PDF, 0.55MB - Impact

impact.kenniscentrum.nl

PDF, 0.55MB - Impact

Komt er een

monument voor

de brandweer?

Gerard Koppers

Op 21 maart 2006 werd in Warnsveld een nationaal

monument voor omgekomen politiemensen onthuld: de

Tuin van Bezinning. Naar aanleiding daarvan ontstond

opnieuw de discussie over een monument voor gevallen

brandweermensen. Ook bij het ministerie van

Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties werd de vraag

opnieuw gesteld.

Het beeldje van

Joep Sterman bij

de ingang van het

'Dorpsplein van

Brandweer-

Nederland' in

Schaarsbergen.

Boven rechts: In

het Nationaal

Brandweermuseum

staat in een

speciale stiltehoek

deze plastiek met

de tekst 'Voor deze

redder was geen

redder'.

Rechts: In het

museum is ook de

plaquette ter

herinnering aan

Camille van der

Harten te vinden,

die bestuurslid was

vandeKNBVen

betrokken bij het

eerste museuminitiatief.

Op verzoek van het ministerie

levert Impact, het kennisen

adviescentrum voor

psychosociale zorg na rampen,

in het najaar 2007 een visiedocument

als oriëntatie op het

op te richten monument.

Hierbij staan de volgende

vragen centraal:

Welke functie heeft een dergelijk

monument in deze tijd?

Is er behoefte aan een dergelijk

monument?

Moet het een monument voor

brandweermensen zijn, of voor

een bredere doelgroep?

En: is er genoeg draagvlak voor

een initiatief om tot een nationaal

monument te komen?

Op 23 april zijn tijdens een

gezamenlijke bijeenkomst vertegenwoordigers

van de brandweer

en andere hulpverleningsdiensten

geraadpleegd. Zij ondersteunen

van harte dit initiatief om tot een

monument voor de brandweer te

komen, en zullen ook verder

betrokken worden bij dit project.

Er is toen besloten zoveel mogelijk

relevante mensen uit 'het

brandweerveld' er bij te betrekken.

Inmiddels zijn tientallen mensen

in en rond de brandweer benaderd

en hebben velen hun suggesties en

ideeën gegeven. Wie dat nog niet

gedaan heeft, maar dat nog wel

zou willen, kan terecht op de

website van Impact, www.impactkenniscentrum.nl

(klik op 'actueel':

nieuwsbrief/nieuwsflits, en

dan op nieuwsflits 14).

Discussie niet nieuw

Zoals gezegd, de discussie is niet

nieuw. Vrijwel elke keer na een

ernstig ongeval bij de brandweer,

wordt het idee van een landelijk

brandweermonument opnieuw

besproken. Toen in april 1998 het

Nibra in Schaarsbergen na een

ingrijpende verbouwing feestelijk

werd heropend door prof. mr. Pieter

van Vollenhoven, onthulde hij ook

een beeldje dat gemaakt was door

de Arnhemse kunstenaar (en

docent van de Hogeschool voor de

Kunsten) Joep Sterman. Dat was

kort na de brand in Harderwijk, die

twee brandweerlieden het leven

kostte. Zowel de toenmalige

directeur van het Nibra, Peter van

Lochem, als het brandweerkorps

van Harderwijk, speelden met de

gedachte om een landelijk gedenkteken

voor omgekomen

brandweerlieden van de grond te

krijgen. Het Nibra in de vorm van

een beeld, het Harderwijkse korps

in de vorm van een gedenkboek.

Het kunstwerk bij het Nibra (nu

Nederlands Instituut voor Fysieke

Veiligheid/Nibra) kreeg als naam:

'Hulpverlener'. Zoals Sterman het

omschreef: "Het beeld is een

wachter, een archaïsche gestalte,

gevaren trotserend, zich nog

staande houdend. Het beeld is een

Eén-Eén-Twee 10


Eveneens in het

Nationaal

Brandweermuseum

hangt dit schilderij

' naar een persfoto

van verslagen

brandweerlieden

na de brand op de

Motorkade in

Amsterdam.

strij der, recht door vuur en vlammen

gaand, kwetsbaar. Het beeld is

de hulpvaardige mens, respect

afdwingend in zijn waardigheid.

Het beeld is een monument, niet in

zijn dimensies, maar in zijn

intense en betekenisvolle duiding."

Het toenmalige Nibra-bestuur zat

er echter niet om te springen om

aan het beeldje een dergelijke

betekenis toe te kennen, omdat

men beducht was voor een functie

als bedevaartsoord of jaarlijkse

herdenkingen. De tijden zijn

echter veranderd en inmiddels is

het gebouw ook het huis van de

branchevereniging van de brandweer,

de NVBR, en wordt de foyer

al jaren 'het dorpsplein van

Brandweer-Nederland' genoemd.

Misschien dat het beeldje bij de

ingang van het Nifv/Nibra in zijn

oorspronkelijke eer kan worden

hersteld.

Museum en register

Het is echter niet het enige

gedenkteken met een landelijke

uitstraling. In het Nationaal

Brandweermuseum in Hellevoetsluis

is een gedenkhoekje ingericht

met een beeld, waarin de

attributen van de 'redder' zijn

opgenomen, zoals de brandweerhelm,

een persluchtapparaat, een

duikvin en -bril en loodgordel, en

een brandkraanpaaltje. Op het

beeldje zit een plaatje met de tekst

'Voor deze redder was geen

redder'. Het beeldje is niet aan een

bepaalde brandweerman opgedragen,

maar bedoeld om eer te

betuigen aan alle brandweerlieden,

die het hoogste offer brachten.

Verderop in het museum zijn nog

een schilderij dat de brand aan de

Motorkade in Amsterdam in

herinnering roept en een plaquette

ter nagedachtenis aan Camille van

der Harten, de commandant van de

Eindhovense brandweer, die in

1923 om het leven kwam.

Tenslotte is er nog de speciale

pagina op de website van het

Nationaal Brandweer-documentatiecentrum,

waarop men zoveel

mogelijk gegevens van fatale

ongevallen bij de brandweer

probeert te verzamelen. De directe

aanleiding daarvoor was weer het

beeldje bij het Nibra, waaraan men

een lijst met namen wilde koppelen.

Dat bleek nog niet zo gemakkelijk

te zijn, omdat er nooit een

centrale registratie van brandweerongevallen

in Nederland plaatsvond

en er vroeger veel minder

ruchtbaarheid aan gegeven werd.

Met dit 'digitale monument'

probeert het NBDC op haar manier

eer te betuigen aan de gesneuvelde

brandweercollega's. Overigens is

men nog steeds op zoek naar

gegevens of aanvullingen op die

website. Kijk op

www.brandweermonument.nl

Of en hoe het tastbare monument

voor de brandweer in Nederland er

komt, is dus afwachten. Ook of er -

zoals in veel andere landen óf

sinds kort bij de politie - een

jaarlijkse herdenkingsplechtigheid

zal komen, moet in dit onderzoek

duidelijk worden. We volgen de

ontwikkelingen vol spanning en

hopen op een uitkomst, die recht

doet aan de offers die onze

hulpverleners hebben gebracht.

Website

GHOR KennisNet on line

Wat zijn voor de geneeskundige hulpverlening de

geleerde lessen over rampen en calamiteiten in

Nederland? Wie kan mij meer vertellen over de

juiste geneeskundige inzet bij grootschalige

evenementen? Hoe hebben ze het in andere

regio's georganiseerd en wat zijn hun

ervaringen?

Iedereen die werkzaam is op het

terrein van de geneeskundige

hulpverlening bij ongevallen en

rampen (GHOR) kan nu antwoorden

vinden op deze vragen op de

website www.ghorkennisnet.nl

Het KennisNet maakt onderdeel uit

van het project Kenniscentrum van

de GHOR Academie, dat is ondergebracht

bij het Nederlands

Instituut Fysieke Veiligheid Nibra

Het KennisNet is de nieuwe,

professionele, digitale kennisbank

voor en door de GHOR. Op deze

site kunnen GHOR-professionals

documentatie vinden, experts

zoeken, vragen stellen en advies

inwinnen. Het doel van het

KennisNet is kennis over de GHOR

te verzamelen, te ontsluiten en

vervolgens weer zo praktisch en

bruikbaar mogelijk aan te bieden.

De site biedt boeken, artikelen,

handleidingen, protocollen, beleid

en plannen op verschillende

deelgebieden aan. GHOR-regio's

kunnen ook eigen documentatie

op de website laten plaatsen

waardoor onderling van eikaars

praktijkervaringen geleerd kan

worden. Daarnaast is er een

databank met experts op de

verschillende GHOR-terreinen, die

via de site te raadplegen is.

Professionals kunnen via de

website ook vragen stellen. Een

team deskundigen staat klaar om

deze te beantwoorden. Op verzoek

kunnen medewerkers van het

project Kenniscentrum GHOR

Academie ook advies op maat

geven over GHOR-onderwerpen,

quick-scans van literatuur of

evaluaties uitvoeren.

Eén-Eén-Twee 11

More magazines by this user
Similar magazines