27.12.2013 Views

Klokhuis Magazine

Klokhuis Magazine

Klokhuis Magazine

SHOW MORE
SHOW LESS

Transform your PDFs into Flipbooks and boost your revenue!

Leverage SEO-optimized Flipbooks, powerful backlinks, and multimedia content to professionally showcase your products and significantly increase your reach.

DANK JE WEL STEVE JOBS<br />

PIERRE OVERLEDEN<br />

VEEL BOEKEN BESPROKEN<br />

SEPTEMBER/2011 JAARGANG 29/4


COLOFON<br />

MAGAZINE<br />

UITGEVER<br />

<strong>Klokhuis</strong> <strong>Magazine</strong> is het onafhankelijk kwartaalblad<br />

van Stichting <strong>Klokhuis</strong>. Het wordt gratis<br />

toegezonden aan donateurs die jaarlijks een<br />

minimumbedrag van € 30.- doneren per automatische<br />

incasso of € 33.- via een overschrijving.<br />

(Toeslag buitenland € 5.-).<br />

SECRETARIAAT<br />

Postbus 4022, 3130 KA Vlaardingen.<br />

Tel. 015-2620059 Fax. 010-4347361<br />

E-mail: info@klokhuis.nl<br />

http://www.klokhuis.nl<br />

K.V.K. Rotterdam: H 41127852<br />

BETALINGEN<br />

Postbankrek.nr.55 04 012 ten gunste van:<br />

“Stichting <strong>Klokhuis</strong> Vlaardingen”<br />

APPLEDAGEN<br />

De laatste in 2011 is op 10 december van 10.00<br />

tot 16.00 uur in het H.F. Witte Centrum in de Bilt.<br />

Coördinator: Tom Prins (appledag@klokhuis.nl).<br />

Data voor 2012 zijn (onder voorbehoud) 7 april,<br />

15 september en 8 december.<br />

BESTUUR<br />

Tom Prins, voorzitter (tprins@klokhuis.nl)<br />

Jack van Soest, secretaris (info@klokhuis.nl)<br />

Gerard Jonker, penningmeester<br />

(penningmeester@klokhuis.nl)<br />

Eddy Bindt, lid (eddieb@klokhuis.nl)<br />

Pieter Hanegraaf, lid (pieterh@klokhuis.nl)<br />

REDACTIE/OPMAAK<br />

Cor Heeren, hoofdredacteur<br />

(redactie@klokhuis.nl)<br />

Opmaak KM 29/4 Liesje Swane<br />

(opmaak@swane.nl)<br />

DRUK<br />

Drukkerij W.C. den Ouden<br />

Ron den Ouden: (Dir.) productiemanager<br />

Spaklerweg 71-73, 1099 BB Amsterdam<br />

Tel. 020-6920192<br />

ADVERTENTIES<br />

Tarieven zijn excl. BTW:<br />

1/1 pag. (230 x 160 mm, h x b): € 90 per keer, €<br />

320 per jaar. 1/2 pag. (110 x 160 mm, h x b): € 45<br />

per keer, € 160 per jaar. Aflopende pagina en<br />

full color tegen meerprijs.<br />

Advertenties vier weken voor verschijnen zenden<br />

in TIFF/EPS (liefst ‘stuffed’) naar: opmaak@<br />

swane.nl<br />

KOPIJ<br />

Kopij zes weken voor een AppleDag in TXTformaat<br />

(niet opgemaakt) zenden aan: redactie@<br />

klokhuis.nl of op cd naar postbus 4022, 3130 KA<br />

Vlaardingen. Plaatjes in kleur of grijstinten zo<br />

groot mogelijk los bijvoegen.<br />

De redactie heeft het recht om aangeboden kopij<br />

niet of in gewijzigde vorm te plaatsen en de<br />

uitgever is niet verplicht om inzendingen terug<br />

te sturen.<br />

AUTEURSRECHTEN<br />

Auteursrechten berusten bij de auteurs en<br />

Stichting <strong>Klokhuis</strong>, tenzij anders vermeld.<br />

Geheel of gedeeltelijk overnemen van materiaal<br />

is niet toegestaan zonder bronvermelding en<br />

vooraf verkregen toestemming van de auteur.<br />

Tenzij uitdrukkelijk anders vermeld, neemt de<br />

redactie van <strong>Klokhuis</strong> <strong>Magazine</strong> aan dat een te<br />

publiceren bijdrage eigen werk is van de inzender.<br />

De aansprakelijkheid voor de auteursrechten<br />

ligt daarom altijd bij de inzender van het<br />

betreffende artikel.<br />

ISSN 1570-3258<br />

Het <strong>Klokhuis</strong> <strong>Magazine</strong> is opgemaakt met Adobe<br />

Indesign CS5,5 ter beschikking gesteld door Adobe<br />

Nederland. Adobe is een wereldwijd beschermd<br />

handelsmerk van Adobe Inc.<br />

INHOUD<br />

Punten van belang 4<br />

In Memoriam Pierre van Booren 5<br />

Boek: Beter werken met LION 6<br />

Boek: Leer werken met LION 7<br />

Boek: De ipad voor senioren 8<br />

iTunes prepaid kaarten 9<br />

InDesign CS5 leerboek voor iPad 11<br />

Uitwisselen via Airdrop 12<br />

De Mac in het netwerk 14<br />

Steve, gezien door Paul Kusters 17<br />

Boek: Steve Jobs, de biografie 18<br />

Voor de Leeuwen 19<br />

Alternatieve websiteontwikkeling 20<br />

RapidWeaver in plaats van iWeb? 23<br />

QR-code, waar wat en hoe? 24<br />

Mac OS X op Windows PC 27<br />

iTunes films in Nederland 30<br />

10 December 2011 34<br />

Handelaren & Adverteerders 35<br />

AppleDagen in 2012 36<br />

Programma AppleDag 37<br />

Notities 41<br />

Het bewerken van foto’s in iPhoto 43<br />

De HP 8500a printer 45<br />

Nieuw, demo of tweedehands? 47<br />

iTunes in the Cloud 50<br />

Appleworks ➠ Mac OS Lion 51<br />

Appleworks ➠ Bento & Filemaker Pro 52<br />

Migratie vanuit PC naar Lion 54<br />

SnoL en Lion bijten elkaar niet 56<br />

Voor de Leeuwen (vervolg) 57<br />

<strong>Klokhuis</strong> helpdesk 58<br />

Computerboeken bij <strong>Klokhuis</strong> 59<br />

In memoriam<br />

Pierre van Booren<br />

CORNELIS HEEREN<br />

De Mac in<br />

het Netwerk<br />

REINIER JONKER<br />

Steve Jobs,<br />

de biografie<br />

JACK VAN SOEST<br />

De HP 8500A<br />

printer<br />

TOM PRINS<br />

5<br />

14<br />

18<br />

45<br />

SnoL en Lion<br />

bijten elkaar niet<br />

CORNELIS HEEREN<br />

56<br />

DECEMBER/2011 JAARGANG 29/4<br />

DECEMBER/2011 JAARGANG 29/4<br />

2 3


BESTUUR<br />

PUNTEN VAN BELANG<br />

TOM PRINS, VOORZITTER<br />

IN MEMORIAM PIERRE VAN BOOREN<br />

CORNELIS HEEREN<br />

December is traditioneel de maand van de feesten<br />

die de donkere periode vaak letterlijk wat<br />

verlichten. Ook de periode dat we terugkijken<br />

en in het <strong>Klokhuis</strong> <strong>Magazine</strong> terugblikken op het<br />

bijna afgelopen <strong>Klokhuis</strong>jaar.<br />

Helaas moet ik met een verdrietig bericht beginnen.<br />

In oktober is onverwacht in zijn slaap Pierre<br />

van Booren overleden. Pierre was een van de vele<br />

werkers op de achtergrond en verzorgde de opmaak<br />

van het <strong>Klokhuis</strong> <strong>Magazine</strong>. Onze hoofdredacteur<br />

Cor Heeren kende hem het beste en<br />

zal het in memoriam verzorgen. Good-old Liesje<br />

Swane hielp ons uit de nood en zal de opmaak<br />

van dit <strong>Magazine</strong> verzorgen. Dank je, Liesje!<br />

We zijn een pure vrijwilligersorganisatie en het<br />

past ons dan ook zeker alle mensen en groepen<br />

dank te zeggen voor hetgeen ze voor ons hebben<br />

gedaan. En anders dan anders begin ik met de<br />

mensen die een lezing/workshop of presentatie<br />

verzorgden.<br />

<strong>Klokhuis</strong> investeert veel in kennisoverdracht en<br />

hulpverlening. Dank daarvoor aan allen, en aan<br />

Guy van de Kolk in het bijzonder, die we door<br />

zijn grote inbreng en kunde tot lid van het jaar<br />

hebben gekozen. Dank aan de lezingencoordinator<br />

Doede Boomsma die er elke keer een enorme<br />

klus aan heeft om u weer een goed programma<br />

te kunnen aanbieden. Speciaal wil ik ook Cor<br />

Heeren noemen die het <strong>Klokhuis</strong> magazine onder<br />

zijn beheer heeft en deze pijler van <strong>Klokhuis</strong><br />

op niveau houdt.<br />

Zeker voel ik me verplicht aan alle <strong>Klokhuis</strong>medewerkers<br />

die in stilte in helpdesk, hardwarehoek,<br />

op het forum en wat al niet meer<br />

hun werk doen. En het mag wel eens genoemd<br />

worden: dank aan mijn medebestuursleden die<br />

naast het besturen zelf veel tijd kwijt zijn aan<br />

allerlei noodzakelijke werkzaamheden. Hoewel<br />

<strong>Klokhuis</strong> een onafhankelijke organisatie is: dank<br />

aan Apple die ons op de achtergrond steunt.<br />

Met grote waardering spreek ik ook over de<br />

handelaren die elke keer aanwezig zijn op de<br />

AppleDag en waarbij de aangeboden zaken vaak<br />

veel goedkoper zijn dan elders. Dank ook aan<br />

het horecapersoneel dat helpt de gezellige sfeer<br />

in stand te houden.<br />

Niettemin gaat mijn grootste dank uit naar u als<br />

donateur, die ons steunt en blijft steunen om<br />

een organisatie als <strong>Klokhuis</strong> in stand te houden.<br />

Daardoor werkt u mee aan een inspirerende club<br />

die zowel voor de beginnende beginner als de<br />

meer gevorderde gebruiker een bron van kennis<br />

en ideeën vormt. Blijf ons steunen en het mooiste<br />

zou zijn als u elk een nieuwe donateur werft.<br />

Vooruitkijken is ook belangrijk. In augustus 2012<br />

beleven we ons dertigjarig bestaan en dat vieren<br />

we op de AppleDag van 15 september 2012.<br />

Kennis is macht, dat is zeker, maar kennissen<br />

maken is zeker zo belangrijk. De AppleDag geeft<br />

de mogelijkheid bij uitstek om gelijkgestemden<br />

te ontmoeten en dat kan veel betekenen. Kortom<br />

doe u zelf niet te kort en kom naar de AppleDag<br />

op 10 december! Vanaf tien uur bent u welkom<br />

in het H.F. Wittecentrum in De Bilt.<br />

Uiteraard wens ik U, namens ons allen, fijne<br />

Kerstdagen en een voorspoedig en gezond 2012<br />

Zeer geschokt en bedroefd hebben wij kennis<br />

genomen van het overlijden van onze vriend<br />

Pierre en namens het bestuur en alle medewerkers<br />

van <strong>Klokhuis</strong> condoleren wij bij deze<br />

Liesbeth en zijn naaste familie met zijn zo plotselinge<br />

heengaan op 17 okt 2011.<br />

Gedurende de bijna 11 jaar waarin Pierre en<br />

ik vier keer per jaar samen aan een <strong>Klokhuis</strong><br />

<strong>Magazine</strong> werkten, hebben we elkaar slechts<br />

éénmaal ontmoet. Dat was in Utrecht op een<br />

bijeenkomst van de AppleKring, van de medewerkers<br />

die <strong>Klokhuis</strong> in staat stellen als<br />

<strong>Klokhuis</strong> op te treden.<br />

Voor en na elk <strong>Magazine</strong> echter, spraken wij<br />

elkaar zeer regelmatig en als de kopij bij mij<br />

binnen was, stuurde ik die in blokken naar hem<br />

toe. Soms kreeg ik iets terug bijv. omdat ik vergeten<br />

was een Pages bestand naar platte tekst<br />

om te zetten.<br />

Hoewel er voor bijna elk <strong>Magazine</strong> een<br />

strikte deadline is vanwege de eerstvolgende<br />

AppleDag, raakte hij nooit in paniek en wist,<br />

soms door een nachtje doorwerken, altijd wel<br />

alles op tijd bij de drukker te krijgen, met wie<br />

hij prima afspraken maakte.<br />

Jaren voordat Pierre in 2000 aan de slag ging<br />

bij <strong>Klokhuis</strong> was hij al donateur en hij belde op<br />

een goede dag naar de telefonische helpdesk<br />

met een probleem. Ik kon dat voor hem oplossen,<br />

maar toen hij over het ‘<strong>Klokhuis</strong> blaadje’<br />

begon, vroeg ik hem een beetje nijdig of hij<br />

soms het <strong>Klokhuis</strong> <strong>Magazine</strong> bedoelde. ‘Als jullie<br />

daar ooit iemand voor nodig hebben, moeten<br />

jullie mij maar bellen’ zei hij.<br />

Geruime tijd later, toen hoofdredacteur Liesje<br />

Swane, die al jaren lang in haar eentje het<br />

<strong>Magazine</strong> ontwierp, vol schreef en opmaakte,<br />

er eindelijk aan toe was ‘gewoon’ te gaan leven,<br />

wist ik Pierre te vinden en de deal tussen hem<br />

en <strong>Klokhuis</strong>, was snel gemaakt. Met zijn gedegen<br />

opleiding, diploma’s en ruime ervaring<br />

werd Pierre een prima opvolger, die iets moois<br />

maakte van het KM o.a. door de overgang naar<br />

twee kolommen en door één schutkleur toe te<br />

passen. Nog veel mooier werd het toen hij in<br />

full color mocht laten drukken. Ook ontwierp<br />

hij het <strong>Klokhuis</strong> logo en de opdruk van de<br />

<strong>Klokhuis</strong> CD’s.<br />

Ondanks een broze gezondheid was hij altijd<br />

opgewekt en inzetbaar voor <strong>Klokhuis</strong>; ook toen<br />

hij ernstig ziek werd en doodmoe was van<br />

de straling, die zijn lichaam nauwelijks kon<br />

verwerken. Zodra weer thuis, was hij echter<br />

ook weer gefocust op <strong>Klokhuis</strong> en het (zijn)<br />

<strong>Magazine</strong>.<br />

Zo ook op de dag voor zijn heengaan, toen wij<br />

over het laatste <strong>Magazine</strong> van dit jaar spraken,<br />

niet wetend dat ik daarin ook dit over hem zou<br />

schrijven.<br />

Zijn dood kwam volkomen onverwacht en heeft<br />

ons diep getroffen. Wij danken Pierre voor zijn<br />

vakmanschap, vriendschap en betrokkenheid.<br />

Dank ook voor onze soepele samenwerking; wij<br />

allen zullen je heel erg missen!<br />

Rust zacht.<br />

4 5


BOB TIMROFF<br />

BEWUSTER EN BETER WERKEN MET MAC OS X LION<br />

RINA JANS (ALIAS MACMIEP)<br />

LEER WERKEN MET MAC OS X 10.7 ‘LION’<br />

BOEKBESPREKING DOOR CORNELIS HEEREN<br />

BOEKBESPREKING DOOR CORNELIS HEEREN<br />

Het uitstekend verzorgde boek met bovenstaande<br />

titel van Bob Timroff is een ware<br />

aanwinst voor de serieuze beginnende<br />

Lion gebruiker. Het forse formaat (25 x 22<br />

cm), de harde kaften van het gebonden<br />

boek met prachtige kleurafbeeldingen maken<br />

het een heerlijk boek dat speciaal bedoeld<br />

is voor mensen die een Mac aangeschaft<br />

hebben en alles van het Operating<br />

System willen weten.<br />

Natuurlijk is het boek ook voor de ervaren<br />

Mac gebruiker die weten wil wat het<br />

nieuwste Mac OS hem biedt en tevens<br />

voor de zogenaamde Switchers, die hun<br />

PC verruilden voor een Mac; zij vinden er<br />

wat ze nog niet wisten.<br />

Om te beginnen las ik met genoegen het<br />

voorwoord van de auteur en raad u aan<br />

dat ook te doen, want dat is al een goed<br />

begin. Om u een idee te geven van de inhoud<br />

volgt hierna een overzicht van de<br />

hoofdstukken:<br />

• Inleiding met aandacht voor de basishandelingen<br />

met muis en toetsenbord.<br />

• Introductie Mac OS X met Finder, bureaublad,<br />

Dock, Apple menu enz.<br />

• Mappen en bestanden , selecteren, openen,<br />

bewaren, verplaatsen e.d.<br />

• Navigeren, zoeken, organiseren met<br />

vensters, Mission Control, Spaces,<br />

Spotlight enz.<br />

• Systeemvoorkeuren, overzicht, persoonlijk,<br />

hardware, internet, netwerk ,<br />

Systeem.<br />

• Programma’s in de map, hulpprogramma’s,<br />

ermee werken, iLife.<br />

• Aan de slag met programma’s waarin<br />

een hele reeks standaard en iLife<br />

toepassingen.<br />

• Pret op internet met o.a Mail, Safari,<br />

iChat, en MobileMe (iCloud)<br />

• Sneltoetsen<br />

• Index<br />

Al deze onderwerpen worden duidelijk<br />

beschreven en zullen ook voor beginners<br />

redelijk snel te begrijpen en te gebruiken<br />

zijn. Maar, als de lezer een serieuze poging<br />

wil doen om Mac OS X Lion in de vingers<br />

te krijgen dan moet hij niet alleen lezen<br />

maar het zelf naspelen op zijn Mac om te<br />

zien of hij het begreep en nu ook zelf kan<br />

doen. Het boek lezen en daarna onder uw<br />

hoofdkussen leggen en er een nachtje op/<br />

over slapen, heeft geen enkele zin. Lezen<br />

en nadoen dan leert u er prima mee te<br />

werken.<br />

Door uw aankoop op de website www.vanduurenmedia.nl<br />

te registreren krijgt u o.a<br />

een maand lang toegang tot de elektronische<br />

versie hetgeen vooral in de eerste<br />

maand handig is om diverse zaken online<br />

na te lezen en na te spelen.<br />

De prijs van het boek is € 29.95 en het is te<br />

bestellen op de hiervoor genoemde website.<br />

Uitgeverij: Van Duuren Informatica.<br />

ISBN 978-90-5940-523-3 ■ ■ ■<br />

Gegevens: ‘Aan de slag met de Mac’, Leer werken met Mac OS<br />

X 10.7 ‘Lion’, door Rina Jans (alias MacMiep). Uitgegeven door<br />

Drukkerij Wilco Amersfoort, ISBN 978-90-812885-0<br />

Rina Jans schreef al eerder prima Mac OS X boeken o.a. over<br />

Leopard en Snow Leopard waarvan niet minder dan 10.000<br />

stuks verkocht werden. Geen wonder dat <strong>Klokhuis</strong> steeds<br />

minder (moeilijke) vragen te beantwoorden krijgt! Want Rina<br />

schrijft in gewone taal ; dat vindt ze mooi en haar lezers waarderen<br />

het, zo blijkt steeds weer uit haar fan mail.<br />

Met haar boeken over iPhoto en iMovie mee, heeft Rina nu<br />

in totaal 19.500 boeken laten drukken. Die boeken zijn bij<br />

<strong>Klokhuis</strong> en in de betere Apple Centra te koop, en op zijn<br />

Gronings zeg je dan waarderend: ’Das nait niks’.<br />

Al haar Mac OS X boeken zijn bestemd voor degene die voor het eerst een Mac kocht of dat<br />

overweegt te doen. Ook voor de zogenaamde ‘switchers’ die van MS Windows naar Mac OS<br />

X Lion overstappen en tenslotte ook voor degene die wel eens wil lezen hoe een Mac werkt.<br />

Ook dit boek is weer opgebouwd als een cursus en daarom heel belangrijk voor beginners<br />

die met boek en Mac in eigen tempo kunnen lezen, leren en zelf nadoen, waardoor niet alleen<br />

de kennis maar ook de vaardigheid toeneemt.<br />

Natuurlijk kan je in het zeer toegankelijke boek dat nu 100 pagina’s telt, ook direct naar<br />

een bepaald onderwerp springen als je alleen daar wat van af wilt weten. Het trefwoordenregister<br />

en de kleurcode helpen daar prima bij.<br />

Zo is het ook een handig naslagwerk voor de reeds geoefende<br />

gebruiker.<br />

Van de inhoud geef ik u een summier overzicht door een opsomming<br />

van de hoofdstukken:<br />

• Basisstuff - Basisdingen die je moet weten.<br />

• Voorkeuren - Personaliseer je Mac<br />

• Finder - Bestandbeheersing<br />

• Gebruiker - Wie en waarom<br />

• Software - Virtueel gereedschap<br />

• Internet - Op Safari naar het Wereld Wijde Web<br />

• Veiligheid en privacy - Blijf van mijn Mac af!<br />

• Netwerken - Computersamenscholing<br />

• Airport - Apple’s WiFi basisstation<br />

• Meer gebruikers - Hele familie op één Mac<br />

• Backuppen - Terug in de tijd met Time Machine<br />

• Switchen - Overstappen naar de Mac<br />

• Problemen - Er gaat iets mis, wat nu?<br />

6 7


Ook dit Mac OS X boek heb ik met veel<br />

genoegen gelezen en hier en daar wat<br />

van geleerd, want zo veel weet ik ook<br />

nog niet van Lion. Natuurlijk schrijven<br />

alle auteurs van Mac OS X boeken over<br />

dezelfde onderwerpen, maar Rina Jans<br />

slaagt er in dat niet alleen in gewone taal<br />

te doen, maar ze schrijft bovendien alsof<br />

ze persoonlijk met je praat, jouw vragen<br />

herhaalt en beantwoordt. Het cursus effect<br />

maakt, dat ik speciaal aan alle nieuwe<br />

<strong>Klokhuis</strong>donateurs MacMiep’s boeken<br />

Misschien vraagt u<br />

zich af waarom ik nu<br />

juist een iPadboek voor<br />

senioren uitkoos. De<br />

redenen daarvoor zijn<br />

heel eenvoudig: ik ben<br />

al een poosje senior en<br />

mijn echtgenote kocht<br />

de iPad1 van onze zoon<br />

die graag een iPad2<br />

wilde hebben.<br />

Mijn vrouw, die voorheen<br />

af en toe ons Powerbook<br />

G4 gebruikte voor haar e-<br />

mail en internetbezoeken<br />

vindt de iPad veel aardiger<br />

en kon er al snel mee<br />

overweg. Toch heeft ze nog<br />

wel vragen over iPadzaken<br />

waarvan ik nog geen weet<br />

had en dus kwam het iPad<br />

boek voor senioren, dat zowel<br />

de iPad 1 als 2 behandelt,<br />

voor ons als geroepen.<br />

Ook dit boek van de uitgeverij<br />

van Duuren is een<br />

groot(s) gebonden boek,<br />

met harde kaft en kloeke<br />

WILFRED DE FEITER<br />

DE IPAD VOOR SENIOREN<br />

BOEKBESPREKING DOOR CORNELIS HEEREN<br />

afmetingen (30 x 22 cm ),<br />

met makkelijk te lezen<br />

tekst, fraaie illustraties en<br />

duidelijke schermafbeeldingen.<br />

aanbeveel. Met andere woorden: voor elke<br />

(Lion) beginner is ‘Aan de slag met de Mac’<br />

van Rina Jans een must.<br />

Te koop bij <strong>Klokhuis</strong> voor € 15,95 plus €<br />

2,- porto bij verzending. Zie http://www.<br />

klokhuis.nl/boeken-bestellen/. Voor meer<br />

over MacMiep en al haar boeken, ga naar<br />

http://www.macmiep.nl/. In veel opzichten<br />

is een (regelmatig) bezoek zeer de<br />

moeite waard. ■ ■ ■<br />

Om u een idee te geven<br />

wat de bijna 200 bladzijden<br />

u vertellen over de iPad<br />

geef ik u hierna een opsomming<br />

van de diverse<br />

hoofdstukken, die als lessen<br />

de lezer het volgend<br />

leren:<br />

De iPad gereed maken voor<br />

gebruik; waar de verschillende<br />

knoppen voor dienen;<br />

welke aansluitingen<br />

er zijn; hoe opdrachten gegeven<br />

kunnen worden.<br />

• De iPad en het<br />

toetsenbord<br />

• Woorden en speciale<br />

tekens invoeren met het<br />

toetsenbord;hoe u kunt<br />

zoeken; welke speciale<br />

toesten te gebruiken bijv.<br />

voor een web adres; dat<br />

er meerdere toetsenborden<br />

beschikbaar zijn; een<br />

draadloos toetsenbord<br />

gebruiken.<br />

• Surfen met Safari<br />

• Met hyperlinks; bladwijzers<br />

maken en gebruiken;<br />

net meerdere pagina’s<br />

werken; het verschil<br />

tussen een website en<br />

een speciale app.<br />

• E-Mail: Email account<br />

instellen; email opstel-<br />

len, versturen, lezen,<br />

reageren; bijlagen; foto’s<br />

versturen.<br />

• Met foto’s werken<br />

• De toepassing Camera<br />

gebruiken; onderwerp<br />

selecteren en richting<br />

instellen; gps coordinaten;<br />

mislukte foto’s verwijderen;<br />

diavoorstelling<br />

samenstellen; foto’s van<br />

digitale camera importeren;<br />

iPhoto.<br />

• Kaarten: Route plannen,<br />

verschillende weergaven,<br />

kompas, virtuele reis,<br />

streetview.<br />

• Muziek: Muziek zoeken<br />

en kopen, afspelen,<br />

afspeellijst maken,<br />

synchroniseren.<br />

• Ontspannen: Speletje<br />

downloaden en en spelen,<br />

de apps waarmee<br />

films te bekijken zijn,<br />

electronisch boek lezen.<br />

• Gegevens uitwisselen<br />

• Manieren om te selecteren,<br />

knippen, kopiëren.<br />

Plakken en afbeelding<br />

bewaren.<br />

• Contactpersonen: Het<br />

adresboek aanvullen, gegevens<br />

wijzigen, e-mail<br />

opstellen vanuit contacten,<br />

Face Time.<br />

• Agenda: Verschillende<br />

weergaven van agenda,<br />

afspraken vastleggen/<br />

wijzigen, herhaalde afspraken,<br />

verschillende<br />

agenda’s gebruiken,<br />

• Nieuwe toepassingen:<br />

Zoeken in de App Store,<br />

een app downloaden en<br />

installeren, nieuwe app<br />

gebruiken.<br />

• Uw iPad onderhouden:<br />

Apps verplaatsen, apps<br />

in mappen plaatsen, met<br />

iTunes kijken hoe vol de<br />

iPad is, instellingen van<br />

nieuwe apps bekijken.<br />

• De hoofdstukken worden<br />

afgesloten met een<br />

index.<br />

Tenslotte<br />

Als u uw iPad na het lezen<br />

van al deze goed lessen<br />

nog niet in de vingers heeft<br />

itunes prepaid kaarten<br />

CORNELIS HEEREN<br />

ligt dat noch aan uw iPad<br />

en noch aan dit mooie<br />

boek dat zelfs een lintje<br />

kreeg om u te helpen onthouden<br />

waar u was gebleven<br />

met het volgen van de<br />

lessen.<br />

Ook hier wil ik aan toevoegen<br />

dat lezen en denken:<br />

‘het zal wel zo zijn’ beslist<br />

onvoldoende is. Lees het<br />

boek met uw iPad bij de<br />

hand en verricht de handelingen<br />

die besproken<br />

worden ook zelf, dan benut<br />

u beiden optimaal en verdubbelt<br />

u uw plezier met<br />

boek en iPad.<br />

Ik kan en wil daarom dit<br />

boek aan iedere (senior)<br />

iPad gebruiker van harte<br />

aanbevelen.<br />

Het is bij de uitgeverij<br />

www.vanduurenmedia.nl/<br />

yindo (ISBN 978-90-5940-<br />

524-0) voor E 24,95 te koop.<br />

■ ■ ■<br />

Eerder schreef ik al waar je via iDeal of PayPal (en je eigen bank-of girorekening)<br />

iTunes prepaid kaarten kon kopen zodat je daarvoor geen creditkaart nodig hebt.<br />

Onlangs zag ik dat de Hollandse Eenheidsprijzen Maatschappij (HEMA) met de<br />

verkoop van iTunes prepaid kaarten was begonnen, zowel via hun website als in de<br />

winkel waar u de kaarten dicht bij de kassa kunt vinden.<br />

8 9


Voor softwaretitels die<br />

niet met een i beginnen<br />

INDESIGN CS5 LEERBOEK VOOR IPAD<br />

BOEK/APP BESPREKING DOOR LIESJE SWANE<br />

Snagit<br />

Een “foto” maken van<br />

willekeurig iets op<br />

het scherm en dat<br />

opslaan, bewerken<br />

en delen<br />

Camtasia: mac<br />

Een video maken van<br />

handelingen op het<br />

scherm om online of<br />

op draagbare media<br />

te delen<br />

Stuffit Deluxe 2011<br />

Ook voor het<br />

beheren, beschermen,<br />

backuppen en<br />

beveiligen van<br />

persoonlijke data en<br />

foto’s<br />

MacJournal 5<br />

Software voor het<br />

bijhouden van<br />

dagboeken, blogs en<br />

podcasts<br />

Poser 9<br />

De ideale oplossing<br />

voor het maken en<br />

aankleden van<br />

realistische 3D figuren<br />

Morpheus Photo<br />

Morpher 3<br />

De foto met het ene<br />

gezicht verandert<br />

langzaam in het<br />

andere gezicht<br />

Capture One 6<br />

DSRL-bezitters<br />

kiezen voor deze<br />

RAW-converter en<br />

fotobewerkingssoftware<br />

Manga Studio 4<br />

De ideale 2D<br />

oplossing voor<br />

beginnende mangaen<br />

striptekenaars<br />

Adobe InDesign is geen pakket dat je binnen<br />

drie weken in de vingers krijgt, zelfs<br />

niet met een dik handboek waarin ik nooit<br />

iets snel kan vinden. Ik had een dikke bijbel<br />

besteld maar die was nog niet binnengekomen.<br />

Geërgerd vanwege het tijdverlies<br />

zocht ik met m’n iPad in de Apps naar het<br />

woord ‘InDesign’.<br />

Grote verrassing want er bleek een fabelachtig<br />

goed instructieboek te bestaan voor<br />

ongeveer E 8. Je moet wel Engels kennen<br />

want de App bestaat uit 54 filmpjes (hoofstukken)<br />

waarin wordt voorgedaan en verteld<br />

hoe je bijvoorbeeld tekstkaders moet<br />

maken, tekst kunt plaatsen, hoe je ze met<br />

elkaar moet verbinden en er plaatjes in<br />

kunt zetten.<br />

De nuttigste informatie vond ik bij het<br />

voorbewerken van plaatjes. Een vaag en<br />

klein jpg’je dat nog maar net toereikend is<br />

om op een een website te zetten, moet je<br />

danig aanpassen wil je het in kleurendruk<br />

een beetje knap op papier krijgen.<br />

Je verandert de RGB (Red Green Blue)<br />

modus eerst naar CYMK (Cyan, Yellow,<br />

Magenta, Keyblack), waarna je de afbeelding<br />

ombouwt naar 300 pixels per inch daar<br />

drukmachines deze resolutie nodig hebben.<br />

Omdat dit een zeer grote plaat kan opleveren<br />

is het zaak om dit resultaat te verkleinen<br />

naar de geschatte maat waarin het<br />

plaatje gedrukt gaat worden. Bij printen in<br />

300 pixels/inch blijft er 24% van de afbeelding<br />

over. De uiteindelijke maat komt niet<br />

zo precies maar elke cm kan vele megabytes<br />

aan ruimte schelen. Na dit alles is het<br />

soms ook nog mooi om er een scherptefilter<br />

overheen te halen.<br />

moet worden gemanipuleerd, laat je beter<br />

snappen wat je moet doen, dus ook beter<br />

onthouden.<br />

Voor wie Engels verstaat kan ik deze App<br />

met klem aanbevelen. Je speelt de filmpjes<br />

zo vaak als nodig is. De hoofdstukken staan<br />

logisch gegroepeerd en er is snel iets terug<br />

te zoeken. Vaak lijden boeken aan de kwaal<br />

dat ze te uitgebreid zijn. Deze App heeft als<br />

doel om je een stevige basis bij te brengen.<br />

Verfijningen haal je later wel uit andere<br />

boeken. In de beperking van deze App toont<br />

zich absoluut kwaliteit.<br />

Uit het dikke, professionele NL instructieboek,<br />

van Van Duuren Informatica uit<br />

Culemborg, geschreven door Aad Metz<br />

met de titel: “Leer jezelf PROFESSIONEEL…<br />

Adobe InDesign CS5” (ISDN 978-90-5940-<br />

472-4) zijn verdere details van InDesign te<br />

leren. Dit boek heeft wel iets heel praktisch:<br />

Het heeft naar het Engels vertaalde lijsten<br />

van de NL index en de NL uitdrukkingen<br />

en menu’s. Slim bedacht en ideaal voor wie<br />

een NL boek bestudeert terwijl hij Engelse<br />

software gebruikt.<br />

Volgende keer zullen we “de dikke opmaakbijbel”<br />

bespreken waarin meer complexe,<br />

professione technieken staan ■ ■ ■.<br />

Voor een compleet overzicht bezoekt u onze website<br />

Had ik dit alles alleen in een boek gelezen,<br />

dan was deze info behoorlijk abstract gebleven.<br />

Maar het zien waarom en hoe er<br />

www.cd-e.com<br />

10 11


UITWISSELEN VIA AIRDROP<br />

PIETER HANEGRAAF<br />

Airdrop is de nieuwe mogelijkheid om in<br />

Lion bestanden uit te wisselen met andere<br />

Macs in de buurt. Het grote voordeel<br />

van Airdrop is dat er geen instellingen<br />

gedaan hoeven te worden. Ook heb je<br />

geen inloggegevens nodig om bestanden<br />

te kunnen uitwisselen.<br />

Airdrop werkt via de WIFI-verbinding.<br />

Daarom kun je het alleen gebruiken met<br />

Macs in de directe omgeving. Ook als er<br />

geen draadloosnetwerk is kun je Airdrop<br />

gebruiken. Het werkt namelijk middels<br />

een ad-hoc netwerk tussen de Macs, die<br />

een bestand willen uitwisselen.<br />

Om Airdrop te gebruiken moet op beide<br />

Macs het Airdrop-icoon in de navigatiekolom<br />

geselecteerd zijn. Na enige tijd zal er<br />

een icoon van de andere Mac in het venster<br />

verschijnen.<br />

Als je nu ‘verstuur’ kiest zie je op het<br />

scherm van de Macbook Pro een venster<br />

dat er gewacht wordt op acceptatie.<br />

Op de Macbook verschijnt een scherm<br />

met de vraag of het bestand geaccepteerd<br />

wordt en of je het wilt bewaren en direct<br />

wil openen of alleen bewaren.<br />

• Apple support (hardware en software)<br />

• Reparatie van Mac’s, iPods en iPhones<br />

• Overstaphulp van PC naar Mac<br />

• Aankoopadvies (nieuw en gebruikt)<br />

• Support op lokatie en op afstand<br />

06-250 26 277 | info@hellomac.nl | www.hellomac.nl<br />

Als ik nu een bestand van de MacBook Pro<br />

naar de Macbook wil kopieën dan sleep ik<br />

het bestand op het icoon van de Macbook.<br />

Op de Macbook Pro zie je een venster met<br />

de vraag of je het bestand wil versturen<br />

naar de Macbook.<br />

Het bestand zal bewaard worden in de<br />

“download-map”<br />

Op deze manier is het ook mogelijk om<br />

meerdere bestanden en/of mappen te<br />

versturen.<br />

Het grote verschil tussen Airdrop en bestanden<br />

versturen via Bluetooth of een<br />

netwerk is dat er helemaal geen instellingen<br />

hoeven te worden gedaan voordat een<br />

bestand wordt gezonden.<br />

Bij Bluetooth moeten de machines ‘gepaired’<br />

worden. Dit wil zeggen dat er een<br />

verbinding tussen de machines tot stand<br />

gebracht moet worden en dat er een code<br />

ingevoerd moet worden die wordt weergegeven<br />

op het scherm van de andere<br />

machine.<br />

Bij het gebruik van een regulier netwerk<br />

moeten beide machines verbonden zijn<br />

met hetzelfde netwerk en er moet een<br />

gebruikersnaam en wachtwoord worden<br />

uitgewisseld om te kunnen verbinden.<br />

Niet alle Macs waarop Lion geïnstalleerd<br />

kan worden ondersteunen Airdrop, dit<br />

heeft te maken met de versie van de ingebouwde<br />

Wifi-kaart, niet alle WIFI-kaarten<br />

ondersteunen het.<br />

Dit is te zien in het Systeemoverzicht dat<br />

kun je vinden via ‘Over deze Mac’ -> meer<br />

info -> Systeemoverzicht. Dan de sectie<br />

Hardware -> Netwerk -> WIFI. Hier vind je<br />

de optie Airdrop waar staat aangegeven of<br />

het al dan niet ondersteund wordt ■ ■ ■.<br />

12 13


DE MAC IN HET NETWERK<br />

Bijna iedereen heeft tegenwoordig thuis<br />

een breedbandverbinding met het internet.<br />

Daarmee is de computer onderdeel<br />

geworden van een netwerk. Misschien<br />

is uw computer rechtstreeks verbonden<br />

met de modem, maar het kan ook dat<br />

u meerdere computers heeft en allerlei<br />

andere apparatuur die zelfstandig op het<br />

netwerk aangesloten is.<br />

Zo hebben veel printers, spelcomputers,<br />

televisieontvangers tegenwoordig ook<br />

een netwerkaansluiting. In dit artikel<br />

worden de technische basis en de betekenis<br />

van de netwerkinstellingen in de<br />

Systeemvoorkeuren behandeld.<br />

ETHERNET<br />

Verbinden met het netwerk kan op twee<br />

manieren: met een kabel en zonder kabel.<br />

De kabel is in de meeste gevallen een zogeheten<br />

UTP-kabel: een ronde kabel met<br />

rechthoekige, transparante stekkertjes<br />

met een drukclipje (voor de techneuten:<br />

RJ-45). Het netwerksysteem dat over deze<br />

kabels loopt heet Ethernet.<br />

Om een netwerk over UTP-kabels met<br />

meer dan twee computers op te zetten is<br />

altijd een zogeheten hub nodig. Een hub<br />

kan gezien worden als een soort kruispunt<br />

op het netwerk: hier komen meerdere netwerkkabels<br />

samen en de hub zorgt er voor<br />

dat alle data terecht komt bij het apparaat<br />

waar het voor bestemd was, eventueel<br />

via andere hubs. Voor het meest gangbare<br />

type hub wordt ook de term ‘switch’<br />

gebruikt.<br />

In veel gevallen zit er al een hub in het<br />

ADSL- of kabelmodem, waardoor er<br />

meteen meerdere computers en andere<br />

apparaten tegelijk aangesloten kunnen<br />

worden. Als het apparaat over meer dan<br />

twee netwerkpoorten beschikt is dat vrijwel<br />

altijd het geval, maar bij twijfel moet<br />

REINIER JONKER<br />

de handleiding en/of de leverancier hier<br />

uitsluitsel over kunnen geven.<br />

DRAADLOOS<br />

Zonder draad gebruikt men meestal één<br />

van de zogeheten WiFi-protocollen (voor<br />

de techneuten: 802.11a, b, g of n). Apple<br />

gebruikt voor zowel haar eigen producten<br />

als voor alle draadloze netwerken die Mac<br />

OS X ontvangt de benaming AirPort.<br />

Bij een draadloos netwerk worden computers<br />

en andere apparaten met een basisstation<br />

verbonden, ook wel access point<br />

geheten. Meestal verschijnen netwerken<br />

binnen bereik vanzelf in het AirPort-menu<br />

van Mac OS X. Een enkele keer is de naam<br />

van het netwerk verborgen en kan alleen<br />

verbonden worden met de optie ‘Verbind<br />

met ander netwerk…’.<br />

In tegenstelling tot een bedraad netwerk<br />

zijn de verstuurde gegevens van een<br />

draadloos netwerk voor iedereen binnen<br />

het bereik met eenvoudige middelen te<br />

ontvangen. In de meeste gevallen is het<br />

niet wenselijk dat onbekenden met het<br />

netwerk verbinden, laat staan dat men<br />

wil dat anderen gegevens meelezen of<br />

opslaan. Daarom wordt meestal gebruik<br />

gemaakt van een versleutelingsmethode.<br />

Om verbinding te maken moet eerst een<br />

soort wachtwoord ingevuld worden dat<br />

gebruikt wordt om de gegevens veilig te<br />

versturen.<br />

Er zijn twee technieken in gebruik: WPA<br />

en WEP. De laatste methode is echter door<br />

technische onvolkomenheden niet erg<br />

veilig en wordt daarom steeds minder toegepast.<br />

Van WPA zijn meerdere varianten<br />

in gebruik; voor thuis wordt meestal de<br />

Personal-variant gebruikt, die werkt met<br />

een wachtwoord dat wordt gedeeld door<br />

alle computers op het netwerk. Uiteraard<br />

is het verstandig een moeilijk te raden<br />

wachtwoord te kiezen, hier zorgvuldig<br />

mee om te gaan en het wachtwoord regelmatig<br />

te veranderen.In een draadloos netwerk<br />

kunnen meerdere computers tegelijk<br />

met het basisstation verbinden zonder extra<br />

apparatuur, maar het bereik is wel beperkt;<br />

in de praktijk van enkele tot enkele<br />

tientallen meters. Om een groter gebied te<br />

dekken zijn onderstations (‘repeaters’) of<br />

extra basisstations nodig.<br />

INSTELLINGEN<br />

Om te kunnen praten met andere computers<br />

moet uw computer weten waar datapakketjes<br />

heen moeten worden gestuurd.<br />

In de Systeemvoorkeuren is daarom een<br />

goed gevuld voorkeurenpaneel aanwezig<br />

met allerhande instellingen. Het goede<br />

nieuws is dat in veel gevallen de<br />

automatische instelling eigenlijk voldoende<br />

is: de computer haalt dan met behulp<br />

van DHCP alle noodzakelijke gegevens automatisch<br />

op. Soms is die informatie echter<br />

niet beschikbaar of moeten er extra instellingen<br />

gedaan worden om alles goed te<br />

laten werken.<br />

Hierboven staan de Netwerkvoorkeuren<br />

voor een vaste (Ethernet)-verbinding. De<br />

eerste optie, ‘Configureer IPv4’, bepaalt of<br />

de IP-instellingen automatisch opgehaald<br />

moeten worden. Het tweede veld is het<br />

zogeheten IP-adres van deze computer.<br />

Dit identificeert de computer en het moet<br />

derhalve uniek zijn voor elke computer<br />

op het lokale netwerk. Het derde veld, het<br />

subnetmasker, bepaalt welke adressen<br />

tot het lokale netwerk behoren en welke<br />

adressen worden bereikt via de router,<br />

ingesteld in het vierde veld. De router is<br />

een soort postbode voor het netwerk: hij<br />

stuurt datapakketten door naar het juiste<br />

adres, meestal via andere routers.<br />

Welke waarden ingesteld moeten worden<br />

is afhankelijk van de instellingen van de<br />

router. Als u van uw provider een modem<br />

met router heeft ontvangen, staat in de<br />

documentatie welke waarden hier van<br />

toepassing zijn. Als u de router zelf heeft<br />

ingesteld, dan zijn deze gegevens meestal<br />

ingesteld via een webinterface. Een vuistregel<br />

is dat de getallen in het IP-adres<br />

gelijk moeten zijn voor alle computers<br />

in het netwerk op de plaatsen waar het<br />

subnetmasker getal 255 heeft en moeten<br />

verschillen waar het subnetmasker getal 0<br />

heeft. Dit gaat niet op voor netwerken met<br />

een complexere adresstructuur, maar wel<br />

voor de meeste thuisnetwerken.<br />

De laatste twee tekstvelden hebben betrekking<br />

op het domeinnaamsysteem<br />

(DNS). Dit is het systeem dat domeinnamen,<br />

zoals www.klokhuis.nl of www.apple.com<br />

koppelt aan IP-adressen, zoals<br />

192.168.0.1. Meestal wordt hier ofwel hetzelfde<br />

adres gebruikt als voor de router,<br />

ofwel één of meerdere door uw<br />

provider opgegeven adressen. Het veld<br />

‘Zoekdomeinen’ biedt de mogelijkheid lokale<br />

domeinnamen automatisch aan te<br />

14 15


vullen met het domein van de organisatie.<br />

Voor thuisgebruik is dit meestal niet<br />

interessant.<br />

Via de knop ‘Geavanceerd…’ kunnen nog<br />

enkele speciale instellingen gedaan worden.<br />

Zo kunnen hier extra DNS-servers<br />

opgegeven worden, de naam van een<br />

eventueel aanwezige Windows-werkgroep<br />

en kunnen de instellingen voor IPv6, de<br />

opvolger van het huidige internetprotocol,<br />

vast worden gedaan. Verder kan de snelheid<br />

van de ethernetverbinding handmatig<br />

worden ingesteld voor wanneer de automatische<br />

detectie niet werkt. In de meeste<br />

gevallen kunnen deze extra instellingen<br />

met rust gelaten worden.<br />

Bij een draadloos netwerk ligt de nadruk<br />

minder op de IP-instellingen en meer op<br />

het kiezen van een draadloos netwerk. De<br />

IP-instellingen die zo prominent in het paneel<br />

van de Ethernetverbinding staan, zijn<br />

voor de AirPort-verbinding alleen te vinden<br />

bij ‘Geavanceerd…’. Dat is niet onlogisch:<br />

in verreweg de meeste gevallen<br />

wordt op een draadloos netwerk alles automatisch<br />

via DHCP geregeld.<br />

Met name op een laptop kan het handig<br />

zijn de instellingen voor meerdere netwerken<br />

tegelijk in te stellen, zodat uw<br />

Mac meteen verbinding kan maken zodra<br />

het netwerk binnen bereik komt. Uw Mac<br />

heeft zelfs<br />

de mogelijkheid netwerken waar al eens<br />

mee verbonden is automatisch te bewaren.<br />

De lijst die zo wordt opgebouwd kan<br />

altijd met de hand opgeruimd worden en<br />

het is ook mogelijk de voorkeursvolgorde<br />

te veranderen. Per netwerk dient het type<br />

beveiliging en het wachtwoord ingesteld<br />

te worden. Indien van toepassing vraagt<br />

de computer daar vanzelf om bij het<br />

verbinden.<br />

De overige panelen zijn identiek aan die<br />

van de Ethernetverbinding en werken<br />

dan ook op dezelfde manier. Zeker op een<br />

draadloos netwerk zult u deze zelden nodig<br />

hebben.<br />

TOT SLOT<br />

In dit artikel zijn de belangrijkste aspecten<br />

van veel voorkomende soorten thuisnetwerken<br />

behandeld. Het zou ondoenlijk<br />

en van beperkt nut zijn om alle variaties<br />

en alle systemen te benoemen, maar<br />

het bovenstaande is gelukkig in verreweg<br />

de meeste gevallen van toepassing.<br />

Bovendien hoeft u in de meeste gevallen<br />

weinig tot niets in te stellen ■ ■ ■.<br />

STEVE, GEZIEN DOOR PAUL KUSTERS<br />

Na het overlijden van Steve Jobs had de<br />

hele wereld er behoefte aan om uitdrukking<br />

te geven niet alleen aan persoonlijke<br />

bedroefdheid, maar vooral ook aan dank<br />

en bewondering voor al Jobs prachtige<br />

Appleproducten.<br />

Deze gevoelens werden ook door velen in<br />

cartoons vastgelegd. In dagblad Tubantia<br />

vond ik die van Paul Kusters meteen al<br />

zo treffend dat ik hem per e-mail vroeg<br />

om toestemming tot het publiceren in<br />

<strong>Klokhuis</strong> <strong>Magazine</strong> 29/4.<br />

<strong>Klokhuis</strong> kreeg onmiddellijk toestemming<br />

voor kosteloos gebruik hetgeen we<br />

zeer waarderen en waarvoor we hem hier<br />

hartelijke danken<br />

U ziet de eerste, de dank-cartoon, op de<br />

voorpagina en hierboven, en de tweede,<br />

de bewonderings-cartoon hiernaast om<br />

de dank en bewondering van <strong>Klokhuis</strong> te<br />

vertolken.<br />

Paul Kusters (1966) studeerde van 1985<br />

tot 1989 Monumentale Vormgeving en<br />

MO-B Tekenen en Kunstgeschiedenis aan<br />

de Academie voor Beeldende Kunsten te<br />

Maastricht. Sinds 1989 is hij werkzaam als<br />

cartoonist.<br />

CORNELIS HEEREN<br />

Paul tekent zesmaal per week een actuele<br />

“Toos & Henk” die verschijnt in<br />

de dagbladen BN/DeStem, De Stentor,<br />

De Gooi- en Eemlander, Dagblad De<br />

Limburger, Limburgs Dagblad, Dagblad van<br />

het Noorden, Haarlems Dagblad, Leidsch<br />

Dagblad, Noordhollands Dagblad, PZC,<br />

Tubantia en De Gelderlander. Daarnaast<br />

tekent Paul sinds januari 2007 eveneens<br />

zesmaal per week “Babs & Beer” voor het<br />

AD.<br />

Paul Kusters woont en werkt in Maastricht<br />

en is Applegebruiker.<br />

<strong>Klokhuis</strong> schonk hem als blijk van waardering<br />

een exemplaar van Steve Jobs’<br />

biografie ■ ■ ■.<br />

16 17


STEVE JOBS, DE BIOGRAFIE<br />

BOEKBESPREKING DOOR JACK VAN SOEST<br />

Control freak, genie, gezondheidsmaniak<br />

en lomperik. Steve Jobs wilde<br />

altijd alles onder controle hebben, zelfs<br />

zijn biografie. Een biografie die zijn kinderen<br />

duidelijk moest maken wie hij<br />

was en waarom hij handelde zoals hij<br />

gedaan had.<br />

Toen het voor Steve duidelijk werd dat<br />

hij de kanker niet zou overleven, nodigde<br />

hij Walter Isaacson uit en vroeg hem een<br />

biografie over hem te schrijven.Isaacson<br />

was erg verbaasd over de vraag van Steve,<br />

maar stemde uiteindelijk toch in.<br />

Aan de hand van meer dan veertig gesprekken,<br />

meestal al wandelend door<br />

de wijk van Steve en gesprekken met<br />

velen uit zijn omgeving, familie, vrienden,<br />

bekenden en ’vijanden’, heeft Walter<br />

Isaacson de biografie van Steve Jobs<br />

geschreven.<br />

Steve gaf Walter Isaacson de vrije hand,<br />

wat betekent dat ook de duistere kanten<br />

van Steve zijn belicht.<br />

In deze pil van 719 pagina’s beschrijft<br />

Isaacson tot in detail het leven van Steve<br />

Jobs.<br />

Het boek begint met een vermelding van<br />

alle hoofdrolspelers, van Allan Acorn de<br />

hoofdingenieur<br />

bij Atari, tot<br />

Steve Wozniak<br />

met wie hij<br />

Apple het licht<br />

deed zien.<br />

In de inleiding<br />

schrijft Walter<br />

Isaacson hoe<br />

het boek tot<br />

stand is gekomen.<br />

In de 41<br />

volgende hoofdstukken<br />

wordt<br />

de levensloop<br />

van Steve beschreven, te beginnen met<br />

zijn jeugd als adoptiekind.<br />

Chronologisch komt alles aan bod van het<br />

boeddhisme, zijn hang naar gezondheid,<br />

het ontstaan van de Apple I, het succes<br />

van de Apple II, de ontwikkeling van de<br />

Mac, de strijd tegen Microsoft, het bijna<br />

faillissement van Apple, NeXT, de terugkeer<br />

van Steve, de groei van Apple, de<br />

Apple Stores, iTunes, de iTunes Store, het<br />

ultieme succes met de gadgets van Apple,<br />

tot nu het machtigste bedrijf ter wereld.<br />

Hoewel hij schatrijk was, woonde hij in<br />

een gewone wijk. Dat vond hij voor zijn<br />

kinderen belangrijk. Hij schermde zijn gezin<br />

altijd af van de publiciteit.<br />

Hij was boeddhist en dat was mogelijk de<br />

basis voor zijn streven naar eenvoud en<br />

perfectie. In het boek een foto van Steve<br />

in zijn huis in Cupertino in 1981. Een kamer<br />

zonder meubilair omdat hij moeite<br />

had om de juiste (perfecte) meubelen te<br />

kiezen.<br />

Het is een voor iedereen zeer lezenswaardig<br />

boek. Er valt ook veel te (glim)lachen.<br />

Toen hij bij Atari werkte wilden veel personeelsleden<br />

niet met Steve samenwerken<br />

omdat hij arrogant was en stonk (deodorant<br />

was immmers niet nodig voor een<br />

vegetariër). Het verhaal over zijn lompe<br />

gedrag tijdens zijn bezoek aan Europa in<br />

1984.<br />

Zijn extreme bemoeizucht bij het inrichten<br />

van de nieuwe fabriek in 1984, waar de<br />

Macintosh werd gebouwd. Alle machines<br />

moesten worden overgespoten, want de<br />

kleur stond Steve niet aan. Hoewel men<br />

hem waarschuwde voor de gevolgen van<br />

het overspuiten van de precisieapparatuur,<br />

gebeurde het toch met alle ellende<br />

van dien. De duurste, in felblauw overgespoten<br />

machine heeft nooit meer goed gewerkt<br />

en werd ”Steves folly” genoemd.<br />

Hij reed altijd rond in auto’s zonder nummerbord<br />

en parkeerde zonder gêne op een<br />

invalidenparkeerplaats. Hij reed zo hard<br />

als hij wilde, de verkeersregels golden immers<br />

niet voor hem…<br />

Hij wist zijn personeel enerzijds op te<br />

zwepen tot het uiterste van hun kunnen,<br />

maar anderzijds vervloekte hij ze waar ze<br />

bij waren als er iets verkeerd ging of gewoon<br />

als Steve vònd dat er iets verkeerd<br />

ging.<br />

Na zijn terugkeer bij Apple en ook doordat<br />

hij inmiddels een gezin had gesticht, werd<br />

hij wat minder extreem.<br />

Zijn genialiteit was dat hij producten<br />

maakte waarvan hij voorzag dat ze in<br />

een behoefte zouden gaan voorzien. Met<br />

marketingonderzoek had hij niets op. Hij<br />

gebruikte zijn intuïtie.<br />

Het boek is soms ook best spannend.<br />

Bijvoorbeeld hoofdstuk 30, waarin beschreven<br />

wordt hoe Steve het voor elkaar<br />

kreeg de platenindustrie te winnen voor<br />

de iTunes Store. Met -ook leuk- de reactie<br />

van Microsoft na het bekend worden<br />

ervan. In een interne mail bij Microsoft<br />

heette het: ”We zijn de lul!”<br />

Steve heeft zich tot het allerlaatst met<br />

Apple bemoeid en het zou me dan ook<br />

niet verbazen als er komende jaren nog<br />

producten uit de koker van Steve op de<br />

markt worden gebracht.<br />

Steve Jobs de biografie: een aanrader!<br />

Steve Jobs de biografie, door Walter<br />

Isaacson, vertaling Rob de Ridder.<br />

Uitgeverij Unieboek | Het Spectrum bv.<br />

ISBN 978 90 00 30272 7<br />

U kunt het boek eenvoudig bestellen op<br />

onze website en steunt daarmee Stichting<br />

<strong>Klokhuis</strong>. ■ ■ ■<br />

Voor de leeuwen<br />

LIESJE SWANE<br />

Wat verdrietig dat Pierre is overleden. Wel<br />

op afstand gehoord dat het hem niet goed<br />

ging, maar nooit voldoende beseft hoe<br />

slecht zijn gezondheid was.<br />

“Heb jij wel eens met InDesign gewerkt”,<br />

werd mij gevraagd, samen met de voorzichtige<br />

vraag of ik tijd en plezier zou<br />

hebben om een <strong>Klokhuis</strong> <strong>Magazine</strong> op te<br />

maken? Ik had het immers jaren gedaan.<br />

Pierre volgde mij in 2000 op toen ik ook<br />

weer eens iets voor mezelf wilde gaan<br />

doen.<br />

Het aanleren van InDesign binnen drie<br />

weken vormde een minder groot probleem<br />

dan bezig zijn met Pierre’s ontwerpen. Ik<br />

hoop dat ik erin ben geslaagd zijn stempel<br />

op het blad te laten, in combinatie met<br />

mijn manier van tekst zo leesbaar mogelijk<br />

presenteren.<br />

Wat ik vooral heb gemerkt (iets wat ik al<br />

wist) is dat je computerprogramma’s niet<br />

leert uit een boek of door een cursus. Je<br />

leert, door het domweg te doen. Elke optie<br />

uitproberen, Cmd-Z tikken als je mis zit en<br />

blijven doorgaan met uitproberen. Trial &<br />

error is werkelijk de snelste leermethode.<br />

Mits je na elke geslaagde handeling je<br />

werk savet. Dat is een tip die ik niet voldoende<br />

kan benadrukken. Nooit over<br />

je bestaande versie heen, maar in een<br />

nieuw bestand. KM1, KM2, KM3, etcetera.<br />

Als je na elke kleine stap je goedgelukte<br />

actie opslaat, kun je met weinig verlies<br />

terug naar een vorige versie mocht er iets<br />

misgaan.<br />

Zo bleek ik op zeker moment de automatische<br />

paginanummering te zijn kwijtgeraakt,<br />

terwijl ik toen nog niet wist hoe ik<br />

die snel kon herstellen.<br />

[lees verder op pagina 57]<br />

18 19


ALTERNATIEVE WEBSITEONTWIKKELING<br />

Wanneer men op de mac een website wil<br />

gaan maken zijn er vele mogelijkheden,<br />

die ook nog eens tamelijk gebruiksvriendelijk<br />

zijn. Zo had je in de beginjaren<br />

90 een al vrij gebruiksvriendelijk programma,<br />

visual page 1.1.1 Voor de mac,<br />

dat avant la lettre het beginsel wysiwyg<br />

[what you see is what you get] hanteerde.<br />

Daarnaast had je html-editors als golive<br />

en nu nog steeds dreamweaver, die zich<br />

steeds omvangrijker ontwikkelden.<br />

Ook het gebruikersgemak werd verder<br />

ontwikkeld. Men vergelijke programma’s<br />

als Rapid Weaver en de html-generator<br />

Freeway.<br />

Met al deze programma’s was het zo, dat<br />

je met behulp van een webbrowser je<br />

gemaakte product op je computer kon bekijken<br />

door je hoofdpagina, index.htm, te<br />

openen, waarna het geheel met of zonder<br />

ingelaste plaatjes opstartte.<br />

Joomla<br />

Via via kwam ik nu bij een totaal anders<br />

werkende programmatuur terecht: Joomla.<br />

Dit woord stamt uit het Swahili en betekent<br />

‘allen tezamen’ of ‘als één geheel’.<br />

Joomla is een open source bekroond<br />

Content Management System en biedt de<br />

mogelijkheid websites en krachtige online<br />

applicaties te bouwen.<br />

Als open source pakket is het bovendien<br />

gratis en voor iedereen vrij beschikbaar.<br />

Daarnaast biedt het vele<br />

uitbreidingsmogelijkheden.<br />

Ideaal voor zeer uitgebreide websites,<br />

maar ook eenvoudige kunnen ermee gemaakt<br />

worden.<br />

Basisbestanddelen<br />

Om met Joomla te kunnen werken heeft<br />

men verschillende applicaties nodig:<br />

Ten eerste natuurlijk het gratis<br />

Joomla_1.7.1-Stable_Full_Package_<br />

HANS JAGTENBERG<br />

DJ.zip-pakket. Sinds kort is er een<br />

Nederlandstalige versie.<br />

Maar anders dan met de hierboven beschreven<br />

applicaties kan men nu niet met<br />

de browser je gemaakte website bekijken,<br />

omdat hier gebruik wordt gemaakt van<br />

website-hosting. Dat betekent dat men<br />

alleen maar zijn product op een server<br />

kan bekijken. Hiertoe download men als<br />

30-dagen trial het programma MAMP PRO<br />

2.0.3. De letters staan voor: Mac, Apache,<br />

MySQL, PHP.<br />

Deze vier elementen worden in de applicatie<br />

samengebracht, waardoor deze<br />

locale server als webserver functioneel<br />

wordt.<br />

Installatie<br />

Nu kan de installatie beginnen:<br />

Ik heb daarbij dankbaar gebruik gemaakt<br />

van informatie op internet. Zie http://<br />

www.eofficetools.info/joomlafromscratch/<br />

fase-1.html<br />

Na downloaden en uitpakken van het<br />

Joomla-pakket ziet men, dat de map heel<br />

veel andere mappen bevat.<br />

Als we de applicatie MAMP PRO geinstalleerd<br />

hebben, zien we dat in de programmamap<br />

nog een bestand gemaakt<br />

is: MAMP. Hierin staan ook weer veel<br />

mappen.<br />

Om Joomla te kunnen gebruiken gaan we<br />

het volgende doen:<br />

1. Zoek in de map MAMP de map htdocs.<br />

2. Zet het hele Joomla-pakket in de map<br />

htdocs.<br />

3. Dupliceer de map Joomla en hernoem<br />

hem bv.’mijnWebsite’<br />

4. Ga nu naar de applicatie MAMP PRO en<br />

start hem op<br />

5. Klik nu op de knop ‘WebStart’<br />

6. In je browser verschijnt bv. de volgende<br />

aanduiding: http://localhost:8888/<br />

MAMP/?language=English<br />

7. Vervang nu in het venster vanaf MAMP<br />

tot eind de tekst in: ‘mijnWebsite. Nu<br />

staat er dus: http://localhost:8888/<br />

mijnWebsite<br />

8. Er verschijnt nu ‘Joomla! 1.7.1<br />

Installatie<br />

9. Ga naar volgende<br />

10. Ga telkens door na invulling naar<br />

de volgende pagina en aan het<br />

eind gekomen klik op ‘Verwijder de<br />

installatiemap’<br />

11. Nu hebben we Joomla geïnstalleerd.<br />

12. Om nu te gaan experimenteren, moet<br />

men een beheerderswachtwoord invullen,<br />

dat men al eerder tijdens de<br />

installatie van Joomla heeft opgegeven.<br />

13. Zodra men dat heeft ingevuld komt<br />

men op de beheerderssite. Deze site<br />

hebben we nodig, wanneer we veranderingen<br />

aan onze website willen<br />

aanbrengen.<br />

Zoals men kan zien, heeft elk bestanddeel<br />

een naam. Het is wel even wennen, om<br />

in die wirwar van bestanden wegwijs te<br />

raken.<br />

Gelukkig kan men een uitvoerige beschrijving<br />

van het programma vinden op de<br />

website van Joomla.<br />

Ik zelf ben enige tijd bezig geweest een<br />

voorbeeldbestand: ‘Australische parken’<br />

te bewerken naar een Nieuw Zeelandse<br />

website. Dat viel me niet mee. Maar ik vermoed,<br />

dat het veelvuldig zoeken en bezig<br />

zijn ermee uiteindelijk bepaalde patronen<br />

laat zien. Eerst wilde ik de banner van<br />

Joomla’s openingsbladzijde weg hebben.<br />

Daartoe depubliceerde ik de betreffende<br />

bestanden.<br />

Maar toen bleek, dat de woorden ‘Steun<br />

Joomla!, ‘Winkel1’ en ‘Winkel2’ nog steeds<br />

te zien waren door te klikken op ‘Bekijk<br />

website’ naast het blauwe vierkantje<br />

boven rechts. Vervolgens depubliceerde ik<br />

dezelfde bestanden in hun hoedanigheid<br />

van Cliënten<br />

Daarna ging ik naar de voorbeeldsite<br />

‘Australische parken’ en depubliceerde<br />

verschillende submenu’s, die weer gerelateerd<br />

waren aan de Joomla beginnersbladzijde.<br />

Ik veranderde de tekst in de voorbeeld<br />

template ‘Beez2 - Parken site’ en<br />

maakte een nieuw artikel, dat ik noemde<br />

‘Dieren in NZ’. Ik maakte in de veranderde<br />

tekst een link naar het toegevoegde artikel<br />

‘Dieren in NZ’, waarin ik ook een paar<br />

plaatjes heb opgenomen. Het geheel ziet<br />

er nu zo uit: de hoofdpagina [1] is ‘Nieuw<br />

Zeeland’ en de doorklikpagina is ‘Dieren<br />

in NZ’, waarin de verschillende plaatjes te<br />

zien zijn.<br />

Figuur 1<br />

Via een omweg kon ik mijn webpagina<br />

over Nieuw Zeeland toch openen in mijn<br />

Firefox browser. Om dan dezelfde layout<br />

te kunnen laten zien moet dan wel ook<br />

MAMP PRO opgestart zijn.<br />

Ga in de browser naar Extra>Webontwikkelaar>Paginabron.<br />

Kopieer de codetekst<br />

en plak die in een Wordpagina. Sla dan dat<br />

Wordbestand op als tekst met extensie.txt.<br />

Verander daarna de extensie.txt in .htm<br />

en open in Firefox.<br />

Tenslotte<br />

Hoe kan je een link maken en hoe voeg je<br />

plaatjes toe?<br />

Eerst voer je je beheerderswachtwoord<br />

in. We komen nu op de pagina ‘Beheer’.<br />

20 21


Klik op ‘Artikelbeheer’ en selecteer in het<br />

menu ‘Voorpagina-artikelen’.<br />

Klik op artikel ‘Nieuw Zeeland’.Hier zien<br />

we de html-editor. [2] De tekst ‘Dieren in<br />

NZ’ wil ik linken aan het gelijknamige<br />

artikel.<br />

Klik op de knop ‘Artikel’ onder het venster.<br />

Nu komen we bij een overzicht van allerlei<br />

artikelen, daaronder ‘Dieren in NZ’.Als we<br />

hierop klikken, is de link gemaakt.<br />

Figuur 2<br />

Hoe voegen we plaatjes toe?<br />

Klik op de knop ‘Afbeelding’ onder het<br />

venster. Klik vervolgens op de knop<br />

‘Bladeren’. Selecteer een afbeelding op<br />

het bureaublad en klik op de knop ‘Start<br />

upload’. Het plaatje verschijnt nu in het<br />

venster. Selecteer het plaatje en klik op de<br />

knop rechtsboven ‘Invoegen’ [3]<br />

Het plaatje verschijnt nu onder de tekst in<br />

de html-editor.<br />

Figuur 3<br />

Het is aanvankelijk een enorme uitzoekerij,<br />

al die bestanden met al die mogelijkheden<br />

van wijzigingen een beetje te<br />

leren kennen. Daarnaast is een eenmaal<br />

tot stand gekomen website een plaatje<br />

voor het oog, niet in de laatste plaats<br />

dankzij de combinatie van php, html, java<br />

en het gebruik van een MySQL-database,<br />

die men kan bewonderen in de MAMP<br />

PRO-applicatie. Handig is ook het inloggen<br />

met een beheerderswachtwoord.<br />

Daardoor heeft men altijd toegang tot de<br />

website, om eventuele veranderingen aan<br />

te brengen.<br />

Men kan ook meer gebruikers toevoegen,<br />

voor wie men ook de mate van toegang<br />

kan instellen. Men hoeft niet per se kennis<br />

te hebben van html, java en php, daar<br />

men met kopieëren, plakken en verwijderen<br />

een eigen website kan samenstellen.<br />

Kortom een pakket met geavanceerde<br />

mogelijkheden voor de liefhebber. ■ ■ ■<br />

RAPIDWEAVER in plaats van IWEB?<br />

Want wàt nou als iWeb<br />

geleidelijk verdwijnt?<br />

Met de introductie van iLife<br />

begon er toch een beetje<br />

een nieuw tijdperk in de<br />

software van Apple. Naast<br />

zakelijke software was er nu<br />

wat wel eens de ‘funsuite’<br />

van de Mac werd genoemd.<br />

En terecht. Apple levert bij<br />

elke nieuwe computer deze<br />

suite mee. Iedereen maakt<br />

wel gebruik van een van de<br />

programma’s uit deze groep<br />

of het nu iPhoto, iMovie of<br />

iTunes is.<br />

Jammer is echter dat Apple<br />

het programma iWeb toch<br />

wat laat vallen. Dit laatste<br />

stukje software was heel<br />

erg geschikt om zaken op<br />

een site te zetten, wat met<br />

een mobile-me account<br />

echt een fluitje van een<br />

cent was, ook als je weinig<br />

of niets van webpublicaties<br />

afwist. Op iWeb werd<br />

wel eens wat neergekeken<br />

maar zo slecht was het<br />

niet en het was zeker mogelijk<br />

een alleszins redelijk<br />

resultaat te boeken, zeker<br />

als het ging om het gebruik<br />

waarbij de zaken niet zozeer<br />

aan de hele wereld<br />

maar meer aan een kleinere<br />

groep mensen getoond<br />

moest worden. Denk aan<br />

een huwelijksreportage.<br />

Maar als iWeb nou geleidelijk<br />

verdwijnt, wat is<br />

dan het alternatief? Jaren<br />

geleden heb ik eens over<br />

Rapidweaver geschreven.<br />

TOM PRINS<br />

De term weaver slaat op<br />

het gegeven dat er websites<br />

mee gemaakt kunnen<br />

worden en het programma<br />

doet de naam wel degelijk<br />

eer aan. Ook een beginner<br />

kan inderdaad heel vlug<br />

een site gepubliceerd krijgen.<br />

Vroeger was het zo dat<br />

alles in HTML geschreven<br />

moest worden. Dit was en<br />

is een betrekkelijk eenvoudige<br />

programmeertaal<br />

voor websites. Rapidweaver<br />

maakt het mogelijk dat u<br />

zonder enige kennis van<br />

HTML toch fraaie websites<br />

in elkaar zet. Maarde mogelijkheid<br />

om toch met HTML<br />

te werken is gelukkig wel<br />

ingebouwd. Dit maakt dat<br />

eigenlijk alles wat met deze<br />

taal kan met dit programma<br />

ook te realiseren is.<br />

Het is goed om even aan<br />

te geven hoe een site met<br />

Rapidweaver wordt gemaakt.<br />

Allereerst kiest u<br />

een thema en dan gaat<br />

het om het uiterlijk van de<br />

webpagina. Rapidweaver<br />

levert er een kleine vijftig<br />

mee in verschillende stijlen<br />

en daar zit altijd wel<br />

wat bij, van heel modern<br />

en strak tot heel klassiek<br />

en van kleurrijk tot sober.<br />

Alle gemaakte webpagina’s<br />

zullen er zo uitzien<br />

en dat maakt de opzet van<br />

uw website consistent.<br />

Vervolgens moet er gekozen<br />

worden wat er op de<br />

site moet staan. De afbeelding<br />

geeft een indruk van<br />

de mogelijkheden. Veel<br />

mensen zullen kiezen voor<br />

Photo album, het delen van<br />

files middels File Sharing of<br />

Styled Text met een Wordachtige<br />

opmaak. Nadat de<br />

keuze voor bijvoorbeeld<br />

Photo Album gemaakt is,<br />

is het laden van de bijbehorende<br />

afbeeldingen<br />

middels een keuzemenu<br />

mogelijk.<br />

Ik wijs u er op dat Blocks,<br />

dat in dit menu staat, niet<br />

standaard aanwezig is.<br />

Blocks is een zogenaamde<br />

Add-on en biedt de mogelijkheid<br />

om een pagina<br />

vrijer te ontwerpen door<br />

op de goede plaats tekst<br />

en afbeeldingen maar ook<br />

HTML-code en meer neer<br />

te zetten. En dat inderdaad<br />

in blokken.<br />

Op de site van Rapidweaver<br />

is een keur aan add-ons en<br />

thema’s te krijgen maar de<br />

meeste mensen hebben aan<br />

de standaard meegeleverde<br />

wel genoeg. Rapidweaver<br />

vult het gat op tussen het<br />

eenvoudige iWeb en het<br />

uitgebreide en prachtige<br />

pakket Dreamweaver.<br />

Dit Adobeprogramma is<br />

het neusje van de zalm.<br />

Dreamweaver doet echter<br />

nogal een aanslag op de<br />

portemonnee en die heeft<br />

[Vervolg op pag. 25]<br />

22 23


QR CODE, WAAR WAT EN HOE?<br />

De laatste tijd zie je meer en meer in<br />

kranten en tijdschriften een vierkant<br />

blokje bij een artikel, advertentie of product.<br />

Het was mij nog niet zo opvallen<br />

(terwijl het al enige tijd bestaat en wordt<br />

gebruikt) en ik besloot op onderzoek uit<br />

te gaan.<br />

Voorbeelden van zo’n blokje zie je hierboven.<br />

Links: QRcode met een emoji en<br />

rechts: QRcode met de naw-gegevens van<br />

<strong>Klokhuis</strong><br />

Nadat ik de naam QRcode onder zijn<br />

vierkant blokje had gelezen ben ik gaan<br />

googelen. En ja hoor, meer dan voldoende<br />

informatie op het Internet te vinden.<br />

Doordat tegenwoordig mobile telefoons<br />

uitgerust zijn met een camera en de<br />

mogelijkheid hebben om te Internetten,<br />

is het gebruik van de QRcode duidelijk<br />

toegenomen in het particuliere circuit.<br />

En, op de laatste <strong>Klokhuis</strong> dag (AppleDag<br />

119) was er een uitstekende presentatie<br />

over de QRcode door Stefan Menningh.<br />

HANS BRON<br />

Wat is QRcode?<br />

De letters QR staan voor de afkorting<br />

Quick Response, oftewel snelle reactie. Het<br />

is ontwikkeld in 1994 door het Japanse<br />

bedrijf Denso. Het doel was om snel en<br />

duidelijk met behulp van scanners informatie<br />

van (Auto)onderdelen te identificeren.<br />

QRcode geeft tal van mogelijkheden om<br />

snel data, zoals tekst en/of domeinnamen<br />

te coderen en te decoderen. Het is<br />

een tweedimensionale barcode, waardoor<br />

je meer informatie kwijt kunt dan in de<br />

bekende streepjescode. Het is momenteel<br />

ook een ISO standaard geworden.<br />

Een verhelderend artikel staat ook op<br />

Wikipedia, zie:<br />

http://nl.wikipedia.org/wiki/QR-code<br />

Gebruik van de QRcode<br />

In kranten en tijdschriften zie je het<br />

steeds meer en zelfs op producten, verpakkingen<br />

en visitekaartjes.<br />

Op de e-tickets van de NS staan de QRcodes<br />

sinds 2010 afgedrukt. En 9292ov.<br />

nl gebruikt het ook, zodat je bepaalde<br />

reisinformatie in je mobiele telefoon kunt<br />

opslaan.<br />

Door middel van een App op je mobiele<br />

telefoon met een camera (o.a. natuurlijk<br />

de iPhone) heb je de mogelijkheid om zo’n<br />

QRcode te scannen.<br />

Voordeel is dat je bepaalde informatie niet<br />

hoeft te noteren of te onthouden; de QR<br />

code kan het je makkelijker maken.<br />

Afhankelijk wat de maker in de QRcode<br />

heeft gecodeerd, ga je meteen naar zijn<br />

website, krijg je een productinformatie,<br />

recepten, of zie je zijn naw-gegevens. Een<br />

link naar een trailer van een speelfilm,<br />

of een link naar de openingstijden van<br />

een winkel zijn ook leuke mogelijkheden.<br />

Heeft iemand zijn naw-gegevens gecodeerd<br />

in zo’n QRcode, kun je deze meteen<br />

opnemen als V-card of in Twitter en<br />

Facebook.<br />

Ook een QRcode te drukken op een T-shirt,<br />

stropdas, koffiemok, sticker, briefpapier en<br />

een poster, noem maar op, is een mooie<br />

mogelijk voor het bedrijfsleven.<br />

Welke app om te scannen?<br />

In de iTunes store zijn meerdere Apps te<br />

vinden die QRcode kunnen vertalen in<br />

leesbare informatie. Tik bij zoek: QR, QRcode<br />

of QRreader in, Apps genoeg.<br />

Zelf gebruik ik de App: i-nigma en Qrafter,<br />

zowel op de iPhone als de iPad2, het gebruik<br />

is simpel. Start de App op je mobiel,<br />

deze activeert de camera, richt de camera<br />

op de QRcode, na herkenning en vertaling<br />

van de QRcode, zie je de betreffende<br />

informatie.<br />

Hoe maak je zelf een QRcode?<br />

Zelf een QRcode is redelijk eenvoudig.<br />

Er zijn voldoende websites die je hierbij<br />

assisteren. Hier een aantal van deze<br />

sites (stand sep 2011) die ik heb getest en<br />

ze zijn qua functionaliteit eenvoudig te<br />

gebruiken.<br />

goqr.me (hier heb je de mogelijkheid om<br />

de afmetingen en de kleuren van je QRcode<br />

aan te passen<br />

i-nigma.com (deze is ook de leverancier<br />

van de App i-nigma)<br />

qrcode.nu<br />

Samenvatting<br />

Scannen van QRcode’s met behulp van<br />

een mobiele telefoon met camera en<br />

Internet-verbinding. Een App op de mobiel<br />

die de QRcode kan scannen en vertalen in<br />

leesbare informatie.<br />

Makkelijk in gebruik voor bedrijven en<br />

particulieren. De mogelijkheden van de<br />

QRcode zijn legio, en de ontwikkelaars van<br />

Apps staan niet stil.<br />

Dat in de komende periode het gebruik<br />

van van QRcodes zal toenemen op welk<br />

gebied dan ook, staat m.i. wel vast! Hou<br />

het in de gaten. Let wel, mijn artikel over<br />

deze QRcodes is van eind september 2011,<br />

dus er zullen veel gebruiksmogelijk heden,<br />

technieken en Apps zijn bijgekomen.<br />

■ ■ ■<br />

[Vervolg van RapidWeaver pag. 23]<br />

bij dit soort aankopen bij mij altijd inspraak.<br />

Is Rapidweaver het alternatief voor iWeb?<br />

Ja en nee. Ik vind het een heel fijn programma<br />

dat ook prachtig werkt en veelzijdig<br />

is toe te passen. Er is alleen iets mis<br />

met de prijs/pretverhouding. Het programma<br />

kost standaard ruim 60 euro en met<br />

Blocks, de eigenlijk noodzakelijke plug in,<br />

ruim 80. Dat is meer dan iLife.<br />

Blocks had standaard ingebouwd moeten<br />

zijn wat mij betreft, dan was de prijs acceptabel<br />

geweest. Het liefste had ik gezien<br />

dat Apple dit programma had gekocht en<br />

meegeleverd met iLife. maar dat valt niet<br />

te verwachten. Het neemt niet weg dat ik<br />

heel graag met Rapidweaver werk en er eigenlijk<br />

alles mee kan maken wat ik wil.<br />

De leercurve is gering, ook als je nooit<br />

een website hebt gemaakt dan biedt<br />

Rapidweaver bijna alles wat je nodig hebt.<br />

Binnen een uur heeft iedereen een mooie<br />

site online. Verkrijgbaar in de Appstore.<br />

■ ■ ■<br />

24 25


De mooiste manier om winst te boeken.<br />

Beschikbare modules<br />

Men kan dan eerst b.v. met<br />

Hulpprogramma’s>Schijfhulpprogramma<br />

de disk omzetten naar dmg-formaat<br />

Daarna kan men op verschillende manie-<br />

Bedrijfssoftware<br />

Financiële administratie • • • •<br />

BTW aangifte & Auditfile • • • •<br />

Relatiebeheer • • • •<br />

Agendabeheer • • •<br />

Digitaal archief • • •<br />

Urenregistratie • • •<br />

Facturering • • •<br />

Offerte administratie • • •<br />

Verkooporder administratie • • •<br />

Inkooporder administratie • •<br />

Voorraad administratie • •<br />

Project administratie • •<br />

Personeel administratie • •<br />

Workflow & CRM • •<br />

Planning • •<br />

Logistieke administratie •<br />

Productie administratie •<br />

Service administratie •<br />

Crystal Reports integratie •<br />

en nog ± 30 modules... •<br />

Dagelijks werken meer dan 5.500 gebruikers op Windows en Apple computers in kleine en grote<br />

organisaties met onze administratieve software. Wij bieden onze relaties zowel standaard als maatwerk<br />

oplossingen en leggen daarbij de nadruk op de kwaliteit en gebruikersvriendelijkheid. Inventive is al meer<br />

dan 20 jaar succesvol omdat wij zelf softwarepakketten ontwikkelen, implementeren en ondersteunen<br />

met gekwalificeerde medewerkers, die worden opgeleid en getraind door Inventive Academy.<br />

Dit opleidingsinstituut verzorgt ook alle producttrainingen voor iProfit, iProfit MKB en iPower in Rijswijk.<br />

Desgewenst kunt u deze training volgen in onze mobiele trainingsfaciliteit wanneer deze bij u in de<br />

buurt is. Dat scheelt u niet alleen reistijd, maar ook tijd bij het inrichten en gebruik van uw administratie!<br />

Meer informatie omtrent Inventive en onze volledige<br />

programmatuurlijn kunt u vinden op www.inventive.nl<br />

Telefoon 070-336 80 80 E-mail info@inventive.nl Internet www.inventive.nl<br />

MAC OS X OP WINDOWS PC<br />

De beroemde literatuurwetenschapper<br />

en semioticus Umberto Eco van de<br />

universiteit van Bologna en de schrijver<br />

van o.a. de bestseller ‘De naam van<br />

de roos’ zei ooit eens in de 90-er jaren<br />

hoe hij de verschillen tussen DOS en<br />

Macintosh zag. Je kon volgens hem beide<br />

systemen vergelijken met verschillende<br />

geloofsmodaliteiten.<br />

Zo vond hij Macintosh veel weg hebben<br />

van het katholieke geloof, omdat het<br />

relaxter en vlotter in het gebruik was dan<br />

DOS, dat hij meer overeenkomsten vond<br />

hebben met het protestantisme, omdat<br />

het starder in het gebruik was. Inmiddels<br />

is ook Windows ten opzichte van DOS wel<br />

veel gebruiksvriendelijker geworden, maar<br />

de verschillen met Macintosh zijn er nog<br />

steeds.<br />

Ik moet zeggen, dat die gebruikersverschillen<br />

inderdaad des te duidelijker aan<br />

het licht traden bij het experimenteren<br />

met het emuleren van Mac OS op mijn<br />

Windows Netbook. Zo makkelijk als ik<br />

destijds Windows XP op mijn iMac kon<br />

installeren zo moeizaam met veel ‘trial<br />

and error’ ging het omgekeerd. Maar de<br />

eerlijkheid gebiedt me te zeggen, dat dat<br />

zeker ook wel mede zal samenhangen met<br />

het feit, dat ik veel meer georiënteerd ben<br />

op de Mac dan op de PC.<br />

Voorbereiding<br />

Destijds schreef ik al in KM 29/1 van maart<br />

2011 over de installatie van Mac OS Classic<br />

8.6 op mijn Netbook. Evenwel was het niet<br />

mogelijk met SheepShaver Mac OS X te<br />

gebruiken. Er zijn verschillende andere<br />

mogelijkheden om dat mogelijk te maken.<br />

Ik beperk me hier tot het PearPC project,<br />

dat bij mijn weten nog steeds in ontwikkeling<br />

is en geschikt is voor ppc-versies<br />

van Mac OS X 10.2 Jaguar, Mac OS X 10.3<br />

Panther en Mac OS X 10.4 Tiger.<br />

HANS JAGTENBERG<br />

Waarin bestond nu voor mij de trial?<br />

Welnu, ik wilde aanvankelijk proberen<br />

mijn installatiedisk van Mac OS X 10.3<br />

Panther te gebruiken, die ik eerst had omgezet<br />

naar een iso-bestand. Maar hoewel<br />

de installatie ervan wel slaagde bleef het<br />

systeem hangen.<br />

Ik heb dankbaar gebruik gemaakt van<br />

Engelstalige informatie op het internet.<br />

Met name de site: http://www.emaculation.com/doku.php/pearpc_setup<br />

heeft<br />

mij grote diensten bewezen.<br />

Wanneer we naar die site gaan, lezen we<br />

dat voor de opzet van het emulatieprogramma<br />

verschillende bestanden eerst<br />

moeten worden geïnstalleerd. Namelijk:<br />

1. Pearpc 4.0 of 5.0, 2. Pearpc Control<br />

Panel, 3. een 6GB grote lege img-schijf<br />

en 4. een MAC OS X iso-bestand van een<br />

installatiedisk<br />

Hoe ben ik te werk gegaan?<br />

ad1. Eerst ging ik naar de downloadsite<br />

van PearPC: http://pearpc.sourceforge.<br />

net/downloads.html en downloadde ik<br />

de allerlaatste releases van 13.7.2011: dus<br />

pearpc-05.tar.bz2, pearpc-05.tar.gz, en last<br />

but not least pearpc-05-win32-jitc.zip<br />

ad2. Vervolgens ging ik weer terug naar de<br />

oorspronkelijke site: ‘Setting up PearPC for<br />

Windows’ en klikte ik op de naam ‘PearPC<br />

Control Panel’. Daarmee werd de download<br />

van het bestand ingezet.<br />

ad3. Daarna klikte ik op de naam ‘6 GB<br />

disk image’ waarna de download begon.<br />

ad4. Als men een installatiedvd/cd van<br />

Mac OS X heeft, moet men die eerst converteren<br />

naar een iso-formaat.<br />

26 27


en het dmg-formaat omzetten naar isoformaat.<br />

Ik gebruikte daartoe het gratis<br />

programma ‘AnyToISO’. Via mijn draadloze<br />

netwerkverbinding bracht ik tenslotte dat<br />

3 GB grote ISO-bestand over naar mijn<br />

Windows Netbook, nadat ik het eerst als<br />

zip-bestand gecomprimeerd had.<br />

Ik gebruik hier als voorbeeld de installatie<br />

van Mac OS X 10.4 Tiger, maar men kan dit<br />

ook proberen voor Panther en Jaguar.<br />

De voorbereidingen voor de installatie van<br />

Mac OS op mijn Windows Netbook<br />

1. Eerst maakte ik een map in de C-schijf<br />

en noemde die ‘pearpc’.<br />

2. Vervolgens decomprimeerde ik de drie<br />

PearPC- bestanden en deed de inhoud<br />

ervan in de lege ‘pearpc’-map.<br />

3. Daarna decomprimeerde ik de PearPC<br />

Control Panel en liet de Installer zijn<br />

werk doen. Een alias verscheen vervolgens<br />

op het bureaublad.<br />

4. Het nog lege 28 kb kleine diskimage<br />

bestand plaatste ik in de D-schijf, omdat<br />

ik daar veel schijfruimte heb. Het<br />

decomprimeren ervan duurt ongeveer<br />

5 minuten, maar dan is dit bestand<br />

dan ook uitgegroeid tot 6 gb.<br />

5. Ook het enkele gigabytes grote gecomprimeerde<br />

iso-bestand met het Mac<br />

OS-installatieprogramma plaatste ik<br />

in de D-schijf en decomprimeerde het.<br />

6. Nu moet de brug van Windows naar<br />

Mac OS gecreëerd worden via het<br />

PearPC-programma. Dit doen we door<br />

een configuratiebestand te maken met<br />

behulp van de PearPC Control Panel.<br />

Open de alias van de PearPC Control<br />

Panel op het bureaublad.<br />

7. Klik in het menu op het eerste fileicoontje<br />

onder ‘File’.<br />

8. Een nieuw venster verschijnt ‘Create<br />

New Configuration File’. Klik onderaan<br />

rechts op de knop ‘Continue’<br />

9. Er verschijnt weer een nieuw venster.<br />

Controleer of de radioknop voor het<br />

Mac-icoontje is geselecteerd. Vul nu<br />

achter ‘Location of PearPC’ door middel<br />

van de Browse-knop de plaats in,<br />

waar het groene peersymbool gesitueerd<br />

is. Dat is dus in de map ‘PearPC<br />

op de C-schijf. Selecteer het peersymbool<br />

en klik op’Open’. In het venster<br />

achter ‘Location of PearPC staat nu: C:\<br />

pearpc\ppc.exe<br />

10. Vul nu achter ‘Location of image to<br />

use’ met behulp van de Browse-knop<br />

de locatie van het 6 gb img-bestand<br />

in. Ik had dat in de D-schijf geplaatst,<br />

zodat er nu staat: D:\macosx_6gb\<br />

macosx_6gb.img. Verder moet in het<br />

venster daarnaast rechts ingevuld<br />

staan ‘Hard Drive’<br />

11. Vervolgens bepalen we de hoeveelheid<br />

geheugen. Ik zette de wijzer op de<br />

laatste stand: 1024MB<br />

12. Klik nu onderaan rechts op de knop<br />

‘Continue>>’. er verschijnt weer een<br />

nieuw venster, waarbij al enkele<br />

vensters ingevuld zijn. Video Mode’:<br />

640x480x15; ‘Video Redraw Rate’: 60;<br />

‘Video Driver’: C:\pearpc\video.x;<br />

‘CPU PVR’:G3; ‘Mouse Grab’: F12; ‘Full<br />

Screen’: Alt+Return; ‘Change CD’:<br />

none; ‘Boot Method’: auto; ‘NVRAM’:<br />

nvram. Verder niets veranderen. Klik<br />

onderaan rechts op de knop ‘Finish>>’.<br />

N.B. Door bij ‘Boot Method’ auto te<br />

selecteren, wordt het scherm met de<br />

boot loader, waarbij je zelf je keus van<br />

booten [optie 1] moet selecteren (de<br />

1-toets klikken en Enter geven), achterwege<br />

gelaten. Bij mij bleef namelijk<br />

bij keuze van ‘select’ het programma<br />

hangen!<br />

13. Er verschijnt een nieuw venster<br />

‘Wizard Completed’. Vul nu onder<br />

‘Name of Configuration File’: een<br />

willekeurige naam in: Ik noemde hier<br />

als naam MacHans. Onder ‘Location’<br />

staat al ingevuld: c: \ppc.cfg. Klik op<br />

de knop rechts onderaan ‘Finish >>’.<br />

Er verschijnt een bijna leeg venster<br />

met bovenin het Mac-icoontje met de<br />

naam MacHans. Onderaan moeten we<br />

nog een paar vensters invullen. Eerst<br />

hokje aankruisen ‘CD-ROM device is<br />

installed’. Daarna achter ‘Location of<br />

image file’ met behulp van de Browseknop<br />

ons iso-bestand lokaliseren,<br />

selecteren en openen en automatisch<br />

Figuur 1<br />

Figuur 2<br />

Figuur 3<br />

staat nu het pad er naar toe<br />

ingevuld. We saven de gegenereerde<br />

configuratiefile met Control+S, of via<br />

het hoofdmenu.<br />

Wil men later veranderingen aanbrengen<br />

in de configuratie, klik dan op het tweede<br />

plaatje in het menu bovenin. Dit is het<br />

edit-menu.<br />

N.B. Op de voornoemde web site zijn ook<br />

afbeeldingen te zien van de verschillende<br />

vensters van de PearPC Control Panel! Hier<br />

heeft men gekozen voor de select-procedure<br />

voor het booten.<br />

De eigenlijke installatie<br />

De eigenlijke installatie kan nu beginnen<br />

1. Klik op de groene pijl in het menu<br />

2. Er verschijnt nu een grijs venster met<br />

het zo bekende apple icoontje.<br />

3. Het scherm wordt na enige tijd blauw<br />

en er wordt gevraagd de taal te selecteren.<br />

Druk daarna op de enter-toets<br />

4. Vervolgens wordt gevraagd, of een<br />

standaard-installatie uitgevoerd moet<br />

worden, of een aangepaste. Om ruimte<br />

te sparen koos ik voor een aangepaste<br />

5. Daarna begint het eigenlijke installatieproces<br />

Dit kan een tijdje duren!<br />

6. Nadat de installatie voltooid is moet<br />

weer opgestart worden. Men komt dan<br />

weer terug in het configuratievenster<br />

van de PearPC Control Panel applicatie.<br />

7. Belangrijk is nu om het pad naar het<br />

installatie iso-bestand van Mac OS te<br />

wissen, omdat men anders weer opnieuw<br />

Mac OS gaat installeren! Daartoe<br />

klikt men eerst in het menu op het<br />

tweede file icoon: de editor, zodat men<br />

nu aan de configuratie veranderingen<br />

kan aanbrengen. Ga tenslotte naar het<br />

laatste venster en wis het pad naar het<br />

iso-bestand. Laat het leeg! Haal ook<br />

het vinkje weg bij ‘CD-ROM device is<br />

installed’. [1] Bij mij werkte het programma<br />

anders niet! Dit heb ik na veel<br />

geëxperimenteer uitgevogeld.<br />

8. Als we nu op de groene pijl klikken,<br />

wordt direct contact gemaakt met<br />

het geïnstalleerde Mac OS X systeem<br />

in de img-file. Het duurde bij mij wel<br />

weer geruime tijd, eer het mac os x-<br />

bureaublad verscheen. Door F12 te<br />

toetsen krijgt men een zwart trillerig<br />

Mac-muisje.<br />

9. Als men nu het Mac OS-systeem uitzet,<br />

komt men weer in PearPC Control<br />

Panel.<br />

Gedeelde schijf:<br />

Om bestanden in Mac OS te kunnen<br />

sluizen moet men eerst een ‘Small Virtual<br />

Disk’ maken. Zie hiertoe in de PearPC<br />

28 29


Control Panel het Extra menu. Die schijf<br />

moet wel eerst weer geunmount worden<br />

alvorens Mac OS X op te starten.<br />

Het luistert vrij precies. Wat belangrijk is<br />

en niet staat in de Engelse handleiding, is<br />

dat bij het creëren van een virtual small<br />

disk men moet kiezen voor “All Files<br />

(*.*)” en niet voor “Image Files (*.img)”!<br />

Ook moet men, nadat een letter voor de<br />

virtual disk is toegewezen en men naar<br />

de C-drive gaat, eerst de nieuw gemaakte<br />

disk formatteren vanuit hoofdmenu> file><br />

format >FAT en vervolgens een willekeurige<br />

naam voor het volume kiezen. Zo koos<br />

ik SmallDsk voor mijn virtuele E-schijf, [2]<br />

die weer terug te zien is in Mac Os X. [3]<br />

Tenslotte:<br />

Pure nieuwsgierigheid bracht me ertoe te<br />

kijken, of het zou lukken een Macsysteem<br />

in een Windows-omgeving operationeel te<br />

maken. Dat is dus gelukt. Maar om er nu<br />

ook mee te werken? Het werkt allemaal<br />

toch wel vrij traag.<br />

Ook de met functietoets F12 gegenereerde<br />

mac-muis komt wat bibberig over<br />

en bevriest ook regelmatig, alsof die het<br />

helemaal niet naar zijn zin heeft in een<br />

Windows-omgeving.<br />

Systeemgegevens<br />

De gegevens van mijn Netbook: MSI U123-<br />

011EU-Intel Atom N280 / 1.66 GHz, kloksnelheid:<br />

0,99 GB, Besturingssysteem: Microsoft<br />

Windows XP Home Edition Versie 2002 SP3<br />

■ ■ ■<br />

iTunes films in<br />

nederland<br />

CORNELIS HEEREN<br />

Volstrekt geruisloos kreeg ook ons land<br />

eind september (eindelijk) de mogelijkheid<br />

om via de Apple Store films te huren of te<br />

kopen. Apple vond het zelfs niet de moeite<br />

waard om er een Hot News mailtje aan te<br />

besteden en dus werden we er eigenlijk<br />

een beetje door verrast. Van TV series overigens<br />

nog geen spoor.<br />

De films die de AppleStore ons aanbiedt<br />

zijn van goede filmhuizen als 20th<br />

Century Fox, MGM, Paramount Pictures,<br />

Universal Studios, Walt Disney en Sony. In<br />

principe komen films in de iTunes Store<br />

op dezelfde dag dat ze op DVD verschijnen<br />

en ze kunnen dan bekeken worden op de<br />

iPodTouch, iPhone, Mac of PC en op een<br />

Apple TV.<br />

€ 7.99 die je voor € 2.99 kunt huren. De<br />

duurste HD versie kost € 16.99 en wordt<br />

voor € 4.99 verhuurd. Een algemene prijsregeling<br />

is moeilijk te achterhalen en dus<br />

niet alleen de film maar ook de uitvoering<br />

kiezen en op de prijs letten.<br />

Categorien<br />

Er is keuze uit een groot aantal categorien<br />

zoals: actie/avontuur; comedy,<br />

drama, kinderen/familie, horror, science<br />

fiction, thrillers, e.a. Er is ook een categorie<br />

Nederlands ondertiteld, waarmee ook<br />

duidelijk moge zijn dat de meest films<br />

niet (NL) ondertiteld zijn. Bij het bekijken<br />

van het aanbod aan films kan je vaak ook<br />

de trailer afspelen.<br />

Natuurlijk zijn er veel films bij die bijna<br />

maandelijks vooral door de commerciële<br />

TV zenders in de pauzes tussen de reclameblokken<br />

vertoond worden en die kan<br />

je nu wel zonder al die boodschappen in<br />

de Apple Store huren of kopen.<br />

Systeemeisen<br />

Om films op een Mac te huren is iTunes<br />

10 of hoger nodig. Met iOS 3.1.3 doe je<br />

het op een iPhone, iPad, of iPod touch, en<br />

een Apple TV moet daarvoor op versie<br />

2.0 of hoger draaien. Films in HD kwaliteit<br />

kan je op de Mac, iPhone 4, iPad, iPod<br />

touch (4e generatie) en Apple TV huren/<br />

kopen en bekijken.<br />

In de praktijk<br />

Mede omdat ik net mijn account gespekt<br />

had met enkele HEMA iTunes cadeaukaarten,<br />

kon ik het natuurlijk niet laten<br />

om een film te huren en te zien hoe<br />

dat gaat en hoe die film er dan uitziet<br />

op de iMac en de (Apple)TV. Ik koos na<br />

enig zoeken Toy Story 2 wat me wel een<br />

aardige test leek. De koopprijs van deze<br />

film in de iTunes Store is € 16.99 (HD) en<br />

€ 13.99 gewoon.<br />

Ter vergelijking keek ik even bij Bol.<br />

com waar deze film op blue-ray in de<br />

najaarsopruiming van € 29.99 voor €<br />

16.99 verkocht wordt. De DVD uitvoering<br />

echter ging van € 24.99 naar € 22.99 .Ik<br />

ben daarom van plan de HD uitvoering<br />

voor € 3.99 te huren en kan die prijs niet<br />

meer vergelijken met de tarieven in de<br />

plaatselijke videoshop omdat die er niet<br />

meer is.<br />

In de gegevens van de film las ik dat de<br />

HD versie 2.87 GB groot is, met Audio<br />

Dolby 5.1 (Nederlands) d.w.z. nagesynchroniseerd<br />

is. Om het werk aan KM 29/4<br />

niet te onderbreken voor een bezoek aan<br />

mijn Apple TV thuisbioscoop, houdt u het<br />

verhaal en hou ik deze film nog tegoed.<br />

Per slot van rekening kan ik hem nog 29<br />

dagen laten wachten. ■ ■ ■<br />

Een gehuurde film wordt na betaling direct<br />

gedownload naar iTunes of AppleTV en<br />

kan onmiddellijk bekeken worden. Doe je<br />

dat niet meteen, dan heb je 30 dagen om<br />

de vertoning te starten. Voor ‘n eenmaal<br />

begonnen filmvertoning heb je daarna 48<br />

uur om hem af te kijken of om de film nog<br />

een paar keer ‘af te draaien’.<br />

Kopen of huren<br />

Men kan de meeste films huren of kopen<br />

en betalen met een iTunes account. De<br />

prijzen in Nederland variëren nogal naar<br />

gelang het een oude- of een nieuwe film<br />

is, of het een originele versie is of niet; de<br />

HD uitvoering is duurder. Voor zover ik<br />

kon nagaan kost de goedkoopste koopfilm<br />

30 31


ij iCentre<br />

33


APPLEDAG<br />

APPLEDAG<br />

10 DECEMBER 2011<br />

HANDELAREN & ADVERTEERDERS<br />

ROUTEBESCHRIJVING naar W.F. WITTE CENTRUM<br />

Vanuit AMSTERDAM: neem de A2 richting Utrecht, dan afrit Maarssen en de N230<br />

volgen tot de A27 (Hilversum-Breda). Neem afrit richting Breda en vervolgens afrit<br />

30 (Veemarkt-De Bilt), Onder aan deze afrit linksaf richting De Bilt gaan. Volg deze<br />

weg (Biltse Rading) tot de eerste verkeerslichten. Ga rechts af (Blauwkapelseweg)<br />

en na 150 meter linksaf (Alfred Nobellaan). Deze weg blijven volgen. Na ± 500 meter<br />

ziet u links het Cultureel Centrum H.F. Witte.<br />

Vanuit ARNHEM: neem de A12 richting Utrecht. Neem bij knooppunt Lunetten de<br />

A27 richting Hilversum en bij knooppunt Rijnsweerd de A27 richting Hilversum,<br />

Kort hierna afrit 30 (Veemarkt-De Bilt), Onder aan deze afrit linksaf richting De<br />

Bilt gaan. Volg deze weg (Biltse Rading) tot de eerste verkeerslichten. Ga rechts af<br />

(Blauwkapelseweg) en na 150 meter linksaf (Alfred Nobellaan). Deze weg blijven<br />

volgen. Na ± 500 meter ziet u links het H.F. Witte Centrum.<br />

Vanuit BREDA: neem de A27 richting Utrecht. Bij knooppunt Rijnsweerd op de A27<br />

neemt u afrit 30 (Veemarkt-De Bilt), onder aan de afrit gaat u rechtsaf richting De<br />

Bilt. U volgt de weg (Biltse Rading) tot aan de eerste verkeerslichten, hier gaat u<br />

rechts af (Blauwkapelseweg). Na 150 meter linksaf (Alfred Nobellaan), deze blijft u<br />

volgen; na ongeveer 500 meter ziet u aan uw linkerzijde het Centrum H.F. Witte.<br />

Per OPENBAAR VERVOER is het H.F. Witte Centrum te bereiken met buslijn 77 van<br />

Connexxion.Deze rijdt van Nieuwegein naar NS-station Bilthoven via Utrecht NScentraalstation.<br />

Uitstappen in<br />

De Bilt bij de Alfred Nobellaan<br />

of de Hessenweg en dan nog 5<br />

minuten lopen.<br />

Op de WEBSITE<br />

http://www.hfwitte.nl/<br />

staat onder de menuknop<br />

“Route” zeer uitgebreide<br />

reisinfo.<br />

Arca<br />

Printersupplies<br />

Plaza 11-e 4782 SL Moerdijk (Ind.)<br />

Tel.+31-(0)168-380908<br />

Fax.+31-(0)168-380910<br />

Mob: 06 - 51497209<br />

Email: shop@arca-nl.nl<br />

D-MAC<br />

Voor soft- & hardware<br />

Tel. 06-250 64 324<br />

Email: d.mac@worldmail.nl<br />

Noadis<br />

Software<br />

Herungerstraat 16<br />

5911 AL Venlo<br />

Tel./Fax. 077-352 22<br />

Email: info@noadis.nl<br />

www.noadis.nl<br />

Seagull<br />

Advies & assistentie<br />

Korze 23, 5504 ML Veldhoven<br />

Tel.040-230 14 50 Fax.040-230 14 51<br />

GSM:06-461 84 470<br />

Email: seagull@apple4you.nl<br />

www.apple4you.nl<br />

APPLE BENELUX<br />

CD & E<br />

Distribution Europe<br />

Amstelveen<br />

www.cd-e.com<br />

iCENTRE<br />

T. 0251-314014<br />

F. 0251-319436<br />

Amsterdam<br />

Prins Hendrikkade 26<br />

(tegenover Centraal<br />

Station)<br />

Alkmaar<br />

Payglop 20<br />

(nabij V & D)<br />

Haarlem<br />

Grote Markt 5<br />

(naast Mac Donalds)<br />

Uitgeest,<br />

Westerwerf 9a<br />

(achter Bob’s)<br />

INVENTIVE<br />

SYSTEMS B.V.<br />

Postbus 1092<br />

2280 CB Rijswijk<br />

T. 070-3368080<br />

E. info@inventive.nl<br />

www.inventive.nl<br />

MACCARE<br />

Van Kinsbergenstraat<br />

41<br />

1057 PL Amsterdam<br />

T. 020-6832138<br />

care@maccare.nl<br />

MACPARTNERS<br />

J.Bijzerweg 20<br />

3446 CR Woerden<br />

T. 0348-485265<br />

F. 0348-485266<br />

www.mc-partners.nl<br />

DAYLITEXPERT<br />

info@daylitexpert.nl<br />

T. 085-7844404<br />

ADRES<br />

H.F. Witte Centrum<br />

Henri Dunantplein 4<br />

3731 CL De Bilt<br />

34 35


APPLEDAG<br />

APPLEDAG<br />

Appledagen in 2012<br />

PROGRAMMA APPLEDAG<br />

ONDER VOORBEHOUD<br />

DOEDE BOOMSMA, LEZINGENCOÖRDINATOR<br />

■ 7 APRIL<br />

■ 15 SEPTEMBER<br />

■ 8 DECEMBER<br />

Eventuele wijzigingen staan op http:// www.klokhuis.nl/<br />

Stichting <strong>Klokhuis</strong> biedt een breed<br />

scala aan cursussen, lezingen en<br />

workshops, opgedeeld in vier blokken.<br />

Ieder deel duurt 45 minuten met<br />

15 minuten tijd voor vragen. Indien<br />

nodig is er 15 minuten uitlooptijd en<br />

15 minuten wisseltijd.<br />

Deelname is gratis voor donateurs.<br />

Zelf een voordracht houden, meewerken<br />

of suggesties indienen? Mail<br />

naar dboomsma@klokhuis.nl.<br />

Voor zaalindeling etc kijk svp op:<br />

www.klokhuis.nl/appledag/ en volg<br />

@ <strong>Klokhuis</strong>NL op Twitter!<br />

Updaten van een huidige systeemversie<br />

naar Mac OS 10.7 Handige functies<br />

en foefjes zoals Snelle weergave,<br />

Time machine, Spaces & Expose en de<br />

Finder.<br />

Vragen of wensen kunnen bij de<br />

aanmelding worden ingediend. Er is<br />

plaats voor een beperkt aantal deelnemers<br />

in verband met het aantal<br />

lescomputers, Inschrijven kan via<br />

e-mail aan info@klokhuis.nl o.v.v.<br />

Cursus Mac OS X beginners.<br />

10.15 – 11.15u: Final Cut Pro / Express<br />

■ ■ ■ BLOK 1<br />

10.15 – 11.30u: Cursus OS 10.7 voor<br />

beginners op een <strong>Klokhuis</strong> Mac<br />

Door Pieter Hanegraaf<br />

De komende AppleDag wordt de<br />

cursus Mac OS X op een tiental iMacs<br />

weer door Pieter verzorgd. Vaste onderwerpen<br />

zijn:<br />

Door Peter Bouw & Henk van Kuijk<br />

Final Cut Pro/ Express zijn voor de<br />

serieuze videobewerkers op de Mac,<br />

maar niet minder interessant voor<br />

de amateur. Ditmaal laat Peter Bouw<br />

zien hoe je verschillende bestandsstructuren<br />

en formaten kunt binnenhalen<br />

en bewerken. Henk zal aansluitend<br />

nog kort ingaan op de integratie<br />

met Photoshop, om stilstaande<br />

beelden binnen te halen, of beelden<br />

te bewerken.<br />

36 37


APPLEDAG<br />

APPLEDAG<br />

10.15 – 11.15u: Garageband<br />

Door Stefan Menningh & Nathalie<br />

Menningh<br />

Muziek-kennis is volgens Apple niet nodig<br />

om met Garageband te werken. Deze<br />

interactieve demo/lezing over Garageband<br />

is voor beginners. Er wordt behandeld<br />

hoe je zonder instrumenten met ‘Magic<br />

Garageband’ een nummer kunt opbouwen.<br />

En verder het werken met Loops, het mengpaneel,<br />

effecten als galm of echo toevoegen,<br />

instrumenten aansluiten en eigen muziek<br />

registreren, interactieve instructievideo’s uit<br />

de leswinkel, de koppeling met iTunes en<br />

tot slot Garageband op de iPad.<br />

10.15 – 11.15u: Time Machine voor<br />

gevorderden<br />

Door Guy van der Kolk<br />

Als het goed is maakt een ieder van u zo<br />

regelmatig mogelijk back-ups, ongeacht de<br />

manier waarop u dat doet. Misschien doet<br />

u het via Time machine, of maakt u gebruik<br />

van Carbon Copy Cloner of SuperDuper.<br />

Maar wat als het mis gaat? Uiteraard kunt<br />

u een totale back-up terugzetten, maar stel<br />

dat je alleen maar op zoek bent naar net die<br />

specifieke instelling van een programma.<br />

Of wellicht wilt u de bookmarks van Safari<br />

terugzetten. Misschien wilt u een schone<br />

installatie doen en ervoor zorgen dat echt<br />

alleen het hoognodige teruggezet wordt..<br />

In deze sessie zal Guy u laten zien dat één<br />

en ander relatief makkelijk te realiseren<br />

is. Hij geeft u aan de hand van een aantal<br />

praktijkvoorbeelden de totale controle over<br />

uw Mac. U zult zien dat Mac OS X (ongeacht<br />

de versie) heel logisch is ingedeeld, en dat<br />

u met het volste vertrouwen in uw bibliotheek<br />

kunt rondstruinen.<br />

■ ■ ■ BLOK 2<br />

11.45 – 14.15u: Cursus algemeen Macgebruik<br />

voor beginners<br />

Door Marcel Bos<br />

De wijze waarop Marcel uitleg geeft over<br />

computers, kenmerkt zich door zijn rustige<br />

en uitgebreide uitleg bij de meest basale<br />

zaken. Heeft u moeite om uw Mac te doorgronden,<br />

begrijpt u bepaalde onderdelen<br />

van uw Mac niet? Dan is deze cursus voor<br />

u! Gedurende ca. 3? uur neemt u deel aan<br />

deze aangename cursus, die toegankelijk is<br />

voor ca. 6 personen. Inschrijven kan via een<br />

e-mail aan info@klokhuis.nl o.v.v. Cursus<br />

Macgebruik voor beginners.<br />

11.30 – 12.30u: Veiligheid op de Mac<br />

Door Guy van der Kolk<br />

Het aantal bedrijven dat diensten aanbied<br />

via het internet groeit alsmaar. Maar daarbij<br />

ontstaat ook een ander probleem: hoe houd<br />

ik mijn virtuele leven veilig? En is dat internetbankieren<br />

echt zo veilig?<br />

In deze sessie laat hij jullie zien waar je<br />

allemaal op moet letten als het om veilig<br />

gebruik van de computer gaat. Niet zozeer<br />

antivirussoftware, maar gezond verstand<br />

voert de boventoon. Hij zal voorbeelden<br />

laten zien van malafide mails en een softwarepakket<br />

bespreken (1Password) welke<br />

het maken en bewaren van wachtwoorden<br />

veel makkelijker maakt.<br />

11.30 – 11.30u: Maak kennis met FileMaker<br />

Go 1.2 (Jachtkamer)<br />

Door Ive Defaix<br />

Bekijk, bewerk en zoek uw FileMaker Prorecords<br />

op uw iPhone of iPad met FileMaker<br />

Go. U krijgt onmiddellijke toegang tot een<br />

FileMaker Pro database gehost op FileMaker<br />

Server of FileMaker Pro, of kopieer de database<br />

naar FileMaker Go. Gedurende deze<br />

sessie leert u hoe u toegang kunt krijgen tot<br />

uw FileMaker Pro databases waar u ook gaat<br />

met uw iPhone of iPad dankzij FileMaker<br />

Go. Wij zullen u ook een overzicht geven<br />

van de overeenkomsten en verschillen met<br />

FileMaker Pro, en ook tips om uw databases<br />

te ontwikkelen en te gebruiken op uw<br />

iPhone en iPad.<br />

11.30 – 12.30u: Cursus OS X voor<br />

gevorderden<br />

Door Richard IJzermans<br />

Eigenlijk is de Mac één groot handig apparaat.<br />

Veel programma’s zijn verweven met<br />

OS X, en daarom is een gedegen kennis van<br />

het Mac besturingssysteem zeer handig. In<br />

deze cursus legt Richard (van www.appletips.nl)<br />

de lat wat hoger. Hij komt met tips<br />

voor een gevorderd Macniveau.<br />

■ ■ ■ BLOK 3<br />

13.00 – 14.00u: Keynote: hoe bouw ik een<br />

presentatie op?<br />

Door Sip Ham-Coltof<br />

Deze keer bouwt Sip een presentatie op<br />

rond een al bestaande diavoorstelling over<br />

de Oostvaardersplassen. Behandeld wordt:<br />

Hoe maak ik een diapresentatie? Welke<br />

leuke effecten kan ik inbouwen? Hoe kun je<br />

foto’s er als een film laten uitzien? Hoe voeg<br />

ik tekst toe aan een dia? Hoe kan ik onder<br />

de gehele diashow een Soundtrack maken?<br />

Hoe kan ik de voorstelling exporteren (inclusief<br />

de Soundtrack) om deze voorstelling<br />

te tonen in een Windows omgeving?<br />

Als er tijd over is: hoe ziet een Diashow van<br />

ca. 10 minuten eruit als hij helemaal af is!<br />

38 39


APPLEDAG<br />

APPLEDAG<br />

13.00 – 14.00u: Hyperstudio<br />

Door Tom Prins<br />

Het zogenaamde ‘hyperen’ was heel populair<br />

in de begintijd van de Macintosh en de<br />

inmiddels antieke Apple //GS. Bekendste<br />

voorbeelden daarvan waren Hypercard,<br />

Supercard en Hyperstudio. Dit laatste programma<br />

leeft nog volop en heeft als grote<br />

voordeel dat je met hele eenvoudige middelen<br />

fraaie ‘programma’s’ kunt maken zonder<br />

ook maar een regel te programmeren.<br />

Hyperstudio is helemaal aan de moderne<br />

tijd aangepast en heerlijk om te gebruiken.<br />

Het is enerzijds krachtig en anderszins<br />

kinderlijk eenvoudig. Iedereen kan tekst,<br />

plaatjes, films, geluiden en zaken op het<br />

Internet met elkaar combineren.<br />

13.00 – 14.00u: Cursus OS X voor beginners<br />

Door Richard IJzermans<br />

De goeroe van www.appletips.nl kennen we<br />

wellicht al van zijn website boordevol tips.<br />

Deze zijn zeer toegankelijk voor velerlei<br />

niveaus. Naast zijn cursus voor gevorderden,<br />

verzorgt Richard ook deze cursus voor<br />

beginners.<br />

■ ■ ■ BLOK 4<br />

14.30 – 15.30u: Snagit & Camtasia<br />

Door Edward van der Spil<br />

Met Snagit maak je eenvoudig een schermafbeelding,<br />

om deze vervolgens in een<br />

handomdraai naar eigen wens aan te<br />

passen (bijvoorbeeld met een pijltje en<br />

notitie erbij) en deze te delen met anderen.<br />

Camtasia doet ongeveer hetzelfde, maar<br />

neemt een schermvideo op. Ook deze is na<br />

afloop te bewerken. Reuze handig als je iets<br />

eenmalig wilt voordoen, om vervolgens met<br />

anderen te delen.<br />

14.30 – 15.30u: iPhoto<br />

Door Jaap Cost Budde<br />

iPhoto heeft een aantal updates gehad,<br />

waarover Jaap in ons magazine al heeft geschreven.<br />

Hoe zit het nu precies met iPhoto?<br />

Wat moet je wel en wat niet doen? Moet<br />

je wel updaten naar de laatste versie? Als<br />

iemand veel van iPhoto weet, dan is Jaap<br />

het wel.<br />

14.30 – 15.30u: Workshop Filemaker Pro<br />

Door Hans Besjes<br />

De gebruikelijke workshop waarin vragen<br />

over het database programma FileMaker Pro<br />

behandeld worden, die door de deelnemers<br />

zelf aangedragen worden. Wilt u bestanden<br />

meebrengen dan kan dit op CD, DVD<br />

of USB-stick. Bestanden en vragen kunt u<br />

tot de vrijdag voor de AppleDag ook mailen<br />

naar besjes@mac.com.<br />

14.30 – 15.30u: Aan de slag met Twitter voor<br />

beginners<br />

Door Guy van der Kolk<br />

Laten we er niet omheen draaien: Twitter is<br />

er, en voorlopig gaat het niet weg. Het is een<br />

heel makkelijk medium met als voordeel<br />

dat je op een beknopte manier op de hoogte<br />

gehouden wordt van de laatste nieuwtjes.<br />

Ook als <strong>Klokhuis</strong> zijn we blij met Twitter,<br />

aangezien het ons in staat stelt om plotselingen<br />

veranderingen te melden.<br />

In deze sessie zal Guy u laten zien hoe u<br />

een Twitteraccount aanmaakt, hoe u mensen<br />

kunt volgen en welke programma’s u<br />

kunt gebruiken om Tweets te lezen. Guy<br />

legt uit wat een #hashtag is en hoe u die<br />

kunt gebruiken. Zelfs al gebruikt u Twitter<br />

alleen om op de hoogte te blijven van<br />

<strong>Klokhuis</strong>nieuws, deze sessie wilt u niet missen!<br />

■ ■ ■<br />

Notities<br />

...........................................................<br />

...........................................................<br />

...........................................................<br />

...........................................................<br />

...........................................................<br />

...........................................................<br />

...........................................................<br />

...........................................................<br />

...........................................................<br />

...........................................................<br />

...........................................................<br />

...........................................................<br />

...........................................................<br />

...........................................................<br />

...........................................................<br />

...........................................................<br />

...........................................................<br />

...........................................................<br />

...........................................................<br />

...........................................................<br />

...........................................................<br />

...........................................................<br />

...........................................................<br />

...........................................................<br />

...........................................................<br />

...........................................................<br />

...........................................................<br />

...........................................................<br />

...........................................................<br />

40 41


HET BEWERKEN VAN FOTO’S IN IPHOTO<br />

JAAP COST BUDDE<br />

MacCare Reparaties<br />

Heeft U een storing en komt U er zelf niet meer<br />

uit ? Dan kan MacCare U helpen. Wij repareren snel<br />

& vakkundig. Ons personeel is door Apple gecertificeerd.<br />

Voor € 40,- stellen wij een diagnose en<br />

voorzien U van een eerlijk advies. Indien reparatie<br />

niet meer mogelijk is, kunt U bij<br />

MacCare ook terecht voor een nieuwe Mac.<br />

Uiteraard zijn er ook mogelijkheden om Uw<br />

data veilig te stellen of over te zetten naar<br />

een nieuwe Mac.<br />

Om te beginnen breng ik nog even in<br />

herinnering, dat ik werk met iPhoto<br />

versie 8.1.2, omdat de laatste een aantal<br />

wijzigingen heeft ingebracht waar ik het<br />

absoluut niet mee eens ben. In een van<br />

de vorige artikelen heb ik al uitgebreid<br />

uit de doeken gedaan hoe je met hulp<br />

van iPhoto librarymanager een eventueel<br />

hogere library terug kan brengen naar de<br />

versie voor 8.<br />

Dit keer wil ik dus met jullie gaan kijken<br />

hoe je nou een foto kan bewerken in iPhoto<br />

en wat de mogelijkheden inhouden.<br />

Daarbij moet je je realiseren, dat ik in<br />

de voorkeuren heb aangegeven dat ik<br />

de foto wil bewerken in schermvullende<br />

uitvoering<br />

.<br />

Ik besluit om er een vierkante foto van te<br />

maken.<br />

Ik dubbelklik op de foto in iPhoto en krijg<br />

dan een schermvullend beeld met aan de<br />

onderkant (als ik daarheen ga met mijn<br />

muis) de menubalk die boven aan deze<br />

pagina, boven mijn foto staat.<br />

MacCare heeft een Mac voor elke beurs:<br />

Wij hebben regelmatig occasions met 3 maanden<br />

garantie, zoals:<br />

iMac 400 DV,10 GB,192 MB, DVD € 175,-<br />

iMac 700 Flat Panel,40 GB,256 MB,Combo € 669,-<br />

iMac 800 Flat Panel,60 GB,768 MB,SD € 769,-<br />

Onze prijzen zijn excl. 19% BTW<br />

020-6832138 • care@maccare.nl<br />

www.maccare.nl<br />

apple<br />

Geautoriseerde Apple Reseller<br />

(hier staat dat ik foto’s open in Aperture.<br />

Bij jullie staat er mogelijk iPhoto. In<br />

Aperture kan je nog veel meer en vooral<br />

met Raw bestanden, maar dat is een heel<br />

ander verhaal. (Volgende keer)<br />

Laten we een willekeurige foto van mij<br />

bekijken: Natuurlijk is dit een veel grotere<br />

foto. Hier is hij verkleind voor het<br />

<strong>Klokhuis</strong> <strong>Magazine</strong>. Als ik hem zie, zitten<br />

er een aantal mij storende elementen in.<br />

“Roteer”, “maak recht”, “rode ogen” wijzen<br />

zichzelf, al is ook daar nog wel wat van te<br />

zeggen. Effecten zijn speelmogelijkheden<br />

om een foto op te leuken, maar die gebruik<br />

ik eigenlijk nooit. Speel er maar eens<br />

mee. “Pas aan” komt zo aan de orde.<br />

“Verbeter” is de luie mens manier om een<br />

foto te verbeteren maar heel vaak geeft<br />

de door de computer gekozen manier van<br />

verbeteren niet het gewenste resultaat. Je<br />

kan dat altijd eerst proberen. Met Cmd-Z<br />

kom je altijd weer terug naar je vorige<br />

instelling.<br />

Wil je terug naar je originele foto (als je<br />

alles heb zitten veranderen en toch niet<br />

tevreden bent) dan kan je onder het kopje<br />

“Foto’s” in je bovenregel het laatste item<br />

Van Kinsbergenstraat 41 • 1057 PL Amsterdam<br />

42 Openingstijden: Ma: 12:00-18:00 di-vr: 9:00-18:00 uur za: gesloten<br />

43


kiezen : Terug naar<br />

origineel.<br />

Ik kies hier dus voor<br />

“snij uit” en krijg dan<br />

weer een ander menu<br />

waarin ik van alles<br />

kan bepalen.<br />

“Beperking” staat<br />

niet aangevinkt. Het<br />

tweede menuonderdeel<br />

geeft de mogelijkheden<br />

van grootte.<br />

“Annuleer” en “Pas<br />

toe” zijn duidelijk natuurlijk. Die grootte<br />

mogelijkheid geeft een aantal voorgeprogrammeerde<br />

fotoformaten.<br />

(de onderste keuzes zijn voor vierkant niet<br />

van toepassing, dus grijs)<br />

Zodra je er eentje kiest wordt de beperking<br />

aangevinkt en een kader in je foto neemt<br />

de vorm aan die je aanvinkte.<br />

In mijn geval is dat dus vierkant. Wil je<br />

toch van die groottebeperking af dan haal<br />

je het vinkje weg en kan je het kader beetpakken<br />

en verschuiven.<br />

Zit je in een ander formaat dan vierkant,<br />

dan kan je onderaan nog kiezen voor horizontaal<br />

of verticaal uitsnijden. Nu kan je<br />

met je muis een van de hoeken beetpakken<br />

en dat vierkant de grootte geven die<br />

je wilt hebben. Het resultaat zie je op de<br />

foto. Nu kan ik kijken of ik de foto nog kan<br />

verbeteren.<br />

Door Cmd-A te toetsen krijg ik bij de foto<br />

een nieuw menu, het meest belangrijke in<br />

dit verhaal.<br />

• Van “Belichting” blijf ik meestal af.<br />

• “Contrast” schuif ik een beetje naar<br />

rechts. Niet te veel maar genoeg om de<br />

foto wat te verscherpen.<br />

• “Verzadiging” gebruik ik zelden omdat<br />

je daar heel gauw veel te harde kleuren<br />

mee krijgt.<br />

• “Definitie” gebruik ik vrijwel bij elke<br />

foto en daar schuif ik de schuif tot<br />

halverwege.<br />

• “Lichte delen” geven je de mogelijkheid<br />

om te lichte dele wat donkerder te<br />

maken. Voorzichtig gebruiken.<br />

• (Bij jpg foto’s is dat bijna altijd futiel,<br />

omdat de lichte delen in jpg allemaal<br />

worden opgeslagen met dezelfde<br />

waarde zodat elke variatie wordt weggevaagd<br />

-dat geldt trouwens ook voor<br />

andere kleuren die dichtbij elkaar<br />

liggen-)<br />

• “Schaduwen” is handig om donkere<br />

delen van een foto wat op te helderen.<br />

Hier niet nodig.<br />

• “Scherpte” met voorzichtigheid gebruiken.<br />

Je maakt het gauw te scherp wat<br />

korrel in de hand werkt<br />

• “Verwijder ruis” is een vrijwel waardeloos<br />

onderdeel. Heeft je foto veel<br />

ruis dan had je een betere belichting<br />

moeten kiezen. (Er bestaan wel goede<br />

ruisonderdrukkende programma’s<br />

maar daar hangt een leuk prijsje aan).<br />

Misschien is het effect bij deze<br />

Pendelzweefvlieg niet zo spectaculair als<br />

gedrukte foto in het <strong>Klokhuis</strong> <strong>Magazine</strong>,<br />

maar bij heel veel foto’s breng je geweldige<br />

verbeteringen aan.<br />

Het is alweer een tijd geleden dat<br />

<strong>Klokhuis</strong> een recensie gaf van een printer.<br />

In de begintijd was dat ook niet zo nodig.<br />

Apple leverde de eigen printers en daar<br />

viel niet zo veel aan te kiezen. Het was<br />

een dot-matrix Imagewriter I of II, dan<br />

wel later een inktspuiter, die de schone<br />

naam van Stylewriter droeg. Inmiddels is<br />

de technologie gelukkig voortgeschreden<br />

en kunnen via de aanwezige poorten en<br />

middels de juiste drivers heel veel afdrukkers<br />

aangestuurd worden.<br />

Helaas kennen de huidige inktspuiters<br />

een bizar nadeel. De printer koop je weliswaar<br />

voor weinig geld maar de cartridges<br />

kosten veel. Voor heel weinig inkt betaal<br />

je rustig meer dan dertig euro. Het printen<br />

wordt daarmee belachelijk en onnodig<br />

duur. Per saldo betaal je als consument<br />

vooral voor de beveiliging van deze<br />

cartridges.<br />

Omdat ik uitkeek naar een nieuwe allin-one<br />

printer had ik dan ook de neiging<br />

niet naar HP te kijken, die zich tenslotte<br />

aan dit soort uitzuigpraktijken ook<br />

bezondigde.<br />

DE HP 8500A PRINTER<br />

TOM PRINS<br />

Wees niet bang om er mee te experimenteren.<br />

Je kan altijd terug. Als je heel<br />

erg bang bent uitgevallen kan je een foto<br />

aanklikken en met cmd D een tweede<br />

exemplaar aanmaken en daarmee gaan<br />

experimenteren<br />

Wil je nog meer weten kijk dan in het<br />

volgende KM uit naar mijn vervolg of mail<br />

me: jaap@antwoordt.nl. ■ ■ ■<br />

Hoewel een opmerking over de kosten<br />

van het inktverbruik normaal gesproken<br />

aan het eind zal worden gemaakt, begin<br />

ik er nu maar mee. HP biedt namelijk bij<br />

de printer die ik met u wil bespreken een<br />

cartridge aan voor 22,50 die ongeveer<br />

duizend zwart-wit afdrukken kan maken.<br />

Omdat in deze printer de drie kleuren elk<br />

in een aparte eenheid worden aangeboden,<br />

ben je ook niet meer gedwongen de<br />

hele inktcartridge te vervangen als een<br />

van de kleuren op is. Stiekem een behoorlijke<br />

onkostenpost.<br />

Of men bij HP het licht gezien heeft of<br />

de consument het echt niet meer pikt,<br />

weet ik niet, maar men heeft in nu in<br />

ieder geval een model voor de consument<br />

uitgebracht waarbij de kosten per afdruk<br />

belangrijk naar beneden gaan.<br />

Ik heb het over de HP 8500A en als u het<br />

plaatje bekijkt dan is te zien dat het ding<br />

een klassiek uiterlijk heeft en ook een<br />

klassiek gewicht want hij weegt meer dan<br />

twaalf kilo. Ik heb daar geen problemen<br />

mee. De 8500 is van het ‘all in one type’ en<br />

dus niet alleen een zwart-wit- en kleurenprinter.<br />

Wel een comfortabele want in het<br />

44 45


magazijn past een half pak A4 en met 250<br />

vellen per keer kan ik heel goed leven.<br />

De mogelijkheid tot tweezijdig afdrukken<br />

bevalt me zeer. Behalve een magazijn<br />

heeft de printer in het deksel ook een<br />

documentfeeder die op drie manieren nut<br />

heeft. Uiteraard functioneert de 8500 ook<br />

als kopieerapparaat en fax. Dan is een<br />

documentfeeder in veel gevallen handiger<br />

dan de ook aanwezige mogelijkheid het<br />

deksel even op te tillen.<br />

De 8500 A dient echter ook als scanner.<br />

Dat is heel handig om een aantal vellen te<br />

scannen, door de OCR-software te halen<br />

en de ingevoerde vellen vervolgens verder<br />

te bewerken in de tekstverwerker. ReadIris<br />

12, de scansoftware die ik gebruik, herkende<br />

de 8500 meteen als combinatie en<br />

het was instellen en draaien.<br />

Hoewel er uiteraard een ethernetaansluiting<br />

aan zit, werkt het ook allemaal<br />

prima in een draadloze omgeving. Naast<br />

de genoemde functies werkt het apparaat<br />

meteen als fax.<br />

Bijzonder is dat er een functie inzit<br />

waarmee je met deze printer kunt afdrukken<br />

als je bijvoorbeeld in de trein van<br />

Leeuwarden naar Gouda vanaf je iPAD wilt<br />

afdrukken. Velen van ons hebben inmiddels<br />

een tablet waarop Pages is geïnstalleerd.<br />

Als je de printer hebt geïnstalleerd,<br />

en dat doe je gewoon vanaf een keuzemenu<br />

op de printer zelf, dan kun je je<br />

registreren bij HP. Daarna krijg je een<br />

emailadres in de vorm naam@hpxxxx.<br />

Middels dit adres drukt de printer het stuk<br />

af dat in de trein op je iPad is gemaakt.<br />

Dat geldt ook voor de iPhone.<br />

Het enige nadeel aan deze printer is dat<br />

hij heel lang moet opstarten als de stroom<br />

een keer is uitgevallen dan wel als je hem<br />

voor de eerste keer installeert. Het tempo<br />

van afdrukken, ook van kleur, kopiëren en<br />

scannen is echter hoog en door de cartridges<br />

niet meer zo duur te laten zijn is dit<br />

een prima ding voor thuis maar ook voor<br />

een klein kantoor. De straatprijs is € 189.<br />

Het is zijn geld zeker waard. ■ ■ ■<br />

NIEUW, DEMO OF TWEEDEHANDS?<br />

In het kader van zijn project “OM&om”,<br />

zie KM 2009/1, kom ik regelmatig mensen<br />

tegen die niet alleen vragen wat ze<br />

met hun oude computer zullen doen.<br />

Heel vaak wordt er toch gekeken naar<br />

een vervangende computer. De vraag<br />

is dan: zal ik nieuw kopen of tweedehands.<br />

Er is ook nog een alternatief: een<br />

machine die in de winkel is gebruikt als<br />

demonstratiemodel. In dit artikel ga ik<br />

op de diverse aspecten in.<br />

“Geld, geld, geld en als ik het heb dat geld<br />

...” is een liedje dat aardig bezingt wat je<br />

allemaal met geld kunt doen. Vooral bij<br />

het aankopen van dingen, die je of niet<br />

echt nodig hebt of waarvan mensen met<br />

een modaal inkomen alleen maar kunnen<br />

dromen. Natuurlijk zijn er mensen,<br />

zoals in het liedje en heer Olie B. Bommel,<br />

waar geld geen rol speelt. Die kopen gewoon<br />

een nieuwe auto als de asbak vol is.<br />

Iemand vertelde mij eens dat hij “nooit de<br />

sores van een ander” kocht. Waarmee hij<br />

in ieder geval suggereerde dat mensen, die<br />

iets verkopen dat doen omdat het product<br />

aan kwaliteit heeft ingeboet. Bij tweedehands<br />

auto’s kan ik me daar wel iets bij<br />

voorstellen. Daarbij geldt natuurlijk ook<br />

nog eens dat die branche niet bepaald een<br />

betrouwbare reputatie heeft opgebouwd.<br />

Een andere branche waar nieuw gekocht<br />

wordt, hoewel het oude nog lang niet<br />

versleten is, is de mode. Nu het productenpakket<br />

van Apple eenzelfde soort<br />

ontwikkeling aan het doormaken is wordt<br />

de keuze voor een nieuw toestel er niet<br />

gemakkelijker op. Laten we daarom eens<br />

de verschillende aspecten onder de loep<br />

nemen.<br />

Eisen opgelegd door de werkzaamheden.<br />

Wie in een branche werkt waarbij het<br />

onderste uit de kan moet worden gehaald,<br />

zoals in de mediawereld, heeft belang bij<br />

een machine met de nieuwste snufjes<br />

en de hoogste prestaties. Niet voor niets<br />

heeft Apple voor dat segment de MacPro<br />

PAULUS VAN GALEN<br />

in het assortiment. Daar wordt dan ook<br />

een stevig bedrag voor neergeteld. Waarbij<br />

de kosten van de apparatuur slechts een<br />

deel zijn van de totale kosten. Want met<br />

de vervanging van apparatuur is vaak ook<br />

een opwaardering van de programmatuur<br />

gemoeid. Sommige mensen in die branche<br />

heb ik zelfs horen klagen dat Apple hen<br />

lijkt te vergeten. Dat was bij het ontbreken<br />

van een USB-3 insteekkaart. We weten nu<br />

dat Apple het over een andere boeg heeft<br />

gegooid met Thunderbolt. Het zal duidelijk<br />

zijn dat, als een dergelijk bureau zijn<br />

MacPro, of vroeger zijn PowerMac G5 vervangt,<br />

dat niets met een mindere kwaliteit<br />

van de machine zelf te maken heeft.<br />

Omgevingsaspecten<br />

Als overwogen wordt een machine te vervangen<br />

spelen niet zelden de omgevingsaspecten<br />

een rol. Hoeveel mensen mij daar<br />

op gewezen hebben weet ik niet meer. De<br />

PowerMacs, in het bijzonder het G4 model,<br />

staan niet bekend om het lage geluidsniveau<br />

dat ze bereiken. Als zo’n machine<br />

niet meer gewenst wordt als gebruikersmachine,<br />

is er soms nog een mogelijkheid<br />

de machine in te zetten als server. In een<br />

hok waar je geen last hebt van het geluid.<br />

De machine blijft echter ruimte in beslag<br />

nemen, energie verbruiken en warmte<br />

produceren. Alleen al om die redenen vervangen<br />

bedrijven die machines door een<br />

nieuwe(re). Met name de MacMini scoorde<br />

daarbij in de afgelopen jaren.<br />

OS kan niet meer mee<br />

In heel veel situaties is het, zeker voor bedrijven<br />

maar ook voor particulieren, niet<br />

acceptabel dat het besturingssysteem niet<br />

verder kan worden opgewaardeerd. Apple<br />

heeft standaard een beleid dat op een<br />

gegeven moment er geen updates meer<br />

komen voor een systeem. Een belangrijk<br />

element is daarbij beveiliging! Op dit<br />

moment is het oudste systeem waarvan<br />

nog updates verschijnen Leopard ofwel<br />

46 47


Mac OS 10.5. Voor het iets oudere Tiger<br />

(Mac OS 10.4) komen dus al geruime tijd<br />

geen updates meer. Een van de gevolgen<br />

hiervan is dat het Aangifteprogramma van<br />

De Belastingsdienst sinds 2011 niet meer<br />

bruikbaar is onder Tiger.<br />

Het aanbod in de markt.<br />

Het kopen van een tweedehands machine<br />

kan via verschillende kanalen. Een mogelijkheid<br />

is rechtstreeks van een bedrijf<br />

te kopen dat een machine van de hand<br />

doet. Inmiddels geldt echter dat ook in<br />

deze branche het verschijnsel “inruil” zijn<br />

intrede heeft gedaan. Bedrijven kopen een<br />

nieuwe (serie) machine(s) en de leverancier/dealer<br />

neemt de oude, mits nog<br />

redelijk verkoopbaar, in. Machines, die op<br />

deze wijze worden aangeboden zullen als<br />

regel ook met een garantietermijn worden<br />

verkocht.<br />

Zoals met alle artikelen zijn er mogelijkheden<br />

via internet iets te kopen.<br />

Als men Googled op: “tweedehands macs”<br />

krijgt men een flink aantal hits te zien.<br />

Als eerste komt <br />

in beeld.<br />

Dagelijks worden tussen de tien en dertig<br />

artikelen aangeboden. Zowel door particulieren<br />

als door handelaren. De site wordt<br />

gesponsord door een aantal bedrijven dat<br />

apart wordt vermeld en een eigen aanbod<br />

heeft. Doordat het aanbod ook binnen<br />

eenzelfde categorie groot is, is er een goed<br />

idee te vormen wat iets mag kosten. De<br />

meeste aanbieders houden daar waarschijnlijk<br />

ook rekening mee in hun vraagprijs.<br />

Mijn ervaring is dat er over de prijs<br />

bijna altijd te onderhandelen is.<br />

Toch is het ook verstandig, vooral wegens<br />

de zeer goede zoekfuncties, om naar<br />

<br />

te gaan. In<br />

aantallen advertenties voeren zij het veld<br />

natuurlijk aan met een kleine duizend<br />

desktops, meer dan achthonderd laptops<br />

en ruim drieduizend advertenties met onderdelen<br />

en toebehoren alleen voor Apple.<br />

Daarnaast inmiddels meer dan twaalfhonderd<br />

iPads. (N.B. Alle getallen ten tijde van<br />

het schrijven van dit artikel.)<br />

Als derde website zou ik willen noemen:<br />

http://www.tweedehands.nl/computergame-consoles/computersystemen/applesystemen/.<br />

Die lijkt, qua opzet, sterk op de<br />

website van marktplaats.<br />

Het forum waarop je terecht komt bij<br />

geeft een aantal tips om aan<br />

te denken voor je tot de aanschaf van een<br />

tweedehands Mac overgaat waarmee ik<br />

het overigens niet altijd eens ben,. Ook<br />

vinden we op dat forum een posting<br />

van ene Jos Vunderink de oprichter van<br />

die zich als concurrent<br />

van marktplaats.nl manifesteert.<br />

Geïnteresseerden moeten het allemaal<br />

zelf maar eens bekijken. Dan is er nog een<br />

website waar je de waarde van een Mac<br />

kunt laten berekenen op basis van de specificaties:<br />

.<br />

Volgens een bepaald forum zou mac2sell,<br />

dat een handelsmerk is van iets te hoog waarderen. Het<br />

is echter maar net wat je er allemaal bij<br />

krijgt en wat de conditie is waarin de machine<br />

verkeert. Zie het als een indicatie en<br />

ga in onderhandeling met de aanbieder.<br />

Een bijzondere situatie ontstaat als Apple<br />

net nieuwe modellen heeft geïntroduceerd<br />

of bepaalde modellen een upgrade heeft<br />

48 49


gegeven. Het beleid van Apple was tot<br />

nu toe dat ook resellers niet van te voren<br />

worden geïnformeerd over nieuwe modellen.<br />

Zij blijven dan ook altijd wel met een<br />

of enkele “oude” modellen zitten. Of met<br />

de machines die in de winkel hebben gestaan<br />

als demonstratiemodel. Die gaan in<br />

ieder geval met een aantrekkelijke korting<br />

de deur uit.<br />

Voorafgaande aan de realisatie van iCloud<br />

verscheen op 11 oktober de nieuwe iTunes<br />

versie 10.5, die via Software Update<br />

te downloaden is en die ik even aan u<br />

voorstel. Zoals gewoonlijk schreef onze<br />

webmaster dit nieuws al op de <strong>Klokhuis</strong><br />

website zodat niemand, voor wat dit betreft,<br />

hoefde te wachten op KM 29/4, maar<br />

daarin staan wel mijn eerste ervaringen.<br />

iTunes bewaart uw muziek- en tv-aankopen<br />

nu in iCloud en maakt ze beschikbaar<br />

op uw apparaten, overal en altijd, zonder<br />

extra kosten, d.m.v. automatische downloads.<br />

Koop muziek op een willekeurig<br />

apparaat of een willekeurige computer en<br />

er wordt automatisch een kopie naar uw<br />

Mac en iOS-apparaten gedownload.<br />

Maar let op: om toegang tot de Apple Wolk<br />

te krijgen moeten iPhone, iPad of iPod met<br />

iOS5 werken en de iMac met Mac OS X<br />

10.7.2 Lion. Alle Apple producten waarop<br />

geen iOS5 of Lion geïnstalleerd is spelen<br />

in dit spel niet mee. Omdat mijn iPod<br />

Touch kennelijk al te oud is en mijn Mac’s<br />

ITUNES IN THE CLOUD<br />

CORNELIS HEEREN<br />

Conclusies<br />

Als je niet perse het nieuwste van het<br />

nieuwste nodig hebt, maar wel iets<br />

waarmee je een jaar of drie tot vijf vooruit<br />

kunt, maak een lijstje met eisen en<br />

wensen en struin het veld af. Ook op de<br />

AppleDagen zijn vaak interessante koopjes<br />

te vinden. ■ ■ ■<br />

resp onder Tijger en SnoL werken, kan ik<br />

het Cloud effect helaas niet testen.<br />

Eerdere aankopen<br />

Interessant is ook de aankondiging dat<br />

met deze iTunesversie eerdere aankopen<br />

nogmaals gedownload kunnen worden.<br />

Theoretisch geldt dat voor muziek, tvprogramma’s,<br />

apps en boeken zonder<br />

extra kosten. Eerdere aankopen zijn echter<br />

mogelijk niet beschikbaar als ze zich niet<br />

langer in de iTunes Store bevinden<br />

Maar let op: Als je in het iTunes venster<br />

in de linker (bron) kolom onder Store op<br />

Aangeschaft klikt komen uw aankopen in<br />

beeld. Rechts onder staat er: ‘Download<br />

eerdere aankopen’. Als je er op klikt<br />

komt er een venster<br />

waarin (alleen) alle<br />

aangekochte Apps en<br />

Boeken bekeken en<br />

nogmaals gedownload<br />

kunnen worden.<br />

Van muziek geen spoor, terwijl de laatste<br />

door mij gekochte CD echt nog wel in de<br />

iTunes Store te koop is. Misschien moet de<br />

Wolk hiervoor nog worden ingericht?<br />

Lion met iTunes 10.4<br />

Ongeveer gelijktijdig met Lion verscheen<br />

iTunes 10.4 die me onbehoorlijk liet<br />

schrikken. Omdat ik mijn ruime hoeveelheid<br />

muziek verdeelde had over verschillende<br />

iTunes bibliotheken op verschillende<br />

externe harddisks, was ik gewend een van<br />

deze bibliotheken te kiezen door iTunes<br />

op te starten met ingedrukte Optietoets<br />

en dan een iTunes Library op een van die<br />

externe harde schijven te kiezen.<br />

Oef, bibliotheken kwijt!<br />

Na invoering van Lion en iTunes 10.4 weigerde<br />

het laatste deel van dit mechanisme<br />

echter en kreeg ik hoogstens de mededeling<br />

dat de Library met een nieuwere<br />

iTunes-versie gemaakt was. Dit klopte<br />

echter van geen kant maar het programma<br />

bleef erbij dat ik alleen kon opstarten<br />

met de Bibliotheek die actief was geweest<br />

bij de overgang naar Lion. U begrijpt dat ik<br />

toen niet zo blij meer was met die Leeuw<br />

en naarstig op internet naar oplossingen<br />

begon te zoeken.<br />

Map selecteren maar niet openen<br />

Bij Apple support vond ik weliswaar niets<br />

specifieks over mijn probleem, maar uit<br />

een combinatie van andere problemen<br />

met andere oplossingen kreeg ik het idee<br />

om in het vervolg niet meer een iTunes<br />

Library te activeren maar om een van de<br />

betreffende iTunes mappen te selecteren<br />

(niet openen!) om daarna op de ‘Open’-<br />

knop te klikken. En zie: ik kon op deze<br />

wijze al mijn verschillende iTunes bibliotheken<br />

weer activeren.<br />

Hun naam en nummer verschijnen<br />

bovenin de iTunes balk zodat ik ook<br />

weer kan zien in welke bibliotheek ik me<br />

bevind.<br />

Om de terugkeer van mijn muziek te<br />

vieren activeerde ik alle bibliotheken een<br />

voor een en draaide uit al die libraries wat<br />

(feest)muziek. ■ ■ ■<br />

APPLEWORKS ➠<br />

➠ MAC OS LION<br />

HENK HORN<br />

Mac OS X Lion ondersteunt AppleWorks<br />

niet meer. Zie <strong>Klokhuis</strong> <strong>Magazine</strong> september<br />

2011, pagina 11.en MacFan nummer<br />

96, pagina 14/15<br />

Velen zullen AppleWorks-tekstbestanden/<br />

documenten hebben en willen behouden,<br />

en ook in Mac OS X 10 (Lion) nog<br />

kunnen lezen. Door de moderne ontwikkelingen<br />

kan dat niet meer. Een mogelijkheid<br />

om althans de inhoud van de<br />

AW-documenten te bewaren, is ze te<br />

‘vertalen’ naar iWork (Pages en Numbers)<br />

en naar Bento. Tóch zijn er in Lion mogelijkheden<br />

voor de overdracht van AWtekstbestanden<br />

naar Pages zonder aanwezigheid<br />

van AppleWorks 6.app.<br />

Eerst de overdracht van AWtekstbestanden/-documenten<br />

naar Pages<br />

in Mac OS X 10.4 en 10.6. Er zijn drie leeftijdsgroepen<br />

in AppleWorks: nieuw, oud<br />

en stokoud.<br />

Hieronder de mogelijkheden van ‘vertaling’<br />

van AW-tekst naar Pages. Dit geldt<br />

voor Mac OS X 10.4.11 (PPC) en Mac OS<br />

X 10.6.8 (Intel) omdat zij AppleWorks<br />

ondersteunen.<br />

Het AW-document op Pages in Dock laten<br />

vallen: wordt al of niet geopend in Pages.<br />

Nieuw: Wordt wel geopend, bewaar dan<br />

het Pages-document. Dit was dan een<br />

‘nieuw’ AW-document.<br />

Oud: Wordt niet geopend en een venster<br />

zegt: “Importfout Het document is<br />

aangemaakt met een niet-ondersteunde<br />

versie van AppleWorks.” Dit is een oud<br />

AW-document.<br />

Open het AW-document en er verschijnt<br />

een venster met het bericht: “Dit document<br />

is gemaakt met een eerdere versie<br />

van ‘AppleWorks’. Er wordt een kopie<br />

50 51


geopend en aan de bestandsnaam wordt<br />

’[v6.0]’ toegevoegd.” Dit geopende document<br />

bewaren en het kan op Pages in het<br />

Dock<br />

geopend worden, zoals in 1. Dit was een<br />

‘oud’ Aw-document dat eerst bijgewerkt<br />

moest worden naar de nieuwste AWversie.<br />

Eventueel kan de notatie ‘[6.0]’ gewist<br />

worden.<br />

Stokoud<br />

Als het AW-document niet geopend kan<br />

worden volgens 1. of 2. is het ‘stokoud’.<br />

Het bericht luidt dan: “Er heeft zich een<br />

I/O-fout voorgedaan.“ Verschijnt dit bericht<br />

dan kan het document met behulp<br />

van de Teksteditor geopend worden.<br />

Selecteer het leesbare deel en kopieer dat<br />

naar Pages.<br />

Mac OS X 10.7.1 (Lion), dat AppleWorks<br />

niet ondersteunt:<br />

Een nieuw AW-tekstdocument kan door<br />

het laten vallen op Pages als Pagesdocument<br />

geopend worden.<br />

Een oud AW-document geeft na het vallen<br />

op Pages de opmerking “I/0-fout”. Je moet<br />

dit oude document op Teksteditor laten<br />

vallen en dan de inhoud in Pages plakken.<br />

Een stokoud AW-document - ook I/O-fout<br />

- op dezelfde wijze behandelen als een<br />

‘oud’ AW-document.<br />

vanaf vallen. In Pages kan geen tekendocument<br />

geopend worden. Kopiëren en<br />

plakken dan? Als je alle objecten tegelijk<br />

selecteert, kopieert en plakt<br />

in een Pages-document wordt het één<br />

groot blok waarmee je niets kunt doen.<br />

Elk object moet apart overgebracht<br />

worden.<br />

Dit zal ook zo zijn met de schetsen.<br />

Wat Numbers betreft kan een AWspreadsheet<br />

rechtstreeks naar Numbers<br />

overgebracht worden, maar in de linker<br />

bovenhoek kan komen te staan:<br />

“Geïmporteerde AppleWorks-gegevens”<br />

(hetgeen eenvoudig te verwijderen is-<br />

Red.). Als men dat niet wil kan ook de inhoud<br />

van de AW-spreadsheet gekopieerd<br />

en geplakt worden in Numbers.<br />

AW-databasegegevens kunnen niet rechtstreeks<br />

overgezet worden naar Bento. Hier<br />

moet de inhoud overgebracht worden<br />

door kopiëren en plakken. Doe dit vóór de<br />

overstap naar MAC OS X 10.7. ■ ■ ■<br />

APPLEWORKS ➠<br />

➠ BENTO &<br />

FILEMAKER PRO<br />

CORNELIS HEEREN<br />

Als aanvulling op het artikel van Henk<br />

Horn over de conversiemogelijkheden<br />

van AppleWorks bestanden wordt in het<br />

volgende een (andere) methode beschreven<br />

om met name AppleWorks databasebestanden<br />

naar Bento of FileMaker Pro te<br />

converteren.<br />

Deze methode gaat ervan uit dat er (nog)<br />

niet onder Lion gewerkt wordt en dat we<br />

de laatste NL versie van AppleWorks (dit is<br />

6.2.9) toepassen.<br />

2. Geef het bestand een passende naam<br />

(hier TEST), kies als bestandstype ASCIItekst<br />

en zet als extensie TSV achter de<br />

bestandsnaam.<br />

3. Zet het geheel voorlopig op het bureaublad<br />

door op Bewaar te klikken.<br />

Opmerking<br />

AppleWorks schrijft extensies met hoofdletters<br />

weg (als je het met kleine letters<br />

doet denkt de Mac dat het een AppleScript<br />

is). Bento daarentegen herkent die hoofdletter<br />

extensies niet en dus is de volgende<br />

tussenstap nodig:<br />

Selecteer het weggeschreven bestand<br />

en gebruik bijv. de toetscombinatie<br />

Command + I om het Info venster op te<br />

roepen.<br />

Ga naar de Naam- en Extensierubriek<br />

en open die. Vervang de extensie TSV<br />

door tsv en sluit het Infovenster. Als<br />

uw AppleWorks niet in staat blijkt om<br />

in ASCII-tekst te exporteren is de applicatie<br />

AppleWorks wellicht buiten de<br />

AppleWorksmap geraakt en kan dan niet<br />

de nodige translators vinden. Zaak om<br />

AppleWorks weer op zijn plaats te zetten<br />

en opnieuw te proberen.<br />

ren AppleWorks.tsv bestand en klik op<br />

Importeer.<br />

Hoewel Bento alle records importeert<br />

neemt het niet automatisch ook de namen<br />

van de velden over. Deze verschijnen links<br />

onder in het Bentoscherm en als je dubbel<br />

op een veldnaam klikt komt er een ‘Veld<br />

Tekst bewerken’ venster, waarin je de<br />

naam kunt veranderen.<br />

Opmerking<br />

Om de AppleWorks database naar een<br />

FileMaker Pro bestand te converteren handelt<br />

men hetzelfde als bij Bento.<br />

Start FileMaker Pro. Kies uit het Filemenu<br />

de optie New database en geef die een<br />

passende naam. Kies uit het Filemenu<br />

de optie Import records en daarvan File.<br />

Navigeer naar en selecteer de te converteren<br />

AppleWorks database. Kies<br />

Importeren. Daarna de veldnamen herstellen<br />

zoals bij Bento.<br />

Bovenstaande methode lijkt misschien<br />

nogal bewerkelijk omdat ik het stap voor<br />

stap beschreef, maar is in feite niet zo ingewikkeld.<br />

Ik testte het met een kleine database<br />

maar de winst zit hem natuurlijk in<br />

AppleWorks databases met veel records.<br />

Ook hier geldt dat de conversie niet op alle<br />

AppleWorks databases hoeft te worden<br />

toegepast maar uitsluitend op degene die<br />

je nog verder wil gebruiken, hetgeen ‘management<br />

by exception’ genoemd wordt.<br />

■ ■ ■<br />

En hoe zit het met het AWtekendocument?<br />

Laat je zo’n document op<br />

Pages vallen, dan zal het er even snel weer<br />

1. In AppleWorks open het bestand en kies<br />

uit het Archiefmenu de optie Bewaar als.<br />

Start Bento en kies uit het Bestandmenu<br />

de optie Importeren; kies het te converte-<br />

52 53


MIGRATIE VANUIT PC NAAR LION<br />

Vanaf Mac OS X 10.7 biedt Apple de mogelijkheid<br />

de belangrijkste gegevens van een<br />

PC via het netwerk over te zetten naar een<br />

Mac. Dit noemen we migreren. Bij deze<br />

zogenaamde ‘migratie’ zijn de volgende<br />

zaken noodzakelijk: U moet beschikken<br />

over een PC met minimaal Windows XP<br />

met Service Pack 3, een werkende netwerkaansluiting<br />

en aan de Mac kant:<br />

minimaal Mac OS X 10.7.<br />

Bij deze migratie wordt vanuit Windows<br />

onder andere de volgende zaken overgezet<br />

naar de Mac: De IMAP en POP account van<br />

outlook, outlook express, windows mail<br />

en windows Live. De contactpersonen<br />

van outlook en outlook express. Outlook<br />

agenda’s in iCal. De Itunes bibliotheek;<br />

op gehuurde zaken na. Thuismappen en<br />

de inhoud ervan. De bladwijzers van IE,<br />

Safari en Firefox. Wat eenvoudige gebruikersinstellingen<br />

zoals bureaublad en<br />

taalinstellingen.<br />

Internet verwijzingen<br />

Internet verwijzing 1 {http://support.<br />

apple.com/kb/HT4796?viewlocale=nl_NL}<br />

Instructies bij migratie.<br />

Internet verwijzing 2 {http://support.<br />

apple.com/kb/DL1415?viewlocale=nl_NL}<br />

Downloadt het programma op de PC.<br />

Voorbereidingen<br />

U dient er eerst voor te zorgen dat de<br />

twee computers zich in hetzelfde netwerk<br />

bevinden. Daarnaast dient u automatische<br />

updates van windows uit te schakelen:<br />

het kan het migratieproces verstoren. Zorg<br />

ervoor dat u in beheerders-account van<br />

de Mac bent ingelogd: dat is het eerste account<br />

dat werd gemaakt op de Mac.<br />

Om deze migratie te kunnen gebruiken is<br />

software van Apple noodzakelijk op uw<br />

MARCEL BOS<br />

PC. Download daarom van {zie internet<br />

verwijzing 2} het programma en installeer<br />

het. Daarna: start het programma vanuit<br />

het start menu.<br />

Klik op “ga door” om verder te gaan.<br />

Windows migratie assistent wacht nu<br />

totdat u de migratie-assistent op de Mac<br />

kant start.<br />

Er zijn nu 2 mogelijkheden:<br />

1) U ziet de migratieassistent verschijnen<br />

als u voor het eerst uw Mac opstart (u<br />

heeft hem net nieuw uitgepakt!).<br />

2) U start vanuit de map hulpprogramma’s<br />

de migratieassistent.<br />

In dit voorbeeld hebben wij gekozen voor<br />

optie 2<br />

Werkwijze<br />

Na het starten van de migratie-assistent<br />

op de Mac, zal een dialoog venster u vragen<br />

om een keuze te maken: Gaat het om<br />

migreren van gegevens vanuit een andere<br />

PC/Mac naar deze hier, of, gaat het om mi-<br />

greren van gegeven naar een andere Mac.<br />

Omdat wij gegevens vanuit een andere PC<br />

naar hier willen kopiëren kiezen we voor<br />

optie 1.<br />

Voer de naam van het wachtwoorden of<br />

beheerder in als hierom wordt gevraagd.<br />

Selecteer de migratie-methode: kopiëren<br />

van andere Mac of PC, of, vanaf een time-<br />

Machine reservekopie. Wij kiezen voor<br />

optie 1<br />

en kiezen erna voor ‘Ga door’. Uw PC dient<br />

nu te verschijnen, klik erop en wacht tot<br />

de toegangscode verschijnt die zal worden<br />

weergegeven op uw Mac. Ga naar<br />

uw PC: Als het goed is ziet u dezelfde<br />

toegangscode<br />

verschijnen op uw PC. Kies op uw PC voor<br />

‘volgende’ als dat zo is.<br />

De Mac zal nu de PC onderzoeken wat hij<br />

zal kunnen migreren. Nadat het onderzoek<br />

is voltooid (afhankelijk van de snelheid<br />

en hoeveelheid gegevens op uw PC),<br />

verschijnt een lijst met onderdelen die<br />

kunnen worden gemigreerd.<br />

Kies die onderdelen waarvan u wilt dat ze<br />

worden gemigreerd en kies voor ‘Ga Door’.<br />

Zowel op de windows PC als op de Mac<br />

zult u een voortgangsbalk zien van de<br />

migratie. Zodra de migratie is uitgevoerd,<br />

kunt op de uw Mac inloggen met het account<br />

dat u voorheen op uw PC had.<br />

In de praktijk blijkt dat de migratie niet<br />

vlekkeloos verloopt. Weliswaar leek het<br />

erop dat alle nummers vanuit de iTunes<br />

bibliotheek werden gekopieerd: immers de<br />

iTunes zat vol met liedjes. Maar alle liedjes<br />

hadden een uitroepteken vooraf, wat betekent<br />

dat de feitelijke MP3 niet in de Finder<br />

zijn meeverhuisd. Wij zijn er helaas nog<br />

niet achter waarom dit zo is. Natuurlijk<br />

kunt u ervoor kiezen dit achteraf te doen<br />

via de Finder, maar dat doet tamelijk veel<br />

afbreuk aan de migratie-assistent.. ■ ■ ■<br />

54 55


SnoL EN LION BIJTEN ELKAAR NIET<br />

Na de installatie van Lion ontdekten we dat<br />

een aantal geliefde en veelgebruikte programma’s<br />

onder Lion niet meer werkten.<br />

Er zijn mensen die zo gewend zijn om alles<br />

in AppleWorks te doen, dat ze daarom niet<br />

bepaald weglopen met Lion.<br />

Om het gearchiveerde AppleWorks materiaal<br />

in andere vormen weer zicht- en bruikbaar<br />

te maken zijn er gelukkig conversiemethoden<br />

zoals hiervoor beschreven.<br />

Met twee Mac’s<br />

In vorige edities van het <strong>Klokhuis</strong> <strong>Magazine</strong><br />

is hier en daar ook al aandacht besteed aan<br />

de overgang van AppleWorks naar andere,<br />

modernere applicaties die er in voldoende<br />

mate zijn, maar ik kan me desondanks<br />

voorstellen dat er AppleWorksgebruikers<br />

zijn die graag met Lion èn AppleWorks verder<br />

willen. Dat kan bijvoorbeeld met twee<br />

Mac’s waarvan de ene onder Lion en de<br />

andere nog onder SnoL werkt.<br />

Met één Mac<br />

Met één Mac kan het nog eenvoudiger door<br />

een extra externe harddisk aan te koppelen<br />

en daarop SnoL te installeren. Als je er<br />

geen bezwaar tegen hebt om een keer extra<br />

op te starten om een ander Mac OS X te<br />

activeren dan kan je op die manier alle door<br />

Lion verbannen applicaties op die externe<br />

SnoLschijf installeren en er zonder pijn<br />

mee voortgaan, totdat je onder Lion een<br />

perfecte vervanging vindt. Voor wie het nog<br />

niet meteen begrepen heeft: SnoL staat voor<br />

Snow Leopard!<br />

GUID partitietabel<br />

Bij de uitvoering van dit plan ondervond<br />

ik dat zo’n externe harddisk eerst van een<br />

GUID partitietabel voorzien moet worden.<br />

Dit lukt (alleen maar) door te partitioneren,<br />

waarbij de eventuele inhoud van de harde<br />

schijf verloren gaat.<br />

CORNELIS HEEREN<br />

Start het Schijfhulpprogramma uit de<br />

map Hulpprogramma’s op.<br />

Partitioneer een nieuw of geleegd<br />

volume met behulp van het<br />

Schijfhulpprogramma. Kies bij de partitie<br />

uit de Opties de GUID Partitietabel die<br />

past bij het gebruik als opstartschijf van<br />

een Intel Mac.<br />

Hiermee is de gemaakte partitie dan geschikt<br />

om SnoL op te installeren.<br />

Installeren.<br />

Start op van de SnoL installatie DVD, kies<br />

de voertaal en wijs de gemaakte partitie<br />

aan als doelschijf waarop SnoL geïnstalleerd<br />

wordt. Let wel: als je de DVD onder<br />

Lion laadt en dan de installknop activeert,<br />

weigert Lion mee te werken, dus dat niet<br />

doen.<br />

Na een geslaagde installatie is het zaak<br />

[vervolg van “Voor de Leeuwen”, pagina 19]<br />

Ik savede het foute bestand<br />

als “KM257-fout” en opende<br />

KM256. Nummering verdwenen.<br />

Ik tikte achter dit<br />

bestand ook ‘fout’ en ging<br />

terug naar KM257 waarin<br />

alles nog goed was. Er waren<br />

slechts twee stapjes<br />

werk verloren.<br />

Voor bewerkelijke opdrachten<br />

heb je voldoende schijfruimte<br />

nodig. Liefst ook<br />

op een externe harddisk<br />

die je niet permanent aan<br />

de computer laat hangen.<br />

Koppel hem los als je klaar<br />

bent met backuppen. Zelfs<br />

een op zich onschuldige<br />

stroomstoring kan harde<br />

schijven beschadigen. Dit<br />

gebeurt gewoonlijk als de<br />

schijf leest of schrijft wanneer<br />

de stroom wegvalt.<br />

Van stroomstoring naar<br />

bliksem is maar een<br />

kleine gedachtensprong.<br />

Blikseminslag kan elke<br />

harde schijf die met de<br />

computer verbonden is<br />

vernielen. Bij onweer is het<br />

niet voldoende de computer<br />

uit te zetten. Je moet de<br />

netsnoeren van computer<br />

en alle aangesloten apparaten<br />

uit de stopcontacten<br />

halen. Er zijn nog altijd<br />

mensen die dit niet weten.<br />

Bliksem treft niet alleen<br />

dat ene huis waar hij is<br />

ingeslagen, maar het hele<br />

netwerk in de buurt.<br />

Met gemak kun je tientallen<br />

bestanden hebben<br />

opgeslagen tijdens een<br />

grote klus. Als ze erg veel<br />

ruimte beslaan kunnen de<br />

oudste natuurlijk worden<br />

gecomprimeerd. Gooi niks<br />

weg voordat de opdracht<br />

veilig bij de opdrachtgever<br />

is aangekomen.<br />

Dezelfde manier van dikwijls<br />

saven in opeenvolgende<br />

files kan even nuttig<br />

zijn voor mensen die<br />

schrijven, websites of films<br />

maken, foto’s bewerken en<br />

dergelijke.<br />

Wat het werken met onbekende<br />

programma’s<br />

betreft, gewoon durven en<br />

doen! Eerdere systemen<br />

dan Mac OS X raakten<br />

om alle niet-Lion applicaties naar de<br />

SnoLomgeving te verhuizen en daar te<br />

gaan gebruiken.<br />

Keuze Lion of SnoL<br />

Hou bij het starten van de Mac de Optie<br />

toets ingedrukt en maak een keuze uit<br />

de aangeboden opstartschijven. Om na<br />

afloop weer terug te gaan naar een andere<br />

opstartschijf kies je Herstart en houd de<br />

Optietoets weer ingedrukt om weer te<br />

kunnen kiezen. ■ ■ ■<br />

makkelijk van slag, maar<br />

het huidige Mac OS X is<br />

behoorlijk foolproof. Ook<br />

hier geldt dat bij dikwijls<br />

saven, je maar weinig<br />

werk kunt verliezen als de<br />

applicatie er door onhandig<br />

gebruik uitklapt.<br />

Blijft een programma bokken,<br />

save dan je werk, sluit<br />

het programma af en start<br />

het opnieuw. Herstart desnoods<br />

je hele computer<br />

om overvolle geheugenplekken<br />

weer leeg te krijgen.<br />

Dit lost vaak fouten<br />

op.<br />

Hoe dan ook, door onhandig<br />

gebruik van de<br />

software gaat de hardware<br />

zelden kapot.<br />

Bij onweer is het<br />

niet voldoende de<br />

computer uit te zetten.<br />

Alle stekkers, ook van<br />

harde schijven, printers<br />

en dergelijke, moeten uit<br />

de stopcontacten. Er zijn<br />

nog altijd mensen die dit<br />

niet beseffen.<br />

56 57


KLOKHUIS<br />

KLOKHUIS HELPDESK<br />

KLOKHUIS<br />

COMPUTERBOEKEN BESTELLEN<br />

A<br />

ls u ons per e-mail een probleem<br />

voorlegt, vermeld dan<br />

vooral het type Mac dat u gebruikt,<br />

hoeveel RAM-geheugen de machine<br />

heeft en onder welk Mac OS u werkt.<br />

Idem voor iPo/ads, iPhones en iOS.<br />

U kunt deze gegevens vinden door links<br />

bovenin de menubalk het Apple’tje<br />

ingedrukt te houden en uit het menu<br />

dat verschijnt “Over deze Mac” te kiezen.<br />

Complexe problemen ontvangen we<br />

liefst per e-mail.<br />

helpdesk@klokhuis.nl<br />

Om de grote stroom vragen die via<br />

e-mail bij Stichting <strong>Klokhuis</strong> binnenkomen<br />

goed te behandelen gebruiken<br />

we een “ticketsysteem”. Alle verzoeken<br />

aan helpdesk@klokhuis.nl krijgen een<br />

volgnummer en worden vastgelegd in<br />

een database. Ze worden in volgorde van<br />

binnenkomst afgehandeld en de status<br />

ervan wordt bijgehouden. Elke donateur<br />

kan vragen per e-mail sturen naar helpdesk@klokhuis.nl.<br />

Vermeld hierbij ook<br />

uw donateursnummer en zoveel mogelijk<br />

gegevens die voor het oplossen van<br />

het probleem van belang zijn.<br />

Telefoon 015-2620059<br />

Mocht e-mailen niet (meer) lukken, dan<br />

kunt u de <strong>Klokhuis</strong> Helpdesk telefonisch<br />

bereiken. Spreek uw probleem in de<br />

voicemail en vermeld behalve uw telefoonnummer<br />

(geen mobiel!) ook de dag<br />

en het tijdstip waarop u het beste kunt<br />

worden teruggebeld. Geef s.v.p. ook uw<br />

donateursnummer op. Gewoonlijk<br />

wordt u binnen 24 uur teruggebeld.<br />

Het probleem met mobiele telefoons is<br />

dat de kosten veel hoger zijn en dat bij<br />

lange gesprekken de batterijen nog wel<br />

eens leeg willen raken.<br />

<strong>Klokhuis</strong>forum<br />

Zijn uw vragen aan de gehele<br />

Macgemeenschap gericht, zoals aanbieden<br />

van of vragen naar hard- en<br />

software, handleidingen, drivers e.d., zet<br />

uw vragen dan op het <strong>Klokhuis</strong>forum,<br />

te bereiken op http://www.klokhuis.nl/<br />

forum/<br />

Updates van Apple<br />

Met enige regelmaat komen er<br />

updates voor Mac OS en Appleapplicaties<br />

beschikbaar, waaronder ook<br />

“security-updates”.<br />

Sommige zijn zo omvangrijk dat gebruikers<br />

zonder een snelle internetverbinding<br />

als ADSL of kabel nauwelijks in<br />

staat zijn deze te downloaden en installeren.<br />

<strong>Klokhuis</strong> mag deze Applesoftware<br />

niet distribueren via cd-rom, maar als u<br />

een legaal Mac OS gebruikt mag u deze<br />

updates downloaden en kopiëren voor<br />

eigen gebruik<br />

.<br />

Om donateurs zonder snelle internetverbindingen<br />

te help bieden wij hen<br />

op de AppleDagen aan van ons snelle<br />

netwerk gebruik te maken. Daar kunt u<br />

de updates downloaden en op een meegebrachte<br />

harddisk (iPod) of lege cd (aan<br />

de <strong>Klokhuis</strong>balie te koop) te zetten voor<br />

eigen gebruik. Gezien de beperkte capaciteit<br />

geldt deze service uitsluitend voor<br />

donateurs.<br />

Vergroot uw kennis, èn steun<br />

Stichting <strong>Klokhuis</strong> door bij ons uw<br />

Nederlandstalige boeken te bestellen Prijzen<br />

zijn inclusief BTW.<br />

Thuisbezorgd of afgehaald op de AppleDag .<br />

http://www.klokhuis.nl/boeken-bestellen/<br />

TITEL AUTEUR PRIJS<br />

Steve Jobs de Biografie Walter Isaacson 25,00<br />

Aan de slag met iMovie 09 Rina Jans (MacMiep) 12,95<br />

Aan de slag met iPhoto 09 Rina Jans (MacMiep) 12,95<br />

Aan de slag met Mac Snow Leopard Rina Jans (MacMiep) 14,95<br />

Aan de slag met Mac Lion Rina Jans (MacMiep) 15,95<br />

iPhone 4S Hei & v.Groenewoud 14,95<br />

Het iPhone 4 boek Scott Kelby 19,95<br />

Apps maken voor de iPhone Koen Pijnenburg 19,95<br />

iPad Hei & v.Groenewoud 14,95<br />

Het iPad2 boek Hei & v. Groenewoud 19,95<br />

Mac OSX Snow Leopard Hei & v.Groenewoud 19,95<br />

Mac OSX Lion Hei & v.Groenewoud 20,95<br />

Aan de slag met Office 2011 Mac Hollander 14,95<br />

Office 2011 voor de Mac Hollander 24,95<br />

Toetscombinaties voor de Mac Hei & v.Groenewoud 4,95<br />

Het kleine Mac boekje Coen Remmelts 14,95<br />

iWork 09 Hollander & Hollander 19,95<br />

iMovie 09 Coen Remmelts 14,95<br />

iLife 11 Hollander 19,95<br />

iPhoto 11 Hollander 14,95<br />

iMovie 11 Coen Remmelts 14,95<br />

Snow Leopard Snel op weg Maria Langer 44,95<br />

Aperture 3 Johan Elzinga 19,95<br />

Van PC naar de Mac Jeroen Horlings 19,95<br />

Final Cut Pro & Express(incl DVD) v.d.Hoeven 29,95<br />

Final Cut Pro X (incl DVD) v.d.Hoeven 29,95<br />

Photoshop CS in 10 min. Hendriks 14,95<br />

Adobe Photoshop Lightroom 3 Elzenga 19,95<br />

Digitale fotografie voor Dummies King 32,95<br />

Photoshop CS5 De Basis Kerver 19,95<br />

InDesign CS4 De Basis Hollander 19,95<br />

58 59


Alle iPads + accessoires uit voorraad leverbaar!<br />

ADOBE CREATIVE SUITE 5.5<br />

Jaap Bijzerweg 20<br />

3446 CR Woerden<br />

T 0348 - 485 265<br />

info@mcpartners.nl<br />

www.mcpartners.nl<br />

McPArtners 0511 aangepast.indd 1<br />

9/30/11 11:10 AM

Hooray! Your file is uploaded and ready to be published.

Saved successfully!

Ooh no, something went wrong!