T. opnieuw een groepsstand
op London Fabric, de internationale
beurs voor textiel, gordijnen en meubelstoffen.
Deze actie is op touw gezet in samenwerking
met Fedustria.
De vorige edities van London Fabric waren
voor de Vlaamse bedrijven steeds een schot
in de roos. Deze trefdag garandeert de continuïteit
van hun contacten …
Inschrijven kan tot 10 februari 2009.
Marianne Temmerman, 02 504 87 79 of
marianne.temmerman@fitagency.be
In de bijlage bij de vorige editie van Wereldwijs over de contactdagen is een kleine fout
gedrukt i.v.m. de contactdagen Zuid-Europa II:
Alle VLEV’s (van Athene, Istanbul, Tel Aviv, Zürich en Wenen) zullen aanwezig zijn op:
17 maart 2009 Antwerpen UNIZO Antwerpen
18 maart 2009 Vilvoorde VOKA – KvK Halle Vilvoorde
? ?
?
24 tot 26 mei 2009
Dubai – The Hotel Show
De Hotel Show in Dubai staat bekend als
veruit de belangrijkste hotel- en hospitality
beurs in het Midden-Oosten en Noord-Afrika.
De beurs beslaat 8 hallen van het Dubai
International Exhibition Centre en richt zich
tot alle bedrijven die toeleveren aan de sector,
gaande van interieurdesign en meubelen
tot food & housekeeping, IT diensten,
security services, entertainment, e.a.
De volgende editie van deze vakbeurs vindt
plaats in het Dubai World Trade Centre
(DWTC). FIT zal er aanwezig zijn met een
groepsstand.
Inschrijven kan tot 27 februari 2009.
Katty De Vos, 02 504 87 14 of
katty.devos@fitagency.be
cATALOOGSTANDEN
11 tot 13 maart 2009
Karachi – International Food, Agro
Technology and Machinery Show & International
Plastic, Packaging & Print
Asia
Deze Foodtech-beurs richt zich vooral tot de
sector van landbouwuitrustingen, machines
voor de melk-, vlees- en visindustrie, installaties
voor het kweken van vee en schapen,
veefokkerij, gezondheid en farmaceutische
producten, machines voor de voedselverwerking-
en verpakking.
Deelname aan de cataloogstand kan door
tegen uiterlijk 27 februari per koerierdienst
een 50-tal Engelstalige exemplaren van uw
commerciële documentatie en/of posters te
sturen t.a.v. A. Husain, C/o Royal Embassy
of Belgium, House 24, Street 4, F-6/3, 44000
Islamabad, Pakistan.
?
Linda Huybrecht, 02 504 88 37 of
linda.huybrecht@fitagency.be
WErEldWIJS- AGENdA | 25

MARKTINFO
Dagelijks ontvangen we via onze Vlaamse
Economische Vertegenwoordigers marktstudies,
korte nieuwsflashes, verslagen over beurzen of
seminaries... De volledige verslagen en meer trends
en vaststellingen kan u steeds lezen op onze website:
www.flandersinvestmentandtrade.be onder de
rubriek landen en sectoren – marktinformatie.
vERENIGDE STATEN
Life sciences
De life sciences sector is een groeiende
sector in de Verenigde Staten. Ook de farmasector
groeide in 2008 wereldwijd met
4 tot 5%. Ongeveer hetzelfde groeiritme
wordt verwacht voor 2009.
Life sciences is een zeer brede sector en
omvat verschillende domeinen zoals biotechnologie,
farmaceutica, biomedische
technologieën, medische toestellen en instrumenten,
dermatologische producten
en functionele voeding. Omdat deze sector
heel wat opportuniteiten te bieden heeft,
maakte de Technologieattaché in ons kantoor
in New York een grondige studie. Deze
schetst een beeld van de recente trends
in de biotechindustrie met focus op onder
meer de VSA, de geneesmiddelenmarkt en
de reglementering. Ook een aantal bredere
trends worden verduidelijkt, die de industrie
op de langere termijn vorm zullen geven.
?
www.flandersinvestmentandtrade.be
Milieusector
Ook milieu is in de Verenigde Staten een
sector in volle bloei. In deze moeilijke conjuncturele
periode voor de VSA (en de rest
van de wereld) is deze sector een van de
enige booming sectoren, met een substantiële
jaarlijkse verhoging van de omzet.
Omdat de milieusector in de VSA heel wat
opportuniteiten te bieden heeft, maakte ons
kantoor in Atlanta, verantwoordelijk voor de
milieusector, een grondige studie. U kan in
deze studie alle facetten en sectoren terugvinden
van de Amerikaanse milieumarkt.
En u vindt er ook tips, nuttige adressen en
tradeshows in terug.
?
www.flandersinvestmentandtrade.be
26 | WErEldWIJS-MArKtINFo
AUSTRALIë
Zuivelindustrie
De productiviteit van de zuivelindustrie
in Australië is sinds de vroege jaren 90
verbeterd. Deze versterking van de landbouwproductiviteit,
essentieel voor de levensvatbaarheid
van de Australische zuivelindustrie,
is grotendeels te danken aan een
beter bedrijfsmanagement en toepassing
van nieuwe technologieën op het landbouwniveau.
Dit rapport verstrekt een samenvatting van
de resultaten van het meest recente onderzoek
over het gebruik van technologie en
bedrijfsmanagement voor het begrotingsjaar
van 2006-07, en vergelijkt deze resultaten
met tendensen uit vorige onderzoeken.
Het rapport omvat ook een analyse van het
verband tussen het gebruik van technologie
en bedrijfsorganisatie, en fysieke en financiële
prestaties.
?
www.flandersinvestmentandtrade.be
INDIA
voeding
Indiërs besteden gemiddeld 52% van hun
inkomen aan voeding. De meerderheid van
de gekochte voedingsmiddelen zijn basisproducten
zoals graan, plantaardige oliën,
suiker en peulvruchten.
Alhoewel vandaag slechts een klein bedrag
wordt besteed aan verwerkte voeding,
neemt dit toe dankzij de economische groei.
Door de stijgende inkomens, in het bijzonder
in de stedelijke gebieden, worden duurdere
producten zoals melk, vlees, eieren, fruit
en groenten steeds populairder. Daarnaast
blijft ook de verkoop van verse producten,
lokale kruiden en ingrediënten sterk.
In de studie ‘Food- & Beverages retail in India’
schetst onze vertegenwoordiger in New
Delhi een beeld van de Indische voedings-
en drankenindustrie. Ook lijst de studie de
risico’s op en biedt ze een classificatie van
de Indische steden, de belangrijkste lokale
handelaars, en een overzicht van de invoerreglementering,
de invoerbelasting en de
accijnzen.
?
www.flandersinvestmentandtrade.be
vERENIGD
KONINKRIJK
Retail
Supermarkten open 7/7, openingsuren tot
22u, shoppen op zondag; het is in het VK
vandaag allemaal heel normaal. De consumentenmarkt
blijft er groeien. Er zijn heel
wat opportuniteiten voor Vlaamse bedrijven,
maar ‘shelf space’ krijgen blijft een niet
te onderschatten uitdaging. De retailindustrie
in het VK consolideert immers volop,
met enkele grote spelers die de retailkoek
netjes onder elkaar verdelen.
Het voordeel én de uitdaging voor Vlaamse
exporteurs? Met een minimum aan contacten
kan een maximum aan output verkregen
worden. Onderhandelingen met de
aankopers van deze megagroepen zijn hard,
maar kunnen erg lucratief zijn indien succesvol.
Ons kantoor in Londen bracht voor
u de retailsector in het VK in kaart met een
uitgebreide studie (106 p.). Hierin krijgt
u een overzicht van de retail- en grocery
markt in het VK, de tendensen (consolidatie,
discount, non-food, private label, bio en
fairtrade, ...), toekomstvoorspellingen, het
belang van sales & marketing agencies en
nuttige contactgegevens.
?
www.flandersinvestmentandtrade.be

ScHOTLAND
Transport
De Schotse regering heeft als doel transport
– zowel personen- als vrachtvervoer -
via de spoorwegen te stimuleren. Maar net
zoals in de rest van het Verenigd Koninkrijk,
kampen ook de Schotse spoorwegen met
grote infrastructuur-, onderhouds- en capaciteitsproblemen.
Tijd voor investeringen
dus.
‘Transport Scotland’, het nationaal transportagentschap
voor Schotland, kondigde
op 10 december 2008 het grootste en meest
ambitieuze Schotse transportplan ooit aan.
In hun investeringsplanning voor de volgende
20 jaar werden transportprojecten
ontplooid voor een waarde van 15 miljard
pond. Meer info over een aantal projecten,
de rol van ‘Transport Scotland’, het belang
van ‘Network Rail’, de marktspelers en een
aantal nuttige websites kan u terugvinden
in het overzicht ‘Railways in Scotland’ (8 p.)
van Ishbel Mc Farlane, handelssecretaris in
Edinburgh.
Flanders Investment & Trade publiceerde
eind 2008 ook de studie ‘De Britse spoorwegen’
(44 p.), opgesteld door de vertegenwoordiger
in Birmingham.
?
www.flandersinvestmentandtrade.be
ZUID-KOREA
Diamantsector
De verkoop van diamant in Zuid-Korea bestond
in 2008 uit ongeveer 27% van de juwelenmarkt.
Momenteel is het Belgische
aandeel in de invoer van diamant in Zuid-
Korea nog klein, namelijk 8,3%. In de loop
van de volgende 10 jaar zou hier verandering
in moeten komen gezien de snelle ontwikkeling
van Zuid-Korea. Het toenemend
aantal dubbele inkomens binnen een gezin,
groeiende welvaart, verfijning van de consument
alsook de verhoogde interesse van
de consument in buitenlandse producten en
levensstijl, zullen van Zuid-Korea een belangrijke
markt maken voor de Belgische
juwelenexporteurs.
Deze studie, van de hand van onze Vlaamse
Economische Vertegenwoordiger in Seoel,
Marc Devriendt, geeft u een bondig overzicht
van de huidige marktsituatie, verkooppunten,
taxes, vooruitzichten en verschillende
adressenlijsten.
?
www.flandersinvestmentandtrade.be
SPANJE
DIy – markt
Onze vertegenwoordigers in Barcelona en
Madrid schreven een studie over de Spaanse
DIY-markt. De Spaanse consument besteedde
in 2006 gemiddeld 276 euro aan
doe-het-zelf producten. Vergeleken met
andere EU-landen is dit eerder weinig. Toch
groeit de doe-het-zelf markt de laatste jaren
jaarlijks met 6 tot 8%. Het feit dat het grootste
deel van het huizenpark in eigen bezit
is en het feit dat er een significant tekort is
aan vaklui in de regio’s waar de Spanjaarden
een tweede verblijf hebben, zijn een stimulans
om zelf te klussen of kleine verbouwingen
uit te voeren. Het laatste jaar zou de
omzet van de sector wel gedaald zijn maar
het betreft een daling die wel veel kleiner
is dan de algemene terugval die de nieuwbouwhuizenmarkt
in Spanje kent.
?
www.flandersinvestmentandtrade.be
Regioportret balearen
Er zijn voor exporteurs met interesse in de
Balearen als afzetmarkt enkele kansen.
Deze situeren zich voornamelijk in de horecasector,
grotendeels te danken aan de
massale toestroom van toeristen. Door de
crisis is de markt er nog meer een prijsmarkt
dan voorheen. Het dynamisme van
het hoofdeiland Mallorca zorgt er wel voor
dat de economie van deze eilandengroep
behoorlijk weerstand biedt aan de actuele
recessie. De studie helpt je op weg naar een
onderbouwde marktbenadering.
?
www.flandersinvestmentandtrade.be
WErEldWIJS- MArKtINFo | 27

MARKTINFO
vLAAMSE UITvOERPRESTATIE ZET
DOOR, MAAR INvOER RUKT OP
Het Instituut voor de Nationale Rekeningen van de
Nationale bank van belgië maakte op 15 december
de cijfers bekend over de vlaamse buitenlandse handel
voor het eerste halfjaar van 2008. van de economische
crisis en de dalende olieprijzen was toen nog
geen sprake. De gevolgen hiervan zullen pas blijken
in de cijfers voor het derde kwartaal en de jaarcijfers
2008. Deze worden respectievelijk in maart en juni
bekend gemaakt. We brengen u alvast de cijfers voor
de eerste helft van vorig jaar.
Het is opvallend dat zes maanden Vlaamse export in
2008 goed waren voor 106 miljard euro. Dat is 10,7%
meer dan in dezelfde periode van 2007. Toch steeg de
invoer nog een stuk krachtiger (+17,66%). Dat komt
vooral door de hogere prijzen van minerale producten
en andere grondstoffen.
Top-10 vlaamse exportbestemmingen (in e miljard)
20
15
10
5
0
+13,5%
Duitsland
28 | WErEldWIJS-MArKtINFo
+13,3% +11,1%
Nederland
Frankrijk
+13,3%
Verenigd Koninkrijk
+0,3% -4,3% -3,2%
Italië
Spanje
Verenigde Staten
Sterkste groei voor centraal- en
Oost-Europa
Onze belangrijkste handelspartners presteren fraai:
Duitsland (+13,5%), Nederland (+13,3%), Frankrijk
(+11,1%) en het Verenigd Koninkrijk (+13,3). De export
naar de zuidelijke EU-lidstaten Italië (+0,30%) en
Spanje (-4,32%) liep iets minder vlot, terwijl export
naar de nieuwe EU-lidstaten hand over hand blijft
toenemen (+20,9%). De sterke stijgers zijn Estland
(+27,9%), Polen (+24,8%) en Tsjechië (+22,3%). Recentste
toetreders Roemenië (+36,8%) en Bulgarije
(+26,8%) importeren gretig uit Vlaanderen. Rusland
(+26,6%) en Turkije (+17,4%) blijven het goed doen,
ook Oekraïne stijgt indrukwekkend (+40,6%).
+4,9% +24,8% -0,9%
India
Polen
Zweden
6 maanden 2007
6 maanden 2008
BRON: Instituut voor de Nationale Rekeningen, Statistiekdienst Flanders Investment & Trade

azilië aan de top van bRIc-contingent
De uitvoer naar Afrika (+9,9%) steeg iets minder dan
gemiddeld. Vlaanderen blijft heel goed scoren in Zuid-
Amerika (+25,9%). Naar de Verenigde Staten deed zich
een daling voor van de uitvoer (-3,2%). De uitvoerstijging
naar Azië (+3,2%) oogt veeleer bescheiden en de
export naar het Midden-Oosten stagneerde (+0,9%).
BRIC-markten gaan er globaal 11,1% op vooruit, niet
echt veel hoger dan het Vlaamse gemiddelde. Dit is
vooral te danken aan de uitvoer naar Rusland (+26,6%)
en Brazilië (+30,1%). De uitvoer naar India (+4,9%) en
China (+3,8%) kende een beperkte groei.
Sterke stijging voor minerale producten
Op sectorniveau zien we een sterke stijging bij de minerale
producten (+59,0%), onderhevig als ze waren
aan forse prijsverhogingen. Ook de afzet van che-
vlaamse sectorale UITvOER (januari-juni 2008, in % totaal)
BRON: Instituut voor de Nationale Rekeningen, Statistiekdienst Flanders Investment & Trade
vlaamse sectorale INvOER (januari-juni 2008, in % totaal)
BRON: Instituut voor de Nationale Rekeningen, Statistiekdienst Flanders Investment & Trade
mie en farmaceutica (+16,8%) en voedingsproducten
(+12,1%) scoort beter dan het gemiddelde. De uitvoer
van zowel onedele metalen als edelstenen boert
achteruit, met respectievelijke dalingen van 0,6% en
7,6%.
Het aandeel van Vlaanderen in de totale Belgische uitvoer
staat op 80%, Brussel tekent voor 2% en Wallonië
vertegenwoordigt 18% van ’s lands globale exportcijfer.
Wel moet gezegd dat de Waalse regio profiteert
van de hogere energieprijzen. Vlaanderen importeert
vooral minerale producten (brandstoffen), terwijl Wallonië
die ook aan de exportzijde laat noteren.
Ook import neemt toe
De Vlaamse import stijgt met 17,7% (112 miljard
euro). Ook hier is de grootste stijger de sector van de
minerale producten (+69,9%), die daarmee de machines
en elektrische toestellen (+7,3%) van de eerste
plaats stoot als belangrijkste invoersector.
WErEldWIJS-MArKtINFo | 29

KORT NIEUWS - KORT NIEUWS - KORT NIEUWS - KORT NIEUWS
Praktische opleiding
exportformaliteiten -
Zelzate
Een grondige kennis van de administratieve
verplichtingen bij export is enorm
belangrijk. Daarom organiseren UNIZO
Internationaal en KBC een praktische
cursus exportformaliteiten, gericht op
diensthoofden en/of medewerkers van
export(binnen)diensten. Doel, gebruik,
opmaak en correcte invulwijze van de
belangrijkste exportdocumenten –
transport-, douane- en betalingsdocumenten
- komen aan bod.
De lessen, gegeven door ervaren experts,
gaan door op vijf opeenvolgende
dinsdagen, vanaf 17 februari 2009 in
Zelzate, telkens van 14 tot
17 uur.
Seminarie ‘Zakendoen
met Mexico - Gent’
Mexico is samen met Brazilië de belangrijkste
markt van Latijns-Amerika.
Positieve economische vooruitzichten,
de vrijhandelsovereenkomst met de
EU en een toenemende vraag naar buitenlandse
consumptieproducten zorgen
voor tal van kansen voor Vlaamse
bedrijven. Mexico biedt opportuniteiten
in sectoren zoals logistiek, energie en
textiel.
Voka - Kamer van Koophandel Oost-
Vlaanderen, Flanders Investment &
Trade en de Mexicaanse ambassade
organiseren op dinsdag 24 februari
2009 in Gent een seminarie waarin uw
collega-ondernemers vertellen over
hun ervaringen in Mexico.
Meer info:
Meer info:
? ? ?
Flanders Investment
& trade biedt u relevant
nieuws van derden.
30 | WErEldWIJS-BlAdWIJZEr
Hilde vens, UNIZo Internationaal,
056 26 44 88 of
unizo.internationaal@unizo.be.
of surf naar
www.unizo.be/internationaal.
U kan het volledige programma en
de inschrijvingsmodaliteiten
opvragen bij Stefan derluyn via
stefan.derluyn@voka.be
of op 09 266 14 46.
Transport van gevaarlijke
goederen over de
weg: ADR-2009 voor
bedienden
In 2009 verandert de ADR-wetgeving
voor transport van gevaarlijke stoffen.
Voor iedereen die te maken heeft met
dit type transport is een goede kennis
van de reglementering een must. Voka
– Kamer van Koophandel Limburg organiseert
daarom een intensieve cursus
ADR-2009 voor bedienden, gericht
op onder meer transportverantwoordelijken,
commercieel verantwoordelijken
in de transportsector, expediteurs
en bedrijfsleiders van transport-,
opslag- en overslagbedrijven.
De cursus vindt plaats op dinsdag 10
maart 2009 van 9 uur tot 16u30 bij Voka
– Kamer van Koophandel Limburg in
Hasselt.
voor meer info kan u terecht bij
Hilde Nuyts via hilde.nuyts@voka.be
of op 011 56 02 34.

LADWIJZER
- KORT NIEUWS - KORT NIEUWS - KORT NIEUWS -
UW AcTIvITEIT IN DIT MAGAZINE?
Organiseert u binnenkort zelf een activiteit, gericht op
Vlaamse ondernemers met internationale ambitie? Dan
nemen wij die graag op in onze rubriek ‘Kort Nieuws’.
Hoe gaat u te werk? Surf naar onze website www.flandersinvestmentandtrade.be,
klik op ‘Acties en events’ en
daarna op ‘initiatieven van derden’. Vul het formulier op
onze website in. Hou er evenwel rekening mee dat in Wereldwijs
binnen de rubriek Kort Nieuws elk artikel beperkt
wordt tot maximaal 750 tekens, spaties inbegrepen.
Opgelet: gezien de ruimte in deze rubriek beperkt is,
maakt de redactie van Wereldwijs een selectie. Een stuk
inzenden is dus geen garantie voor publicatie.
Econoshock – Geert Noels
Flanders Investment & Trade selecteerde
voor u een aantal interessante publicaties
en/of websites.
De wereldeconomie wordt door elkaar geschud als nooit tevoren. De
opkomst van het Oosten, het einde van de goedkope fossiele brandstoffen
en de crash van het financiële systeem veroorzaken drie megaschokken.
Die komen bovenop drie andere schokken: de demografische
evolutie, de ICT-revolutie en de opwarming van de aarde.
Deze zes schokken zullen iedereen op deze wereld raken, zowel
economisch, maatschappelijk als financieel. En er zullen slachtoffers
vallen, bij zowel individuen, bedrijven als economische grootmachten.
Wie zich niet aanpast, zal welvaartverlies lijden. Tegelijk
zullen er uit het puin ook nieuwe bedrijven en economische winnaars
opstaan.
?
www.econoshock.be
paperback, 384 pag.
ISBN: 9789089180193
full colour
29,95 €
}
cARTOON

Al eens
een leeuw
in uw bedrijf
gehaald?
De snelste en gemakkelijkste manier
om uw export te stimuleren? Doe een gooi
naar de belangrijkste exportprijs van Vlaanderen.
De vernieuwde selectieprocedure vergroot
uw kansen om te winnen!
Surf naar www.leeuwvandeexport.be
en zet de kroon op uw exportbeleid.