Gemeente Hardenberg Jaarverslag 2010

Jaarverslag
‘10
i

‘10
Jaarverslag
i
1. Inleiding 3
2. Programmaverantwoording 8
2.1 Voorzieningen 9
2.2 Wonen 12
2.3 Kwetsbare groepen 15
2.4 Veiligheid en openbare ruimte 22
2.5 Economie 27
2.6 Groene ruimte 31
2.7 Externe oriëntatie 35
2.8 Algemene dekkingsmiddelen 38
2.9 Onvoorzien 39
3 Verplichte paragrafen 40
3.1 Lokale heffingen 41
3.2 Weerstandsvermogen 43
3.3 Onderhoud kapitaalgoederen 46
3.4 Financiering 49
3.5 Bedrijfsvoering 51
3.6 Verbonden partijen 53
3.7 Grondbeleid 60
3.8 Rechtmatigheid 65
Inhoudsopgave
i

‘10
Jaarverslag
Het voordelige resultaat op de jaarrekening 2010 bedraagt € 2,0 mln. In dit resultaat is al voor
€ 1,5 mln. aan extra verliesvoorzieningen voor grondexploitaties verwerkt.
Het tekort op de jaarrekening 2009 was aanleiding om een stevig pakket aan maatregelen te nemen
om in 2010 weer op een positief saldo uit te komen. Zo is, in de sfeer van de bedrijfsvoering, voor
€ 867.000, = aan budgetkortingen doorgevoerd om de uitgaven terug te dringen. Met name door dit
pakket is de bedrijfsvoering in 2010 sluitend.
Verder zijn incidentele voordelen uit 2010 volledig ten goede gekomen aan het financieel resultaat.
Dit betreft onder andere € 1,2 mln. uit extra COGAS dividend, € 0,6 mln. aan extra algemene uitkering
en € 0,45 mln. aan stelposten. In de paragraaf over de verkorte analyse van het resultaat 2010,
worden de belangrijkste voor- en nadelen verder toegelicht.
1
Het is goed nu te kunnen constateren dat de, bij de 2 e bestuursrapportage genomen maatregelen,
ook daadwerkelijk effect hebben gehad. 2010 was financieel zeker geen makkelijk jaar. De cijfers
bevestigen nu dat we met onze (bezuinigings)aanpak op de goede weg zijn. Dit geeft vertrouwen voor
de toekomst want naast de realisatie van een positief saldo, is het ook gelukt het weerstandsvermogen
te versterken. De algemene reserve (tevens weerstandvermogen) is van 6,5 mln. naar het
gewenste minimale niveau van € 8,5 mln. gebracht. Wij stellen u nu voor om ook het resultaat 2010
toe te voegen aan het weerstandvermogen. Het weerstandvermogen komt daarmee per 1 januari
2011 op een solide € 10,5 mln.
Inleiding
In dit voorstel komen verder de resultaatbestemmingen aan de orde. Dit betreft investeringen, die-
om allerlei redenen- in 2010 niet zijn gerealiseerd. Deze investeringen zijn allen beoordeeld op het
criterium “niet meer uitvoeren tenzij het niet anders kan”.
In de paragraaf “toelichting overige posten” wordt ingegaan op posten die, vanwege hun structurele
financiële doorwerking, in eerdere bestuursrapportages aan de orde zijn geweest.
i

‘10
Jaarverslag
4
Verkorte analyse resultaat jaarrekening 2010
Onderstaand treft u een overzicht aan van de voor- en nadelen ingedeeld naar structureel en
incidenteel. Het structureel voordeel in de hogere algemene uitkering en het structurele tekort op
energie zijn al verwerkt in de begroting 2011.
Incidenteel Structureel
Voordelen
1. Saldo 2 e bestuursrapportage 1.609.000
2. Eenmalig extra COGAS dividend 1.277.250
3. Hogere algemene uitkering * 598.307
4. Resultaat op rente-inkomsten en rente-uitgaven 173.183
5. Activering Svn gelden 266.422
6. Beëindiging oude regeling Wet inburgering nieuwkomers 264.043
7. GOA en VVE gelden 105.054
8. Overige 155.731
Nadelen
9. Rente-correctie voorzieningen -225.000
10. Arbeidsvoorziening (Wet sociale Werkvoorziening) -221.222
11. Dotatie voorziening wethouders -183.193
12. Energie – zwembaden en sporthallen – -94.835 * -154.000
13. Grondexploitaties -1.521.000
Totalen 1.826.655 223.085
* Is al verwerkt in de begroting 2011.
Resultaat 2010 vrij te besteden is totaal € 2.049.740,=. De voorstellen resultaatbestemmingen zijn hier
al op in mindering gebracht.
Toelichting per post
1. Onderstaand de samenvatting van de uitkomst 2 e bestuursrapportage 2010:
De Voorveghter
54.000 N
Leges bouwvergunningen
300.000 N
Brede school de Matrix
40.000 N
Resultaatbestemming 2009
807.000 V
Algemene dekkingsmiddelen
- Opheffen samenwerkingverband SVNOO 700.000 V
- Hogere dividenden COGAS 260.000 V
- Algemene uitkering 220.000 V
- Hogere belastingopbrengsten 200.000 V
Resultaat 1 e bestuursrapportage
184.000 N
Saldo jaarrekening na de 2 e bestuursrapportage
1.609.000 V
2. Het eenmalige deel van het extra COGAS-dividend valt vrij in de jaarrekening. Tot de inzet van
het structurele deel is besloten in de raadsvergadering van 15 maart 2011.
Een herrekening op basis van nieuwe kengetallen heeft geleid tot een hogere algemene
uitkering ultimo 2010. Het structurele deel hiervan is al verwerkt in de begroting 2011.
3. Het resultaat rente-inkomsten en rente-uitgaven wordt gevormd door het verschil tussen de
werkelijk betaalde - en ontvangen rente en de gecalculeerde rente (renteomslag).
5. Sinds 2009 worden de duurzaamheids- en startersleningen die wij verstrekken via SVN niet
meer verantwoord als kosten. Deze leningen worden geactiveerd op de balans onder verstrekte
geldleningen. In 2010 was een deel van deze leningen nog geraamd als kosten. Dit deel valt nu
vrij in de jaarrekening en zal dus worden geactiveerd op de balans onder kapitaalverstrekkingen.
i

‘10
Jaarverslag
5
6. De oude regeling voor oud- en nieuwkomers is komen te vervallen. Met ingang van 2009 zijn de
inburgeringsgelden onderdeel van het participatiebudget. De oude regeling is afgerekend voor
een bedrag van € 22.500,=. Het restantbedrag op de voorziening van € 213.554, = dat voor de
afrekeningen werd aangehouden, kan daardoor vrijvallen.
7. De niet-verplichte gelden voor de co-financiering van het gemeentelijk onderwijsachterstanden
beleid (GOA) en de voorschoolse en vroegschoolse educatie (VVE) zijn in 2010 niet ingezet.
Alle kosten konden ten laste van het rijksbudget worden gebracht.
8. Overige.
9. Wij hebben geconstateerd dat de grondexploitatievoorzieningen te laag zijn berekend doordat bij
de vaststelling van de hoogte hiervan, al rekening gehouden is met de rente toerekening per
1 januari 2011. Dit is niet volgens de verantwoordingregels. Eenmalig wordt de berekende rente
in 2010 nog toegevoegd.
10. Zowel in de eerste als in de tweede bestuursrapportage zijn wij, weliswaar met een slag om de
arm, uitgegaan van een sluitende aanpak voor de Wet sociale Werkvoorziening. Nu blijkt toch
dat de getroffen maatregelen niet voldoende zijn geweest. Mede ook in het licht van de budgetkortingen
die voor 2011 op stapel staan zullen wij met nieuwe voorstellen komen. Op voorhand
is hiermee niet gezegd dat dit tot een sluitende aanpak zal leiden.
11. Uit de herberekening van Deloitte van de pensioenverplichtingen voor (ex-)wethouders komt
naar voren dat er een extra storting aan de pensioenvoorziening wethouders moet worden
gedaan.
12. In de jaarrekening 2009 was al sprake van een overschrijding op de energiekosten. Deels was
de oorzaak de hoge bevoorschotting van de energieleverancier en deels was de overschrijding
het gevolg van, niet geraamde, structurele prijsstijgingen. In 2010 zijn de, te hoge,
voorschotnota’s terugbetaald. Per saldo resteert een incidentele overschrijding van € 100.000,=
en een structurele overschrijding van € 150.000, =. Dit laatste met name op de zwembaden en
de sportaccommodaties. Het structurele deel is verwerkt in de begroting 2011.
13. Bij de jaarrekening zijn de balanswaarden van alle complexen geactualiseerd en is ook
gekeken naar de uitgangspunten en uitgifteprognoses van de verschillende complexen (grond)
exploitaties. Een belangrijk aspect hierbij betreft de analyse van afzet- en faseringsprognose van
zowel woningen (woningkavels) als bedrijfskavels. Daarvoor zijn door ons verschillende scenario’s
doorgerekend.
Deze analyse is voor ons reden om het woningbouwprogrammering een extra verliesvoorziening van
€ 755.000, = te vormen voor het complex Slagharen Noord, en de fasering en prijsstelling in de
uitgifte van bedrijventerreinen aan te passen. Dit laatste leidt tot een netto extra verliesvoorziening van
€ 766.000,= verdeeld over meerdere complexen.
Resultaatbestemming 2010
Bij het besluit tot resultaatbestemming bestaat de mogelijkheid eerdere investeringvoorstellen te
heroverwegen, die in het rekeningsjaar niet zijn uitgevoerd. Heroverwegen houdt in dat er een nieuw
bestedingsvoorstel moet worden opgesteld op basis waarop dan een nieuw besluit wordt genomen.
Uit de onderbouwing van het nieuwe bestedingsvoorstel moet duidelijk blijken hoe de besteding in
2011 aansluit bij de oorspronkelijke budgetaanvraag en welke verplichtingen inmiddels zijn aangegaan.
Onze bestuurlijke lijn daarbij is “Nee, tenzij …”. Dit betekent dat het oorspronkelijk geraamde krediet
vrijvalt tenzij er uit de onderbouwing blijkt dat de voorgenomen maatregel alsnog in 2011 noodzakelijk
is en in 2011 kan worden uitgevoerd. De mogelijk vrijvallende middelen willen wij – uiteraard na
instemming van uw Raad – aanwenden om ons investeringsniveau te verhogen.
De besluitvorming met betrekking tot de hernieuwde bestedingsvoorstellen vindt plaats bij de
2 e bestuursrapportage (september/oktober 2011).
i

‘10
Jaarverslag
Tabel resultaatbestemming
Wel Bestem-
Herover-
ten gunste/
Tabel resultaatbestemming
Wel Bestem-
Herover-
ten gunste/
men
wegen
ten laste
men
wegen
ten laste
van
van
6
1 Brandweergarage Hardenberg 140.000 Exploitatie
2 Fietspad Anerdijk 89.712 Exploitatie
3 Bijdrage fietsvoorziening station 29.500
4 Wegenonderhoud 455.394 Exploitatie
5 Dynamische afsluiting centrum 70.057 Exploitatie
6 GO Achterstanden betalingen 2011 60.310 Exploitatie
7
Nat. Aktie Sport en Bewegen/ Combinatiefuncties
263.966 77.003
8 Privatisering sportgebouwen 88.000
9 Sportpark en park Kruserbrink 322.436 Exploitatie
10 Sportpark de Boshoek 18.000
11 Kunstwegen 7.010 Exploitatie
12 Kunst in de kernen 62.805
13 Groen Blauwe diensten 322.943
14 Toevoeging Fonds werk en inkomen 305.467 Reserve
15 Mantelzorgondersteuning budget 2007 172.715
16 MarkFluwer Legaat 123.846 Reserve *
17 Vluchtelingenwerk afrekening Oudkomers 22.500 Exploitatie
18 Participatiebudget 290.508
19 Cvites-project en Jongerencentrum Center 60.000
20 Haalbaarheid MFC Bruchterveld 164.000
21 MFC Gramsbergen 1.086.176 Exploitatie
22 Integraal jeugdbeleid Pmjp 60.000
23 Project Gezonde Slagkracht 89.639 Exploitatie
24 Centrum Jeugd en Gezin 57.905
25 Structuurplannen /schetsen 43.763 Exploitatie
26 Integrale handhaving 202.717
27 Bouwgrondexploitatie - tlv Centrumplan - -99.476 Reserve
28 Dividend ROVA 45.025 Reserve
29 Onderhoud gebouwen diverse 120.723 Reserve
30 Project intelligent scannen 69.000 Exploitatie
31 Tractie BOR Ideaalcomplex 28.787 Exploitatie
32 Automatisering Ideaalcomplex 232.517 Exploitatie
33 Klantcontactcentrum 162.112 Exploitatie
34 Rechtspos. verpl. en organisatie ontw. 283.352 Exploitatie
35 MFC ‘t Centrum Dedemsvaart 93.500 Reserve
36 Digitalisering archief 208.549 Exploitatie
Totalen 4.287.170 1.543.291
* Nieuw te vormen bij dit raadsvoorstel.
i

‘10
Jaarverslag
7
Toelichting op overige posten met structurele doorwerking
Bij de jaarrekening 2009 en bestuursrapportages 2010 zijn diverse posten aan de orde geweest die
structureel doorwerken in het resultaat maar die (omdat voor- of nadeel kleiner is dan € 100.000, =)
niet zijn toegelicht in de verkorte analyse bij resultaat 2010. Energiekosten en arbeidsvoorziening zijn
al wel toegelicht, op de overige posten wordt hieronder ingegaan.
De Voorveghter
Het resultaat op de exploitatie van de Voorveghter bedraagt in 2010 € 82.000, = nadelig. Op podiumkunsten
professioneel zit een tekort van € 69.000, = en op de gebouwgebonden kosten € 35.000, =.
Bij de jaarrekening 2009 was er een structureel tekort van € 105.000, = en bij de
2 e bestuursrapportage is de verwachting uitgesproken dat dit in 2010 kon worden teruggebracht tot
€ 54.000, =. De inspanningen om de kostendekkendheid te vergroten zullen worden geïntensiveerd.
Bouwleges
In 2010 is de raming “inkomsten uit bouwleges” in de bestuursrapportages verlaagd van € 2,3 mln.
naar € 1,6 mln. De werkelijke opbrengst in 2010 bedraagt € 1,65 mln. De raming in 2011 bedraagt
(inclusief prijsstijgingen en structurele verlaging van het budget met € 300.000,=) € 2,07 mln. In de
2 e bestuursrapportage 2011 zullen wij opnieuw beoordelen of deze prognose gehaald kan worden.
Wet maatschappelijke ondersteuning
In de 1 e bestuursrapportage is de uitgavenraming met € 840.000, = verhoogd ten laste van de reserve
Wmo. Dit is voor 2010 voldoende gebleken want in de jaarrekening 2010 is het saldo op dit product
nihil. In de Wmo-reserve zit ultimo 2010 nog een bedrag van € 1,2 mln. In het raadsvoorstel
“Begroting 2011 en provinciaal toezicht, annex vaststelling 8e begrotingswijziging 2011” is voor 2011
€ 550.000, = uit de reserve Wmo toegevoegd aan het budget.
Wet Werk en Bijstand
In de 2 e bestuursrapportage 2010 is een tekort geprognosticeerd van € 1,6 mln. Het eigen risico deel
hiervan voor de gemeente bedraagt € 614.000, =. Dit is 10% van het rijksbudget. Voor het restant
tekort kan bij het rijk een verzoek worden ingediend voor een aanvullende uitkering. Het werkelijk
tekort 2010 op de Wet Werk en Bijstand is € 2,1 mln. (totale uitgaven € 8,3 mln.) De aanvraag voor
een aanvullende uitkering wordt dus niet € 1,0 mln. maar € 1,5 mln.
De definitieve vaststelling van het budget 2011 vindt plaats in september. In de definitieve vaststelling
worden de verzoeken van alle gemeenten voor een aanvullende uitkering verdisconteerd. Gelet op
het feit dat veel gemeenten een aanvullende uitkering zullen aanvragen is het een reëel risico dat dit
budget naar beneden zal worden bijgesteld.
Ultimo 2010 is de stand van de reserve fonds werk en inkomen € 0,6 mln. Bij de resultaatbestemming
2010 wordt voorgesteld om hier nog eens € 300.000, = aan toe te voegen.
Brede School de Matrix
Bij de 2 e bestuursrapportage is € 40.000, = bijgeraamd. Dit was voor 2010 voldoende want in de
jaarrekening 2010 is het saldo nihil. Bij de 2 e bestuursrapportage waren wij nog hoopvol dat voor
verdere kostenbesparingen een overdracht naar een beheersstichting tot de mogelijkheden zou
behoren. De stichting i.o. vindt echter de risico’s te groot en vraagt om zekerheden, die er materieel
op neerkomen, dat de gemeente het net zo goed financieel zelf kan blijven exploiteren. Hoewel deze
optie nog niet definitief van de baan is gaan wij wel door met het terugdringen van de kosten.
Leerlingenvervoer
In de 1 e bestuursrapportage 2010 is een tekort geprognosticeerd van € 176.000, = en dit is
incidenteel bijgeraamd. Dit blijkt niet voldoende te zijn geweest. De raming is nog eens met € 50.000,
= overschreden. Op deze overschrijding is in het raadsvoorstel “Begroting 2011 en provinciaal toezicht,
annex vaststelling 8e begrotingswijziging 2011” al geanticipeerd. De totale uitgaven bedragen
2010 € 1,45 mln. Het budget 2011 bedraagt na wijziging € 1,39 mln. Het verschil van € 60.000, = is
onderdeel van het bezuinigingsprogramma zoals aangegeven in het raadsvoorstel.
i

‘10
Jaarverslag
In deze programmaverantwoording gaan wij in op de realisatie van de
beleidsvoornemens 2010.
Zijn we geslaagd in onze opzet en hoe zijn we met de budgetten
uitgekomen? Per programma hebben we de ambities weergegeven en
per ambitie vermeld wat we hebben gedaan.
Aan het eind van elk programma is een tabel opgenomen waaruit blijkt
wat het begrote budget per programma is en wat de werkelijke
uitkomsten over het afgelopen jaar zijn geweest.
Voor een (financiële) toelichting op deze uitkomsten verwijzen wij naar
de jaarrekening.
2
Programmaverantwoording
i

‘10
Jaarverslag
Voorzieningen leveren een bijdrage aan het met plezier wonen, werken
en recreëren. Voorzieningen zijn zaken als een school, een dorpshuis,
een theater en een ziekenhuis. Maar ook een voetbalvereniging, de
harmonie en een kinderboerderij. De behoefte aan voorzieningen in de
eigen kern is groot. Vrije tijd en ontspanning horen niet bij de taken
van de gemeente. Samen leven en sociale cohesie zijn wel aandachtsvelden
voor de gemeente. De uitvoering verschuift van een gemeentelijke
taak naar de verantwoordelijkheid van de clubs, verenigingen
en instellingen. Binnen deze programmalijn is het gelaagde model een
belangrijk hulpmiddel om zoveel mogelijk recht te doen aan alle doelstellingen.
In het gelaagde model worden kleine kernen, grote kernen
en centrale kernen onderscheiden. De twee centrale kernen zijn Hardenberg
en Dedemsvaart, de grote kernen zijn Balkbrug, Gramsbergen,
Slagharen en Bergentheim.
De overige kernen zijn kleine kernen.
2.1
Voorzieningen
i

‘10
Jaarverslag
10
Wat willen we?
Ambities
Portefeuillehouder(s)
1 In de kleine en grote kernen en in de wijken blijft ontmoeting Douwe Prinsse (sport); René de
en onderlinge hulp behouden.
Vent (cultuur, bibliotheken);
Jannes Janssen (onderwijs,
jeugd)
2 De gemeente wil de kracht van de samenleving ondersteunen Douwe Prinsse
door het particulier beheer van voorzieningen te vergroten.
3 Het gebruik van en de tevredenheid over de centrale voorzieningen
voor inwoners, bewoners van de streek, toeristen en ruimtelijke ordening, sport);
Douwe Prinsse (bouwzaken,
ondernemers in de centrale kernen stijgt.
René de Vent (cultuur,
bibliotheken)
Wat hebben we gedaan?
Multifunctionele centra en dorps- en buurthuizen leveren een belangrijke bijdrage aan ontmoeting en
behoud onderlinge hulp.
Woningstichting De Veste en de werkgroep hebben een definitief ontwerp gekozen voor het nieuwe
MFC Gramsbergen. Vervolgens zijn samen met de architect de ruimtes per participant en de
algemene ruimtes definitief bepaald.
Het MFC Balkbrug is geopend en loopt goed. In 2010 en 2011 wordt onder begeleiding van De Stuw
de programmering en beheer van het gebouw verder vormgegeven om de continuïteit in de toekomst
te waarborgen.
In “de Norden” heeft de wijkvereniging ondersteuning van de Stuw gekregen. Er zijn nu voldoende
bestuursleden en het activiteiten aanbod richting de wijk is uitgebreid.
Een aantal partijen heeft aangegeven interesse te hebben in een MFC Bruchterveld. Uit deze partijen
is een werkgroep opgericht, die de plannen voor een MFC verder uitwerkt. Wij merken daarbij op dat
er in deze investeringsperiode (t/m 2014) geen geld beschikbaar is voor nieuwe MFC’s.
1. ’t Centrum Dedemsvaart
Sinds september 2009 geeft de gemeente invulling aan de bedrijfsvoering en exploitatie van
gebouw ’t Centrum. In 2010 is een nota van uitgangspunten besproken met mogelijke
participanten, de wensen zijn geïnventariseerd en er is een eerste programma van eisen
vastgesteld. In 2010 is het plan van aanpak voor de realisatie van een nieuw MFC in
Dedemsvaart vastgesteld. Veel aandacht in dit plan gaat uit naar de participerende partijen en
naar de inbreng van de burgers/gebruikers.
Tevens is ter voorbereiding op het raadsbesluit begin 2011 een eerste schets renovatie/
nieuwbouw gemaakt. In het raadsvoorstel van februari 2011 wordt tevens gevraagd een
voorbereidingskrediet van € 150.000, = beschikbaar te stellen.
2. In de sport willen we de privatisering van kleedkamers stimuleren. De voetbalvereniging
Bergentheim heeft ingestemd met privatisering. Momenteel zijn we in gesprek met de voetbalverenigingen
EMMS en Lutten.
3. Ook het afgelopen jaar hebben we geïnvesteerd in de centrale voorzieningen voor onze inwoners.
i

‘10
Jaarverslag
Sportboulevard Hardenberg
Op 8 juli 2010 is het kunstwerk C I Love You in Dedemsvaart opgeleverd in samenwerking met
2 basisscholen. In Gramsbergen loopt op dit moment het vergunningentraject voor een kunstwerk van
Jeroen Doorenweerd. De verwachting is dat dit werk in mei/juni 2011 zal worden gerealiseerd.
Kostenoverzicht programma Voorzieningen
In de oktobervergadering stelde de raad voor de uitvoering van de sportboulevard Jan Weitkamplaan
zuidzijde (1e fase atletiek, beachcourt en de noodzakelijke infrastructurele werkzaamheden) een
krediet beschikbaar van (afgerond) € 3.5 miljoen euro.
Op 25 november werd het voorontwerp bestemmingsplan ter inzage gelegd.
Het plan van aanpak is gereed. Momenteel wordt hard gewerkt aan de verwerving van de
noodzakelijke gronden.
Programma Voorzieningen
Begroting voor Begroting na Realisatie begrotingsjaar 2010
Baten 3.858 4.101 4.413
Lasten -19.599 -26.419 -22.965
Saldo -15.741 -22.318 -18.552
11
In 2010 zijn in samenspraak met de Stichting Sportvoorzieningen Kruserbrink de financiële
randvoorwaarden voor realisatie afgerond. Eind 2010 is een start gemaakt met de feitelijke
werkzaamheden. Met honk- en softbalvereniging ‘Cubs’ zijn gesprekken gevoerd over de
haalbaarheid van realisatie van een eigen onderkomen.
De Gashouder in Dedemsvaart is op 10 september 2010 officieel geopend. De Historische Vereniging
Avereest heeft na 10 september 2010 de exploitatie voor haar rekening genomen.
i

‘10
Jaarverslag
Om vitale kernen te houden, is het nodig dat alle leeftijdsgroepen
daar kunnen blijven wonen. Vanwege demografische ontwikkelingen
(kleinere huishoudens, vergrijzing) moet er anders gebouwd worden.
Daarnaast zijn extra starterswoningen nodig om jongeren te binden.
Wat willen we?
2.2
Wonen
Ambities
1 De gemeente werkt de komende vijf jaar mee aan de realisatie
van 1600 woningen, volgens het gelaagde model, om te
voorzien in de behoefte.
2 Meer jongeren wonen in de gemeente Hardenberg, de leeftijdscategorie
15-30 jaar groeit met 5%.
3 Ouderen kunnen langer zelfstandig en naar eigen behoefte
blijven wonen.
4 Meer mensen met hogere inkomens binden zich aan de
gemeente Hardenberg. De gemeente werkt mee aan 100
woningen in het topsegment.
Een deel van de nieuwe of gerenoveerde woningen kent een
hoge architectonische dan wel gebruiksvriendelijke kwaliteit.
Bij nieuwbouw of grootschalige renovatie wordt een wijk
levensloopbestendig. De gemeente Hardenberg biedt een
aantrekkelijke en groene woonomgeving.
Portefeuillehouder(s)
Douwe Prinsse
Douwe Prinsse
Douwe Prinsse
Douwe Prinsse en Jannes Janssen
i

‘10
Jaarverslag
Wat hebben we gedaan?
De doelstelling uit het vorige woningbouwprogramma, 1.600 woningen, is gerealiseerd.
Voor de periode 2008-2012 is een nieuwe doelstelling geformuleerd, namelijk 1.450 woningen.
2008 is een topjaar in de woningproductie geweest (500 woningen). In 2010 is de crisis ook in
Hardenberg merkbaar geworden. In 2010 zijn ca. 150 woningen gereedgekomen.
3. Ook ouderen willen wij binden aan Hardenberg en hen in staat stellen om langer zelfstandig te
blijven wonen.
Alle in 2010 in aanbouw zijnde seniorenwoningen (57) zijn opgeleverd. Met de realisatie van het
herstructureringsplan Oranjewijk Dedemsvaart is nog niet gestart maar de start is aanstaande.
1. Om de woningbouwproductie te stimuleren is in 2010 gebruik gemaakt van de tweede en de
derde tranche van de Tijdelijke stimuleringsregeling woningbouwprojecten van het Rijk. Voor de
tweede tranche zijn alle aanvragen (50 woningen) toegekend, echter 1 project (12 walwoningen
in Kotermeerstal-oost) is niet tijdig gestart vanwege gebrek aan kopers.
Bij de derde tranche is subsidie verkregen voor uiteindelijk 96 woningen, verdeeld over 6 projecten.
In totaal is dus voor 136 woningen een stimuleringssubsidie verkregen. Met de bouw van al deze
woningen is tijdig gestart (harde subsidie voorwaarde was start bouw vóór 1 januari).
In het voorjaar van 2010 is de bouw van de eerste fase van De Praam gestart. Inmiddels is het
hoogste punt bereikt. Onlangs is de bouw van de kleinschalige woonvoorziening in Slagharen
(Moeshoek) officieel van start gegaan. Met het bouwplan voor een kleinschalige woonvoorziening
in Bergentheim is nog niet gestart maar de voorbereidingen zijn in volle gang. De kleinschalige
zorgwoonvoorziening in Holthone is door de zorgpartij vooralsnog geparkeerd. De blokken
Meander en Overlaat van het woonservicegebied Marsch Kruserbink zijn opgeleverd en in
gebruik genomen.
2. Door startersleningen aan te bieden en de bouw van “goedkope” woningen, stimuleren wij met
name jongeren om zich te binden aan Hardenberg.
4. Hoewel momenteel landelijk de vraag in de bovenkant van de woningmarkt niet groot is, loopt
de verkoop in het plan Parcours redelijk in de pas met de planning.
13
In 2010 zijn 52 startersleningen verstrekt, waarvan 49 voor een bestaande woning.
2010 is daarmee het recordjaar. Op 31 december 2010 is het totaal aantal verstrekte
startersleningen 168. Hardenberg staat daarmee nog steeds aan kop in de provincie.
In mei 2010 bleek dat het zogenaamde verdubbelingsfonds van het Rijk per eind mei was
uitgeput. De provincie heeft als reactie daarop de Overijsselse gemeenten de helpende hand
gereikt door 50% van een starterslening te financieren (was 25%).
Bij een groot deel van de gerealiseerde woningbouw is (en wordt) ruime aandacht besteed aan
de ruimtelijke, architectonische en gebruiksvriendelijke kwaliteit.
Rood voor rood aanvragen worden beoordeeld op hun bijdrage aan versterking van de
ruimtelijke kwaliteit.
Een informatiebijeenkomst over de nieuw op te zetten werkwijze heeft in de raad
plaatsgevonden. De nieuwe welstandsnota zal in 2011 worden vastgesteld.
Het geplande “goedkope” woningproject (Moeshoek) heeft helaas niet tot het gewenste resultaat
geleid. Wel zijn projectmatig 10 “goedkope” woningen gerealiseerd in Baalder en zijn er 10 in
aanbouw in Bergentheim. Verder is met 2 projecten “goedkope” woningen in Marslanden
begonnen (22 woningen Van Dijk en Oude Lenferink en 8 Rotij).
i

‘10
Jaarverslag
Door op diverse locaties in de verschillende kernen de entrees te verfraaien wordt een bijdrage
geleverd aan een positief beeld van de openbare ruimte en de beleving van de betreffende kern.
Het plan verfraaiing entrees van kernen is in samenwerking met Plaatselijke Belangen opgestart.
Nagenoeg alle belangenverenigingen hebben in 2010 plannen ingediend voor hun kern.
De ingediende plannen zijn door de gemeente getoetst en, soms na enige aanpassingen,
goedgekeurd.
De beschikbare budgetten zijn inmiddels overgemaakt aan de betreffende belangenverenigingen.
Verschillende belangenverenigingen zijn inmiddels enthousiast aan de slag gegaan met het
verfraaien van de entrees van hun dorp.
Een aantal belangenverenigingen zal in de eerste helft van 2011 aan de slag gaan om de
geplande verfraaiingen te realiseren.
Kostenoverzicht programma Wonen
Programma Wonen
Begroting voor
wijziging
Begroting na
wijziging
Realisatie begrotingsjaar
2010
Baten 22.961 44.343 34.865
Lasten -24.597 -53.108 -41.686
Saldo -1.636 -8.765 -6.821
14
i

‘10
Jaarverslag
Het bevorderen van zelfredzaamheid is de beste manier om kwetsbare
groepen te helpen. Indien mensen niet voor zichzelf kunnen zorgen,
moet de gemeente (tijdelijk) een vangnetfunctie vervullen. De
gemeente wil dat publiek geld bij de juiste persoon terecht komt, met
persoonlijke in plaats van generieke steun. De Wet maatschappelijke
ondersteuning is een belangrijk wettelijk kader voor het gemeentelijk
beleid.
Wat willen we?
2.3
Kwetsbare
groepen
Ambities
1 Meer jongeren hebben een startkwalificatie, waaronder een HAVOdiploma.
Onderliggend hierbij is de doelstelling dat het gemiddelde opleidingsniveau
in de gemeente Hardenberg geleidelijk omhoog gaat.
2 De arbeidsparticipatie gaat omhoog
We versterken de koppeling van aanbod en vraag naar arbeid.
3 Bevorderen van gezonde leefstijlen
a. Meer inactieve mensen komen in beweging.
3 Bevorderen van gezonde leefstijlen
b. Minder problematisch middelengebruik en minder psychosociale problematiek.
3 Bevorderen van gezonde leefstijlen
c. Geweld gericht op kinderen, vrouwen en mannen zal vaker stoppen.
Portefeuillehouder(s)
Jannes Janssen
René de Vent
Douwe Prinsse (sport)
Jannes Janssen (volksgezondheid)
Jannes Janssen
Jannes Janssen
i

‘10
Jaarverslag
16
4 Uitvoering van de Wet maatschappelijke ondersteuning
Douwe Prinsse/ René
a. Mensen kunnen zo lang mogelijk zelfstandig wonen.
de Vent
4 Uitvoering van de Wet maatschappelijke ondersteuning
René de Vent
b. Mantelzorgers kunnen zorg verlenen zonder dat dit schade toebrengt
aan zichzelf, betaald werk of hun maatschappelijke participatie.
Mantelzorgers blijven zelfredzaam.
4 Uitvoering van de Wet maatschappelijke ondersteuning
René de Vent
c. Het aantal vrijwilligers en de uren vrijwilligerswerk blijven gelijk.
Wat hebben we gedaan?
1. Ook in 2010 zijn we op diverse fronten bezig geweest om jongeren meer uitzicht op een
betaalde baan te geven. Dit doen we o.a. door in te zetten op opvang, educatie en werk.
In 2010 is met voorschoolse voorzieningen en onderwijs een nieuwe Lokale Educatieve Agenda
2010-2012 vastgesteld. De thema’s uit de periode 2009-2010 krijgen alle een vervolg. Er zijn
twee thema’s toegevoegd: ‘monitoring resultaten en kwaliteit” en “krimp”.
Onderwijskansen
In oktober 2010 waren er 109 doelgroeppeuters op de speelzalen ca. 60% o.g.v. van lage
vooropleiding ouders en 40% o.g.v. sociaal medische indicatie van het consultatiebureau van
de JGZ. T.o.v. oktober 2009 was er in oktober 2010 een toename met 16 doelgroeppeuters op
de speelzalen.
In de 2e helft van 2010 is gestart met de invoering van de Wet Oke. Het doel is meer en betere
voorschoolse educatie: meer dagdelen, meer begeleiding en werken met een evidence based
methode. Het onderzoek naar een combinatie van voorschoolse logopedie en reguliere
logopedie is gerealiseerd. Er is gestart met een samenhangende en ingedikte aanpak. Deze is
achterhaald door het voornemen van bezuinigingen op de reguliere logopedie. Het voornemen is
de voorschoolse logopedie in stand te houden
Zorg in en om de school
De zorgstructuur in en om de school is vastgesteld. Elke school neemt deel in de Zorg Advies
Team en is dus aangesloten op het CJG.
Opvoedingsondersteuning
Nagenoeg alle CJG medewerkers zijn inmiddels opgeleid volgens Triple P. Ook is een groot
aantal interne begeleiders binnen de scholen in Triple P geschoold. Er komt een vervolg. Door
de provincie is extra subsidie beschikbaar gesteld voor verdere scholing en implementatie.
Opleidingsaanbod een Leerwerkloket
Het project “Binden en Blijven” is eind 2010 succesvol beëindigd. Er zijn 456 duale trajecten en/
of EVC’s gerealiseerd. De doelstelling was 600. In tijden van een teruglopende economie mag
het resultaat voldoende genoemd worden.
Het project krijgt een vervolg met een rijkssubsidie aan het UWV voor het instandhouden van
een leerwerkloket.
In 2010 is in het kader van het RTC de opleiding installatietechniek van start gegaan met 18
leerlingen. De opleiding wordt verzorgd door het Alfa-college. De leerwerkbedrijven in de
installatiebranche hebben zich verenigd in de Stichting RTC Installatietechniek.
Leerplicht en voortijdig schoolverlaten
De “Leerplichtmap” (Getiteld: “Gezamenlijke aanpak schoolverzuim “) is op 15 april 2010
vastgesteld in het bestuurlijk LEA-overleg en ondertekend door alle in deze gemeente werkzame
schoolbesturen van het p.o., v.o. en mbo.
Het aantal jongeren (18-27 jarigen) zonder startkwalificatie was in november 2010 546.
Dat is een aanzienlijke daling ten opzichte vanmaart 2010. Toen hadden 627 jongeren in die
leeftijdscategorie geen startkwalificatie. Een bijzondere doelgroep hierbinnen is de groep
jongeren die geen uitkering, geen werk en geen school heeft. Dit zijn 86 jongeren. Met 15 van
deze jongeren is in 2010 van start gegaan met het project “Wij gaan ervoor”.
i

‘10
Jaarverslag
17
Het jongerenloket is in 2010 van start gegaan. Het loket fungeert als pilot Integrale
dienstverlening van UWV Werkbedrijf en gemeente. Er hebben zich 70 jongeren gemeld met wie
een traject scholing, werk of hulp van start is gegaan.
Brede School
In 2009 zijn contacten gelegd met scholen in Dedemsvaart, Lutten/Schuinesloot, Bergentheim
en Kloosterhaar. Alle scholen waren positief over het brede school concept. Er zijn netwerken
gevormd met andere kernpartners in het eigen dorp. Voor alle gebieden geldt dat men wil
werken aan de thema’s taal, motoriek en de relatie naar de zorg.
In 2010 zijn plaatselijk de structuren verstevigd en er zijn (m.i.v. 1-2-2010) combinatiefunctionarissen
benoemd (3.8 fte sport en 1 fte taal/cultuur. De combinatiefunctionarissen sport hebben
o.a. lessen uitgevoerd, werkplannen bewegingsonderwijs gemaakt, leerkrachten gecoacht en
buitenschoolse activiteiten opgezet, i.s.m. de plaatselijke verenigingen. De combinatiefunctionarissen
cultuur hebben m.b.v. projecten laten zien dat kunst en cultuur een positieve bijdrage
leveren aan taalontwikkeling van kinderen.
Maatschappelijke stages
De stagemakelaar van De Stuw ondersteunt de scholen bij de ontwikkeling en uitvoering van
maatschappelijke stages. Daartoe is een convenant gesloten. Bijvoorbeeld met De 7 Linden,
het Vechtdal College en de afdeling BOR van de gemeente Hardenberg is in Dedemsvaart een
doorlopend stageproject (“Dedemsvaart schoon heel en veilig”) opgezet voor eerste- en
tweedejaars leerlingen. Ongeveer 200 leerlingen gaan ongeveer 20 stageuren invullen.
Er is een speciale website gemaakt, stageonehardenberg.nl, die is bedoeld voor leerlingen,
scholen en stagebieders. Deze website geldt inmiddels als voorbeeld voor Overijssel.
Regionaal Techniek Centrum
In 2010 is het Regionaal Techniek Centrum van start gegaan met de MBO Installatietechniek.
Het is de bedoeling dat meer opleidingen in de technische sector volgen. Voor de actuele stand
van zaken verwijzen wij u naar het voorstel dat in mei 2011 in de raad aan de orde is.
Windesheim HBO-Centrum
Op grond van het doorontwikkelplan heeft in 2010 het Windesheim HBO-centrum in Hardenberg
een vervolgsubsidie ontvangen. Er is een Raad van Advies van werkgevers samengesteld om
gemeente en Windesheim te ondersteunen bij het rendabel maken van het HBO-centrum. Het
blijkt moeilijk te zijn voldoende match te krijgen tussen het aanbod en de vraag en daardoor
structureel voldoende scholing en opleiding op MBO+ en HBO-niveau in Noord Oost Overijssel
te organiseren.
Onderwijshuisvesting
De subsidieregeling “regeling binnenklimaat huisvesting primair onderwijs” is fysiek in oktober
2010 afgerond. Een 8-tal scholen van diverse denominaties zijn hierin voorzien.
Het IHP is in 2010 voorbereid. Vanaf maart 2011 is een proces met de schoolbesturen gestart
dat voor 1 januari 2012 moet leiden tot eerste concrete resultaten in de richting van een integraal
huisvestingsplan.
Opvoeding en bescherming
Begin 2010 is het CJG van start gegaan in de hele gemeente. Er is o.a. ingezet op de
samenwerking met voorschoolse voorzieningen en het onderwijs. Tevens heeft de GJG
organisatie gestalte gekregen. In het tweede kwartaal van 2011 wordt een evaluatie “Eén jaar
CJG” aangeboden. Het EKD is inmiddels ingevoerd.
Crisisopvang jongeren
Van de crisisopvangplaatsen voor jongeren wordt nauwelijks gebruik gemaakt. Met de RIBW
als uitvoerende organisatie zijn (financiële) afspraken gemaakt over efficiënter gebruik van de
plaatsen voor noodopvang van volwassenen en voor beschermd wonen.
Vrije tijd
In augustus 2010 is jongerencentrum Insite gesloten. Er is in overleg met de Stuw gekozen voor
een meer ambulante en wijkgerichte aanpak van het jongerenwerk, waarbij gebouw Center een
i

‘10
Jaarverslag
multifunctioneel karakter krijgt en mede dienst gaat doen als ruimte waar activiteiten voor
Ook jongeren met een zeer grote afstand tot de arbeidsmarkt ontvangen begeleiding van de
jongeren worden georganiseerd. Deze aanpak sluit aan bij de werkwijze waarmee eerder in
gemeente, zoals bijvoorbeeld in het project “Wij gaan er voor!” In dit project worden jongeren uit
Dedemsvaart is gestart en die goed loopt.
de moeilijkste categorie begeleid naar een keuze voor werk en/of scholing.
In Dedemsvaart biedt het jongerenwerk activiteiten aan in o.a gebouw ‘t Centrum.
In het MFC in Dedemsvaart wordt een multifunctionele ruimte gereserveerd voor jongerenwerk.
Er waren eind 2010 ongeveer 600 bijstanduitkeringen. Dat is een groei van ruim 7% ten opzichte
Dit is nog in ontwikkeling.
van eind 2009. Omdat er in de loop van 2010 een bijstelling in negatieve zin is geweest van de
De JOP in de Norden is gerealiseerd. Cafe3d.nl loopt goed.
rijksbudgetten, zal er een aanzienlijke overschrijding ontstaan.
Speelruimtebeleid
Om de gevolgen van de crisis zoveel mogelijk te beperken hebben enkele werkgevers de
Er is geen evaluatie geweest van het speelruimtebeleid in afwachting van de bezuinigingen.
handen ineen geslagen om een arbeidspool op te zetten, waarin personeel wordt ondergebracht
De oplevering van de speelvoorziening in het Kruserbrinkpark is uitgesteld naar voorjaar 2011.
waarvoor tijdelijk geen werk is. Deze arbeidspool - de naam is inmiddels veranderd in
”Transfercentrum” - is van start gegaan en er is een projectleider aangesteld. In de loop van
2. We willen de arbeidsparticipatie vergroten door het versterken van de koppeling van aanbod en
2011 zal duidelijk worden of het een succesvolle aanpak is.
vraag naar arbeid. In 2010 zijn we gestart met het jongerenloket. In het jongerenloket werken we
samen met het UWV-werkbedrijf in een verregaande vorm van integrale dienstverlening.
In het participatiebudget zijn de geldstromen van de Wet Inburgering, De Wet Educatie en
Beroepsonderwijs en het Werkdeel van de WWB (het budget dat voor re-integratietrajecten
Met Larcom zijn afspraken gemaakt om met mensen van de wachtlijst (25 deelnemers) een
bedoeld is) samengevoegd. Over de wijze waarop de prestaties gaan meetellen in de hoogte
zogenaamd voortraject te starten, zodat ze actief bezig zijn en toe kunnen groeien naar werk,
van de budgetten is nog geen duidelijkheid. Gezien de ontwikkelingen in de richting van één
waarbij ook geprobeerd wordt om ze bij reguliere werkgevers in te zetten. Die samenwerking
regeling aan de onderkant van de arbeidsmarkt, is het ook maar zeer de vraag of dit überhaupt
met Larcom (ook voor mensen met een WWB-uitkering en zonder SW-indicatie; 25 deelnemers)
nog verder uitgewerkt gaat worden.
heeft inmiddels in een aantal gevallen geleid tot uitstroom of detachering bij werkgevers.
18
In november is een bijeenkomst georganiseerd met de titel 500 banen of ballonnen. Er is zicht
3a
In 2009 heeft u ingestemd om als gemeente deel te nemen aan een 2-tal landelijke
impulsregelingen: de impuls Nationaal Actieplan Sport en Bewegen (NASB) en de impuls Brede
gekregen op de vervangingsvraag per branche in de komende vier jaren en 15 jongeren worden
Scholen, sport en cultuur (inzet van combinatiefuncties).
geplaatst bij werkgevers. Het gaat hier om jongeren zonder startkwalificatie of jongeren met een
Door de inzet van deze twee impulsregelingen wordt een goede ondersteuning gegeven aan de
afgebroken opleiding. We gebruiken de systematiek van een banencarrousel, zodat jongeren op
Brede Schoolontwikkeling in de (nieuwe) onderwijskansen/VVE gebieden
diverse werkplekken ervaring kunnen opdoen.
Eind 2010 hebben ongeveer 90 jongeren een traject in het kader van de Wet Investeren in
Jongeren (WIJ). We hebben alle jongeren in de leeftijd van 18 tot 27 jaar in beeld.
i

‘10
Jaarverslag
19
Combinatiefunctionarissen sport en cultuur zijn heel 2010 ingezet in vier brede schoolgebieden.
In deze gebieden zijn ze binnenschools en buitenschools aan de slag geweest met:
• Het geven van een kwaliteitsimpuls aan het bewegingsonderwijs op diverse basisscholen.
• Het aandacht besteden aan sport, bewegen en gezondheid op de scholen. Dit mede met
behulp van het project “IK Lekker fit”.
• Een brug te slaan tussen het onderwijs en de sport(verenigingen) om zodoende te drempel
voor kinderen te verlagen om te gaan bewegen. Inmiddels zijn er al met diverse
sportverenigingen en scholen gezamenlijk projecten geweest.
• Een naschools sport en cultuuraanbod te creëren i.s.m. verenigingen.
• De verenigingen te ondersteunen en te adviseren om deze maatschappelijke functie te kunnen
vervullen.
Verschillende succesvolle beweeginterventies zijn in 2010 georganiseerd en uitgevoerd. Deze
interventies richten zich met name op de kwetsbare groepen. De doelgroepen die hieronder
vallen zijn; jeugd en jongeren (in preventieve en curatieve zin), ouderen, mensen in de bijstand,
mensen met een chronische aandoening. Enkele voorbeelden van interventies zijn:
• Kies je Sport / Ken je Kunst
Heel veel leerlingen van de groepen 6,7 en 8 hebben kennisgemaakt met een sport en/of
cultuurcursus. In 2011 gaat dit project trouwens online.
• Project “Denken en Doen” van Bridgebond Nederland (55+)
4 groepen van ongeveer 30 deelnemers zijn in oktober 2010 met dit project gestart. In 2011
krijgen deze deelnemers een aanbod van beweegactiviteiten aangeboden.
• Project “IK Lekker fit!?” i.s.m. Zilveren Kruis Achmea
22 basisscholen in de gemeente Hardenberg zijn IK Lekker fit scholen en besteden op hun
school aandacht aan een lesprogramma over bewegen, voeding en gezonde keuzes.
• Verenigingsondersteuning
Met de sportservice Overijssel is een samenwerkingsovereenkomst gesloten. Op deze manier
bestaat de mogelijkheid om verenigingen waar nodig te ondersteunen en te adviseren met
behulp van professionele ondersteuners.
3b
3c
4a
Om de verschillende interventies (vanuit de impuls NASB) en de inzet van de combinatiefunctionarissen
sport onder één paraplu te laten vallen en zo eenduidig met één boodschap naar
buiten te treden wordt met ingang van 2011 gestart met een gezonde en actieve leefstijlcampage
“BEWEEG MEE!” Alle initiatieven op het gebied van bewegen en gezondheid zullen onder deze
paraplu gecommuniceerd worden.
De uitvoering van het plan van aanpak matiging middelengebruik verloopt volgens plan. In de
oriënterende ronde van 1 maart 2011 hebben wij u geïnformeerd over de laatste stand van
zaken en de conclusies en aanbevelingen alcoholmatigingsbeleid.
Huiselijk geweld moet op adequate wijze worden aangepakt. Hiervoor zijn de volgende acties
ingezet:
• Er is een presentatie over de Meldcode kindermishandeling aan professionals en organisaties
gegeven.
• Er is een subsidie verstrekt aan Kadera (SHG) om trainingen aan te bieden aan
CJG-medewerkers met als doel het bevorderen van deskundigheid m.b.t. het signaleren en
handelen bij huiselijk geweld. Het voorlichtingsprogramma gaat ook in 2011 door.
• Er zijn 7 huisverboden opgelegd in 2010.
• De ketencoordinatie rond het tijdelijk huisverbod in het kader van huiselijk geweld wordt
uitgevoerd door de gemeente Hardenberg. De procescoordinatie rond het tijdelijk huisverbod
is naar het CJG/Carinova gegaan.
• De gemeente Hardenberg heeft een intentieverklaring Regionale Aanpak Kindermishandeling
getekend. Een regionaal en lokaal gezamenlijke aanpak van kindermishandeling (de RAAK
aanpak) een beproefde methode voor het effectief voorkomen, bestrijden en beperken van de
gevolgen van kindermishandeling.
De individuele verstrekkingen in het kader van de Wmo (zoals woningaanpassingen, hulp bij het
huishouden, rolstoelen, scootmobielen en vervoersvoorzieningen) leveren een bijdrage aan het
langer zelfstandig kunnen blijven wonen.
i

‘10
Jaarverslag
Er wordt nadrukkelijk aandacht besteed aan de nazorg van de geleverde voorzieningen. Enkele
In 2009 is het project vertrouwenspersonen van start gegaan in “de Norden” en “de Krim”.
maanden nadat de voorziening is verstrekt wordt met betrokkene contact opgenomen en
Op basis van de ervaringen is besloten het project vertrouwenspersonen (thans sleutelfiguren
geïnformeerd of de voorziening voldoet. Tevens wordt gevraagd of de voorziening een bijdrage
genoemd) uit te breiden voor de gehele gemeente.
levert aan het zelfstandig worden of het meedoen aan het maatschappelijk verkeer.
4b
Er is subsidie verstrekt voor een voorlichtingsprogramma op basisscholen over mantelzorg. Alle
Met woningcorporaties zijn afspraken gemaakt in het kader van het woonplan 2008-2012.
basisscholen hebben aan het project deelgenomen. Eind 2010 heeft een afsluitende activiteit
In 2010 is opdracht gegeven tot het doen uitvoeren van een 0-meting met betrekking tot
plaatsgevonden. Hiermee is het project succesvol afgerond.
woonservicegebieden.
Er heeft tot nu toe slechts een enkele aanmelding plaatsgevonden voor het project
In het nieuwe gebouw van de Praam is ruimte gereserveerd voor een Buurtkamer. De Stuw gaat
“Mantelzorger Tijd voor Jezelf”. Inmiddels zijn ook contacten gelegd met andere hulpverleners
binnenkort een peiling doen naar de behoefte. Bij voldoende belangstelling worden vrijwilligers
om mantelzorgers voor dit project aan te melden.
geworven.
Er vindt inhoudelijke samenwerking plaats tussen Wmo-Ingang en Carinova met betrekking tot
Voor crisissituaties zijn opvangplaatsen beschikbaar. Hier kunnen mensen in crisis voor een
mantelzorgondersteuning. Aanmeldingen voor mantelzorgondersteuning kunnen via
korte periode worden opgevangen. Doel is deze mensen zo snel mogelijk weer zelfstandig te
Wmo-Ingang worden gedaan.
laten functioneren.
De mantelzorgconsulent van Carinova houdt, indien de mantelzorger dit wenst, spreekuur bij
Wmo-Ingang.
In 2010 zijn alle personen waarvan bekend was dat zij geen begeleiding meer kregen als gevolg
van de pakketmaatregel AWBZ door de Stuw benaderd (195 personen). Gebleken is dat het
Vanaf 1 januari 2010 wordt alleen Carinova gesubsidieerd voor het uitvoeren van activiteiten van
over grote deel van deze personen alternatieven heeft gevonden.
mantelzorgondersteuning.
Ten aanzien van 43 personen zijn nadere acties ondernomen.
20
De gemeente is verplicht om geindiceerden een aanbod te doen, waarbij gekozen kan worden
4c
Het Servicepunt Vrijwilligerswerk van De Stuw heeft activiteiten aangeboden voor
deskundigheidsbevordering, themabijeenkomsten en bemiddeling bij vraag en aanbod van
tussen een alfahulp of een verzorgende in dienst van een zorginstelling. In 2010 zijn hierover
vrijwilligerswerk. Verder is de “Vliegende Brigade” operationeel en vast onderdeel geworden van
nadere afspraken gemaakt met de zorgaanbieders. Cliënten kunnen vanaf 1 januari 2010 naast
het servicepunt. Verenigingen kunnen hiermee een beroep doen op bestuurlijke ondersteuning,
zorg in natura en het PGB kiezen voor een zgn. PGB+, waarbij de cliënt een overeenkomst sluit
indien ze in problemen komen. De hulp van de vliegende brigade is 1 keer ingeroepen.
met een servicebureau PGB die de werkgeverszaken voor de cliënt regelt.
Met deze activiteiten is een belangrijke bijdrage geleverd aan de continuïteit van het vrijwilligerswerk.
Het eenmalige vrijwilligerswerk is gestimuleerd door de projecten van De Stuw/St. Present.
i

‘10
Jaarverslag
In 2010 heeft de gemeente voor de vierde keer meegedaan aan NL Doet en zich weer ingezet
als vrijwilligers (voorheen Make a Difference Day). Dit jaar hebben voor het eerst ook
ambtenaren meegedaan aan dit project.
De waardering voor de vrijwilligers komt ook tot uitdrukking in:
• Maandelijks heeft de Wmo vrijwilliger van de maand een bos bloemen gekregen en komt
hiervan een publicatie in de “Kijk op Hardenberg”.
• Alle vrijwilligers die 12 ½, 25 of 40 jaar vrijwilligerswerk doen hebben een theatervoorstelling
aangeboden gekregen in theater De Voorveghter. Ze konden kiezen uit 3 voorstellingen.
Kostenoverzicht programma Kwetsbare Groepen
Programma Kwestbare groepen
Begroting voor Begroting na
wijziging wijziging
Realisatie begrotingsjaar 2010
Baten 26.089 27.244 26.337
Lasten -43.097 -49.436 -45.812
Saldo -17.008 -22.192 -19.475
21
i

‘10
Jaarverslag
100% veiligheid kan de gemeente niet garanderen, de verantwoordelijkheid
voor veiligheid ligt ook bij de samenleving. In het
spanningsveld tussen de behoefte aan veiligheid en de onmogelijkheid
om veiligheid te garanderen, wil de gemeente inzetten op preventie,
handhaving en stimulering van de eigen verantwoordelijkheid.
Wat willen we?
2.4
Veiligheid en
openbare
ruimte
Ambities
1 De fysieke openbare ruimte en de voorzieningen die zich daarin
bevinden, zijn schoon, heel en veilig.
2 Het toezicht in de openbare ruimte komt in goede afstemming tussen
gemeente, politie en stadswachtorganisatie tot stand.
3 De gemeente geeft prioriteit aan structuurgroen en legt de verantwoordelijkheid
voor het groene aanzien van de directe woonomgeving
bij de bewoners.
Daarom kunnen inwoners 5 % van de groenvoorzieningen in de woonwijken
van de gemeente overnemen.
4 De verkeersveiligheid verbetert, waarbij het aantal slachtoffers met
lichamelijk letsel op gemeentelijke wegen de komende vijf jaar daalt.
5 Betrokken organisaties signaleren vroegtijdig overlastsituaties in
buurten en wijken, zodat we oplopende problemen kunnen voorkomen.
Het gevoel van burgers ten aanzien van veiligheid in een wijk blijft op
het huidige niveau.
6 Instellingen en inwoners ondervinden 5% minder administratieve
lastendruk van de gemeentelijke regelgeving en de regelgeving die de
gemeente uitvoert.
Portefeuillehouder(s)
Jannes Janssen; Bert
Meulman
Bert Meulman
Jannes Janssen
Jannes Janssen
Bert Meulman
i

‘10
Jaarverslag
23
7 Er vinden minder overtredingen van regelgeving plaats door actieve Jannes Janssen
communicatie en gerichte controles.
Het huidige kwaliteitsniveau op het gebied van milieu blijft gelijk. Bevolking
en planontwikkelaars kennen door preventie een grotere verantwoordelijkheid
voor de fysieke veiligheid.
Wat hebben we gedaan?
1. In samenwerking met scholen en de ROVA is ook dit jaar de gemeentebrede zwerfvuilinzamelingsactie
gehouden en succesvol verlopen. Specifieke gebieden hebben extra aandacht gehad,
zoals de centra en verschillende woonwijken. Ruim 200 scholieren zijn aan de slag geweest.
In 2009 is een onderzoek uitgevoerd naar de effectiviteit van de zwerfvuilinzameling in de
gemeente. Hier zijn diverse verbeterpunten uit naar voren gekomen. Verbeterpunten zoals het
beter bedienen van de “ hotspots”, andere prioritering en het breed uitdragen van de landelijke
actie “ Nederland schoon” zijn toegepast. Intensiever samenwerken tussen afdeling BOR en BM
leidt tot een betere handhaving, kort gezegd wordt de pakkans groter. Evaluatie moet nog plaats
vinden. Planning is dit medio Maart 2011 te doen.
Ook de effectiviteit van de hondenpoepbestrijding is onder de loep genomen. Uit de evaluatie
blijkt dat de plek van de stroken in sommige gevallen nog aandacht behoeft. De meest urgente
meldingen zijn gelijk opgelost. Specifiek de wijk Baalder moeten we in de breedte nog nader
bekijken, hier komen de meeste meldingen van onvrede vandaan. Over het algemeen is men
toch tevreden tot redelijk tevreden over de aanpak van de gemeente Hardenberg in relatie tot dit
thema.
Er is in 2009 en 2010 een aantal concrete acties ingezet, zoals het doorvragen bij melden van
schades en vandalisme. Dit heeft er toe geleid dat er meer schade verhaald is en dus meer
beeld van de daders. Ook zijn zogenaamde hotspots meer in beeld, dit leidt er toe dat er meer
toegepast toezicht kan plaats vinden.
Het project opwaardering woonomgeving is in 2010 voortvarend opgepakt en wordt door
betrokken bewoners zeer gewaardeerd. Binnen de afgesproken kaders is in nauw overleg met
verschillende participanten, plaatselijk belangen organisaties en bewoners een groot aantal
straten aangepakt. De uitvoering is in volle gang. Een aantal straten zijn inmiddels opgeleverd.
In 2011 zal het project een vervolg krijgen en zal aan de raad een tussentijdse evaluatie worden
aangeboden.
In 2010 is het overgrote deel van de bebording in de gemeente in eigen beheer
geïnventariseerd. Voor een deel van de kernen zijn er analyses uitgevoerd en de uitvoering
loopt. In 2011 zal het proces een vervolg krijgen en worden afgerond.
In 2010 zijn bij ca. 120 gemeentelijke openbare gebouwen voorzieningen getroffen om de
toegankelijkheid voor mensen met een beperking te verbeteren. Daarbij moet worden gedacht
aan het aanpassen van deurkozijnen, het aanleggen van mindervaliden parkeerplaatsen, het
ophogen van bestratingen, ringleidingen, wegbewijzering e.d.. Het werk is voornamelijk door
plaatselijke bedrijven uitgevoerd die in de maand december nog de laatste werkzaamheden,
i.v.m. de vorstperiode, zullen afwerken. Het project is binnen het beschikbare krediet afgerond.
2. Het toezicht in de openbare ruimte is een impuls gegeven door afstemming en samenwerking
van de toezichthouders van de gemeente, politie, brandweer en TVH.
De “Toezichthouders Veiligheid van de gemeente Hardenberg” werken nauw samen met de
politie, waarbij in 49 gevallen overlast en vandalisme op grond van de APV bepalingen werd
bestreden.
We spelen in op instrumenten als de wet bestuurlijke boete of de bestuurlijke strafbeschikking om zo
lichtere overtredingen in het publieke domein snel en doeltreffend aan te kunnen pakken.
i

‘10
Jaarverslag
Daarmee kan ook een antwoord gevonden worden op het toenemende aantal schadegevallen
aan publieke eigendommen, dat onder meer een relatie heeft met het uitgaansgeweld.
De bestuurlijke boete voor overlast en dergelijke is per 1 oktober 2010 ingevoerd en wordt in het
publieke domein toegepast door de TVH-er.
Het bedrag aan schade is ten opzichte van vorige jaren verminderd door meer gericht toezicht,
toepassing van de Kwaliteitsmeter Veilig uitgaan, waarbij de horeca ook zelf haar
verantwoordelijkheid neemt en door een stringent vergunningenbeleid bij evenementen.
Het bedrag aan schade rond oud en nieuw is eveneens aanzienlijk gedaald ten opzichte van
de bedragen van afgelopen jaren.
De projecten in het VO zijn: VUVT, Verkeersmarkt en 50cc. Daarnaast besteden alle VO scholen
structureel aandacht aan verkeerseducatie (betreft VEVO (Verkeerseducatie Voortgezet
onderwijs)). Projecten voor de overige doelgroepen betreft: BROEM, scootmobieltraining,
campagneborden en Duurzame verkeersveiligheid wijk Baalderveld.
Conform het actieplan hebben alle projecten plaatsgevonden.
In 2010 is het verbeteren van de toegankelijkheid van de belangrijkste haltes uitgevoerd door
deze aan te passen aan de daarvoor geldende ontwerprichtlijnen. De resterende haltes liften
mee met lopende projecten o.a. met de centrumontwikkeling Hardenberg. Voor de realisatie van
laatst bedoelde haltes is uitstel aangevraagd.
24
De speerpunten problematisch middelengebruik en overlast als ook horeca en uitgaansgeweld
vormen onderdelen van het integraal veiligheidsbeleid. Die speerpunten zijn ook terug te vinden
in de activiteitenmatrix 2011, zoals die door de gemeente, politie en het Openbaar Ministerie
vorm en inhoud is gegeven en na vaststelling in de raad is besproken.
3. In 2008 is een plan opgesteld voor herinrichting van het park Kruserbrink. Het realiseren van een
skate- annex meersportenplein, een assortimentstuin, het aanpakken van de onderhoudsachterstanden
en een substantiële uitbreiding van de mogelijkheden tot waterberging staan
daarbij centraal. In 2009 is de uitvoering gestart met het baggeren van de vijver.
De skatebaan in het park Kruserbrink is in gebruik genomen en met de reconstructie van de rest
van het park is in oktober 2010 begonnen. Het resultaat zal worden voltooid en opgeleverd in de
loop van 2011.
4. Ook voor 2010 is een specifiek actieplan verkeersveiligheid opgesteld. In het actieplan ligt een
zwaar accent op projecten voor de doelgroepen 4 t/m 12 jaar (PO) en 12 t/m 16 jaar (VO).
Voor het PO betreft het de volgende projecten: Streetwise, Dode Hoek, Verkeersexamen en
fietscontroles. Daarnaast is aan 4 PO-scholen een bijdrage verstrekt voor de methodische
verkeerseducatie.
De spoorbrug De Haandrik is door Prorail vervangen door een nieuwe stalen brug met vrije
overspanning. Het stroomprofiel van de Vecht is daarbij aangepast. Tevens is de onbeveiligde
overweg (bij fam. Bril) door Prorail voorzien van een AHOB- beveiliging.
In het kader van de mogelijke aanleg van een fietsverbinding over de Vechtdijk tussen
Hardenberg en Gramsbergen, met aansluiting over de Vecht bij de Zwieseborg, heeft in 2010
een flora- en fauna onderzoek plaatsgevonden. Naar aanleiding hiervan worden in overleg met
het waterschap en de groene groepen mogelijkheden onderzocht voor enkele aanpassingen van
het trace. Het plan is vertraagd i.v.m. de ontwikkelingen rond de opwaardering van de N34 en
vanwege de grondverwervingsproblematiek.
In 2007 is aan de hand van een gemeentebrede inventarisatie van objectief en subjectief
verkeersonveilige verkeerssituaties een prioriteitenlijst opgesteld. Doel was door het oplossen
van een aantal knelpunten een bijdrage te leveren aan het verminderen van het aantal
verkeer-slachtoffers.
Een groot aantal van de op deze lijst voorkomende knelpunten is inmiddels aangepakt,
in uitvoering of in de fase van planvoorbereiding.
i

‘10
Jaarverslag
25
Aan de hand van de nog openstaande projecten van de prioriteitenlijst 2007, recente
ongevalsgegevens, analyse politie en subjectieve knelpunten wordt een nieuwe knelpuntenlijst
opgesteld, met een prioriteitstelling. Deze Nota Verkeersveiligheids-knelpunten 2011 is in
concept gereed en kan voorjaar 2011 door de Raad worden behandeld.
In 2010 is in het kader van het Centrumplan Dedemsvaart gestart met de herinrichting van de
Julianastraat volgens het Shared Space principe. Eind april 2011 zal deze herinrichting gereed
zijn.
Op grond van het onderzoek uit 2009 is besloten de Wisseling weer in te richten als
tweerichtingenweg, maar dan wel op basis van een shared space inrichting.
Er is inmiddels een ontwerp gereed, welke ook met de bewoners is gecommuniceerd.
In september 2011 zal begonnen worden met de herinrichting van de Wisseling, welke we in
december 2011 gereed hopen te hebben.
De delen Witte de Withstraat, de nieuwe verbindingsweg Nijenstede en de rotonde aan de
Parkweg zijn in 2010 gerealiseerd conform planning, binnen het budget en met zo min
mogelijk overlast. Voor en tijdens de uitvoering is uitvoerig overleg geweest met bewoners,
overige directe betrokkenen en de handelsvereniging. Deze partijen hebben bij herhaling
aangegeven tevreden te zijn over de wijze van uitvoering en het resultaat.
Het resterende deel van de centrumroute, bestaande uit de delen Verlengde Europaweg en
Bruchterweg, zal worden gerealiseerd in 2012, na gereedkoming van het nieuwe gemeentehuis
en de sloop van het huidige gemeentehuis.
5. De aanpak van het Netwerk buurtoverlast werkt goed in praktijk en in die lijn wordt doorgegaan.
Het Netwerk Buurtoverlast, dat eens in de zes weken bijeen kwam, besprak per vergadering
zo’n 30 gevallen van buurtoverlast. Daarbij was sprake van een goede afstemming tussen de
gemeente, politie, woningcorporaties en welzijnspartners, waardoor buurtconflicten werden
verminderd of opgelost en de leefbaarheid in buurten en wijken is bevorderd.
Naast de casuïsitieke aanpak zijn ook de nodige signalen afgegeven voor een beleidsmatige
vertaling van zorg en welzijn.
Er zijn twee coördinatoren aangesteld om de nazorg van volwassenen en jeugdige
ex-gedetineerden vorm en inhoud te geven aan aspecten als wonen, werken en inkomen met
als uiteindelijke doelstelling het verminderen van recidive.
6. De Wet algemene bepaling omgevingsrecht (Wabo) is uiteindelijk op 1 oktober 2010 in werking
getreden. Dit is een belangrijke stap om de regeldruk voor bedrijven en burgers te verminderen.
De voorgenomen acties zijn alle uitgevoerd. Daarnaast hebben wij een Wabo-krant uitgegeven
die huis-aan-huis verspreid is en hebben wij actief voorlichting gegeven middels twee
bijeenkomsten (in Dedemsvaart en in Hardenberg).
Ook zijn college en raad in een bijeenkomst geïnformeerd over de Wabo.
De Wabo vloeit voort uit het programma de Andere Overheid. Belangrijke maatregelen om de
administratieve lasten te verminderen zijn:
• uniforme procedure en termijnen;
• één loket voor informatie;
• inzet van ICT;
• standaardisering van de indieningsvereisten.
Door het kabinet Balkenende II is becijferd dat er ongeveer 530.000 vergunningen onder de
reikwijdte van de Wabo vallen. Onderzoek heeft uitgewezen dat de omgevingsvergunning kan
leiden tot 200.000 vergunningaanvragen minder per jaar voor burgers en bedrijven en een
reductie van administratieve lasten van € 35 miljoen euro. Daarbij is wel de verwachting
uitgesproken dat voor gemeenten de personele inzet per saldo gelijk blijft.
De medewerkers van de afdeling Bouwen en Milieu merken op dit moment dat heel veel
aanvragers de stukken digitaal aanleveren. Dat scheelt aanvragers enorm in administratieve
lasten. Voor onze organisatie levert dat momenteel veel extra werk op.
Hoewel niet te meten is (of kan worden gemeten) of de doelstelling van 5% is gehaald (of ver
i

‘10
Jaarverslag
wordt overschreden), kan gesteld worden dat de lasten bij burger en bedrijfsleven behoorlijk zijn
afgenomen.
7. Er is gericht gecontroleerd op zowel bouwactiviteiten als op milieu. Door de controles vroegtijdig
te doen, worden overtredingen eerder geconstateerd en kan dus sneller en beter worden opgetreden.
In het kader van de Wabo is qua communicatie ook aandacht besteed aan vergunningvrij
bouwen. Circa 130 milieucontroles zijn uitbesteed aan een extern bureau.
Kostenoverzicht programma Veiligheid en openbare ruimte
Programma
Veiligheid en openbare
ruimte
Begroting voor Begroting na
wijziging wijziging
Realisatie begrotingsjaar 2010
Baten 2.762 2.698 2.709
Lasten -19.088 -24.057 -20.775
Saldo -16.326 -21.359 -18.066
26
i

‘10
Jaarverslag
Het opleidingsniveau van de bevolking is relatief laag. Met de teruggang
in de landbouw staat de vitaliteit van het platteland onder druk.
Het is daarom nodig dat nieuwe economische dragers gezocht worden.
De lokale en regionale bedrijvigheid is de belangrijkste motor van de
Hardenbergse economie, bedrijvigheid zoals de bouw, de zorg en het
toerisme. Minder regelgeving is belangrijk om ondernemers de ruimte
te geven.
Wat willen we?
2.5
Economie
Ambities
1 De gemeente Hardenberg scoort in de beleving van ondernemers
hoger in het ondernemersklimaat.
Ondernemers waarderen de dienstverlening van de gemeente
hoger, zoals via de relatiemanagers.
De samenwerking tussen gemeente en ondernemers is verbeterd.
2 De gemeente heeft voldoende voorraad bedrijventerreinen
om de vraag op te vangen. De duurzaamheid en het particulier
beheer van bedrijventerreinen nemen toe.
3 De bereikbaarheid van de kernen Hardenberg en Dedemsvaart
is vergroot.
Binnen 30 minuten kun je met de auto vanaf de stad Hardenberg
op de omliggende snelwegen/ A-wegen komen.
De trein Twente-Drenthe rijdt twee x per uur met een goede
aansluiting.
De digitale bereikbaarheid is verbeterd met breedbandverbindingen.
Portefeuillehouder(s)
Douwe Prinsse; Bert
Meulman; Jannes
Janssen
Douwe Prinsse; Bert
Meulman; Jannes
Janssen
Bert Meulman; Jannes
Janssen
i

‘10
Jaarverslag
28
4 De stad Hardenberg is een levendige ontmoetingsplek om Bert Meulman; Douwe
uit te gaan, te werken, te winkelen, te recreëren en te wonen. Prinsse
5 Behoud en uitbreiding van de werkgelegenheid komt voornamelijk
via bestaande bedrijvigheid tot stand.
Janssen
Bert Meulman; Jannes
Het percentage starters neemt toe.
6 De voorwaarden voor vestiging van nieuwe of uitbreiding Bert Meulman
van bestaande bedrijven in de zorgsector zijn beter.
De werkgelegenheid neemt in de zorgsector sterker toe dan in
andere sectoren.
7 De gemeente Hardenberg hoort tot de top van toeristische René de Vent
gemeenten in Overijssel. Het aanbod aan overnachtingsmogelijkheden,
voorzieningen, arrangementen en evenementen is
toegenomen en verbeterd, met name gericht op seizoensverbreding
en de bovenkant van de markt.
Wat hebben we gedaan?
1. In 2010 zijn enkele tientallen bedrijfsbezoeken afgelegd door de accountmanager en
bedrijfscontactfunctionaris. We hebben deelgenomen aan 3 beurzen: Businessvakdagen
Hardenberg, ondernemersbeurs Balkbrug en de nationale startersdag.
Verder heeft de afdeling RE een cursus georganiseerd over accountmanagement voor
ondernemers. Meerdere medewerkers van de afdeling RE hebben hier aan deelgenomen.
Ook in 2010 is geïnvesteerd in bedrijventerreinen:
• Het bestemmingsplan Bruchterweg Nieuwe Haven is in voorbereiding. De voorbereidingen
voor het uitdiepen van de haven zijn gestart.
• In 2010 is 1 black spot tot een oplossing gekomen: de voormalige locatie van Precisiemetaal
aan de Rollepaal. Voor de aanpak van de overige black spots hebben de particuliere
eigenaren wat meer tijd nodig door de crisis en ook doordat bekende bodemverontreiniging
tegelijk moet worden opgelost.
• In 2010 is Katingerveld zodanig in de procedure verder gekomen, dat het plan “in werking is
getreden”, maar nog niet de status heeft gekregen van een onherroepelijk plan, doordat er
bezwaar is aangetekend. In de loop van 2011 wordt de verkoop opgestart.
• De gronden voor Heemser Poort (Haardijk III) zijn grotendeels verworven. Er zijn nog gesprekken
met een aantal partijen. Er zijn onderzoeken op het gebied van energie uitgevoerd
en de resultaten zullen bekend worden in het 1e kwartaal van 2011.
• Het plan Kop Broeklanden is bouwrijp gemaakt. Het beroep dat is ingediend tegen het
bestemmingsplan Kop van Broeklanden is door de Raad van State ongegrond verklaard en
daarmee onherroepelijk. De eerste kavels zijn inmiddels uitgegeven.
• Tegen het bestemmingsplan Broeklanden Zuid zijn twee beroepschriften ingediend. Er zijn
door de gemeente ten aanzien van deze beroepen verweerschriften ingediend bij de Raad
van State. De beroepszaken zullen waarschijnlijk in het 1e kwartaal van 2011 behandeld
worden. Afhankelijk van de uitspraak en de vraag zal er wel of niet gestart worden met de
bouwrijpwerkzaamheden in 2011.
• In 2010 heeft een principeafweging plaats gevonden over de wijze waarop de uitbreiding van
bedrijventerrein Dedemsvaart Oost gestalte gaat krijgen.
2. De bedrijventerreinenvisie 2010 is door de Raad vastgesteld. Inmiddels heeft ook GS ingestemd
met het plan.
Een van de acties uit de visie is de afstemming met andere gemeenten en provincies over het
prijsbeleid bedrijventerreinen.
3. Bereikbaarheid is van vitaal belang voor de bedrijvigheid.
In 2010 zijn de mogelijke oplossingsvarianten N34 Witte Paal-Drentse grens geïnventariseerd in
samenwerking met de omgeving. Vervolgens is een MER-procedure opgestart om de mogelijke
milieueffecten van de verschillende varianten te toetsen.
i

‘10
Jaarverslag
29
In de tussentijd is van de verschillende varianten een indicatieve kostenraming gemaakt.
Aan de hand van de uitkomsten van de MER-procedure, welke in het 1e kwartaal van 2011
gereed zal zijn, zal een definitief voorstel worden opgesteld, welke aan GS, de raad van
Hardenberg, College en B&W en PS zal worden voorgelegd. Gezien de provinciale
statenverkiezingen, zal dit medio 2011 plaatsvinden.
Afhankelijk van de besluitvorming kan eind 2011 gestart worden met het opstellen van een
BesluitMER en een bestemmingsplanwijziging. Voor het gedeelte JC Kellerlaan-Drentse grens
hoeft geen MER-procedure te worden doorlopen. Na besluitvorming gepland medio 2011 kan
gestart worden met de voorbereiding van de uitvoering.
De verlengde N36 (“omleiding Ommen”) is in juni 2010 opengesteld voor het verkeer.
Eind september 2010 is begonnen met de herinrichting van de bestaande N34 tussen Witte Paal
en Veldsteeg (Junner Koeland). Deze werkzaamheden zijn medio 2011 gereed.
De gemeente Ommen voert daarna nog de herinrichting uit van het gedeelte tussen de
Veldsteeg en de Slagenweg.
Voor de N340-Zwolle-Ommen is een Besluit MER-procedure uitgevoerd. Provinciale Staten
(PS) hebben op woensdag 10 november 2010 ingestemd met de Planstudie BesluitMER. De
inspraak- en adviesronde over het voorkeursalternatief voor de N340/N48 van Gedeputeerde
Staten kan nu begin 2011 van start gaan. Planstudie BesluitMER en het voorontwerp provinciaal
inpassingsplan (PIP) worden dan ter inzage gelegd.
Alhoewel het PIP geen directe betrekking heeft op het grondgebied van de gemeente
Hardenberg, blijft de gemeente in 2011 wel betrokken bij de verdere voortgang en besluitvorming
van het project door deelname in de projectgroep en focusgroepbijeenkomsten.
De provincie heeft in 2010 het treinvervoer op de lijnen Zwolle-Emmen en Almelo-Mariënberg
(samen de Vechtdallijnen) aanbesteed. Arriva heeft deze aanbesteding gewonnen.
Vanaf december 2012 gaat Arriva met nieuwe treinen op deze lijnen rijden met een verbeterde
dienstregeling.
Hardenberg heeft actief input geleverd aan het Programma van Eisen voor de Vechtdallijnen.
Tevens heeft Hardenberg bij de provincie gelobbyd om als ambitie op te nemen dat de lijn
Almelo-Mariënberg straks gaat doorrijden tot Hardenberg. Deze ambitie is in het PvE
opgenomen. Arriva heeft inmiddels al diverse varianten voor een nieuwe dienstregeling
opgesteld, waar ook rekening met deze doortrekking wordt gehouden. De beheerders
(Overijssel, Twente en Drenthe) moeten hier met Arriva nog een definitieve prestatieafspraak
maken. Een definitieve dienstregeling voor Arriva zal bekend zijn medio 2011, als de planning
van werkzaamheden van Prorail bekend zal worden.
4. In 2010 is fasegewijs gewerkt aan de realisatie van de derde fase van de Centrumroute, van
Super de Boer tot en met de rotonde Parkweg. Hierin zit ook de omleiding Nijenstede. Met de
realisatie van dit deel van de Centrumroute wordt de hoofdverkeersstroom vanuit Baalder
richting het centrum gewijzigd.
De aanleg van de Centrumroute verloopt volgens planning: de derde fase is afgerond, en ook de
omleiding Nijenstede is gerealiseerd.
De aanleg van de wandelpromenade Vecht kon, vanwege de korte periode waarin aan het
dijklichaam gewerkt mag worden, niet in 2010 worden gerealiseerd. Binnenkort zal met de uitvoering
worden begonnen.
De gebouwen De Overlaat en De Meander zijn opgeleverd, de overige blokken aan de Burgemeester
Bramerstraat zijn bijna afgerond, en zullen binnenkort worden opgeleverd.
De start van de bouw van de woningen op de voormalige ligweide is enigszins vertraagd
vanwege de economische situatie. Inmiddels is met de bouw begonnen.
Er is, overeenkomstig de planning, een masterplan opgesteld voor de stationsomgeving. Door
de provincie is een financiële bijdrage toegezegd. Momenteel wordt met Prorail gesproken over
de gewenste ontwikkelingen en de financiering.
i

‘10
Jaarverslag
In het kader van de veiligheid en verbetering van de levendigheid is het voetgangersgebied in
het centrum afgesloten door middel van verzinkbare palen “pollers”. Tijdens de voorbereiding
en uitvoering is intensief met alle betrokkenen gecommuniceerd, hetgeen in een vrij “geruisloze”
invoering heeft geresulteerd.
5. De afgelopen jaren heeft het Ondernemersstartpunt bewezen een belangrijke toegevoegde
waarde te hebben in de advisering en begeleiding van startende ondernemers in de gemeente.
Na een periode van drie jaar kan echter ook geconcludeerd worden dat een ondernemersstartpunt
niet volledig commercieel kan draaien. Met de Stichting Werk & Educatie, de Koepel en het
ondernemersstartpunt zijn daarom afspraken gemaakt over de continuering van het
ondernemersstartpunt de aankomende drie jaren. De gemeentelijke bijdrage komt uit bestaande
budgetten van EZ en WWE.
Kostenoverzicht programma Economie
Programma Economie
Begroting voor Begroting na Realisatie begrotingsjaar
wijziging wijziging 2010
Baten 1.064 1.179 918
Lasten -2.686 -3.135 -2.606
Saldo -1.622 -1.956 -1.688
6. Het ontwerp bestemmingsplan voor het gezondheidspark is eind 2010 in procedure gebracht.
Met het ziekenhuis vinden gesprekken plaats over een grondruil.
7. In 2010 zijn de basistaken t.a.v. het faciliteren van bestaande ondernemers uitgevoerd.
Kwaliteitsverbetering blijft voorop staan in (ruimtelijke) plannen.
Daarnaast is gedurende 2010 de bestemmingsplanprocedure gevoerd, met nog een doorloop
naar 2011, voor het plan Park Kruserbrink, waarin de camperplaatsen zijn opgenomen. De
toeristische website, als subsite van ‘Gun jezelf de Ruimte’ is gelanceerd. Op deze site staat alle
recreatieve informatie van de gemeente Hardenberg. Eveneens is de bezoekersgids uitgebracht.
30
Het Vechtpark heeft in 2010 meer vorm gekregen. Samen met omwonenden zijn hier meerdere
inloopavonden voor georganiseerd. De eerste uitvoering van het eerste deelproject zal in 2011
gaan plaatsvinden.
De cultuurhistorische borden zijn niet gerealiseerd, hier was geen budget voor. Gedurende 2010
zijn weinig gesprekken gevoerd met SBB en particuliere initiatiefnemers over het opplussen van
de Oldemeijer. Dit dient in 2011 een vervolg te krijgen.
i

‘10
Jaarverslag
De functie van het buitengebied verandert. Deze verandering heeft te
maken met de teruglopende rol van de landbouw, maar ook met andere
behoeftes van mensen.
Inwoners, bezoekers en toeristen zijn graag in de groene ruimte.
De landbouw zal een belangrijke functie blijven behouden in het
buitengebied, maar zal niet meer de enige en primaire functie zijn.
De gemeente wil de kwaliteit van de openbare groene ruimte behouden
en verbeteren.
Wat willen we?
2.6
Groene ruimte
Ambities
Portefeuillehouder(s)
1. In onze natuurgebieden (voorbeelden zijn het Reestdal, Jannes Janssen
het Colenbrandersbos en het Vechtdal) blijft de biodiversiteit
behouden en wordt zo mogelijk verbeterd.
2 Meer wandelaars en fietsers doorkruisen de groene ruimte. René de Vent
3 Op de Vecht varen meer bootjes. René de Vent; Jannes
Janssen
4 We wijzen vier gebieden aan als landbouwontwikkelingsgebied,
namelijk Westerhuizingerveld, het gebied tussen N377 lijke ordening); Jannes
Douwe Prinsse (ruimte-
en N34, SlagharenOost/De Krim, Bergentheim-zuid. Deze Janssen (agrarische
gebieden zijn het meest geschikt voor landbouw.
zaken)
In de visienota buitengebied benoemen we de gewenste kwaliteiten
in gebieden en vertalen dit naar het bestemmingsplan
buitengebied.
Bij ruimtelijke afwegingen en ontwikkelingen houden we rekening
met het behoud van de stilte, het donker en de ruimte.
i

‘10
Jaarverslag
5 Het aantal functies (zoals bedrijven en woningen) in vrijkomende
agrarische gebouwen neemt toe.
6. Kwaliteiten versterken we via samenwerking en het compensatiebeginsel.
7 Via een monitor biodiversiteit behouden we de maatschappelijke
aandacht voor biodiversiteit.
Douwe Prinsse
Jannes Janssen
Jannes Janssen
Het budget voor de randvoorzieningen t.b.v. het wandelnetwerk heeft in 2010 een andere
bestemming gekregen, namelijk het zomertheater. Hier is dus geen invulling aan gegeven.
Het starten met de realisatie van ontbrekende schakels binnen de bestaande ruiterpaden en
–routes om tot een dekkend netwerk te komen is nog niet van start gegaan. Wel zijn er oriënterende
gesprekken geweest met Twente en Duitsland. Wordt in 2011 een vervolg aan gegeven.
32
Wat hebben we gedaan?
1. Het was de bedoeling om de natuurgebieden in Nederland, die gezamenlijk de Ecologische
hoofdstructuur vormen, met elkaar te verbinden tot robuuste verbindingszones.
Als gevolg van rijksbezuinigingen is dit rijksbeleid op losse schroeven gezet.
De robuuste verbindingszone in de omgeving van Bruchterveld-Ebbenbroek zal zeer
waarschijnlijk geen doorgang vinden. In het gebied is wel behoefte aan een kavelruil. De inzet
van provincie Overijssel en de gemeente is nu er op gericht dat de aanwijzing als mogelijke
robuuste verbindingszone uit de landelijke stukken wordt verwijderd.
Door herinrichting van de Oude Radewijkerbeek wordt ca. 6 ha. natuur ontwikkeld. Het bestemmingsplan
is gereed. Waterschap Velt en Vecht zal als trekker binnenkort de aanbesteding doen.
2. Een belangrijke voorwaarde om meer wandelaars en fietsers de groene ruimte te laten
doorkruisen, is een compleet wandel-, fiets en ruiternetwerk in onze gemeente.
Het wandelnetwerk is in september 2010 officieel geopend. Om dit gedurende het hele jaar te
promoten, heeft 2010 het hele jaar in het teken van wandelen gestaan, het zgn. wandeljaar.
Maandelijks werd er, met partijen verspreid over de hele gemeente Hardenberg, een
wandeling uitgezet, welke via weekblad De Toren maandelijks bekend werd gemaakt. Daarnaast
zijn er diverse promotionele acties geweest is plaatselijke, regionale en landelijke media t.a.v.
het wandelnetwerk.
Het fietspad langs de Vecht tussen Hardenberg en Gramsbergen is in de voorbereidende fase.
Samen met andere partijen wordt gekeken hoe verschillende projecten (o.a. opwaardering N34)
elkaar kunnen versterken.
2010 is gebruikt om de voorbereidingen voor de uitvoering van de diverse deelprojecten te
treffen t.a.v. het Vechtpark. In 2011 gaat de uitvoering van start.
De uitvoering van de toeristische bewegwijzering is in 2010 een lopend proces geweest.
3. De gemeente stelt haar uitvoeringsprioriteit voor het Vechtpark. In 2010 zijn de voorbereidingen
gestart voor de realisatie van de sluis bij De Koppel. Ook hebben er samen met belanghebbenden
ontwerpsessies plaatsgevonden voor het deelgebied monding Molengoot van het Vechtpark.
Deze komt in het voorjaar in de gemeenteraad met een bijbehorende kredietaanvraag. Deze
projecten zijn onderdeel van de Regionale Voorkeursvariant. Dit is een projectenset voor een
nieuwe loop van de rivier en inrichting van het winterbed en aangrenzende gebieden voor de
periode 2011-2020.
In 2010 is het initiatief genomen door een aantal partijen om draagvlak te creëren om de Vecht
grensoverschrijdend bevaarbaar te krijgen. Hiervoor moet de sluis bij de Haandrik in de Vecht
weer bedienbaar worden. Het waterschap Velt en Vecht heeft hiertoe besloten. Parallel hieraan
is door o.a. de gemeente Hardenberg het initiatief genomen om tot plannen te komen om de
Vecht grensoverschrijdend beleefbaar te maken. Deze plannen zijn in voorbereiding. De haven
i

‘10
Jaarverslag
33
in Hardenberg is onderdeel van deze plannen.
4. In de Visienota Buitengebied zijn 4 gebieden aangewezen, waar de landbouwontwikkeling
voorop staat.
Van 11 november t/m 22 december 2010 is inspraak verleend op het bestemmingsplan
Reestdal & Bergentheim-Zuid. In het plandeel Bergentheim-Zuid zijn ruime agrarische
bouwvlakken toegekend, tot maximaal 3 ha. groot. Daarmee wordt maximaal ruimte geboden
voor de noodzakelijke schaalvergroting in de landbouw. Om ruimtelijke kwaliteit te waarborgen
wordt bij een toename van het verhard oppervlak met meer dan 1.500 m2 een erfinrichtingsplan
of inpassingsplan gevraagd.
5. Op verschillende manieren wordt meegewerkt aan initiatieven die betrekking hebben op nieuwe
functies in vrijkomende agrarische gebouwen.
In het voorontwerp-bestemmingsplan Reestdal en Bergentheim-Zuid worden ruime
mogelijkheden geboden voor verbrede landbouw (bedrijvigheid naast het boerenbedrijf) en voor
bedrijvigheid aan huis, in bestaande gebouwen.
In 2010 is aan een tiental initiatieven medewerking verleend.
6. In 2009 is gestart met een verkenning naar de wenselijkheid voor een integrale
gebiedsontwikkeling in het Reestdal met als doel het realiseren van de ecologische
hoofdstructuur, maatregelen op het gebied van waterbeheer, versterken landbouw-structuur,
toeristische infrastructuur, landschap en cultuurhistorie.
Het afgelopen jaar bleek dat onder de eigenaren in het Hardenbergse deel van het Reestgebied
onvoldoende draagvlak is voor het opzetten van een integrale gebiedsontwikkeling in de vorm
van een wettelijke kavelruil. De integrale gebiedsontwikkeling zal nu uitsluitend in de gemeente
Staphorst worden uitgevoerd.
Echter als gevolg van de Rijksbezuinigingen en ombuigingen op het terrein van natuurontwikkeling
en het Investeringsbudget Landelijk Gebied, loopt dit project ernstige vertraging op.
Het project kavelruil Gramsbergen is in 2010 afgerond. Inmiddels is een project voor een
vrijwillige kavelruil in Ane en Collendoorn in voorbereiding en vinden verkennende gesprekken
plaats voor een kavelruil in het gebied Rheeze-Diffelen.
De robuuste verbindingszone in de omgeving van Bruchterveld-Ebbenbroek zal zeer
waarschijnlijk geen doorgang vinden. In het gebied is wel behoefte aan een kavelruil. Nadat
definitief duidelijk is gekregen dat het planologisch regime voor de RVZ van de baan is kan er
onderzoek gedaan worden naar de mogelijkheden tot kavelruil.
In 2008 is begonnen met de realisatie van Groene Diensten in het Vechtgebied. De projecten in
het Vechtgebied en het gebied Bergentheim, Sibculo, Bruchterveld zijn in uitvoering. Als gevolg
van de Investeringsimpuls Groene Diensten van de provincie is financiële ruimte ontstaan voor
uitbreiding van deze projecten. Voor het Reestgebied is een projectplan opgesteld en is de
uitvoering gestart. Voor het gebied De Groote Scheere is gestart met het opstellen van een
herstel- en beheerplan, dat medio 2011 moet leiden tot een uitvoeringsovereenkomst met de
eigenaar (ASR Vastgoed).
In 2009 is begonnen met dit project dat is gericht op aanleg van erfbeplantingen via bemiddeling
door de Stichting Vitaal Platteland, waarbij de gemeente een bijdrage verstrekt van 50% in de
aanschaf van plantmateriaal. Doel van de regeling is het stimuleren van erfbeplantingen waarbij
gebruik wordt gemaakt van streekeigen beplanting. Dit project is ook in 2010 uitgevoerd. Van de
regeling is 34 keer gebruik gemaakt.
In 2008 en 2009 is het Leaderproject Erven in het Reestdal uitgevoerd. Dit project komt voort
uit het gebiedsplan Samen over de Reest en was gericht op het herstellen van cultuurhistorisch
waardevolle gebouwen en erven in het Reestdal (gemeenten De Wolden, Staphorst en
Hardenberg). Binnen de gemeente Hardenberg zijn 6 gebouwen en 28 erven opgeknapt.
In 2010 is een projectplan voor een vervolg in 2010 t/m 2012 opgesteld en de uitvoering ervan
ter hand genomen.
i

‘10
Jaarverslag
Reeds een groot aantal jaren voert Larcom - in het kader van het project landschapsonderhoud -
elke winter achterstallig onderhoud uit aan particuliere landschapselementen. In 2010 zijn op
10 locaties herstelwerkzaamheden uitgevoerd, waaraan 766 uur is gewerkt.
In 2008 is begonnen met een nieuwe LEADER-periode die loopt tot en met 2013. In 2010 zijn de
volgende projecten afgerond: Erven in het Reestdal, Gashouder Dedemsvaart, Qualitytime stal
in Ane en Treffen in het Trefpunt (MFC Balkbrug). Subsidiebeschikkingen zijn afgegeven voor de
projecten: Idyllisch Reestdal, Groeisprong Vechtdalproducten, Zorg- en Leercentrum Confinance
in Hardenberg en Hibertad, daar krijg je energie van in Hardenberg. Deze projecten worden
momenteel uitgevoerd evenals het eerder beschikte project Actieplan Vechtdal.
Een aantal projecten zijn in voorbereiding. Omdat de Europese Leader middelen uitgeput zijn
is het onwaarschijnlijk dat deze projecten nog in aanmerking komen voor een Leader bijdrage.
Het gaat om de volgende projecten: De Krim in beweging, Internationale samenwerking, MFC
Gramsbergen, MFC Dedemsvaart, De Reestkerk cultuurhistorisch in Oud Avereest, het
Stadsmuseum in Hardenberg en Sloepen en slapen op de Vecht.
7. Het KISAL-project (Kennis- en Informatiesysteem Achterhoek en Liemers) is inmiddels afgerond.
Hiermee is een informatiesysteem ontwikkeld waarin flora- en faunagegevens op uniforme en
gedetailleerde wijze worden opgeslagen en weergegeven kunnen worden.
Vrijwilligers van De Koppel hebben het informatiesysteem up to date gehouden.
Bij de twee pilot gebieden voor het bestemmingsplan Buitengebied is rekening gehouden met de
natuurwaardenkaart.
• Duurzaamheidsleningen:
- 163 aangevraagde leningen
- 10 aanvragen afgewezen
- 9 aanvragen ingetrokken
- Toegekend bedrag € 1,3 miljoen
• Energiemaatwerkadviezen:
- 569 aanvragen
- 2 van de 3 adviezen resulteert in maatregelen
Kostenoverzicht programma Groene Ruimte
Programma De groene ruimte
Begroting voor Begroting na Realisatie begrotingsjaar
wijziging wijziging
2010
Baten 229 1.888 1.076
Lasten -3.115 -5.544 -4.028
Saldo -2.886 -3.656 -2.952
34
8. De milieuwinst moet met name gezocht worden in ons Energie- en Klimaatbeleid, dus
duurzaamheid. Inmiddels is de subsidie door VROM toegekend en is een convenant met de
provincie Overijssel gesloten.
Er wordt druk uitvoering gegeven aan de stimuleringsmaatregel Bewust Duurzaam Thuis.
Al vele maatwerkadviezen zijn ontvangen. Verder zijn inmiddels de eerste verzoeken om een
duurzaamheidslening toegekend. In september 2009 is gestart met een eerste wijkgerichte
aanpak. Stand van zaken t/m december 2010:
i

‘10
Jaarverslag
In de vorige programmalijnen staat steeds welke rol de gemeente heeft
om doelstellingen te bereiken. Wat overal terugkomt is dat de
gemeente een beperkte rol heeft. De markt, inwoners en instellingen
zijn de belangrijkste partijen in de maatschappelijke ontwikkelingen.
Wat willen we?
Ambities
Portefeuillehouder(s)
2.7
Externe
oriëntatie
1 De gemeente Hardenberg stijgt fors op de lijst van beste digitale
dienstverlenende gemeenten van Nederland. Klantgerichtheid en
mensgerichtheid zijn hierbij de belangrijke waarden.
2 Inwoners en ondernemers zijn trots op gemeente en stad Hardenberg
en zijn daarmee de beste ambassadeurs.
Dat wat de gemeente Hardenberg te bieden heeft en wat er gebeurt
heeft binnen 5-7 jaar een grotere bekendheid onder (potentiële)
bezoekers, bewoners, bedrijven en strategische partners.
De naam Hardenberg heeft een spontane bekendheid en roept
positieve associaties op, waardoor mensen in concreet gedrag
vaker voor de gemeente Hardenberg kiezen.
3 Participatietrajecten op gebied van beleidsvoorbereiding, -bepaling,
-uitvoering en -evaluatie leiden tot een betere inhoud, een
groter draagvlak en tot een groter vertrouwen.
Inwoners, maatschappelijke organisaties en bedrijven zijn tevreden
over hoe ze betrokken worden bij trajecten.
De gemeente laat beter zien wat ze voor inwoners, bedrijven en
andere doelgroepen doet.
Douwe Prinsse
Bert Meulman
Bert Meulman
i

‘10
Jaarverslag
Wat hebben we gedaan?
1. Op 1 januari 2010 is de pilot Publieksdienst (KCC) gestart. De voormalige afdeling burgerzaken,
de clusters bouwen en wonen, belastingen en de Wmo-INgang zijn daarbij samengevoegd onder
één dak. Het doel: één centrale ingang voor de klant.
al snel een proces/procedure-stap. Ook in de regionale afstemming lijkt weinig voortgang te
zitten. Het project met de Kamer van Koophandel dreigt te stokken als gevolg van een lage
deelname door de aangesloten gemeenten aan projecten. Gekeken wordt of deze
samenwerking tussen overheden en bedrijfsleven nieuw elan gegeven kan worden.
36
Naast de samenvoeging van de verschillende clusters is er ook een nieuw telefoonnummer
gelanceerd (14 0523). Om het nieuwe nummer bij de inwoners bekend te maken hebben er
diverse promotieacties plaatsgevonden. Ook in 2011 zullen er acties plaatsvinden om het gebruik
van het nummer verder te bevorderen.
Kanaalsturing en klantstroomsturing waren nieuwe ontwikkelingen binnen de publieksdienst.
Tijdens het gehele jaar hebben er diverse marketingacties plaatsgevonden om onze klanten te
sturen. De meest succesvolle actie was de actie met EHBO-boxen. Elke klant die via internet
een afspraak maakte voor een paspoort of identiteitskaart ontving een EHBO-box cadeau.
De actie was een succes: het internetkanaal werd gepromoot en de wachttijd liep terug.
Naast de vele acties heeft de Publieksdienst ook op maatschappelijk vlak een succes geboekt. In
augustus konden, dankzij aanpassingen aan het systeem, 2 visueel beperkte medewerkers aan
de slag bij de telefonie. Ook wordt, in samenwerking met stichting Bartimeus, gewerkt aan een
speciale opleiding voor deze medewerkers. Gemeente Hardenberg is hierin de initiatiefnemer.
De ontwikkeling van de website en het DMS lopen door. Intern zijn inmiddels alle afdelingen
met het DMS bezig en wordt gewerkt aan een koppeling met het Raadsinformatiesysteem. De
inhoud en gebruiksvriendelijkheid van de website wordt continu verbeterd en in 2010 zijn de
voorbereidingen getroffen voor een nieuwe (open source) website.
Deregulering blijkt – ondanks veel goede initiatieven – een moeilijk thema. Weliswaar worden er
regels afgeschaft en processen vereenvoudigd, maar anderzijds worden er – ook lokaal –
nieuwe regels ingevoerd en nieuwe werkafspraken gemaakt. Een werkafspraak is in de praktijk
Een nieuwe algemene subsidieverordening voorzien wij in 2011.
2. In 2010 is veel energie gestoken in de totstandkoming van een nieuw beleidsplan
marketingcommunicatie (“Vol Energie”). Hierbij is nauw samengewerkt met de partners van de
gemeente. Nu voor de uitvoering daarvan de komende jaren ook middelen beschikbaar zijn, zal
de marketing een nieuwe impuls krijgen.
Het jaar 2010 heeft verder in het teken gestaan van Hardenberg wandelgemeente. In juni is
het wandelnetwerk (550 km) officieel geopend en via Gunjezelfderuimte.nl zijn 15 (GPS)wandelroutes
gepromoot. Zowel aan de inhoud (elke maand een wandeling, nieuw wandelnetwerk) als
aan het vermarkten daarvan is veel aandacht besteed. Verder is de website begin 2010
uitgebreid met een recreatieonderdeel en zijn nog wat “cosmetische aanpassingen” gepleegd,
onder andere om de bezoeker van de site beter de weg te laten vinden op de website. Ook is
doorgegaan met het verspreiden van digitale nieuwsbrieven. Een en ander heeft er toe geleid,
dat het bezoekersaantal van de website ten opzichte van 2009 met 45% is gegroeid.
In 2011 zal evenals in 2010 ook de citymarketing van de kern Hardenberg nadrukkelijk aan de
orde zijn. In 2010 heeft de Handelsvereniging Stad Hardenberg een marketingplan gemaakt en
uitgevoerd. Ook in 2011 zal dit gebeuren. Hiervoor is door de gemeente geld beschikbaar
gesteld. Vanaf 2012 zal dit in Dedemsvaart plaatsvinden met middelen, die via een heffing
binnenkomen (bedrijveninvesteringszones) en wordt in Hardenberg geprobeerd voldoende
i

‘10
Jaarverslag
draagvlak voor deze inkomstenbron te krijgen. Daarnaast hebben diverse ontwikkelingen lokaal,
regionaal en landelijk media-aandacht gekregen.
Een van de meest in het oog springende ontwikkelingen in dit kader is wellicht het papierloos
vergaderen door de gemeenteraad en het gebruik van de iPad.
3. Ook in 2010 hebben wij inloop- en inspraaktrajecten georganiseerd en Plaatselijk Belangen
bezocht. Daarnaast hebben wij geregeld overleg gehad met verschillende maatschappelijke
instanties, zoals Waterschap, LTO, gezondheidszorg e.d..
Naast de normale zaken heeft dat natuurlijk geresulteerd in een vernieuwde gemeenteraad die
vol nieuw elan aan de slag is gegaan.
De bestaande coalitiepartijen CDA, CU en PvdA hebben – in een zeer transparant en openbaar
onderhandelingstraject – een nieuw collegeprogramma opgesteld dat raadsbreed is behandeld
en wordt onderschreven.
De gemeenteraad heeft zijn website verder ontwikkeld, op weg naar de eerste papierloze
raadsvergadering op 11 januari 2011; de complete vergaderset van een vergadering kan nu in
één keer van de website worden gedownload.
Kostenoverzicht programma Externe Oriëntatie
37
Programma Externe oriëntatie
Begroting voor Begroting na
wijziging wijziging
Realisatie begrotingsjaar
2010
Baten 69.907 72.537 74.493
Lasten -11.572 -12.262 -18.328
Saldo 58.335 60.275 56.165
i

‘10
Jaarverslag
Ook in de programmaverantwoording wordt het overzicht Algemene
dekkingsmiddelen gegeven.
Algemene dekkingsmiddelen Realisatie begrotingsjaar
Raming begrotingsjaar
na wijziging
Raming begrotingsjaar
voor wijziging
Lokale middelen 9.387 9.243 9.067
Algemene uitkering gemeentefonds
51.980 51.382 50.334
Beleggingen Dividenden 4.031 2.604 2.264
Overige algemene dekkingsmiddelen
5.438 5.438 4.772
Totaal 70.836 68.667 66.436
2.8
Algemene
dekkingsmiddelen
i

‘10
Jaarverslag
In de programmaverantwoording wordt inzicht gegeven in het gebruik
van het geraamde bedrag voor onvoorzien.
Inzet onvoorzien
Realisatie begrotingsjaar
Raming begrotingsjaar
na wijziging
Raming begrotingsjaar
voor wijziging
Stelpost nog functioneel te
0 189 723
ramen
Stelpost nieuwe investeringen 0 0 80
Stelpost vervangingsinvesteringen
0 -10 358
Stelpost prijscompensatie 0 88 365
Stelpost onderhoud gebouwen
0 161 173
Stelpost bedrijfsvoering 0 52 229
Onvoorzien incidenteel 0 90 147
Onvoorzien structureel 0 0 74
Totaal 0 570 2.149
2.9
Onvoorzien
De post onvoorzien is als 1 post in de begroting opgenomen. Deze post vervalt doordat deze
tussentijds wordt belast ten gunste van een specifiek programma. Aan het einde van het
begrotingsjaar vervalt een eventueel restant van deze post naar het resultaat voor bestemming.
i

‘10
Jaarverslag
Artikel 26 BBV schrijft voor dat in het jaarverslag dezelfde paragrafen
opgenomen moeten worden als die in de begroting opgenomen zijn.
De verplichte paragrafen zijn:
• lokale heffingen;
• weerstandsvermogen;
• onderhoud kapitaalgoederen;
• financiering;
• bedrijfsvoering;
• verbonden partijen;
• grondbeleid.
Wij hebben een paragraaf rechtmatigheid hieraan toegevoegd.
3
Verplichte
paragrafen
i

‘10
Jaarverslag
Belastingopbrengsten
Hierna hebben wij een vergelijking opgenomen van de belangrijkste
belastingen en van de daarop gebaseerde opbrengsten. Voor het tarief
2010 is een inflatoire verhoging doorgevoerd van 1,75%. Bovendien is
rekening gehouden met het uitgangspunt van 100% kostendekking bij
de afvalstoffenheffing en de rioolheffing.
3.1
Lokale
heffingen
Belastingopbrengsten Rekening 2010 Begroting 2010 Rekening 2009
Algemeen:
Onroerende zaak belastingen:
-gebruiker 1.804.000 1.740.000 1.707.000
-eigenaar 6.644.000 6.532.000 6.382.000
Hondenbelasting 229.000 229.000 227.000
Toeristenbelasting 404.000 434.000 404.000
Forensenbelasting 299.000 304.000 268.000
Specifiek:
Afvalstoffenheffing 4.607.000 4.518.000 4.704.000
Rioolheffing 5.281.000 5.378.000 5.289.000
Belastingtarieven 2010 2009 2008
Ozb-tarief eigenaar woning 0,0787 % 0,0784% 2,05
Ozb-tarief eigenaar niet-woning 0,2181 % 0,2176% 5,56
Ozb-tarief gebruiker niet-woning 0,1756 % 0,1752% 4,48
Vastrecht afvalstoffenheffing 96,00 113,00 102,00
Lediging 240 liter RST container 9,21 6,89 6,82
Lediging 240 liter GFT container 5,61 6,89 6,82
Lediging 140 liter RST container 5,63 4,27 4,23
Lediging 140 liter GFT container 3,53 4,27 4,23
Rioolrecht woning 218,00 218,00 218,00
i

‘10
Jaarverslag
Variabele afvalstoffenheffing
Als gevolg van gescheiden inzameling van kunststof zijn de tarieven voor de containerledigingen met
ingang van 2010 voor RST en GFT containers van hetzelfde volume niet meer gelijk aan elkaar.
De tarieven van ledigingen RST zijn hoger dan de tarieven van ledigingen GFT.
Vergelijkend overzicht van woonlasten 2010
Naast een vergelijking van de opbrengsten hebben wij wederom een vergelijking opgenomen van de
woonlasten 2010 met enkele buurgemeenten. Voor de OZB is uitgegaan van een woningwaarde van
€ 180.000,= en voor de afvalstoffenheffing en riolering van een meerpersoonshuishouden.
Kostendekking
Bepaalde gemeentelijke activiteiten mogen 100% kostendekkend zijn. In het kader van de invoering
van het BTW-compensatiefonds (BCF) is bepaald dat de gemeente bij de bepaling van de
kostendekkendheid geen rekening hoeft te houden met de compensabele BTW. Daarmee rekening
houdend zijn de afvalstoffenheffing en de rioolrechten 100% kostendekkend.
Kwijtschelding
De gehanteerde kwijtscheldingsnorm is in de gemeente Hardenberg 100%.
42
Gemeente OZB Afvalstoffenheffing Rioolheffing Totaal
Dalfsen € 122 € 227 € 122 € 415
Steenwijkerland € 151 € 229 € 101 € 438
Raalte € 158 € 215 € 161 € 470
Ommen € 137 € 226 € 166 € 490
Staphorst € 110 € 272 € 207 € 540
De Wolden € 152 € 217 € 209 € 548
Zwartewaterland € 164 € 259 € 198 € 550
Twenterand € 167 € 228 € 209 € 558
Kampen € 167 € 310 € 158 € 561
Hardenberg € 141 € 255 € 218 € 569
Hoogeveen € 200 € 275 € 147 € 574
Coevorden € 224 € 284 € 145 € 600
(Bron: Informatie van het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden,
april 2010)
i

‘10
Jaarverslag
In de paragraaf weerstandsvermogen wordt de financiële robuustheid
van de begroting, de jaarrekening en in het bijzonder de stand van
zaken met betrekking tot de financiële positie weergeven.
De paragraaf betreffende het weerstandsvermogen bevat ten minste:
• een inventarisatie van de weerstandscapaciteit;
• een inventarisatie van de risico’s;
• het beleid omtrent de weerstandscapaciteit en de risico’s.
Inventarisatie van de weerstandscapaciteit
De weerstandscapaciteit wordt gelijk gesteld aan de algemene reserve.
De totale eigen vermogenspositie bedraagt ultimo 2010:
Ultimo 2009 Ultimo 2010 Verschil
Algemene reserve 11.971 8.558 -3.413
Resultaat na bestemming -5.519 7.880 13.399
3.2
(Egalisatie)bestemmingsreserves 1.247 4.848 3.601
Overige bestemmingsreserves 89.326 72.228 -17.098
Totaal eigen vermogen 97.025 93.514 - 3.511
Weerstandsvermogen
De weerstandscapaciteit ultimo 2010 bedraagt € 8,5 mln. voor resultaatbestemming.
i

‘10
Jaarverslag
44
Inventarisatie van de risico’s
Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo)
In de 1 e en 2 e bestuursrapportages 2010 hebben wij gemeld dat bij ongewijzigd beleid wij, voor 2010,
een tekort verwachten van € 840.000,=. Voor 2011 en volgende jaren worden tekorten op de Wmo
verwacht van rond € 1 mln. structureel. Bij 1e bestuursrapportage is het tekort 2010 bijgeraamd.
Dekking hiervan heeft plaatsgevonden uit de reserve Wmo. De stand van deze reserve ultimo 2010
(na verwerking van het tekort 2010) bedraagt 1,2 mln.
In het najaar 2010 hebben wij besloten tot een pakket aan maatregelen. Vanwege de financiële
consequenties hebben wij de maatregelen ook voorgelegd aan de raad. In zijn vergadering van
16 november 2010 heeft de raad, mede omdat ook “het veld” inmiddels te kennen had gegeven in te
stemmen met de maatregelen, ons het groene licht gegeven deze maatregelen te effectueren.
Hiermee is ons besluit definitief.
Het invoeren van eigen bijdragen voor alle individuele verstrekkingen levert structureel € 500.000, =
aan inkomsten op. Daarnaast zal deze maatregel tot minder aanvragen/verstrekkingen leiden. Dit, in
combinatie met het hanteren van een inkomensgrens voor het collectief vervoer, zal eveneens leiden
tot een structurele kostenbesparing van € 500.000,=. Met deze maatregelen is een structureel
evenwicht bereikt tussen de inkomsten en uitgaven Wmo.
Wet werk en bijstand (Wwb)
De werkelijke uitgaven 2010 uit de wet BUIG (Wwb-werkdeel, de WIJ, IOAW en IOAZ) bedragen netto
€ 8,3 mln. Het toegekende rijksbudget 2010 bedraagt € 6,2 mln. De overschrijding bedraagt derhalve
€ 2,1 mln.
Het eigen risico voor de gemeente bedraagt 10% van het rijksbudget. Voor 2010 blijft dit de € 0,6 mln.
die bij de 2 e bestuursrapportage, ten laste van de reserve fonds werk en inkomen, is bijgeraamd.
De aanvraag voor een incidenteel aanvullende uitkering (IAU) van het rijk komt nu derhalve uit op
€ 1,5 mln. Voor dit bedrag is in de jaarrekening 2010 een vordering opgenomen.
Indien het totaal van alle gemeentelijke aanvragen voor een aanvullende uitkeringen het rijksbudget
overschrijden wordt het meerdere gekort op het macrobudget van 2011. Als dat zo blijkt te zijn dan
zullen in 2011 nog verdere budgetbijstellingen noodzakelijk zijn.
Leerlingenvervoer
In de 1e bestuursrapportage 2010 is voor vervoerskosten leerlingenvervoer een structureel tekort van
€ 176.000,= voorzien. Dit is in 2010 bijgeraamd uit incidentele middelen. Bij de jaarrekening 2001 is
de raming nog eens met € 50.000,= overschreden. In de 1e bestuursrapportage is al aangegeven in
ieder geval een deel van de kostenstijging wordt veroorzaakt door een stijging van het aantal
leerlingen en het vrijgeven van de schooltijden waardoor het combineren van ritten lastiger wordt.
Bij ongewijzigd beleid zullen in 2011 de kosten voor leerlingenvervoer in € 100.000, = hoger uitvallen
dan begroot. Daarbij komt een extra kostenstijging van € 50.000, = als gevolg van prijsstijgingen.
Door vaker vrijwilligers in te zetten bij het individueel vervoer is kostenbesparing mogelijk. Daarnaast
stellen wij voor om het zogenaamde afstandscriterium aan te passen van 4 naar 6 kilometer en de
eigen bijdragen te verhogen. Het hiertoe strekkend voorstel tot aanpassing van de verordening
leerlingenvervoer sturen wij u afzonderlijk toe. Dit voorstel wordt op 29 maart 2011 in de raad behandeld.
Deze maatregelen te samen leiden tot een besparing van € 75.000, =. Resteert nog een tekort van
€ 75.000, = dat wij, als structurele bezuiniging, hebben meegenomen in het totale bezuinigingsprogramma,
waarover de raad het komende voorjaar zal besluiten. Hiermee is ook het budget
leerlingenvervoer in evenwicht en is er geen tekort meer.
Wet Sociale Verkvoorziening (WSW)
De gemeente wordt geconfronteerd met bezuinigingen door het Rijk ten aanzien van het
WSW-budget. Deze korting bedraagt in 2011 ca. € 824.000, =.
De achterliggende idee van de Minister is dat de instroom in de WSW tegen een lager aanvangssalaris
gaat werken en een verlaging van de taakstelling (aantal SW-plaatsen). Daarnaast is er geen
aparte stimuleringspremie voor Begeleid Werken meer. Tegen deze bezuiniging is door de VNG, de
i

‘10
Jaarverslag
45
brancheorganisatie Cedris en Divosa geprotesteerd. Dit is voor het Rijk echter geen aanleiding
geweest om deze maatregel te herzien.
Via een afzonderlijk raadsvoorstel zullen wij u nader informeren over de gevolgen van deze
rijksbezuiniging en de mogelijkheden om deze rijksbezuiniging op te kunnen vangen.
Grondexploitatie
De economische en financiële crisis werkt door in de gemeentelijke grondexploitatie.
Twee kernproblemen zijn te onderscheiden:
a. Uitstel van projecten, wegens stagnatie of uitval van vraag.
b. Dalende vastgoedprijzen en dientengevolge lagere residuele grondwaarden.
In de Nota Crisisupdate Grondbedrijf 2010 hebben wij de gevolgen voor het Hardenbergse
grondbedrijf inzichtelijk gemaakt, in de Nota Grondexploitatie 2011 heeft dat een vervolg gekregen. Na
verwerking van de actualisaties eind 2010 (inclusief de ophogingen van de Voorzieningen als gevolg
van neerwaartse bijstelling van geprognosticeerde woningbouwaantallen en uit te geven hectares
bedrijventerreinen) bedraagt de ARG, de financiële buffer voor risico’s, € 571.000,=.
Dit betekent, dat het Grondbedrijf bij een substantiële tegenslag een beroep moet doen op de
Algemene Reserve van de Algemene Dienst. Dit vergt een nauw overleg tussen de Cluster
Grondzaken en de afdeling FIV.
Het jaar 2011 zal nog geheel in het teken staan van de economische en financiële crisis. Duidelijke
tekenen van herstel van de onroerend goedmarkt zijn nog niet te herleiden. De boekwaarde van het
gemeentelijk Grondbedrijf (het geïnvesteerd, met verkopen terug te verdienen vermogen) bedraagt
per 1 januari 2011 ruim € 80 mln. Vermeerderd met de rentebijschrijving 2011 (4,25%) en toe te
schrijven uren loopt de boekwaarde op tot plm. € 85 mln., te verminderen met de verkoopopbrengsten
van 3 hectare bedrijventerrein en ca. 50 woningbouwkavels, samen ca. € 4 mln. Daarmee neemt de
totale boekwaarde van het Grondbedrijf licht toe.
Overige risico’s
Het gaat hier om bijvoorbeeld schadeclaims, milieuverontreining, inbaarheid vorderingen en leningen,
risico’s verbonden partijen, risico’s uit hoofde van garantiestellingen.
In 2010 heeft een aanvullende storting van € 106.700,= plaatsgevonden in de voorziening dubieuze
debiteuren belastingen op basis van een ouderdomsanalyse van de nog openstaande vorderingen.
Het totaal van de voorziening belastingdebiteuren bedraagt ultimo 2010 € 363.000,=. Het saldo aan
oninbare posten in 2010 bedraagt € 101.000,= en blijft daarmee gelijk aan het saldo 2009.
De omvang verstrekte 100% waarborgen bedraagt ultimo 2010 is € 14 mln. (was 18,4 mln. 2009).
Verder is € 340.000,= aan 50% waarborgen verstrekt aan diverse sportverenigingen in het kader van
de Stichting Waarborgfonds Sport.
Het totaal aan verstrekte waarborgen 50% achtervang Woningfonds Sociale Woningbouw bedraagt
€ 91 mln. (2009 € 79 mln.).
Er zijn geen bijzondere risico’s uit hoofde van garantstellingen. Wij verwachten ook geen bijzondere
risico’s uit hoofde van garantiestelling aan verbonden partijen.
Het beleid omtrent de weerstandscapaciteit en de risico’s
Het weerstandsvermogen bedraagt ultimo 2010 € 8,5 mln. Dit is het minimale gewenste weerstandsvermogen.
Het voordelig saldo van de jaarrekening 2010 bedraagt € 2 mln. Voorgesteld wordt dit toe
te voegen aan het weerstandvermogen. Het weerstandsvermogen komt daarmee per 1 januari 2011
op een solide € 10,5 mln.
i

‘10
Jaarverslag
De gemeente is verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van de
openbare ruimte. Een openbare ruimte waarin veel activiteiten
plaatsvinden, zoals wonen, werken en recreëren. Een openbare ruimte,
die bestaat uit een groot aantal kapitaalgoederen:
• Infrastructuur (wegen, water, riolering, kunstwerken);
• Voorzieningen (groen, verlichting, sportvoorzieningen);
• Gebouwen.
De uitgaven voor beheer en onderhoud van deze kapitaalgoederen leggen een substantieel beslag op
de financiële en personele middelen. Daarnaast zijn kapitaalgoederen van belang voor het
verwezenlijken van onderdelen van de gemeentelijke programma’s.
Redenen genoeg om in een afzonderlijke paragraaf in het jaarverslag in te gaan op het beheer en
onderhoud van deze kapitaalgoederen.
3.3
Onderhoud
kapitaalgoederen
De beheerpakketten vormen nu de basis om de jaarlijkse onderhoudsplannen op te stellen. Hierbij
vindt steeds meer en in belangrijke mate een integrale afweging plaats tussen de verschillende te
beheren disciplines. De beheerprogramma’s laten zien welke maatregelen nodig zijn om de
onderhoudssituatie op een verantwoord niveau te brengen/houden en de financiële consequenties
hiervan. Tevens heeft het college een aantal uitgangspunten vastgesteld op basis waarvan
verantwoorde keuzes voor het onderhoud van de gemeentelijke wegen gemaakt kunnen worden.
Wegen en bruggen
De gemeentelijke organisatie werkt inmiddels met digitale beheerkaarten waarbij een koppeling is
gerealiseerd tussen de beheerkaart en de administratieve gegevens. In 2010 is verder gewerkt aan
het updaten van deze beheergegevens en continuering van het proces.
De uitkomsten uit de beheersystemen worden gebruikt bij het opstellen van beleidsnotities bij
toekomstige beheer- en onderhoudsprogramma’s.
i

‘10
Jaarverslag
Het wegenbestand wordt tweejaarlijks aan een kwaliteitsinspectie onderworpen. Met de beschikbare
gegevens zal de afdeling IG het toekomstig onderhoudsbeleid verder vormgeven. De bedoeling is om
dit in het kader van het ontwikkelingsplan (toekomstvisie) en dan met name de programmalijn
Openbare Ruimte en Veiligheid een plaats te geven en van daaruit met verdere voorstellen te komen.
Alle wegen in Hardenberg zijn gecategoriseerd om een juiste prioritering voor het onderhoud te
stellen, vertaald in een meerjarenprogramma. Het meerjarenprogramma wordt positief ontvangen door
zowel de gemeentelijke organisatie als de plaatselijke belangen en wijkverenigingen.
In 2010 is een nieuw meerjarenprogramma 2011-2013 opgesteld en deze is in concept gereed, in
2011 zal het meerjarenprogramma 2011-2013 worden vastgesteld, In het programma worden een
aantal belangrijke kruisingsvlakken meegenomen zoals op de J.C. Kellerlaan en J. Weitkamplaan.
Tevens is in 2010 geld beschikbaar gesteld door de raad voor het herstel van de vorstschade,
veroorzaakt in 2009/2010. Er zijn ca. 60 wegen hersteld vóór het invallen van de nieuwe vorstperiode.
Wegens de vroeg invallende winter kon het onderhoudsprogramma 2010 niet volledig worden
uitgevoerd, daarnaast heeft ook de winterperiode 2010/2011 weer geleid tot vorstschade aan een
aantal wegen. Het werk is zodra het weer het toeliet hervat.
In 2011 worden de beleidsuitgangspunten openbare verlichting vastgesteld. Het onderhoud aan de
openbare verlichting is Europees aanbesteed en inmiddels is er gestart met de onderhoudswerkzaamheden.
Het contract heeft een looptijd van twee jaar, circa 640 lampen zullen worden vervangen door
energiezuinige lampen. In het centrum van Dedemsvaart wordt een energiezuinig systeem toegepast.
Verder worden enkele pilots LED-verlichting gestart.
Drukriolering
De gemeente Hardenberg heeft nu in totaal 2147 drukrioleringsunits die worden beheerd en
onderhouden via een onderhoudsbestek. Dit bestek met de huidige aannemer loopt af in juli 2012
Op basis van het huidige onderhoudsbeeld van de installaties is het mogelijk om aan te geven welke
onderdelen en welke installaties vervangen moeten worden in het kader van groot onderhoud.
De uitwerking van een nieuw bestek voor Europese aanbesteding is in gang gezet. Hierbij zal een zogeheten
moederbestek worden opgesteld, een soort van programma van eisen voor de drukrioolinstallaties
zoals die in de gemeente Hardenberg worden toegepast. Op basis van het moederbestek kunnen de
onderdelen voor vervanging per installatie worden benoemd. Het bestek zal in 2011 worden aanbesteed.
47
Havens en kademuren
Er is subsidie verleend voor het baggeren en vernieuwen van de loswal van de industriehaven
Bruchterweg Nieuwe haven Hardenberg. Het gaat daarbij om de verbetering van de bereikbaarheid
van de binnenhaven en het verbeteren van de doorvaart voor de scheepvaart bij kunstwerken. Het
werk dient voor 1 september 2011 gereed te zijn.
In het kader van het stimuleren van vervoer over water wordt het kanaal Almelo – de Haandrik
geschikt gemaakt voor schepen met een maximaal laadvermogen van 700 ton.
De 5 bruggen hebben daarvoor een te geringe doorvaartbreedte en dienen vervangen te worden.
Het gaat om de bruggen Beerzerveld, Kloosterdijk, Bergentheim, Emtenbroekerdijk en Hoogenweg.
De brug Beerzerveld ligt in de gemeente Ommen, de overige 4 bruggen in de gemeente Hardenberg.
De provincie is voornemens de brug Bergentheim over te nemen in het kader van de upgrading
Almelo/ de Haandrik. Dit biedt tevens voordelen vanuit uniform beheer. Voor de brug Bergentheim zijn
we in onderhandeling met de provincie om deze aan haar over te dragen.
Rioolgemalen
Het beheer en onderhoud van de rioolgemalen en bergbezink-bassins is vormgegeven in het bestek.
De levering van een nieuwe centrale post alsmede groot onderhoud van de installaties maakt
onderdeel uit van dit bestek. Dit bestek is gegund en de aannemer is in februari 2010 van start
gegaan. Dit bestek heeft een looptijd van zes jaar.
In het bestek is vormgegeven aan het gegevensbeheer middels een centrale post.
Vanuit het beheeroogpunt wordt steeds weer opnieuw gekeken naar verbetering en kostenreductie.
Riolen
In september 2009 is het bestek reinigen en inspecteren van de riolen Europees aanbesteed en
gegund aan een Duitse aannemer voor de duur van vier jaar. In deze periode wordt 160 km riolen
gereinigd en geïnspecteerd. De uitkomsten zullen worden gebruikt voor het opstellen van een
planmatig meerjaren uitvoeringsplan.
i

‘10
Jaarverslag
48
Water
Het Waterplan Hardenberg is begin 2008 vastgesteld. Hierin zijn Europees, nationaal en provinciaal
beleid (o.a. Waterbeleid 21ste eeuw en Europese Kaderrichtlijn Water) vertaald naar maatregelen
voor Hardenberg.
Op 26 oktober 2009 hebben gemeente Hardenberg, gemeente Ommen, gemeente Emmen, gemeente
Coevorden en waterschap Velt en Vecht het Lokaal Bestuursakkoord Water ondertekend. Daarmee
is vastgelegd op welke locaties extra ruimte voor water gerealiseerd moet worden om in de toekomst
geen overstromingen te krijgen, zoals in 1998.
Met het vaststellen van alle voorgenoemde plannen is 2010 het jaar waarin de uitvoering van de uitwerkingsopgave
uit de plannen centraal staat.
Met de oprichting van het cluster water, bestaande uit medewerkers van gemeente wordt nauw
samengewerkt met het waterschap, hierdoor kan integraal en projectoverstijgend geadviseerd worden
over wateraspecten bij ruimtelijke ontwikkelingen. Ook projecten worden zo mogelijk in
gezamenlijkheid opgepakt. De uitwerking van de structuurvisie Vechtpark is hier een voorbeeld van.
Ook de uitwerking van deze visie wordt door het cluster water samen met het waterschap opgepakt.
Grondwaterbeleid, stedelijke wateropgave en overdracht stedelijk water zijn beleidsopgaven die het
cluster samen met het waterschap en andere partners oppakt.
Openbaar groen
Het reguliere onderhoud aan het openbaar groen is in 2008 overeenkomstig de heersende visie
“Groen in de bebouwde omgeving” (juni 2005) met gebruik van het beheerprogramma uitgevoerd.
Er is een meerjarencontract afgesloten en de werkzaamheden worden door de aannemer volgens
programma uitgevoerd.
De beleidsnota “snippergroen” is vastgesteld, doelstelling van dit beleid is dat er zoveel mogelijk
rechtsgelijkheid ontstaat voor de gebruikers van snippergroen en er sprake is van helder, toetsbaar en
handhaafbaar beleid.
Begraafplaatsen
In 2009 is gestart met de voorbereidingen voor het ruimen van graven aan de hand van het daarvoor
opgestelde plan van aanpak. Tevens is gestart met de communicatie richting rechthebbenden en
belanghebbenden.
In 2010 is het ruimingsplan gepresenteerd in inloopbijeenkomsten. De ruiming van Oud Avereest en
Achterveld (Dedemsvaart) zullen in 2011 worden aanbesteed en worden uitgevoerd.
Gemeentelijke gebouwen
De cluster Gronden en gebouwen is op 1 januari 2010 voortvarend van start gegaan.
Zaken die in 2010 gerealiseerd zijn:
- De verplaatsing van de verschillende eigendommen op de gemeentelijke balans
(in combinatie met Taakgroep Financiën).
- De vorming van overdrachtsdossiers per object.
- (Tijdelijke) Afspraken voor wat betreft budgetten voor onderhoud, verdeling van kosten des
eigenaars en des gebruikers.
- Afstemmen voorlopige huurvoorwaarden en alle niet geformaliseerde afspraken in kaart brengen.
Daarnaast heeft het cluster een aantal projecten in 2010 afgerond:
- Toegankelijkheid openbare gebouwen, een evaluatie richting College vindt plaats in het voorjaar
van 2011.
- Het project Frisse scholen.
- Een stallingloods en parkeerplaatsen bij de Brandweer.
i

‘10
Jaarverslag
In het Treasurystatuut staan de uitgangspunten en doelstellingen
voor het treasurybeleid vermeld. De uitvoering van het treasurybeleid
komt in de financieringsparagraaf in de begroting en jaarrekening aan
de orde. In het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten
(BBV) is vastgelegd, welke informatie in de financieringsparagraaf
in ieder geval moet worden opgenomen. Het gaat daarbij om
de beleidsvoornemens die relevant zijn voor het risicobeheer van de
financieringsportefeuille.
Als algemeen uitgangspunt voor het risicobeheer geldt dat wij een
prudent beleid voeren.
Treasurybeheer/Liquiditeitsrisicobeheer
De gemeente beperkt haar liquiditeitsrisico’s door haar treasuryactiviteiten te baseren op een
middellange termijn planning. Dit gebeurt met behulp van een zogenaamde liquiditeitsbegroting.
3.4
Financiering
Renterisicobeheer
Het beleid ten aanzien van financieringen is erop gericht een spreiding van toekomstige renterisico’s
op korte en lange termijn te bevorderen. Hierdoor voorkomen wij zoveel mogelijk risico’s, die ontstaan
als gevolg van renteschommelingen.
Om het renterisico inzichtelijk te maken is een tweetal normen ontwikkeld, te weten de kasgeldlimiet
en de renterisiconorm:
• De kasgeldlimiet is een wettelijke limiet en bedraagt de maximale omvang van de kortgeldpositie
in enig jaar. In 2010 bedroeg de kasgeldlimiet € 10.937.000,=. Deze norm is in 2010 niet
overschreden.
• Met de Renterisiconorm wordt tot uitdrukking gebracht tot welk bedrag de gemeente renterisico’s
mag lopen. Renterisico’s kunnen voortvloeien uit de noodzaak om bijvoorbeeld leningen af te
lossen. De renterisiconorm voor 2010 bedroeg € 25.733.000,=. Voor 2010 bedroeg de ruimte
onder de renterisiconorm € 18.706.000,=.
i

‘10
Jaarverslag
BNG-contract
Per 1 januari 2011 is de financieringsovereenkomst met de BNG verlengd.
Leningenportefeuille
(Bedragen x EUR 1.000)
Bedrag Gemiddelde
rente
Invloed op
gem. rente
Op 1 december 2010 is een kasgeldlening van € 12 miljoen - looptijd van 13 maanden - aangetrokken
(rentepercentage 1,42%). Deze kasgeldlening valt onder de langlopende geldleningen (geldleningen
langer dan 1 jaar zijn langlopende geldleningen). Deze geldlening lossen we in 1 x af aan het einde
van de leentermijn.
Per 1 januari 2010 bedroeg het tegoed in rekening-courant € 2,9 miljoen. Per ultimo 2010 bedroeg de
schuld in rekening-courant € 3,6 miljoen.
Beginstand per 1 januari 2010 119.346 4,55 %
Nieuwe leningen 22.200 3,00 % -0,25 %
Reguliere aflossingen -5.560 4,48 % 0 %
Vervroegde aflossingen 0 0 % 0 %
In 2011 zal de financieringsbehoefte verder toenemen, met name als gevolg van de uitgaven voor het
nieuwe gemeentehuis. In 2011 zal deze financieringsbehoefte zoveel mogelijk worden ingevuld via de
rekening-courant en het opnemen van kasgeldleningen.
In de financiering op lange termijn wordt voorzien, door de hiervoor genoemde geldlening van € 40
miljoen.
Eindstand per 31 december 2010 135.986 4,28 % -0,27%
50
In 2010 zijn de volgende langlopende leningen afgesloten:
1. Er zijn door de gemeente 2 leningen (door)verstrekt aan het Startersfonds. Deze middelen zijn
van de woningbouwverenigingen De Veste en Beter Wonen verkregen (elk € 100.000,=).
2. In januari 2010 is nog de laatste termijn van € 10 miljoen ontvangen van de lening van € 30
miljoen. De lening van € 30 miljoen is op 18 september 2008 afgesloten.
3. In maart 2010 is een geldlening van € 40 miljoen aangetrokken bij de Bank Nederlandse
Gemeenten met een rentepercentage van 4,348% met uitgestelde storting. Op 2 januari 2012
wordt deze € 40 miljoen ontvangen.
4. Er is geen gebruik gemaakt van derivaten.
i

‘10
Jaarverslag
Bezuinigingsoperatie (De Toekomst Tegemoet!)
In de organisatie zal de komende jaren de bezuinigingsopgave grote aandacht vragen. Met name de
spanning tussen het kwantitatief te bereiken resultaat en het kwalitatief op orde houden van de
organisatie alsmede het aantrekkelijk blijven als werkgever vraagt ook in 2011 de nodige creativiteit en
inzet. De mobiliteit en flexibiliteit van het personeel alsook de samenwerking met de gemeente
Ommen zijn daarbij belangrijke speerpunten.
Personeel en Organisatie
Al vanaf de herindeling in 2001 hanteren wij een aantal duidelijke uitgangspunten met
betrekking tot de ambtelijke organisatie. Deze zijn samen te vatten in:
• Inhoud: resultaatgerichtheid en professionaliteit, flexibiliteit, integraliteit, permanente
kwaliteitsverbetering.
• Structuur: platte organisatie, verantwoordelijkheden laag in de organisatie, zo min mogelijk
managementlagen, structuur volgt inhoud.
3.5
Bedrijfsvoering
Deze uitgangspunten zijn nu nog steeds onverminderd van kracht. Toepassing ervan heeft in de
afgelopen tien jaar geleid tot een ambtelijke organisatie die kwalitatief en kwantitatief duidelijk is
gegroeid. Kwalitatief in de mate waarin complexe maatschappelijke vraagstukken zijn aangepakt en
kwantitatief in de aanpak van een in omvang groter geworden takenpakket.
De constatering dat de organisatie kwalitatief is gegroeid, heeft ook geleid tot de nodige aanpassingen
van de structuur (vorm volgt inhoud). Dit is zichtbaar in de afname van het aantal leidinggevenden, de
afname van het aantal afdelingen en het opheffen van de sectoren en invoering van het directiemodel.
Het directiemodel en de daaraan verbonden organisatiestructuur voldoen goed. Door de realisatie van
de Publieksdienst, waarin diensten en producten vanuit diverse afdelingen zijn samengebracht was
een heroriëntatie van die afdelingen noodzakelijk. De vorming van de nieuwe afdeling Dienstverlening
uit de voormalige afdelingen FaZa en PFM is daarvan een resultante. Verdere kansen, zoals de
samenvoeging van de afdelingen RE en BM, die zich voordoen om de organisatie verder te
stroomlijnen zullen ook in 2011 worden benut.
i

‘10
Jaarverslag
52
Door de te realiseren bezuinigingen zijn begin 2010 door de directie spelregels ingesteld als oa.
vacaturestop en vermindering inhuur derden. Interne mobiliteit wordt daardoor een nog belangrijker
instrument en daaraan gekoppeld talentontwikkeling. Toch zal ook instroom noodzakelijk blijven.
Aandachtspunt is daarmee nog nadrukkelijker om goed gekwalificeerd personeel te behouden, te
ontwikkelen en aan te trekken. Gezien de, op middellange termijn, te verwachten krapte op de
arbeidsmarkt is een goed arbeidsmarktbeleid van groot belang. Ook zal het bevorderen van de
instroom van wajongers aandacht krijgen. De aanwezige instrumenten worden daartoe ingezet.
Dienstverlening naar de burger (Klant Contact Centrum)
Na een gedegen voorbereiding is begin 2010 de pilot met het Klant Contact Centrum opgestart. Er zijn
inmiddels goede resultaten behaald met betrekking tot onder andere de kanaalsturing, klantsturing,
het invoeren van het 14+ netnummer alsook een toename in het aantal af te handelen producten. Het
verder toegroeien naar het uitgangspunt om 85% van de klantvragen goed en snel af te handelen zal
ook in 2011 het onderliggende doel zijn. Dit door middel van o.a. opleiden en coachen van
medewerkers.
Al deze ontwikkelingen komen voort uit de ‘’Uitwerking Nota Dienstverlening aan de Burger’’ en
hebben tot doel de dienstverlening aan de burger verder te verbeteren.
Huisvesting gemeentelijke organisatie
De bouw van het nieuwe gemeentehuis is inmiddels in volle gang. Uitgangspunt is, dat het casco in
december 2011 wordt opgeleverd. Het betonskelet van de parkeergarage is eind 2010 gereed
gekomen. De aanbesteding van diverse interieuronderdelen vindt in 2011 plaats.
De bouw van de nieuwe gemeentewerf is eind 2010 afgerond. De werf is in het eerste kwartaal 2011
in gebruik genomen door de afdeling BOR. Naast het grotendeels realiseren van deze investering uit
eigen bedrijfsvoeringsbudget heeft deze gehele operatie een forse structurele bezuiniging tot gevolg,
die opgenomen is in het bezuinigingsplan.
Informatisering en digitalisering
De gemeente is aangesloten bij het (intergemeentelijk) samenwerkingsverband Dimpact, dat
allerhande digitale producten ontwikkeld voor de betreffende gemeenten. Door samenwerking worden
efficiencyvoordelen behaald, waarbij het zaak is om voortdurend de afweging te maken of en welke
producten worden afgenomen. Het gezamenlijk (door)ontwikkelen van webformulieren en een
klantcontactsysteem zijn twee belangrijke onderdelen.
In 2009 is een nieuw documentmanagementsysteem (DMS) aangeschaft. Stap voor stap gaat de
organisatie over op volledig digitale documenten. Middels koppelingen met andere systemen zullen de
inwoners t.z.t. hun vergunningaanvragen via een persoonlijke webpagina en MijnOverheid.nl kunnen
volgen. Tegelijkertijd zijn in 2009 en 2010 verschillende werkprocessen geanalyseerd en beter op
elkaar afgestemd. Om al deze processen in goede banen te leiden is goede bewaking en sturing
nodig. Dit geldt ook voor de ondersteunende automatiseringsprocessen.
Planning en control
De huidige planning- en controlinstrumenten functioneren naar tevredenheid. Wij zullen daarop geen
fundamentele wijzigingen doorvoeren. Wel wordt gezocht naar mogelijkheden om de bijbehorende
processen te vereenvoudigen en de termijn tussen informatievergaring en bespreking in de raad te
verkleinen.
i

‘10
Jaarverslag
Een verbonden partij is een privaat dan wel publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente een
bestuurlijk én een financieel belang heeft. Een financieel belang is aanwezig wanneer een ter
beschikking gesteld bedrag niet verhaalbaar is bij faillissement, dan wel als financiële aansprakelijkheid
bestaat indien de verbonden partij haar verplichtingen niet nakomt (artikel 1 BBV). Bestuurlijk
belang is aanwezig, indien er zeggenschap bestaat uit hoofde van stemrecht dan wel
vertegenwoordiging in het bestuur van de organisatie.
Gemeenschappelijke regelingen
3.6
GGD IJsselland
Zwolle
Rechtsvorm
Gemeenschappelijke regeling
Betrokkenen partijen
De gemeenten Dalfsen, Deventer, Hardenberg, Hattem, Heerde,
Kampen, Ommen, Olst-Wijhe, Raalte, Staphorst, Steenwijkerland,
Zwartewaterland en Zwolle
Bestuurlijk belang
Deelname in Algemeen Bestuur
Programma
Kwetsbare groepen
Bijdragen aan gemeentelijke
doelstellingen
De GGD IJsselland aan de ontwikkeling van een veilige en gezonde
regio waarin het goed leven, wonen, werken en recreëren is.
Betaalde bijdrage 2010 € 849.206,=
Risico’s en kansen
Geen bijzonderheden
Verbonden
partijen
i

‘10
Jaarverslag
54
Veiligheidsregio IJsselland Zwolle
Rechtsvorm
Gemeenschappelijke regeling
Betrokkenen
De gemeenten Dalfsen, Deventer, Hardenberg, Kampen, Ommen,
Olst-Wijhe, Raalte, Staphorst, Steenwijkerland, Zwartewaterland en
Zwolle.
Bestuurlijk belang
Deelname in algemeen bestuur
Programma
Veiligheid en openbare ruimte
Bijdragen aan gemeentelijke De veiligheidsregio beschermt de inwoners van onze gemeente
doelstellingen
beschermen tegen de risico`s van branden, rampen en crises. Dat
gebeurt door samen te werken en te zorgen dat we steeds beter
voorbereid zijn op het bestrijden van rampen.
Betaalde bijdrage 2010 € 473.083,=
Risico’s en kansen
Geen bijzonderheden
Gemeentelijke Kredietbank Assen
Drenthe
Rechtsvorm
Gemeenschappelijke regeling
Betrokkenen
De GKB werkt voor de inwoners van 22 gemeenten in de provincies
Drenthe, Overijssel, Groningen en Flevoland.
Bestuurlijk belang
Deelname in algemeen bestuur
Programma
Kwetsbare groepen
Bijdragen aan gemeentelijke De GKB is een regionale instelling op het terrein van financiële
doelstellingen
schuldhulpverlening voor Noord-Nederland. Zij levert een bijdrage
aan het voorkomen en oplossen van problematische schulden. De
nauwe samenwerking met partners in schuldhulpverlening garandeert
een integrale aanpak gericht op zowel oorzaak als gevolg van
problematische schulden.
Betaalde bijdrage 2010 € 361.538,=
Risico’s en kansen
De uitgaven voor schuldhulpverlening zijn in de jaren 2007 tot en
met 2010 verdubbeld van € 173.000,= in 2007 naar € 350.000,= in
2010. Het is de verwachting dat deze tendens zich voortzet. In 2011
wordt een pilot gestart om preventie vorm te geven door middel van
ketenaanpak.
Unit Sociale Recherche Zwolle
Rechtsvorm
Gemeenschappelijke regeling
Betrokkenen
De gemeenten Dalfsen, Dronten, Hardenberg, Hattem, Kampen,
Ommen, Olst-Wijhe, Zwartewaterland en Zwolle.
Bestuurlijk belang
Deelname in algemeen bestuur
Programma
Kwetsbare groepen
Bijdragen aan gemeentelijke Het doel van de regeling is het inrichten van een samenwerkingsverband
met betrekking tot het voorkomen van en de opsporing van
doelstellingen
fraude met de door de gemeente uit te voeren sociale zekerheidsregelingen.
Betaalde bijdrage 2010 € 85.240,=
Risico’s en kansen
Geen bijzonderheden
Samenwerkingsverband Hardenberg
Volkshuisvesting Noordoost
Overijssel
Rechtsvorm
Gemeenschappelijke regeling
Betrokkenen
De gemeenten Dalfsen, Hardenberg en Ommen.
Bestuurlijk belang
Deelname in algemeen bestuur
Programma
Wonen
Bijdragen aan gemeentelijke
doelstellingen
Regeling voor de uitvoering van het Besluit Woninggebonden Subsidies
(BWS) voor het verkrijgen van het BWS budgethouderschap.
i

‘10
Jaarverslag
55
Ontvangsten uit liquidatie € 700.000,= ten gunste van de algemene dekkingsmiddelen.
2010
Risico’s en kansen
De regeling is in 2010 opgeheven.
Deelname in verenigingen en stichtingen
Stichting LOC+
Hardenberg
Rechtsvorm
Stichting (beherend vennoot C.V. Beheersmaatschappij LOC+)
Betrokkenen
De gemeente Hardenberg, AOC de Groene Welle en Alfa-college.
Bestuurlijk belang
Vertegenwoordiging in het bestuur
Programma
Externe oriëntatie
Bijdragen aan gemeentelijke
doelstellingen
Het LOC in Hardenberg is een multifunctioneel gebouw waarin een
grote verscheidenheid aan bewoners is gehuisvest op het gebied
van cultuur, onderwijs en werk. De opzet van het gebouw is gericht
op samen werken en samen wonen.
Betaald in 2010
€ 1.413.227,= aan huren en diensten
Risico’s en kansen
Geen bijzonderheden
Stichting Werk en Scholing
Hardenberg
NO Overijssel
Rechtsvorm
Stichting
Betrokkenen
De gemeenten Hardenberg en Ommen
Bestuurlijk belang
Vertegenwoordiging in het bestuur
Programma
Kwetsbare groepen
Bijdragen aan gemeentelijke De Stichting Werk & Scholing zorgt in de regio Noord Oost Overijssel
doelstellingen
voor de uitvoering van diverse vormen van gesubsidieerde arbeid.
SWS ondersteunt mensen die weinig of geen werkervaring hebben,
die moeite hebben met het vinden en houden van een baan, mensen
die een achterstand hebben opgelopen door ziekte of andere problemen.
Betaald in 2010
€ 333.779,= bijdrage in regelingen
Risico’s en kansen
Geen bijzonderheden
Euregio
Gronau/ Enschede
Rechtsvorm
Vereniging
Betrokkenen
131 Duitse en Nederlandse gemeenten en Duitse ‘Kreise’.
Bestuurlijk belang Vertegenwoordiging in Euregioraad
Programma
Externe Oriëntatie
Bijdragen aan gemeentelijke
doelstellingen het grensgebied en het bevorderen van wederzijdse begrip tussen de
De Euregio wil een bijdrage leveren aan de welvaart en het welzijn in
mensen. De Euregio houdt daarbij rekening met mogelijke culturele
verschillen tussen de Nederlandse en Duitse samenleving.
Betaalde bijdrage 2010 € 20.513,=
Risico’s en kansen Geen bijzonderheden
Vereniging van Nederlandse Den Haag
Gemeenten
Rechtsvorm
Vereniging
Betrokkenen
Alle gemeenten
Bestuurlijk belang
Vertegenwoordiging in ledenvergadering en zitting in VNG
commissie gemeentefinanciën.
i

‘10
Jaarverslag
Programma
Externe Oriëntatie
Risico’s en kansen
De rendementvergoeding 2010 bedraagt 3,2%. In de exploitatie
Bijdragen aan gemeentelijke
Belangenbehartiging van alle gemeenten bij andere overheden.
van de gemeente is een rendement van 4,5% opgenomen.
doelstellingen
Tweede Kamer, Kabinet en maatschappelijke organisaties zijn
Momenteel heeft de CV een voorstel in voorbereiding om het
belangrijke gesprekspartners. Advisering aan alle leden over
rendement te verhogen.
actuele ontwikkelingen (pro actief) en advisering aan individuele
leden (op verzoek). De platformfunctie wordt uitgeoefend via de
N.V. Bank Nederlandse
Den Haag
VNG-commisie, Provinciale Afdelingen, congressen, studiedagen
Gemeenten
en ledenraadplegingen. De gemeente Hardenberg is ook lid van
Rechtsvorm
Naamloze vennootschap (niet beursgenoteerd)
de VNG afdeling Overijssel.
Betrokkenen
Nederlandse overheden (50% rijk/ 50% gemeenten, provincies en
Betaalde bijdrage 2010 € 74.074,=
waterschappen)
Risico’s en kansen
Geen bijzonderheden
Bestuurlijk belang
64.935 aandelen is 0,117% stemmen in de Ava
Programma
Externe Oriëntatie - Algemene dekkingsmiddelen
Aandeelhouderschappen in vennootschappen
Bijdragen aan gemeentelijke
Het behoud van substantiële marktaandelen in het
doelstellingen
Nederlandse publieke en semi-publieke domein en het behalen van
Beheersmaatschappij LOC+
Hardenberg
een redelijk rendement. Voorwaarden voor het realiseren van de
Rechtsvorm
Commanditiare vennootschap
doelstellingen zijn het handhaven van de excellente kredietwaardig-
Betrokkenen
De gemeente Hardenberg, AOC de Groene Welle en Alfa-college.
heid, het behoud van een scherpe inkooppositie en een zo effectief
Bestuurlijk belang
Deelname als commandiet voor 53,27% in eigendom opstallen.
en efficiënt mogelijke bedrijfsvoering.
Programma
Externe Oriëntatie - Algemene dekkingsmiddelen
Ontvangen dividenduitkering
€ 161.688,=
Bijdragen aan gemeentelijke
De CV beheermaatschappij LOC+ draagt namens eigenaren en
2010
doelstellingen
bewoners zorg voor de inrichting en instandhouding van een pro-
Risico’s en kansen
Geen bijzonderheden
56
fessionele facilitaire beheerorganisatie die zich richt op (facilitaire)
ondersteuning van de primaire processen van de bewoners.
Enexis Holding N.V.
’s-Hertogenbosch
Aandeel resultaat 2010 € 452.793,=
Overige
Kapitaalverstrekking ultimo 2009 € 14,084 mln.
Rechtsvorm
Naamloze vennootschap (niet beursgenoteerd)
Betrokkenen
Zes Nederlandse provincies en 130 gemeenten.
Bestuurlijk belang
96.993 aandelen is 0,0648% stemmen in de Ava
Programma
Externe Oriëntatie - Algemene dekkingsmiddelen
i

‘10
Jaarverslag
Bijdragen aan gemeentelijke
Wij stellen alles in het werk om het vertrouwen van onze klanten,
Publiek Belang Elektrici-
’s-Hertogenbosch
doelstellingen
medewerkers, aandeelhouders en maatschappij te verdienen om
teitsproductie B.V.
daarmee een leidende rol te spelen in het faciliteren van (een
Rechtsvorm
Besloten vennootschap
duurzame) energievoorziening.
Betrokkenen
Zes Nederlandse provincies en 130 gemeenten.
Ontvangen dividenduitkering
€ 51.127,= en € 11.357,= uit overige deelnemingen.
Bestuurlijk belang
96.993 aandelen is 0,0648% stemmen in de Ava
2010
Programma
Externe Oriëntatie - Algemene dekkingsmiddelen
Overige deelnemingen als
Door een deelneming in Vordering op Enexis B.V. is Enexis ultimo
Bijdragen aan gemeentelijke
Middels Energy Resources Holding B.V., opgenomen in deze deel-
gevolg van verkoop Essent.
2009 een achtergestelde leningen verstrekt van € 1.166.387,=. Door
doelstellingen
neming, zijn de oud-aandeelhouders van Essent voor 50% eigenaar
een deelneming in Verkoop Vennootschap B.V. bestaat ultimo 2009
van de aandelen van N.V. Elektriciteits-Produktiemaatschappij Zuid-
een vordering € 518.394,=. Op deze vordering is ook een voorzie-
Nederland EPZ
ning genomen die in mindering is gebracht. Verder neemt de
Ontvangen dividenduitkering
€ 7.128,=
Gemeente Hardenberg nog deel in CBL Vennootschap B.V. en in
2010
Claim Staat Vennootschap B.V.
Risico’s en kansen
De aandeelhouders mogen van de Hoge Raad hun 50% aandelen-
Risico’s en kansen
Geen bijzonderheden
belang niet overdragen aan RWE. De kerncentrale in Borssele moet
in handen van publieke organen blijven. Er loopt nog een
Attero Holding N.V.
Arnhem
bodemprocedure.
Rechtsvorm
Naamloze vennootschap (niet beursgenoteerd)
Betrokkenen
Zes Nederlandse provincies en 130 gemeenten.
N.V. Rendo Holding
Meppel
Bestuurlijk belang
96.993 aandelen is 0,0648% stemmen in de Ava
Rechtsvorm
Naamloze vennootschap (niet beursgenoteerd)
Programma
Externe Oriëntatie - Algemene dekkingsmiddelen
Betrokkenen
Gemeenten Hoogeveen, Meppel, Staphorst, Zwartewaterland,
Bijdragen aan gemeentelijke
Attero is actief in de grootschalige verwerking van afval. Daarbij
Steenwijkerland, Coevorden, Hardenberg, Westerveld en De Wolden
57
doelstellingen
staat de omzetting van afval in een nuttig product (energie, compost,
Bestuurlijk belang
57 aandelen is 5,75% stemmen in de Ava
grondstof en bouwstof) centraal. Wij richten ons daarbij op het
Programma
Externe Oriëntatie - Algemene dekkingsmiddelen
terugwinnen van herbruikbare grondstoffen en de productie van
duurzame energie.
Ontvangen dividenduitkering
€ 6.480,=
2010
Risico’s en kansen
Inzet is dat Attero op termijn verkocht wordt.
i

‘10
Jaarverslag
Bijdragen aan gemeentelijke
N.V. RENDO Holding streeft er naar om haar huidige sterke positie
N.V. Rova Holding
Zwolle
doelstellingen
als energienetwerk-organisatie voortdurend te verbeteren. Waar mo-
Rechtsvorm
Naamloze vennootschap (niet beursgenoteerd)
gelijk probeert zij in niches in de energiemarkt een toonaangevende
Betrokkenen
De gemeenten Dalfsen, Hardenberg, Hattem, Heerde, Kampen,
speler te worden. De nabijheid van het eigen betrouwbare en veilige
Olst-Wijhe, Ommen, Raalte, Staphorst, Twenterand, Zwartewater-
energienetwerk is steeds weer het vertrekpunt. Daarnaast wordt
land, Zwolle, Meppel, Steenwijkerland, Urk, Amersfoort, Aalten, Oost
duurzaamheid een steeds belangrijker thema. Belangrijke bedrijfs-
Gelre, Winterswijk en Apeldoorn
waarden zijn: een snelle response, laagdrempeligheid en duurzaam
Bestuurlijk belang
816 aandelen A is 9,54% stemmen in de Ava
ondernemen.
Programma
Wonen
Ontvangen dividenduitkering
€ 402.624,=
Bijdragen aan gemeentelijke
Voortdurend wordt gestreefd naar optimalisatie in drie centrale
2010
doelstellingen
thema’s, te weten: duurzaamheid (verbetering milieurendement;
Overige Geldlening BNG verstrekt inzake N.V. Rendo € 4.812.818,38
bijdrage aan gemeentelijke klimaatdoelstellingen), financiën (lagere
Risico’s en kansen
Geen bijzonderheden
tarieven voor de burgers; dus geen winstmaximalisatie) en maatschappij
(een leefbare omgeving voor wonen en werken).
Vitens N.V.
Utrecht
Ontvangen dividenduitkering
€ 408.831,= waarvan € 363.806,= regulier en € 45.025,= incidenteel.
Rechtsvorm
Naamloze vennootschap (niet beursgenoteerd)
2010
Betrokkenen
Provincies en gemeenten in Friesland, Overijssel,
Ontwikkelingen
De aandelen van de v.m. Regio IJssel-Vecht zijn overgeheveld naar
Flevoland, Drenthe, Utrecht, Noord-Holland en Gelderland
gemeenten. De gemeente heeft er daardoor per 1 januari 2010 90
Bestuurlijk belang
63.007 aandelen is 1,13% stemmen in de Ava
stuks aandelen bij gekregen. Daarnaast wordt het bedrag van de
Programma
Externe Oriëntatie - Algemene dekkingsmiddelen
achtergestelde lening verhoogd met € 156.943,01 tot € 1.425.304,10.
Bijdragen aan gemeentelijke
Vitens bestaat uit meer dan 1.700 mensen die zich verbonden
Risico’s en kansen
Geen bijzonderheden
doelstellingen
voelen door een passie voor water. Zij werken voortdurend aan het
58
winnen, zuiveren en leveren van drinkwater van topkwaliteit. Omdat
N.V. Wadinko
Zwolle
ze weten dat 5,4 miljoen klanten daar blindelings op vertrouwen.
Rechtsvorm
Naamloze vennootschap (niet beursgenoteerd)
Ontvangen dividenduitkering
€ 156.399,=
Betrokkenen
De gemeenten Hellendoorn, Hof van Twente, Borne, Dalfsen,
2010
Deventer, Dinkelland, Hardenberg, Meppel, Olst-Wijhe, Ommen,
Overige Achtergestelde lening Vitens € 3.105.675,00
Steenwijkerland, Tubbergen, Westerveld, Zwartewaterland, Zwolle,
Risico’s en kansen
Geen bijzonderheden
Kampen, Losser, Noordoostpolder, Raalte, Rijssen-Holten,
Staphorst, Twenterand, Urk, Wierden en Provincie Overijssel.
i

‘10
Jaarverslag
Programma
Bijdragen aan gemeentelijke
doelstellingen
Ontvangen dividenduitkering
2010
Risico’s en kansen
Externe Oriëntatie - Algemene dekkingsmiddelen
Wadinko is een regionale participatiemaatschappij, die de
bedrijvigheid - en daarmee de werkgelegenheid - wil bevorderen in
Overijssel, de Noord-Oostpolder en Zuidwest Drenthe.
Geen dividend
Geen bijzonderheden
Cogas Holding NV
Almelo
59
Rechtsvorm
Betrokkenen
Bestuurlijk belang
Programma
Bijdragen aan gemeentelijke
doelstellingen
Aantal aandelen
Ontvangen dividenduitkering
2010
Risico’s en kansen
Naamloze vennootschap (niet beursgenoteerd)
De gemeenten Almelo, Borne, Dinkelland, Hardenberg, Hof van
Twente, Oldenzaal, Tubbergen, Twenterand en Wierden.
650 aandelen is 12,8 % stemmen in de Ava
Externe Oriëntatie - Algemene dekkingsmiddelen
Cogas wil een belangrijke rol spelen in het voor de klant toepasbaar
maken van nieuwe technieken op het gebied van communicatie en
(duurzame) energie.
650 stuks aandelen
Totaal € 2.187.250 waarvan € 650.000,= regulier en € 1.537.250
extra incidenteel.
Geen bijzonderheden
i

‘10
Jaarverslag
1. Grondbeleid
In november 2010 heeft de raad de Nota grondexploitatie 2011 vastgesteld. Daarin zijn de algemene
uitgangspunten van de Grondexploitatie opgenomen. Overige op de grondexploitatie van toepassing
zijnde beleidsdocumenten zijn:
a. de Nota Sturend Grondbeleid van 2005;
b. de Nota Bovenwijkse Voorzieningen 2007;
c. de Nota Grondprijsbeleid 2007.
3.7
Implementatie nieuwe Grondexploitatiewet
De nieuwe Grondexploitatiewet is als onderdeel van de nieuwe Wet RO de basis voor dwingend
publiekrechtelijk kostenverhaal. Het beleid is er op gericht het kostenverhaal bij particuliere
grondexploitaties zo veel mogelijk langs privaatrechterlijke weg te bereiken. Wanneer dat niet lukt
geeft de Wet de publiekrechtelijke stok achter de deur. De gemeente moet dan tegelijk met het
bestemmingsplan een exploitatieplan vaststellen.
Het kostenverhaal langs publiekrechtelijke weg steekt juridisch erg nauw. Gemeente moet daarom
de beleidsstukken m.b.t de grondexploitatie Grondexploitatiewet-proof maken. Daarvoor is met
externe deskundigheid een plan van aanpak opgezet dat leidt tot screening en aanpassing van Nota
Grondbeleid, Nota Bovenwijkse Voorzieningen etc. In 2011 zal de juridische update van de
desbetreffende beleidsstukken zijn afgerond.
Grondbeleid
i

‘10
Jaarverslag
61
2. Grondbedrijf financieel
Verantwoording plan- en onderzoekskosten 2010
Jaarlijks kent de grondexploitatie een werkkapitaal van € 250.000,= voor plan- en onderzoekskosten
voor plannen en grondexploitaties in de start- of initiatieffase. In 2010 is onder deze noemer voor
€ 134.000,= aan plankosten gemaakt, voor de projecten:
G. 700 Garstlanden III € 123.000,=
G. 871 Uitbreiding woningbouw Sibculo € 11.000,=
Plan Garstlanden III is in 2010 zover gevorderd, dat het in 2011 in de ontwerpfase komt en er in de
loop van 2011 een grondexploitatie kan worden vastgesteld. De in 2010 gemaakte plankosten worden
als geactiveerde boekwaarde meegenomen naar de exploitatieopzet.
Winstneming
In de Nota Grondexploitatie 2011 zijn vijf winstnemingen genoemd uit complexen die in 2010 zijn
afgesloten:
a. complex Schuttevaer € 6.000
b. complex Slotweg € 50.000
c. complex De Marke I Marienberg € 719.000
d. complex De Kuilent II € 52.000
e. complex Garstlanden II (tussentijds) € 750.000
Totaal € 1.577.000
Resultaat in 2010 behaald met grondexploitatie:
(exclusief afdracht gemeentelijk ontwikkelingsfonds van € 500.000,=)
batig
nadelig
volgens nota grondexploitatie 2011
winstuitnames 1.577.000,00
verlies voorzieningen 812.000,00
verliesnemingen bij afwikkeling complexen 208.000,00
afdracht fonds bovenwijks 162.000,00
kosten centrumplan Dedemsvaart die ten laste van reserve worden gebracht 3.606.000,00
per saldo kosten centrumplan Hardenberg 22.000,00
algemene kosten 194.000,00
aanvullende verlies voorzieningen bedrijven en woningbouwcomplexen
bij samenstellen jaarrekening getroffen aanvullende voorzieningen 1270000
na onderzoek Real Estate aanvullend getroffen:
voor woningbouw 755000
voor bedrijventerreinen 766000
1.739.000,00 7.633.000,00
per saldo nadelig resultaat 5.894.000,00
De winstnemingen zijn aan de Algemene Reserve Grondbedrijf toegevoegd.
De kosten van het centrumplan Dedemsvaart ad € 3,6 miljoen zijn gedekt door een bijdrage uit de hiervoor
gevormde reserve (zie ook de toelichting op programma 2 Wonen). Dan resteert nog een nadeel van
afgerond € 2,3 miljoen dat tot een bedrag van € 0,8 miljoen is gedekt uit de ARG. Het resterende bedrag
ad € 1,5 miljoen maakt onderdeel uit van het rekeningresultaat 2010. Hiervan wordt aan de raad voorgesteld
een bedrag van € 0,8 miljoen te onttrekken aan de ARG die na deze voorgestelde onttrekking nog
i

‘10
Jaarverslag
een saldo heeft van € 0,5 miljoen (zie het volgende onderdeel Algemene Reserve Grondbedrijf (ARG)).
Algemene Reserve Grondbedrijf (ARG)
Zoals aangegeven in de Nota Grondexploitatie 2011 wordt de vermogenspositie van het grondbedrijf
als volgt bepaald:
De ARG kende in 2010 het volgende verloop:
Stand ARG 1 januari 2010 € 6.082.000
Af: Resultaatbestemming 2009 - 4.760.000
Nieuwe stand ARG 1 januari 2010: € 1.322.000
Bij: winstnemingen 2010 € 1.577.000
Af: Afsluiten diverse complexen - 196.000
Af: saldo mutaties Voorzieningen n.a.v. Nota Grex 2010 - 811.000
Af: afdracht GOF 2010 - 500.000
Stand ARG 31-12-2010 € 1.390.000
Mutaties ARG 2010 via resultaatbestemming (fu 980):
Af: Afboeking deel Algemene Kosten € 75.000
Af: Mutaties Voorzieningen na actualisatie eind 2010 - 688.000
Af: Afboeking extra kosten Dalco Menzo Larcom - 12.000
Af: Afboeking kosten rechtszaak Veldsink Gramsbergen - 44.000
Stand ARG 1-1-2011: € 571.000
62
Afdracht Fonds Bovenwijks
Vanuit de grondexploitaties is in 2010 € 162.000,= aan het Fonds Bovenwijkse Voorzieningen
afgedragen. Dit is € 112.000,= minder dan begroot. De afdracht heeft plaats naar rato van het aantal
door de gemeente verkochte vierkante meters woningbouw en bedrijventerreinen, en vanuit
particuliere grondverkopen op grond van met hen afgesloten exploitatieovereenkomsten.
De ARG vormt de risicobuffer voor het grondbedrijf. De gewenste omvang van de ARG bestaat uit een
incidentele, vaste component van € 1.750.000,= een vaste component van € 250.000,= voor plan- en
onderzoekskosten en een structurele component van 12,5% van de positieve boekwaarden van
complexen in exploitatie (onderhanden werk) en nog niet in exploitatie genomen complexen.
Voor complexen met een verwacht verlies wordt een Voorziening getroffen ten laste van de ARG.
i

‘10
Jaarverslag
63
Grondverkopen 2010
In 2010 zijn de volgende grondverkopen gerealiseerd:
- bedrijventerreinen 30.791 m²
- woningbouwkavels 11.954 m²
In de particuliere grondexploitaties Lutten De Wieken en Schuttevaer is in 2010 7.579.m² bouwgrond
voor woningbouw verkocht.
Algemene kosten 2010
De op volgnr. G. 900.200 verantwoorde algemene kosten grondbedrijf, € 343.000,= zijn via een
verhoudingsgewijze verdeelsleutel aan de afzonderlijke grondexploitaties doorberekend.
Voorzieningen
Na actualisatie ultimo 2010 en opmaak van de jaarrekening Grondbedrijf 2010 kennen de getroffen
Voorzieningen de volgende mutaties:
Voorziening Katingerveld (meer plankosten 2010) + € 83.000
Voorziening Ravelijn (uitgekeerde planschade) + € 46.000
Voorziening Pluimswijk (meer plankosten) + € 24.000
Voorziening Mollincksvaart (meer grondverkopen) -/- € 1.500
Voorziening Marslanden I (meer kostenverhaal villakavels) -/- € 11.000
Voorziening Tuinstraatschool + € 50.000
Voorziening Pruttieshoek + € 11.000
Voorziening Broeklanden + € 530.000
Voorziening Broeklanden De Kop + € 273.000
Voorziening Broeklanden Zuid + € 825.000
Voorziening Moeshoek Wonen + € 39.000
Voorziening Gezondheidspark + € 147.000
Voorziening De Boschkamp + € 8.000
Voorziening Mercator + € 11.000
Voorziening Lutten de Wieken + € 3.000
Voorziening Slagharen Noord + € 755.000
De mutaties bestaan uit de doorwerking van het verbeterde/verslechterde resultaat van het complex,
de bijgeboekte rente en aanvullende rente, en een aanvulling vanuit het Real Estate onderzoek.
Maatregelen i.v.m. de economische en financiële crisis
In de Nota Crisisupdate Grondbedrijf 2010 is de voorraad Strategische en Verspreide gronden kritisch
beschouwd. In verband met latere ontwikkeling van gronden wegens de economische en financiële
crisis zijn waar nodig boekwaarden afgewaardeerd tot reëel niveau. De afboekingen hebben ten laste
van het dienstjaar 2009 (via resultaatbestemming) tot in totaal € 2,3 mln. plaatsgehad.
De economische crisis heeft gevolgen voor de planning van uitgifte van bedrijventerreinen. Met ingang
van 2010 is de planning bijgesteld van 12 naar 6 hectare per jaar gemeentebreed, daarna weer
oplopend tot ca. 10 ha per jaar. Deze fasering is in de desbetreffende grondexploitaties aangehouden.
De Nota Crisisupdate 2010 is op onderdelen in 2010 verder uitgewerkt. Zo is voor woningbouw en
bedrijventerreinen een meerjarige programmering gemaakt. Het onderdeel rekenrente Grondbedrijf is
uitgewerkt, voor 2011 e.v. is de rekenrente verlaagd van 5% naar 4,25%. Er is een jaarlijks budget van
€ 25.000,= voor intensivering van acquisitie bedrijventerreinen beschikbaar. In de exploitatieopzetten
zijn waar mogelijk jaarbudgetten van BRM en WRM in tijd gefaseerd opgenomen.
Deloitte Real Estate Advisory heeft t.a.v. de geprogrammeerde woningbouwaantallen en uit te geven
bedrijventerreinen een analyse uitgebracht over de afzetmogelijkheden. Ten aanzien van het
onderdeel woningbouw adviseert Deloitte een neerwaartse bijstelling van het (gemeentelijk)
woningbouwprogramma. In een (theoretische) berekening was het renteverlies over de in tijd door te
schuiven opbrengsten voor ontwikkeling van woningbouw van ca. 1.850 woningen (de teruggang van
130% provinciaal toegestane plancapaciteit naar 100%) tot een bedrag van € 700.000,= netto contant
per 1 januari 2011.
i

‘10
Jaarverslag
De berekening is op woningbouwcomplexniveau nader verfijnd, om de te treffen voorziening in relatie
tot de boekwaarde van gronden bestemd voor woningbouw in de toekomst te brengen. Daarbij kwam
naar voren, dat het (niet in exploitatie genomen) complex Slagharen Noord in tijd vertraagd, en de
boekwaarde van het complex te hoog is. Daarvoor is bij jaarrekening 2010 (uit het positief
rekeningresultaat 2010) een voorziening getroffen van € 755.000,=.
Risicoparagraaf Grondexploitatie jaarrekening 2010
De economische en financiële crisis werkt door in de gemeentelijke grondexploitatie.
Twee kernproblemen zijn te onderscheiden:
a. Uitstel van projecten, wegens stagnatie of uitval van vraag.
b. Dalende vastgoedprijzen en dientengevolge lagere residuele grondwaarden.
Voor het onderdeel bedrijventerreinen staat Deloitte Real Estate een gematigde jaarlijkse fasering
voor dan in de Crisisupdate 2011 is opgenomen. Men adviseert de hoeveelheden uit te geven bedrijventerreinen
in 2011 te matigen op het niveau 2010 (3 ha per jaar), en daarna vanaf 2012 geleidelijk
op te laten oplopen tot maximaal 8 ha gemeentebreed per jaar. De negatieve financiële effecten van
een vertraagde uitgifte zijn doorgerekend en kunnen tweeledig worden gecompenseerd:
- door geringe prijsaanpassingen in met name nog nieuw in exploitatie te brengen bedrijventerreinen;
- door het treffen van aanvullende voorzieningen ten laste van het resultaat jaarrekening 2010 tot in
totaal € 766.000,=.
In de Nota Crisisupdate Grondbedrijf 2010 hebben wij de gevolgen voor het Hardenbergse
grondbedrijf inzichtelijk gemaakt, in de Nota Grondexploitatie 2011 heeft dat een vervolg gekregen.
Na verwerking van de actualisaties eind 2010 (inclusief de ophogingen van de Voorzieningen als
gevolg van neerwaartse bijstelling van geprognosticeerde woningbouwaantallen en uit te geven
hectares bedrijventerreinen) bedraagt de ARG, de financiële buffer voor risico’s, € 571.000,=.
Dit betekent, dat het Grondbedrijf bij een substantiële tegenslag een beroep moet doen op de
Algemene Reserve van de Algemene Dienst. Dit vergt een nauw overleg tussen de Cluster
Grondzaken en de afdeling FIV.
64
Wij hebben dit advies overgenomen, en de gevolgen van de vertraagde fasering in de grondexploitaties
bedrijventerreinen verwerkt. Dit heeft geleid tot het aanvullend ophogen van een viertal getroffen
Voorzieningen voor bedrijventerreinen:
Bedrijventerrein Voorziening 1-1-2011 Ophoging a.g.v. lagere
fasering
Nieuwe Voorziening
1-1-2011
Broeklanden € 2.285.000 € 246.000 € 2.531.000
Broeklanden De Kop € 207.000 € 66.000 € 273.000
Broeklanden Zuid € 2.100.000 € 402.000 € 2.502.000
Katingerveld € 101.000 € 52.000 € 153.000
totaal: € 766.000
n.b.: de aanvullend getroffen Voorzieningen voor woningbouw (€ 755.000,=) en bedrijventerreinen
(€ 766.000,=) zijn meegenomen in het totaal overzicht mutaties Voorzieningen op pag. 4/5 van deze
paragraaf.
Het jaar 2011 zal nog geheel in het teken staan van de economische en financiële crisis. Duidelijke
tekenen van herstel van de onroerend goedmarkt zijn nog niet te herleiden. De boekwaarde van het
gemeentelijk Grondbedrijf (het geïnvesteerd, met verkopen terug te verdienen vermogen) bedraagt
per 1 januari 2011 ruim € 80 mln. Vermeerderd met de rentebijschrijving 2011 (4,25%) en toe te
schrijven uren loopt de boekwaarde op tot plm. € 85 mln., te verminderen met de verkoopopbrengsten
van 3 hectare bedrijventerrein en ca. 50 woningbouwkavels, samen ca. € 4 mln. Daarmee neemt de
totale boekwaarde van het Grondbedrijf licht toe.
i

‘10
Jaarverslag
Het is een goede zaak om in het jaarverslag middels een (onverplichte)
paragraaf rechtmatigheid in te gaan op rechtmatigheid. Zaken die aan
de orde komen zijn:
• De inventarisatie van relevante wet- en regelgeving.
• Het controleprotocol en het daarin verwoorde beleid c.q.
normen- en toetsingkader.
• De bevindingen van de interne en externe controle.
• De analyse van de begrotingsrechtmatigheid.
• Het beleid gericht op het tegengaan van misbruik en oneigenlijk
gebruik (M&O).
Inventarisatie van relevante wet- en regelgeving
Voor een goede uitvoering van de rechtmatigheidcontrole is belangrijk dat de geldende
regelgeving duidelijk vastligt. Het college is primair verantwoordelijk voor de naleving van de wet- en
regelgeving en moet dus permanent inzicht hebben in de van toepassing zijnde
relevante wet- en regelgeving. Dit betreft het normenkader. Het normenkader moet worden
opgesteld en in ieder geval aan de gemeenteraad ter kennisneming worden gezonden.
3.8
Rechtmatigheid
Het normenkader 2010 is op 18 januari 2011 door het college vastgesteld en aansluitend in het kader
van de actieve informatieplicht ter kennisname toegezonden aan de raad.
De delegatie- en mandaatregeling zijn in 2010 buiten het normenkader gelaten omdat er geen
aansluiting is tussen de functiecodes in het functieboek en de functiecodes in de regeling.
Het controleprotocol en het daarin verwoorde beleid c.q. normen- en toetsingkader
Ter afkadering van de rechtmatigheidcontrole heeft de raad in het controleprotocol allerlei zaken
nader geregeld en vastgelegd. Bijvoorbeeld de te hanteren goedkeuringstolerantie en de
rapporteringtolerantie.
Het controleprotocol is op 30 januari 2007 door de raad vastgesteld. Het is onderdeel van de
i

‘10
Jaarverslag
opdrachtverstrekking aan de accountant. De goedkeuringstolerantie, onderdeel van het
controleprotocol, is hieronder weergegeven.
Goedkeuringstolerantionthouding
Goedkeurend Beperking Oordeel-
Afkeurend
Fouten in de ≤ 1% >1%3%

‘10
Jaarverslag
Het budgetrecht van de gemeenteraad is afgeperkt op programmaniveau. Uit de analyse begrotingsrechtmatigheid
blijkt dat bij geen van de programma’s de lasten zijn overschreden.
De kredietoverschrijdingen op activeerbare activiteiten (investeringen) groter dan € 50.000,= zijn
hieronder toegelicht. Bij alle geconstateerde overschrijdingen zijn de uitgaven binnen het door de raad
uitgezette beleid gebleven.
1. In de administratie zijn er twee kredieten voor de parkeergarage. Een krediet van € 6.102.000,=,
waarvan de kapitaallasten ten laste komen va de parkeerexploitatie, en een krediet
€ 2.030.000,= ten laste van de algemene middelen. Alle uitgaven zijn in 2010 nog ten laste van
het eerste krediet gebracht. Na afronding van de werkzaamheden wordt het meerdere (ultimo
2010 € 634.000,=) ten laste van het tweede krediet gebracht. Dit meerdere mag dus niet meer
zijn dan € 2.030.000,=.
Het beleid gericht op het tegengaan van misbruik en oneigenlijk gebruik (M&O)
Om misbruik en oneigenlijk gebruik van overheidsgelden te voorkomen zijn beheersmaatregelen
nodig die functioneren. De interne en externe controle zullen erop gericht moeten zijn om dat vast te
stellen. In tegenstelling tot andere getrouwheids- en rechtmatigheidaspecten gaat het bij het M&Ocriterium
in het bijzonder om vast te stellen dat in de organisatie effectieve maatregelen zijn getroffen
om misbruik te voorkomen, dan wel op te sporen en dat de vigerende wet- en regelgeving duidelijk is,
aangepast is aan actuele omstandigheden en te handhaven is.
Wij kennen geen specifiek M&O-beleid.
2. Gedurende de bouw is er tweemaal sprake geweest van schade. De gevolgschade van
€ 51.000,= is niet vergoed door de verzekeringsmaatschappij. Tegen deze beslissing van de
verzekeringsmaatschappij is bezwaar gemaakt. Deze procedure loopt nog.
3. Hogere lasten worden gecompenseerd door hogere niet begrote baten van € 487.694,=.
Per saldo geen overschrijding.
67
4. In 2010 is voor een hoger bedrag aan scootmobielen verstrekt als waar in de raming rekening
mee is gehouden.
i