infofiche voor leerkrachten secundair onderwijs - Koninklijk Museum ...

DE MODERNEN. RONDOM PERMEKE IN DE
KONINGIN FABIOLAZAAL
Infofiche voor leerkrachten secundair onderwijs
Introductie
Het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen (KMSKA) is vooral
bekend voor zijn Vlaamse primitieven en zijn werken van Rubens, maar wist u dat
de overgrote meerderheid van de collectie bestaat uit kunstwerken uit de 19 de en
20 ste eeuw? Maar liefst 5.000 van de 7.600 museumobjecten dateren uit deze
periode.
Nu het KMSKA gesloten is voor de grootste verbouwing uit zijn geschiedenis, zet
het museum zijn collectie negentiende- en twintigste-eeuwse kunstwerken in de
kijker in de Koningin Fabiolazaal in het hartje van Antwerpen. Onder de titel
MODERNEN presenteren wij geregeld nieuwe opstellingen, die steeds een ander
licht werpen op deze deelcollectie.
De expo Rondom Permeke toont werk van de pioniers van het expressionisme:
Constant Permeke, Frits Van den Berghe en Gustave De Smet. Het KMSKA
verwierf recent nog werk van deze artiesten, dat nu in primeur in de tentoonstelling
De MODERNEN wordt getoond, o.a. een schilderij van Permeke en een reeks van
15 lino’s en houtsneden van De Smet. Daarnaast selecteerde het museum
schilderijen en grafiek van o.a. Edgard Tytgat, Gustave Van De Woestyne en
Jean Brusselmans. Typerend voor het oeuvre van al deze kunstenaars is het
belang van het metier van het schilderen. Vooral het verfoppervlak en de
penseelstreken krijgen daarbij bijzondere aandacht en betekenis. Ook het plezier
dat ze beleefden aan het schilderen spat van de doeken.
In de bezoekersgids vind je meer info over het concept van de tentoonstelling. Je
kan het downloaden op www.kmska.be of gratis meenemen in de tentoonstelling.
Een geleid bezoek aan de tentoonstelling voor het secundair onderwijs
Voor groepen uit het secundair onderwijs verzorgen de museumgidsen een
MUSEUMLES. Dit is geen klassieke rondleiding waarbij er enkel naar de gids
moet geluisterd worden, maar een interactief kijktraject waarbij de leerlingen
zelfstandig een opdracht moeten uitwerken in de tentoonstelling.
Een museumles (duur: 1,5 uur) verloopt op deze manier:

1. de gids geeft een inleiding bij de tentoonstelling
2. de jongeren worden in groepjes verdeeld. Elk groepje gaat 1 kunstwerk in
de tentoonstelling analyseren aan de hand van een kijkwijzer: een fiche met
kijkopdrachten die ze ter plaatse invullen.
3. na ca 20 minuten komen alle groepjes terug samen en stelt elk groepje zijn
bevindingen voor aan de rest van de klas, bij het werk dat ze hebben
bestudeerd. De gids vult hun verhaal aan en / of corrigeert waar nodig.
De leerlingen krijgen ter plaatse een kijkwijzer van de gids.
Een museumles sluit aan bij de volgende eindtermen:
Plastische opvoeding / waarnemen:
De leerlingen kunnen
- gericht kijken en hun kijkervaring toetsen aan reeds verworven kennis,
vroegere ervaringen of eigen fantasie
- de functies van aangeboden beeldtaal waarnemen en vergelijken
- verschillende beeldaspecten identificeren
Plastische opvoeding / verwoorden:
De leerlingen kunnen
- hun persoonlijke mening geven over diverse beeldende creaties uit
verschillende culturen en belangstelling opbrengen voor beeldende
creaties, zowel traditionele als nieuwe, met inbegrip van deze buiten hun
eigen culturele leefwereld
- verwoorden dat hun visuele beleving beïnvloed wordt door stemming,
voorkeur of vooroordeel
- de grote diversiteit van beeldcreaties aanwijzen en de doelgerichtheid en
eventuele consumptiegerichtheid ervan verwoorden
- vertellen over het actuele gebeuren in de beeldende kunst in de ruime zin
Plastische opvoeding / attitudes
De leerlingen
- leren bij het groepswerk hun solidariteit tonen om de eigen inbreng af te
stemmen op de kwaliteit van het geheel
Voorbereiding in de klas
De volgende vragen kunnen het bezoek aan de tentoonstelling in de klas inleiden:
- wat is een museum?
- hoe zit een schilderij in elkaar (kleur, vorm, compositie, perspectief, …)?
2/3

- wat is moderne kunst?
- wat is de cultuurhistorische achtergrond in de 19 de en/of 20 ste eeuw?
- Welke kunststromingen zijn belangrijk in de 19 de en/of 20 ste eeuw?
Verwerking in de klas
- schilder zelf een werk in een bepaald genre (portret, landschap, …), in een
bepaalde stijl (realistisch, abstract, …)
- kies een kunstenaar uit en onderzoek wat hij wilde duidelijk maken met zijn
werk (bijvoorbeeld Constant Permeke, Frans Masereel…)
- vraag de leerlingen welk kunstwerk hen heeft getroffen en waarom
Tot ziens
We hopen dat u met deze informatie uw schoolbezoek aan de tentoonstelling goed
kan voorbereiden en verwerken. En dat de leerlingen met de kijkwijzers een
interessante kunstervaring opdoen!
Hebt u nog vragen of opmerkingen? We lezen ze graag via
publiekswerking@kmska.be.
Graag tot ziens op één van onze volgende tentoonstellingen op locatie!
3/3