06.01.2014 Views

Jaarverslag 2011 - Gemeente Hardenberg

Jaarverslag 2011 - Gemeente Hardenberg

Jaarverslag 2011 - Gemeente Hardenberg

SHOW MORE
SHOW LESS

You also want an ePaper? Increase the reach of your titles

YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.

<strong>Jaarverslag</strong> <strong>2011</strong>


Inhoudsopgave.<br />

1. Inleiding.................................................................................................. 3<br />

1.2 Rekeningsresultaat <strong>2011</strong> .................................................................... 5<br />

2. Programmaverantwoording.................................................................... 10<br />

2.1 Voorzieningen ................................................................................... 10<br />

2.2 Wonen .............................................................................................. 13<br />

2.3 Kwetsbare groepen............................................................................ 15<br />

2.4 Veiligheid en openbare ruimte........................................................... 22<br />

2.5 Economie.......................................................................................... 26<br />

2.6 Groene ruimte .................................................................................. 30<br />

2.7 Externe oriëntatie ............................................................................. 33<br />

2.8 Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien ....................................... 35<br />

3 Verplichte paragrafen ............................................................................. 36<br />

Lokale heffingen ..................................................................................... 37<br />

Paragraaf weerstandsvermogen............................................................... 39<br />

Grondbeleid............................................................................................ 42<br />

Onderhoud kapitaalgoederen .................................................................. 42<br />

Financiering ........................................................................................... 49<br />

Bedrijfsvoeringparagraaf <strong>2011</strong> ................................................................ 51<br />

Rechtmatigheid....................................................................................... 53<br />

Paragraaf verbonden partijen .................................................................. 56<br />

2


1. Inleiding<br />

“Het glas is half vol”.<br />

Als we bovenstaande tekst toepassen op het voorbije jaar <strong>2011</strong> dan mogen we concluderen<br />

dat we er op z’n minst niet op achteruit zijn gegaan. Het is maar net door welke bril je kijkt<br />

en vanuit welke perspectief je de dingen beziet.<br />

De ontwikkelingen op landelijke en gemeentelijke schaal buitelen over elkaar heen, ieder<br />

uiteraard met z’n eigen dimensie en dynamiek.<br />

Ons land zit in financieel zwaar weer. Rijksbezuinigingen zijn aangekondigd. De omvang<br />

hiervan is niet bekend. De val van het kabinet Rutte betekent dat de onduidelijkheid blijft<br />

m.b.t. de aard en de omvang van de rijksbezuinigingen, evenals de gevolgen voor<br />

gemeentelijke financiën.<br />

Echter. “’t het nog nooit, nog nooit zo donker west, of ‘t wer altied wel weer licht” zingt de<br />

Groningse zanger Ede Staal en hij heeft gelijk. Economie en beursgang hebben vooral met<br />

vertrouwen te maken van consument en handelaar. Van half leeg moet het glas weer naar<br />

half vol. De positieve schwung moet er in.<br />

De digitale mogelijkheden gaan bijna tot in het onbegrensde. We weten elkaar elk uur en elk<br />

moment van de dag te vinden en via de sociale media zijn we verder tot in elkaars<br />

privédomein getreden dan we via de ouderwetse voordeur ooit hadden toegelaten. Deze<br />

media zijn echter absoluut niet meer weg te denken en de te behalen voordelen zijn<br />

onbetwist groot. Van oproep tot protest, politieke en commerciële boodschappen,<br />

persoonlijke berichtjes tot het opsporen van vermiste personen via het Amber-alert. Alles<br />

kan en het is aan ons daar op de juiste wijze mee om te gaan.<br />

Zo kende <strong>Hardenberg</strong> in <strong>2011</strong> ook de nodige ontwikkelingen en veranderingen.<br />

De vergrijzing en als gevolg daarvan de krimp doet <strong>Hardenberg</strong> vooralsnog niet aan. Er is<br />

zelfs sprake van, zij het beperkte, groei de komende jaren. Het aantal jongeren tussen 15-30<br />

jaar is stabiel gebleven. De werkgelegenheid verschuift van industrie naar zorg alsook<br />

recreatie en toerisme. De komende jaren wordt krapte op de arbeidsmarkt verwacht. Zaak<br />

om daar vroegtijdig op in te spelen. Ondanks de economisch mindere tijden is het aantal<br />

WWB-ers niet toegenomen.<br />

De economische ontwikkelingen hebben ook in <strong>Hardenberg</strong> hun sporen achtergelaten. Er<br />

zijn mensen werkloos geworden, bedrijven failliet gegaan, orderportefeuilles minder gevuld<br />

en omzetten gedaald, maar ook zijn de zorgkosten gestegen, pgb’s beëindigd en<br />

brandstofprijzen tot grote hoogte gestegen. Waar het algemene beeld van de situatie in<br />

<strong>Hardenberg</strong> als redelijk kan worden bestempeld, is er op individueel niveau hier en daar<br />

sprake van veel moeite en zorg. We moeten daar oog voor houden.<br />

De woningmarkt en de markt voor bedrijfsterreinen is minder dynamisch dan een paar jaar<br />

geleden. Woningen staan langer te koop en de prijzen dalen nog steeds. De projectwoningen<br />

vinden het minst gretig aftrek, daarentegen is bij mogelijkheden tot zelfbouw en bouwen op<br />

maat de vraag er wel. Ook de afzet van bedrijfsterreinen is minder eenvoudig gebleken.<br />

Gevestigde ondernemers verkassen minder of breiden minder uit en nieuwe ondernemingen<br />

komen minder vaak aan de balie. Toch kan voor zowel woningbouw als bedrijfsterreinen<br />

worden geconcludeerd, dat de programmering is gehaald.<br />

Om de toegenomen risico’s het hoofd te bieden is bij het vaststellen van de 2 e<br />

bestuursrapportage <strong>2011</strong> een ingrijpende actie gedaan om het weerstandsvermogen van het<br />

grondbedrijf en de algemene reserve op het gewenste en benodigde niveau te brengen. Om<br />

dit weerstandsvermogen van het grondbedrijf ook na afloop van <strong>2011</strong> op dit niveau te<br />

houden is 1,5 miljoen euro voor aanvullende verliesvoorzieningen en niet toe te rekenen<br />

algemene plankosten in het jaarrekeningresultaat <strong>2011</strong> verwerkt.<br />

3


Vanuit het investeringsprogramma, de reguliere begroting en reserves is in <strong>2011</strong> voor zo’n<br />

30 miljoen geïnvesteerd in civiel technische (wegen, riolering, groen) projecten, (ver)bouw- en<br />

onderhoudsactiviteiten, sportvelden en accommodaties, ontwikkeling en bouwrijp maken<br />

van woningbouwlocaties en bedrijfsterreinen, enz. Hierbij is, waar mogelijk, uitvoering<br />

gegeven aan de beleidsuitspraak om door te gaan met investeren (en desnoods intensiveren)<br />

om de lokale economie op gang te houden in deze economisch moeilijke tijden.<br />

Grote veranderingen zijn gaande binnen het sociale domein.<br />

De inkomenstoets WMO kan in bepaalde gezinssituaties behoorlijke gevolgen hebben. In de<br />

landelijke media verschijnen de eerste schrijnende gevallen in beeld.<br />

De invoering van de Wet Werken naar Vermogen per 2013, waarin diverse doelgroepen<br />

(WWB, Wajong, SW en WIJ) “aan de onderkant van de arbeidsmarkt” een plaats vinden,<br />

geeft beleidsvrijheid enerzijds en een forse financiële uitdaging anderzijds.<br />

De omvang van mensen met een SW-indicatie zal volgens de WWnV met 70% moeten<br />

krimpen, waarbij de inspanning er op gericht is zoveel mogelijk mensen naar de reguliere<br />

arbeidsmarkt te leiden. De rol van Larcom zal daarom wijzigen alsmede de gemeentelijke<br />

aanpak.<br />

Ten slotte zal de decentralisatie van de jeugdzorg en de decentralisatie van de AWBZ de<br />

nodige creativiteit vragen om op de juiste wijze inhoudelijk en financieel een plek te krijgen.<br />

Het bezuinigingsprogramma 2010-2014 van ruim 7 miljoen euro is ingevuld en de voortgang<br />

van de realisatie ligt op koers. De jaarschijf <strong>2011</strong> is volledig gerealiseerd. Een grote<br />

prestatie, waartoe in- en extern het nodige is gedaan. Om de externe bezuinigingen te<br />

realiseren is nadrukkelijk de verbinding met de bevolking en de betrokken partijen gezocht.<br />

De realisatie van de bezuiniging is dan ook nadrukkelijk het resultaat van het samen (raad,<br />

college, bevolking en betrokken partijen) optrekken en verantwoordelijkheid nemen. De<br />

ingrijpende bezuinigingen binnen de bedrijfsvoering zijn ook het resultaat van het samen de<br />

schouders eronder zetten.<br />

Ook binnen de gemeentelijke organisatie is de dynamiek hoog geweest in <strong>2011</strong>.<br />

De bezuinigingen op de bedrijfsvoeringbudgetten hebben hun sporen nagelaten in de<br />

afdelingen. De formatie is gekrompen, externen zijn veel minder ingeschakeld voor<br />

werkzaamheden en werkbudgetten zijn verlaagd.<br />

Het fusieproces met Ommen is in een stroomversnelling geraakt en zal in 2012 haar beslag<br />

krijgen. Inzet van frictiemiddelen is nodig gebleken om diverse zaken binnen het proces te<br />

realiseren, waarbij ICT-harmonisatie en huisvesting belangrijke items zijn.<br />

De vorming van de RUD heeft de nodige aandacht gevraagd en zal ook in 2012 worden<br />

geëffectueerd. Hierbij zou makkelijk vergeten kunnen worden dat de “gemeentelijke winkel<br />

in <strong>2011</strong> gewoon open is gebleven” (going concern) en de gevraagde producten en diensten<br />

geleverd zijn.<br />

Zo was <strong>2011</strong> een jaar met tegenstellingen en dynamiek. Overall gezien een positief jaar als<br />

we naar de resultaten kijken. Dit gaat ook zeker op voor het financiële resultaat. Een<br />

rekeningresultaat van 1,1 miljoen is zeker goed te noemen, waarvoor iedere geleding (raad,<br />

college en ambtelijke organisatie) in de gemeentelijke organisatie zijn of haar bijdrage heeft<br />

geleverd. “Veel handen maken licht werk”.<br />

4


1.2 Rekeningsresultaat <strong>2011</strong><br />

Het voordelige resultaat op de jaarrekening <strong>2011</strong> bedraagt € 1,1 mln. In dit resultaat is voor<br />

€ 1,5 mln. aan negatieve resultaten grondexploitaties verwerkt.<br />

De in 2009 ingezette lijn, met bijbehorend pakket aan stringente maatregelen, om te sturen<br />

op een positief rekeningsresultaat heeft ook dit jaar vrucht afgeworpen. Dit komt o.a. tot<br />

uitdrukking in een besparing op de bedrijfsvoeringkosten van € 0,5 miljoen. Door stringente<br />

maatregelen in de bedrijfsvoering (vacaturestop, beperkte inhuur externen,<br />

budgetbeperkingen, etc.) is het gelukt dit budget te besparen. Dit houdt niet alleen verband<br />

met de noodzaak om de financiën op orde te houden, maar heeft zeker ook een relatie met<br />

de aanstaande fusie van de ambtelijke organisaties <strong>Hardenberg</strong> en Ommen. Er is immers<br />

geld nodig om de te verwachten frictiekosten op te kunnen vangen.<br />

Verder zijn incidentele voordelen uit <strong>2011</strong> volledig ten goede gekomen aan het financieel<br />

resultaat. Dit betreft onder andere € 1,1 mln. aan extra algemene uitkering; € 0,4 mln. aan<br />

stelposten; € 0,4 mln. aan renteresultaat en € 0,5 mln. voordelig resultaat op de uitvoering<br />

van de WMO/WVG.<br />

Hiertegenover staan nadelen op onder andere de WSW (€ 0,3 mln.) en WWB (€ 0,2 mln).<br />

In onderstaande paragraaf over de verkorte analyse van het resultaat <strong>2011</strong>, worden de<br />

belangrijkste voor- en nadelen verder toegelicht.<br />

In dit hoofdstuk komen verder de resultaatbestemmingen aan de orde. Dit betreft<br />

investeringen, die - om allerlei redenen - in <strong>2011</strong> niet zijn gerealiseerd. Deze investeringen<br />

zijn allen beoordeeld op het criterium “niet meer uitvoeren tenzij het niet anders kan”.<br />

In 2010 is een meerjarig bezuinigingsopdracht geformuleerd. Deze opdracht is in het<br />

voorjaar <strong>2011</strong> belegd met concrete maatregelen. Voor <strong>2011</strong> gold een taakstelling van ruim<br />

€ 1,6 mln. Deze taakstelling is gerealiseerd.<br />

In <strong>2011</strong> is in overleg met de accountant een inventarisatie gedaan van de financiële risico’s,<br />

die we als gemeente lopen en berekend wat het benodigde weerstandsvermogen moet zijn.<br />

Gelijktijdig met de behandeling van de 2 e bestuursrapportage <strong>2011</strong> hebben wij een voorstel<br />

gedaan om de algemene reserve(s) op niveau te brengen. Dit was mogelijk door een<br />

“reshuffeling” van reserves, met een heroverweging van de aan deze reserves gekoppelde<br />

bestemming.<br />

Verkorte analyse resultaat jaarrekening <strong>2011</strong><br />

Onderstaand treft u een overzicht aan van de voor- en nadelen ingedeeld naar structureel en<br />

incidenteel. Het structureel voordeel uit de hogere gemeentefondsuitkering is reeds verwerkt<br />

in de begroting 2012.<br />

Incidenteel<br />

Structureel<br />

Voordelen<br />

1 Saldo na 2 e bestuursrapportage <strong>2011</strong> 282.500<br />

2 <strong>Gemeente</strong>fondsuitkering 614.000 452.000*<br />

3 Restant stelposten 298.000<br />

4 Renteresultaat 361.000<br />

5 Bedrijfsvoering 466.000<br />

6 WMO/WVG 459.000<br />

5


Nadelen<br />

7 Grondexploitatie -1.548.000<br />

8 WSW -262.000<br />

9 WWB -178.000<br />

10 Overige 151.500<br />

906.000 190.000<br />

Totaal voordelig resultaat € 1,1 mln.<br />

Toelichting per post<br />

1. Saldo na 2 e bestuursrapportage <strong>2011</strong><br />

Voor de toelichting op dit saldo verwijzen wij naar de 2 e bestuursrapportage <strong>2011</strong>.<br />

2. <strong>Gemeente</strong>fondsuitkering <strong>2011</strong><br />

Een herrekening op basis van nieuwe kengetallen en afrekening over voorgaande jaren<br />

heeft geleid tot een hogere algemene uitkering. Het structurele deel hiervan is reeds<br />

verwerkt in de begroting 2012.<br />

3. Restant stelposten<br />

Het betreft hier met name het niet bestede deel van de stelpost bedrijfsvoering. Het<br />

bedrag op deze stelpost valt nu incidenteel vrij in het rekeningsresultaat <strong>2011</strong>.<br />

4. Renteresultaat<br />

Door een verschil tussen het saldo van werkelijke rentelasten en –baten en de aan de<br />

diverse producten doorberekende rentelasten is een voordeel ontstaan.<br />

5. Bedrijfsvoering<br />

Zoals hiervoor al vermeld is het door stringente maatregelen in de bedrijfsvoering<br />

(vacaturestop, beperkte inhuur externen, budgetbeperkingen, etc.) gelukt om dit<br />

voordeel te realiseren.<br />

6. WMO/WVG<br />

Eind 2010 hebben wij een pakket aan maatregelen vastgesteld om de WMO/WVG<br />

binnen het structureel beschikbare budget uit te kunnen voeren (o.a. invoering van<br />

eigen bijdrage/eigen aandeel voor individuele voorzieningen). Ook is het aantal te reizen<br />

kilometers met CVV beperkt.<br />

Aangezien een aantal maatregelen eerst vanaf 1 juli <strong>2011</strong> kon worden doorgevoerd, is in<br />

financiële zin rekening gehouden met een zekere fasering c.q. met een incidenteel nadeel<br />

in <strong>2011</strong> van € 850.000. Dit nadeel blijkt nu mee te vallen. Met name de uitgaven voor<br />

CVV zijn lager geweest. Ook zijn er minder aanvragen voor individuele voorzieningen<br />

gedaan dan verwacht.<br />

7. Grondexploitatie<br />

Om de ARG op het gewenste niveau te kunnen houden, komen de negatieve resultaten<br />

van de grondexploitaties ten laste van de algemene middelen c.q. leiden deze tot een<br />

nadeel in de jaarrekening.<br />

De negatieve resultaten betreffen:<br />

- aanvullende verliesvoorzieningen van in totaal € 1,1 mln.<br />

- algemene plankosten ad € 0,4 mln, die niet aan de afzonderlijke complexen<br />

kunnen worden doorberekend.<br />

Voor een nadere toelichting verwijzen wij hier naar de paragraaf grondbeleid, die in dit<br />

jaarverslag is opgenomen.<br />

6


8. WSW<br />

Als gevolg van rijksbeleid zal het aantal gesubsidieerde SW-plaatsen moeten worden<br />

afgebouwd. In <strong>2011</strong> waren gemiddeld meer WSW-ers in dienst dan door het Rijk wordt<br />

vergoed. Met name hierdoor is een overschrijding van het beschikbare budget ontstaan<br />

van € 452.000. Daar staat tegenover dat van LARCOM een hogere inleenvergoeding is<br />

ontvangen van € 190.000.<br />

9. WWB<br />

Ook in <strong>2011</strong> is stevig ingezet op de uitstroom van uitkeringsgerechtigden. Dit beleid<br />

heeft effect gehad. Evenwel blijkt dat de instroom van uitkeringsgerechtigden net zo<br />

groot te zijn geweest als de uitstroom.<br />

Per saldo is het aantal uitkeringsgerechtigden dus gelijk gebleven en de nagestreefde<br />

verlaging – en daarmee de begrote besparing – niet gerealiseerd.<br />

Overigens merken wij op dat in het hier genoemde nadelig resultaat reeds een extra<br />

incidentele rijksbijdrage (IAU) is verwerkt van € 459.000.<br />

10. Overige<br />

Hieronder vallen diverse voor- en nadelen van rond € 100.000 en lager. Hiervoor<br />

verwijzen wij hier kortheidshalve naar de toelichting op de exploitatie, als opgenomen in<br />

de rekening <strong>2011</strong>.<br />

Resultaatbestemming <strong>2011</strong><br />

In <strong>2011</strong> is een aantal specifieke budgetten – om uiteenlopende redenen - niet of deels<br />

besteed. Wij stellen u nu voor om de hierna genoemde restantbudgetten in 2012 weer<br />

beschikbaar te stellen, zodat de uitvoering van de onderliggende activiteiten door kan gaan.<br />

Vanzelfsprekend zijn wij kritisch geweest op de beoordeling van de vraag of deze activiteiten<br />

nog wel noodzakelijk zijn. Het kan immers zijn dat inzichten in de noodzaak van de<br />

maatregel zijn gewijzigd. Onze bestuurlijke lijn is: “Nee, tenzij …”.<br />

De grootste posten betreffen de bijdrage voor MFC Gramsbergen en restantbudgetten<br />

bedrijfsvoering. In de begroting <strong>2011</strong> is een budget opgenomen van € 1 miljoen voor de<br />

gemeentelijke bijdrage in de realisering van het MFC Gramsbergen. Deze bijdrage wordt<br />

(pas) uitgekeerd, wanneer een bepaalde fase in het project is gerealiseerd. Dit zal naar<br />

verwachting in 2012 plaatsvinden.<br />

Ook zijn in de begroting <strong>2011</strong> budgetten geraamd voor specifieke maatregelen m.b.t. de<br />

bedrijfsvoering. Deze maatregelen zijn in <strong>2011</strong> nog niet gerealiseerd c.q. de uitvoering is<br />

doorgeschoven naar 2012. Concreet betreft het de volgende posten:<br />

- Uitvoering NUP 57.664<br />

- Project intelligent scannen 12.783<br />

- Klantcontactcentrum 197.112<br />

- Rechtspositionele verplichtingen en organisatie ontwikkeling<br />

283.352<br />

- Digitalisering archief 208.549<br />

- Automatisering (ideaalcomplex) 422.317<br />

- Tractie BOR (ideaalcomplex) 28.787<br />

1.210.564<br />

7


Overige resultaatbestemmingen zijn:<br />

Prog Omschrijving<br />

Bedrag<br />

P01 Gezonde leefstijl Nationaal Actieplan Sport en Beweging 162.700<br />

P01 Combifuncties 216.800<br />

P01 Podiumkunsten Amateur –zomertheater 20.000<br />

P01 Project gezonde slagkracht: cofinanciering 130.875<br />

P02 Reserve Riolering 454.082<br />

P02 Startersfonds (niet revolverend deel) 340.000<br />

P02 Digitalisering bouw-/milieu- en omgevingsvergunningen 10.000<br />

P03 Werkgelegenheidsprojecten/mobiliteitspool. Toevoeging aan reserve kwetsbare<br />

100.000<br />

groepen<br />

P03 Bijzondere Bijstand: voortzetting div. activiteiten in 2012 30.000<br />

P03 Maatsch. Stages: st. present 30.000<br />

P03 Vrijw. Hulpverlening: mantelzorger tijd voor jezelf 60.000<br />

P03 Aangegane verplichtingen inzake Wet Inburgering/participatiebudget 180.323<br />

P03 Uitvoering WMO beleid: st. present 50.000<br />

P03 Uitvoering WMO beleid 19.324<br />

P03 Vrijwillig sociaal cultureel werk: st. present 20.000<br />

P03 Vrijwillig sociaal cultureel werk: onderhoud dorpshuis Bruchterveld 50.000<br />

P03 Dorpshuis Gramsbergen: kosten grondexploitatie 20.000<br />

P03 Vrijwillig sociaal cultureel werk: activiteiten vrijwilligerswerk 32.000<br />

P03 Sociaal cultureel werk: brede school/combinatiefunctionaris 60.000<br />

P04 Programma Fiets 136.000<br />

P04 Bestrijding blauwalg in 2012 34.000<br />

P05 Economisch beleid algemeen: Breedband Dedemsvaart 33.000<br />

P05 Resultaat Leader 273.091<br />

P06 Milieu (algemeen): overschot op leges inzetten voor digitalisering bouw-/milieu- en 20.000<br />

omgevingsvergunningen<br />

P06 Structuurplannen en -schetsen: structuurvisie 21.102<br />

P06 Bestemmingsplannen buitengebied: meerjarig project 198.277<br />

Totaal 2.701.571<br />

Voorziening boeggolf Marslanden II<br />

Bij de behandeling van de 2 e bestuursrapportage <strong>2011</strong> is besloten om de Algemene Reserve<br />

Grondbedrijf (ARG) te verhogen tot € 9,0 miljoen. Dit bedrag is inclusief € 1,07 miljoen voor<br />

risico’s die samenhangen met de zogenaamde boeggolf Marslanden II.<br />

Op aandringen van de accountant is dit bedrag nu overgeheveld naar een afzonderlijke<br />

voorziening. Dit brengt ook met zich dat de benodigde omvang van de ARG nu kan worden<br />

bepaald op € 8,0 miljoen.<br />

Resume<br />

Na verwerking van deze resultaatbestemming(en) resteert een voordelig resultaat van<br />

€ 1,1 mln.<br />

8


Toelichting op een aantal specifieke posten.<br />

In de 1 e en 2 e bestuursrapportage <strong>2011</strong> is gerapporteerd over de ontwikkeling van bepaalde<br />

budgetten. Een aantal is hiervoor in de verkorte analyse van het rekeningsresultaat al<br />

toegelicht. Op de overige posten wordt hieronder ingegaan.<br />

De Voorveghter<br />

Ten opzichte van de begrote exploitatie is een voordeel van € 35.000 gerealiseerd, met name<br />

als gevolg van incidenteel hogere opbrengsten.<br />

Bouwleges<br />

Voor <strong>2011</strong> is een legesopbrengst begroot van € 2.067.000. De werkelijke opbrengst was<br />

€ 2.100.000. Een voordelig verschil derhalve van € 33.000.<br />

Brede School de Matrix<br />

Bij de 2 e bestuursrapportage <strong>2011</strong> is het budget incidenteel verhoogd met € 35.000 naar<br />

€ 781.000 in verband met het achterblijven van de geraamde huurinkomsten en het<br />

ontbreken van een garantie voor onderdelen onderhoud (door het faillissement van de<br />

bouwer). De werkelijke uitgaven zijn binnen het beschikbare budget gebleven.<br />

In 2012 wordt op basis van de exploitatie in de afgelopen vijf jaar en de verwachtingen van<br />

de ontwikkelingen leerlingenaantal gekeken welke maatregelen moeten worden genomen om<br />

te komen tot een sluitende exploitatie.<br />

Leerlingenvervoer<br />

De uitgaven voor leerlingenvervoer zijn in totaal € 132.000 hoger uitgevallen, waarvan<br />

€ 92.000 betrekking heeft op hogere kosten aangepast vervoer. Dit wordt met name<br />

verklaard uit het feit dat de bezuinigingsmaatregelen pas met ingang van het nieuwe<br />

schooljaar (augustus) konden worden geëffectueerd en een onverwacht hoge prijsstijging van<br />

de vervoerskosten.<br />

OZB<br />

De begrote opbrengst van totaal € 8,56 mln. is gerealiseerd.<br />

Daarbij wordt wel opgemerkt dat de opbrengst gebruikers € 120.000 hoger is uitgevallen. De<br />

opbrengst eigenarendeel was € 110.000 lager.<br />

9


2. Programmaverantwoording<br />

In deze programmaverantwoording gaan wij in op de realisatie van de<br />

beleidsvoornemens <strong>2011</strong>. Zijn we geslaagd in onze opzet en hoe zijn we met de<br />

budgetten uitgekomen.<br />

Per programma hebben we de ambities weergegeven en per ambitie vermeld wat we<br />

hebben gedaan. Aan het eind van elk programma is een tabel opgenomen waaruit<br />

blijkt wat het begrote budget per programma is en wat de werkelijke uitkomsten over<br />

het afgelopen jaar zijn geweest. Voor een (financiële) toelichting op deze uitkomsten<br />

verwijzen wij naar de jaarrekening.<br />

2.1 Voorzieningen<br />

Voorzieningen leveren een bijdrage aan het met plezier wonen, werken en recreëren.<br />

Voorzieningen zijn zaken als een school, een dorpshuis, een theater en een<br />

ziekenhuis. Maar ook een voetbalvereniging, de harmonie en een kinderboerderij. De<br />

behoefte aan voorzieningen in de eigen kern is groot. Vrije tijd en ontspanning horen<br />

niet bij de taken van de gemeente. Samen leven en sociale cohesie zijn wel<br />

aandachtsvelden voor de gemeente. De uitvoering verschuift van een gemeentelijke<br />

taak naar de verantwoordelijkheid van de clubs, verenigingen en instellingen. Binnen<br />

deze programmalijn is het gelaagde model een belangrijk hulpmiddel om zoveel<br />

mogelijk recht te doen aan alle doelstellingen. In het gelaagde model worden kleine<br />

kernen, grote kernen en centrale kernen onderscheiden. De twee centrale kernen zijn<br />

<strong>Hardenberg</strong> en Dedemsvaart, de grote kernen zijn Balkbrug, Gramsbergen, Slagharen<br />

en Bergentheim. De overige kernen zijn kleine kernen.<br />

Wat willen we?<br />

Ambities<br />

1 In de kleine en grote kernen en in de wijken blijft ontmoeting<br />

en onderlinge hulp behouden.<br />

2 De gemeente wil de kracht van de samenleving ondersteunen<br />

door het particulier beheer van voorzieningen te vergroten.<br />

3 Het gebruik van en de tevredenheid over de centrale<br />

voorzieningen voor inwoners, bewoners van de streek, toeristen<br />

en ondernemers in de centrale kernen stijgt.<br />

Portefeuillehouder(s)<br />

Douwe Prinsse (sport);<br />

Rene de Vent (cultuur,<br />

bibliotheken); Jannes<br />

Janssen (onderwijs,<br />

jeugd)<br />

Douwe Prinsse<br />

Douwe Prinsse<br />

(bouwzaken, ruimtelijke<br />

ordening, sport); Rene<br />

de Vent (cultuur,<br />

bibliotheken)<br />

Wat hebben we gedaan?<br />

1<br />

MFC Gramsbergen<br />

De afspraken tussen de participanten en woningstichting de Veste zijn getekend en in 2012<br />

wordt gestart met de bouw van MFC Gramsbergen.<br />

MFC Balkbrug<br />

Het bestuur van het MFC en De Stuw hebben een goede organisatiestructuur en<br />

activiteitenprogramma neergezet om de continuiteit van MFC Balkbrug te waarborgen.<br />

Buurtkamers<br />

Naast de Buurtkamers in <strong>Hardenberg</strong> en De Krim is er inmiddels ook een Buurtkamer in<br />

Balkbrug, Dedemsvaart en Slagharen.<br />

10


’t Centrum Dedemsvaart<br />

In het najaar <strong>2011</strong> is een intentieovereenkomst gesloten met De Stuw, Politie, Bibliotheek en<br />

KCC gemeente <strong>Hardenberg</strong>.<br />

2<br />

Kleedkamers en clubhuizen sport<br />

Met de voetbalverenigingen EMMS en SC Lutten worden nog steeds gesprekken gevoerd over<br />

de bouw van nieuwe kleedkamers en de privatisering.<br />

De verenigingen informeren de gemeente in januari over een gewijzigd bouwplan, nadat het<br />

eerste bouwplan niet haalbaar bleek.<br />

In <strong>2011</strong> kwam op sportpark De Kruserbrink de vervangende nieuwbouw van het<br />

kleedgebouw annex clubhuis gereed. De accommodatie voorziet in kleed- en wasruimten en<br />

bijbehorende nevenruimten voor de korfbalvereniging Juventa, honk- en softbalvereniging<br />

‘Cubs’ en het onderwijsgebruik. Het nieuwe gebouw is gebouwd door en eigendom van de<br />

Stichting Sportvoorzieningen Kruserbrink. Het oude kleedgebouw is na de ingebruikname<br />

van het nieuwe gebouw gesloopt. Honk- en softbalvereniging ‘ Cubs’ heeft plannen voor de<br />

bouw van een eigen (bescheiden) clubonderkomen.<br />

3<br />

Visie op kunst en cultuur<br />

In <strong>2011</strong> is een visie op Kunst en Cultuur (2012 – 2015) geformuleerd. Deze visie zal in<br />

februari en maart 2012 ter vaststelling aan het college en de raad worden voorgelegd. In<br />

deze visie wordt ingezet op het aanscherpen van het huidige participatiebeleid. Dit houdt in,<br />

dat er in de komende periode de burgerparticipatie en het nemen van initiatief wordt<br />

bevorderd. Er wordt een zwaarder accent gelegd op cultuureducatie in het onderwijs. Kunst<br />

en cultuur wordt ingezet als een instrument om andere doelstellingen te realiseren.<br />

Kunstencentrum Muzerie<br />

In <strong>2011</strong> heeft het college besloten om voor de periode 2012-2014 een nieuwe overeenkomst<br />

aan te gaan met kunstencentrum Muzerie. In de overeenkomst is opgenomen, dat de<br />

prestaties jaarlijks worden vastgesteld waardoor het mogelijk is om op basis van<br />

belangstelling en afname de prestaties bij te stellen. Daarnaast is als prestatie opgenomen,<br />

dat cultuureducatie in het Voortgezet Onderwijs meer aandacht krijgt. Tevens is in de<br />

subsidieovereenkomst de jaarlijkse subsidie vastgesteld conform het<br />

bezuinigingsprogramma ‘De toekomst tegemoet!’ <strong>2011</strong>-2014.<br />

Hafa muziekonderwijs<br />

In de nieuwe overeenkomst met kunstencentrum Muzerie (2012 – 2014) zijn geen<br />

prestatieafspraken opgenomen betreffende het muziekonderwijs aan jeugdleden van<br />

muziekverenigingen. De muziekverenigingen zullen met ingang van augustus 2012 in eigen<br />

beheer deze muzieklessen gaan verzorgen. Hierbij wordt uitgegaan van de kwaliteitseisen<br />

zoals deze in het verleden zijn vastgesteld. Een werkgroep (bestaande uit een aantal<br />

vertegenwoordigers van muziekverenigingen) bereidt vanaf september <strong>2011</strong> een nieuwe<br />

organisatiestructuur voor. Deze werkgroep wordt hierin ondersteund en geadviseerd door de<br />

zogenaamde cultuurcoach van KCO. Gedurende het traject vindt regelmatig afstemming met<br />

alle muziekverenigingen plaats.<br />

Kunst in de kernen.<br />

In 2010 heeft de aanbesteding voor de kern Grambergen plaatsgevonden. De<br />

uitvoeringsopdracht voor een kunstwerk aan de Anerdijk is verstrekt aan kunstenaar Jeroen<br />

Doorenweerd. Het kunstwerk ‘Hello sailor’ is op donderdag 17 november <strong>2011</strong> onthuld.<br />

11


Sportboulevard<br />

In oktober 2010 werd een krediet beschikbaar gesteld voor de uitvoering van de 1e fase<br />

locatieontwikkeling J. Weitkamplaan zuidzijde tot sportboulevard. In nauwe samenspraak<br />

met de toekomstige gebruikers is het definitief ontwerp (DO) opgesteld. Wanneer de gronden<br />

in gemeentelijk bezit zijn, kan de daadwerkelijke aanleg medio 2012 beginnen. De 1 e fase<br />

voorziet in de aanleg van de atletiekbaan en het beachcourt. In het verslagjaar vonden ook<br />

de eerste oriënterende besprekingen plaats voor de ontwikkeling van de 2 e fase, dat in ieder<br />

geval voorziet in de bouw van een nieuw zwembad.<br />

Kostenoverzicht programma Voorzieningen.<br />

Programma<br />

Voorzieningen<br />

Begroting voor<br />

wijziging<br />

Begroting na<br />

wijziging<br />

Realisatie<br />

begrotingsjaar<br />

<strong>2011</strong><br />

Baten -3.438 -5.953 -5.632<br />

Lasten 18.820 27.964 24.136<br />

Saldo 15.382 22.012 18.504<br />

12


2.2 Wonen<br />

Om vitale kernen te houden, is het nodig dat alle leeftijdsgroepen daar kunnen blijven<br />

wonen. Vanwege demografische ontwikkelingen (kleinere huishoudens, vergrijzing)<br />

moet er anders gebouwd worden. Daarnaast zijn extra starterswoningen nodig om<br />

jongeren te binden.<br />

Wat willen we?<br />

Ambities<br />

1 De gemeente werkt de komende vijf jaar mee aan de realisatie<br />

van 1600 woningen, volgens het gelaagde model, om te voorzien<br />

in de behoefte.<br />

2 Meer jongeren wonen in de gemeente <strong>Hardenberg</strong>, de<br />

leeftijdscategorie 15-30 jaar groeit met 5%.<br />

3 Ouderen kunnen langer zelfstandig en naar eigen behoefte<br />

blijven wonen.<br />

4 Meer mensen met hogere inkomens binden zich aan de<br />

gemeente <strong>Hardenberg</strong>. De gemeente werkt mee aan 100<br />

woningen in het topsegment.<br />

Een deel van de nieuwe of gerenoveerde woningen kent een hoge<br />

architectonische dan wel gebruiksvriendelijke kwaliteit.<br />

Bij nieuwbouw of grootschalige renovatie wordt een wijk<br />

levensloopbestendig.<br />

De gemeente <strong>Hardenberg</strong> biedt een aantrekkelijke en groene<br />

woonomgeving.<br />

Portefeuillehouder(s)<br />

Douwe Prinsse<br />

Douwe Prinsse<br />

Douwe Prinsse<br />

Douwe Prinsse en<br />

Jannes Janssen<br />

Wat hebben we gedaan?<br />

1<br />

In het woonplan 2008-2012 is een nieuwe doelstelling geformuleerd. Deze doelstelling is: ‘de<br />

gemeente zal de komende vijf jaar meehelpen aan de realisatie van circa 1500 woningen’. In<br />

<strong>2011</strong> zijn 206 woningen opgeleverd en in totaal zijn er in de periode 2008-<strong>2011</strong> circa 1265<br />

woningen opgeleverd. Daarmee liggen we, ondanks de crisis, op schema voor het realiseren<br />

van deze doelstelling.<br />

In <strong>2011</strong> is het woonplan middels een aanvullende rappportage in lijn gebracht met de<br />

provinciale Omgevingsverordening.<br />

Daarnaast zijn in <strong>2011</strong> nieuwe bestemmingsplannen tot standgekomen voor Dedemsvaart,<br />

Gramsbergen, Balkbrug en Marienberg. Deze plannen bieden ruimte aan<br />

goedkope/betaalbare woningbouw en particulier opdrachtgeverschap.<br />

2<br />

In <strong>2011</strong> is het aantal jongeren in de leeftijdscategorie 15-30 jaar stabiel gebleven. Gezien de<br />

demografische ontwikkelingen (ontgroening en vergrijzing) is dit positief te noemen.<br />

Ten behoeve van deze ambitie is de starterslening ook in <strong>2011</strong> gecontinueerd en circa 50<br />

starters hebben in <strong>2011</strong> van deze regeling gebruikgemaakt. In Slagharen en in <strong>Hardenberg</strong><br />

zijn de geplande jongerenwoningen gerealiseerd<br />

13


3<br />

Op het gebied van wonen en zorg is een nulmeting uitgevoerd en een visie op de<br />

woonservicegebieden vastgesteld. Ruim 50% van de huishoudens woont binnen een<br />

woonservicegebied. De visie is tot standgekomen in samenwerking met gemeente,<br />

corporaties, zorgaanbieders en welzijnsinstellingen.<br />

De Praam en Marsch Kruserbrink tweede fase zijn gerealiseerd.<br />

4<br />

De woningmarkt zit op dit moment nog in een dal. De markt is erg onzeker, het<br />

consumentenvertrouwen is laag, en de leencapaciteit beperkt, waardoor het aantal<br />

transacties voor woningbouw gering is, doorstroming wordt belemmerd en het aantal nieuw<br />

te bouwen woningen relatief laag. In de huidige markt is een verschuiving aan de vraagkant<br />

waar te nemen van duur/middelduur naar betaalbaar/goedkoop.<br />

Om een toekomstbestendige woningvoorraad en woonomgeving te realiseren is er zowel<br />

ingezet op nieuwbouw als het verbeteren van de bestaande voorraad. Om herstructurering<br />

van (delen van) woonwijken vlot te kunnen faciliteren is één van de instrumenten dat bij het<br />

opstellen van nieuwe bestemmingsplannen een hoge mate van flexibiliteit wordt opgenomen.<br />

In diverse kernen zijn in <strong>2011</strong> herstructureringsprojecten gepland, opgestart dan wel (deels)<br />

gerealiseerd ten behoeve van de levensloopbestendigheid.<br />

Kostenoverzicht programma Wonen.<br />

Programma<br />

Wonen<br />

Begroting voor<br />

wijziging<br />

Begroting na<br />

wijziging<br />

Realisatie<br />

begrotingsjaar<br />

<strong>2011</strong><br />

Baten -24.464 -49.573 -35.321<br />

Lasten 26.625 61.322 46.379<br />

Saldo 2.161 11.750 10.428<br />

14


2.3 Kwetsbare groepen<br />

Het bevorderen van zelfredzaamheid is de beste manier om kwetsbare groepen te<br />

helpen. Indien mensen niet voor zichzelf kunnen zorgen, moet de gemeente (tijdelijk)<br />

een vangnetfunctie vervullen. De gemeente wil dat publiek geld bij de juiste persoon<br />

terecht komt, met persoonlijke in plaats van generieke steun. De Wet<br />

Maatschappelijke Ondersteuning is een belangrijk wettelijk kader voor het<br />

gemeentelijk beleid.<br />

Wat willen we?<br />

Ambities<br />

1 Meer jongeren hebben een startkwalificatie, waaronder een<br />

HAVO-diploma. Onderliggend hierbij is de doelstelling dat het<br />

gemiddelde opleidingsniveau in de gemeente <strong>Hardenberg</strong><br />

geleidelijk omhoog gaat.<br />

2 De arbeidsparticipatie gaat omhoog.<br />

We versterken de koppeling van aanbod en vraag naar arbeid.<br />

3 Bevorderen van gezonde leefstijlen<br />

a. meer inactieve mensen komen in beweging<br />

3 Bevorderen van gezonde leefstijlen<br />

b. minder problematisch middelengebruik en minder<br />

psychosociale problematiek<br />

3 Bevorderen van gezonde leefstijlen<br />

c. Geweld gericht op kinderen, vrouwen en mannen zal vaker<br />

stoppen<br />

4 Uitvoering van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning<br />

a. mensen kunnen zo lang mogelijk zelfstandig wonen.<br />

Portefeuillehouder(s)<br />

Jannes Janssen<br />

Rene de Vent<br />

Douwe Prinsse (sport)<br />

Jannes Janssen<br />

(volksgezondheid)<br />

Jannes Janssen<br />

Jannes Janssen<br />

Douwe Prinsse/ Rene<br />

de Vent<br />

4 Uitvoering van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning<br />

b. mantelzorgers kunnen zorg verlenen zonder dat dit schade<br />

toebrengt aan zichzelf, betaald werk of hun maatschappelijke<br />

participatie.<br />

Mantelzorgers blijven zelfredzaam.<br />

4 Uitvoering van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning<br />

c. het aantal vrijwilligers en de uren vrijwilligerswerk blijven<br />

gelijk<br />

Rene de Vent<br />

Rene de Vent<br />

Wat hebben we gedaan?<br />

1<br />

Brede School<br />

Sinds 2006 levert de gemeente een actieve rol in Brede School. Uitgangspunt: het vergroten<br />

van de ontwikkelingskansen van kinderen met name van de meest kwetsbare kinderen en<br />

gebieden. Na Heemse en Marslanden is in 2008 besloten de Brede School verder te<br />

15


ontwikkelen in de zgn. onderwijskansgebieden. (Marienberg, Kloosterhaar, Bergentheim,<br />

Dedemsvaart, De Krim, Lutten, Schuinesloot en Slagharen).<br />

Door de aanstelling van een coordinator en combinatiefunctionarissen sport en cultuur is de<br />

aanpak verstevigd en zijn de volgende resultaten behaald:<br />

9 samenwerkingsverbanden waar een gezamenlijk aanbod aan activiteiten wordt<br />

ontwikkeling. (Gericht op taal, spraak, motorisch, soc. emotionele ontwikkeing etc.)<br />

Onderlinge afspraken over doorgaande leerlijn en zorg.<br />

De financiën voor de Brede School en inzet combinatiefunctionarissen zijn t/m 2013<br />

toereikend.<br />

Onderwijskansen<br />

In oktober <strong>2011</strong> zijn 44 doelgroeppeuters bereikt met een VVE aanbod dat voldoet aan de<br />

eisen van de wet Oke (4 dagdelen 2 leidsters) en 43 doelgroeppeuters met een aanbod van<br />

een 3 e dagdeel tutoring. Voorts zijn er 25 doelgroeppeuters die bereikt worden met het<br />

reguliere aanbod van 2 dagdelen.<br />

Totaal aantal doelgroeppeuters op peuterspeelzaal per oktober <strong>2011</strong>: 112.<br />

Er is een grove schatting van het bereikpercentage te berekenen van 85% van de<br />

gewichtenkinderen die op 01-10-2010 het primair onderwijs bezochten. Als we deze cijfers<br />

afzetten tegen de cijfers uit de landelijke VVE-monitor dan zitten we goed.<br />

Harmonisatie voorschoolse voorzieningen<br />

Eind <strong>2011</strong> is er een beeld van de mogelijkheden van harmonisatie van peuterspeelzalen en<br />

kinderopvang gemeentebreed gevormd. Momenteel is hierover overleg gaande met de<br />

betrokken organisaties. Dit moet in het 2 e kwartaal 2012 leiden tot besluitvorming.<br />

Centrum voor Jeugd en Gezin<br />

In 2010 en <strong>2011</strong> is volop ingezet op het realiseren van het CJG. Een aantal voorbeelden:<br />

- de samenwerking van GGD en Carinova als kernpartners heeft gemeentebreed<br />

gestalte gekregen<br />

- het Elektronisch Kinddossier is in gebruik genomen<br />

- de aansluiting met voorschoolse voorzieningen en onderwijs is geborgd via zorgteams<br />

- er wordt samengewerkt in gevallen van meervoudige problematiek<br />

- er is ingezet op Eigen kracht conferenties<br />

- er is schoolmaatschappelijk werk ingevoerd<br />

In <strong>2011</strong> is een project “Samen groter groeien” gestart waarin wordt samengewerkt met de<br />

geïndiceerde jeugdzorg. De provincie subsideert dit project, mede als voorbereiding op de<br />

transitie jeugdzorg. In het eerste kwartaal van 2012 wordt een voortgangsrapportage CJG<br />

aangeboden.<br />

Actieplan jeugdwerkloosheid<br />

Het laatste jaar van het actieplan jeugdwerkloosheid was <strong>2011</strong>. De acties hebben via het<br />

jongerenloket vorm gekregen. De regio IJssel/Vecht heeft beter gepresteerd dan gemiddeld<br />

in Nederland. Het jongerenloket wordt gemakkelijk gevonden door jongeren. Totaal aantallen<br />

plaatsingen:<br />

Stage: zonder startkwalificatie 764 (ambitie 1.056)<br />

Met startkwalificatie 159 (ambitie 246)<br />

Stageplaatsen gemeente; 45 stagiaires en 10 Wajongers<br />

Leerwerkbaan: zonder startkwalificatie 154 (ambtie 179)<br />

Met startkwalificatie 80 (ambitie 113)<br />

Baan: zonder startkwalificatie 118 (ambitie 120)<br />

Met startkwalificatie 200 (ambite 238)<br />

16


Jeugd en jongerenwerk<br />

Het jongerenwerk heeft een duidelijk overzicht van bestaande groepen en werkt<br />

activeringsgericht en ambulant in de wijk.<br />

Vanuit de contacten met jongeren worden initiatieven ondersteund.<br />

Het netwerk van het jongerenwerk is versterkt en samenwerking met politie en tactus is<br />

geïntensiveerd. Ook is samenwerking met scholen gezocht (Jong@School).<br />

Ondersteuning van twee meidengroepen heeft vorm gekregen.<br />

Leerlingenvervoer<br />

Begin <strong>2011</strong> is de Verordening Leerlingenvervoer aangepast, waarbij het afstandscriterium<br />

om bij het speciaal basisonderwijs voor vervoer in aanmerking te komen is gewijzigd van 4<br />

in 6 kilometer.<br />

Ook zijn in <strong>2011</strong> waar mogelijk 3 vrijwilligers ingezet om leerlingen te begeleiden, die<br />

hierdoor geen gebruik hoefden te maken van (individueel) aangepast vervoer.<br />

Arbeids Trainings Centrum (ATC)<br />

Ondanks de voortdurende crisis is het ATC er in geslaagd voldoende werk te vinden voor de<br />

deelnemers. Daarmee is ook de benodigde omzet gerealiseerd.<br />

Vanuit de gemeente worden jaarlijks ongeveer 40 mensen om diverse redenen verwezen naar<br />

het ATC. Ook vanuit het onderwijs gebeurt dit zowel incidenteel als structureel. Dat kan<br />

gaan om activering, maar ook om het testen van de mogelijkheden of het aanleren van<br />

werknemersvaardigheden.<br />

Het ATC is in overleg met LARCOM over een vergaande vorm van samenwerking. Begin 2012<br />

zal hierover meer duidelijkheid komen. Het uitgangspunt is dat beide organisaties sterke<br />

punten hebben, waarmee ze elkaar kunnen aanvullen. Op die manier kan een efficiencyslag<br />

gemaakt worden.<br />

Regionaal Techniek Centrum (RTC)<br />

Voor de doorontwikkeling RTC is in <strong>2011</strong> een aanvullend bedrag van maximaal € 100.000<br />

beschikbaar gesteld. Het RTC als opleidingsmodel/onderwijsconcept van samenwerkende<br />

werkgevers binnen de technische sector is uitgekristalliseerd en tot stand gekomen: een<br />

hoofdstichting RTC met vooralsnog 5 deelnemende stichtingen RTC: installatietechniek,<br />

bouw, metaal, kunststoftechniek, transport en logistiek.<br />

In de eerste helft van 2012 zal worden gerapporteerd over de voortgang.<br />

Windesheim<br />

M.i.v. augustus <strong>2011</strong> is het fysieke Hbo-centrum in <strong>Hardenberg</strong> gesloten. De samenwerking<br />

tussen Windesheim, bedrijvenkring de Koepel en de gemeente is op een andere manier<br />

voortgezet. De samenwerking is vastgelegd in de overeenkomst “Samen anders verder”. In<br />

april 2012 staan de <strong>Hardenberg</strong>lezing en stagemarkt gepland.<br />

Integraal huisvestingsplan (IHP)<br />

Doel van de gemeente is om op een andere manier samen te werken dan volgens de<br />

verordening. De verordening is de basis, maar er is een betere inzet van middelen mogelijk.<br />

Om te komen tot een breed gedragen IHP is er voor een plan van aanpak volgens<br />

onderstaand stappenplan gekozen. Het proces van scholen en gemeente wordt begeleid door<br />

de Brink groep.<br />

Stappenplan:<br />

1. Kaderstellende workshop en visie op onderwijshuisvesting<br />

2. Verkennen speelruimte en individuele gesprekken met schoolbesturen.<br />

3. Workshop ontwikkelvarianten<br />

4. Definitie investeringsopgave en fianciële doorrekening alternatieven<br />

5. Advies en presentatie resultaten.<br />

Op dit moment zijn we bezig met processtap 3-4.<br />

17


Voor de zomer van 2012 zal een startegisch IHP aan het college/de raad worden<br />

aangeboden.<br />

2<br />

WWB ca<br />

Het aantal bijstanduitkeringen in <strong>Hardenberg</strong> is aan het eind van <strong>2011</strong> ongeveer gelijk aan<br />

dat op 1 januari, namelijk zo rond de 650.<br />

Er hebben zich in <strong>2011</strong> ongeveer 450 mensen gemeld voor een uitkering, en er is dus ook<br />

eenzelfde aantal weer uitgestroomd.<br />

We hebben onze pijlen veel meer gericht op de werkgevers. Uiteindelijk moeten daar de<br />

vacatures vandaan komen om onze mensen te kunnen plaatsen. Door deze acties vinden we<br />

veel meer vacatures, maar de plaatsingen blijven achter bij de verwachtingen. Werkgevers<br />

zijn onder de huidige economische omstandigheden voorzichtiger om mensen aan te nemen.<br />

Verder is het aanvraagproces onder de loep genomen. Aan de poort kijken we scherper wie<br />

zichzelf kan redden bij het vinden van werk. Aanvragers krijgen ‘huiswerk’ mee om te gaan<br />

solliciteren. Daarbij wordt hen een ondersteunende workshop aangeboden.<br />

WSW<br />

Het aantal SW-deelnemers (inclusief Begeleid Werken) is van begin <strong>2011</strong>: 448,2 SE met 3%<br />

afgenomen naar 434,3 SE eind <strong>2011</strong>. Het gemiddelde is 439,5. Dat is boven de taakstelling<br />

van 425,1. De wachtlijst is toegenomen naar 100 beschikbare en 20 niet beschikbare<br />

geindiceerden.<br />

In de loop van het jaar is het aantal voortrajecten uitgebreid. Het gaat hier om mensen die al<br />

op de wachtlijst staan.<br />

Schuldhulpverlening<br />

In <strong>2011</strong> zullen de uitgaven voor reguliere integrale schuldhulpverlening uitkomen op<br />

€ 390.000,-. Verder is een bedrag van € 50.000,- beschikbaar gesteld voor preventieve<br />

activiteiten schuldhulpverlening. Inmiddels zijn diverse projecten gestart, waaronder de<br />

Doetank, de Klasse!Kas en enkele kleinere projecten. Met het restant van het budget<br />

(± € 30.000,-) worden in 2012 ook diverse activiteiten gefinancierd. Zo zal bijvoorbeeld in<br />

2012 een start gemaakt worden met het screenen van personen die langer dan 5 jaar in de<br />

budgetbegeleiding zitten. We gaan bezien of deze groep met een andere vorm van<br />

ondersteuning weer zelf de regie kunnen nemen over hun financiën.<br />

3a<br />

In 2009 heeft de raad ingestemd om als gemeente deel te nemen aan een 2-tal landelijke<br />

impulsregelingen:<br />

- de impuls Nationaal Actieplan Sport en Bewegen (NASB)<br />

- de impuls Brede scholen, sport en cultuur (inzet combinatiefuncties)<br />

Beide impulsregelingen zijn tevens aan de brede schoolontwikkeling gekoppeld, waarbij<br />

opgemerkt moet worden dat de impuls NASB breder ingezet dient te worden (binnen lokaal<br />

gezondheidsbeleid)<br />

Het afgelopen jaar is er met inzet van de combinatiefunctionarissen sport met succes,<br />

binnen brede schoolontwikkelingsgebieden, ingezet op:<br />

1. Kwaliteitsverbetering van het bewegingsonderwijs (door coaching, begeleiding van<br />

groepsleerkrachten)<br />

2. Sportoriëntatie en keuze (zowel binnen de school als buiten de school);<br />

3. Zorgverbreding (extra aandacht voor kwetsbare kinderen);<br />

4. Stimuleren van een gezonde en actieve leefstijl;<br />

5. Sportieve buitenruimte (stimuleren van bewegen op het schoolplein, in de wijk)<br />

6. Ondersteuning van sportverenigingen.<br />

Door de inzet van deze functionarissen zijn er het afgelopen jaar meer<br />

samenwerkingsverbanden tussen onderwijs en sport gerealiseerd, zijn er meer<br />

buitenschoolse activiteiten georganiseerd en is de kwaliteit van deze activiteiten verbeterd.<br />

18


Met inzet van de impuls NASB zijn er diverse interventies georganiseerd om een gezonde en<br />

actieve leefstijl te stimuleren onder met name kwetsbare groepen. Deze interventies waren<br />

met name gericht op de doelgroepen jeugd en 55+<br />

Voorbeelden van deze interventies zijn; <strong>Hardenberg</strong>kids.nl, IK Lekker fit!?, Project “Denken<br />

en Doen”, Combineer en scoor met jeugd en buitenruimte (i.s.m. met provincie Overijssel),<br />

Sport Lokaal Samen (subsidie VSG)<br />

Jeugdsportfonds<br />

Ondanks de inspanningen van de intermediairs en met name de combinatiefunctionarissen<br />

is het gebruik van de regeling ten opzichte van 2010 weliswaar gestegen van 8 naar 37 maar<br />

nog steeds beperkt. Eind 2012 loopt de overeenkomst met het provinciaal Jeugdsportfonds<br />

af. Op basis van een evaluatie zal worden besloten of de regeling in haar huidige vorm wordt<br />

voortgezet.<br />

Activeren van mensen<br />

Naast de Buurtkamers in <strong>Hardenberg</strong> en De Krim is er inmiddels ook een Buurtkamer in<br />

Balkbrug, Dedemsvaart en Slagharen.<br />

In <strong>2011</strong> werd het SoCu-fonds ongewijzigd voortgezet. De uitgaven van het SoCu-fonds zijn<br />

ongeveer gelijk aan voorgaande jaren, zo rond de € 200.000,-.<br />

Naast het SoCu-fonds draait <strong>Hardenberg</strong> ook mee met het (provinciaal) Jeugdsportfonds.<br />

Het SoCu-fonds is de voorliggende voorziening. Indien het SoCu-fonds niet toereikend is<br />

voor sportieve activiteiten, kan een beroep gedaan worden op het Jeugdsportfonds.<br />

Aanvragen dienen plaats te vinden door een intermediair, waaronder de gemeentelijke<br />

combinatiefunctionarissen.<br />

M.b.t. het voorkomen van schulden en budgetbegeleiding wordt verwezen naar hetgeen<br />

hierover bij het onderdeel ‘schuldhulpverlening’ is vermeld.<br />

3b<br />

Alcoholmatigingsbeleid<br />

De eerste resultaten en trend/effecten op doelen 1, 2 en 3 zullen blijken uit de<br />

Jongerenmonitor <strong>2011</strong> (GGD), waarvan de rapportage rond april verschijnt. Tolerantie onder<br />

ouders t.a.v. drinken onder de 16 lijkt af te nemen, melden<br />

jeugdgezondheidsverpleegkundigen n.a.v. het Alcoholadviesgesprek in groep 7. Dit signaal<br />

wordt bevestigd met de uitkomsten van het ouderonderzoek van Windesheim (okt. 2010).<br />

T.a.v. doel 4 zijn de resultaten positief. Meer organisaties dragen de<br />

alcoholmatigingsboodschap uit en treffen maatregelen:<br />

- Op een flink aantal (dorps)feesten is gebruik gemaakt van polsbandjes en is de campagne<br />

‘ouders, haal niet voor 16-‘ uitgezet. BOA’s hebben hier gecontroleerd op drankgebruik.<br />

- VO, leerplichtambtenaren, RMC en De Stuw hebben het protocol vroegsignalering<br />

overgenomen en zijn hierop getraind.<br />

- De alcoholpoli is uitgebreid met de huisartsenpost en huisartscontacten.<br />

-Sportverenigingen hebben oudervoorlichting over alcoholgebruik georganiseerd en<br />

Instructies Verantwoord Alcoholgebruik gevolgd.<br />

Er wordt via publieksvoorlichting/campagnes in De Toren e.a. (regionale) media doorlopend<br />

aandacht besteed aan de risico’s van (overmatig) drankgebruik op jonge leeftijd, en de<br />

verantwoordelijkheid van ouders en drankverstrekkers hierbij.<br />

Diverse groepen kwetsbare jongeren (brugklasleerlingen; scholieren van de Ambelt/<br />

Hoeksteen/Rebound) en hun ouders zijn voorgelicht over alcoholgebruik en de risico’s<br />

daarvan op jonge leeftijd. De Stuw heeft contacten gelegd met een substantieel aantal keten.<br />

De financiering van de projectleider alcoholmatingsbeleid is geregeld t/m 2013.<br />

19


3c<br />

Huiselijk geweld<br />

Sinds 2008 is de Wet Tijdelijk Huisverbod van kracht. Het bestrijden van huiselijk geweld<br />

pakken wij zowel lokaal als regionaal op. De aanpak is uitgewerkt in het ‘Convenant<br />

integrale aanpak huiselijk geweld regio IJssel-Vecht’. Een beproefde methode voor het<br />

effectief voorkomen, bestrijden en beperken van huiselijk geweld. Op grond van deze wet is<br />

in <strong>2011</strong> 13 keer een Tijdelijk Huisverbod opgelegd.<br />

Eind oktober <strong>2011</strong> is het wetsvoorstel “Meldcode Huiselijk Geweld en Kindermishandeling”<br />

bij de Tweede Kamer ingediend. De verwachting is dat deze wet medio 2012 van kracht<br />

wordt. Deze wet stelt organisaties en individuele beroepsbeoefenaren verplicht om te gaan<br />

werken met een meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling. De meldcode is een<br />

praktisch stappenplan hoe te handelen wanneer huiselijk geweld of kindermishandeling<br />

wordt gesignaleerd.<br />

De wet wordt verplicht voor de volgende sectoren: gezondheidszorg, onderwijs,<br />

kinderopvang, maatschappelijke ondersteuning, jeugdzorg en justitie.<br />

4a<br />

WMO<br />

Met ingang van 1 juli <strong>2011</strong> is een aantal maatregelen doorgevoerd dat ertoe moeten leiden<br />

dat de Wmo betaalbaar blijft.<br />

Er is een eigen bijdrage/eigen aandeel ingevoerd voor alle individuele voorzieningen, met<br />

uitzondering van rolstoelen (wettelijk niet mogelijk). Het aantal te reizen kilometers met het<br />

CVV is beperkt. <strong>2011</strong> gold als overgangsjaar. Met ingang van 2012 geldt voor iedereen die<br />

van het CVV gebruik maakt van een Wmo pas een maximum aantal te reizen kilometers van<br />

1.500 per jaar.<br />

In <strong>2011</strong> heeft een Europese aanbesteding van de Hulp bij het Huishouden plaatsgevonden.<br />

Deze aanbesteding heeft tot lagere tarieven voor de categorie Hulp bij het Huishouden 1<br />

geleid. Hierdoor zullen de uitgaven voor Hulp bij het Huishouden in 2012 en volgende jaren<br />

lager uitvallen dan in het scenario zijn geraamd.<br />

In oktober <strong>2011</strong> is in Slagharen een pilot “Kanteling van de Wmo”gestart.<br />

Door de getroffen maatregelen en het gunstige effect van de Europese aanbesteding van de<br />

Hulp bij het Huishouden op de uitgaven verwachten wij thans, behoudens onvoorziene<br />

uitgaven, voor de komende jaren geen budgetoverschrijdingen op dit onderdeel.<br />

Het project sleutelfiguren is uitgebreid voor de gehele gemeente. Dit project wordt door De<br />

Stuw begeleid. De Stuw zorgt ook voor werving en scholing van de sleutelfiguren. Op dit<br />

moment zijn er 12 sleutelfiguren werkzaam voor de gehele gemeente.<br />

De projecten Vriendenkring en Breekijzer worden meer op elkaar afgestemd en zullen verder<br />

gaan onder de naam “Niet Alleen”. Binnenkort wordt een besluit genomen over de<br />

subsidiering van dit project.<br />

De subsidiering van het project ZorgRvoor wordt in 2012 nog eenmalig voortgezet.<br />

Woonservicegebieden<br />

In <strong>2011</strong> is de visie op woonservicegebieden <strong>Hardenberg</strong> vastgesteld. De komende jaren wordt<br />

een aantal projecten, zoals MFC Gramsbergen, IAge (ICT en Domotica voor ouderen),<br />

uitgevoerd die een bijdrage leveren aan het operationaliseren van deze visie.<br />

20


4b<br />

Carinova ontvangt subsidie voor het ondersteunen van mantelzorgers.<br />

Het gaat hier om zowel individuele als groepsgewijze ondersteuning. Ook organiseert<br />

Carinova een Alzheimercafé in <strong>Hardenberg</strong> en Dedemsvaart. De afgelopen jaren maken<br />

steeds meer jonge mantelzorgers gebruik van de ondersteuningsactiviteiten van Carinova.<br />

Met ingang van 1 juli 2010 is de vrijwillige thuiszorg ondergebracht bij De Stuw. De Stuw<br />

ontvangt subsidie voor de werving, scholing en begeleiden van vrijwilligers, die worden<br />

ingezet in het kader van vrijwillige thuiszorg.<br />

4c<br />

Servicepunt Vrijwilligerswerk<br />

Het Servicepunt Vrijwilligerswerk van de Stuw heeft activiteiten aangeboden voor<br />

deskundigheidsbevordering, themabijeenkomsten, bemiddeling bij vraag en aanbod van<br />

vrijwilligerswerk.<br />

NL Doet<br />

In <strong>2011</strong> heeft de gemeente voor de vijfde keer meegedaan aan NL Doet en leden van de raad,<br />

college en ambtenaren hebben zich weer ingezet als vrijwilligers.<br />

Het eenmalige vrijwilligerswerk is gestimuleerd door de projecten van De Stuw/St. Present.<br />

Vrijwilligersorganisaties die tijdelijk ondersteuning nodig hebben kunnen een beroep doen<br />

op de Vliegende Brigade. Hier is door een organisatie gebruik van gemaakt.<br />

Waardering vrijwilligers<br />

Maandelijks heeft de WMO vrijwilliger van de maand een bos bloemen gekregen en komt<br />

hiervan een publicatie in de “Kijk op <strong>Hardenberg</strong>”.<br />

Alle vrijwilligers die 12 ½ , 25 of 40 jaar vrijwilligerswerk doen hebben een<br />

theatervoorstelling aangeboden gekregen in theater De Voorveghter. Ze konden kiezen uit 3<br />

voorstellingen.<br />

Maatschappelijke stages<br />

Het overgrote deel van de leerlingen vindt via school of de vacaturebank zelf een stageplaats.<br />

De vacaturebank wordt door de stagemakelaar georganiseerd. De stagemakelaar<br />

ondersteunt het onderwijs en deelnemende organisaties, ontwikkelt projecten en begeleid<br />

leerlingen, die er niet in slagen om een stageplaats te vinden. In dat kader zijn er 23<br />

leerlingen bemiddeld bij o.a. gehandicaptensport en zorgboerderijen. Daarnaast is er een<br />

stageproject ontwikkeld voor ca. 150 leerlingen. 30 leerlingen zijn door de stagemakelaar<br />

geplaatst bij instanties, die inmiddels structureel een stageplaats aan het onderwijs<br />

beschikbaar stellen.<br />

Kostenoverzicht programma Kwetsbare Groepen<br />

Programma<br />

Kwetsbare groepen<br />

Begroting voor Begroting na<br />

wijziging wijziging<br />

Realisatie<br />

begrotingsjaar<br />

<strong>2011</strong><br />

Baten -25.778 -24.107 -25.494<br />

Lasten 43.628 47.465 46.904<br />

Saldo 17.850 23.358 21.410<br />

21


2.4 Veiligheid en openbare ruimte<br />

100% veiligheid kan de gemeente niet garanderen, de verantwoordelijkheid voor<br />

veiligheid ligt ook bij de samenleving. In het spanningsveld tussen de behoefte aan<br />

veiligheid en de onmogelijkheid om veiligheid te garanderen, wil de gemeente<br />

inzetten op preventie, handhaving en stimulering van de eigen verantwoordelijkheid.<br />

Wat willen we?<br />

Ambities<br />

1 De fysieke openbare ruimte en de voorzieningen die zich<br />

daarin bevinden, zijn schoon, heel en veilig.<br />

Portefeuillehouder(s)<br />

Jannes Janssen; Peter<br />

Snijders<br />

2 Het toezicht in de openbare ruimte komt in goede afstemming<br />

tussen gemeente, politie en stadswachtorganisatie tot stand<br />

3 De gemeente geeft prioriteit aan structuurgroen en legt de<br />

verantwoordelijkheid voor het groene aanzien van de directe<br />

woonomgeving bij de bewoners.<br />

Daarom kunnen inwoners 5 % van de groenvoorzieningen in de<br />

woonwijken van de gemeente overnemen.<br />

4 De verkeersveiligheid verbetert, waarbij het aantal slachtoffers<br />

met lichamelijk letsel op gemeentelijke wegen de komende vijf<br />

jaar daalt<br />

5 Betrokken organisaties signaleren vroegtijdig overlastsituaties<br />

in buurten en wijken, zodat we oplopende problemen kunnen<br />

voorkomen. Het gevoel van burgers ten aanzien van veiligheid in<br />

een wijk blijft op het huidige niveau<br />

6 Instellingen en inwoners ondervinden 5% minder<br />

administratieve lastendruk van de gemeentelijke regelgeving en<br />

de regelgeving die de gemeente uitvoert.<br />

7 Er vinden minder overtredingen van regelgeving plaats door<br />

actieve communicatie en gerichte controles.<br />

Het huidige kwaliteitsniveau op het gebied van milieu blijft<br />

gelijk. Bevolking en planontwikkelaars kennen door preventie<br />

een grotere verantwoordelijkheid voor de fysieke veiligheid.<br />

Peter Snijders<br />

Jannes Janssen<br />

Jannes Janssen<br />

Peter Snijders<br />

Peter Snijders<br />

Jannes Janssen<br />

Wat hebben we gedaan?<br />

1<br />

Schoon<br />

In het voorjaar <strong>2011</strong> is wederom een gemeentebrede zwerfvuilinzamelingsactie gehouden.<br />

Dit als onderdeel van de landelijke actie “Nederland Schoon’’.<br />

Deze actie is door de gemeente <strong>Hardenberg</strong> succesvol geregisseerd in samenwerking met de<br />

ROVA, ook in 2012 staat dit weer op het programma.<br />

In 2009 is er met de scholen in Dedemsvaart ( De Zeven Linden en het Vechtdal College) en<br />

BOR een samenwerking gevonden om invulling te geven aan de maatschappelijke stage die<br />

de klassen 1 en 2 moeten volgen. Door de scholieren is er ook in 21011 zwerfvuil<br />

opgeruimd.<br />

22


Heel<br />

In 2010 is gestart met het project opwaarderen woonomgeving. Doel van dit project is<br />

verbetering van de leefbaarheid te realiseren in oudere woonstraten in verschillende kernen<br />

van de gemeente. Voor het opwaarderen van de woonomgeving heeft de gemeente<br />

<strong>Hardenberg</strong> in totaal 2,5 miljoen euro beschikbaar gesteld.<br />

Van de acht deelprojecten zijn er 7 afgerond en het laatste deelproject Oranjebuurt<br />

Dedemsvaart zal in 2012 worden uitgevoerd nadat de nieuwbouw van de Veste is<br />

gerealiseerd. Bij alle woonstraten zijn in samenspraak met de bewoners verbeteringen<br />

gerealiseerd die verder gaan dan uitsluitend aanpassen van de verharding. Ook<br />

aanpassingen in groen- en speelvoorzieningen en openbare verlichting. Bij diverse projecten<br />

is De Stuw betrokken om de sociale leefbaarheid in de woonstraten in beeld te brengen.<br />

Totaal genereerde het project een werkgelegenheid van 33 arbeidsplaatsen van een jaar. Bij<br />

de 7 tot nu toe aanbestede werken in alle gevallen door de betreffende aannemer contact<br />

gelegd met Werkplein <strong>Hardenberg</strong> voor de inzet van mensen met een uitkering.<br />

Veilig<br />

Zie uitwerking ambitie 2<br />

2<br />

Bij de Toezichthouders Veiligheid gemeente <strong>Hardenberg</strong> wordt gewerkt met in totaal zeven<br />

buitengewoon opsporingsambtenaren (Boa's), werkzaam in het kernteam en het<br />

werkervaringteam. Het kernteam is ondergebracht bij het team handhaving van de afdeling<br />

Bouwen en Milieu en TVH werkt operationeel vanuit het politiebureau in <strong>Hardenberg</strong>. Er<br />

wordt geverbaliseerd bij overlast, parkeren, milieu, lichte verkeersovertredingen etc. In <strong>2011</strong><br />

is in toenemende mate de politie geadviseerd bij buurtonderzoeken in relatie tot<br />

buurtonderzoeken en vernielingen en zijn in <strong>2011</strong> in totaal 68 bestuurlijke boetes uitgedeeld<br />

voor zaken als overlast, milieuovertredingen, en vandalisme. Daarnaast was er sprake van<br />

in totaal 974 zogeheten Mulderfeiten (ontleend aan de initiatiefwet Mulder) voor<br />

parkeerovertredingen (exclusief de parkeerbonnen, die P1 heeft uitgeschreven) en het<br />

verbaliseren van overtredingen van stilstaand verkeer.<br />

3<br />

In <strong>2011</strong> is de nieuwe cluster Gronden en Gebouwen ontstaan. Een van de taken van dit<br />

nieuw gevormde cluster is het beheer van gronden, waaronder ook snippergroen valt. Het<br />

beleid rondom snippergroen is vastgelegd. Doelstelling van de nota is dat er zoveel mogelijk<br />

rechtsgelijkheid ontstaat voor de gebruikers van (snipper)groen stroken, er sprake is van<br />

helder, toetsbaar en handhaafbaar beleid en dat men kan beschikken over die handvatten<br />

die zorgen voor een efficiënte en doelmatige uitvoering.<br />

De inventarisatie van de “overhoeken” is afgerond zodat we ons nu volledig kunnen richten<br />

op het aanbieden van deze percelen in de kernen.<br />

Er zijn 186 initiatief verzoeken van burgers in behandeling genomen dit heeft geleid tot 30<br />

nieuwe huurovereenkomsten en 16 nieuwe koopovereenkomsten.<br />

Alle kernen zijn geïnventariseerd en inwoners van de kern <strong>Hardenberg</strong> zijn aangeschreven,<br />

dit heeft geleid tot 34 koopovereenkomsten (2700 m²) en 55 huurovereenkomsten ca. 5000<br />

m²).<br />

4<br />

Veiligheid en specifiek verkeersveiligheid spelen een belangrijke rol binnen onze gemeente.<br />

Met name veilige fietsroutes voor scholieren, veilige verkeerssituaties rond scholen, en een<br />

goede berijdbaarheid voor het landbouwverkeer van de doorgaande wegen in het<br />

buitengebied.<br />

23


Met directie en verkeersouders van (basis)scholen is de verkeerssituatie rondom een aantal<br />

scholen besproken. Zo zijn met de Langewieke in Dedemsvaart o.a. afspraken gemaakt over<br />

het herplaatsen, bijplaatsen en vernieuwen van de bebording. Met de Professor<br />

Waterinkschool in <strong>Hardenberg</strong> is een schoolzone ingesteld (aanbrengen markering en<br />

bebording) en het fietspad is in rood asfalt aangebracht. We willen hiermee verder. Daarom<br />

is momenteel de notitie Veiligheid rondom scholen in ontwikkeling. Uitgangspunt van deze<br />

notitie is de notitie Verkeersveiligheidknelpunten (door de raad vastgesteld d.d. 29 november<br />

<strong>2011</strong>).<br />

In het kader van school-thuisroutes, is de fietsroute Venneweg verbreed, verlicht en er zijn<br />

fietssuggestiestroken aangebracht. Hiermee is een ontbrekende schakel in de verlichting van<br />

school-thuisroutes verholpen. Er is een start gemaakt met de ontbrekende schakels in de<br />

verlichting op andere routes.<br />

In <strong>2011</strong> is het actieplan verkeersveiligheid uitgevoerd. Per verkeersdoelgroep zijn diverse<br />

activiteiten ondernomen om het bewust worden van de verkeersveiligheid bij jong en oud te<br />

vergroten. Een aantal voorbeelden is; de dode hoek, Streetwise voor het basisonderwijs,<br />

fiets4safe een nieuw educatie project voor fietsende scholieren van het voortgezet onderwijs<br />

en Broem voor de 65+’er.<br />

De aanleg van het vrijliggende fietspad langs de Anerdijk is afgerond.<br />

Een aantal belangrijke kruisingsvlakken zijn in <strong>2011</strong> gereconstrueerd zoals op de J.C.<br />

Kellerlaan en J. Weitkamplaan. Ter hoogte van de kruising met het ziekenhuis is een<br />

rotonde gerealiseerd en een aansluiting gemaakt naar de sportboulevard. De<br />

verkeersontsluiting van <strong>Hardenberg</strong> langs deze wegen is hierdoor zeer verbeterd.<br />

5<br />

In het Netwerk voorkomen en bestrijden Buurtoverlast en het Casuïstiekoverleg<br />

Meervoudige problematiek (biedt ketenregie aan gezinnen en jongeren met ernstige<br />

multiproblematiek en vertaalt signalen uit de samenleving over jeugd) komen (dreigende)<br />

conflictsituaties doorlopend de orde. Tijdens het afstemmingsoverleg (eens in de 6 weken)<br />

worden gemiddeld zo'n 30 cases besproken door gemeente, politie, RIBW, maatschappelijk<br />

werk, woningcorporaties en De Stuw. Uit gegevens van de update <strong>2011</strong> van de gebiedsscan<br />

<strong>2011</strong>Criminaliteit en overlast van het team <strong>Hardenberg</strong> van de politie IJsselland blijkt dat<br />

het aantal overlastincidenten duidelijk afneemt ten opzichte van voorgaande jaren.<br />

Burenruzie nam met 127 incidenten in 2010 de vijfde plaats in na overlast jeugd,<br />

geluidshinder, verkeersstremming, en parkeerproblemen. Ook geweldsdelicten nemen<br />

duidelijk af (van 279 naar 217 incidenten). De stijging van het aantal inbraken, van 63 naar<br />

99, heeft daarentegen weer een negatieve invloed op het gevoel van veiligheid in de wijk. Een<br />

duidelijke toename van inbraken is ook een regionale en landelijke trend en in verband<br />

daarmee werd in <strong>2011</strong> een pakket aan maatregelen voorbereid om dit probleem te tackelen.<br />

6<br />

Burgers kunnen vanaf 1 oktober 2010 omgevingsvergunningen zowel digitaal als analoog<br />

aanvragen. Bij digitale aanvragen hebben wij burgers nogal eens moeten helpen en hebben<br />

wij ook praktische oplossingen aangedragen bij meervoudige aanvragen.<br />

Voordeel voor bedrijven/burgers bij digitale aanvragen is dat alle stukken, dus inclusief<br />

tekeningen, digitaal kunnen worden aangeleverd. Dat betekent een enorme administratieve<br />

lastenvermindering en kostenbesparing. In <strong>2011</strong> is ongeveer 70% van de<br />

omgevingsaanvragen voor de activiteit Bouwen digitaal aangevraagd.<br />

24


7<br />

Met name op het gebied van hondenpoep hebben wij gebruik gemaakt van gerichte<br />

controles. Daarbij heeft vooraf communicatie plaatsgevonden via De Toren.<br />

Voor wat bouwen en milieu betreft, wordt ieder jaar een handhavingsuitvoeringsprogramma<br />

vastgesteld. De planning is erop gericht geweest circa 250 bedrijven te bezoeken. Voor wat<br />

bouwen betreft is de nadruk gelegd op (constructieve) veiligheid en duurzaamheid.<br />

Kostenoverzicht programma Veiligheid en openbare ruimte<br />

Programma<br />

Veiligheid en openbare ruimte<br />

Begroting voor Begroting na<br />

wijziging wijziging<br />

Realisatie<br />

begrotingsjaar<br />

<strong>2011</strong><br />

Baten -2.612 -4.455 -3.964<br />

Lasten 19.339 26.170 21.037<br />

Saldo 16.727 21.715 17.073<br />

25


2.5 Economie<br />

De gemeente vervult een regionale economische rol waar het gaat om het behouden,<br />

versterken en verbreden van de werkgelegenheid. Het versterken van toerisme wordt<br />

daarbij gezien als het visitekaartje van de gemeente. De verwachting is dat de<br />

werkgelegenheid in zorg de komende jaren zal toenemen. Door verbreding van de<br />

landbouw wordt gezocht naar economische dragers om de vitaliteit in deze sector te<br />

behouden. Beoogd is om verbindingen te versterken op het gebied van de<br />

infrastructuur, bestuurlijke verbindingen om bijvoorbeeld de bereikbaarheid te<br />

verbeteren. Dit geldt ook voor het versterken van de koppeling van aanbod en vraag<br />

naar arbeid.<br />

Wat willen we?<br />

Ambities<br />

1 De gemeente <strong>Hardenberg</strong> scoort in de beleving van<br />

ondernemers hoger in het ondernemersklimaat.<br />

Ondernemers waarderen de dienstverlening van de gemeente<br />

hoger, zoals via de relatiemanagers<br />

De samenwerking tussen gemeente en ondernemers is verbeterd<br />

2 De gemeente heeft voldoende voorraad bedrijventerreinen om<br />

de vraag op te vangen. De duurzaamheid en het particulier<br />

beheer van bedrijventerreinen nemen toe.<br />

3 De bereikbaarheid van de kernen <strong>Hardenberg</strong> en Dedemsvaart<br />

is vergroot.<br />

Binnen 30 minuten kun je met de auto vanaf de stad<br />

<strong>Hardenberg</strong> op de omliggende snelwegen/ A-wegen komen.<br />

De trein Twente-Drenthe rijdt twee x per uur met een goede<br />

aansluiting.<br />

De digitale bereikbaarheid is verbeterd met<br />

breedbandverbindingen.<br />

4 De stad <strong>Hardenberg</strong> is een levendige ontmoetingsplek om uit te<br />

gaan, te werken, te winkelen, te recreëren en te wonen.<br />

5 Behoud en uitbreiding van de werkgelegenheid komt<br />

voornamelijk via bestaande bedrijvigheid tot stand.<br />

Het percentage starters neemt toe.<br />

6 De voorwaarden voor vestiging van nieuwe of uitbreiding van<br />

bestaande bedrijven in de zorgsector zijn beter.<br />

De werkgelegenheid neemt in de zorgsector sterker toe dan in<br />

andere sectoren.<br />

7 De gemeente <strong>Hardenberg</strong> hoort tot de top van toeristische<br />

gemeenten in Overijssel. Het aanbod aan<br />

overnachtingsmogelijkheden, voorzieningen, arrangementen en<br />

evenementen is toegenomen en verbeterd, met name gericht op<br />

seizoensverbreding en de bovenkant van de markt.<br />

Portefeuillehouder(s)<br />

Douwe Prinsse; Peter<br />

Snijders; Jannes<br />

Janssen<br />

Douwe Prinsse; Peter<br />

Snijders; Jannes<br />

Janssen<br />

Peter Snijders; Jannes<br />

Janssen<br />

Peter Snijders; Douwe<br />

Prinsse<br />

Peter Snijders; Jannes<br />

Janssen<br />

Peter Snijders<br />

Rene de Vent<br />

26


Wat hebben we gedaan?<br />

1<br />

In <strong>2011</strong> zijn diverse marketingacties (beurzen, bedrijfsbezoeken) uitgevoerd. De effecten van<br />

de acties leiden in ieder geval tot het behalen van de geprognosticeerde verkoop van<br />

bedrijventerreinen in <strong>2011</strong>. Verder is gestart met het bedrijvenloket (KCC) en is het<br />

bedrijvenserviceteam van start gegaan.<br />

Met de ondernemersverenigingen vindt periodiek overleg plaats. Uit de gesprekken met<br />

individuele ondernemers en de verenigingen maken wij op dat de dienstverlening van de<br />

gemeente als goed wordt ervaren. Het klantvolgsysteem is volop in ontwikkeling maar nog<br />

niet operationeel.<br />

2<br />

Vanwege de crisis is de vraag naar bedrijventerreinen momenteel lager dan voorheen. De<br />

geprognosticeerde uitgifte is het afgelopen jaar wel gehaald. Om de voorraad<br />

bedrijventerreinen op peil te krijgen wordt, conform de structuurvisie bedrijventerreinen,<br />

gewerkt aan een viertal nieuwe bedrijventerreinen.<br />

In <strong>2011</strong> hebben Katingerveld en Broeklanden Zuid nog niet de status gekregen van een<br />

onherroepelijk plan. De uitspraak van de Raad van State inzake Katingerveld vindt in het 1e<br />

kwartaal van 2012 plaats. In de loop van 2012 wordt de verkoop opgestart. Voor<br />

Broeklanden Zuid is door de uitspraak van de Raad van State het nodig om een nieuw<br />

bestemmingsplan te maken. In <strong>2011</strong> is verder gewerkt aan de plannen voor Heemserpoort<br />

en Rollepaal Oost.<br />

De aanpak van de black spots heeft wat meer tijd nodig door de crisis en de bestaande<br />

bodemverontreiniging.<br />

3<br />

Treinvervoer:<br />

<strong>Hardenberg</strong> wordt door provincie Overijssel en Regio Twente actief betrokken bij verbetering<br />

van de Vechtdallijnen. Dit komt onder andere tot uiting in bestuurlijke en ambtelijke<br />

overleggen, waarin de mogelijkheden van een rechtstreekse verbinding van Almelo naar<br />

<strong>Hardenberg</strong> worden besproken. Momenteel wordt financieel inzichtelijk gemaakt wat de<br />

kosten zijn van het realiseren van een rechtstreekse verbinding Almelo naar <strong>Hardenberg</strong>.<br />

Busvervoer:<br />

Een directe busverbinding tussen Dedemsvaart en <strong>Hardenberg</strong> is verder uitgewerkt in een<br />

voorstel naar de provincie. Er zijn verkennende gesprekken gevoerd met een vervoerder en<br />

de provincie in <strong>2011</strong>. Voor 2012 is dit voorstel, een directe verbinding Dedemsvaart –<br />

<strong>Hardenberg</strong>, aangemeld als onderwerp op de agenda van het ontwikkelteam Openbaar<br />

Vervoer. In dit overleg zijn vertegenwoordigers van provincie en vervoerders aanwezig, zodat<br />

in een keer alle betrokkenen worden geïnformeerd over dit voorstel.<br />

Wegvervoer:<br />

N340<br />

We zijn actief betrokken geweest bij de besluitvorming inzake het definitieve ontwerp voor de<br />

opgewaardeerde N340 Zwolle – Ommen.<br />

Momenteel is het Provinciaal Inpassingsplan in procedure.<br />

N34<br />

We zijn en blijven actief betrokken bij de voorbereiding en besluitvorming inzake het<br />

opwaarderen van de N34 tussen Witte Paal – Drentse grens. In december <strong>2011</strong> is de<br />

inspraakperiode voor het Plan in Hoofdlijnen van start gegaan. In dit plan staat aangegeven<br />

dat de gelijkvloerse kruisingen worden gesaneerd, en er vier viaducten komen. Hiermee<br />

wordt de bereikbaarheid en de verkeersveiligheid van en in gemeente <strong>Hardenberg</strong> verbeterd.<br />

27


N377<br />

De N377 is momenteel nog in studie. De huidige stand van zaken is dat de weg 100 km/u<br />

blijft, op de trajecten waar dat kan. Op deze stukken wordt de weg als stroomweg ingericht,<br />

dat wil zeggen dat er ongelijkvloerse oversteken worden gecreëerd. Dit komt de<br />

verkeersveiligheid én de doorstroming ten goede. Voor de bebouwde kom van Balkbrug<br />

wordt nog gestudeerd op een verkeersveilige inrichting van het huidige kruispunt<br />

N377/Ommerweg/Meppelerweg.<br />

N48<br />

De bestaande gelijkvloerse oversteken worden gesaneerd en een tweetal (landbouw)tunnels<br />

komen hiervoor in de plaats. In <strong>2011</strong> zijn er inloopbijeenkomsten georganiseerd, de<br />

bestemmingsplannen voor de locaties Den Kaat en de Kolonie zijn vastgesteld en de<br />

grondverwerving is opgestart. De realisatie van de (landbouw)tunnels komt dichterbij en<br />

daarmee ook een verkeersveilige manier om de N48 over te steken.<br />

Breedband:<br />

In <strong>2011</strong> is de gemeente benaderd door twee marktpartijen welke glasvezel willen gaan<br />

aanleggen in de kern <strong>Hardenberg</strong>. Aan geen van beide partijen is (vooralsnog) een<br />

instemmingbesluit verleend. Echter, elke vergunningaanvraag voor het aanleggen van een<br />

glasvezelnetwerk die volledig en correct is, moet de gemeente uiteindelijk honoreren met een<br />

instemmingbesluit. De gemeente voert op dit moment een haalbaarheidsonderzoek uit naar<br />

de aanleg van een glasvezelnetwerk in de gehele gemeente <strong>Hardenberg</strong> inclusief het<br />

buitengebied. Wij verwachten begin 2012 de resultaten van het onderzoek te hebben.<br />

Duidelijk is al wel dat glasvezel in het buitengebied nog (lang) niet kostendekkend kan<br />

worden aangelegd. Ook de provincie zoekt naar mogelijkheden om het buitengebied te<br />

bedienen.<br />

Kanaal Almelo de Haandrik:<br />

Het project baggeren van de haven en het vernieuwen van de loswal is gerealiseerd. De<br />

verbetering van de bereikbaarheid van de binnenhaven en het verbeteren van de doorvaart<br />

voor de scheepvaart is hierbij een feit.<br />

In het kader van het stimuleren van vervoer over water wordt het kanaal Almelo – de<br />

Haandrik geschikt gemaakt voor schepen met een maximaal laadvermogen van 700 ton.<br />

Vijf bruggen hebben daarvoor een te geringe doorvaartbreedte en dienen vervangen te<br />

worden. De gemeente heeft geparticipeerd bij de inloopbijeenkomsten, waarbij de ontwerpen<br />

aan de plaatselijke belangen zijn getoond, en de aansluitingen op de infrastructuur zijn<br />

beoordeeld.<br />

4<br />

Ondanks de economisch mindere periode is er in <strong>2011</strong> toch vooruitgang geboekt binnen het<br />

Centrumplan <strong>Hardenberg</strong>. Zo zijn in het gebied Marsch Kruserbrink 20 nieuwe woningen<br />

opgeleverd en is binnen het zelfde gebied gestart met de bouw van een aantal woningen. Ook<br />

de voorbereiding van de plannen op de voormalige Alfalocatie is gestart. Hier zal in 2012 met<br />

de bouw worden begonnen. In de Mulderij zijn door De Veste met de stichting Limor 21<br />

wooneenheden gerealiseerd en de Wandelpromenade langs de Vecht is opgeleverd. Met een<br />

aannemer zijn afspraken gemaakt over de ontwikkeling van het gebied "Hof van Peppijn" en<br />

het bestemmingsplan dat hierop betrekking heeft is inmiddels vastgesteld. De bouw van het<br />

gemeentehuis vordert gestaag, overeenkomstig de planning, en binnen het beschikbaar<br />

gestelde budget. Er is gestart met de werkzaamheden van de eerste plannen binnen de<br />

Stationsomgeving, door de verbetering van de wegenstructuur, waarbij de Stationsstraat en<br />

de Weitkamplaan een geheel ander profiel hebben gekregen.<br />

5<br />

Met de Koepel, werkgevers en onderwijs vindt regelmatig overleg plaats over de bevordering<br />

van werkgelegenheid, met name ook voor kwetsbare groepen. Afgelopen jaar is een tweetal<br />

projecten (Job Klasse, Instroom in de Zorg) ontwikkeld.<br />

28


In <strong>2011</strong> heeft het ondernemersstartpunt ruim 400 gesprekken gevoerd met startende<br />

ondernemers in spe.<br />

In vergelijking met voorgaande jaren betreft het vaker gesprekken met personen in een<br />

uitkeringssituatie. In <strong>2011</strong> is het aantal startende ondernemers toegenomen naar 271<br />

starters. Dit is een toename van 3,8%.<br />

6<br />

Het bestemmingsplan Gezondheidspark is door Raad op 5 juli <strong>2011</strong> vastgesteld. Tegen het<br />

bestemmingsplan is beroep ingesteld. De verwachting is dat in het 4e kwartaal van 2012<br />

een uitspraak zal komen van de Raad van State. Met het ziekenhuis is inmiddels een<br />

overeenkomst gesloten met betrekking tot de benodigde gronden.<br />

Door een achttal zorg- en dienstverleners is een intentieovereenkomst getekend om te<br />

participeren in de ontwikkeling van het Gezondheidspark <strong>Hardenberg</strong>. De<br />

intentieovereenkomst is ondertekend door ZorgID met de volgende partijen:<br />

Saxenburghgroep (diverse afdelingen ten aanzien van zorg voor moeder en kind) Accare<br />

(kinder- en jeugdpsychiatrie) Verloskundigenpraktijk <strong>Hardenberg</strong>, Prokind kinderopvang,<br />

Naviva (kraamzorg), Carinova, VVT Zorgverleners en de Kraaamvogel. Deze zorg en<br />

dienstverleners werken daarmee samen aan het afstemmen en versterken van de zorg- en<br />

dienstverlening rondom geboorte en de zorg en ondersteuning voor kinderen en gezinnen.<br />

De toename van de werkgelegenheid in de zorg (22%) is in de periode 2005-2010 twee keer<br />

zo hoog geweest als de totale groei van de werkgelegenheid (11%).<br />

7<br />

Zomertheater<br />

In de zomer van <strong>2011</strong> heeft voor het eerst het zomertheater plaatsgevonden. De gemeente<br />

<strong>Hardenberg</strong> heeft hiertoe het initiatief genomen, maar gedurende het proces hebben diverse<br />

externe partijen zich hierbij aangesloten. Het betrof hier o.a. scholen, Stichting 2015 en een<br />

groot aantal recreatieondernemers. Gedurende 5 weken zijn diverse activiteiten uitgevoerd,<br />

waaronder 2 keer een parade die in totaal ca. 40.000 mensen naar het centrum van de stad<br />

<strong>Hardenberg</strong> trok.<br />

Visie recreatie en toerisme<br />

In de zomer van <strong>2011</strong> is gestart met de ontwikkeling van de visie voor recreatie en toerisme.<br />

Naar aanleiding van een discussie rondom de verhoging van de toeristenbelasting, is<br />

opdracht gegeven invulling te geven aan een visie recreatie en toerisme. Gezamenlijk met<br />

verschillende partijen die baat hebben wij de sector recreatie en toerisme, is gezorgd voor<br />

input voor de visie. Naar verwachting wordt deze visie in juni 2012 definitief door de<br />

gemeenteraad vastgesteld.<br />

Kostenoverzicht programma Economie<br />

Programma<br />

Economie<br />

Begroting voor<br />

wijziging<br />

Begroting na<br />

wijziging<br />

Realisatie<br />

begrotingsjaar<br />

<strong>2011</strong><br />

Baten -1.014 -1.217 -920<br />

Lasten 2.775 4.421 2.571<br />

Saldo 1.761 3.204 1.651<br />

29


2.6 Groene ruimte<br />

De functie van het buitengebied verandert. Deze verandering heeft te maken met de<br />

teruglopende rol van de landbouw, maar ook met andere behoeftes van mensen.<br />

Inwoners, bezoekers en toeristen zijn graag in de groene ruimte. De landbouw zal een<br />

belangrijke functie blijven behouden in het buitengebied, maar zal niet meer de enige<br />

en primaire functie zijn. De gemeente wil de kwaliteit van de openbare groene ruimte<br />

behouden en verbeteren.<br />

Wat willen we?<br />

Ambities<br />

1. In onze natuurgebieden (voorbeelden zijn het Reestdal, het<br />

Colenbrandersbos en het Vechtdal) blijft de biodiversiteit<br />

behouden en wordt zo mogelijk verbeterd.<br />

Portefeuillehouder(s)<br />

Jannes Janssen<br />

2 Meer wandelaars en fietsers doorkruisen de groene ruimte. Rene de Vent<br />

3 Op de Vecht varen meer bootjes. Rene de Vent<br />

4 We wijzen vier gebieden aan als landbouwontwikkelingsgebied,<br />

namelijk Westerhuizingerveld, het gebied tussen N377 en N34,<br />

SlagharenOost/De Krim, Bergentheim-zuid. Deze gebieden zijn<br />

het meest geschikt voor landbouw.<br />

In de visienota buitengebied benoemen we de gewenste<br />

kwaliteiten in gebieden en vertalen dit naar het<br />

bestemmingsplan buitengebied.<br />

Bij ruimtelijke afwegingen en ontwikkelingen houden we<br />

rekening met het behoud van de stilte, het donker en de ruimte<br />

5 Het aantal functies (zoals bedrijven en woningen) in<br />

vrijkomende agrarische gebouwen neemt toe.<br />

6. Kwaliteiten versterken we via samenwerking en het<br />

compensatiebeginsel<br />

7 Via een monitor biodiversiteit behouden we de<br />

maatschappelijke aandacht voor biodiversiteit.<br />

Douwe Prinsse<br />

(ruimtelijke ordening);<br />

Jannes Janssen<br />

(agrarische zaken)<br />

Douwe Prinsse<br />

Jannes Janssen<br />

Jannes Janssen<br />

Wat hebben we gedaan?<br />

1<br />

De provincie heeft eind <strong>2011</strong> ingestemd met het onderhandelingsakkoord decentralisatie<br />

natuur rijk en provincies. De provincie zal begin 2012 met een voorstel komen voor de<br />

herijking van de EHS. De omgevingsvisie zal (inclusief schrappen van Robuuste<br />

verbindingszone) hierop aangepast worden.<br />

Door de herinrichting Oude Radewijkerbeek is 6 hectare natuur ontwikkeld. Het<br />

bestemmingsplan Molengoot (Vechtpark) is vastgesteld. Hierin wordt ook nieuwe natuur<br />

ontwikkeld.<br />

2<br />

Verlengen Vechtdalwandelpad<br />

In <strong>2011</strong> is een start gemaakt om het Vechtdalwandelpad te verlengen naar de bronnen van<br />

de Vecht. Tot vorig jaar eindigde dit pad in Gramsbergen bij het NS-station. De eerste fase,<br />

doortrekken naar Laar, is inmiddels gerealiseerd. Deze verlenging gaat eveneens onderdeel<br />

uitmaken van het wandelnetwerk.<br />

30


3<br />

Bevaarbaarheid Vecht<br />

In <strong>2011</strong> zijn de voorbereidende werkzaamheden rondom het bevaarbaar maken van de<br />

Vecht richting Laar verder gegaan. Zo is het waterschap Velt en Vecht druk doende om de<br />

sluis bij de Haandrik in de Vecht weer gebruiksklaar te maken. Daarnaast zijn de<br />

werkzaamheden bij de Koppel, om daar de stuw passeerbaar te maken, begonnen. Beide zijn<br />

in de zomer van 2012 gereed.<br />

Ondertussen wordt gewerkt aan de promotie en marketing rondom de hernieuwde<br />

bevaarbaarheid van de Vecht. De provincie Overijssel is hierin trekker, de gemeente<br />

participeert.<br />

4<br />

In <strong>2011</strong> zijn de inspraakreacties verwerkt op het (pilot-)bestemmingsplan Reestdal &<br />

Bergentheim-Zuid. Verder is in <strong>2011</strong> onderzoek uitgevoerd naar de gevolgen van nieuwe<br />

wetgeving en jurisprudentie voor de maximale omvang van de agrarische bouwvlakken.<br />

Ook zijn in <strong>2011</strong>, in samenspraak met Plaatselijke belangen en andere partijen (zoals LTO<br />

Noord, provincie, waterschappen), Landschap Identiteit Kaarten en Ontwikkelingsvisies<br />

voor het buitengebied gemaakt. Die vormen de basis voor het nieuwe bestemmingsplan<br />

Buitengebied.<br />

5<br />

Net als in voorgaande jaren hebben wij planologische medewerking verleend aan een aantal<br />

initiatieven met betekking tot verbrede landbouw en bedrijvigheid aan huis.<br />

In <strong>2011</strong> ging het om een tiental initiatieven.<br />

Verder worden de regels van het nieuwe bestemmingsplan Buitengebied zodanig opgezet dat<br />

er ruimere mogelijkheden komen voor verbrede landbouw en nevenfuncties naast de<br />

woonfunctie.<br />

6<br />

In <strong>2011</strong> is een forse impuls gegeven aan het project Groene Diensten. Dit project stimuleert<br />

de aanleg van nieuwe het herstellen van bestaande en het langjarig en planmatig beheren<br />

van landschapselementen. De impuls is veroorzaakt door private bijdragen van o.a.<br />

netwerkbeheerder TenneT en een verhoging van de provinciale bijdrage van 50% naar 75%<br />

De doelstelling voor <strong>2011</strong> was om met eigenaren van landschapselementen contracten voor<br />

aanleg, herstel en beheer een bedrag van in totaal voor € 2,2 miljoen af te sluiten. Deze<br />

taakstelling is ruimschoots gehaald. In totaal is (incl. overheadkosten) een bedrag van ruim<br />

€ 2,7 mln. besteed, waarvan ongeveer € 775.000 in het Reestdal en € 700.000 voor het<br />

landgoed De Groote Scheere.<br />

Met behulp van een bijdrage van TenneT is in het Reestdal in <strong>2011</strong> nog een aantal projecten<br />

in uitvoering gekomen die een bijdrage leveren aan natuur en landschap, zoals het<br />

stimuleren van streekeigen erfbeplanting, het beheer van cultuurhistorisch waardevolle<br />

bouwwerken, het vervangen van een brug over de Reest en het herstel en beheer van<br />

dassenrasters.<br />

Door uitputting van het Leaderbudget stonden de activiteiten voor het Leaderprogramma op<br />

een laag pitje.<br />

7<br />

De gegevens met betrekking tot de in onze gemeente aanwezige flora en fauna wordt<br />

bijgehouden door (vrijwilligers van) De Koppel. De gemeente draagt (financieel) bij in het<br />

operationeel houden van het Kennis- en Informatiesysteem.<br />

Gegevens worden met name gebruikt als informatie voor bestemmingsplannen.<br />

31


Kostenoverzicht programma Groene Ruimte<br />

Programma<br />

De groene ruimte<br />

Begroting voor Begroting na<br />

wijziging wijziging<br />

Realisatie<br />

begrotingsjaar<br />

<strong>2011</strong><br />

Baten -369 -2.228 -1.732<br />

Lasten 3.517 6.444 5.156<br />

Saldo 3.148 4.216 3.423<br />

32


2.7 Externe oriëntatie<br />

In de vorige programmalijnen staat steeds welke rol de gemeente heeft om<br />

doelstellingen te bereiken. Wat overal terugkomt is dat de gemeente een beperkte rol<br />

heeft. De markt, inwoners en instellingen zijn de belangrijkste partijen in de<br />

maatschappelijke ontwikkelingen.<br />

Wat willen we?<br />

Ambities<br />

1 De gemeente <strong>Hardenberg</strong> stijgt fors op de lijst van beste<br />

digitale dienstverlenende gemeenten van Nederland.<br />

Klantgerichtheid en mensgerichtheid zijn hierbij de belangrijke<br />

waarden.<br />

2 Inwoners en ondernemers zijn trots op gemeente en stad<br />

<strong>Hardenberg</strong> en zijn daarmee de beste ambassadeurs.<br />

Dat wat de gemeente <strong>Hardenberg</strong> te bieden heeft en wat er<br />

gebeurt heeft binnen 5-7 jaar een grotere bekendheid onder<br />

(potentiële) bezoekers, bewoners, bedrijven en strategische<br />

partners.<br />

De naam <strong>Hardenberg</strong> heeft een spontane bekendheid en roept<br />

positieve associaties op, waardoor mensen in concreet gedrag<br />

vaker voor de gemeente <strong>Hardenberg</strong> kiezen.<br />

3 Participatietrajecten op gebied van beleidsvoorbereiding, -<br />

bepaling, -uitvoering en -evaluatie leiden tot een betere inhoud,<br />

een groter draagvlak en tot een groter vertrouwen.<br />

Inwoners, maatschappelijke organisaties en bedrijven zijn<br />

tevreden over hoe ze betrokken worden bij trajecten.<br />

De gemeente laat beter zien wat ze voor inwoners, bedrijven en<br />

andere doelgroepen doet.<br />

Portefeuillehouder(s)<br />

Douwe Prinsse<br />

Peter Snijders<br />

Peter Snijders<br />

Wat hebben we gedaan?<br />

1<br />

In <strong>2011</strong> is verder gewerkt aan een centraal Klantcontactcentrum (KCC) bij de gemeente<br />

<strong>Hardenberg</strong>. Klanttevredenheid staat in dit KCC continue centraal. Regelmatig is er<br />

(onafhankelijk) onderzoek gedaan naar klanttevredenheid (bijvoorbeeld door telefonische<br />

klantfeedbacksystemen). Uit deze onderzoeken komt een consistent beeld waarbij de klanten<br />

over het algemeen heel tevreden zijn. De aandachtspunten die uit deze onderzoeken komen<br />

worden vervolgens meegenomen. <strong>Hardenberg</strong> heeft in <strong>2011</strong> meegedaan aan een<br />

benchmarkonderzoek van Ernst & Young naar de kwaliteit van de gemeentelijke<br />

dienstverlening. In dit onderzoek scoort <strong>Hardenberg</strong> bovengemiddeld en conform de<br />

verwachtingen gezien de omvang van de gemeente en wijze waarop <strong>Hardenberg</strong> investeert in<br />

digitale dienstverlening. <strong>2011</strong> stond bij Dimpact (samenwerkingsverband) in het teken van<br />

de nieuwe aanbesteding voor een volledig geïntegreerde Midoffice-pakket. Dit krijgt een<br />

vervolg in 2012 en leidt in 2013 tot een nieuw modern platform waarop de nieuwste<br />

ontwikkelingen uitstekend kunnen worden aangesloten.<br />

2<br />

Naast reguliere activiteiten heeft m.n. het zomertheater in <strong>2011</strong> voor naamsbekendheid<br />

gezorgd. De communicatie rond het Zomertheater heeft geleid tot positieve publiciteit in<br />

diverse media door het hele land. De parade was een groot succes en trok duizenden<br />

mensen naar het centrum van <strong>Hardenberg</strong>. Met Panorama <strong>Hardenberg</strong> hebben we bezoekers<br />

van dit evenement gewezen op de mogelijkheden van wonen, werken en recreëren in<br />

<strong>Hardenberg</strong>.<br />

33


3<br />

De gemeente <strong>Hardenberg</strong> hecht grote waarde aan het tijdig informeren en betrekken van<br />

doelgroepen. Hieronder een kleine greep uit het grote aantal communicatie- en<br />

participatieactiviteiten in <strong>2011</strong>. Het jaar ging van start met een uitgebreid traject rond de<br />

gemeentelijke bezuinigingen, met als doel de dialoog aan te gaan met doelgroepen over de<br />

bezuinigingsplannen. Doelgroepen zijn geïnformeerd via diverse kanalen (brief, themapagina<br />

huis-aan-huisblad, advertenties, website) over de plannen en konden hierop reageren via de<br />

website, een reactieformulier en tijdens drukbezochte bijeenkomsten in <strong>Hardenberg</strong> en<br />

Dedemsvaart. De gemeenteraad hield een aparte inspreekbijeenkomst over dit thema,<br />

waarbij vooraal is stilgestaan bij het voorkomen van stapelingen en het ondersteunen van de<br />

kwetsbare groepen. Binnen het project Vechtpark <strong>Hardenberg</strong> stond (en staat) participatie<br />

hoog op de agenda. In <strong>2011</strong> zijn enkele deelprojecten van het project Vechtpark <strong>Hardenberg</strong><br />

van start gegaan en opgeleverd. Bij het maken van de plannen voor het gebied rond de<br />

monding van de Molengoot hebben omwonenden en belanghebbenden vanaf de ontwerpfase<br />

meegepraat en meegedacht middels ontwerpateliers. De uiteindelijke constatering is dat de<br />

gemeente, waterschap en participanten samen tot een beter resultaat zijn gekomen.<br />

Betrokkenen hebben hun waardering voor dit participatieproces laten blijken. Dit geldt ook<br />

voor het project Monding Oude Radewijkerbeek (gecombineerd met de wandelpromenade<br />

Vecht en het park Kruserbrink). Dankzij de aandacht voor participatie en communicatie<br />

wordt het Vechtpark een project van en voor de inwoners, ondernemers en bezoekers van<br />

<strong>Hardenberg</strong>. Communicatie met bewoners en ondernemers was ook een belangrijk thema<br />

binnen het Masterplan Centrum Dedemsvaart. Er zijn diverse bijeenkomsten georganiseerd,<br />

zowel kleinschalige bijeenkomsten voor de advies- en klankbordgroep als grote<br />

inloopbijeenkomsten voor alle inwoners en ondernemers. Daarnaast zijn doelgroepen<br />

geïnformeerd via het periodieke infobulletin, de website<br />

www.masterplancentrumdedemsvaart.nl en diverse factsheets. Onderwerpen van<br />

communicatie waren onder andere de herinrichting van de Wisseling en Julianastraat, de<br />

schetsen en bestemmingsplanprocedure inzake de nieuwbouwplannen voor de Markt, de<br />

schetsen en procedures inzake het MFC en Shared Space. De gemeente was in november<br />

<strong>2011</strong> aanwezig met beschikbare bouwkavels op Huis Totaal <strong>2011</strong>. Daarnaast zijn rond de<br />

bestemmingsplanprocedures van nieuwe woongebieden kavelinformatieavonden<br />

georganiseerd om de inwoners zo compleet mogelijk te informeren. Belangstellenden konden<br />

zich registeren en worden vervolgens op de hoogte gehouden. Ook bij de opknapbeurt van<br />

drie grote kruisingen in <strong>Hardenberg</strong> is intensief gecommuniceerd met doelgroepen en<br />

stakeholders, dit heeft bijgedragen aan een vlotte doorstroming van het verkeer en het<br />

verminderen van overlast voor weggebruikers. Het communicatietraject rond bijvoorbeeld<br />

Bewust Duurzaam Thuis is in <strong>2011</strong> voortgezet, waarbij ook aandacht is voor ervaringen van<br />

deelnemers aan het project. Om bedrijven nog beter van dienst te kunnen zijn is op de<br />

Business Vakdagen <strong>2011</strong> het Bedrijvenloket gelanceerd en is een accountmanager bedrijven<br />

aangesteld.<br />

Kostenoverzicht programma Externe Oriëntatie<br />

Programma<br />

Externe oriëntatie<br />

Begroting voor Begroting na<br />

wijziging wijziging<br />

Realisatie<br />

begrotingsjaar<br />

<strong>2011</strong><br />

Baten -69.494 -73.248 -74.493<br />

Lasten 9.306 11.789 9.327<br />

Saldo -60.188 -61.459 -65.063<br />

34


2.8 Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien<br />

Ook in de programmaverantwoording wordt het overzicht Algemene dekkingsmiddelen<br />

gegeven.<br />

Bedragen x € 1.000 begroting begroting<br />

(voor wijziging) (na wijziging) Rekening<br />

1. Lokale Middelen, waarvan de<br />

besteding niet gebonden is<br />

-9.466 -9.514 -9.497<br />

2. Alg. uitkeringen -49.785 -50.771 -51.836<br />

3. Dividend -2.372 -3.729 -3.912<br />

4. Overige algemene<br />

dekkingsmiddelen<br />

-3.882 -4.583 -4.585<br />

-65.505 -68.597 -69.830<br />

Onvoorzien<br />

In de programmabegroting wordt inzicht gegeven in het gebruik van het geraamde bedrag<br />

voor onvoorzien.<br />

raming<br />

raming<br />

begrotingsjaar begrotingsjaar realisatie<br />

Inzet onvoorzien voor wijziging na wijziging begrotingsjaar<br />

algemene dekkingsmiddelen:<br />

nog functioneel te ramen 432.554 - -<br />

stelpost nieuw beleid 79.680 - -<br />

stelpost vervanging 274.595 - -<br />

stelpost prijscompensatie 410.132 - -<br />

stelpost onderhoud gebouwen 173.350 3.500 -<br />

stelpost bedrijfsvoering -661.383 -95.667 -<br />

onvoorzien incidenteel 147.500 670.222 -<br />

onvoorzien structureel 74.000 3.159 -<br />

930.428 581.214 -<br />

De post onvoorzien is als een totaalpost in de begroting opgenomen en vervalt doordat deze<br />

tussentijds wordt belast ten gunste van een specifiek programma. Aan het einde van het<br />

begrotingsjaar vervalt een eventueel restant van de post onvoorzien naar het resultaat voor<br />

bestemming.<br />

35


3 Verplichte paragrafen<br />

Artikel 26 BBV schrijft voor dat in het jaarverslag dezelfde paragrafen opgenomen moeten<br />

worden als die in de begroting opgenomen zijn. De verplichte paragrafen zijn:<br />

lokale heffingen;<br />

weerstandsvermogen;<br />

onderhoud kapitaalgoederen;<br />

financiering;<br />

bedrijfsvoering;<br />

verbonden partijen;<br />

grondbeleid.<br />

Wij hebben een paragraaf rechtmatigheid hieraan toegevoegd.<br />

36


Lokale heffingen<br />

Belastingopbrengsten<br />

Hierna hebben wij een vergelijking opgenomen van de belangrijkste belastingen en van de<br />

daarop gebaseerde opbrengsten. Voor het tarief <strong>2011</strong> is een inflatoire verhoging doorgevoerd<br />

van 2,75%. Bovendien is rekening gehouden met het uitgangspunt van 100% kostendekking<br />

bij de afvalstoffenheffing en de rioolheffing.<br />

Belastingopbrengsten Rekening 2010 Begroting <strong>2011</strong> Rekening <strong>2011</strong><br />

Algemeen:<br />

Onroerende zaak belastingen:<br />

gebruiker 1.804.000 1.755.000 1.835.000<br />

eigenaar 6.644.000 6.800.000 6.640.000<br />

Hondenbelasting 229.000 236.000 230.000<br />

Toeristenbelasting 404.000 411.000 411.000<br />

Forensenbelasting 299.000 307.000 291.000<br />

Specifiek:<br />

Afvalstoffenheffing 4.607.000 4.547.000 4.856.000<br />

Rioolheffing 5.281.000 5.342.000 5.334.000<br />

Belastingtarieven 2009 2010 <strong>2011</strong><br />

Ozb-tarief eigenaar woning 0,0784% 0,0787 % 0,0809 %<br />

Ozb-tarief eigenaar niet-woning 0,2176% 0,2181 % 0,2241 %<br />

Ozb-tarief gebruiker niet-woning 0,1752% 0,1756 % 0,1804 %<br />

Vastrecht afvalstoffenheffing 113,00 96,00 96,00<br />

Lediging 240 liter RST container 6,89 9,21 9,21<br />

Lediging 240 liter GFT container 6,89 5,61 5,61<br />

Lediging 140 liter RST container 4,27 5,63 5,63<br />

Lediging 140 liter GFT container 4,27 3,53 3,53<br />

Rioolrecht woning 218,00 218,00 218,00<br />

Variabel afvalstoffenheffing<br />

Als gevolg van gescheiden inzameling van kunststof zijn de tarieven voor de<br />

containerledigingen met ingang van 2010 voor RST en GFT containers van hetzelfde volume<br />

niet meer gelijk aan elkaar. De tarieven van ledigingen RST zijn hoger dan de tarieven van<br />

ledigingen GFT.<br />

Rioolheffing<br />

Gezien de huidige stand van de voorziening riolering blijft het rioolrecht op hetzelfde niveau<br />

als in <strong>2011</strong>.<br />

37


Vergelijkend overzicht van woonlasten <strong>2011</strong><br />

Naast een vergelijking van de opbrengsten hebben wij wederom een vergelijking opgenomen<br />

van de woonlasten <strong>2011</strong> met enkele buurgemeenten. Voor de OZB is uitgegaan van een<br />

woningwaarde van € 180.000 en voor de afvalstoffenheffing en riolering van een<br />

meerpersoonshuishouden.<br />

<strong>Gemeente</strong> OZB Afvalstoffenheffing Rioolheffing Totaal<br />

Dalfsen € 139 € 235 € 122 € 496<br />

Raalte € 166 € 188 € 174 € 528<br />

Ommen € 139 € 266 € 177 € 582<br />

Kampen € 173 € 248 € 168 € 589<br />

De Wolden € 157 € 220 € 215 € 592<br />

Staphorst € 121 € 270 € 213 € 604<br />

<strong>Hardenberg</strong> € 146 € 253 € 218 € 617<br />

Zwartewaterland € 170 € 259 € 198 € 627<br />

Hoogeveen € 205 € 278 € 147 € 630<br />

Twenterand € 175 € 264 € 206 € 645<br />

Steenwijkerland € 156 € 248 € 245 € 649<br />

Coevorden € 242 € 289 € 169 € 700<br />

(Bron: Informatie van het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere<br />

Overheden, april <strong>2011</strong>)<br />

Kostendekking<br />

Bepaalde gemeentelijke activiteiten mogen 100% kostendekkend zijn. In het kader van de<br />

invoering van het BTW-compensatiefonds (BCF) is bepaald dat de gemeente bij de bepaling<br />

van de kostendekkendheid geen rekening hoeft te houden met de compensabele BTW.<br />

Daarmee rekening houdend zijn de afvalstoffenheffing en de rioolheffing 100%<br />

kostendekkend.<br />

Kwijtschelding<br />

De gehanteerde kwijtscheldingsnorm is in de gemeente <strong>Hardenberg</strong> 100%.<br />

38


Paragraaf weerstandsvermogen<br />

Het begrip weerstandsvermogen betreft een kwalitatieve of kwantitatieve uitspraak over de<br />

verhouding tussen financiële omvang van de risico’s die de gemeente loopt en de financiële<br />

middelen die beschikbaar zijn om deze risico’s op te vangen.<br />

De paragraaf weerstandsvermogen bevat:<br />

een inventarisatie van de weerstandscapaciteit;<br />

een inventarisatie van de risico’s;<br />

het beleid omtrent de weerstandscapaciteit en de risico’s.<br />

Inventarisatie van de weerstandscapaciteit<br />

De weerstandscapaciteit wordt gelijk gesteld aan de algemene reserve.<br />

De totale eigen vermogenspositie bedraagt ultimo <strong>2011</strong>:<br />

Ultimo <strong>2011</strong> Ultimo 2010 Verschil<br />

Algemene reserve 13.765 8.558 5.207<br />

Resultaat na bestemming 4.938 7.880 -2.942<br />

(Egalisatie)bestemmingsreserves 5.116 4.848 268<br />

Overige bestemmingsreserves 62.269 72.228 -9.959<br />

Totaal eigen vermogen 86.088 93.514 -7.426<br />

In <strong>2011</strong> heeft een risicoscan plaatsgevonden en is berekend wat de omvang van het<br />

weerstandsvermogen moet zijn. Op basis van de uitkomsten van dit onderzoek is -<br />

gelijktijdig met de vaststelling van de 2 e bestuursrapportage <strong>2011</strong> - besloten de benodigde<br />

omvang van de algemene reserve op € 13,7 mln. te bepalen. Hiervan heeft € 9 mln.<br />

betrekking op de grondexploitatie. Dit bedrag is inclusief € 1,07 mln. voor risico’s die<br />

samenhangen met de zogenaamde boeggolf Marslanden II.<br />

Op aandringen van de accountant is dit bedrag nu overgeheveld naar een afzonderlijke<br />

voorziening boeggolf Marslanden II.<br />

Deze overheveling brengt met zich dat de benodigde omvang van de ARG nu kan worden<br />

bepaald op € 8,0 mln. Ook betekent het dat de benodigde omvang van de algemene<br />

reserve(s) in totaal € 12,7 mln. bedraagt.<br />

Inventarisatie van de risico’s<br />

Grondexploitaties<br />

Het exploiteren van gronden is een ondernemersrisico. De benodigde weerstandscapaciteit is<br />

berekend op € 8,0 mln. aan te houden in de algemene reserve grondexploitaties (exclusief de<br />

hiervoor genoemde afzonderlijke voorziening boeggolf Marslanden II).<br />

De bruto boekwaarde van de grondexploitaties is in periode 2004-<strong>2011</strong> gestegen van<br />

€ 40,2 mln. naar € 82,3 mln. De stijging wordt veroorzaakt door een toevoeging van<br />

plankosten, rente en het saldo van aan- en verkopen van gronden.<br />

Bij het berekenen van het benodigde ARG hebben de benodigde omvang van het<br />

weerstandsvermogen gekwantificeerd op basis van een grove berekening van marktrisico’s<br />

en projectspecifieke risico’s. Deze methode houdt rekening met vertragingen in exploitaties<br />

op basis van het twee jaar opschuiven, van kosten en opbrengsten waardoor extra<br />

rentekosten op de boekwaarde ontstaan en met prijsdalingen op basis van schattingen van<br />

10% over de nog te realiseren opbrengsten (marktrisico’s). Bij de projectrisico’s is een<br />

berekening van gemaakt van het risico van een te hoge woningbouwfasering. Omdat de<br />

39


overige projectrisico’s nog niet in beeld zijn gebracht is voor dit risico een inschatting<br />

gemaakt.<br />

In het voorjaar van 2012 is gestart met het opstellen van een analyse over de stijging van de<br />

boekwaarde en de te nemen maatregelen om de boekwaarde niet verder op te laten lopen.<br />

Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo)<br />

De Wmo heeft een open einde karakter. De vooralsnog benodigde weerstandscapaciteit is<br />

€ 1,0 mln. aan te houden in de algemene reserve.<br />

Eind 2010 heeft de raad ingestemd met een pakket aan maatregelen, waarmee een<br />

structureel evenwicht is bereikt tussen de inkomsten en uitgaven WMO. Het invoeren van<br />

eigen bijdragen voor alle individuele verstrekkingen levert structureel € 500.000 aan<br />

inkomsten op. Daarnaast zal het invoeren van een eigen bijdrage tot minder<br />

aanvragen/verstrekkingen leiden. Dit, in combinatie met het hanteren van een<br />

inkomensgrens voor het collectief vervoer, zal eveneens leiden tot een structurele<br />

kostenbesparing van € 500.000.<br />

Wet werk en bijstand (Wwb)<br />

De Wwb heeft eveneens een open einde karakter. De benodigde weerstandscapaciteit is<br />

€ 0,7 mln. aan te houden in de algemene reserve.<br />

In het voorjaar <strong>2011</strong> hebben wij u aangegeven dat er op de Wwb een tekort dreigt en dat wij<br />

dit financieel risico proberen te beperken door in te zetten op (extra) detacheringen.<br />

Hoewel er extra werkplekken zijn gerealiseerd, heeft dit beleid toch niet het gewenste<br />

financiële effect gehad.<br />

Als we kijken naar de bijstandsuitgaven in 2012 verwachten we, ondanks de getroffen<br />

maatregelen, eenzelfde beeld als voor <strong>2011</strong> namelijk € 7,7 mln. aan uitkeringen en een<br />

rijksbudget van € 7,2 mln. Dat leidt tot een tekort ten opzichte van de begroting van<br />

€ 0,5 mln. (In de begroting zit een toegestaan tekort van ruim € 200.000, en we verwachten<br />

in het kader van de 10%-IAUregeling nog € 200.000 te kunnen claimen bij het rijk). In de<br />

begroting 2012 is dit tekort structureel gedekt.<br />

Leerlingenvervoer<br />

Ook het leerlingenvervoer heeft een open einde karakter. De benodigde weerstandscapaciteit<br />

is € 0,6 mln. aan te houden in de algemene reserve.<br />

De kosten voor leerlingenvervoer zijn in <strong>2011</strong> € 132.000 hoger uitvallen dan begroot;<br />

enerzijds veroorzaakt door prijsstijgingen van € 50.000 als gevolg van prijsstijgingen,<br />

anderzijds door meer kilometers. Inmiddels is besloten tot een pakket van maatregelen dat<br />

leidt tot een besparing van € 50.000. Door vaker vrijwilligers in te zetten bij het individueel<br />

vervoer is eventueel een kostenbesparing mogelijk. Daarnaast is het afstandscriterium<br />

aangepast en zijn de eigen bijdragen verhoogt. Resteert nog een tekort van € 75.000 welke<br />

als structurele bezuiniging is meegenomen in het totale bezuinigingsprogramma.<br />

Wet sociale werkvoorziening (Wsw)<br />

De Wsw heeft een open einde karakter. De benodigde weerstandscapaciteit is € 1,7 mln. aan<br />

te houden in de algemene reserve.<br />

Het rijk heeft in <strong>2011</strong> de Wsw-subsidie verlaagd met € 824.000. De verlaging kent een<br />

combinatie van factoren. Het subsidiebedrag per SE (gemiddeld arbeidsjaar) is verlaagd<br />

evenals het maximaal aantal te realiseren SE’s. Verder wordt de Cao-compensatie<br />

onthouden. De komende jaren zal sprake zijn van een verdere verlaging van de subsidie per<br />

SE en van het aantal SE’s.<br />

40


De bezuiniging op de Wsw vraagt om actie om de (financiële) gevolgen te beperken.<br />

Aanknopingspunten zijn:<br />

verlagen van het aantal Wsw-dienstverbanden;<br />

verlagen van de kosten door efficiënter werken;<br />

verhoging van de inkomsten uit inleenvergoedingen;<br />

en een verbetering van het resultaat van Larcom.<br />

De (extra) bezuinigingen zijn in de meerjarenbegroting 2013-2015 structureel verwerkt en<br />

gedekt.<br />

Overige risico’s<br />

De benodigde weerstandscapaciteit aan te houden in de algemene reserve voor overige<br />

risico’s bedraagt € 0,7 mln.<br />

De overige risico’s betreffen onder andere het ondernemersrisico voor Theater de<br />

Voorveghter, renterisico’s en fluctuerende opbrengsten uit bouwleges.<br />

Ook juridische risico’s zoals schadeclaims, milieuverontreiniging, oninbaarheid vorderingen<br />

en leningen en risico’s uit hoofde van garantiestellingen, rekenen wij ook tot de overige<br />

risico’s. Wij verwachten geen bijzondere risico’s uit hoofde van garantiestellingen aan<br />

verbonden partijen of uit juridische procedures. Voor deze risico’s wordt dan ook geen<br />

weerstandscapaciteit aangehouden.<br />

41


Grondbeleid<br />

1. Grondbeleid<br />

In november <strong>2011</strong> heeft de raad de Nota grondexploitatie 2012 vastgesteld. Daarin zijn de<br />

algemene uitgangspunten van de Grondexploitatie opgenomen. Overige op de<br />

grondexploitatie van toepassing zijnde beleidsdocumenten zijn:<br />

a. de Nota Sturend Grondbeleid van 2005;<br />

b. de Nota Bovenwijkse Voorzieningen 2007;<br />

c. de Nota Grondprijsbeleid 2007.<br />

Implementatie nieuwe Grondexploitatiewet.<br />

De nieuwe Grondexploitatiewet is als onderdeel van de nieuwe Wet RO de basis voor<br />

dwingend publiekrechtelijk kostenverhaal. Het beleid is er op gericht het kostenverhaal bij<br />

particuliere grondexploitaties zo veel mogelijk langs privaatrechtelijke weg te bereiken.<br />

Wanneer dat niet lukt geeft de Wet de publiekrechtelijke stok achter de deur. De gemeente<br />

moet dan tegelijk met het bestemmingsplan een exploitatieplan vaststellen.<br />

Het kostenverhaal langs publiekrechtelijke weg steekt juridisch erg nauw. De gemeente<br />

moet daarom de beleidsstukken m.b.t de grondexploitatie Grondexploitatiewet-proof<br />

maken. Daarvoor is met externe deskundigheid een plan van aanpak opgezet dat leidt tot<br />

screening en aanpassing van Nota Grondbeleid, Nota Bovenwijkse Voorzieningen etc. In<br />

2012 zal de juridische update van de desbetreffende beleidsstukken zijn afgerond.<br />

2. Grondbedrijf financieel<br />

Verantwoording plan- en onderzoekskosten <strong>2011</strong><br />

Jaarlijks kent de grondexploitatie een werkkapitaal van € 250.000 voor plan- en<br />

onderzoekskosten voor plannen en grondexploitaties in de start- of initiatieffase. In <strong>2011</strong><br />

zijn hier geen kosten op verantwoord.<br />

Winstneming<br />

In <strong>2011</strong> zijn geen winstnemingen gepleegd.<br />

Bij de jaarrekening zijn de balanswaarden van de complexen geactualiseerd en is ook<br />

gekeken naar de uitgangspunten en uitgifteprognoses van de verschillende complexen<br />

(grond)exploitaties. Een belangrijk aspect hierbij betreft de analyse van afzet- en<br />

faseringsprognose van zowel woningen (woningkavels) als bedrijfskavels. Daarvoor zijn<br />

verschillende scenario’s doorgerekend.<br />

De actualisering is voor ons reden om een extra verliesvoorziening van € 1.104.522 te<br />

vormen en conform het advies van Deloitte de algemene plankosten ad € 443.497 ten laste<br />

van de algemene dienst te brengen; een totale afboeking van € 1.548.019.<br />

De in de ARG opgenomen reservering voor het gemeentelijk aandeel ad € 1.070.000 voor de<br />

zogenaamde boeggolf Marslanden is omgezet in een voorziening.<br />

Algemene Reserve Grondbedrijf (ARG)<br />

De ARG vormt de risicobuffer voor het grondbedrijf. De gewenste omvang van de ARG is in<br />

de notitie Risicomanagement en Weerstandsvermogen van 8 november <strong>2011</strong> vastgesteld. Op<br />

basis van een grove benadering van de marktrisico’s is een richtinggevende uitspraak<br />

gedaan over de normatieve hoogte van het weerstandsvermogen voor de gemeentelijke<br />

grondexploitaties. De ultimo <strong>2011</strong> hoogte van de ARG is daarmee in overeenstemming.<br />

Voor complexen met een verwacht verlies wordt een Voorziening getroffen ten laste van de<br />

ARG.<br />

42


De ARG kende in <strong>2011</strong> het volgende verloop:<br />

Stand ARG 1 januari <strong>2011</strong> € 1.390.000<br />

Af: Resultaatbestemming 2010 - 819.000<br />

Nieuwe stand ARG 1 januari <strong>2011</strong> € 571.000<br />

Toevoegingen uit herschikking reserves - 11.205.000<br />

Af: saldo mutaties Voorzieningen n.a.v. Nota Grex <strong>2011</strong> - 2.630.000<br />

Stand ARG 31-12-<strong>2011</strong> voor resultaatbestemming € 9.146.000<br />

Af: omzetting “boeggolf Marslanden” van ARG naar voorziening - 1.070.000<br />

Stand ARG 31-12-<strong>2011</strong> na resultaatbestemming € 8.076.000<br />

Om de ARG op het gewenste niveau te houden zijn de negatieve resultaten van de<br />

grondexploitaties ad € 1.548.000 bij de jaarrekening <strong>2011</strong> ten laste van de Algemene Dienst<br />

gebracht.<br />

Grondverkopen <strong>2011</strong><br />

In <strong>2011</strong> zijn de volgende gemeentelijke grondverkopen gerealiseerd:<br />

- bedrijventerreinen 37.030 m²<br />

- woningbouwkavels 10.952 m²<br />

In de grondexploitatie Katingerveld zijn een grondverkoop aan BBL en een grondruil met het<br />

Waterschap als inkomsten verantwoord.<br />

Voorzieningen<br />

Na actualisatie ultimo <strong>2011</strong> kennen de getroffen Voorzieningen de volgende mutaties:<br />

Voorziening Slagharen Moeshoek wonen (waterschade) + € 41.000<br />

Voorziening Heemser Poort + € 569.000<br />

Voorziening Strategische Gronden (afboeking rentekosten) + € 320.000<br />

Voorziening Ruimte voor Ruimte Gramsbergen (planvertraging) + € 106.000<br />

Voorziening woningen Dedemsvaart + € 362.000<br />

Voorziening Pruttieshoek (planschade) + € 208.000<br />

Voorziening Slagharen Noord (planvertraging) + € 115.000<br />

Voorziening De Marke II (tweede deel plan) + € 80.000<br />

Voorziening Broeklanden Zuid (planvertraging) + € 624.000<br />

Voorziening Tuinstraatschool (aanwending) - € 291.000<br />

Voorziening boeggolf Marslanden II + € 1.070.000<br />

Totaal: + € 3.204.000<br />

De mutaties in de rest van de Voorzieningen zijn per saldo gering en neutraal.<br />

Voortgang maatregelen i.v.m. de economische en financiële crisis<br />

In de Nota Crisisupdate Grondbedrijf 2010 is de voorraad Strategische en Verspreide<br />

gronden kritisch beschouwd. In verband met latere ontwikkeling van gronden wegens de<br />

economische en financiële crisis zijn waar nodig boekwaarden afgewaardeerd tot reëel<br />

niveau.<br />

De economische crisis heeft gevolgen gehad voor de planning van uitgifte van<br />

bedrijventerreinen. Voor <strong>2011</strong> is de planning bijgesteld naar 3 ha gemeentebreed en vanaf<br />

2012 geleidelijk weer oplopend. In <strong>2011</strong> is de geplande 3 ha bedrijventerrein verkocht. Voor<br />

2012 is 5,75 ha uitgeefbaar bedrijventerrein geprogrammeerd.<br />

43


Deloitte Real Estate Advisory heeft t.a.v. de geprogrammeerde woningbouwaantallen en uit<br />

te geven bedrijventerreinen een analyse uitgebracht over de afzetmogelijkheden. Ten aanzien<br />

van het onderdeel woningbouw adviseert Deloitte een neerwaartse bijstelling van het<br />

(gemeentelijk) woningbouwprogramma.<br />

Een volgende verfijning van de gemeentebrede woningprogrammering zal moeten uitwijzen<br />

in hoeverre de naar 100% bijgestelde aantallen woningen ingevolge de aanhoudende<br />

economische crisis reëel te achten zijn.<br />

Risicoparagraaf Grondexploitatie jaarrekening <strong>2011</strong><br />

De gemeente <strong>Hardenberg</strong> is zich bewust van de risico’s en heeft tegen deze achtergrond<br />

specialisaten van Deloitte Real Estate Advisory gevraagd een aantal grondexploitaties te<br />

beoordelen op de aspecten planning/fasering, programmering, prognoses, risico’s en<br />

onvermijdbare aanpassingen. De vraag hierbij was of sprake is van realistische<br />

uitgangspunten gelet op de actuele ontwikkelingen binnen de grondmarkt en de uitkomsten<br />

van de beoordeling van genoemde aspecten. Het rapport naar aanleiding van deze<br />

werkzaamheden is in september <strong>2011</strong> uitgebracht. Deze rapportage en de reactie van de<br />

gemeente <strong>Hardenberg</strong> op de aanbevelingen van Deloitte REA zijn in oktober <strong>2011</strong> in de<br />

gemeenteraad behandeld.<br />

Op 8 november <strong>2011</strong> is door de raad de Nota Risicomanagement en weerstandsvermogen<br />

vastgesteld en is de ARG door een herschikking van reserves op het benodigde peil gebracht.<br />

De economische en financiële crisis werkt door in de gemeentelijke grondexploitatie. Twee<br />

kernproblemen zijn te onderscheiden:<br />

a. Risico’s ten aanzien van de fasering: uitstel van projecten, wegens stagnatie of uitval<br />

van vraag;<br />

b. Risico’s ten aanzien van de waardering van gronden: dalende vastgoedprijzen en<br />

dientengevolge lagere residuele grondwaarden.<br />

In de Nota Crisisupdate Grondbedrijf 2010 hebben wij de gevolgen voor het <strong>Hardenberg</strong>se<br />

grondbedrijf inzichtelijk gemaakt; in de Nota Grondexploitatie <strong>2011</strong> heeft dat een vervolg<br />

gekregen. De komende jaren zal nog in het teken staan van de economische en financiële<br />

crisis.<br />

De boekwaarde van het gemeentelijk Grondbedrijf (het geïnvesteerd, met verkopen terug te<br />

verdienen vermogen) bedraagt per 1 januari <strong>2011</strong> ruim € 80 mln. en is in <strong>2011</strong> opgelopen<br />

naar circa € 84 mln. De totale omvang van de getroffen Voorzieningen voor negatieve<br />

eindresultaten van grondexploitaties bedraagt eind <strong>2011</strong> €14,6 mln.<br />

Een prognose van het verloop van de boekwaarde Grondbedrijf 2012-2021 laat bij realisatie<br />

van de bijgestelde verkopen zien dat het terugverdienvermogen van het Grondbedrijf deels is<br />

verdwenen. In 2012 zullen scenario’s worden uitgewerkt die kostenbeheersing binnen het<br />

Grondbedrijf mogelijk maken.<br />

Risico’s grondexploitatie<br />

Grondexploitaties vragen om bijzondere aandacht. Er gaat veel geld om in dit product en de<br />

risico’s zijn meer dan gemiddeld. Actueel inzicht in de diverse complexen binnen de<br />

grondexploitatie is van essentieel belang om de risico’s zo beperkt mogelijk te houden,<br />

omdat het geïnvesteerde vermogen in deze complexen fors kan oplopen.<br />

De grondexploitaties rekenen met een verhoging van de kavelprijzen met 1% per jaar.<br />

Hoewel voor de komende jaren gelet op de marktsituatie geen prijsstijgingen zijn te<br />

verwachten, is de langetermijnprognose (tot en met 2030) nog steeds aanvaardbaar.<br />

In de komende jaren geldt dat de marktomstandigheden in relatie tot de fasering en<br />

programmering van de huidige - en nieuwe projecten en de beheersing van de kosten (o.a.<br />

het risico van extra plankosten blijft nadrukkelijk aanwezig) de belangrijkste<br />

aandachtsvelden blijven.<br />

44


Fasering woningbouw<br />

Door de gemeente <strong>Hardenberg</strong> worden periodiek afstemmingen gemaakt tussen enerzijds de<br />

prognose van de woningbehoefte in de gemeente en de geplande uitgifte van<br />

woningbouwkavels. Om het inzicht in de afzetbaarheid van het programmatype als in de<br />

haalbaarheid van geraamde opbrengsten te houden zal een nieuwe woonvisie 2012-2016<br />

worden opgesteld.<br />

In de ARG is gereserveerd voor een marktrisico’s. Bij de marktrisico’s wordt gekeken naar<br />

vertraging in de uitgifteplanning, het prijsniveau en de opbrengstenstijging.<br />

Fasering bedrijventerreinen<br />

De gemeente <strong>Hardenberg</strong> heeft een grote voorraad gronden in bezit die zijn bedoeld om als<br />

bedrijventerrein te worden uitgegeven (ultimo <strong>2011</strong> circa 120 hectare). In de prognose wordt<br />

er van uitgegaan dat de verkopen in 2012 zullen aantrekken en dat in 2012 5,75 ha.<br />

verkocht zal worden. In de jaren daarna loopt dit verder op tot 7,5 ha in 2015 en daarop<br />

volgende jaren.<br />

- Broeklanden-Zuid<br />

Bij actualisatie jaarrekening 2010 is de uitgifte in plan Broeklanden Zuid aangepast aan de<br />

gemeentebrede programmering bedrijventerreinen conform het advies van Deloitte Real<br />

Estate. Als gevolg van de vernietiging van het bestemmingsplan is deze fasering met 1 jaar<br />

in tijd doorgeschoven. Ter onderbouwing van de waardering bij de jaarrekening <strong>2011</strong> is een<br />

taxatie uitgevoerd en zijn de nieuwste inzichten verwerkt, zoals aangekondigd in de nota<br />

Grex 2012, in een nieuwe exploitatie-opzet. De eerder getroffen voorziening is voldoende om<br />

de afwaardering van de gronden te dekken.<br />

- Centrumplan <strong>Hardenberg</strong><br />

De huidige exploitatie-opzet sluit met een klein positief saldo. Door de onzekere<br />

marktomstandigheden blijft voortdurende monitoring belangrijk om tijdig bij te kunnen<br />

sturen op resultaat. Ook hier geldt dat de fasering en programmering en de beheersing van<br />

kosten belangrijke punten van aandacht blijven.<br />

- Marslanden<br />

Op 21 december <strong>2011</strong> is een intentieovereenkomst met Rotij afgesloten met als doel tot een<br />

gezamenlijke exploitatie van de 1e en 2e fase (totaal 22 hectare) te komen. De gronden ten<br />

behoeve van de 3e fase betreffen ongeveer 12,5 hectare waarvan het voornemen is deze<br />

vanaf 2030 te exploiteren.<br />

Op dit moment is overleg met Rotij gaande hoe tot een exploitatie van de eerste twee fasen<br />

kan worden gekomen. Het is daarom nu nog niet duidelijk in hoeverre voor Marslanden II<br />

een rendabele exploitatie te realiseren is. De onderhandeling met Rotij in 2012 zullen dit<br />

moeten uitwijzen.<br />

Risico’s ten aanzien van de waardering<br />

In februari 2012 heeft de Commissie BBV een notitie gepubliceerd over de waardering van<br />

Niet in exploitatie genomen gronden (NIEGG). Daarin wordt door de commissie het<br />

standpunt ingenomen dat indien er geen reëel en stellig voornemen bestaat om tot<br />

exploitatie van de NIEGG over te gaan de gronden deze maximaal tegen marktwaarde mogen<br />

worden gewaardeerd. De notitie treedt in werking met ingang van 2012.<br />

Vooruitlopend op 2012 heeft de gemeente <strong>Hardenberg</strong> op de meest omvangrijke NIEGG’s<br />

waarvoor nog geen reëel en stellig voornemen bestaat tot exploitatie een onafhankelijke<br />

taxatie door een registertaxateur laten uitvoeren. De uitkomsten van deze taxaties laten zien<br />

dat de huidige waardering in overeenstemming is met de getaxeerde marktwaarde.<br />

45


Onderhoud kapitaalgoederen<br />

Wegen<br />

In de gemeente <strong>Hardenberg</strong> ligt een gemeentelijk wegennet van zo’n 900 km lang. De<br />

gemeente <strong>Hardenberg</strong> is wegbeheerder van deze wegen en is daarom verplicht deze wegen<br />

duurzaam te onderhouden. Het onderhoudsbudget van anderhalf miljoen euro is leidend<br />

voor het opstellen van het onderhoudsprogramma.<br />

Een van de doelstellingen uit het meerjarenprogramma van de gemeente is het bevorderen<br />

van een veilige en leefbare woonomgeving, met als ambitie een fysieke leefomgeving die<br />

schoon, heel en veilig is. In dat kader streeft het college naar een goede balans tussen de<br />

vraag naar onderhoud aan gemeentelijke wegen en de beschikbare (financiële) middelen. De<br />

basis voor het onderhoudsprogramma zijn de door het college vastgestelde uitgangspunten<br />

voor het wegenonderhoud. Het beheer en onderhoud van wegen begint met het bewust<br />

ontwerpen van de infrastructuur en de keuze voor duurzame materialen van hoge kwaliteit.<br />

Als het gaat om het onderhoud aan wegen, geldt zoveel mogelijk een integrale aanpak. Dit<br />

betekent dat onderhoud zoveel mogelijk gecombineerd wordt met andere werkzaamheden,<br />

bijvoorbeeld riolering.<br />

De gemeente <strong>Hardenberg</strong> beschikt over een gecertificeerd geautomatiseerd<br />

wegbeheersysteem. Dit systeem geeft de basissignalen af voor de te nemen<br />

onderhoudsmaatregelen. Het systeem wordt gevoed met kwaliteitsbeoordelingen van de<br />

wegverharding uit het “veld”. Daarnaast zijn alle wegen in <strong>Hardenberg</strong> gecategoriseerd om<br />

een juiste prioritering voor het onderhoud te stellen. Ook meldingen over het wegennet en<br />

maatschappelijke en politieke ontwikkelingen spelen een rol bij de keuzebepaling en<br />

prioritering bij het opstellen van het onderhoudsprogramma.<br />

Afgelopen jaar is aan een aantal wegen onderhoud uitgevoerd, hierbij is bij plattelandswegen<br />

gekeken naar de noodzaak tot het leggen van bermverstevigende grasbetonstenen.<br />

Daarnaast is in de vooraf vastgestelde kernen en wijken een deel van de straten voorzien<br />

van nieuwe verharding in het kader van opwaarderen woonomgeving.<br />

Aan de Dedemsvaartseweg-Tottenhamstraat is onderhoud gepleegd in combinatie met het<br />

fietsveiliger maken van de route Ane-Dedemsvaart.<br />

Openbare verlichting<br />

De openbare verlichting (ov) vervult een belangrijke functie op het gebied van sociale- en<br />

verkeersveiligheid. De burger dient zich in de openbare ruimte, ook na het invallen van de<br />

duisternis veilig te voelen. Daarnaast spelen ook sfeer-, milieu- en in toenemende mate<br />

energieaspecten een belangrijke rol. De gemeente <strong>Hardenberg</strong> stelt zich tot doel de openbare<br />

verlichting functioneel, duurzaam en tegen maatschappelijk verantwoorde kosten aan te<br />

leggen, te beheren en te onderhoud. Dit willen we bereiken door een driesporenbeleid te<br />

volgen, kwalitatief toereikend onderhoud, nieuwe installaties dienen energiezuinig te zijn en<br />

als laatste innovatief vervangen en soms verwijderen van openbare verlichting.<br />

In <strong>2011</strong> is het beleidsplan openbare verlichting “LED op het licht op straat” vastgesteld en<br />

heeft de raad ingestemd met het geformuleerde nieuwe beleid voor aanleg en beheer van<br />

openbare verlichting. Voor de uitvoering van dit beleid heeft de raad middelen beschikbaar<br />

gesteld om de energieslurpers te vervangen en om een uitvoeringplan op te stellen.<br />

Riolering:<br />

In 2009 heeft de raad van de gemeente <strong>Hardenberg</strong> het verbrede gemeentelijke<br />

rioleringsplan (vGRP) vastgesteld voor de periode 2009-2013. De gemeentelijke riolering is<br />

een van de belangrijkste voorzieningen voor de bescherming van de volksgezondheid en het<br />

milieu. Ook heeft riolering een belangrijke functie als het gaat om tegengaan van<br />

wateroverlast in de openbare ruimte. Om te voldoen aan de wettelijke zorgplicht voor het<br />

doelmatig inzamelen en transporteren van afvalwater, moet de gemeente beschikken over<br />

een actueel GRP. Dit is een strategisch document waarin de beleidsvoornemens, de<br />

maatregelen en de kosten voor het rioolstelsel voor een bepaalde planperiode worden<br />

beschreven. In het verbrede GRP worden ook de consequenties van de wet gemeentelijke<br />

watertaken, onder andere een verbrede zorgplicht voor grond-en regenwater meegenomen.<br />

46


In het vGRP 2009-2013 wordt uitgegaan van het voortzetten van de huidige beleidslijn<br />

(sober en doelmatig).<br />

Voor het huidige vGRP is naast de reguliere zaken rekening gehouden met twee bijzondere<br />

ontwikkelingen. Op landelijk niveau betreft dat de wet gemeentelijke watertaken die 1<br />

januari 2008 van kracht is geworden, waardoor gemeenten naast de zorgplicht voor<br />

afvalwater ook belast worden met de zorgplichten voor grond- en regenwater. De gemeente<br />

heeft een grote mate van beleidsvrijheid voor de invulling van de zorgplichten. Op<br />

gemeentelijk niveau betreft het de kansen die zich voordoen om werk met werk te maken<br />

met infrastructurele projecten. Het gaat om investeringen in toekomstbestendige, duurzame<br />

oplossingen waarin we mee kunnen liften met infrastructurele en stedenbouwkundige<br />

maatregelen. Concreet denken we hierbij aan masterplan Dedemsvaart en de centrumroute<br />

in <strong>Hardenberg</strong>. In <strong>2011</strong> zijn de volgende projecten uitgevoerd Parkweg – Kruserbrink<br />

<strong>Hardenberg</strong>, Stationsstraat <strong>Hardenberg</strong>, Julianastraat, Marktstraat en de Wisseling<br />

Dedemsvaart.<br />

Samenwerking gemeente en waterschap Velt en Vecht<br />

We worden ons steeds bewuster van de ruimte die nodig is voor water. In droge tijden<br />

hebben we water nodig en in natte tijden willen we geen natte voeten krijgen. Het<br />

waterkwantiteits- en waterkwaliteitsbeheer in het buitengebied is een verantwoordelijkheid<br />

van het waterschap. De maatregelen vinden veelal plaats in de openbare ruimte en bieden<br />

kansen voor bijvoorbeeld recreatieve ontwikkelingen. Om alle belangen goed te behartigen<br />

en de uitvoeringsprocessen zo vlot mogelijk te doorlopen zijn we intensief gaan<br />

samenwerken met waterschap Velt en Vecht. Eén van de eerste opdrachten voor dit<br />

samenwerkingsverband is de realisatie van het Vechtpark. In <strong>2011</strong> is het gebied rondom de<br />

monding Oude Radewijkerbeek afgerond en het gebied rondom de Molengoot is in<br />

uitvoering. Er is extra waterberging gecreëerd in het Park Kruserbrink en de<br />

Wandelpromenade is opgeleverd.<br />

gemalen<br />

Eind 2009 is het bestek voor het beheer en onderhoud van de gemeentelijke<br />

rioleringsinstallaties (gemalen) Europees aanbesteed. In het bestek is het reguliere<br />

onderhoud en het storingenbeheer van de installaties opgenomen. De centrale post, waarop<br />

alle installaties worden aangesloten zal nog worden voltooid door de huidige aannemer. Deze<br />

centrale post ontvangt alle storingsmeldingen van de installaties. In 2012 zal een nieuwe<br />

aanbesteding plaatsvinden.<br />

drukriolering<br />

Op basis van het huidige onderhoudsbeeld van de installaties is het mogelijk om aan te<br />

geven welke onderdelen en welke installaties vervangen moeten worden in het kader van<br />

groot onderhoud. De raad heeft hiervoor in <strong>2011</strong> € 1.200.000 beschikbaar gesteld. Het gaat<br />

hierbij om de volgende onderdelen; elektrische installaties in- en exclusief besturing,<br />

mechanische gedeelte van het leidingwerk in de put en de put zelf. Dit met als doelstelling<br />

dat het gewenste kwaliteitsniveau wordt behaald.<br />

riolen<br />

Eind 2009 is voor vier jaar een raamcontract Europees aanbesteed voor het reinigen en<br />

inspecteren van de gemeentelijke riolering. De looptijd van de overeenkomst is vier jaar tot<br />

september 2012, waarin ongeveer 40 km per jaar riool wordt gereinigd en geïnspecteerd.<br />

Inmiddels is er van een aantal kernen en volledig beeld van de onderhoudstoestand van het<br />

stelsel. Uit de inspecties blijkt dat het schadebeeld grotendeels overeenkomt met de<br />

verwachtingen.<br />

In <strong>2011</strong> heeft de raad € 3.500.000 beschikbaar gesteld voor de uitvoering van de<br />

herstelwerkzaamheden van de riolen, voor een periode van drie jaar.<br />

Openbaar groen:<br />

In <strong>2011</strong> is het Kruserbrinkpark officieel geopend tezamen met het Vechtpark.<br />

Het onderhoud openbaar groen (de plantsoenen) is middels een openbare aanbesteding op<br />

de markt gezet.<br />

47


Er is in de aanbesteding bewust gekozen voor een meerjarencontract (2010 t/m 2013) om<br />

daarmee continuïteit (in samenwerking, aansturing en kwaliteit) en financiële duidelijkheid<br />

te verkrijgen. De aanbesteding is gegund aan Larcom. In <strong>2011</strong> is gewerkt aan de<br />

inventarisatie snippergroen in de kernen. In <strong>Hardenberg</strong> is vervolgens een start gemaakt<br />

met het aanschrijven van de inwoners en dit heeft geleidt tot nieuwe huurovereenkomsten<br />

en koopovereenkomsten. In 2012 zullen we het proces tot komen van uitgifte van<br />

snippergroen continueren.<br />

Begraafplaatsen:<br />

Op 23 oktober 2007 heeft de raad besloten om als beleidsprincipe vast te stellen, dat de<br />

gemeentelijke begraafplaatsen niet worden uitgebreid, maar in eerste instantie door middel<br />

van ruimen van oude graven wordt voorzien in voldoende grafruimte. In 2009 is begonnen<br />

met de voorbereiding van de ruiming. Per begraafplaats wordt bekeken welke maatregel er<br />

dient te worden getroffen om te kunnen voorzien in de begraafbehoefte.<br />

Eind 2010 is het ruimingsplan gepresenteerd in inloopbijeenkomsten. Over de criteria<br />

waaronder het ruimingsbeleid wordt uitgevoerd en over de werkwijze zijn stringente<br />

afspraken gemaakt. Er zal zorgvuldig worden gewerkt.<br />

De ruiming van Oud Avereest, de Mulderij (Dedemsvaart) en Achterveld (Dedemsvaart) zijn<br />

aangemeld als vervangingsinvestering <strong>2011</strong>. In <strong>2011</strong> heeft het college ingestemd met de<br />

ruimingsplannen voor de begraafplaats Oud Avereest (Balkbrug) en Achterveld<br />

(Dedemsvaart), voor het oude gedeelte van de Mulderij is geen ruimingsplan gemaakt. Het<br />

bestek is opgesteld en kan worden aanbesteed in 2012. Het gaat in het geval van<br />

begraafplaats Achterveld om een relatief grootschalige ruiming. Een zorgvuldige<br />

voorbereiding is daarom des te meer van belang. Er wordt daarom een laatste poging gedaan<br />

om nabestaanden te bereiken, alvorens definitief over te gaan tot ruiming. De uitvoering van<br />

de ruiming is daardoor verschoven naar 2012.<br />

<strong>Gemeente</strong>lijke gebouwen:<br />

Organisatie<br />

De cluster Gebouwen en gronden is in <strong>2011</strong> binnen de gemeente steeds verder ingebed en<br />

voor veel vastgoedvragen het aanspreekpunt geworden. Het huisvestingsoverleg is verder<br />

geformaliseerd en leidt tot betere afstemming van gebruik van gemeentelijke gebouwen.<br />

Zaken die in <strong>2011</strong> gerealiseerd zijn:<br />

- Energiebesparende maatregelen<br />

o Oplevering houtgestookte cv “de Kiefer”<br />

o Inwerking stelling diverse warmtepompen<br />

o Centraal monitoren van het energieverbruik<br />

o Onderzoek naar gebruik van zonne-energie<br />

- Onderhoud<br />

o In <strong>2011</strong> is bij het merendeel van de reguliere gebouwen de<br />

onderhoudsachterstand opgelost. In een enkel geval is in verband met<br />

technische overwegingen het onderhoud in 2012 gepland. Verder zal in 2012<br />

het benodigde (aanvullende) onderhoud aan een aantal monumenten worden<br />

uitgevoerd.<br />

o Bij het onderhoud is in <strong>2011</strong> gewerkt met een nieuwe wijze van aanbesteden<br />

van de werkzaamheden. Naar aanleiding van de evaluatie zal in 2012 op een<br />

vergelijkbare maar op onderdelen iets aangepaste wijze worden gewerkt.<br />

- Overige<br />

o Studie/pilot duurzaam onderhouden met TNO/Syntens en Dureno.<br />

o Start van het project “snippergroen”.<br />

o Verdere administratieve optimalisatie van overeenkomsten.<br />

48


Financiering<br />

In het Treasurystatuut staan de uitgangspunten en doelstellingen voor het treasurybeleid<br />

vermeld. De uitvoering van het treasurybeleid komt in de financieringsparagraaf in de<br />

begroting en jaarrekening aan de orde. In het Besluit begroting en verantwoording<br />

provincies en gemeenten (BBV) is vastgelegd, welke informatie in de financieringsparagraaf<br />

in ieder geval moet worden opgenomen. Het gaat daarbij om de beleidsvoornemens die<br />

relevant zijn voor het risicobeheer van de financieringsportefeuille.<br />

Als algemeen uitgangspunt voor het risicobeheer geldt dat wij een prudent beleid voeren.<br />

Treasurybeheer/Liquiditeitsrisicobeheer<br />

De gemeente beperkt haar liquiditeitsrisico’s door haar treasuryactiviteiten te baseren op<br />

een middellange termijn planning. Dit gebeurt met behulp van een zogenaamde<br />

liquiditeitsbegroting.<br />

Renterisicobeheer<br />

Het beleid ten aanzien van financieringen is erop gericht een spreiding van toekomstige<br />

renterisico's op korte en lange termijn te bevorderen. Hierdoor voorkomen wij zoveel<br />

mogelijk risico's, die ontstaan als gevolg van renteschommelingen.<br />

Om het renterisico inzichtelijk te maken is een tweetal normen ontwikkeld, te weten de<br />

kasgeldlimiet en de renterisiconorm.<br />

Kasgeldlimiet<br />

De kasgeldlimiet is een wettelijke limiet en bedraagt de maximale omvang van de<br />

kortgeldpositie in enig jaar.<br />

In <strong>2011</strong> bedroeg de kasgeldlimiet € 10.975.000. Deze norm is in <strong>2011</strong> niet overschreden.<br />

Renterisiconorm<br />

Met deze norm wordt tot uitdrukking gebracht tot welk bedrag de gemeente renterisico’s<br />

mag lopen. Renterisico’s kunnen voortvloeien uit de noodzaak om bijvoorbeeld leningen af te<br />

lossen.<br />

De renterisiconorm voor <strong>2011</strong> bedroeg € 25.823.000. Deze norm is in <strong>2011</strong> niet<br />

overschreden.<br />

Leningenportefeuille<br />

Mutaties in leningenportefeuille<br />

(bedragen x € 1.000)<br />

Bedrag<br />

Beginstand per 1 januari <strong>2011</strong> 135.986<br />

Nieuwe leningen 15.100<br />

Reguliere aflossingen 6.773<br />

Vervroegde aflossingen<br />

Omzetting vast naar vlottend<br />

p.m.<br />

Omzetting vlottend naar vast<br />

p.m.<br />

Eindstand per 31 december <strong>2011</strong> 144.313<br />

49


In <strong>2011</strong> zijn de volgende leningen afgesloten:<br />

1. Er is door de gemeente een lening (door)verstrekt aan het Startersfonds. Deze<br />

middelen zijn van de woningbouwvereniging De Veste verkregen (€ 100.000).<br />

2. Op 15 februari <strong>2011</strong> is een geldlening van € 15 miljoen met een looptijd van 1 jaar<br />

aangetrokken (rentepercentage 1,63%).<br />

3. In november <strong>2011</strong> is een kasgeldlening voor € 7,5 miljoen voor een maand afgesloten<br />

(rentepercentage 1,38%) en vervolgens is in december <strong>2011</strong> deze kasgeldlening nog<br />

met een maand verlengd (rentepercentage 0,85%).<br />

4. Er is geen gebruik gemaakt van derivaten.<br />

Per 1 januari <strong>2011</strong> bedroeg de schuld in rekening-courant € 3,7 miljoen. Per ultimo <strong>2011</strong><br />

bedroeg de schuld in rekening-courant € 6,2 miljoen.<br />

50


Bedrijfsvoeringparagraaf <strong>2011</strong><br />

<strong>Hardenberg</strong> is en blijft een gemeente met ambitie.<br />

Het jaar <strong>2011</strong> was, mede daardoor, ook in de bedrijfsvoering een jaar vol dynamiek.<br />

Bezuinigingen<br />

In <strong>2011</strong> is reeds een substantieel deel van de benodigde bezuiniging binnen de<br />

bedrijfsvoering gerealiseerd. Het resterende deel zal in de periode tot en met 2014 moeten<br />

worden gevonden conform door de raad vastgesteld bezuinigingsprogramma.<br />

Door middel van opgestelde interne spelregels is de inhuur van externen omlaag gebracht.<br />

Ook zijn diverse medewerkers vertrokken (pensioen, FPU of andere werkgever) en zijn de<br />

opengevallen posities niet of via interne doorstroming weer ingevuld. Een behoorlijke<br />

mobiliteitsbeweging, die de komende jaren voortgezet zal worden.<br />

Personeel en Organisatie<br />

Zoals reeds in de vorige paragraaf geschetst is er t.a.v. het personeel een behoorlijke<br />

mobiliteit op gang gekomen. Aandachtpunt daarbij, zeker naar de toekomst, is de borging<br />

van een kwalitatief (en kwantitatief) goede organisatie, die haar taken naar behoren kan<br />

uitvoeren. Een afweging tussen korte termijnbelang (bezuinigen) en middellange<br />

termijnbelang (voldoende kwalitatief personeel) is hierbij aan de orde.<br />

Een belangrijke ontwikkeling, die in <strong>2011</strong> verder vorm en inhoud heeft gekregen is de<br />

samenwerking (integratie) van de ambtelijke organisaties van de gemeenten Ommen en<br />

<strong>Hardenberg</strong>. Deze integratie heeft tot doel de kwaliteit en efficiency binnen de ambtelijke<br />

organisatie verder te vergroten. De gemeenteraden hebben eind november en begin<br />

december inmiddels hun groen licht gegeven voor deze integratie. Er worden in de nieuwe<br />

organisatie 4 grote afdelingen voorzien met daarbinnen een beperkt aantal teams. Door<br />

middel van diverse interne werkgroepen zijn verschillende thema’s opgepakt variërend van<br />

de organogrammen van de nieuwe afdelingen, het arbeidsvoorwaardenpakket tot het<br />

financieel verdeelmodel.<br />

Naast de voorgenomen samenwerking met de gemeente Ommen worden ook andere<br />

samenwerkingsopties waar mogelijk benut. Ook decentralisaties (oa Jeudgzorg) alsook de<br />

invoering van de Wet werken naar Vermogen zullen de nodige gevolgen voor de organisatie<br />

hebben.<br />

Evenals in 2010 heeft het project Vitwerkt in <strong>2011</strong> z’n vervolg gekregen. Medewerkers<br />

krijgen daarin de kans om hun gezondheid en fitheid/conditie te laten bepalen en waar<br />

nodig via maatwerkadvies aan verbetering te werken.<br />

Dienstverlening aan de burger<br />

De dienstverlening aan de burger vindt vanuit diverse afdelingen plaats.<br />

Het KCC is daarbij het meest prominent, maar ook vanuit het sociale domein, het dagelijks<br />

beheer en overige afdelingen vinden vele klantcontacten plaats.<br />

Steeds meer burgers weten het KCC te vinden. De proactieve actie rondom de ID-passen<br />

eind <strong>2011</strong> heeft zelfs landelijke aandacht gekregen. Door verdergaande automatisering,<br />

digitalisering, communicatie, opleiding en coaching van medewerkers wordt de<br />

dienstverlening aan de burger steeds verder verbeterd.<br />

Interne dienstverlening<br />

Om de interne dienstverlening van met name de facilitaire zaken (archief, ICT, telefonie)<br />

verder te verbeteren is medio <strong>2011</strong> het Intern Service Punt (ISP) opgericht. De medewerkers<br />

kunnen met hun vragen terecht bij dit ISP middels de diverse kanalen. Doel is om naar de<br />

medewerkers een herkenbaar en bereikbaar vraagpunt te hebben. Voor de afdeling<br />

Dienstverlening geeft het een ontlasting van de eigen medewerkers in de backoffice.<br />

51


Huisvesting gemeentelijke organisatie<br />

Vanaf medio februari <strong>2011</strong> opereert de gemeentelijke afdeling Beheer Openbare Ruimte<br />

vanaf de nieuwe gemeentewerf op bedrijventerrein Haardijk. Een prachtige duurzame<br />

uitvalsbasis voor de medewerkers. Op vrijdag 11 maart vond de officiële opening plaats en<br />

op zaterdag 19 maart was er een Open Huis voor het publiek, waar meer dan 2.000 mensen<br />

gebruik van hebben gemaakt.<br />

Inmiddels zijn ook de contouren van het nieuwe gemeentehuis duidelijk zichtbaar. Het<br />

bereiken van het hoogste punt heeft z’n aandacht gehad. Alles is er op gericht om de<br />

vastgestelde planning te halen, zodat de ambtelijke organisatie vanaf juli/augustus 2012<br />

vanuit de nieuwbouw kan werken en het nieuwe werken een versnelling kan krijgen.<br />

Informatie en digitalisering<br />

In <strong>2011</strong> is een nieuwe website in gebruik genomen. Dit is een zogenaamde Open Source<br />

website. Deze nieuwe website voldoet volledig aan de landelijke Webrichtlijnen, die vooral<br />

betrekking hebben op de toegankelijkheid van de website.<br />

Vanuit het samenwerkingsverband Dimpact (waarbij de gemeente <strong>Hardenberg</strong> is<br />

aangesloten) is in <strong>2011</strong> een aanbestedingsprocedure opgestart voor een nieuw geïntegreerd<br />

front- en midoffice-systeem, wat zich reeds op de markt heeft bewezen. Deze aanbesteding<br />

moet leiden tot een toekomstbestendig systeem alsook tot een efficiencyvoordeel voor de<br />

aangesloten gemeenten.<br />

De implementatie van het Document Management Systeem (Verseon) is ook in <strong>2011</strong><br />

voortgezet evenals het aanbrengen van een aantal koppelingen tussen diverse systemen. Dit<br />

brengt het volledig digitale werken weer een stap dichterbij.<br />

Binnen de afdeling BOR (gemeentewerf) is in <strong>2011</strong> het zogenaamde VDI-systeem (Virtual<br />

Desktop Infrastructure) geïmplementeerd. Hierbij kunnen gebruikers met een geautoriseerd<br />

pasje op iedere willekeurige werkplek eenvoudig toegang krijgen tot diverse programmatuur.<br />

Een belangrijke bouwsteen voor het flexibel kantoorconcept. Dit VDI-systeem zal in de<br />

gehele organisatie worden ingevoerd.<br />

Planning en control<br />

Binnen de planning- en controlcyclus is in <strong>2011</strong> gekozen voor een top down benadering in<br />

de tot standkoming van de diverse documenten. Dit om de efficiency te vergroten en de<br />

doorlooptijd te verkorten. De bestuurlijke behandeling van de eerste bestuursrapportage, de<br />

jaarrekening en het jaarverslag is samengevoegd evenals de bestuurlijke behandeling van 2 e<br />

bestuursrapportage en de begroting. In de begroting is daarbij de paragraaf grondbeleid<br />

geïntegreerd.<br />

52


Rechtmatigheid<br />

Het is een goede zaak om in het jaarverslag middels een (onverplichte) paragraaf<br />

rechtmatigheid in te gaan op rechtmatigheid. Zaken die aan de orde komen zijn:<br />

de inventarisatie van relevante wet- en regelgeving;<br />

het controleprotocol en het daarin verwoorde beleid c.q. normen- en toetsingkader;<br />

de bevindingen van de interne en externe controle;<br />

de analyse van de begrotingsrechtmatigheid;<br />

het beleid gericht op het tegengaan van misbruik en oneigenlijk gebruik (M&O).<br />

Inventarisatie van relevante wet- en regelgeving<br />

Voor een goede uitvoering van de rechtmatigheidcontrole is belangrijk dat de geldende<br />

regelgeving duidelijk vastligt. Het college is primair verantwoordelijk voor de naleving van de<br />

wet- en regelgeving en moet dus permanent inzicht hebben in de van toepassing zijnde<br />

relevante wet- en regelgeving. Dit betreft het normenkader. Het normenkader moet worden<br />

opgesteld en in ieder geval aan de gemeenteraad ter kennisneming worden gezonden.<br />

Het normenkader <strong>2011</strong> is op 24 januari 2012 door het college vastgesteld en aansluitend in<br />

het kader van de actieve informatieplicht ter kennisname toegezonden aan de raad.<br />

De delegatie- en mandaatregeling zijn in <strong>2011</strong> buiten het normenkader gelaten omdat er<br />

geen aansluiting is tussen de functiecodes in het functieboek en de functiecodes in de<br />

regeling.<br />

Het controleprotocol en het daarin verwoorde beleid c.q. normen- en toetsingkader<br />

Ter afkadering van de rechtmatigheidcontrole heeft de raad in het controleprotocol allerlei<br />

zaken nader geregeld en vastgelegd. Bijvoorbeeld de te hanteren goedkeuringstolerantie en de<br />

rapporteringtolerantie.<br />

Het controleprotocol is op 30 januari 2007 door de raad vastgesteld. Het is onderdeel van de<br />

opdrachtverstrekking aan de accountant. De goedkeuringstolerantie, onderdeel van het<br />

controleprotocol, is hieronder weergegeven.<br />

Goedkeurings<br />

tolerantie<br />

Fouten in de<br />

jaarrekening<br />

(% lasten)<br />

Onzekerheden<br />

in de controle<br />

(% lasten)<br />

Goedkeurend Beperking Oordeelonthouding<br />

Afkeurend<br />

≤ 1% >1%3%


De financiële beheershandelingen die tot uitdrukking komen in deze jaarrekening zijn<br />

binnen de financiële rechtmatigheidkaders van de raad en hogere overheden tot stand<br />

gekomen.<br />

<strong>Gemeente</strong>lijke verordeningen.<br />

Rechtmatigheidcontroles hebben betrekking op gemeentelijke verordeningen met bepalingen<br />

waaruit financiële consequenties kunnen voortkomen. Er zijn bij de interne controle op de<br />

gemeentelijke verordeningen geen rechtmatigheidfouten geconstateerd van enige omvang.<br />

Europese aanbestedingsrichtlijnen.<br />

Over <strong>2011</strong> zijn alle inkopen met een inkoopwaarde boven de € 50.000 getoetst op de<br />

rechtmatige naleving van de Europese aanbestedingsrichtlijnen.<br />

Uit dit interne onderzoek is gebleken dat bij Europese aanbestedingsrichtlijnen voor<br />

diensten niet in alle gevallen juist zijn nageleefd. Het totale inkoopbedrag van deze dossiers<br />

bedraagt € 1,23 mln. hieronder de indeling van de fouten naar categorie:<br />

Diensten categorie 11 en 14 € 985.000<br />

Leveringen € 245.000<br />

De totale fout van € 1,23 mln. is minder dan 1% en blijft dus binnen de<br />

goedkeuringstolerantie.<br />

De risico’s van het niet juist Europees aanbesteden zijn dat een derde partij zich hierdoor<br />

benadeeld voelt en dat deze een inbreukprocedure start wat kan leiden tot het door de<br />

rechtbank toekennen van een schadevergoeding en een verplichting tot een hernieuwde<br />

aanbesteding.<br />

De analyse van de begrotingsrechtmatigheid<br />

Financiële beheershandelingen, die ten grondslag liggen aan de baten en lasten, alsmede<br />

de balansposten, dienen tot stand te zijn gekomen binnen de grenzen van de geautoriseerde<br />

begroting en hiermee samenhangende programma’s (begrotingscriterium). In de begroting<br />

zijn de maxima voor de lasten vermeld die door de raad zijn vastgesteld. Dit houdt in dat de<br />

financiële beheershandelingen dienen te passen binnen de begroting, waarbij het juiste<br />

programma, de toereikendheid van het begrotingsbedrag, alsmede het begrotingsjaar van<br />

belang zijn. Met de controle op de juiste toepassing van het begrotingscriterium wordt getoetst<br />

of het budgetrecht van de gemeenteraad is gerespecteerd.<br />

Het budgetrecht van de gemeenteraad is afgeperkt op programmaniveau. Uit de analyse<br />

begrotingsrechtmatigheid blijkt dat bij geen van de programma’s de lasten zijn<br />

overschreden.<br />

De kredietoverschrijdingen op activeerbare activiteiten (investeringen) groter dan € 50.000<br />

zijn hieronder toegelicht. Bij alle geconstateerde overschrijdingen zijn de uitgaven binnen<br />

het door de raad uitgezette beleid gebleven.<br />

(1) In de administratie zijn er 2 kredieten voor de parkeergarage. Een krediet van € 6,1<br />

miljoen, waarvan de kapitaallasten ten laste komen van de parkeerexploitatie, en een<br />

krediet van € 2 miljoen ten laste van de algemene middelen. Alle uitgaven in <strong>2011</strong> zijn<br />

nog ten laste van het 1 e krediet gebracht. Na afronding van de werkzaamheden wordt het<br />

meerdere (ultimo <strong>2011</strong> € 1,4 miljoen) ten laste van het 2 e krediet gebracht. Dit meerdere<br />

mag dus niet meer zijn dan € 2 miljoen.<br />

(2) Inmiddels is voor dit project een provinciale subsidie, tot een bedrag van € 250.000,<br />

verleend. Dit bedrag zal bij de 1 e bestuursrapportage 2012worden opgenomen, de<br />

meerdere gemaakte kosten komen ten laste van dit bedrag.<br />

54


Het beleid gericht op het tegengaan van misbruik en oneigenlijk gebruik (M&O)<br />

Om misbruik en oneigenlijk gebruik van overheidsgelden te voorkomen zijn<br />

beheersmaatregelen nodig die functioneren. De interne en externe controle zullen erop gericht<br />

moeten zijn om dat vast te stellen. In tegenstelling tot andere getrouwheids- en<br />

rechtmatigheidaspecten gaat het bij het M&O-criterium in het bijzonder om vast te stellen dat<br />

in de organisatie effectieve maatregelen zijn getroffen om misbruik te voorkomen, dan wel op<br />

te sporen en dat de vigerende wet- en regelgeving duidelijk is, aangepast is aan actuele<br />

omstandigheden en te handhaven is.<br />

Wij kennen geen specifiek M&O-beleid.<br />

55


Paragraaf verbonden partijen<br />

Een verbonden partij is een privaat- dan wel publiekrechtelijke organisatie waarin de<br />

gemeente een bestuurlijk én een financieel belang heeft. Een financieel belang is aanwezig<br />

wanneer een ter beschikking gesteld bedrag niet verhaalbaar is bij faillissement, dan wel als<br />

financiële aansprakelijkheid bestaat indien de verbonden partij haar verplichtingen niet<br />

nakomt (artikel 1 BBV). Bestuurlijk belang is aanwezig, indien er zeggenschap bestaat uit<br />

hoofde van stemrecht dan wel vertegenwoordiging in het bestuur van de organisatie.<br />

Gemeenschappelijke regelingen<br />

GGD IJsselland<br />

Zwolle<br />

Rechtsvorm<br />

Betrokkenen partijen<br />

Bestuurlijk belang<br />

Programma<br />

Bijdragen aan<br />

gemeentelijke<br />

doelstellingen<br />

Betaalde bijdrage <strong>2011</strong> € 857.076<br />

Risico’s en kansen Geen bijzonderheden<br />

Gemeenschappelijke regeling<br />

De gemeenten Dalfsen, Deventer, <strong>Hardenberg</strong>, Hattem, Heerde,<br />

Kampen, Ommen, Olst-Wijhe, Raalte, Staphorst,<br />

Steenwijkerland, Zwartewaterland, Zwolle.<br />

Deelname in Algemeen Bestuur<br />

Kwetsbare groepen<br />

de GGD IJsselland aan de ontwikkeling van een veilige en<br />

gezonde regio waarin het goed leven, wonen, werken en<br />

recreëren is.<br />

Veiligheidsregio<br />

IJsselland<br />

Rechtsvorm<br />

Betrokkenen<br />

Bestuurlijk belang<br />

Programma<br />

Bijdragen aan<br />

gemeentelijke<br />

doelstellingen<br />

Zwolle<br />

Betaalde bijdrage <strong>2011</strong> € 471.455<br />

Risico’s en kansen Geen bijzonderheden<br />

Gemeenschappelijke regeling<br />

De gemeenten Dalfsen, Deventer, <strong>Hardenberg</strong>, Kampen,<br />

Ommen, Olst-Wijhe, Raalte, Staphorst, Steenwijkerland,<br />

Zwartewaterland, Zwolle.<br />

Deelname in algemeen bestuur<br />

Veiligheid en openbare ruimte<br />

De veiligheidsregio beschermt de inwoners van onze gemeente<br />

beschermen tegen de risico`s van branden, rampen en crises.<br />

Dat gebeurt door samen te werken en te zorgen dat we, steeds<br />

beter, voorbereid zijn op het bestrijden van rampen.<br />

<strong>Gemeente</strong>lijke<br />

Assen<br />

Kredietbank Drenthe<br />

Rechtsvorm<br />

Gemeenschappelijke regeling<br />

Betrokkenen<br />

De GKB werkt voor de inwoners van 22 gemeenten in de<br />

provincies Drenthe, Overijssel, Groningen en Flevoland.<br />

Bestuurlijk belang Deelname in algemeen bestuur<br />

Programma<br />

Kwetsbare groepen<br />

Bijdragen aan<br />

De GKB is een regionale instelling op het terrein van financiële<br />

gemeentelijke<br />

schuldhulpverlening voor Noord-Nederland. Zij levert een<br />

doelstellingen<br />

bijdrage aan het voorkomen en oplossen van problematische<br />

schulden. De nauwe samenwerking met partners in<br />

schuldhulpverlening garandeert een integrale aanpak gericht<br />

op zowel oorzaak als gevolg van problematische schulden.<br />

Betaalde bijdrage <strong>2011</strong> € 400.304<br />

56


Risico’s en kansen<br />

De uitgaven voor schuldhulpverlening zijn in de jaren 2008 tot<br />

en met <strong>2011</strong> meer dan verdubbeld van € 187.000 in 2008,<br />

€ 306.000 in 2009, € 353.000 in 2010 naar € 400.000 in<br />

<strong>2011</strong>. Het is de verwachting dat de kostenstijging zich voortzet.<br />

In <strong>2011</strong> is een pilot gestart om preventie vorm te geven door<br />

middel van ketenaanpak.<br />

Unit Sociale Recherche<br />

Zwolle<br />

Rechtsvorm<br />

Betrokkenen<br />

Bestuurlijk belang<br />

Programma<br />

Bijdragen aan<br />

gemeentelijke<br />

doelstellingen<br />

Betaalde bijdrage <strong>2011</strong> € 109.113<br />

Risico’s en kansen Geen bijzonderheden<br />

Gemeenschappelijke regeling<br />

De gemeenten Dalfsen, Dronten, <strong>Hardenberg</strong>, Hattem,<br />

Kampen, Ommen, Olst-Wijhe, Zwartewaterland, Zwolle.<br />

Deelname in algemeen bestuur<br />

Kwetsbare groepen<br />

Het doel van de regeling is het inrichten van een<br />

samenwerkingsverband met betrekking tot het voorkomen en<br />

de opsporing van fraude met de door de gemeente uit te voeren<br />

sociale zekerheidsregelingen<br />

Deelname in verenigingen en stichtingen<br />

Stichting LOC+<br />

Rechtsvorm<br />

Betrokkenen<br />

Bestuurlijk belang<br />

Programma<br />

Bijdragen aan<br />

gemeentelijke<br />

doelstellingen<br />

Betaald in <strong>2011</strong><br />

Risico’s en kansen<br />

<strong>Hardenberg</strong><br />

Stichting (beherend vennoot C.V. Beheersmaatschappij LOC+)<br />

De gemeente <strong>Hardenberg</strong>, AOC de Groene Welle, Alfa-college.<br />

Vertegenwoordiging in het bestuur en voor 53,27% risicodrager<br />

exploitatieresultaat.<br />

Externe oriëntatie<br />

Het LOC in <strong>Hardenberg</strong> is een multifunctioneel gebouw waarin<br />

een grote verscheidenheid aan bewoners is gehuisvest op het<br />

gebied van cultuur, onderwijs en werk. De opzet van het<br />

gebouw is gericht op samen werken en samen wonen.<br />

€ 1.469.618 aan huren en diensten<br />

Geen bijzonderheden<br />

Stichting Werk en<br />

Scholing NO Overijssel<br />

Rechtsvorm<br />

Betrokkenen<br />

Bestuurlijk belang<br />

Programma<br />

Bijdragen aan<br />

gemeentelijke<br />

doelstellingen<br />

<strong>Hardenberg</strong><br />

Stichting<br />

De gemeenten <strong>Hardenberg</strong> en Ommen<br />

Vertegenwoordiging in het bestuur<br />

Kwetsbare groepen<br />

De Stichting Werk & Scholing zorgt in de regio Noord Oost<br />

Overijssel voor de uitvoering van diverse vormen van<br />

gesubsidieerde arbeid. SWS ondersteunt mensen die weinig of<br />

geen werkervaring hebben, die moeite hebben met het vinden<br />

en houden van een baan, mensen die een achterstand hebben<br />

opgelopen door ziekte of andere problemen.<br />

Betaald in <strong>2011</strong> € 135.037 afrekeningen 2008 en 2009<br />

Risico’s en kansen De stichting zal in de loop van 2012 worden opgeheven.<br />

57


Euregio<br />

Gronau/ Enschede<br />

Rechtsvorm<br />

Betrokkenen<br />

Bestuurlijk belang<br />

Programma<br />

Bijdragen aan<br />

gemeentelijke<br />

doelstellingen<br />

Betaalde bijdrage <strong>2011</strong> € 23.060<br />

Risico’s en kansen Geen bijzonderheden<br />

Vereniging<br />

131 Duitse en Nederlandse gemeenten en Duitse 'Kreise'.<br />

Vertegenwoordiging in Euregioraad<br />

Externe Oriëntatie<br />

De Euregio wil een bijdrage leveren aan de welvaart en het<br />

welzijn in het grensgebied en het bevorderen van wederzijdse<br />

begrip tussen de mensen. De Euregio houdt daarbij rekening<br />

met mogelijke culturele verschillen tussen de Nederlandse en<br />

Duitse samenleving.<br />

Vereniging van<br />

Nederlandse <strong>Gemeente</strong>n<br />

Rechtsvorm<br />

Betrokkenen<br />

Bestuurlijk belang<br />

Programma<br />

Bijdragen aan<br />

gemeentelijke<br />

doelstellingen<br />

Den Haag<br />

Betaalde bijdrage <strong>2011</strong> € 78.641<br />

Risico’s en kansen Geen bijzonderheden<br />

Vereniging<br />

Alle gemeenten<br />

Vertegenwoordiging in ledenvergadering en zitting in VNG<br />

commissie gemeentefinanciën.<br />

Externe Oriëntatie<br />

Belangenbehartiging van alle gemeenten bij andere overheden.<br />

Tweede Kamer, Kabinet en maatschappelijke organisaties zijn<br />

belangrijke gesprekspartners. Advisering aan alle leden over<br />

actuele ontwikkelingen (pro actief) en advisering aan<br />

individuele leden (op verzoek). De platformfunctie wordt<br />

uitgeoefend via de VNG-commisie, Provinciale Afdelingen,<br />

congressen, studiedagen en ledenraadplegingen. De gemeente<br />

<strong>Hardenberg</strong> is ook lid van de VNG afdeling Overijssel.<br />

Aandeelhouderschappen in vennootschappen<br />

Beheersmaatschappij <strong>Hardenberg</strong><br />

LOC+<br />

Rechtsvorm<br />

Commanditaire vennootschap<br />

Betrokkenen<br />

De gemeente <strong>Hardenberg</strong>, AOC de Groene Welle, Alfa-college.<br />

Bestuurlijk belang<br />

Deelname als commandite voor 53,27% in eigendom opstallen.<br />

Programma<br />

Externe Oriëntatie - Algemene dekkingsmiddelen<br />

Bijdragen aan<br />

gemeentelijke<br />

doelstellingen<br />

De CV beheermaatschappij LOC+ draagt namens eigenaren en<br />

bewoners zorg voor de inrichting en instandhouding van een<br />

professionele facilitaire beheerorganisatie die zich richt op<br />

(facilitaire) ondersteuning van de primaire processen van de<br />

bewoners.<br />

Aandeel resultaat <strong>2011</strong> € 676.205<br />

Overige<br />

Kapitaalverstrekking ultimo <strong>2011</strong> € 13,7 mln.<br />

Risico’s en kansen Geen bijzonderheden<br />

58


N.V. Bank Nederlandse<br />

<strong>Gemeente</strong>n<br />

Rechtsvorm<br />

Betrokkenen<br />

Bestuurlijk belang<br />

Programma<br />

Bijdragen aan<br />

gemeentelijke<br />

doelstellingen<br />

Ontvangen<br />

dividenduitkering <strong>2011</strong><br />

Risico’s en kansen<br />

Den Haag<br />

Naamloze vennootschap (niet beursgenoteerd)<br />

Nederlandse overheden (50% rijk/ 50% gemeenten, provincies<br />

en waterschappen)<br />

64.935 aandelen is 0,117% stemmen in de Ava<br />

Externe Oriëntatie - Algemene dekkingsmiddelen<br />

Het behoud van substantiële marktaandelen in het<br />

Nederlandse publieke en semi-publieke domein en het behalen<br />

van een redelijk rendement. Voorwaarden voor het realiseren<br />

van de doelstellingen zijn het handhaven van de excellente<br />

kredietwaardigheid, het behoud van een scherpe inkooppositie<br />

en een zo effectief en efficiënt mogelijke bedrijfsvoering.<br />

€ 149.351<br />

Geen bijzonderheden<br />

Enexis Holding N.V.<br />

Rechtsvorm<br />

Betrokkenen<br />

Bestuurlijk belang<br />

Programma<br />

Bijdragen aan<br />

gemeentelijke<br />

doelstellingen<br />

Ontvangen<br />

dividenduitkering <strong>2011</strong><br />

Overige deelnemingen als<br />

gevolg van verkoop Essent<br />

Risico’s en kansen<br />

’s-Hertogenbosch<br />

Naamloze vennootschap (niet beursgenoteerd)<br />

Zes Nederlandse provincies en 130 gemeenten.<br />

96.993 aandelen is 0,0648% stemmen in de Ava<br />

Externe Oriëntatie - Algemene dekkingsmiddelen<br />

Wij stellen alles in het werk om het vertrouwen van onze<br />

klanten, medewerkers, aandeelhouders en maatschappij te<br />

verdienen om daarmee een leidende rol te spelen in het<br />

faciliteren van (een duurzame) energievoorziening.<br />

€ 37.648<br />

Door een deelneming in Vordering op Enexis B.V. is Enexis<br />

ultimo 2009 een achtergestelde leningen verstrekt van<br />

€ 1.166.387. Door een deelneming in Verkoop Vennootschap<br />

B.V. bestaat ultimo 2009 een vordering € 518.394. Op deze<br />

vordering is ook een voorziening genomen die in mindering is<br />

gebracht. Verder neemt de <strong>Gemeente</strong> <strong>Hardenberg</strong> nog deel in<br />

CBL Vennootschap B.V. en in Claim Staat Vennootschap B.V.<br />

Geen bijzonderheden<br />

Attero Holding N.V.<br />

Rechtsvorm<br />

Betrokkenen<br />

Bestuurlijk belang<br />

Programma<br />

Bijdragen aan<br />

gemeentelijke<br />

doelstellingen<br />

Ontvangen<br />

dividenduitkering <strong>2011</strong><br />

Risico’s en kansen<br />

Arnhem<br />

Naamloze vennootschap (niet beursgenoteerd)<br />

Zes Nederlandse provincies en 130 gemeenten.<br />

96.993 aandelen is 0,0648% stemmen in de Ava<br />

Externe Oriëntatie - Algemene dekkingsmiddelen<br />

Attero is actief in de grootschalige verwerking van afval.<br />

Daarbij staat de omzetting van afval in een nuttig product<br />

(energie, compost, grondstof en bouwstof) centraal. Wij richten<br />

ons daarbij op het terugwinnen van herbruikbare grondstoffen<br />

en de productie van duurzame energie.<br />

€ 4.860<br />

Inzet is dat Attero op termijn verkocht wordt.<br />

59


Publiek Belang<br />

Elektriciteitsproductie<br />

B.V.<br />

Rechtsvorm<br />

Betrokkenen<br />

Bestuurlijk belang<br />

Programma<br />

Bijdragen aan<br />

gemeentelijke<br />

doelstellingen<br />

’s-Hertogenbosch<br />

Besloten vennootschap<br />

Zes Nederlandse provincies en 130 gemeenten.<br />

96.993 aandelen is 0,0648% stemmen in de Ava<br />

Externe Oriëntatie - Algemene dekkingsmiddelen<br />

Middels Energy Resources Holding B.V., opgenomen in deze<br />

deelneming, zijn de oud-aandeelhouders van Essent voor 50%<br />

eigenaar van de aandelen van N.V. Elektriciteits-<br />

Produktiemaatschappij Zuid-Nederland EPZ<br />

€ 569.910<br />

Ontvangen<br />

dividenduitkering <strong>2011</strong><br />

Risico’s en kansen De aandeelhouders mogen van de Hoge Raad hun 50%<br />

aandelenbelang niet overdragen aan RWE. De kerncentrale in<br />

Borssele moet in handen van publieke organen blijven. Er<br />

loopt nog een bodemprocedure.<br />

N.V. Rendo Holding<br />

Meppel<br />

Rechtsvorm<br />

Betrokkenen<br />

Bestuurlijk belang<br />

Programma<br />

Bijdragen aan<br />

gemeentelijke<br />

doelstellingen<br />

Naamloze vennootschap (niet beursgenoteerd)<br />

<strong>Gemeente</strong>n Hoogeveen, Meppel, Staphorst, Zwartewaterland,<br />

Steenwijkerland, Coevorden, <strong>Hardenberg</strong>, Westerveld en De<br />

Wolden<br />

57 aandelen is 5,75% stemmen in de Ava<br />

Externe Oriëntatie - Algemene dekkingsmiddelen<br />

N.V. RENDO Holding streeft er naar om haar huidige sterke<br />

positie als energienetwerk-organisatie voortdurend te<br />

verbeteren. Waar mogelijk probeert zij in niches in de<br />

energiemarkt een toonaangevende speler te worden. De<br />

nabijheid van het eigen betrouwbare en veilige energienetwerk<br />

is steeds weer het vertrekpunt. Daarnaast wordt<br />

duurzaamheid een steeds belangrijker thema. Belangrijke<br />

bedrijfswaarden zijn: een snelle response, laagdrempeligheid<br />

en duurzaam ondernemen.<br />

€ 402.624<br />

Ontvangen<br />

dividenduitkering <strong>2011</strong><br />

Overige Geldlening BNG verstrekt inzake N.V. Rendo € 4.812.818<br />

Risico’s en kansen Geen bijzonderheden<br />

Vitens N.V.<br />

Utrecht<br />

Rechtsvorm<br />

Betrokkenen<br />

Bestuurlijk belang<br />

Programma<br />

Bijdragen aan<br />

gemeentelijke<br />

doelstellingen<br />

Naamloze vennootschap (niet beursgenoteerd)<br />

Provincies en gemeenten in Friesland, Overijssel,<br />

Flevoland, Drenthe, Utrecht, Noord-Holland en Gelderland<br />

63.007 aandelen is 1,13% stemmen in de Ava<br />

Externe Oriëntatie - Algemene dekkingsmiddelen<br />

Vitens bestaat uit meer dan 1.700 mensen die zich verbonden<br />

voelen door een passie voor water. Zij werken voortdurend aan<br />

het winnen, zuiveren en leveren van drinkwater van<br />

topkwaliteit, omdat ze weten dat 5,4 miljoen klanten daar<br />

blindelings op vertrouwen.<br />

€ 168.558<br />

Ontvangen<br />

dividenduitkering <strong>2011</strong><br />

Overige Achtergestelde lening Vitens € 3.105.675<br />

Risico’s en kansen Geen bijzonderheden<br />

60


N.V. Rova Holding<br />

Rechtsvorm<br />

Betrokkenen<br />

Bestuurlijk belang<br />

Programma<br />

Bijdragen aan<br />

gemeentelijke<br />

doelstellingen<br />

Ontvangen<br />

dividenduitkering <strong>2011</strong><br />

Ontwikkelingen<br />

Risico’s en kansen<br />

Zwolle<br />

Naamloze vennootschap (niet beursgenoteerd)<br />

<strong>Gemeente</strong> Dalfsen, <strong>Hardenberg</strong>, Hattem, Heerde, Kampen,<br />

Olst-Wijhe, Ommen, Raalte, Staphorst, Twenterand,<br />

Zwartewaterland, Zwolle, Meppel, Steenwijkerland, Urk,<br />

Amersfoort, Aalten, Oost Gelre, Winterswijk en Apeldoorn<br />

816 aandelen A is 9,54% stemmen in de Ava<br />

Wonen<br />

Voortdurend wordt gestreefd naar optimalisatie in drie centrale<br />

thema’s, te weten: duurzaamheid (verbetering<br />

milieurendement; bijdrage aan gemeentelijke<br />

klimaatdoelstellingen), financiën (lagere tarieven voor de<br />

burgers; dus geen winstmaximalisatie) en maatschappij (een<br />

leefbare omgeving voor wonen en werken).<br />

€ 585.317<br />

De aandelen van de v.m. Regio IJssel-Vecht zijn overgeheveld<br />

naar gemeenten. De gemeente heeft er daardoor per 1 januari<br />

2010 90 stuks aandelen bij gekregen. Daarnaast wordt het<br />

bedrag van de achtergestelde lening verhoogd met € 156.943<br />

tot € 1.425.304.<br />

Geen bijzonderheden<br />

N.V. Wadinko<br />

Rechtsvorm<br />

Betrokkenen<br />

Programma<br />

Bijdragen aan<br />

gemeentelijke<br />

doelstellingen<br />

Ontvangen<br />

dividenduitkering <strong>2011</strong><br />

Risico’s en kansen<br />

Zwolle<br />

Naamloze vennootschap (niet beursgenoteerd)<br />

De gemeenten Hellendoorn, Hof van Twente, Borne, Dalfsen,<br />

Deventer, Dinkelland, <strong>Hardenberg</strong>, Meppel, Olst-Wijhe,<br />

Ommen, Steenwijkerland, Tubbergen, Westerveld,<br />

Zwartewaterland, Zwolle, Kampen, Losser, Noordoostpolder,<br />

Raalte, Rijssen-Holten, Staphorst, Twenterand, Urk, Wierden<br />

en Provincie Overijssel.<br />

Externe Oriëntatie - Algemene dekkingsmiddelen<br />

Wadinko is een regionale participatiemaatschappij, die de<br />

bedrijvigheid - en daarmee de werkgelegenheid - wil<br />

bevorderen in Overijssel, de Noord-Oostpolder en Zuidwest<br />

Drenthe.<br />

Geen dividend<br />

Geen bijzonderheden<br />

Cogas Holding NV<br />

Rechtsvorm<br />

Betrokkenen<br />

Bestuurlijk belang<br />

Programma<br />

Bijdragen aan<br />

gemeentelijke<br />

doelstellingen<br />

Aantal aandelen<br />

Ontvangen<br />

dividenduitkering <strong>2011</strong><br />

Risico’s en kansen<br />

Almelo<br />

Naamloze vennootschap (niet beursgenoteerd)<br />

<strong>Gemeente</strong> Almelo, Borne, Dinkelland, <strong>Hardenberg</strong>, Hof van<br />

Twente, Oldenzaal, Tubbergen, Twenterand, Wierden.<br />

650 aandelen is 12,8 % stemmen in de Ava<br />

Externe Oriëntatie - Algemene dekkingsmiddelen<br />

Cogas wil een belangrijke rol spelen in het voor de klant<br />

toepasbaar maken van nieuwe technieken op het gebied van<br />

communicatie en (duurzame) energie.<br />

650 stuks aandelen<br />

€ 1.040.000<br />

Geen bijzonderheden<br />

61


Verkoop Vennootschap<br />

B.V.<br />

(ASA risicofonds)<br />

Rechtsvorm<br />

Betrokkenen<br />

Bestuurlijk belang<br />

Programma<br />

Bijdragen aan<br />

gemeentelijke<br />

doelstellingen<br />

Ontvangen<br />

dividenduitkering <strong>2011</strong><br />

Risico’s en kansen<br />

Den Bosch<br />

Besloten vennootschap (niet beursgenoteerd)<br />

Zes Nederlandse provincies en 130 gemeenten.<br />

1.296 aandelen is 0,0648% stemmen in de Ava<br />

Externe Oriëntatie - Algemene dekkingsmiddelen<br />

In het kader van de transactie met RWE hebben de verkopende<br />

aandeelhouders een aantal garanties afgegeven aan RWE. Ter<br />

verzekering van de betaling van eventuele schadeclaims heeft<br />

RWE bedongen dat een deel van de verkoopopbrengst door de<br />

verkopende aandeelhouders gedurende een bepaalde tijd op<br />

een aparte bankrekening zal worden aangehouden.<br />

De looptijd van deze BV is afhankelijk van de periode dat deze<br />

claims kunnen worden ingediend en afgewikkeld.<br />

€ 231.984<br />

Geen bijzonderheden.<br />

CBL Vennootschap B.V.<br />

(ASA risicofonds)<br />

Rechtsvorm<br />

Betrokkenen<br />

Bestuurlijk belang<br />

Programma<br />

Bijdragen aan<br />

gemeentelijke<br />

doelstellingen<br />

Ontvangen<br />

dividenduitkering <strong>2011</strong><br />

Risico’s en kansen<br />

Den Bosch<br />

Besloten vennootschap (niet beursgenoteerd)<br />

Zes Nederlandse provincies en 130 gemeenten.<br />

1.296 aandelen is 0,0648% stemmen in de Ava<br />

Externe Oriëntatie - Algemene dekkingsmiddelen<br />

In het kader van de transactie met RWE hebben de verkopende<br />

aandeelhouders een aantal garanties afgegeven aan RWE. Ter<br />

verzekering van de betaling van eventuele schadeclaims heeft<br />

RWE bedongen dat een deel van de verkoopopbrengst door de<br />

verkopende aandeelhouders gedurende een bepaalde tijd op<br />

een aparte bankrekening zal worden aangehouden.<br />

De looptijd van deze BV is afhankelijk van de periode dat deze<br />

claims kunnen worden ingediend en afgewikkeld.<br />

€ 45.666<br />

Geen bijzonderheden.<br />

62


Stephanusplein 1<br />

Postbus 500<br />

7770 BA <strong>Hardenberg</strong><br />

Tel.: 14 0523<br />

Fax: 0523 261 129<br />

E-mail: gemeente@hardenberg.nl

Hooray! Your file is uploaded and ready to be published.

Saved successfully!

Ooh no, something went wrong!