02.04.2014 Views

MVO Jaarverslag 2007 - Port of Rotterdam

MVO Jaarverslag 2007 - Port of Rotterdam

MVO Jaarverslag 2007 - Port of Rotterdam

SHOW MORE
SHOW LESS

Create successful ePaper yourself

Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.

Groeien in balans<br />

<strong>MVO</strong> jaarverslag <strong>2007</strong><br />

1<br />

HAVENBEDRIJF ROTTERDAM N.V. SAMENVATTING <strong>MVO</strong> JAARVERSLAG <strong>2007</strong>


samenvatting<br />

<strong>MVO</strong> jaarverslag <strong>2007</strong><br />

verklaring van de directie<br />

Als Havenbedrijf <strong>Rotterdam</strong> zien wij maatschappelijk verantwoord ondernemen (<strong>MVO</strong>) als<br />

sleutel voor een succesvolle toekomst. De haven moet zich in balans ontwikkelen. <strong>MVO</strong> is<br />

naar onze overtuiging een cruciale randvoorwaarde voor een gezonde ontwikkeling van de<br />

haven in harmonie met de omgeving. In ons eind <strong>2007</strong> aangescherpte Bedrijfsplan<br />

2006-2010 hebben wij duurzaamheid daarom benoemd tot prioritair doel. Wij willen een<br />

grotere inspanning verrichten om de eigen prestaties en die van het haven- en industriecomplex<br />

op dit gebied te verbeteren. Bij de focus voor 2008 ligt de nadruk op klimaat,<br />

arbeid & onderwijs, kennis-uitwisseling en verankering van duurzaamheid in onze eigen<br />

organisatie.<br />

Het maken van het <strong>MVO</strong>-jaarverslag <strong>2007</strong> past in dit streven. Dit is ons eerste <strong>MVO</strong>-jaarverslag<br />

en het is geschreven op basis van de richtlijnen van de Transparantiebenchmark<br />

van het ministerie van Economische Zaken. We nodigen u van harte uit om op de inhoud<br />

te reageren.<br />

Hans Smits,<br />

CEO, Havenbedrijf <strong>Rotterdam</strong> N.V.<br />

2<br />

HAVENBEDRIJF ROTTERDAM N.V. SAMENVATTING <strong>MVO</strong> JAARVERSLAG <strong>2007</strong>


<strong>Rotterdam</strong> als kwaliteitshaven<br />

<strong>Rotterdam</strong> concurreert op logistiek gebied met andere Noord-Europese zeehavens. Als<br />

productielocatie is de concurrentie mondiaal. De haven onderscheidt zich onder meer<br />

door een optimale nautische toegankelijkheid, een veelheid aan achterlandverbindingen<br />

en een omvangrijk en compleet cluster van petrochemische en energiebedrijven. Het<br />

Havenbedrijf positioneert <strong>Rotterdam</strong> in alle marktsegmenten als kwaliteitshaven. Zowel in<br />

de logistieke als productieketens stimuleert het Havenbedrijf verduurzaming. Bij de werving<br />

van nieuwe klanten richt het Havenbedrijf zich specifiek op bedrijven die passen in een<br />

duurzame toekomstvisie en die elkaar optimaal kunnen faciliteren. Andere belangrijke<br />

aandachtspunten voor het Havenbedrijf zijn duurzame energie, klimaatverbetering en het<br />

waarborgen van de werkgelegenheid voor de toekomst.<br />

Onze klanten weten deze visie te waarderen. Elke twee jaar houdt het Havenbedrijf een<br />

klanttevredenheidsonderzoek. Uit het onderzoek van <strong>2007</strong> blijkt dat 68 procent van de<br />

klanten tevreden is, een verbetering van 9 procent ten opzichte van het onderzoek in 2005.<br />

Het percentage ontevreden klanten daalde van 11 procent naar 7 procent. Klanten prijzen<br />

de nautische toegankelijkheid, de bijdrage van het Havenbedrijf aan het positieve imago<br />

van de haven en de (inter)nationale belangenbehartiging. De infrastructuur, het Havenbedrijf<br />

als businesspartner en de klantenservice scoren minder hoog.<br />

Belangrijke gebeurtenissen in <strong>2007</strong><br />

Op het gebied van duurzaamheid en leefbaarheid heeft het Havenbedrijf in <strong>2007</strong> een groot<br />

aantal initiatieven ontplooid. Veelal gebeurde dat in samenwerking met andere partijen. In<br />

de volgende onderdelen zullen de resultaten per thema worden toegelicht.<br />

• Maasvlakte 2<br />

• Verkeer en bereikbaarheid<br />

• Luchtkwaliteit en klimaat<br />

• Zicht op de haven<br />

• Arbeid<br />

• Sponsoring<br />

• Medewerkers Havenbedrijf<br />

• Inkoop en aanbesteding Havenbedrijf<br />

3<br />

HAVENBEDRIJF ROTTERDAM N.V. SAMENVATTING <strong>MVO</strong> JAARVERSLAG <strong>2007</strong>


Maasvlakte 2<br />

Met Maasvlakte 2 ontwikkelt het Havenbedrijf <strong>Rotterdam</strong> een nieuw haven- en industriegebied<br />

in de Noordzee. De ambitie is om hierbij wereldwijd voorop te lopen in duurzaamheid.<br />

Bedrijven die zich willen vestigen op Maasvlakte 2 moeten voldoen aan strengere<br />

eisen op dit gebied. In de beoordelingsprocedures voor potentiële vestigingskandidaten is<br />

duurzaamheid een belangrijk selectiecriterium. Maasvlakte 2 moet een showcase worden van<br />

bedrijven die laten zien dat duurzaamheid en economische groei goed samengaan. Naast<br />

duurzaamheid stimuleert dit ook innovatie, efficiency en kostenbeheersing.<br />

gunning containerterminals<br />

In <strong>2007</strong> is het eerste contract gesloten voor de exploitatie van een containerterminal op<br />

Maasvlakte 2. Dat gebeurde via een open beoordelingsprocedure, waarbij het consortium<br />

<strong>Rotterdam</strong> World Gateway als beste uit de bus kwam. In de open beoordelingsprocedure<br />

werden potentiële kandidaten getoetst aan de hand van vier criteria met elk een wegingpercentage:<br />

financiën (40 procent), marketing en strategie (25 procent), duurzaamheid (20<br />

procent) en terminalconcept/techniek (15 procent). Het is voor het eerst dat de haven<br />

duurzaamheid expliciet in een aanbestedingsprocedure heeft opgenomen. De duurzaamheid<br />

van de bedrijven is daarbij getoetst aan de hand van drie criteria:<br />

1<br />

Milieu Management Systeem (luchtkwaliteit, licht, energie, afval, transport, enz.)<br />

Wat is de visie van het bedrijf op duurzaam ondernemen? Hoe voorkomt het vervuiling?<br />

Hoe vindt de monitoring plaats? Welke maatregelen neemt het bij het overschrijden van<br />

grenzen?<br />

2<br />

Modal Split (de verhouding spoor, binnenvaart en weg in het achterlandvervoer)<br />

Aan de bedrijven op Maasvlakte 2 worden strengere eisen gesteld voor het terugdringen<br />

van het gebruik van vrachtwagens. Momenteel is het aandeel van de truck in het achterlandvervoer<br />

van containers 50 procent. In 2033 moet dit aandeel op Maasvlakte 2 zijn<br />

teruggedrongen tot 35 procent. Dit wordt ook contractueel vastgelegd, inclusief boete -<br />

bepalingen.<br />

3<br />

Security<br />

De kwaliteit van de beveiliging van terminals en transportketens tegen onder meer aanslagen.<br />

4<br />

HAVENBEDRIJF ROTTERDAM N.V. SAMENVATTING <strong>MVO</strong> JAARVERSLAG <strong>2007</strong>


Verkeer en bereikbaarheid<br />

Aangezien de maximale capaciteit van de A15 in de haven is bereikt, groeien de files veel<br />

sneller dan het verkeer toeneemt. In de komende jaren zullen de problemen met de doorstroming<br />

op de A15 hierdoor nog fors toenemen. Hoewel het Havenbedrijf geen beheerder<br />

is van de A15 en zelf ook geen goederen vervoert, wordt wel degelijk de urgentie van de<br />

problematiek gevoeld. Een goede doorstroming is cruciaal voor de concurrentiepositie van<br />

de haven en vermindert ook de uitstoot van fijnst<strong>of</strong>. In het kader van een veelomvattend<br />

bereikbaarheidsplan is het Havenbedrijf in <strong>2007</strong> daarom samen met de overheid en het<br />

bedrijfsleven een reeks projecten gestart voor een beter bereikbare haven:<br />

Verkeersonderneming<br />

Samen met Rijkswaterstaat werkt het Havenbedrijf aan de oprichting van een aparte<br />

Verkeersonderneming die verantwoordelijk wordt voor het totale wegbeheer in de regio<br />

Rijnmond. De nieuwe organisatie heeft als enige doel de regio optimaal bereikbaar te<br />

maken. De Verkeersonderneming moet in 2008 starten.<br />

Mobiliteitsbeleid werknemers haven<br />

Met Deltalinqs, de brancheorganisatie voor het <strong>Rotterdam</strong>se havenbedrijfsleven, heeft het<br />

Havenbedrijf de kansen voor collectief vervoer in het havengebied in kaart gebracht. Aan<br />

de hand van de uitkomsten worden in 2008 vijf pilots voor collectief vervoer opgezet. Om<br />

het goede voorbeeld te geven, neemt het Havenbedrijf ook zijn eigen mobiliteitsbeleid<br />

onder de loep.<br />

Dynamisch verkeersmanagement en mobiliteitsmanagement<br />

In het project <strong>Port</strong> Related Intelligent Transport Services (PITS) werkt het Havenbedrijf<br />

samen met de gemeente <strong>Rotterdam</strong>, de Stadsregio, de Provincie Zuid-Holland en Transport<br />

en Logistiek Nederland intensief samen aan mogelijke toepassingen van dynamisch<br />

verkeersmanagement voor het goederenvervoer.<br />

Maasvlakte 2<br />

Voor het vervoer van en naar de toekomstige Maasvlakte 2 is een apart pakket maatregelen<br />

geformuleerd: met de bedrijven daar wordt contractueel vastgelegd dat het aandeel<br />

wegvervoer van hun transport beperkt blijft. Vanaf 2014 mogen alleen vrachtwagens met<br />

de schoonste motoren (euro 5) naar Maasvlakte 1 en 2 rijden. Verder onderzoekt het<br />

Havenbedrijf de mogelijkheden dat vrachtauto’s de filetijden mijden. ‘Vuile’ vrachtwagens<br />

worden in ieder geval op Maasvlakte 2 geweerd en meer en meer binnenvaartschepen<br />

moeten in de toekomst zijn voorzien van schonere motoren.<br />

Containertransferium<br />

Ten oosten van <strong>Rotterdam</strong> werkt het Havenbedrijf aan de ontwikkeling van een containertransferium,<br />

waarmee circa 200.000 containers van de A15 kunnen worden gehaald.<br />

Binnenvaartschepen onderhouden daarbij de verbindingen tussen het containertransferium<br />

en de containerterminals op de Maasvlakte. De haalbaarheidsstudie is succesvol<br />

afgerond. Nu wordt gezocht naar een geschikte locatie.<br />

Betuweroute<br />

Het Havenbedrijf neemt deel in Keyrail, de beheerder van de Betuweroute. Deze nieuwe<br />

goederenspoorlijn geeft volop kansen voor een verdere verschuiving van lading van de<br />

weg naar het spoor.<br />

5<br />

HAVENBEDRIJF ROTTERDAM N.V. SAMENVATTING <strong>MVO</strong> JAARVERSLAG <strong>2007</strong>


Luchtkwaliteit en klimaat<br />

Op het gebied van luchtkwaliteit en klimaat streeft het Havenbedrijf naar gezondheid voor<br />

de omwonenden van het haven- en industriecomplex, ruimte voor economische ontwikkeling<br />

en reductie van de CO 2<br />

-uitstoot. Het Havenbedrijf heeft hiervoor een reeks van activiteiten<br />

uitgevoerd:<br />

Energy <strong>Port</strong><br />

In <strong>2007</strong> is een lange termijn energievisie gepresenteerd voor de ontwikkeling van de haven<br />

tot een toekomstgerichte en energie-efficiënte ‘Energy <strong>Port</strong>’ van wereldformaat. De<br />

belangrijkste opgaven daarbij zijn de ontwikkeling van <strong>Rotterdam</strong> tot de CO2-hub van<br />

Noordwest-Europa, groei tot dé Noordwest-Europese Energy <strong>Port</strong> voor CO2-arme energiebronnen<br />

en -producten en ontwikkeling van de haven tot het meest energie-efficiënte<br />

energie- en industriecluster van de wereld.<br />

<strong>Rotterdam</strong> Climate Initiative<br />

Samen met de gemeente, DCMR en Deltalinqs is het Havenbedrijf het <strong>Rotterdam</strong> Climate<br />

Initiative gestart met de ambitieuze doelstelling de CO 2<br />

-uitstoot in <strong>Rotterdam</strong> te halveren<br />

van 24 miljoen ton in 1990 naar 12 miljoen ton in 2025. Hiermee gaat <strong>Rotterdam</strong> een stap<br />

verder dan de nationale reductiedoelstelling voor 2020 van 30% ten opzichte van 1990.<br />

Samenwerking andere steden en havens<br />

In november <strong>2007</strong> heeft een conferentie in <strong>Rotterdam</strong> plaatsgevonden met internationale<br />

havensteden gericht op uitwisseling van informatie en het maken van (aanvullende) afspraken<br />

over de uitvoering van concrete projecten gericht op luchtkwaliteit en klimaat. De conferentie<br />

was tevens een voorbereiding op de ‘World <strong>Port</strong>s Climate Conference’ in juli 2008<br />

in <strong>Rotterdam</strong>.<br />

Eigen footprint<br />

Het Havenbedrijf werkt aan het gebruik van 100 procent duurzame energie voor de eigen<br />

gebouwen. Nieuwe bedrijfsvoertuigen voldoen intussen aan de euronormering (euro V) en<br />

oude wagens zijn, waar mogelijk, uitgerust met een roetfilter. De vloot is het afgelopen jaar<br />

uitgebreid met twee schone hydrografische meetvaartuigen en een oliebestrijdingsvaartuig<br />

(reductie 75-80 procent NOx-uitstoot en 95 procent fijnst<strong>of</strong>). De gehele Havenbedrijfvloot<br />

is in <strong>2007</strong> ook overgestapt op zwavelvrije brandst<strong>of</strong>. Op jaarbasis bespaart dit<br />

circa 4.800 kg zwaveluitstoot.<br />

Gebruik schonere brandst<strong>of</strong> door nautische dienstverleners<br />

In navolging van het Havenbedrijf hebben de elf belangrijkste nautische dienstverleners in<br />

de haven een intentieverklaring ondertekend om per 1 januari 2008 op zwavelvrije brandst<strong>of</strong><br />

te gaan varen. Samen hebben deze partijen een vloot van circa 130 schepen. Ook<br />

Spido, organisator van rondvaarten in de haven, heeft zich inmiddels bij het initiatief aangesloten.<br />

Walstroom<br />

In de Maashaven is een pilot gestart met walstroom voor de binnenvaart. Het initiatief<br />

wordt op termijn mogelijk uitgebreid naar alle andere binnenvaartligplaatsen in het havenen<br />

industriecomplex. Tevens zijn haalbaarheidsstudies afgerond voor de toepassing van<br />

walstroom bij de zeevaart (inclusief ferries en cruiseschepen). Ook wordt hard gewerkt<br />

aan het verkrijgen van een internationale ISO-standaard voor de toepassing van walstroom<br />

in havens.<br />

6<br />

HAVENBEDRIJF ROTTERDAM N.V. SAMENVATTING <strong>MVO</strong> JAARVERSLAG <strong>2007</strong>


Overeenkomst lucht Maasvlakte 2<br />

In het kader van Maasvlakte 2 worden vele luchtmaatregelen getr<strong>of</strong>fen voor vrachtwagens<br />

en binnenvaartschepen. Er zijn specifieke afspraken in de maak voor het spreiden van<br />

vrachtverkeer over de dag en (indien noodzakelijk) de opstelling van schermen bij tunnelmonden<br />

en/<strong>of</strong> op specifieke wegtrajecten. Voor de binnenvaart wordt gewerkt aan een<br />

verplichting voor schonere binnenvaart in havenbekkens. Dit gebeurt in combinatie met<br />

een verhoging van het binnenhavengeld voor schepen die nog niet aan de hogere eisen<br />

voldoen. Verder wordt via subsidieregelingen de aanschaf van schonere motoren ondersteund.<br />

Mocht het nodig zijn, dan overweegt het Havenbedrijf op bepaalde trajecten ook<br />

een snelheidsreductie voor de binnenvaart.<br />

Reductie van CO2-uitstoot<br />

Samen met bedrijven zet het Havenbedrijf zich in voor de toepassing van schone fossiele<br />

energie, co-siting (Happy Shrimp Farm bij de E.ON) en hergebruik van CO 2<br />

door de kassen<br />

ten noorden van het haven- en industriecomplex. Verder wil het Havenbedrijf komen tot<br />

een certificering voor bi<strong>of</strong>uels en palmolie en worden de mogelijkheden onderzocht voor<br />

CO 2<br />

-afvang, -transport en opslag. Waar mogelijk stimuleert het Havenbedrijf het gebruik<br />

en de toepassing van duurzame energie door bedrijven.<br />

Zicht op de haven<br />

De uitsraling van het havengebied wordt steeds belangrijker voor het vestigingsklimaat en<br />

het draagvlak voor de haven in de omgeving. Met de in <strong>2007</strong> opgestelde Visie Beeldkwaliteit<br />

wil het Havenbedrijf op basis van een aantal eenvoudige architectuur- en groenprincipes de<br />

visuele kwaliteit van het havengebied verder versterken. Trots op ondernemerschap, duurzaamheid,<br />

innovatie en veiligheid mogen ook in het landschap meer tot uitdrukking komen.<br />

In een meerjaren uitvoeringsprogramma is de visie vertaald naar concrete projecten.<br />

Groen in de haven<br />

Hoewel er grote behoefte is aan nieuwe industrieterreinen, wil het Havenbedrijf ook groen<br />

behouden. In <strong>2007</strong> heeft het Havenbedrijf een Groenvisie opgesteld. Op verschillende<br />

plaatsen in het havengebied komen beschermde planten en dieren voor, met name de<br />

rugstreeppad en de groenknolorchis. Met ons natuurbeleid wil het Havenbedrijf kansen<br />

voor de natuur benutten én voorkomen dat natuurbescherming de primaire functie van de<br />

haven belemmert. Ook hiervoor wil het Havenbedrijf ruimte vrijhouden. In <strong>2007</strong> zijn met<br />

het ministerie van LNV afspraken gemaakt over de rugstreeppad. Hiervoor zijn achttien<br />

paddenpoelen aangelegd, zodat deze soort binnen het havengebied duurzaam in stand<br />

kan blijven. Voor de groenknolorchis zijn in januari 2008 ook afspraken gemaakt met het<br />

ministerie van LNV.<br />

Inrichting Maasvlakte 2<br />

Voor de zeewering om Maasvlakte 2 is gekozen voor een combinatie van dijken, strand en<br />

duinen. Dit biedt prachtige mogelijkheden voor natuur en recreatie. Onderzocht wordt <strong>of</strong><br />

nabij de Slufter een circa 50 meter hoog duin mogelijk is met mooie uitzichten op de zee<br />

en de haven. Ook aan de inrichting van de openbare ruimte en bedrijfsterreinen worden<br />

eisen gesteld. Kranen en bedrijfsgebouwen zullen qua vorm, grootte en kleurstelling<br />

moeten aansluiten bij de kernwaarden functioneel, schoon en hightech.<br />

7<br />

HAVENBEDRIJF ROTTERDAM N.V. SAMENVATTING <strong>MVO</strong> JAARVERSLAG <strong>2007</strong>


arbeid<br />

In het <strong>Rotterdam</strong>se haven- en industriecomplex werken circa 72.000 mensen. Daar zijn<br />

veel (V)MBO’ers bij. Vanwege de vergrijzing wordt de vraag naar jongeren met deze opleiding<br />

alleen maar groter. Het Havenbedrijf initieerde het afgelopen jaar verschillende initiatieven<br />

om de haven aan medewerkers te helpen en de <strong>Rotterdam</strong>mers aan werk. Met het ROC<br />

Albeda, het ROC Zadkine en het Scheepvaart en Transportcollege heeft het Havenbedrijf<br />

in <strong>2007</strong> een convenant afgesloten om het onderwijs goed te laten aansluiten op het werk<br />

in de haven en de scholieren/studenten door te laten stromen naar het havenwerk.<br />

Een deel van het terrein van de <strong>Rotterdam</strong>se Droogdok Maatschappij (RDM) heeft een<br />

nieuwe bestemming gekregen als campus voor Research, Design and Manufacturing. Hier<br />

is nu ruimte voor vernieuwende technische bedrijvigheid én voor technische opleidingen<br />

(automotive, maintenance, etc.) en de academie voor bouwkunst. Daarvoor heeft het<br />

Havenbedrijf de historische machinehal grondig opgeknapt.<br />

sponsoring<br />

Traditioneel ondersteunt het Havenbedrijf zeer uiteenlopende organisaties en evenementen.<br />

In <strong>2007</strong> heeft het Havenbedrijf hierin meer focus aangebracht. Door associatie met onze<br />

kernwaarden moet sponsoring het Havenbedrijf en de haven beter onder de aandacht<br />

brengen. Het Havenbedrijf heeft in <strong>2007</strong> meer dan 3 miljoen euro (ruim 2 procent van het<br />

bedrijfsresultaat <strong>2007</strong>) besteed aan sponsoring, subsidies en donaties. In het kader van<br />

het 75-jarig bestaan zijn er uiteenlopende activiteiten georganiseerd en is bijvoorbeeld<br />

door middel van een gala-diner circa 500.000 euro voor de Ronald McDonald stichting<br />

bijeengebracht. Voor kleinere donaties aan lokale projecten is in samenwerking met het<br />

havenbedrijfsleven (Deltalinqs) het Deltaport Donatiefonds opgezet.<br />

medewerkers havenbedrijf<br />

In <strong>2007</strong> heeft binnen het Havenbedrijf een reorganisatie plaatsgevonden. Het Havenbedrijf<br />

werkt met een nieuwe organisatie- en besluitvormingsstructuur die leidt tot meer<br />

resultaatgerichtheid en meer eigen verantwoordelijkheid. In dit kader is ook het interne<br />

advies- en ontwikkelcentrum AanZ opgericht, dat medewerkers stimuleert en informeert<br />

over zelfontplooiing en ontwikkeling binnen functie en loopbaan.<br />

8<br />

HAVENBEDRIJF ROTTERDAM N.V. SAMENVATTING <strong>MVO</strong> JAARVERSLAG <strong>2007</strong>


Eind 2006 is een medewerkerstevredenheidsonderzoek uitgevoerd, waarop in <strong>2007</strong> verbeteracties<br />

zijn uitgevoerd. Naast de oprichting van het hiervoorgenoemde AanZ is een persoonlijk<br />

ontwikkelprogramma voor Young Potentials gestart. Ook is de bedrijfscode aangescherpt. In<br />

2008 vindt een volgend onderzoek onder medewerkers plaats om de effecten van de<br />

maatregelen te meten.<br />

Het ziekteverzuim lag in <strong>2007</strong> op 5,3%. Dit was boven de norm van 4,8%. Het aantal werkgerelateerde<br />

klachten nam toe, ondermeer door outsourcing, toegenomen werkdruk en de<br />

relatief hoge gemiddelde leeftijd van de werknemers.<br />

inkoop en aanbesteding havenbedrijf<br />

Inkoop en aanbesteding zijn belangrijke functies om duurzaamheid handen en voeten te<br />

geven. In <strong>2007</strong> is inkoopbeleid ingevoerd en zijn de processen gepr<strong>of</strong>essionaliseerd, waardoor<br />

het Havenbedrijf effectiever werkt en de afdelingen betere ondersteuning krijgen. In<br />

2008 zal invulling gegeven worden aan het opstellen van een beleidslijn met betrekking tot<br />

duurzaam inkopen. Bij zeven van de vijftien aanbestedingen die de inkoopafdeling in <strong>2007</strong><br />

heeft begeleid, zijn duurzaamheidscriteria gehanteerd. Enkele voorbeelden zijn de keuze<br />

voor Fair Wear bedrijfskleding en FSC-papier.<br />

Doorkijk naar 2008<br />

Voor 2008 zet het Havenbedrijf verder in op een versterking van duurzaamheid in de<br />

operationele activiteiten en is een aantal focusprojecten benoemd.<br />

Focusproject 2008-2010<br />

CO 2<br />

- reductie eigen bedrijfsvoering Havenbedrijf<br />

CO 2<br />

-reductie World <strong>Port</strong> Climate Declaration<br />

CO 2<br />

-reductie industrie conform <strong>Rotterdam</strong> CIimate Initiative<br />

Ontwikkelen Duurzaamheidsindex<br />

RDM Campus<br />

Samenwerking buitenlandse havens<br />

9<br />

HAVENBEDRIJF ROTTERDAM N.V. SAMENVATTING <strong>MVO</strong> JAARVERSLAG <strong>2007</strong>


Pr<strong>of</strong>iel<br />

<strong>MVO</strong> jaarverslag <strong>2007</strong><br />

10<br />

HAVENBEDRIJF ROTTERDAM N.V. SAMENVATTING <strong>MVO</strong> JAARVERSLAG <strong>2007</strong>


Pr<strong>of</strong>iel van de organisatie<br />

De <strong>Rotterdam</strong>se haven is een knooppunt van internationale goederenstromen én een<br />

industriecomplex van wereldformaat. Met een overslag van ruim 400 miljoen ton goederen<br />

is <strong>Rotterdam</strong> verreweg de grootste zeehaven van Europa. Het aandeel van de petrochemie<br />

en energiesector is ongeveer 20% van de totale productiecapaciteit in Noordwest-Europa.<br />

HbR heeft twee statutaire doelen. Ten eerste het bevorderen van een effectieve, veilige en<br />

efficiënte scheepvaartafwikkeling in de <strong>Rotterdam</strong>se haven en het aanloopgebied voor de<br />

kust. Ten tweede ontwikkeling, aanleg, beheer en exploitatie van het havengebied. HbR is<br />

daarbij gericht op het stimuleren van duurzame economische ontwikkeling. De missie luidt:<br />

HbR ontwikkelt in partnerschap dé Europese haven van wereldklasse. De belangrijkste<br />

partners zijn de bedrijven die in de haven gevestigd zijn dan wel hun diensten aanbieden.<br />

HbR is een N.V. met twee aandeelhouders: de gemeente <strong>Rotterdam</strong> en de Staat.<br />

De toegevoegde waarde van het <strong>Rotterdam</strong>se haven- en industriecomplex bedroeg in 2006<br />

circa € 12,3 miljard. De directe werkgelegenheid van het havencomplex bedroeg in 2006<br />

ongeveer 86.500 personen. Gegevens over <strong>2007</strong> zijn nog niet bekend. (bron: www.havenraad.nl)<br />

Voor de verdere ontwikkeling van de <strong>Rotterdam</strong>se haven is zowel het aantrekken van<br />

ladingstromen als van bedrijvigheid cruciaal. In het aantrekken van ladingstromen concurreert<br />

de <strong>Rotterdam</strong>se haven met andere havens in de Hamburg-Le Havre (HLH) range.<br />

Deze havens bedienen allemaal het achterland van Noordwest-Europa. <strong>Rotterdam</strong> is,<br />

gemeten naar tonnen overslag, verreweg de grootste haven in de HLH-range. De concurrentie<br />

verschilt sterk per segment. In het containersegment zijn Antwerpen en Hamburg de<br />

belangrijkste concurrenten; in het kolensegment is dat Amsterdam, en voor ruwe olie Le<br />

Havre. Belangrijke factoren in de concurrentiestrijd zijn de ligging aan diep water, beschikbaarheid<br />

van ruimte, goede ontsluiting door verschillende achterlandverbindingen (weg,<br />

binnenwater, spoor, pijpleidingen), kwaliteit van de dienstverlening en de kosten.<br />

Vanwege de schaarste aan ruimte trekt HbR vooral bedrijven aan die het haven- en industriecomplex<br />

versterken. Speerpunten zijn overslag van containers, chemische industrie en<br />

energie. De productie van de energiesector en procesindustrie is ongeveer 20% van het<br />

totaal in Noordwest-Europa. Voor de chemie is de concurrentie wereldwijd. Antwerpen is<br />

de belangrijkste concurrent in Noordwest-Europa, maar beide chemische complexen zijn<br />

ook complementair. Ze vormen samen het grootste chemische complex van Europa.<br />

11<br />

HAVENBEDRIJF ROTTERDAM N.V. SAMENVATTING <strong>MVO</strong> JAARVERSLAG <strong>2007</strong>


Kernactiviteiten<br />

Om zijn missie en de doelen te realiseren voert HbR vier kernactiviteiten uit:<br />

Klantmanagement<br />

• zorgen voor klanttevredenheid;<br />

• aantrekken van nieuwe klanten;<br />

• als zakenpartner bijdragen aan prestaties van klanten.<br />

Verkeersmanagement<br />

• effectieve, veilige en efficiënte afwikkeling scheepvaartverkeer in <strong>Rotterdam</strong>;<br />

• partnerschappen voor verkeersmanagement per spoor, weg, water en pijpleiding.<br />

Gebiedsmanagement<br />

• ruimte bieden voor groei;<br />

• intensiveren van grondgebruik;<br />

• zorgdragen voor adequate openbare infrastructuur.<br />

Omgevingsmanagement<br />

• in partnerschap investeren in aantrekkelijke randvoorwaarden;<br />

• beïnvloeden van relevante regelgeving;<br />

• investeren in ‘license to operate’.<br />

Klantmanagement<br />

Bij klantmanagement gaat het om het faciliteren van ontwikkelingen bij bestaande klanten<br />

en het aantrekken van nieuwe klanten. HbR streeft tevredenheid van klanten na, vooral<br />

waar het de dienstverlening van HbR en de prijs / kwaliteitsverhouding betreft.<br />

HbR is een business partner die onder andere ladingacquisitie ondersteunt, bijdraagt aan het<br />

opzetten van nieuwe achterlandverbindingen, via dochter <strong>Port</strong>Infolink een port community<br />

system aanbiedt en in partnerschap glasvezeldiensten en pijpleidingen aanbiedt. Daarbij<br />

richt HbR zich ook op de (potentiële) klanten van de hier gevestigde bedrijven.<br />

Verkeersmanagement<br />

HbR is verantwoordelijk voor de vlotte, veilige, schone en beveiligde scheepvaartafwikkeling<br />

in de haven. Deze taak vloeit voor uit het Havenmeesterconvenant, waarin alle relevante<br />

bevoegdheden bij de havenmeester van HbR zijn belegd. De havenmeester legt voor deze<br />

rol publiekrechtelijk verantwoordelijkheid af aan de minister van Verkeer en Waterstaat en<br />

de colleges van B&W van de betrokken zeehavengemeenten.<br />

HbR is in toenemende mate actief in het verkeersmanagement van de landzijdige stromen.<br />

Zo participeert HbR in Keyrail (de exploitant van de Betuweroute) en zijn in <strong>2007</strong> de<br />

eerste stappen gezet om in partnerschap te komen tot een bereikbaarheidsonderneming,<br />

die verantwoordelijk wordt voor het verkeersmanagement<br />

in de regio: de wegen in het havengebied en een deel van de A15. Met deze actieve rol<br />

draagt HbR bij aan de concurrentiekracht van het haven- en<br />

industriecomplex, omdat de schaarse transportinfrastructuur tussen de haven en het achterland<br />

door verkeersmanagement een betere benutting krijgt.<br />

12<br />

HAVENBEDRIJF ROTTERDAM N.V. SAMENVATTING <strong>MVO</strong> JAARVERSLAG <strong>2007</strong>


KEngetallen<br />

bedragen x miljoenen EURO’s<br />

<strong>2007</strong> 2006<br />

Resultaten<br />

Som der bedrijfsopbrengsten 488 455<br />

Bedrijfsresultaat (EBIT) 181 174<br />

Netto resultaat 114 120<br />

Netto resultaat genormaliseerd 114 92<br />

Balansgegevens<br />

Groepsvermogen 1.033 971<br />

Langlopende schulden 1.139 1.080<br />

Geïnvesteerd vermogen 2.172 2.051<br />

Totaal vermogen 2.548 2.430<br />

Ratio’s<br />

GENORMALISEERD<br />

Rendement werkzaam vermogen* (in %) 8,2 7,3<br />

Solvabiliteit (in %) (incl. achtergestelde leningen) 64 67<br />

Total debt/EBITDA ** 3,7 4,4<br />

Rentedekking *** 3,2 2,6<br />

Netto resultaat in % van de bedrijfsopbrengsten 23,4 20,3<br />

Operationele gegevens<br />

Uitgegeven terreinen (hectares) 4.583 4.572<br />

Kademuren en glooiingen (x 1 km) 97 95<br />

Investeringen (x € 1 miljoen) 235 231<br />

Goederenoverslag (x 1 miljoen ton) 407 **** 382<br />

Aantal bezoeken zeeschepen 37.097 36.033<br />

Marktaandeel Hamburg – Le Havre Range<br />

Totaal (in %) 34,9 **** 34,7<br />

Nat massagoed (in %) 47,8 46,6<br />

Droog massagoed (in %) 33,8 33,4<br />

Containers (in %) 26,4 26,7<br />

Overig stukgoed en roro (in %) 22,3 **** 21,5<br />

Personeel<br />

Aantal medewerkers ultimo (excl. deelnemingen) 1.186 1.245<br />

* Bedrijfsresultaat / gemiddeld balanstotaal minus kortlopende schulden<br />

** Rentedragend vermogen / winst voor rente en afschrijving<br />

*** Exploitatieresultaat / saldo rentebaten en –lasten<br />

**** Met ingang van <strong>2007</strong> wordt de roll on / roll <strong>of</strong>f in Hoek van Holland en Vlaardingen meegenomen in de overslagcijfers<br />

Groot <strong>Rotterdam</strong>. De overslagcijfers over 2006 zijn hierop aangepast (oorspronkelijk 378 miljoen ton)<br />

13<br />

HAVENBEDRIJF ROTTERDAM N.V. SAMENVATTING <strong>MVO</strong> JAARVERSLAG <strong>2007</strong>


Gebiedsmanagement<br />

Alle grond in de haven is in handen van HbR, dat uitgeefbare terreinen langlopend aan<br />

bedrijven verhuurt. HbR zorgt voor een efficiënt ingericht havengebied, met adequate<br />

transportinfrastructuur, een goede milieukwaliteit en goede voorzieningen. Bovendien<br />

streeft HbR er naar om ruimte te bieden voor zowel uitbreiding van bestaande klanten als<br />

de vestiging van nieuwe klanten. Deze ruimte is noodzakelijk gegeven de snel groeiende<br />

internationale goederenstromen. De aanleg van Maasvlakte2 is cruciaal voor de verdere<br />

ontwikkeling van het haven- en industriecomplex.<br />

Behalve in Maasvlakte 2 investeert HbR ook in intensivering en herstructurering van het<br />

bestaande havengebied en gaat HbR samenwerkingsverbanden aan om grond buiten de<br />

<strong>Rotterdam</strong>se haven te ontwikkelen en uit te geven. Zo is er een joint venture met Zeeland<br />

Seaports.<br />

Omgevingsmanagement<br />

In partnerschap investeren in optimale randvoorwaarden voor het bedrijfsleven. Dat is de<br />

essentie van omgevingsmanagement. HbR spant zich in om de kwaliteit van de arbeidsmarkt<br />

te verbeteren, collectieve vervoersvoorzieningen te stimuleren, het voorzieningenniveau<br />

en het innovatieklimaat in de haven te verbeteren en de<br />

duurzaamheid van het havencomplex te vergroten. HbR investeert in maatschappelijk<br />

draagvlak voor de bedrijvigheid in het Rijnmondgebied (de license to operate), onder meer<br />

door een ambitieus <strong>MVO</strong>-beleid.<br />

Prioriteiten 2008-2010<br />

In <strong>2007</strong> heeft de mid term review van het bedrijfsplan 2006-2010 plaatsgevonden. De voortgang<br />

is goed, en een aantal doelstellingen is daarom naar boven bijgesteld. Daarnaast zijn<br />

zes prioriteiten voor de periode van 2008-2010 benoemd:<br />

• Ketenefficiency<br />

HbR wil actiever bijdragen aan de efficiëntie van transport- en productieketens.<br />

Dat kan onder meer door het uitbouwen van het port community system.<br />

• Locatie opmaat<br />

HbR wil bedrijven locaties op maat aanbieden. Daarvoor is meer nodig dan Maasvlakte 2:<br />

investeringen in intensiever ruimtegebruik in het bestaande havengebied en een zoektocht<br />

naar extra ruimte daarbuiten.<br />

• Landzijdig transport<br />

De kwaliteit van het landzijdige transport staat onder druk, vooral door congestie op de<br />

achterlandcorridors. HbR wil bijdragen aan betere benutting van de achterlandinfrastructuur.<br />

• Duurzaamheid<br />

HbR zet in op een duurzame bedrijfsvoering en op een duurzame ontwikkeling van de<br />

haven.<br />

• Investeringsruimte<br />

De komende investeringen in Maasvlakte 2 leggen een zwaar beslag op de financiële<br />

middelen van HbR, terwijl er de komende jaren een grote investeringsbehoefte is. Het<br />

creëren van investeringsruimte is dus noodzakelijk.<br />

• Organisatie-efficiency<br />

Het vergroten van de efficiency van de eigen organisatie is noodzakelijk om de rol van<br />

pr<strong>of</strong>essionele business partner goed in te vullen.<br />

14<br />

HAVENBEDRIJF ROTTERDAM N.V. SAMENVATTING <strong>MVO</strong> JAARVERSLAG <strong>2007</strong>


Deelnemingen<br />

Het havenbedrijf heeft ter ondersteuning van zijn primaire proces een belang in een<br />

beperkt aantal deelnemingen. Het Havenbedrijf hanteert een aantal criteria bij het aangaan<br />

van deelnemingen. Zo moeten de activiteiten in het verlengde liggen van de eigen<br />

kerntaken, rendabel zijn en moet het Havenbedrijf daadwerkelijk invloed kunnen uitoefenen<br />

op het beleid van de deelneming. In overeenstemming met de Samenwerkingsovereenkomst<br />

Stadshavens tussen gemeente en het Havenbedrijf werd in <strong>2007</strong> de liquidatie van<br />

Ontwikkelings Maatschappij Stadshavens <strong>Rotterdam</strong> N.V. in gang gezet. De liquidatie zal<br />

naar verwachting in het eerste kwartaal van 2008 een feit zijn. Voor de verdere ontwikkeling<br />

is een overlegstructuur tussen gemeente en het Havenbedrijf opgezet, ondersteund door<br />

het projectbureau Stadshavens.<br />

Begin 2006 is Warmtebedrijf N.V. opgericht door de gemeente <strong>Rotterdam</strong>, de provincie<br />

Zuid-Holland en het Havenbedrijf. Doel van het Warmtebedrijf is het transporteren van<br />

industriële restwarmte naar dichtbijgelegen stedelijke gebieden om daar woon- en bedrijfsruimte<br />

mee te verwarmen. Dat bespaart brandst<strong>of</strong> en vermindert de uitstoot van onder<br />

meer CO 2 . In <strong>2007</strong> heeft de vennootschap samen met aandeelhouders vastgesteld dat de<br />

realisatie van de projectdoelstelling op basis van het huidige businessmodel niet kon<br />

worden gerealiseerd. Mede op basis hiervan is de aandeelhoudersstructuur gewijzigd en<br />

heeft het Havenbedrijf zijn belang aangeboden aan de gemeente <strong>Rotterdam</strong>. De verkoop<br />

en levering zal in 2008 plaatsvinden. Het Havenbedrijf is 100% aandeelhouder van <strong>Port</strong><br />

infolink B.V., de onderneming die het port community system verder ontwikkelt. Het Havenbedrijf<br />

werkt met Zeeland Seaports samen in de Exploitatiemaatschappij Schelde Maas<br />

(ESM) voor ontwikkeling van de havens van Vlissingen en Terneuzen. De samenwerking is<br />

in <strong>2007</strong> verder gestructureerd en heeft onder meer geleid tot de verdere ontwikkeling van<br />

de Scaldiahaven.<br />

Het Havenbedrijf heeft een joint venture, SIPC genaamd, met het sultanaat van Oman<br />

voor de ontwikkeling van een industriehaven in Sohar. Het Havenbedrijf levert vooral<br />

kennis, Oman de middelen voor het realiseren van infrastructuur. Met Oman is overeengekomen<br />

de concessie te verlengen tot 2042. Binnen de nieuwe afspraken is het mogelijk<br />

om in havengerelateerde projecten te investeren. In 2006 is een samenwerking van het<br />

Havenbedrijf met ProRail en Haven Amsterdam in de Betuweroute Exploitatiemaatschappij<br />

B.V. gestart. In <strong>2007</strong> is de naam van de vennootschap gewijzigd in Keyrail. Op 16 juni <strong>2007</strong><br />

is fase 1 gestart. In deze fase is Keyrail het aanspreekpunt voor klanten en verantwoordelijk<br />

voor het beheer van de Betuweroute. Fase 2, waarin sprake is van een werkend vervoersysteem<br />

start naar verwachting medio 2008. Een volledige lijst van groepsmaatschappijen<br />

en deelnemingen verwijzen we u naar het <strong>Jaarverslag</strong> <strong>2007</strong>.<br />

15<br />

HAVENBEDRIJF ROTTERDAM N.V. SAMENVATTING <strong>MVO</strong> JAARVERSLAG <strong>2007</strong>


<strong>MVO</strong> strategie,<br />

beleid en doelen<br />

<strong>MVO</strong> jaarverslag <strong>2007</strong><br />

16<br />

HAVENBEDRIJF ROTTERDAM N.V. SAMENVATTING <strong>MVO</strong> JAARVERSLAG <strong>2007</strong>


Visie en ambitie<br />

<strong>MVO</strong>-visie<br />

Maatschappelijk verantwoord ondernemen (<strong>MVO</strong>) is een wezenlijk onderdeel van de<br />

bedrijfsprocessen en bedrijfscultuur van het Havenbedrijf <strong>Rotterdam</strong>. Het Bedrijfsplan<br />

2006-2010, ‘Klant in beeld, land in zicht’ noemt kwaliteit immers de sleutel voor een<br />

succes volle toekomst. Wij willen de haven helpen groeien in balans, dus Maasvlakte 2 én<br />

ruimte voor natuur, de Betuweroute én meer binnenvaart.<br />

<strong>MVO</strong>-beleid en -ambitie<br />

Het <strong>MVO</strong>-beleid vloeit rechtstreeks voort uit het bedrijfsplan, dat de noodzaak van duurzame<br />

bedrijfsprocessen en een goede relatie met de omgeving beschrijft. De verantwoordelijk heid<br />

voor het <strong>MVO</strong>-beleid van het Havenbedrijf ligt bij de Algemene directie, die dit heeft gedelegeerd<br />

aan het ho<strong>of</strong>d Corporate Strategy. Expliciet <strong>MVO</strong>-beleid is voor het Havenbedrijf<br />

nog betrekkelijk nieuw. ‘<strong>MVO</strong>- activiteiten’ bestaan al lang, maar nog niet gestructureerd.<br />

Met het opstellen van het <strong>MVO</strong>-beleid en -ambitie en het uitbrengen van de <strong>MVO</strong>-verklaring<br />

(<strong>MVO</strong>-brochure december 2006) is het Havenbedrijf de uitdaging aangegaan om duurzaam<br />

en betrokken ondernemen in de genen van alle medewerkers te krijgen. Gekozen is<br />

om van onderaf een stevig fundament voor de toekomst te creëren. Het Havenbedrijf wil<br />

zich niet beperken tot korte termijn scoren <strong>of</strong> window dressing.<br />

In haar “Mededeling inzake Europees havenbeleid” gaf de Europese Commissie het recentelijk<br />

als volgt aan:<br />

Havens worden geconfronteerd met een combinatie van de volgende uitdagingen:<br />

• de groei van het internationale vervoer dat door de lage kosten van dit vervoer sneller<br />

groeit dan de economie in haar geheel;<br />

• grote technologische wijzigingen ten gevolge van de ontwikkeling van het containervervoer<br />

en door het doeltreffender, sneller, veiliger en schoner exploiteren van de havens;<br />

• de ambitie om niet alleen de huidige problemen met de luchtkwaliteit op te lossen maar ook<br />

toekomstige problemen te voorkomen en de broeikasgasemissies te verlagen, vereisen<br />

een beperking van de schadelijke uitstoot en van de gevolgen van transport;<br />

• de noodzaak om een periodiek overleg over de prestaties en de ontwikkeling van havens<br />

tot stand te brengen tussen belanghebbenden in de stad en regio waar de haven is<br />

gevestigd;<br />

• de noodzaak om transparant te zijn over de ontwikkeling en het beheer van de havens<br />

en in het algemeen met de gemeenschappelijke regels.<br />

Om onze ‘license to grow’ te behouden en goed met deze uitdagingen om te kunnen gaan,<br />

is het niet voldoende om ‘slechts’ aan wet- en regelgeving te voldoen. Economische en<br />

ruimtelijke ontwikkelingen vereisen draagvlak in de omgeving, zowel uit het oogpunt van<br />

milieubelasting, als uit het oogpunt van het hebben van voldoende goed geschoold personeel.<br />

Daarnaast bieden deze uitdagingen ook kansen voor innovatie en economische vernieuwingen.<br />

Kortom: een duurzame ontwikkeling is een voorwaarde voor het behoud van<br />

de continuïteit van de haven en het Havenbedrijf. De aanpak van het Havenbedrijf wordt<br />

hiermee door de Europese Commissie onderstreept.<br />

17<br />

HAVENBEDRIJF ROTTERDAM N.V. SAMENVATTING <strong>MVO</strong> JAARVERSLAG <strong>2007</strong>


Duurzaam, betrokken, transparant<br />

<strong>MVO</strong> krijgt inhoud door te zorgen dat al onze activiteiten duurzaam, betrokken en transparant<br />

zijn.<br />

Duurzaam<br />

Duurzaam’ betekent voor het Havenbedrijf zowel het verbeteren van de eigen prestaties<br />

als het stimuleren van duurzaam ondernemen in het haven- en industriecomplex. Verduurzaming<br />

hiervan heeft invloed op productieketens en transport in de hele wereld. Speerpunten<br />

hierbij zijn energie, lucht & klimaat, schone en veilige scheepvaart, duurzaam<br />

vervoer, waterkwaliteit en sediment, buitenruimte en natuur.<br />

In 2008 stelt HbR een duurzaamheidsindex en de daarbij horende criteria vast. De doelstellingen<br />

en effecten van de duurzaamheidsprojecten gerelateerd aan de eigen activiteiten<br />

van het Havenbedrijf, de activiteiten in het haven- en industriegebied en in de transportketen<br />

zullen nader gekwantificeerd worden.<br />

Betrokken<br />

In de directe nabijheid van het <strong>Rotterdam</strong>se haven- en industriecomplex wonen en werken<br />

miljoenen mensen. Voor een grote zeehaven is dit een zeldzame situatie, die vraagt om<br />

wederzijds begrip. Wij moeten werken aan onze ‘license to operate’ en ‘license to grow’.<br />

Het is voor ons belangrijk om draagvlak te hebben voor onze activiteiten. En de enorme<br />

bron van werkgelegenheid van die haven is zo goed mogelijk draaiende houden: dat is ook<br />

betrokken ondernemen. Zowel werken in als leven rond de haven moet aantrekkelijk zijn.<br />

Voor het Havenbedrijf is het daarom belangrijk ook te investeren in de directe omgeving.<br />

Transparant<br />

De ambitie is om zowel de eigen duurzaamheidprestaties als die van de haven te verbeteren.<br />

Om dat te bereiken is het in de eerste plaats noodzakelijk om op transparante wijze verantwoording<br />

af te leggen en in dialoog te gaan met de stakeholders.<br />

<strong>MVO</strong>-verklaring en –management<br />

Maatschappelijk verantwoord ondernemen is voor het Havenbedrijf geen vrijblijvend<br />

instrument dat we inzetten als het ons uitkomt. De Algemene directie benadrukt dit met het<br />

afgeven van een <strong>of</strong>ficiële verklaring (PDF). Deze beschrijft precies waarvoor we staan, wat<br />

onze ambities zijn en hoe we die willen bereiken.<br />

<strong>Port</strong> Environmental Review System<br />

In een kwetsbare en complexe omgeving is het belangrijk (milieu)risico’s zoveel mogelijk<br />

te voorkomen en te beheersen. Het <strong>Port</strong> Environmental Review System (PERS) is een<br />

Europees initiatief voor de milieucertificering van havens van de European Sea <strong>Port</strong>s<br />

Organisation (ESPO).<br />

In <strong>2007</strong> hebben het Havenbedrijf en de Milieudienst Rijnmond (DCMR) voor de eerste keer<br />

het PERS-traject doorlopen. 29 Andere Europese havens in de UK, Griekenland, Spanje,<br />

Frankrijk, Italië en Nederland hebben al een PERS-certificaat.<br />

18<br />

HAVENBEDRIJF ROTTERDAM N.V. SAMENVATTING <strong>MVO</strong> JAARVERSLAG <strong>2007</strong>


Vooruitblik 2008<br />

Eind <strong>2007</strong> heeft het Havenbedrijf het Bedrijfsplan 2006-2010 verder aangescherpt. Duurzaamheid<br />

is hierbij benoemd tot prioritair doel. Het is onze overtuiging dat we ons hiervoor<br />

meer moeten inzetten om de haven in stand te houden én de omgeving leefbaar te houden.<br />

Dit betekent extra managementaandacht en mogelijk meer middelen. Wij worden hierin<br />

gesterkt door de toenemende aandacht voor duurzaamheid bij burgers, maatschappelijke<br />

organisaties (NGO’s), kapitaalverschaffers en havengebruikers die vragen om meer<br />

inspanningen van het Havenbedrijf om de eigen prestaties en die van het haven- en<br />

industrie complex op dit gebied te verbeteren. Tevens is ook in het kader van ‘Visie en<br />

Durf’, mei 2000 toegezegd meer aandacht te besteden aan duurzaamheid in relatie tot het<br />

mainport beleid.<br />

Voor 2008 zet het Havenbedrijf hierbij in op een versterking van duurzaamheid in de<br />

operationele activiteiten en is een aantal focusprojecten benoemd.<br />

<strong>MVO</strong>-pijler Focusproject 2008-2010<br />

Duurzaam CO 2<br />

- reductie eigen bedrijfsvoering Havenbedrijf<br />

CO 2<br />

-reductie World <strong>Port</strong> Climate Declaration<br />

CO 2<br />

-reductie industrie conform <strong>Rotterdam</strong> CIimate Initiative<br />

Ontwikkelen Duurzaamheidindex<br />

Betrokken RDM Campus<br />

Samenwerking buitenlandse havens<br />

Transparant <strong>MVO</strong>-verslag <strong>2007</strong><br />

19<br />

HAVENBEDRIJF ROTTERDAM N.V. SAMENVATTING <strong>MVO</strong> JAARVERSLAG <strong>2007</strong>


Klant<br />

<strong>MVO</strong> jaarverslag <strong>2007</strong><br />

20<br />

HAVENBEDRIJF ROTTERDAM N.V. SAMENVATTING <strong>MVO</strong> JAARVERSLAG <strong>2007</strong>


kwaliteitshaven voor klanten<br />

Het Havenbedrijf slaat zelf geen lading over en voert ook geen industriële activiteiten uit.<br />

Wel stimuleren wij op allerlei manieren het functioneren van het haven- en industriecomplex.<br />

Het <strong>Rotterdam</strong>se havengebied is voor Nederland een factor van betekenis in economische<br />

zin, enerzijds door de doorvoer van grondst<strong>of</strong>fen en producten van en naar Nederland en<br />

Europa, anderzijds door de verwerking van grondst<strong>of</strong>fen en producten in het haven- en<br />

industriecomplex zelf. Wij faciliteren hierbij en stimuleren verduurzaming in deze ketens.<br />

Kernactiviteiten zijn het aantrekken van nieuwe klanten en het bijdragen aan de prestaties<br />

van de gevestigde bedrijven. Hierbij zoeken we naar klanten die passen in een duurzame<br />

toekomstvisie en die elkaar hierbij optimaal kunnen faciliteren. Doelstelling hierbij is het<br />

versterken van de positie van <strong>Rotterdam</strong> als duurzame kwaliteitshaven.<br />

Om de dienstverlening aan het havenbedrijfsleven te kunnen verbeteren, houdt het Havenbedrijf<br />

elke twee jaar een klanttevredenheidsonderzoek. Uit het in <strong>2007</strong> gehouden onderzoek<br />

blijkt dat 68% van de klanten tevreden is, een verbetering van 9% ten opzichte van<br />

het onderzoek in 2005. Tegelijkertijd daalde het percentage ontevreden klanten van 11%<br />

naar 7%. Gemeten op een schaal van 1 tot 5 is de gemiddelde klanttevredenheid iets verbeterd:<br />

van een score van 3,5 in 2005 naar 3,6 in <strong>2007</strong>. De klanten zijn vooral te spreken<br />

over de nautische toegankelijkheid, de bijdrage van het Havenbedrijf aan het positieve<br />

imago van de haven en de (inter)nationale belangenbehartiging. Onderdelen die minder<br />

hoog scoren zijn de vestigingslocatie, de infrastructuur, het Havenbedrijf als businesspartner<br />

en de klantenservice.<br />

Concurrentiepositie in Noordwest-Europa<br />

In logistiek opzicht ondervindt de haven competitie van andere zeehavens in Noordwest-<br />

Europa, de zogeheten Hamburg-Le Havre range. Als productielocatie concurreert <strong>Rotterdam</strong><br />

mondiaal.<br />

<strong>Rotterdam</strong> positioneert zich in alle marktsegmenten als kwaliteitshaven. Het haven- en<br />

industriegebied onderscheidt zich van de concurrentie door een optimale nautische toegankelijkheid,<br />

een veelheid aan achterlandverbindingen, een draaischijffunctie in het zeevervoer in<br />

Noordwest-Europa, de aanwezigheid van een omvangrijk en compleet petro chemisch en<br />

energiecluster en vele bunkeringfaciliteiten.<br />

De trend dat de goederenstromen uit Azië onstuimig groeien, zette zich in <strong>2007</strong> onverminderd<br />

door. Hierdoor ontstaat veel druk op terminals en achterlandverbindingen. Vergelijkbare<br />

problemen doen zich voor bij de andere havens in Noordwest-Europa.<br />

Eerste kl anten Maasvl akte 2<br />

De eerste containerterminal op Maasvlakte 2 moet in 2013 operationeel zijn. De exploitatie<br />

ervan is openbaar aanbesteed. Na biedingen en onderhandelingen is het consortium<br />

Rotter dam World Gateway hierbij als winnaar uit de bus gekomen. De beoordeling van de<br />

biedingen heeft plaatsgevonden op basis van vier criteria: financiën, strategie & marketing,<br />

techniek en duurzaamheid. In het kader van duurzaamheid zijn met het consortium harde<br />

afspraken gemaakt over de emissies op de terminal en de modal split van de achterlandverbindingen.<br />

Samen met het contract voor een containerterminal voor APMT en<br />

21<br />

HAVENBEDRIJF ROTTERDAM N.V. SAMENVATTING <strong>MVO</strong> JAARVERSLAG <strong>2007</strong>


de toekomstige uitbreiding van de Euromax Terminal is in <strong>2007</strong> al meer dan 40% van de<br />

terreinen op Maasvlakte 2 uitgegeven.<br />

Samenwerking in R&D<br />

In <strong>2007</strong> heeft het Havenbedrijf als eerste havenautoriteit ter wereld een veelomvattende<br />

innovatiestrategie gepubliceerd. De ambitie is om samen met kennisinstellingen en<br />

bedrijfsleven <strong>Rotterdam</strong> de slimste haven van de wereld te maken. Dat gebeurt onder<br />

meer via het Academic Centre TransPORT (ACTP) dat de innovatiekracht van het havenen<br />

industriecomplex wil verbeteren door een brug te slaan tussen het havenbedrijfsleven<br />

en de kenniswereld. Het Havenbedrijf werkt verder samen met bedrijven als APM Terminals,<br />

Siemens, KPN en General Electric. Met de Technische Universiteit Delft wordt samengewerkt<br />

aan de thema’s Ruimte, Bereikbaarheid en Energie.<br />

Investeringen<br />

De veelzijdigheid van het havengebied wil het Havenbedrijf - waar mogelijk - versterken.<br />

Bijvoorbeeld door ruimte te geven aan opkomende sectoren zoals de aanvoer van LNG en<br />

de productie van biobrandst<strong>of</strong>fen. Als Havenbedrijf investeren wij hierbij in de eerste<br />

plaats in bedrijfsgebonden natte infrastructuur zoals kademuren. Het bedrijfsleven investeert<br />

zelf vooral in productie- en opslagcapaciteit.<br />

De investeringen van het Havenbedrijf bedroegen het afgelopen jaar € 235 miljoen. De<br />

verhouding commerciële en klantgebonden projecten is ongeveer 3:1.<br />

Niet-klantgebonden investeringen betreffen onder andere wachtplaatsen en walstroom<br />

voor de binnenvaart, verbeteringen aan het wegennet, de ontwikkeling van een breedbandnetwerk<br />

en de aanleg van riolering in het westelijk havengebied. Daarnaast heeft het<br />

Havenbedrijf in het kader van het BRG programma “leefbaarheidsprojecten” onder andere<br />

geïnvesteerd in verbeteren van het waterkwaliteit Oostvoornse Meer, de herinrichting van de<br />

Landtong Rozenburg tot een natuur- en recreatiegebied en rivierpark Schiemond (Europees<br />

subsidieproject B-sure).<br />

<strong>2007</strong> 2006 2005 2004 2003<br />

Klantgebonden 173 168 98 72 58<br />

Niet-klantgebonden 62 63 37 43 54<br />

Totaal 235 231 135 115 112<br />

22<br />

HAVENBEDRIJF ROTTERDAM N.V. SAMENVATTING <strong>MVO</strong> JAARVERSLAG <strong>2007</strong>


Energie en klimaat<br />

Lange termijn visie <strong>Rotterdam</strong> Energy <strong>Port</strong><br />

De maatschappelijke betekenis van <strong>Rotterdam</strong> voor de continue en betrouwbare voorziening<br />

van de regio, Nederland en Europa met schone en betaalbare energie is groot. Het Havenbedrijf<br />

heeft daarom in <strong>2007</strong> een langtermijn energievisie gepresenteerd, waarin de haven<br />

zich ontwikkelt tot een toekomstgerichte en energie-efficiënte Energy <strong>Port</strong> van wereldformaat.<br />

De belangrijkste opgaven daarbij zijn:<br />

• Ontwikkeling van <strong>Rotterdam</strong> als de CO 2 -hub van Noordwest-Europa;<br />

• Groei tot dé Energy <strong>Port</strong> voor CO 2 -arme energiebronnen en -producten in Noordwest-<br />

Europa;<br />

• Ontwikkeling van de haven tot het meest energie-efficiënte energie- en industriecluster<br />

van de wereld.<br />

In <strong>2007</strong> hebben zich op deze terreinen belangrijke ontwikkelingen voorgedaan, die hierna<br />

verder worden toegelicht.<br />

<strong>Rotterdam</strong> Climate Initiative en <strong>Rotterdam</strong> Energy <strong>Port</strong><br />

Het jaar <strong>2007</strong> stond wereldwijd in het teken van klimaatverandering. De zorg om klimaat<br />

en milieu is groot. In <strong>Rotterdam</strong> leidde dit tot de oprichting van het <strong>Rotterdam</strong> Climate<br />

Initiative door de gemeente, DCMR, Deltalinqs en het Havenbedrijf. Het <strong>Rotterdam</strong> Climate<br />

Initiative heeft de ambitieuze doelstelling de CO 2 -uitstoot in <strong>Rotterdam</strong> te halveren van<br />

24 miljoen ton in 1990 naar 12 miljoen ton in 2025. Hiermee gaat <strong>Rotterdam</strong> een stap<br />

verder dan de nationale reductiedoelstelling voor 2020 van 30% ten opzichte van 1990.<br />

Dit terwijl de CO 2 -uitstoot in <strong>Rotterdam</strong> inmiddels al is gegroeid naar 30 miljoen ton per<br />

jaar en door een groeiende Energy <strong>Port</strong> nog veel hoger kan worden.<br />

CO 2 ROTTERDAM (STAD EN HAVEN) TOTALE EMISSIE (MT)<br />

BIJDRAGEN<br />

40<br />

20<br />

MT CO 2<br />

BERAAMDE EMISSIE<br />

ZONDER MAATSTAF<br />

GEWONNEN ENERGIE<br />

-7MT<br />

BESPAARDE ENERGIE<br />

-9MT<br />

BEWAARD EN OPGE-<br />

SLAGEN CARBON -20MT<br />

BERAAMDE EMISSIE<br />

1990<br />

2000 2010 2020 2025<br />

25 28 35 45 48<br />

© PORT OF ROTTERDAM BV. BRON DCMR EPA<br />

CO 2 ROTTERDAM (STAD EN HAVEN) TOTALE EMISSIE (MT)<br />

BIJDRAGEN<br />

BERAAMDE EMISSIE<br />

ZONDER MAATSTAF<br />

40<br />

20<br />

MT CO 2<br />

GEWONNEN ENERGIE<br />

-7MT<br />

BESPAARDE ENERGIE<br />

-9MT<br />

BEWAARD EN OPGE-<br />

SLAGEN CARBON -20MT<br />

BERAAMDE EMISSIE<br />

%<br />

1990<br />

2000 2010 2020 2025<br />

INDUSTRIE<br />

87<br />

25 28 35 45 48<br />

WEGVERVOER<br />

6<br />

© PORT OF ROTTERDAM BV. BRON DCMR EPA<br />

SCHEEPVAART<br />

GEBOUWEN<br />

4<br />

3<br />

TOTAAL<br />

100<br />

23<br />

HAVENBEDRIJF ROTTERDAM N.V. SAMENVATTING <strong>MVO</strong> JAARVERSLAG <strong>2007</strong>


In <strong>2007</strong> bereikte <strong>Rotterdam</strong> Energy <strong>Port</strong> diverse mijlpalen. In de haven werd de bouw<br />

aangekondigd van een LNG Terminal (Gate), twee gasgestookte elektriciteitscentrales<br />

(EnecoGen, Maasstroom), twee kolen/biomassacentrales (Electrabel, E.ON) en vijf bio -<br />

brand st<strong>of</strong> fabrieken (Biopetrol, Abengoa, Dutch Biodiesel, Wheb Bi<strong>of</strong>uels, European<br />

Bi<strong>of</strong>uels). Vooral de aankondiging van twee nieuwe kolen/biomassacentrales is opmerkelijk.<br />

De toepassing van kolen in de brandst<strong>of</strong>mix stelt de Nederlandse overheid voor een<br />

dilemma qua gewenste inzet van schone energie. De overheid kan echter geen eisen<br />

stellen aan het type te bouwen centrale, maar alleen aandringen op de schoonst mogelijke<br />

technologie per brandst<strong>of</strong>soort. In het realistische scenario van blijvend hoge gasprijzen<br />

zal steenkool voor energiebedrijven een belangrijke optie blijven.<br />

Paradoxaal genoeg maken juist de nieuwe kolen/biomassacentrales de ambitieuze doelstelling<br />

van het <strong>Rotterdam</strong> Climate Initiative haalbaar. Ze bieden de kritische massa én de<br />

impuls voor de ontwikkeling van een regionaal netwerk voor afvang, transport en opslag/<br />

hergebruik van CO 2 . De extra uitstoot van de nieuwe centrales en andere fabrieken kan<br />

hiermee worden afgevangen en opgeslagen. Door ook de bestaande industrie op dit netwerk<br />

aan te takken kan de CO 2 -uitstoot bovendien extra worden teruggebracht.<br />

Een belangrijke eerste stap voor de realisatie van CO 2 -afvang en -opslag werd in juli <strong>2007</strong><br />

gezet met de ondertekening van een intentieverklaring door minister Cramer en burgemeester<br />

Opstelten namens het <strong>Rotterdam</strong> Climate Initiative. De minister zal zich inspannen<br />

om CO 2 -opslag erkend te krijgen als reducerende maatregel binnen het Europese emissiehandelssysteem.<br />

Ook is er een consortium met twintig partijen uit de CO 2 -keten opgericht,<br />

waaronder het Havenbedrijf. In het najaar van <strong>2007</strong> nam het Havenbedrijf de volgende<br />

stap door met OCAP (Linde Gas en Volker Wessels), Wintershall en DCMR een samenwerkingsovereenkomst<br />

te sluiten. Doel is het maken van een businessplan voor de uitbreiding<br />

van het bestaande CO 2 -netwerk voor de glastuinbouw en de aansluiting van twee<br />

proeflocaties voor CO 2 -opslag als eerste fase van een Noordwest-Europees netwerk.<br />

In september <strong>2007</strong> organiseerde het Havenbedrijf met het <strong>Rotterdam</strong> Climate Initiative en<br />

kolenterminal EMO de Top Meeting <strong>Rotterdam</strong> Energy <strong>Port</strong>. Tijdens dit congres gaven<br />

Electrabel en E.ON een toelichting op hun plannen om de nieuwe kolencentrales zo efficiënt<br />

en schoon mogelijk te opereren door bijmenging van biomassa, restwarmtelevering en<br />

CO 2 -afvang. Als uitvloeisel hiervan hebben beide bedrijven zich eind <strong>2007</strong> gecommitteerd<br />

aan het proces voor de realisatie van CO 2 -afvang; er komen pilots tot 2014 en grootschalige<br />

afvang vanaf 2015.<br />

Ook op het gebied van energie-efficiency en duurzame energie heeft het Havenbedrijf in<br />

<strong>2007</strong> initiatieven ontplooid. Met Eneco Netbeheer en Visser Smit Hanab is een samenwerkingsovereenkomst<br />

getekend voor de ontwikkeling van een businessplan voor een<br />

Stoompijp Botlek. Door uitwisseling van stoom kunnen bedrijven in de Botlek op termijn<br />

zoveel energie besparen, dat de CO 2 -uitstoot met 0,4 miljoen ton per jaar wordt verminderd.<br />

Verder heeft het Havenbedrijf als trekker binnen het <strong>Rotterdam</strong> Climate Initiative het Biomassa-programma<br />

gelanceerd. Dit programma richt zich op het aantrekken van biomassastromen<br />

en het bevorderen van bioraffinage en biochemie als nieuwe industriële impuls.<br />

Meer informatie over de activiteiten van het Havenbedrijf op het gebied van lucht en klimaat<br />

is te lezen in ‘Lucht en klimaat’.<br />

Biomassa<br />

De biobrandst<strong>of</strong>fenmarkt is in Europa sterk in opkomst. Marktpartijen staan in de rij om in<br />

de haven fabrieken voor de productie van biodiesel en bio-ethanol te bouwen. Hierbij gaat<br />

het nu nog ho<strong>of</strong>dzakelijk om gewassen die ook worden gebruikt in de voedingsindustrie,<br />

zoals raapzaad, soja, palmolie, maïs en tarwe. Dit roept vragen op in de productieketens<br />

van deze gewassen. Onder invloed van de sterk gestegen vraag naar biomassa neemt de<br />

druk op de mondiale voedselmarkt toe en wordt elders in de wereld daarom nieuw landbouwareaal<br />

ontwikkeld ten koste van tropisch regenwoud. Dit leidt tot het dilemma <strong>of</strong> de<br />

24<br />

HAVENBEDRIJF ROTTERDAM N.V. SAMENVATTING <strong>MVO</strong> JAARVERSLAG <strong>2007</strong>


inzet van biomassa eigenlijk wel duurzaam is. Het Havenbedrijf raakt hierbij betrokken<br />

door de uitgifte van terreinen aan bedrijven, en door onze samenwerking met deze bedrijven.<br />

Er zijn hierbij twee ontwikkelingen ’ten goede’. Enerzijds doet het Havenbedrijf mee met<br />

een aantal bedrijven, die in het samenwerkingsverband BIOPEC het voortouw nemen voor<br />

een certificeringsysteem van biomassa. Anderzijds stimuleert het Havenbedrijf de ontwikkeling<br />

van zogenaamde tweede generatie biomassa, gemaakt uit plantaardig afvalmateriaal dat<br />

niet voor consumptie geschikt is, zoals stro, houtresten, stengels van maïs en suikerriet.<br />

Het beleid is erop gericht bedrijven aan te trekken die over een aantal jaren in staat zijn<br />

grootschalig tweede generatie biobrandst<strong>of</strong>fen te verwerken. De industriële doorbraak van<br />

biomassa is naar onze mening niet meer tegen te houden. Het Havenbedrijf gaat daarom<br />

een Demopark Duurzame Technologie oprichten.<br />

Maasvlakte 2: koploper in energie-efficiëntie en<br />

-besparing<br />

De ambitie is Maasvlakte 2 koploper te maken in energie-efficiency en -besparing. Bedrijven<br />

die zich op de landaanwinning willen vestigen, moeten aangeven hoe ze omgaan met energie<br />

en hoe ze verkwisting van onder andere verlichting, koeling, ventilatie en verwarming<br />

voorkomen. Het is bijvoorbeeld mogelijk dat chemische bedrijven restwarmte van elkaar<br />

gaan gebruiken (co-siting).<br />

Maasvlakte 2 is ook een prima plek voor energieopwekking van niet-fossiele bronnen zoals<br />

zon, aardwarmte, wind en biogas. De zeewering van Maasvlakte 2 is een zeer goede plek<br />

voor windmolens. Ook nieuwe energiebronnen als synthesegas worden verder ontwikkeld.<br />

Duurzaam ruimtegebruik<br />

Ruimtegebruik en gronduitgifte, afwegingskader<br />

De schaarse ruimte in de <strong>Rotterdam</strong>se haven dwingt ons zorgvuldig met de nog beschikbare<br />

kavels om te gaan. Hiervoor is in <strong>2007</strong> een helder uitgiftebeleid opgesteld. Doelstelling is dat<br />

alle terreinen in de <strong>Rotterdam</strong>se haven worden gebruikt voor havengebonden <strong>of</strong> havengerelateerde<br />

activiteiten. Bedrijven die niet aan het juiste pr<strong>of</strong>iel voldoen, komen niet meer in<br />

aanmerking voor een terrein. We passen hiervoor een scala aan maatregelen toe. Bij zittende<br />

bedrijven gaan we na <strong>of</strong> ze wel havengebonden zijn en bespreken we de mogelijkheden<br />

voor intensiever ruimtegebruik. Ook leegstand pakken we aan. Bij nieuwe bedrijven<br />

spreken we bovendien ladinggaranties af. Voldoen bedrijven niet aan deze voorwaarden,<br />

dan worden contracten niet verlengd. Voor bedrijven die niet kadegebonden zijn <strong>of</strong> die het<br />

haven- en industriecomplex qua toegevoegde waarde niet versterken, zoeken we mee naar<br />

een betere locatie.<br />

In het kader van het BRG programma ‘intensiveringsprojecten’ heeft dit tot en met <strong>2007</strong><br />

geleidt tot de verdere intensivering van het havengebied met in totaal 182,3 hectare.<br />

Het nieuwe afwegingskader voor de uitgifte van terreinen werkt met eenduidige en transparante<br />

indicatoren voor de criteria beleid/ambitie, economie, ruimte en financiën. In 2008 gaan<br />

we ook hogere ambities voor milieu, duurzaamheid en bereikbaarheid formuleren, om zo de<br />

milieuprestaties van de bedrijven te verbeteren en de congestie op de weg te verminderen.<br />

Maasvl akte 2<br />

Wil <strong>Rotterdam</strong> een economische wereldspeler van formaat blijven en de werkgelegenheid<br />

op peil houden, dan is uitbreiding van de haven een must. Tegelijkertijd zijn we ons bewust<br />

dat uitbreiding van de bedrijfsactiviteiten een extra ingreep op de natuur is die bovendien<br />

additionele bedrijvigheid en milieubelasting genereert. De inzet is daarom de haven wél uit<br />

te breiden, maar hierbij de milieubelasting zoveel mogelijk te beperken en ruimte voor<br />

mens en natuur in te bouwen. Deze inzet is ook al in mei 2000 afgesproken met maatschappelijke<br />

partijen in ‘Visie en Durf’.<br />

25<br />

HAVENBEDRIJF ROTTERDAM N.V. SAMENVATTING <strong>MVO</strong> JAARVERSLAG <strong>2007</strong>


Met de Maasvlakte 2 creëert het Havenbedrijf in de Noordzee een nieuw havengebied met<br />

netto 1.000 hectare bedrijfsterrein direct aan diep vaarwater. Containeroverslag, distributie<br />

en chemische industrie krijgen op deze Maasvlakte 2 alle ruimte. Zeer waarschijnlijk begint<br />

de aanleg van Maasvlakte 2 in 2008 en kunnen rond 2013 de eerste schepen hier afmeren.<br />

Om ruimte te besparen is bij het ontwerp van Maasvlakte 2 gekozen voor de meest compacte<br />

vorm. Door efficiënt om te gaan met de beschikbare ruimte is minder land nodig voor dezelfde<br />

hoeveelheid uitgeefbaar terrein. Binnen het ontwerp wordt in het kader van efficiency en<br />

duurzaamheid bovendien gekozen voor clustering van containerterminals, distributie en<br />

chemische industrie.<br />

Duurzaamheid in de vastgoedsector<br />

Het Havenbedrijf is sinds twee jaar actief in de ontwikkeling en herontwikkeling van vastgoed<br />

in het havengebied. Bij herontwikkeling houden wij ons hierbij aan strenge normen<br />

ten aanzien van bodemsanering, sloop en afvoer van sloopmaterialen. Bij nieuwbouw<br />

streeft het Havenbedrijf naar duurzaam gebouwde objecten met een zo laag mogelijk<br />

energieverbruik. In 2008 wordt ook onderzoek gedaan naar de mogelijkheden voor CO 2 -<br />

neutrale bedrijfshallen.<br />

Bij het kantorenproject <strong>Port</strong> City in de Waalhaven wordt vanaf 2010 33.000 m2 kantoorruimte<br />

verwarmd met grondwater en in de zomerperiode gekoeld met grond- en rivierwater.<br />

Een ander voorbeeld van duurzaam ondernemen is de herontwikkeling van het zogenaamde<br />

Quarantaineterrein middenin het havengebied. Het Havenbedrijf ontwikkelt plannen om dit<br />

unieke gebied te bestemmen voor recreatie, kunst en natuur met respect voor het monumentale<br />

karakter ervan.<br />

Beeldkwaliteit<br />

Een haven van wereldklasse moet er ook zo uitzien. De maat en schaal van grote havenobjecten<br />

is uitzonderlijk en geeft het havengebied een uniek karakter. Omdat de fysieke<br />

inrichting van het havengebied steeds belangrijker wordt voor het vestigingsklimaat en het<br />

draagvlak voor de haven, hebben wij in <strong>2007</strong> de Visie Beeldkwaliteit opgesteld. Op basis<br />

van een aantal eenvoudige architectuur- en groenprincipes willen wij de visuele kwaliteit<br />

van het havengebied versterken. Trots op ondernemerschap, duurzaamheid, innovatie en<br />

veiligheid ook in het landschap meer tot uitdrukking komen. In een meerjaren uitvoeringsprogramma<br />

is de visie vertaald naar concrete projecten.<br />

26<br />

HAVENBEDRIJF ROTTERDAM N.V. SAMENVATTING <strong>MVO</strong> JAARVERSLAG <strong>2007</strong>


Internationale versterking<br />

Deelneming Sohar<br />

In het sultanaat Oman nemen wij voor 50% deel in de Sohar Industrial <strong>Port</strong> Company<br />

(SIPC). De haven van Sohar ontwikkelt zich voorspoedig. In <strong>2007</strong> hebben 558 schepen de<br />

haven bezocht en zijn circa 6 miljoen ton goederen overgeslagen. Van de totale 2.000 uitgeefbare<br />

hectares is ongeveer 70% verhuurd. Met Oman is overeengekomen de concessie<br />

te verlengen tot 2042.<br />

Sohar maakt deel uit van onze plannen voor internationalisering. Het Havenbedrijf wil graag<br />

op innovatieve en duurzame wijze havens ontwikkelen en managen en is daarvoor op zoek<br />

naar interessante buitenlandse havendeelnemingen. In de tweede helft van <strong>2007</strong> is onder<br />

coördinatie van het Havenbedrijf een masterplan voor Noord-Batinah, de regio in het sultanaat<br />

Oman waar de <strong>Port</strong> <strong>of</strong> Sohar ligt, tot stand gekomen. Het masterplan vertoont overeenkomsten<br />

met het eigen Havenplan 2020 voor <strong>Rotterdam</strong> maar beperkt zich niet tot de<br />

toekomst van de haven. Het plan gaat over de totale ruimtelijke, economische en sociale<br />

ontwikkeling van Noord-Batinah tot 2025. Voor het internationale bedrijfsleven is het masterplan<br />

een referentie bij het nemen van investeringsbeslissingen.<br />

Uitbreiding op aanvoerroutes<br />

Naast de deelname in Sohar is het voor het Havenbedrijf belangrijk ook de blik op kansen<br />

in andere havens en op andere markten te richten. We vinden Afrika interessant omdat dit<br />

continent op termijn een belangrijke markt voor <strong>Rotterdam</strong> kan worden. Hierin krijgen we<br />

inzicht via mensen die de situatie ter plaatse goed kennen. Studenten van Hogeschool<br />

<strong>Rotterdam</strong>, afkomstig uit Afrika, voeren onderzoek uit naar de Afrikaanse markt. In <strong>2007</strong><br />

zijn twee studenten uit Nigeria en uit Congo begonnen met het beschrijven van de contouren<br />

van het onderzoek. In 2008 worden ook Kameroen en Zuid-Afrika uitgediept. Daarnaast<br />

onderzoekt een student <strong>of</strong> we samen met Singapore kunnen werken aan innovaties.<br />

PORint<br />

‘<strong>Port</strong> <strong>of</strong> <strong>Rotterdam</strong> International’ (PORint) is een in <strong>2007</strong> nieuw opgerichte afdeling van<br />

het Havenbedrijf. Via PORint willen wij ons nadrukkelijker commercieel over de grenzen<br />

manifesteren. PORint richt zich in de eerste plaats op het in de wereldmarkt zetten van<br />

‘port management’: internationale participatie in (nieuwe) havendeelnemingen. Daarnaast<br />

voert PORint op verzoek ook consultancyactiviteiten uit.<br />

De doelstellingen van PORint sluiten aan op onze ambitie om <strong>Rotterdam</strong> tot een Europese<br />

haven van wereldklasse te ontwikkelen. Naar verwachting zullen deelnemingen op termijn<br />

rendement opleveren.<br />

Van het budget voor internationale projecten is 15% gericht op ‘betrokkenheid’. Dit geld<br />

wordt geïnvesteerd in activiteiten voor verduurzaming van havens.<br />

27<br />

HAVENBEDRIJF ROTTERDAM N.V. SAMENVATTING <strong>MVO</strong> JAARVERSLAG <strong>2007</strong>


Verkeer<br />

<strong>MVO</strong> jaarverslag <strong>2007</strong><br />

28<br />

HAVENBEDRIJF ROTTERDAM N.V. SAMENVATTING <strong>MVO</strong> JAARVERSLAG <strong>2007</strong>


Modaliteitsbeleid<br />

Meer vervoer per trein en binnenvaartschip, minder per truck. Dat is het doel van de modal<br />

shift. Als Havenbedrijf bevorderen we de modal shift onder meer door de realisatie van<br />

een containertransferium buiten de haven. Met nieuwe bedrijven in de haven maken we<br />

bovendien concrete afspraken over de verdeling van hun achterlandvervoer over de verschillende<br />

vervoerswijzen (modal split).<br />

Urgentieprogramma Randstad<br />

Vier havenprojecten hebben een plaats gekregen in het Urgentieprogramma Randstad,<br />

waarmee het kabinet de Randstad een duurzame en concurrerende Europese topregio wil<br />

maken. Het gaat om het containertransferium, capaciteitsuitbreiding van de A15 (Maasvlakte-<br />

Vaanplein), een tweede westelijke oeververbinding en de A4-zuid.<br />

Scheepvaart<br />

Per 1 januari <strong>2007</strong> is voor de scheepvaart een vernieuwd Havenreglement van kracht<br />

geworden. Dit nieuwe reglement is onder meer ingegeven door de wens van de Divisie<br />

Havenmeester om in de scheepvaart aanzienlijke milieu- en veiligheidsverbeteringen te<br />

realiseren. Zo zijn bij de overslag van chemicaliën emissiebeperkende voorzieningen verplicht<br />

gesteld en wordt de uitstoot van dampen beperkt door stimulering van het schoonmaken<br />

van tanks in een gesloten systeem. Op ligplaatsen met walstroom wordt het gebruik<br />

van generatoren nu nog niet verboden. Bij inspecties aan boord wordt verder nadrukkelijk<br />

aandacht gegeven aan de bewustwording van scheepsbemanningen op het gebied van<br />

duurzaamheid.<br />

<strong>Port</strong> <strong>of</strong> Refuge<br />

Het Havenbedrijf is een ‘<strong>Port</strong> <strong>of</strong> Refuge’ en neemt deze rol serieus. In <strong>2007</strong> is aan een<br />

aantal schepen met problemen een veilige haven geboden. In één geval - de NYK Antares<br />

- was het schip eerder in omringende havens de toegang geweigerd.<br />

Tarieven binnenhavengeld<br />

Het Havenbedrijf wil duurzaam transport over water aantrekkelijker maken ten opzichte<br />

van vervoer over de weg. De tarieven voor binnenhavengeld worden daarom minder verhoogd<br />

dan de andere tarieven. In 2008 zijn ze in plaats van met het inflatiepercentage<br />

(1,1%) verhoogd met 0,8%.<br />

29<br />

HAVENBEDRIJF ROTTERDAM N.V. SAMENVATTING <strong>MVO</strong> JAARVERSLAG <strong>2007</strong>


Wegverkeer<br />

Bereikbaarheidsplan<br />

Op de A15 groeien de files veel sneller dan het verkeer. Dit komt doordat de grens van de<br />

wegcapaciteit is bereikt. In de komende jaren zullen de problemen met de doorstroming op<br />

de A15 hierdoor nog fors toenemen.<br />

Het Havenbedrijf is geen beheerder van de A15 en vervoert zelf ook geen goederen over<br />

deze weg. Wij voelen echter wel degelijk de urgentie van de problematiek. Een goede<br />

bereikbaarheid van het achterland is cruciaal is voor de concurrentiepositie van de haven<br />

en een aantrekkelijk vestigingsklimaat.<br />

In het kader van een omvangrijk bereikbaarheidsplan zijn wij in <strong>2007</strong> samen met de overheid<br />

en het bedrijfsleven een reeks projecten gestart voor een beter bereikbare haven. Om de<br />

effecten van deze projecten te kunnen meten, is een monitoringprogramma opgezet. Doelstelling<br />

voor de periode 2008-2010 is de reistijd op de A15 tussen Maasvlakte en Vaanplein<br />

tijdens de spits op hetzelfde niveau te handhaven als in <strong>2007</strong>.<br />

Convenant Bereikbare haven<br />

De bereikbaarheid van de haven over de weg staat nu al onder druk. Naast het verkeer in<br />

de haven neemt ook het woon-werkverkeer, het zakelijke en het recreatieve verkeer in de<br />

regio toe.<br />

In oktober <strong>2007</strong> hebben wij samen met Rijkswaterstaat, Transport en Logistiek Nederland,<br />

Deltalinqs, de gemeenten in de regio en de Stadsregio <strong>Rotterdam</strong> maatregelen afgesproken<br />

die de hoeveelheid verkeer op de A15 in de spits met 20% moeten reduceren. We voeren<br />

projecten uit als als de businesscase verkeersonderneming, spitsmijden A15, werkgeversinitiatieven<br />

haven en stad, pilots collectief vervoer, een proef met ‘floating car data’ en met<br />

24-uurslogistiek. Deze samenwerkingsprojecten vormen een belangrijk onderdeel van het<br />

bereikbaarheidsprogramma 2008.<br />

Maasvlakte 2<br />

Verkeersvraag<br />

Aanbod info<br />

Ombouwperiode A15<br />

<strong>2007</strong><br />

2009 2015 2020<br />

Verkeersonderneming<br />

Als Havenbedrijf dringen wij aan op de oprichting van een aparte verkeersonderneming<br />

die verantwoordelijk wordt voor de doorstroming op de A15-corridor. De nieuwe organisatie<br />

heeft als enige doel de regio optimaal bereikbaar te maken. Met Rijkswaterstaat is overeengekomen<br />

om een gezamenlijk businessplan te maken voor een dergelijke verkeersonderneming,<br />

die in 2008 moet worden opgericht.<br />

Mobiliteitsbeleid werknemers haven<br />

In <strong>2007</strong> hebben het Havenbedrijf en Deltalinqs een ‘verkenning collectief vervoer’ uitgevoerd.<br />

Doel was het in kaart brengen van de kansen voor collectief vervoer in het havengebied.<br />

De verkenning heeft inzicht gegeven in woon-werkstromen, het aanbod van collectief<br />

openbaar en besloten vervoer, bedrijfsgegevens (zoals shifttijden en woon/werkregelingen)<br />

en de kosten van collectief versus individueel vervoer. In 2008 worden aan de hand van de<br />

resultaten uit deze verkenning vijf pilots voor collectief vervoer opgezet.<br />

30<br />

HAVENBEDRIJF ROTTERDAM N.V. SAMENVATTING <strong>MVO</strong> JAARVERSLAG <strong>2007</strong>


Op initiatief van Deltalinqs, de Kamer van Koophandel, het Academic Centre TransPORT<br />

en het Havenbedrijf heeft in december <strong>2007</strong> een eerste bijeenkomst plaatsgevonden van<br />

het Werkgeversinitiatief Bereikbaar <strong>Rotterdam</strong>. Doel is een discussie op gang te brengen<br />

over de rol van werkgevers bij mobiliteitsoplossingen. De eerste bijeenkomst heeft niet<br />

aan de verwachtingen voldaan; slechts een minimaal aantal bedrijven gaf gehoor aan de<br />

uitnodiging. Duidelijk is wel dat haven en stad een verschillende aanpak behoeven. Besloten<br />

is daarom het initiatief op te splitsen.<br />

Bij alle geplande activiteiten voor het verbeteren van de bereikbaarheid van de haven is<br />

het belangrijk dat het Havenbedrijf een voorbeeldfunctie vervult. In 2008 nemen we daarom<br />

ook het eigen mobiliteitsbeleid onder de loep. Initiatieven zoals flexwerken zijn bij het<br />

Havenbedrijf nu nog ad hoc en decentraal geregeld.<br />

Dynamisch verkeersmanagement en mobiliteitsmanagement<br />

In het project PITS (<strong>Port</strong> Related Intelligent transport Services) werken het Havenbedrijf, de<br />

gemeente <strong>Rotterdam</strong>, de Stadsregio, de Provincie Zuid-Holland en Transport en Logistiek<br />

Nederland intensief samen aan mogelijke toepassingen van dynamisch verkeersmanagement<br />

voor het goederenvervoer. Het project wordt ondersteund door het ministerie van Economische<br />

Zaken via een subsidie in het kader van het programma ‘Pieken in de Delta’.<br />

Op het wegennet dat in beheer is bij het Havenbedrijf, zijn in <strong>2007</strong> telpunten geplaatst.<br />

Ook is een grootschalig gebruikersonderzoek en monitoringprogramma afgerond op de<br />

A15 en het aansluitende provinciale wegennet. Hieruit is inzicht verkregen in aantallen en<br />

soorten personen- en goederenverkeer op de A15. Onder aanvoering van Transport en<br />

Logistiek Nederland is verder een pilot gestart met het gebruik van ‘Floating Car Data’ voor<br />

logistieke optimalisatie (koppeling tussen weggebonden en voertuiggebonden systemen).<br />

Circa 10 wegvervoerbedrijven met 1.000 auto’s doen mee aan deze proef.<br />

Verkeer naar de Maasvlakte 2<br />

De komst van Maasvlakte 2 brengt meer verkeer met zich mee. Het Havenbedrijf zoekt ook<br />

hiervoor slimme oplossingen, om de doorstroming van het verkeer te kunnen blijven garanderen<br />

en de verkeers- en milieuoverlast te beperken. In <strong>2007</strong> zijn in dit kader een aantal<br />

maatregelen en studies bedacht en/<strong>of</strong> in gang gezet. Enkele voorbeelden zijn:<br />

• Contractueel wordt vastgelegd dat bedrijven meer via de binnenvaart en het spoor gaan<br />

vervoeren en minder over de weg. Het aandeel van de truck in de modal split moet terug<br />

van 47% in <strong>2007</strong> naar 35% in 2033.<br />

• Een afspraak om vanaf 2014 alleen vrachtwagens met de schoonste motoren (euro 5)<br />

op Maasvlakte 1 en Maasvlakte 2 toe te laten.<br />

• We onderzoeken samen met de gemeente <strong>Rotterdam</strong> en Rijkswaterstaat <strong>of</strong> we vrachtwagens<br />

tijdens de spitstijden kunnen weren van de A15. Als een vrachtwagen niet in de<br />

file rijdt maar op normale snelheid kan rijden, is de uitstoot driemaal kleiner.<br />

Containertransferium<br />

Het Havenbedrijf heeft het initiatief genomen om ten oosten van de Ring <strong>Rotterdam</strong> een<br />

containertransferium te ontwikkelen. Het doel hiervan is om door de overslag van trucks<br />

naar binnenvaartschepen 200.000 TEU zeecontainers van de A15 te halen. De haalbaarheidsstudie<br />

voor een containertransferium is succesvol afgerond. Hierbij is gesproken met<br />

rederijen, empty depots, terminaloperators, expediteurs, transporteurs, inlandterminaloperators<br />

en binnenvaart. Het onderzoek naar een geschikte locatie loopt. De exploitatie<br />

wordt door het Havenbedrijf openbaar aanbesteed.<br />

31<br />

HAVENBEDRIJF ROTTERDAM N.V. SAMENVATTING <strong>MVO</strong> JAARVERSLAG <strong>2007</strong>


Tweede westelijke oeververbinding<br />

Samen met het bedrijfsleven in Rijnmond is een haalbaarheidsstudie uitgevoerd naar een<br />

tweede westelijke oeververbinding. De uitkomsten zijn positief. Een tunnel <strong>of</strong> brug ter<br />

hoogte van Europoort lijkt het meest aantrekkelijk. De minister van Verkeer en Waterstaat<br />

heeft in het kader van het Urgentieprogramma Randstad toegezegd het project in studie te<br />

nemen. Een extra oeververbinding draagt bij aan een constante bereikbaarheid van de<br />

haven, verbetering van de luchtkwaliteit en van de veiligheid in het havengebied in geval<br />

van calamiteiten.<br />

Spoorvervoer: de Betuweroute<br />

geopend<br />

Koningin Beatrix heeft op 16 juni de Betuweroute <strong>of</strong>ficieel geopend. De blijvende groei van<br />

de goederenstromen en de toenemende druk op het milieu maken het gebruik van de trein<br />

met de dag belangrijker. Door de aanleg van de Betuweroute kan het spoorvervoer van en<br />

naar de haven een enorme vlucht nemen. In 2033 verwacht de haven driemaal zoveel<br />

treinen te verwerken als momenteel gebeurt. Nu wordt er echter nog te weinig gebruik<br />

gemaakt van de Betuweroute. Er zijn problemen met het beveiligingssysteem ERTMS.<br />

Deze worden naar verwachting begin 2008 opgelost, zodat het aantal treinen dan flink kan<br />

stijgen. Ook zijn er in het huidige railproces enorme efficiencyslagen nodig om tot de<br />

gewenste hoeveelheid transport per spoor te komen, en moet er ruimte beschikbaar komen<br />

voor uitbreidingen.<br />

Het Havenbedrijf heeft in <strong>2007</strong> een spoorprogramma opgestart met drie speerpunten:<br />

creëren van een optimaal speelveld (regelgeving en samenwerking), zorgen dat het huis<br />

op orde is (procesverbeteringen op korte termijn) en het opstellen van een masterplan<br />

’Spoorhaven van wereldklasse‘ voor de afhandeling van het railgoederenvervoer in de toekomst.<br />

Dit Masterplan wordt naar verwachting in 2008 opgeleverd. We werken hierbij intensief<br />

samen met ProRail, Keyrail, het ministerie van Verkeer & Waterstaat en de Erasmus<br />

Universiteit <strong>Rotterdam</strong>.<br />

32<br />

HAVENBEDRIJF ROTTERDAM N.V. SAMENVATTING <strong>MVO</strong> JAARVERSLAG <strong>2007</strong>


Pijpleidingen<br />

In de openbare ruimte van de haven ligt meer dan 1.500 kilometer pijpleiding. Jaarlijks<br />

gaat ongeveer 60 miljoen ton aan verschillende olie- en chemische producten door het<br />

pijpleidingennetwerk. Transport door pijpleidingen is milieuvriendelijk, veilig, ongestoord,<br />

versterkt de clustervorming tussen industriële bedrijven en vermindert de verkeersbelasting<br />

en CO 2 -emissies. Wij stimuleren het gebruik van pijpleidingen via de onderneming<br />

MultiCore, een joint venture van het Havenbedrijf (75%) en Vopak Chemie (25%). Multi-<br />

Core exploiteert een openbare ondergrondse leidingenbundel van vier leidingen van elk<br />

20 kilometer tussen Europoort, Botlek en Pernis. Vanwege de modal shift van bovengronds<br />

naar ondergronds transport heeft het Rijk bijgedragen aan de aanleg via een subsidie voor<br />

CO 2 -reductie.<br />

MultiCore is sinds 2003 operationeel en uitgegroeid tot een renderende onderneming. In<br />

<strong>2007</strong> contracteerde het bedrijf zijn vijfde en zesde klant: Koch (leidingtransport van<br />

butaan) en Abengoa (bio-ethanol). Hiermee is de leidingenbundel van MultiCore voor driekwart<br />

verhuurd. MultiCore wordt bovendien ook gebruikt om CO 2 te transporteren: Linde<br />

Gas huurt een leiding voor transport van CO 2 vanaf Shell naar haar fabriek voor koolzuurgas<br />

(voor bubbels in bier en frisdrank). Deze leiding is ook beschikbaar voor andere bedrijven.<br />

Momenteel onderzoekt MultiCore de aanleg van een nieuwe leidingenbundel naar<br />

Maasvlakte 1 en 2.<br />

33<br />

HAVENBEDRIJF ROTTERDAM N.V. SAMENVATTING <strong>MVO</strong> JAARVERSLAG <strong>2007</strong>


Gebied<br />

<strong>MVO</strong> jaarverslag <strong>2007</strong><br />

34<br />

HAVENBEDRIJF ROTTERDAM N.V. SAMENVATTING <strong>MVO</strong> JAARVERSLAG <strong>2007</strong>


lucht en Klimaat<br />

De industriële en havenactiviteiten en de verkeersintensiteit zijn de afgelopen tien jaar<br />

sterk gegroeid. Toch is de luchtkwaliteit in de regio Rijnmond aanzienlijk verbeterd. De<br />

industrie en het verkeer zijn steeds schoner geworden. Verdere verbetering van de luchtkwaliteit<br />

blijft voor het Havenbedrijf een continu punt van aandacht. Luchtkwaliteit heeft<br />

ook een belangrijke link met de thema’s bereikbaarheid en klimaat die in <strong>2007</strong> hoog op de<br />

agenda zijn geplaatst.<br />

GEBIED ROTTERDAM-RIJNMOND 24 UUR GEMIDDELD<br />

BIJDRAGEN<br />

50<br />

25<br />

NO 2 (pg/m3)<br />

TOELAATBARE<br />

LIMIET<br />

GEMIIDDELD<br />

IN 24 UUR<br />

GEBIED ROTTERDAM-RIJNMOND 24 UUR GEMIDDELD<br />

1970 1980 1990 2000 2010 2020<br />

60 60 60 60 38 38<br />

© PORT OF ROTTERDAM BV. BRON DCMR EPA<br />

BIJDRAGEN<br />

WEGVERV<br />

ACHTERGRO<br />

SCHEEPVA<br />

INDUS<br />

OVE<br />

TOTA<br />

50<br />

TOELAATBARE<br />

LIMIET<br />

25<br />

NO 2 (pg/m3)<br />

GEMIIDDELD<br />

IN 24 UUR<br />

%<br />

1970<br />

1980<br />

1990 2000 2010 2020<br />

WEGVERVOER<br />

46<br />

60 60 60 60 38 38<br />

ACHTERGROND<br />

21<br />

© PORT OF ROTTERDAM BV. BRON DCMR EPA<br />

SCHEEPVAART<br />

INDUSTRIE<br />

19<br />

7<br />

OVERIG<br />

7<br />

TOTAAL<br />

100<br />

35<br />

HAVENBEDRIJF ROTTERDAM N.V. samenvatting mvO <strong>Jaarverslag</strong> <strong>2007</strong>


TOTA<br />

GEBIED ROTTERDAM-RIJNMOND 24 UUR GEMIDDELD<br />

BIJDRAGEN<br />

40<br />

20<br />

PM 10 (pg/m3)<br />

TOELAATBARE<br />

LIMIET<br />

GEMIIDDELD<br />

IN 24 UUR<br />

GEBIED ROTTERDAM-RIJNMOND 24 UUR GEMIDDELD<br />

1970 1980 1990 2000 2010 2020<br />

48 48 48 48 40 40<br />

© PORT OF ROTTERDAM BV. BRON DCMR EPA<br />

BIJDRAGEN<br />

ACHTERGROND NL EN NATU<br />

BUITENLANDSE ACHTERGRO<br />

SCHEEPVA<br />

WEGVERVO<br />

INDUST<br />

OVE<br />

40<br />

TOELAATBARE<br />

LIMIET<br />

20<br />

PM 10 (pg/m3)<br />

GEMIIDDELD<br />

IN 24 UUR<br />

%<br />

1970<br />

1980<br />

1990 2000 2010 2020<br />

ACHTERGROND NL EN NATUUR<br />

47<br />

48 48 48 48 40 40<br />

BUITENLANDSE ACHTERGROND<br />

32<br />

© PORT OF ROTTERDAM BV. BRON DCMR EPA<br />

SCHEEPVAART<br />

WEGVERVOER<br />

8<br />

7<br />

INDUSTRIE<br />

4<br />

OVERIG<br />

2<br />

TOTAAL<br />

100<br />

Het Havenbedrijf wil de haven verder ontwikkelen, zonder dat dit de luchtkwaliteit en het<br />

klimaat schaadt. In november 2005 is hiervoor door het Havenbedrijf een actieplan luchtkwaliteit<br />

opgesteld. Het Havenbedrijf participeert in dit kader in regionale en gemeentelijke<br />

trajecten en sluit binnenkort in het kader van Maasvlakte 2 een Overeenkomst Lucht om<br />

de luchtkwaliteit in en rondom het haven- en industriecomplex (HIC) te verbeteren. Daarnaast<br />

vervult het Havenbedrijf een actieve rol in het <strong>Rotterdam</strong> Climate Initiative om de<br />

bijdrage van het complex aan klimaatverandering te beperken.<br />

Op het gebied van Luchtkwaliteit & Klimaat hebben we de volgende doelstellingen:<br />

• Gezondheid van de omwonenden. Beperking van de concentraties PM10 en NO2 nabij<br />

de woonomgeving, met name de emissies als gevolg van havenactiviteiten. Aanpakken<br />

van de uitstoot bij de bron heeft hierbij de voorkeur.<br />

• Ruimte voor economische ontwikkeling. Anticiperen op nieuwe normen (specifiek voor<br />

PM2,5) en milieuruimte te creëren voor verdere economische groei binnen de gestelde<br />

randvoorwaarden.<br />

• Reductie van de CO2-uitstoot. Het Havenbedrijf streeft pro-actief naar een reductie van<br />

de CO2-emissies, gerelateerd aan het haven- en industriecomplex en de eigen activiteiten<br />

(eigen footprint). Die activiteiten beogen, samen met de inspanningen van de<br />

bedrijven in het HIC, een reductie van 30 Mton/jaar in 2025 ten opzichte van 1990.<br />

Onze inspanningen op het gebied van zee- en binnenvaart zijn in deze berekening niet<br />

meegenomen.<br />

36<br />

HAVENBEDRIJF ROTTERDAM N.V. SAMENVATTING <strong>MVO</strong> JAARVERSLAG <strong>2007</strong>


De activiteiten gericht op verbetering van de luchtkwaliteit kunnen ook ten goede komen<br />

aan de CO 2<br />

-opgave en visa versa. Onderstaand het overzicht van de activiteiten die het<br />

Havenbedrijf onder andere heeft uitgevoerd:<br />

Algemene maatregelen<br />

Verbetering en borging van de basisinformatie (data, modellen, input, brongegevens).<br />

Hiervoor is het Regionaal Analyse- en Informatiecentrum Luchtkwaliteit opgericht (bij de<br />

DCMR) en wordt informatie over scheepvaartemissies uitgewisseld in het Emissieplatform<br />

Zeevaart. De kwaliteit van de (regionale) luchtkwaliteitsgegevens zijn in <strong>2007</strong> aanzienlijk<br />

verbeterd. Er is nog wel beter inzicht in scheepvaartemissies nodig.<br />

Samenwerking andere steden en havens: in november <strong>2007</strong> heeft een conferentie in<br />

<strong>Rotterdam</strong> plaatsgevonden met internationale havensteden gericht op uitwisseling van<br />

informatie en maken van (aanvullende) afspraken over de uitvoering van enkele concrete<br />

projecten gericht op Lucht & Klimaat. Deze conferentie was tevens bedoeld als voorbereiding<br />

op de internationale conferentie (World <strong>Port</strong> Climate Conference) in juli 2008 in <strong>Rotterdam</strong>.<br />

Synergie met het Bereikbaarheidsprogramma van het Havenbedrijf: verbetering van de<br />

doorstroming van het wegverkeer leidt ook tot verbetering van de luchtkwaliteit in de regio.<br />

Eigen footprint<br />

Eigen gebouw(en): werken naar gebruik van 100% duurzame energie<br />

Wagenpark: In <strong>2007</strong> is voor al onze 50 bedrijfswagens nieuw beleid opgesteld en geïmplementeerd.<br />

Nieuwe bedrijfsvoertuigen voldoen aan de euronormering (euro V) en oude<br />

wagens zijn, waar mogelijk, uitgerust met een roetfilter. In het eerste kwartaal van 2008 is<br />

begonnen met een pilot ‘voertuigen op bio-ethanol’. Er zijn een aantal nieuwe auto’s<br />

geleasd en tegelijk een paar auto’s vervroegd vervangen voor auto’s die geschikt zijn voor<br />

deze brandst<strong>of</strong>. Daarmee is 10% van het wagenpark geschikt voor bio-ethanol. In 2008<br />

vindt voor het persoonsgebonden wagenpark een vergelijkbare verduurzaming plaats,<br />

waarbij de leaserijder gestimuleerd wordt in een, voor zijn/haar jaarkilometrage, optimaal<br />

duurzame leaseauto te gaan rijden.<br />

Eigen schepen: In <strong>2007</strong> zijn twee schone hydrografische meetvaartuigen en een oliebestrijdingsvaartuig<br />

in gebruik genomen. Deze schepen voldoen aan de nieuwste milieueisen<br />

met roetfilters, en katalysatoren (reductie 75-80 NOx-uitstoot en 95% fijnst<strong>of</strong>). In<br />

2008 wordt ook ons directievaartuig uitgerust met nieuwe motoren, katalysatoren en roetfilters.<br />

De gehele vloot van het Havenbedrijf is in <strong>2007</strong> overgestapt op zwavelvrije brandst<strong>of</strong>.<br />

Op jaarbasis bespaart dit circa 4800 kg zwaveluitstoot.<br />

Zuinig rijden en varen: Doelstelling is om zowel bij de vaar- als bij de voertuigen ten opzichte<br />

van <strong>2007</strong> 10% brandst<strong>of</strong>reductie te realiseren. Daarom zijn vijftig mensen uit de operationele<br />

dienstverlening naar de cursus “Het Nieuwe Rijden” geweest. Na enkele maanden volgt<br />

een nameting om te zien welk effect de cursus op het brandst<strong>of</strong>verbruik heeft.<br />

Energiemanagement: het energiemanagementsysteem dat momenteel wordt ontwikkeld,<br />

maakt het binnenkort mogelijk per object het energieverbruik inzichtelijk te maken, trends<br />

en onderlinge verschillen aan te tonen en op basis van analyses verdere besparingsmaatregelen<br />

uit te werken. Een actueel voorbeeld van energie- en kostenbesparing zijn de<br />

LED-verlichting en zonnepanelen op de nieuwe marifoonbordpalen in de haven.<br />

37<br />

HAVENBEDRIJF ROTTERDAM N.V. SAMENVATTING <strong>MVO</strong> JAARVERSLAG <strong>2007</strong>


Activiteiten in het haven- en industriegebied<br />

Walstroom: start pilot voor de ligplaatsen van de binnenvaart in de Maashaven (25% van<br />

de openbare ligplaatsen in het HIC) en besluit voor verdere uitrol naar alle openbare ligplaatsen<br />

voor de binnenvaart in het HIC. Haalbaarheidsstudies zijn afgerond voor toepassing<br />

van walstroom bij de zeevaart, cruise en ferries en er wordt hard gewerkt aan het verkrijgen<br />

van een internationale ISO-standaard voor de toepassing van walstroom in havens.<br />

Gebruik schonere brandst<strong>of</strong> door nautische dienstverleners: naast het Havenbedrijf<br />

hebben 10 nautische dienstverleners (Zeehavenpolitie, Koninklijke Roeiers Vereniging<br />

Eendracht, Kotug International BV, Fairplay Towage BV, Bek&Verburg, Buramdo Maritime<br />

Services, Rijksrederij i.o. (belastingdienst, douane, rijkswaterstaat), Smit Harbour Towage<br />

<strong>Rotterdam</strong>, Verenigde Tankrederij BV en het Nederlands Loodswezen <strong>Rotterdam</strong>-Rijnmond)<br />

die actief zijn in het HIC de Intentieverklaring ondertekend om per 1 januari 2008 op zwavelvrije<br />

brandst<strong>of</strong> in hun schepen te gaan gebruiken. Samen hebben deze partijen een vloot<br />

van circa 130 schepen. Ook Spido heeft zich inmiddels bij het initiatief aangesloten.<br />

Inzet Havenbedrijf samen met bedrijven ter reductie van de CO 2<br />

-uitstoot: toepassing van<br />

schoon fossiel, co-siting (Happy Shrimp Farm bij EON), hergebruik van CO 2<br />

door de<br />

kassen in het Westland, start en implementatie van de certificering voor bi<strong>of</strong>uels en palmolie,<br />

start met analyse van de mogelijkheden voor CO 2<br />

-afvang, -transport en opslag en het<br />

stimuleren van het gebruik en toepassing van duurzame energie.<br />

Aandacht voor lucht bij Maasvlakte 2<br />

In <strong>2007</strong> zijn in een Overeenkomst Lucht afspraken voorbereid tussen het Havenbedrijf, de<br />

gemeente <strong>Rotterdam</strong> en het Rijk over maatregelen die de negatieve bijdrage van Maasvlakte<br />

2 aan de overschrijdingsgebieden van luchtkwaliteit compenseren. Deze overeenkomst<br />

is nodig omdat de effecten van Maasvlakte 2 op de luchtkwaliteit zich vooral buiten<br />

het plangebied voordoen, voornamelijk langs de achterlandverbindingen. Hier moeten dus<br />

ook de maatregelen plaatsvinden. Dat is niet vast te leggen in het bestemmingsplan voor<br />

Maasvlakte 2. In de Overeenkomst Lucht spreken de partijen tevens af de luchtkwaliteit<br />

regelmatig te monitoren. Aan de hand van de uitkomsten wordt beoordeeld <strong>of</strong> bijstelling<br />

van het maatregelenpakket nodig is.<br />

Vuile vrachtwagens worden straks op Maasvlakte 2 geweerd (milieuzonering) en steeds<br />

meer schepen moeten in de toekomst zijn voorzien van schonere motoren. Mochten deze<br />

twee maatregelen niet voldoen zijn dan zal de invoering van schermen bij tunnelmonden<br />

en/<strong>of</strong> specifieke wegtrajecten noodzakelijk zijn en voor de binnenvaart zal de verplichting<br />

schonere binnenvaart in havenbekkens, gecombineerd worden met verhoging van het<br />

binnen havengeld voor schepen die (nog) niet aan deze eisen voldoen, en ondersteuning<br />

via subsidieregelingen voor schonere motoren, en (indien noodzakelijk) snelheidsreductie<br />

van de binnenvaart op bepaalde trajecten.<br />

Continu wordt tijdens de aanleg en het gebruik van Maasvlakte 2 gemeten <strong>of</strong> de milieueffecten<br />

overeenkomen met de verwachtingen. Als het nodig is, worden plannen bijgesteld<br />

ten gunste van het milieu.<br />

38<br />

HAVENBEDRIJF ROTTERDAM N.V. SAMENVATTING <strong>MVO</strong> JAARVERSLAG <strong>2007</strong>


Natuur, groen en recreatie<br />

in het havengebied<br />

HavenNatuurPlan<br />

In 2004 is het natuurbeleid van het Havenbedrijf vastgelegd in een HavenNatuurPlan<br />

met de ondertitel ’Rekening houden met natuur - de normaalste zaak voor Wereldhaven<br />

<strong>Rotterdam</strong>’.<br />

De primaire functie van het havengebied is industrie, maar we willen daarnaast de kansen<br />

van de natuur zoveel mogelijk benutten.<br />

Groenvisie Havenbedrijf<br />

Door de grote behoefte aan nieuwe terreinen en nieuwe infrastructuur staat er druk op de<br />

groenstructuur van het <strong>Rotterdam</strong>se havengebied. Voor een kwalitatieve impuls aan het<br />

groen, heeft het Havenbedrijf in <strong>2007</strong> een Groenvisie opgesteld. De groenvisie gaat over<br />

de toepassing van groen, het versterken van (boom)structuren op distriparken en rondom<br />

woonkernen en het zichtbaar maken van de haven- en industrieactiviteiten. In totaal<br />

worden er op 65 locaties in de haven de komende jaren aanpassingen gepleegd aan de<br />

groene structuur. In 2008 zullen 1885 bomen worden geplant, worden 1172 bomen gerooid<br />

en zal in totaal 10.000m2 aan beplanting aangelegd.<br />

Duurzame instandhouding beschermde soorten<br />

Bij havenprojecten op terreinen waar beschermde planten- en dierensoorten voorkomen,<br />

is een ontheffing nodig van het Ministerie van Landbouw, Natuur- en Voedselkwaliteit. Om<br />

te voorkomen dat dit voor ieder project afzonderlijk moet gebeuren, heeft het Havenbedrijf<br />

in <strong>2007</strong> een generieke ontheffing aangevraagd voor de rugstreeppad en de groenknolorchis.<br />

Wij zorgen dan dat de betreffende soorten binnen het havengebied duurzaam in<br />

stand kunnen blijven. In <strong>2007</strong> heeft het Havenbedrijf de generieke ontheffing voor de rugstreeppad<br />

verkregen en zijn voor de duurzame instandhouding van de soort achttien paddenpoelen<br />

aangelegd. In 2008 verkregen wij de ontheffing voor de groenknolorchis. Het<br />

Havenbedrijf wil ook tijdens het uitvoeren van zijn kernactiviteiten een zorgvuldige omgang<br />

met beschermde soorten planten en dieren waarborgen. Hiervoor zal in 2008 een gedragscode<br />

inzake de flora & faunawet ter goedkeuring ingediend worden bij het Ministerie van<br />

LNV. In een gedragscode worden beschermende maatregelen, borging van deze maatregelen<br />

in het werkproces en de verankering van verantwoordelijkheden beschreven<br />

Natuur en recreatie op de Maasvl akte 2<br />

Voor de zeewering om Maasvlakte 2 is gekozen voor een combinatie van dijken, strand en<br />

duinen. Dit biedt prachtige mogelijkheden voor natuur en recreatie. Onderzocht wordt <strong>of</strong><br />

nabij de Slufter een circa 50 meter hoog duin mogelijk is met mooie uitzichten op de zee<br />

en de haven. Ook aan de inrichting van de openbare ruimte en bedrijfsterreinen worden<br />

eisen gesteld. Daarnaast zullen kranen, bedrijfsgebouwen en dergelijke qua vorm, grootte en<br />

kleurstelling ook moeten aansluiten bij de kernwaarden: functioneel, schoon en hightech.<br />

Fietsen door de haven<br />

Om de haven te ontdekken en op een andere manier te beleven, heeft het Havenbedrijf<br />

besloten een aantal fietsroutes samen te stellen. Het bijzondere boekje met foto’s en<br />

beschrijvingen is gratis, af te halen bij het VVV <strong>of</strong> te downloaden De eerste route “Prikkel<br />

je zintuigen” is in <strong>2007</strong> gelanceerd en loopt van de Botlek via Rozenburg naar de Kop van<br />

de Landtong Rozenburg in zo’n 30 km en laat de fietser onbekende stukken van de haven<br />

ontdekken. De volgende route door het Stadshavensgebied zal in 2008 verschijnen.<br />

39<br />

HAVENBEDRIJF ROTTERDAM N.V. SAMENVATTING <strong>MVO</strong> JAARVERSLAG <strong>2007</strong>


Kwaliteit water en waterbodem<br />

Waterkwaliteit<br />

In <strong>2007</strong> zijn op de vaarroutes en in de havenbekkens 289 morsingen geregistreerd, vooral<br />

van minerale en eetbare olieproducten. Dit is nagenoeg gelijk aan 2006. De omvang van<br />

de morsingen was in <strong>2007</strong> echter veel groter. In totaal kwam 316 m3 aan producten in het<br />

water tegenover 51 m3 in 2006. Bij 99% van de morsingen was een vaartuig van het<br />

Havenbedrijf binnen de gestelde tijdsnorm ter plaatse. Van de 316 m3 kon 307 m3 worden<br />

opgeruimd.<br />

Het grote verschil tussen de omvang van de morsingen in <strong>2007</strong> en 2006 is veroorzaakt<br />

door een incident in januari in de 8e Petroleumhaven. Tijdens een storm is een steiger van<br />

MOT stukgevaren door een losgeslagen schip. Door de storm en het tij heeft de ruwe olie<br />

zich verspreid over een groot gebied. In totaal is meer dan 30 kilometer glooiing, kademuur<br />

en steiger vervuilt. Direct na de olielozing is begonnen met opruimen van de verontreiniging.<br />

De Europese Kaderrichtlijn Water verplicht Nederland om nieuwe doelen vast te stellen<br />

voor een goede chemische en ecologische waterkwaliteit en ook de maatregelen te definiëren<br />

waarmee deze doelen bereikt gaan worden. Rijkswaterstaat Zuid-Holland heeft als<br />

verantwoordelijke waterkwaliteitsbeheerder vanaf begin <strong>2007</strong> de nieuwe doelen voor een<br />

goede waterkwaliteit in het havengebied vastgesteld en vertaald naar (concept)maatregelen.<br />

Het Havenbedrijf is intensief bij dit proces betrokken.<br />

Voor alle chemische probleemst<strong>of</strong>fen (behalve TBT) is vastgesteld dat de belangrijkste<br />

bronnen bovenstrooms liggen. Voor het havengebied zijn daarom vooralsnog geen specifieke<br />

maatregelen voorzien. Ingezet wordt op (het voortzetten van) de aanpak van de<br />

bovenstroomse bronnen, voornamelijk in het buitenland. Het Havenbedrijf heeft hiervoor<br />

met het Project Onderzoek Rijn II aan de basis gestaan. Daarnaast worden de lozingsvergunningen<br />

van de industrie (Wet verontreiniging oppervlaktewater) aangepast aan de<br />

eisen van de Kaderrichtlijn Water. Het Havenbedrijf is hier samen met Deltalinqs en VNO-<br />

NCW bij betrokken.<br />

Ecologisch zijn er voor het haven- en industriecomplex voornamelijk kansen, waarbij de<br />

ambities realistisch zijn. Voor <strong>Rotterdam</strong> staat voor het bereiken van de gewenste Goede<br />

Ecologische Toestand (uiterlijk in 2027) de maatlat voor vis centraal. Als één van de weinig<br />

overgebleven open verbindingen met zee heeft de Nieuwe Waterweg namelijk een belangrijke<br />

doortrekfunctie voor vis. Om deze reden brengt het Havenbedrijf op Maasvlakte 2 en<br />

bij de ontwikkelingen op de huidige Papegaaiebek een ’verbeterd hard substraat glooiing‘<br />

aan, die bijdraagt aan de ecologische kwaliteit van ons gebied.<br />

Kwaliteit baggerspecie<br />

Voor het bevaarbaar houden van de <strong>Rotterdam</strong>se haven laat het Havenbedrijf voortdurend<br />

baggeren. Verontreinigde baggerspecie die hierbij vrij komt, wordt geborgen in het baggerspeciedepot<br />

de Slufter in de zuidwesthoek van de Maasvlakte, schone baggerspecie gaat<br />

naar zee.<br />

De kwaliteit van de waterbodem neemt de laatste jaren gestaag toe. Waar eerst de helft<br />

van alle baggerspecie in de Slufter terecht kwam, is dit nu nog circa 10%. Door de uitvoering<br />

van de Kaderrichtlijn Water zal de kwaliteit van de baggerspecie nog verder verbeteren. Het<br />

Havenbedrijf gaat daarnaast duurzaam om met de beschikbare capaciteit in de Slufter. De<br />

schone zandfracties worden (wettelijk verplicht) uit de baggerspecie gescheiden. Vanaf 2008<br />

wordt structureel een deel van de baggerspecie ontwaterd. Het vrijkomende zand en de<br />

grond vinden elders een toepassing.<br />

40<br />

HAVENBEDRIJF ROTTERDAM N.V. SAMENVATTING <strong>MVO</strong> JAARVERSLAG <strong>2007</strong>


Voor het verspreiden van baggerspecie op zee vragen wij bij Rijkswaterstaat Noordzee<br />

ontheffing aan in het kader van de Wet verontreiniging zeewater. De baggerspecie wordt<br />

niet verspreid in zogenaamde Natura-2000-gebieden zoals de Voordelta en de Waddenzee,<br />

maar zou hier wel effecten kunnen hebben. Rijkswaterstaat en Havenbedrijf vinden<br />

beide dat in voldoende mate is onderzocht en vastgesteld dat bij de verspreiding van<br />

bagger specie op zee dergelijke significante effecten niet optreden. Ook het ministerie van<br />

LNV deelt deze mening, zodat er geen Natuurbeschermingswet- en –vergunningplicht is.<br />

De continuïteit van de verspreiding van baggerspecie op zee is hiermee gewaarborgd.<br />

Bij de zandwinning voor Maasvlakte 2 is de baggeraar verplicht te werken met moderne,<br />

schone en energiezuinige schepen conform de richtlijnen duurzaam bouwen in grond-,<br />

weg- en waterbouw. De zandwinning is vooraf uitermate goed onderzocht en vindt plaats<br />

op plekken die de minste invloed hebben op het leven in zee.<br />

41<br />

HAVENBEDRIJF ROTTERDAM N.V. SAMENVATTING <strong>MVO</strong> JAARVERSLAG <strong>2007</strong>


Omgeving<br />

<strong>MVO</strong> jaarverslag <strong>2007</strong><br />

42<br />

HAVENBEDRIJF ROTTERDAM N.V. SAMENVATTING <strong>MVO</strong> JAARVERSLAG <strong>2007</strong>


Omgevingsmanagement:<br />

alle partijen om tafel<br />

Het Als intermediaire werkt het Havenbedrijf in vele ketens samen met uiteenlopende<br />

partijen. Dit geeft ons werk een belangrijke meerwaarde. Bij elk project worden vooraf de<br />

6 P’s - personeel, publiek, politiek, pers, partners, prospects en klanten - besproken, zodat<br />

alle relevante partijen steeds aan tafel zitten. Een aantal voorbeelden van onze samenwerking<br />

met de omgeving:<br />

• Met Deltalinqs, de belangenorganisatie van het havenbedrijfsleven, Regionale overheid<br />

en Rijksoverheid werken we aan een betere bereikbaarheid;<br />

• Met de landelijke overheid werken we aan een specifieke invulling van bestaande regelgeving<br />

waardoor het mogelijk wordt natuur en milieu op onze terreinen kansen te geven;<br />

• Met de gemeente <strong>Rotterdam</strong>, DCMR en Deltalinqs werken we aan het <strong>Rotterdam</strong> Climate<br />

Initiative voor het terugdringen van de CO 2 -uitstoot in de regio;<br />

• Met onderwijsinstellingen werken we samen aan het opleiden van mensen voor werken<br />

in de haven;<br />

• Het initiatief van het Havenbedrijf om op zwavelarme brandst<strong>of</strong> te varen, heeft al bij een<br />

aantal partijen in <strong>Rotterdam</strong> navolging gekregen;<br />

• Met de onafhankelijke vakbond OV-Havenbedrijf werken wij aan goede arbeidsomstandigheden<br />

voor onze medewerkers;<br />

• Op internationaal en Europees niveau werken we samen met de brancheorganisaties<br />

IAPH en ESPO op de dossiers luchtkwaliteit, mariene strategie, nieuwe bodemrichtlijn,<br />

de ontwikkeling van een Europees netwerk van internationale transportcorridors.<br />

Met het omvangrijke programma Project Mainportontwikkeling <strong>Rotterdam</strong> (PMR) versterken<br />

we het logistieke hart van Nederland én willen we, in evenwicht daarmee, het leefklimaat<br />

in de regio verbeteren. Een belangrijk onderdeel van het Project Mainportontwikkeling<br />

<strong>Rotterdam</strong> is de uitbreiding van de haven met Maasvlakte 2. De procedure hiervoor loopt<br />

al sinds juli 1997. Vanwege de aantasting van de natuur en de grotere milieu-impact was er<br />

veel weerstand tegen de plannen. Ondertussen is er een zeer transparant besluitvormingsproces<br />

ingericht en is het strategisch omgevingsmanagement anders en vooral proactiever<br />

ingericht. De dialoog met de omgeving staat nu centraal als cruciale factor voor succes.<br />

Op basis van issue- en stakeholder-analyses zijn partijen uitgenodigd hun belangen in het<br />

proces te behartigen en gezamenlijk de plannen te verbeteren. De visie en belangen (1)<br />

van de diverse stakeholders zijn nu beter in de plannen verwerkt en er is er een breder<br />

draagvlak. Hierdoor zijn de relaties met de omgeving verbeterd. Het protest tegen de<br />

Maasvlakte 2 is sterk verminderd, maar nog niet verstomd. We blijven actief in dialoog met<br />

alle belanghebbenden.<br />

Voor meer informatie over de plannen, inspraak, besluitvormingsprocedures en rapportages<br />

(MER A en B) van de Maasvlakte 2, zie de website van Maasvlakte2.<br />

(1) Waaronder die belangen die zijn vastgelegd in het kader van ‘Visie en Durf’, mei 2000.<br />

43<br />

HAVENBEDRIJF ROTTERDAM N.V. SAMENVATTING <strong>MVO</strong> JAARVERSLAG <strong>2007</strong>


MBO-convenant<br />

MBO-ers zijn voor de haven van groot belang: het overgrote deel van alle banen in de<br />

haven is op MBO-niveau. Sinds 2006 stijgt de werkgelegenheid in de haven weer. In de<br />

toekomst zal, onder andere door de toenemende vergrijzing, die werkgelegenheid alleen<br />

maar toenemen. Tijdens de Wereldhavendagen in <strong>2007</strong> hebben het Havenbedrijf, Deltalinqs,<br />

KMR, en de gemeente <strong>Rotterdam</strong> daarom met de <strong>Rotterdam</strong>se ROC’s (Zadkine en<br />

Albeda) en het Scheepvaart- en Transportcollege een convenant afgesloten voor de aansluiting<br />

van het onderwijs op de arbeidsmarkt en de toestroom van arbeidskrachten naar<br />

de haven.<br />

Ideale Haven<br />

Daarnaast stijgt het aantal HBO-ers dat in de haven een baan vindt: steeds meer bedrijven<br />

schakelen over op complexe automatiseringssystemen en krijgen te maken met vraagstukken<br />

op het snijvlak van wetenschap en praktijk. Meer HBO-ers voor de haven is daarom<br />

een belangrijk doel van de intensieve samenwerking tussen het Havenbedrijf en de beide<br />

<strong>Rotterdam</strong>se hogescholen. Via onder meer de havenminor van Hogeschool INHOLLAND<br />

en het lectoraat Ideale Haven, een samenwerkingsverband tussen de Hogeschool <strong>Rotterdam</strong><br />

en het Havenbedrijf, werken wij aan een structurele plaats voor de haven in het HBOonderwijs.<br />

Vele stagiairs en afstudeerders van hogescholen en universiteiten werken aan haven gerelateerde<br />

vraagstukken. In <strong>2007</strong> waren dat 25 stagiairs, en in 2008 streven we naar een<br />

minstens even groot aantal.<br />

RDM Campus<br />

RDM Campus voor leerlingen techniek<br />

Sinds <strong>2007</strong> staat de in <strong>Rotterdam</strong> overbekende lettercombinatie RDM niet meer voor<br />

Rotter damse Droogdok Maatschappij maar voor Research, Design and Manufacturing. De<br />

werf is tot campus getransformeerd op initiatief van het Albeda College, de Hogeschool<br />

<strong>Rotterdam</strong>, de gemeente <strong>Rotterdam</strong>, Woonbron en het Havenbedrijf. Het westelijke deel<br />

van het RDM-terrein wordt campus, op het oostelijke deel komt maritieme bedrijvigheid. In<br />

een van de oude RDM-loodsen (23.000 m2) kunnen de Hogeschool <strong>Rotterdam</strong> en het<br />

Albeda College aan de slag met toepasbare R&D-bedrijvigheid. Hiermee wordt de vraag<br />

naar ruimte (leslokalen en praktijkruimtes) en experimenteergebied van beroepsonderwijs<br />

en bedrijfsleven gematcht met het unieke technische karakter van RDM-west. Daarvoor<br />

heeft het Havenbedrijf de historische machinehal grondig opgeknapt.<br />

In september 2008 starten circa 800 studenten op de RDM Campus met uiteenlopende<br />

technische opleidingen. Om de bereikbaarheid van de campus vanuit de stad te verbeteren<br />

heeft het Havenbedrijf met een waterbusmaatschappij vervoer over water geregeld, een<br />

verbinding waarvan ook de inwoners van het naastgelegen Heijplaat gebruik kunnen maken.<br />

Om zich op RDM-west te kunnen vestigen moeten bedrijven een kenniscontract met de<br />

opleidingen aangaan. Leerlingen kunnen bij deze bedrijven dan stage lopen <strong>of</strong> helpen met<br />

de constructie van prototypen.<br />

44<br />

HAVENBEDRIJF ROTTERDAM N.V. SAMENVATTING <strong>MVO</strong> JAARVERSLAG <strong>2007</strong>


Actief begeleiden van Jongeren<br />

Revit<br />

Sinds 2004 loopt het project Revit: een projectorganisatie om jongeren zonder diploma<br />

aan een baan in de haven te helpen. Het Havenbedrijf werkt hierin samen met Werkstad/<br />

Daad en het Scheepvaart- en Transportcollege in <strong>Rotterdam</strong>. In september <strong>2007</strong> is de<br />

vijfde klas ingestroomd en voor 2008 staat de zesde lichting op de rol. Ondertussen<br />

hebben 75 jongeren het traject succesvol doorlopen. Er is een hoog slagingspercentage.<br />

Eerst waren het alleen jongens die het stuwadoorsvak ingingen, nu volgen ook de meiden<br />

die logistiek medewerker worden. De bedrijven hebben hard nieuwe medewerkers nodig<br />

en zijn blij met de instromers. Ze bellen nu zelf <strong>of</strong> er mensen beschikbaar zijn.<br />

Back to your future<br />

In <strong>2007</strong> is het Havenbedrijf gestart met enkele nieuwe jongerenprojecten. Inmiddels begeleiden<br />

enkele medewerkers een aantal scholieren van het Zadkine College om schooluitval<br />

tegen te gaan. In 2008 evalueren we <strong>of</strong> het aanbod van het Havenbedrijf ‘matcht’ met de<br />

ondersteuningsvraag vanuit het Zadkine. Daarnaast zijn in <strong>2007</strong> vier medewerkers van het<br />

Havenbedrijf gestart met het project ‘Hidden Stars’ van de Young Economic Development<br />

Board <strong>Rotterdam</strong> (EDBR). Hierin worden <strong>Rotterdam</strong>se Jongeren van het MBO-onderwijs<br />

die buiten de boot dreigen te vallen begeleid.<br />

Samenwerking buitenlandse havens<br />

In <strong>2007</strong> is de samenwerking met de <strong>Port</strong> Autonome Cotonou in het Afrikaanse Benin onderzocht.<br />

Het Havenbedrijf wilde door inzet van kennis en kunde de haven van Cotonou ondersteunen<br />

in de verdere ontwikkeling. Te denken valt aan masterplanning, het optimaliseren<br />

van procedures en formaliteiten, en het verbeteren van het nautisch en logistiek management.<br />

Mede op basis van de sterkte-zwakte analyse van Havenbedrijf, en het beschikbaar<br />

komen van ontwikkelingsgelden, is de <strong>Port</strong> Autonome Cotonou overgegaan tot het ‘tenderen’<br />

van de gevraagde adviesrol voor de haven. Vanwege de zo ontstane overlap met de<br />

adviesrol van Havenbedrijf heeft zij besloten in 2008 in het kader van kennisuitwisseling<br />

op zoek te gaan naar een andere buitenlandse haven.<br />

45<br />

HAVENBEDRIJF ROTTERDAM N.V. SAMENVATTING <strong>MVO</strong> JAARVERSLAG <strong>2007</strong>


Organisatie<br />

<strong>MVO</strong> jaarverslag <strong>2007</strong><br />

46<br />

HAVENBEDRIJF ROTTERDAM N.V. SAMENVATTING <strong>MVO</strong> JAARVERSLAG <strong>2007</strong>


Organisatie Havenbedrijf<br />

<strong>Rotterdam</strong> N.V.<br />

Havenbedrijf <strong>Rotterdam</strong> N.V. (HbR) heeft ongeveer 1.200 medewerkers met uiteenlopende<br />

functies op commercieel, nautisch en infrastructureel gebied. Samen werken zij aan het<br />

realiseren van dé Europese haven van wereldklasse.<br />

De organisatiestructuur van het Havenbedrijf <strong>Rotterdam</strong> is toegespitst op het vervullen<br />

van zijn rol als havenautoriteit en beheerder van de <strong>Rotterdam</strong>se haven. Klik op de verschillende<br />

bedrijfsonderdelen in het organogram voor meer informatie.<br />

47<br />

HAVENBEDRIJF ROTTERDAM N.V. SAMENVATTING <strong>MVO</strong> JAARVERSLAG <strong>2007</strong>


Corporate Governance<br />

Met ingang van 1 januari 2004 is het Havenbedrijf <strong>Rotterdam</strong> N.V. een overheids-NV<br />

geworden. Het Havenbedrijf onderschrijft de uitgangspunten van de Nederlandse Corporate<br />

Governance Code en zal - indien van toepassing en waar mogelijk - haar beleid conform de<br />

Code vormgeven en uitvoeren.<br />

Hoewel het Havenbedrijf geen beursgenoteerde onderneming is, heeft de Raad van Commissarissen<br />

(RvC) zich voorgenomen voor zover mogelijk de Code Tabaksblat te implementeren.<br />

Naast de juiste attitude op het gebied van transparantie en verantwoording, betekent dit ook<br />

het instellen van enkele adviescommissies binnen de RvC (auditcommissie en remuneratiecommissie),<br />

de ontwikkeling van een reglement voor de RvC en de adviescommissies, het<br />

opstellen van een introductie-/opleidingsprogramma voor de RvC-leden en de vaststelling<br />

van een pr<strong>of</strong>iel voor de RvC.<br />

• ‘Pas toe <strong>of</strong> leg uit’ regeling (PDF, 216 kb)<br />

Dit is een regeling waarin wordt aangegeven in hoeverre het Havenbedrijf de principes<br />

en best practise bepalingen uit de Nederlandse Corporate Governance Code naleeft en<br />

in welke documenten één en ander gewaarborgd blijft.<br />

• Statuten van het Havenbedrijf <strong>Rotterdam</strong> N.V. (PDF, 118 kb)<br />

• Pr<strong>of</strong>iel van de Raad van Commissarissen (PDF, 28 kb)<br />

• Overzicht van Commissarissen (met links naar CV’s in PDF-formaat).<br />

• Raad van Commissarissen reglement (PDF, 385 kb)<br />

Een RvC-reglement is een reglement waarin onder meer afspraken staan ten aanzien<br />

van de taak, de samenstelling, deskundigheid en de onafhankelijkheid van de Raad van<br />

Commissarissen. Tevens de gang van zaken rondom de vergaderingen is hierin vastgelegd.<br />

• Directiereglement (PDF, 219 kb)<br />

In het Directiereglement staan onder meer afspraken ten aanzien van de taak, de samenstelling,<br />

deskundigheid en onafhankelijkheid van de Algemene directie. En afspraken<br />

ten aanzien van de taakverdeling tussen de directieleden onderling en gang van zaken<br />

rondom vergaderingen zijn in dit document te raadplegen.<br />

• Risicomanagement<br />

Medewerkers<br />

Human resources<br />

Het afgelopen jaar heeft het Havenbedrijf een reorganisatie doorgevoerd. Klanten en onze<br />

Raad van Commissarissen verlangen een meer klantgerichte organisatie met oog voor<br />

kosten en een zakelijke bedrijfsvoering. Ook de medewerkers vragen om verbeteringen.<br />

Dit kwam aan het licht in het medewerkertevredenheidsonderzoek. Mede naar aanleiding<br />

van deze signalen is een reorganisatie in gang gezet met als doel:<br />

• Verantwoordelijkheden en bevoegdheden lager in de organisatie leggen, voor onder<br />

andere sterkere slagkracht en daadkracht;<br />

• Integrale sturing met behoud van ‘checks & balances’; minder managementlagen,<br />

efficiënter werken en heldere rollen en verantwoordelijkheden;<br />

• Uitdagende functies bieden voor actieve personeelsontwikkeling, management development<br />

en hogere kwaliteit.<br />

De reorganisatie heeft in <strong>2007</strong> geleid tot een formatieteruggang en veranderingen in de<br />

organisatie- en besluitvormingsstructuur. De hierboven geformuleerde doelstellingen<br />

moeten de komende jaren leiden tot een resultaatgerichte organisatie, waarin medewerkers<br />

op natuurlijke wijze hun eigen verantwoordelijkheid kunnen nemen. Het Human Resourcesbeleid<br />

sluit hier op aan.<br />

48<br />

HAVENBEDRIJF ROTTERDAM N.V. SAMENVATTING <strong>MVO</strong> JAARVERSLAG <strong>2007</strong>


AanZ<br />

In <strong>2007</strong> is in dit kader het interne advies- en ontwikkelcentrum AanZ gestart. AanZ stimuleert<br />

en informeert individuele medewerkers over zelfontplooiing en over ontwikkeling binnen<br />

hun functie en loopbaan. AanZ is er voor loopbaangesprekken, ontwikkelgesprekken, het<br />

organiseren en uitvoeren van workshops en het ontwerpen, organiseren en monitoren<br />

van leertrajecten. AanZ heeft verder een bibliotheek waar medewerkers vakliteratuur kunnen<br />

lenen. Na de <strong>of</strong>ficiële start op 31 mei <strong>2007</strong> hebben zich steeds meer medewerkers bij AanZ<br />

aangemeld. Daarnaast wordt AanZ steeds vaker ingeschakeld voor de ontwikkeling en/<strong>of</strong><br />

begeleiding van specifieke doelgroepen binnen de organisatie.<br />

Kwaliteit medewerkers<br />

Een andere belangrijke HR-pijler is de vergroting van de kwaliteit van onze medewerkers.<br />

Hiervoor wordt het management kritisch gevolgd in zijn functioneren, door een jaarlijkse<br />

‘vlootschouw’ vanuit de directie. In <strong>2007</strong> heeft een externe partij het topmanagement<br />

beoordeeld op acht leiderschapskwaliteiten. De conclusie is dat het Havenbedrijf veel<br />

kwaliteiten in huis heeft. Er is echter ook afscheid genomen van managers en een aantal<br />

is herplaatst. In 2008 worden gerichte ontwikkelingsactiviteiten ondernomen. Ook de overige<br />

managers zullen in 2008 een ontwikkelassessment ondergaan.<br />

Medewerkertevredenheidsonderzoek<br />

Uit het in het najaar van 2006 uitgevoerd medewerkertevredenheidsonderzoek kwam naar<br />

voren dat de medewerkers van het Havenbedrijf gemiddeld meer tevreden zijn dan de<br />

landelijke score, dat ze trots zijn op het Havenbedrijf, achter de doelstellingen staan en<br />

zich onderdeel voelen van een mooie organisatie. De medewerkers vinden echter ook dat<br />

de effectiviteit en efficiency beter kunnen door meer samenwerking, minder managementlagen<br />

en betere communicatie. Ook kwam pesten voor in de organisatie.<br />

Naar aanleiding hiervan zijn in <strong>2007</strong> een aantal verbeteracties gerealiseerd. Naast de<br />

oprichting van het al genoemde AanZ, is in het kader van het management developmentbeleid<br />

een persoonlijk ontwikkelingsprogramma voor young potentials gerealiseerd (aantal<br />

deelnemers <strong>2007</strong>: 29) en is de bedrijfscode met betrekking tot pesten aangescherpt. Ook<br />

worden er nu meer functioneringsgesprekken gevoerd. In 2008 vindt een volgend medewerkertevredenheidsonderzoek<br />

plaats.<br />

Werkgever – werknemer<br />

Het Havenbedrijf kent sinds 2004 een eigen CAO. Bij de eerste CAO in 2004 hadden wij<br />

hiervoor nog te maken met de vakorganisaties, zoals Abva Kabo en CNV Publieke zaak.<br />

Vanaf 2005 is ook de onafhankelijke vakbond OV-Havenbedrijf als CAO-partij betrokken<br />

bij de onderhandelingen. Er is een goede samenwerking tussen het Havenbedrijf en de<br />

vakorganisaties dat blijkt uit een goed verlopende implementatie van afspraken en regelingen.<br />

Er werden onder andere afspraken gemaakt over een verruimde vertrekregeling en<br />

het voorkomen van gedwongen ontslagen.<br />

Bedrijfscode<br />

Sinds 2005 heeft het Havenbedrijf een bedrijfscode. Onderdeel van de code is de beschrijving<br />

van de kernwaarden van het Havenbedrijf en de instelling van een algemene klachtencommissie.<br />

In <strong>2007</strong> is de bedrijfscode geëvalueerd. Medewerkers en managers hebben<br />

hierbij aangegeven dat de ervaringen met de code positief zijn. Wel is besloten om naast<br />

enkele inhoudelijke aanpassingen, de bedrijfscode in 2008 leesbaarder te maken en<br />

vervolgens weer actief onder de aandacht te brengen.<br />

Arbo<br />

Het Arbo-beleid van het Havenbedrijf is gericht op het optimaliseren van arbeidsomstandigheden.<br />

In <strong>2007</strong> zijn tien arbeidsongevallen gemeld, waarbij geen sprake was van enig<br />

juridisch vervolg. De Arbo-coördinator en de bedrijfsarts handelen deze gevallen af en<br />

indien nodig schakelen zij de arbeidsinspectie in. Het Havenbedrijf heeft één externe en<br />

drie interne vertrouwenspersonen.<br />

49<br />

HAVENBEDRIJF ROTTERDAM N.V. SAMENVATTING <strong>MVO</strong> JAARVERSLAG <strong>2007</strong>


Ziekteverzuim<br />

Het ziekteverzuim was in <strong>2007</strong> 5.3%. Dit was hoger dan het voorafgestelde doel van 4,8%.<br />

De Norm 2008 is eveneens 4,8%.<br />

<strong>2007</strong> 2006 2005 2004 2003<br />

Verloop aantal medewerkers 1.186 1.245 1.268 1.316 1.304<br />

Ontwikkeling ziekteverzuim 5,3% 4,8% 4,8% 5,3% 5,3%<br />

Het ziekteverzuim toont in <strong>2007</strong> een stijgende trend. Het aantal werkgerelateerde klachten<br />

is toegenomen. Dit heeft onder meer te maken met de problemen rondom de outsourcing<br />

van ICT en de toegenomen werkdruk c.q. spanningen in de tijd van de reorganisatie. De<br />

relatief hoge gemiddelde leeftijd van de medewerkers (bijna 50% is ouder dan 45 jaar)<br />

leidt bovendien tot een stijging van langdurige ziektegevallen. Binnen het Havenbedrijf is<br />

eens in de zes weken een Sociaal Medisch Overleg (SMO). Manager, HR-adviseur, bedrijfsarts<br />

en bedrijfsmaatschappelijk werker bespreken hier het ziekteverzuim en stellen gezamenlijk<br />

vervolgacties vast.<br />

Medewerkers Havenbedrijf: verhouding man/vrouw<br />

Functieklasse Percentage Vrouw Percentage Man<br />

4 10% 90%<br />

5 12% 88%<br />

6 38% 62%<br />

7 17% 83%<br />

8 16% 84%<br />

9 17% 83%<br />

10 21% 79%<br />

11 22% 78%<br />

12 16% 84%<br />

13 16% 84%<br />

14 12% 88%<br />

De secretaressefunctie komt vooral voor in functieklasse 6; dat verklaart de relatieve hoge<br />

vertegenwoordiging van vrouwen in deze functieklasse. In totaal is 18% van het personeelsbestand<br />

vrouw.<br />

De Algemene directie kent drie statutaire directeuren, waarvan één vrouw (CFO). In de<br />

tweede managementlaag, de zogenaamde direct reports, werken drie vrouwen op een<br />

totaal van 23 personen. Onder de overige leidinggevenden (56 personen) bevinden zich<br />

vier vrouwen.<br />

50<br />

HAVENBEDRIJF ROTTERDAM N.V. SAMENVATTING <strong>MVO</strong> JAARVERSLAG <strong>2007</strong>


Leeftijdsopbouw<br />

De gemiddelde leeftijd binnen het Havenbedrijf is 44 jaar.<br />

Inkoop en aanbestedingen<br />

Pr<strong>of</strong>essionalisering inkoop en aanbesteding<br />

Het Havenbedrijf heeft zijn inkoopfunctie vergaand gepr<strong>of</strong>essionaliseerd. Tot <strong>2007</strong> is het<br />

inkoopbeleid ontwikkeld en geïmplementeerd, zijn diverse inkoop- en aanbestedingstrajecten<br />

doelmatig uitgevoerd en is de nodige inkoopsynergie gerealiseerd. Vanaf 2008<br />

wordt de inkoop verder verbetert en centraal aangestuurd, waardoor schaalvoordelen nog<br />

beter benut kunnen worden.<br />

Het Havenbedrijf is als overheids-NV aanbestedingsplichtig. Als zee- en binnenhavenexploitant<br />

vallen wij hierbij onder de categorie speciale-sector bedrijven. Dit betekent dat<br />

wij, anders dan de meeste andere overheidsorganisaties, een aanbestedingsprocedure<br />

mogen volgen waarbij er onderhandeld kan worden. Een bijzondere positie die ons de<br />

ruimte geeft om in overleg tot een kwalitatief optimaal resultaat te komen. Natuurlijk volgt<br />

het Havenbedrijf hierbij wel de normale uitgangspunten van objectiviteit, transparantie en<br />

niet-discriminatoir handelen. Een mooi voorbeeld is de aanbesteding van drukwerk waarbij<br />

vrijwel al het drukwerk in één contract is ondergebracht en een besparing heeft opgeleverd<br />

van ruim 35%.<br />

Duurzaam inkopen<br />

In 2008 zal invulling gegeven worden aan het opstellen van een beleidslijn met betrekking<br />

tot duurzaam inkopen. Wij zetten hierbij in op verschillende terreinen. Duurzaam inkopen<br />

wordt standaard meegenomen in onze plannen van aanpak, wij attenderen de afdelingen<br />

op duurzaam inkopen en hanteren de ‘Menukaart Duurzaam Inkopen’ van SenterNovem.<br />

De hierin voor een aantal productgroepen beschreven duurzaamheidscriteria zijn een<br />

handig hulpmiddel.<br />

Bij zeven van de vijftien aanbestedingen die de inkoopafdeling in <strong>2007</strong> heeft begeleid, zijn<br />

in meer <strong>of</strong> mindere mate duurzaamheidscriteria gehanteerd. Bij de Europese aanbesteding<br />

voor de levering en het beheer van persoonlijke standaarduitrustingen (waaronder bedrijfskleding<br />

en persoonlijke beschermingsmiddelen) zijn bijvoorbeeld eisen gesteld aan de<br />

51<br />

HAVENBEDRIJF ROTTERDAM N.V. SAMENVATTING <strong>MVO</strong> JAARVERSLAG <strong>2007</strong>


afwezigheid van PVC en CFK’s, de mogelijkheid voor natte in plaats van chemische reiniging,<br />

het hergebruik van retourgenomen kleding, de beschikking over een milieuzorgsysteem op<br />

ISO 14.001 niveau, voldoen aan SA8000 en lidmaatschap van Fair Wear.<br />

Bij de Europese aanbesteding drukwerk en gerelateerde dienstverlening hebben wij de<br />

volgende specifieke milieueisen gesteld: beschikking over een milieuzorgsysteem en ISO<br />

14.001-certificaat <strong>of</strong> gelijkwaardig, gebruik van FSC-papier <strong>of</strong> gelijkwaardig en efficiënt<br />

voorraadbeheer waardoor geen onnodige voorraden worden geproduceerd.<br />

Ook voor het eigen kantoor werkt het Havenbedrijf aan duurzaamheidcriteria, zoals voor<br />

de inkoop van papier en printers. Bij druk- en kopieerwerk kiezen wij waar mogelijk minder<br />

milieubelastende oplossingen: geen overbodig kleurgebruik, plastic banden en voorbladen.<br />

In de discussie over de k<strong>of</strong>fiebekertjes volgen we TNO. In oktober <strong>2007</strong> concludeerde TNO<br />

dat de eenmalige (k<strong>of</strong>fie)drinksystemen het minst milieubelastend zijn – zij het dat het<br />

gedrag van de gebruiker uiteindelijk bepalend is. Het Havenbedrijf heeft hierop besloten, de<br />

eenmalige k<strong>of</strong>fiebekertjes met retoursysteem te houden.<br />

In <strong>2007</strong> is voor twee ontwerpbestekken een pilot gestart met het hanteren van duurzaamheidscriteria<br />

in de voorwaarden. De bestekken betr<strong>of</strong>fen het maken van een waterverversingsysteem<br />

voor het Oostvoornse Meer en het realiseren van een fietspad op de Landtong<br />

Rozenburg. Voornamelijk aan de uitstoot van motoren en het geproduceerde geluid van<br />

aannemersmaterieel zijn restricties opgelegd. Beide projecten zijn nu in uitvoering. In 2008<br />

zullen wij in meerdere bestekken de duurzaamheidcriteria hanteren.<br />

Herinrichting WPC<br />

Het Havenbedrijf is een project gestart voor een nieuwe inrichting van het ho<strong>of</strong>dkantoor.<br />

Doel is een omgeving die meer aanzet tot interactie en samenwerking en die onze identiteit<br />

beter tot uitdrukking brengt. Bovendien moet de nieuwe inrichting flexibeler in gebruik zijn,<br />

zodat bij een interne verhuizing <strong>of</strong> uitbreiding/inkrimping van het aantal werkplekken geen<br />

verbouwing nodig is. In het project willen wij bestaand materiaal zoveel mogelijk her gebruiken<br />

(stoelen, bureaus, tafels, wanden). Voor materiaal dat na de herinrichting overbodig is (vooral<br />

systeemwanden), wordt in eerste instantie een toepassing buiten het ho<strong>of</strong>dkantoor<br />

gezocht. Nieuwe materialen zullen in de eerste plaats duurzaam zijn, waarbij wel een<br />

afweging plaatsvindt tegen kosten.<br />

Sponsoring<br />

Het Havenbedrijf heeft een traditie in het financieel en materieel ondersteunen van zeer<br />

uiteenlopende organisaties en evenementen. In <strong>2007</strong> is een beleidskader ontwikkeld dat<br />

meer focus aanbrengt in de bestedingen aan sponsoring, subsidies en donaties. Duidelijke<br />

doelstellingen en effectonderzoek zijn vaste onderdelen van de nieuwe aanpak. Sponsoring<br />

is gedefinieerd als communicatie-instrument; het is een investering met als ho<strong>of</strong>dmotief<br />

door associatie specifieke kernwaarden van het Havenbedrijf en de haven onder de aandacht<br />

te brengen. Wij sluiten hiervoor aan bij onze kernactiviteiten. Voor sponsoring, subsidies<br />

en donaties zijn dit de thema’s ‘hart voor de omgeving’, ‘leiderschap’ en ‘werken<br />

aan wereldklasse’. In de praktijk leidt het nieuwe beleidskader tot een concentratie op projecten<br />

en evenementen die de leefbaarheid in het Rijnmondgebied vergroten.<br />

In <strong>2007</strong> hebben wij ruim 3 miljoen euro (ruim 2% van het resultaat <strong>2007</strong>) besteed aan<br />

sponsoring, subsidies en donaties aan onder andere Wereld Havendagen, Leefbaarheidsgelden<br />

Hoek van Holland, Medische Adviesraad <strong>Rotterdam</strong> (onderzoekprogramma Haven-<br />

52 HAVENBEDRIJF ROTTERDAM N.V. <strong>MVO</strong> SAMENVATTING JAARVERSLAG <strong>MVO</strong> <strong>2007</strong> JAARVERSLAG <strong>2007</strong>


ziekenhuis), Prix du <strong>Port</strong> (jonge muziektalenten), het <strong>Rotterdam</strong>s Philharmonisch Orkest<br />

(reisfonds), Luxor Theater, De Delft (werkgelegenheidsproject), <strong>Rotterdam</strong> Festivals,<br />

Maritiem Buitenmuseum , Ronald McDonaldhuis Sophia <strong>Rotterdam</strong> (nieuwbouw/renovatie),<br />

Hoge Hoed (medewerkerinitiatieven), Voedselbank <strong>Rotterdam</strong> (beschikbaar stellen opslagloods)<br />

Diergaarde Blijdorp (waterboot)<br />

Voor kleinere donaties aan lokale projecten is in samenwerking met het havenbedrijfsleven<br />

(Deltalinqs) het Deltaport Donatiefonds opgezet. Via het fonds tonen de deelnemers hun<br />

maatschappelijke betrokkenheid bij de regio Rijnmond. Jaarlijks ondersteunt het fonds<br />

sportieve, sociale, recreatieve en culturele activiteiten in de regio voor een totaalbedrag<br />

van circa 350.000 euro. De bijdrage van het Havenbedrijf hierin is 125.000 euro. Het fonds<br />

is als onafhankelijke stichting formeel opgericht in april <strong>2007</strong> en heeft een eigen bestuur.<br />

Met een eigen website www.deltaportdonatiefonds.nl heeft het fonds nu ook een duidelijk<br />

pr<strong>of</strong>iel voor de regio.<br />

53 HAVENBEDRIJF ROTTERDAM N.V. <strong>MVO</strong> SAMENVATTING JAARVERSLAG <strong>MVO</strong> <strong>2007</strong> JAARVERSLAG <strong>2007</strong>


Over dit verslag<br />

Rapportage<br />

Dit <strong>MVO</strong>-jaarverslag over <strong>2007</strong> is het eerste <strong>MVO</strong> jaarverslag van het Havenbedrijf <strong>Rotterdam</strong>.<br />

Het jaar <strong>2007</strong> wordt daarom gezien als een leerjaar voor het opstellen van een<br />

<strong>MVO</strong>-jaarverslag. Naast het <strong>MVO</strong>-jaarverslag brengt het Havenbedrijf een algemeen jaarverslag<br />

uit. Het Havenbedrijf heeft de ambitie om in de komende jaren een jaarverslag uit<br />

te brengen waarin het onderwerp <strong>MVO</strong> volledig geïntegreerd is.<br />

Het Havenbedrijf neemt deel in een aantal andere organisaties. In het algemene jaarverslag<br />

van het Havenbedrijf is een complete lijst opgenomen. Deze deelnemingen vallen<br />

buiten het kader van dit <strong>MVO</strong>-jaarverslag.<br />

Transparantiebenchmark<br />

Het verslag is opgesteld aan de hand van de Transparantiebenchmark van het Ministerie<br />

van Economische Zaken. De gegevens zijn verzameld door de deskundigen op de verschillende<br />

terreinen en door Corporate Strategy en Communicatie verwerkt tot dit verslag.<br />

De gegevens zijn niet geëxtrapoleerd. In bijgaande tabel is te zien waar de verschillende<br />

onderdelen van de Transparantiebenchmark terug te vinden zijn in het verslag.<br />

Col<strong>of</strong>on<br />

Uitgave<br />

Havenbedrijf <strong>Rotterdam</strong> N.V.<br />

Postbus 6622<br />

3002 AP <strong>Rotterdam</strong><br />

Inhoud en redactie<br />

Havenbedrijf <strong>Rotterdam</strong> N.V., afdelingen Corporate Strategy en Corporate Communication<br />

Strategy<br />

Ontwerp en Opmaak<br />

Smidswater, Breda/Den haag<br />

Tekst<br />

Rob Wilken, Voorburg<br />

Advies<br />

BECO Groep, <strong>Rotterdam</strong><br />

Contact T 010 – 252 10 10<br />

54 HAVENBEDRIJF ROTTERDAM N.V. <strong>MVO</strong> SAMENVATTING JAARVERSLAG <strong>MVO</strong> <strong>2007</strong> JAARVERSLAG <strong>2007</strong>


!<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

#!<br />

! "<br />

! <br />

" # $ % $ "&&'<br />

! ()<br />

* + $ # $,<br />

$ $- # <br />

<br />

<br />

<br />

# <br />

$ <br />

/ # 0 <br />

1 $,<br />

# # $<br />

$ ,$ <br />

$ <br />

3 # 0 <br />

# $ ,# <br />

# $ <br />

$ ,$ $ <br />

<br />

' $ <br />

$ # $ <br />

-$ $ # <br />

7 8 # <br />

$ # <br />

-$ #<br />

$ -$ $ <br />

9 <br />

$ # <br />

& 0 <br />

# $-<br />

<br />

- <br />

$$ 1<br />

$ <br />

$$ % <br />

" # <br />

$ <br />

<br />

* #- <br />

$<br />

# <br />

# $<br />

-$ #<br />

$ -$ $ <br />

(). # <br />

% $ "&&'<br />

% $ "&&'<br />

! <br />

$ <br />

% $ "&&'<br />

! ()2 <br />

2<br />

<br />

$ <br />

.4, ()-$, ,<br />

5<br />

2()2# <br />

$ ()$ $ $ <br />

<br />

.4, ().1 6<br />

$ $ <br />

.4, () $<br />

() <br />

<br />

() <br />

<br />

$ ().1 :.$% <br />

; 4$ # <br />

()4<br />

() :$$ <br />

() :$$ <br />

.4,


!<br />

<br />

<br />

/ # <br />

$ <br />

$ # $ <br />

-$ $ <br />

& <br />

3 - $<br />

- 6 # <br />

' $ -<br />

$$ # <br />

7 # <br />

$ # <br />

! "<br />

.4, ().1 1<br />

$ $ <br />

<br />

.4, ()-$,<br />

,5<br />

2()2# <br />

$ ()$ $ $ <br />

.4, ()-$,<br />

,5<br />

2<br />

<br />

()< $<br />

$ ()$ $ $ <br />

2() $<br />

()< $<br />

()8 <br />

'<br />

9 $ $ <br />

"& $ # #<br />

<br />

<br />

" $ #- # <br />

# $ <br />

$ - <br />

$ # $ -$<br />

$ <br />

$ ()$ $ $ <br />

4 #= $><br />

2() $<br />

()? 4 <br />

! <br />

$ ()$ $ $ <br />

(). # <br />

"" @ <br />

$<br />

( ! <br />

"* # $ <br />

$ 1 $ <br />

<br />

" - $<br />

$ $ <br />

$ ()$ $ $ <br />

<br />

% $<br />

<br />

% $<br />

"&&'<br />

"&&'<br />

2() $-$<br />

$ 8 <br />

$ <br />

"/ $ <br />

$ <br />

"3 8 # 0 <br />

$ $ <br />

1 $ <br />

"' 8 # 0 <br />

# 6 <br />

1 $ $ <br />

- <br />

$ ! <br />

% $ "&&'<br />

! <br />

2()-$$ <br />

<br />

% $<br />

"&&'<br />

<br />

<br />

<br />

"


!<br />

<br />

<br />

"7 # $ $<br />

<br />

"9 - $<br />

$ $ <br />

*& $ <br />

$ <br />

* 8 # 0 <br />

$ $ <br />

$ <br />

*" 8 # 0 <br />

# 6 $<br />

$ - <br />

<br />

' ! <br />

** # $<br />

<br />

* - $<br />

$ <br />

*/ $ <br />

<br />

! "<br />

2() $<br />

<br />

()< $A, <br />

+ <br />

2() 2$-$<br />

$ <br />

()< $A, <br />

+ 2## <br />

# $<br />

()? <br />

()< $<br />

()8 <br />

()? <br />

()< $A, <br />

+ <br />

()< $A, <br />

+ <br />

2()8 <br />

$ ().1 :.$<br />

% ; 4$ # <br />

<br />

(). # <br />

2()8 <br />

$ <br />

<br />

2()8 <br />

(). # -$ <br />

*3 8 # 0 <br />

$ $ <br />

<br />

*' 8 # 0 <br />

# 6 <br />

, $ - <br />

<br />

!<br />

*7 $ <br />

B $ <br />

, <br />

*9 $ <br />

# $ <br />

$ <br />

$ ,$ $ <br />

& ,<br />

$ <br />

$<br />

2()8 <br />

(). # -$ <br />

(). # -$ <br />

A <br />

4 #= $><br />

A <br />

<br />

<br />

<br />

*


!<br />

<br />

<br />

# $<br />

! "<br />

<br />

# <br />

# -$ <br />

, $ $<br />

- # $ <br />

$ #<br />

) <br />

" - $$C# <br />

$$ #<br />

* # # <br />

$ <br />

$ $ <br />

<br />

<br />

/ $ 0 <br />

# $ #- # <br />

3 $ $<br />

' $ <br />

$,$ <br />

<br />

A <br />

2() $<br />

<br />

<br />

<br />

<br />

4$ D C

Hooray! Your file is uploaded and ready to be published.

Saved successfully!

Ooh no, something went wrong!