CURSUS CRIMINOLOGIE - Ondernemersschool

THUISSTUDIE
PROEFHOOFDSTUK
CRIMINOLOGIE
www.centrumvoorafstandsonderwijs.be

Beste student,
Bedankt voor je interesse in onze opleiding criminologie!
Op de volgende pagina bieden we je graag een gratis proefles aan van de thuisstudie
criminoloog. Je vindt hierin de volledige inhoudstafel, één hoofdstuk van de cursus en een
vragenreeks terug. Ook lees je er de manieren waarop je je professionele docent
persoonlijk kan contacteren wanneer je vragen hebt. Door deze gratis proefles kan je
alvorens je in te schrijven al eens rustig bekijken op welke manier en uit welke delen de
cursus is opgebouwd. Daarnaast kom je ook meer te weten over het reilen en zeilen van de
school, de manier waarop je je taken inlevert bij je docent, stage loopt,… Dankzij deze
proefles weet je kortom waar je je aan kan verwachten!
Zou je graag de volledige cursus inkijken alvorens je in te schrijven? Kom dan eens langs in
één van onze vestigingen in Antwerpen, Gent of Hasselt. Onze medewerkers zullen je graag
verder helpen en je inzage geven in een exemplaar van de cursus die je graag wil volgen!
Onze secretariaten zijn gevestigd op volgend adres:
Secretariaat Antwerpen: Frankrijklei 127, 2000 Antwerpen
Secretariaat Gent: Elfjulistraat 39a, 9000 Gent
Secretariaat Hasselt: Simpernelstraat 27, 3511 Kuringen
Op de volgende pagina’s geven we je een voorproefje van de cursus. Hierin vind je:
- De volledige inhoudstafel van de cursus
- Een gratis hoofdstuk uit de cursus
- Een representatieve vragenreeks voor het examen
- Een inschrijvingsformulier
- Informatie over de opleiding en de school
2

INHOUDSOPGAVE
1 Inleiding
2 Criminologie als wetenschap
2.1. Definitie Criminologie
2.2. De elementen van het begrip “criminologie”
2.2.1 Wetenschap
2.2.2 Misdaad
2.2.3 Politie
2.2.4 Justitie
2.2.5 Samenvatting
2.3. Interdisciplinair onderzoek
2.4. Gedragswetenschappen
2.5. Criminaliteit
2.6. Viervoudige heuristiek
2.7. Preventief of curatief?
2.8. Test je kennis
3 Crime scene
3.1. Actoren in het plaatsonderzoek
3.2. Sporenonderzoek
3.2.1 Afstapping ter plaatse
3.2.2 Specifieke sporen
3.3. Dead or alive
3.4. Samenvatting
3.5. Test je kennis
4 Punishment
4.1. Waarom straffen wij?
4.1.1 Accusatoir rechtssysteem
4.1.2 Inquisitoir rechtssysteem
4.2. Redenen tot bestraffing
4.2.1 Grondmotieven
4.2.2 Waarom we niet bestraft willen worden
4.2.3 Gevaar van straffen
4.2.4 Soorten straf
4.3. Strafwetboek
4.4. Schending van de mensenrechten
4.5. Samenvatting
4.6. Test je kennis
3

5 Suïcidaal gedrag
5.1. Omschrijving
5.2. Onrustwekkende cijfers
5.3. Verklaringsmodellen
5.3.1 Sociologisch verklaringsmodel van Durkheim
5.3.2 Psychologisch verklaringsmodel
5.3.3 Andere factoren
5.3.4 Opdrachten
5.4. Hulpverlening
5.4.1 Primaire hulpverlening
5.4.2 Secundaire hulpverlening
5.4.3 Verschil tussen depressiviteit en suïcidaal gedrag
5.5. Test je kennis
6 De Belgische politie
6.1. Van gendarmerie tot een nieuwe politiemacht
6.1.1 Rijkswacht
6.1.2 Gemeentelijke politie
6.1.3 Gerechtelijke politie
6.1.4 Samenvatting
6.2. Politie in de problemen
6.2.1 Dezelfde bevoegdheden en opdrachten
6.2.2 Vermindering van financiële toelage
6.2.3 Slechte onderlinge samenwerking
6.2.4 Affaire Dutroux
6.3. De Geïntegreerde politie
6.3.1 Veranderingen
6.3.2 Lokale – en federale politie
6.3.3 Basispolitiezorg
6.4. Nieuwe problemen
6.4.1 Terrorisme
6.4.2 Internetcriminaliteit
6.4.3 Nieuwe criminele fenomenen
6.5. Test je kennis
7 Domestic violence
7.1. Omschrijving van partnergeweld
7.1.1 Geweldpleging
7.1.2 Definitie partnergeweld
7.2. Cijfermateriaal en onderzoek
7.2.1 Incidentiecijfers
4

7.2.2 Darknumbers
7.2.3 Prevalentiecijfers
7.2.4 Andere bronnen
7.3. Vormen van partnergeweld en gevolgen
7.3.1 Vormen
7.3.2 Gevolgen voor het slachtoffer
7.3.3 Strafbare feiten
7.4. Hulpverlening
7.4.1 Internationale erkenning en bewustwording
7.4.2 Hulpverlening voor het slachtoffer
7.4.3 Hulpverlening voor de dader
7.5. Test je kennis
8 Het proces van strafvervolging
8.1. Het Belgisch rechtsstelsel
8.1.1 Overzicht van rechtbanken
8.1.2 Algemene bevoegdheidsregels van strafgerechten
8.2. Saisine van de vonnisrechtbanken
8.3. Proces van strafvervolging
8.3.1 Praktijkstudies
8.3.2 Slachtoffer en politie
8.3.3 Van politie naar parket
8.3.4 Van parket naar politie
8.3.5 Onderzoeksrechter
8.3.6 Naar de strafrechtbank
8.4. Strafbepalingen
8.5. Test je kennis
9 Forensische psychiatrie
9.1. Definitie
9.2. Daderprofilering van zedendelicten
9.2.1 Typen verkrachters
9.2.2 Typen kindermisbruikers
9.2.3 Typen exhibitionisme
9.2.4 Resttypen parafilieën
9.3. Politiecijfers van zedendelicten
9.3.1 Darknumber
9.3.2 Ratio aangiften
9.4. Strafbepaling
9.4.1 Strafwettelijke bepalingen
9.4.2 Geen taakstraffen voor ernstige zedenmisdrijven
5

9.4.3 Hulpverlening voor veroordeelden
9.5. Test je kennis
10 Penitentiair stelsel
10.1. Vrijheidsberoving als strafmaat
10.1.1 Definitie van vrijheid
10.1.2 Vrijheidsberoving als straf
10.1.3 Administratieve aanhouding
10.1.4 Arrestatie
10.1.5 Bevel tot medebrenging
10.1.6 Aanhoudingsbevel
10.1.7 Gevangenisstraf
10.2. Vrijheidberovingsmodellen
10.2.1 Pennsylvania system
10.2.2 Auburn system
10.2.3 Panopticon
10.2.4 Moderne modellen
10.3. Penitentiair stelsel in België
10.3.1 Gevangenissen in België
10.3.2 Problemen
10.3.3 Leven in een Belgische gevangenis
10.4. Penitentiair stelsel in Amerika
10.5. Test je kennis
11 Criminele fenomenen
11.1. Criminele fenomenen
11.2. Internationale vrouwenhandel
11.2.1 Omschrijving
11.2.2 Oorzaken
11.2.3 Profielbepaling van vrouwenhandelaar
11.3. Rondtrekkende roofbendes
11.4. Daderprofilering
11.5. Test je kennis
12 Integrale casus
12.1. Casus 1: overval met verkrachting
12.2. Casus 2: moordzaak
12.3. Criminologische verklaringstheorieën
12.3.1 Theorie
12.3.2 Praktijkoefening
12.4. Algemeen besluit
6

GRATIS PROEFHOOFDSTUK
Hieronder vind je een gratis onderdeel uit de cursus terug. Bepaalde termen of woorden
worden in eerdere hoofdstukken uitgelegd. Dit deel bouwt hierop verder. Heb je je
ingeschreven voor de volledige cursus en heb je toch nog vragen of wens je wat extra
voorbeelden? Dan kan je steeds terecht bij je professionele docente Caroline Vermeesen.
Tijdens deze opleiding heb je recht op één jaar gratis begeleiding van je docent via e-mail.
Hij antwoordt op al jouw vragen, zodat je de cursus volledig begrijpt!
HOOFDSTUK 3: CRIME SCENE
Crime scene is het Engelse begrip voor “plaats van het delict”. In het politiejargon, kortweg
“plaats delict” genoemd (PD).
Een crime scene is de plaats waar een misdrijf werd gepleegd. Een “crime scene” wordt
door de eerste politie afgebakend door een geelzwart lint of een politielint. De bewaking van
de plaats delict moet zo snel mogelijk gebeuren. De politie moet alle mogelijke sporen
beschermen. Sporen blijven niet altijd aanwezig en zijn gevoelig aan externe factoren zoals
weeromstandigheden of vervorming door andere sporen.
Denk eraan:
Vele sporen zijn niet zichtbaar met het blote oog
Op bepaalde plaats delicten kan men een witte tent opzetten. Het kan zijn dat het
slachtoffer dan nog in leven is. Men wil de sporen beschermen tegen
weersomstandigheden of de plaats delict afschermen van media en ramptoeristen.
3.1 Actoren in het plaatsonderzoek
Een plaats delict onderzoeken verloopt in verschillende fasen. Er zijn ook verschillende
personen of actoren. Elke persoon die op het plaats delict komt, laat sporen achter en
zorgt indirect voor sporenvervuiling.
De eerste politiemensen die op de plaats delict aankomen, dienen de plek te bewaken om
het risico op vervuiling of zelfs vernietiging van (mogelijk) aanwezige sporen (zowel op
de locatie zelf als op personen die mogelijk op de PD aanwezig waren tijdens of rond het
tijdstip van het misdrijf) zoveel mogelijk te verkleinen.
7

Niet alleen de plaats waar het misdrijf is gepleegd, maar ook alle andere plekken waar
sporen van de misdaad aanwezig (kunnen) zijn, maken deel uit van de plaats delict. Het
slachtoffer kan beschouwd worden als een aparte plaats delict.
Merk op dat de verdachte niet altijd gekend is. Bij een moord wordt eerst gezocht naar de
identiteit van het slachtoffer, dan naar de identiteit van de dader, en dan naar
bewijsmateriaal op basis van bruikbare sporen.
De rechercheurs proberen een verhaal te vormen op basis van de objectieve gegevens van
het sporenmateriaal, tips en ondervragingen van getuigen.
3.2 Sporenonderzoek
3.2.1 Afstapping ter plaatse
Het sporenonderzoek door forensische experts en de technische recherche is enorm
belangrijk. Je begrijpt dat hoe meer mensen op hetzelfde plaats delict komen, hoe groter de
kans is dat sporen en hun bewijswaarde geheel of gedeeltelijk vernield kunnen worden.
8

De technische recherche brengen stap per stap het plaats delict in kaart.
Men maakt
professionele foto’s van elk onderdeel en dat vanuit verschillende perspectieven en detail.
De verschillende voorwerpen of overtuigingsstukken worden genummerd en in het
forensisch laboratorium verder op sporen onderzocht.
De technische recherche en experts onderzoeken alle plaatsen met de nodige precisie.
Deze expert is bezig met een bodemanalyse en maakt bodemstalen voor verder onderzoek.
Op een plaats delict kan men ook zoeken naar haren, bloedsporen of vingerafdrukken.
Bij moord of bij een verdacht overlijden wordt een wetsarts aangesteld om de doodsoorzaak
aan te duiden en eventueel het slachtoffer te identificeren.
3.2.2 Specifieke sporen
Op verschillende voorwerpen kunnen specifieke sporen teruggevonden worden.
sporen worden verzameld en verder in het labo onderzocht.
Deze
Maar niet alle sporen zijn waarneembaar. Daarom bestaan er verschillende technieken om
die sporen toch te ontdekken. Zo kan je bijvoorbeeld gebruik maken van UV–licht. Dat
speciale licht wordt gebruikt om oa. vingerafdrukken zichtbaar te maken. Eens ontdekt,
worden ze in stalen of monsters veranderd door scan, fotografie of taping.
9

Sporen zijn stilzwijgende getuigen. Ze geven cruciale of bijkomende informatie over de
doodsoorzaak of over de lijdensweg van het slachtoffer. Het zijn allemaal kleine
puzzelstukjes die samen het grote verhaal vertellen. Dat noemen we ook reconstructie
van de waarheid.
Bloedsporen geven veel informatie op basis van hun grootte, vorm en spreiding. Experts
kunnen zo de plaats van de moord bepalen, de intensiteit van de impact of de frequentie van
de impacten.
Zoals in CSI en andere crimeseries kan men inderdaad de verschillende
oorsprongsplaatsen onderscheiden. Dat kan op twee manieren:
Met touwtjes of infrarood lijnen op de plaats delict.
Met computerprogramma’s die door nauwkeurige berekeningen de moordplaats en
verschillende impacts op het slachtoffer (bijvoorbeeld het totaal aantal messteken)
kunnen opmaken.
3.3 Dead or alive
Op een plaats delict moet er niet altijd een lijk aanwezig zijn. Bij elke politie-interventie
waar er criminele feiten zijn gepleegd, kan een plaats delict afgebakend en onderzocht
worden.
10

Een poging tot moord. Het slachtoffer kan ontkomen en kent de dader niet. Een ander
persoon kon de moord voorkomen.
Een gijzeling is een acuut voorbeeld van een plaats delict. Als er niet snel ingegrepen wordt
kunnen er slachtoffers vallen.
3.4 Samenvatting
Een crime scene is een plaats met veel geheimen. Door de wetenschappelijke
ontwikkelingen en de erkenning van het bewijsmateriaal door het parket en de rechters,
worden recherche en experts steeds meer ingezet. Dat resulteert in grotere
opsporingskansen en nieuwe fenomenen in het forensische onderzoek van misdaad,
zoals bijvoorbeeld het cold case onderzoek.
Je mag niet vergeten dat er nog steeds fouten in een opsporingsonderzoek worden
gemaakt. Tijdsdruk, nieuwsgierigheid en menselijke fouten liggen daarvan aan de basis.
Gespecialiseerde scholing en blijvende vorming van academici en politiemensen moet
dat probleem helpen reduceren. Enkel deskundigen mogen zich immers met een onderzoek
bezighouden.
11

Veel sporen zijn de stille getuigen van een misdrijf. Door de massale persbelangstelling
wordt forensisch onderzoek steeds populairder. Vergeet niet dat deze wetenschap vele jaren
van studie en bijscholing (op internationaal niveau) nodig heeft. De experts verdienen dan
ook alle waardering en lofbetuigingen. Nadeel van deze moderne onderzoeksmethoden,
zoals DNA–onderzoek, is het kostenplaatje voor het ministerie van Justitie.
4. Punishment
4.1 Waarom straffen wij?
Het is een natuurlijk verschijnsel dat mensen
elkaar corrigeren. Het kind wordt door de ouders
of door de leerkracht terechtgewezen wanneer ze
regels overtreden. Of ze worden van bepaalde
voorrechten onthouden.
In elke samenleving van mensen zijn er
omgangsregels en gedragingen die door andere
groepsgenoten als een overtreding worden
beschouwd. Grensoverschrijdend gedrag wordt
bestraft.
Grensoverschrijdend gedrag zijn gedragingen en handelingen die andere personen niet
tolereren. We leren van ouderen welke gedragingen sociaal aanvaard worden. Voor deze
gedragingen krijgen we complimenten en worden we zelfs beloond. Negatieve gedragingen
worden dan weer bestraft. In dit hoofdstuk leer je de oorzaken en verschillende vormen van
bestraffen, en de reactie erop vanuit een humane invalshoek.
Het strafrechtsysteem zoals we dat vandaag kennen, is het resultaat van constante
veranderingen in de strafrechtspleging. In de tijd van de Europese volksstammen kende
men nog geen strafrecht. Er was een gemeenschappelijke vrede. Wie zich niet aan de regels
hield, plaatste zichzelf buiten de gemeenschap. Tegenover andere stammen werden er
vredesverdragen gesloten door uithuwelijking of door mondelinge overeenkomsten.
In de middeleeuwen ontstond er een hiërarchisch staatsverband met de koning als
alleenheerser. Vrije edelen zwoeren trouw aan de troon en hadden het bezit over lijfeigenen.
De koning was belast met de moeilijke taak om de vrede en veiligheid van zijn onderdanen
te bewaren. Die taak resulteerde in een vorm van publiek strafrecht.
12

De strafrechtspleging is gericht op misdaadbestrijding. Men probeerde om wraakacties
zoals “oog om oog, tand om tand” te reduceren. Het einde van de wraakacties leidde tot een
systeem van conflictregeling, met de nadruk op verzoening en vergoeding van de geleden
schade. Wanneer men zich niet hield aan de afspraken, werd men zwaar bestraft. Die
conflictregeling resulteerde in een accusatoir en inquisitoir strafprocesrecht.
4.1.1 Accusatoir rechtssysteem
Het accusatoir rechtssysteem is ontstaan om eerwraak en wraakacties te verminderen en
zo conflicten op een vreedzame manier op te lossen.
Wanneer twee partijen in een conflict of geschil zijn, ligt de nadruk op een vreedzame
verzoening en wordt er een akkoord of overeenkomst gemaakt, meestal gericht naar een
schadevergoeding.
De nadruk ligt op conflicten tussen burgers en hun familie. De overheid heeft hierin een
passieve rol. Wie de regels van het akkoord niet naleefde, werd zwaar gestraft (lijfstraf,
verbanning). De denkwijze en principes van het accusatoir rechtssysteem kennen we
vandaag nog, maar de sancties zijn gelukkig minder brutaal en gewelddadig. Het accusatoir
strafprocesrecht vormt de basis van het privaatrecht of het burgerlijk recht.
4.1.2 Inquisitoir rechtssysteem
De principes van het inquisitoir rechtssysteem zijn het antwoord op de nadelen van het
accusatoir rechtssysteem. Het accusatoir systeem gaf geen antwoord op de zware
criminaliteit zoals roofmoord, brandstichting of diefstal. De overheid (en de koning) kreeg een
actieve rol. De dienaren van de wet gingen bij een misdrijf op onderzoek, zorgden voor
bewijslast en voor berechtiging.
Het inquisitoir rechtssysteem is de grondlegger van het strafprocesrecht met bewijslast.
4.2 Redenen tot bestraffing
Er zijn verschillende redenen tot bestraffing. Je leert hier de vier grondmotieven. Deze
motieven zijn universeel en tijdloos.
13

4.2.1 Grondmotieven
Grensoverschrijdend gedrag wordt door de gemeenschap bestraft. Een rechter
vertegenwoordigt de gerechtelijke macht van de gemeenschap. De rechter oordeelt en
kiest een strafmaat uit de vastgelegde strafmaten die zijn opgeschreven in het strafwetboek.
Je kan universeel besluiten dat strafrechtspleging bestaat voor misdaadbestrijding en
bestraffing. Door culturele verschillen en tijdsgebonden fenomenen, zoals slavernij of
continue oorlog, zijn er verschillende soorten straffen. De grondmotieven blijven echter gelijk.
De hoofdredenering daarachter is afhankelijk van politieke en culturele factoren.
De vier grondmotieven tot bestraffing zijn:
14

Vorm van wraak
Het straffen van de veroordeelde is een vorm van vergelding of wraak voor wat hij heeft
gedaan. De mate van weerwraak laten we in het midden. Het verlies en de emotionele pijn
van slachtoffers en nabestaanden hangt af van de situatie.
Afschrikkingsmiddel
Rechtszittingen zijn steeds openbaar (behalve
wanneer slachtoffers minderjarig zijn).
Assisenprocessen krijgen vandaag nog veel mediaaandacht.
Een strafproces met een strafmaat heeft een
onderliggende boodschap naar de andere burgers toe:
“Doe dit niet of dit staat je te wachten!”. De bedoeling is
om potentiële daders af te schrikken. Het is een
voorbeeldfunctie van algemeen belang. In het
verleden waren de terechtstellingen aan guillotine of
schandpaal ook helemaal openbaar.
Verschillende onderzoeken leren ons wel dat
afschrikking geen invloed heeft op de echt zware
criminelen.
Leermiddel
Bij een veroordeling kan de rechter rekening houden met de persoonlijke omstandigheden
van de dader. De dader zit zijn celstraf uit maar kan ineens ook de mogelijkheid krijgen om
na te denken over zijn daden en zijn verdere levensloop. De straf kan een leermiddel zijn
voor de gedetineerde.
Na de celstraf krijgt een ex-gedetineerde een nieuwe kans in de samenleving. Ze kunnen
zich persoonlijk verbeteren en werken aan een betere toekomst, zoals een nieuwe opleiding
of werk.
Beschermen
Het berechten van criminelen heeft een maatschappelijke veiligheidsfunctie. Het
justitieapparaat moet zijn burgers beschermen tegen gevaren en criminelen.
15

Veroordeelden worden verbannen uit de maatschappij. Vroeger kon dat door verbanning
uit de stam, later door deportatie naar strafkolonies, dwangarbeid en opsluiten in
gevangenissen.
4.2.2 Waarom we niet bestraft willen worden
Ten eerste is een bestraffing voor iedereen een confrontatie met zijn eigen beperkingen.
We worden niet graag op deze beperkingen gewezen. We hebben het idee van perfectie,
want ons leven loopt goed, we zijn goed bezig. Een laatste reden waarom we niet gestraft
willen worden, is de geestelijke en/of fysieke pijn.
Mensen houden niet van straffen, doch worden afspraken niet door iedereen even nauw
genomen en moeten we (als groep) ingrijpen. In de natuur heerst de regel van de sterkste,
maar in onze samenleving is er ruimte voor redenering, mogelijkheden en keuzes. Keuzes
voor de dader en keuzes voor de rechter/samenleving.
4.2.3 Gevaar
Bestraffen is noodzakelijk om de inwoners van een samenleving te beschermen tegen
gevaren en criminelen. Bestraffen geeft een gevoel van collectieve veiligheid en
vergelding. Wie zich aan de samenlevingsregels houdt, respecteert het leven van zichzelf
en van anderen. Zij kunnen in vrede langs elkaar leven. Wie zich niet aan de regels houdt,
wordt terechtgewezen en bestraft.
16

Mensen hebben dus een eigen verantwoordelijkheid in hun keuzes en gedragingen. Bij
bestraffing neem je die verantwoordelijkheid weg. Dat kan gevaarlijk zijn. De samenleving,
vertegenwoordigd door justitie, neemt de verantwoordelijkheid dan over.
4.2.4 Soorten
Vanaf de 14 e eeuw tot aan het einde van de 18 e eeuw werden er in onze regio’s
verschillende straffen toegepast. De strafmaatregelen werden opgeschreven in
strafwetboeken. We gaan niet alle maatregelen en vormen bespreken. Je leert de
belangrijkste vormen.
1. Doodstraf: De hoogste strafmaatregel. Werd voornamelijk gebruikt als
afschrikkingsmiddel in tijden waar mensenlevens geen waarde hadden. Maar door de
eeuwen heen is elk mensenleven van belang geworden. Helaas is de doodstraf in
verschillende landen nog van toepassing, door executie (China), elektrische stoel
of injectie (VS).
2. Vrijheidsstraffen: Er zijn drie vormen van vrijheidsstraffen: gevangenisstraf,
verbanning en galeistraf (deportatie naar kolonies). De gevangenisstraf is de
belangrijkste strafmaatregel bij zware criminele feiten. De twee anderen zijn enkel
nog van historisch belang.
3. Werkstraffen: De rechter oordeelt dat de dader een bepaald werk moet doen. Dat is
meestal humaan en maatschappelijk gericht, zoals een taakstraf of een werkstraf
bij overheidsinstellingen. Vroeger kon er ook dwangarbeid (in bepaalde tijd of
levenslang) uitgesproken worden. Vele gedetineerden stierven dan van ontbering
door het zware fysieke werk, de slechte huisvesting of het gebrek aan voeding. Zulke
werkstraffen waren vergelijkbaar met slavenarbeid.
4. Lijfstraffen: Het bewust verminken van het lichaam van de beschuldigde. Dat gaat
van verminking van tong en oren, tot het afhakken van ledematen, brandmerking,
geseling en kaalscheren van het hoofd. Deze praktijken worden in de Westerse
landen niet meer toegepast.
5. Onterende straffen: Publieke voorstelling van de dader door het slepen van de
schandslede of het staan aan de schandpaal. De beschuldigde deed openbaar boete
en het tafereel schrikte de burgers af.
17

6. Boetedoening: Deze straf is meestal weggelegd voor rijkeren en is milder, zoals
bijvoorbeeld naar een bedevaartsoord trekken op blote voeten.
7. Vermogensstraffen: Een veel voorkomende strafmaatregel is het betalen van een
boete en een verbeurdverklaring (ontzetten uit de burgerrechten).
4.3 Strafwetboek
In België is het strafrecht gebaseerd op twee wetboeken:
Code Penal van 1867
het wetboek van de strafrechtsvordering.
De overheidsdiensten binnen justitie (parket, rechtbanken,…) maken dagelijks gebruik van
deze twee wetboeken. Ze zijn moeilijk lees– en interpreteerbaar voor leken.
Bepaalde wetten zijn totaal verouderd en de wetboeken geven geen antwoord op actuele
misdrijven zoals internetcriminaliteit.
Het strafwetboek bestaat uit twee boeken. Het eerste boek (Art. 1 tem 100) gaat over
algemene bepalingen binnen het strafrecht zoals verzwarende omstandigheden,
samenloop van verscheidene misdrijven,… In het tweede boek worden verschillende
overtredingen, wanbedrijven en misdaden specifiek beschreven. De rechter kan kiezen
tussen de bijhorende strafmaatregelen.
MISDADEN EN WANBEDRIJVEN
18

4.4 Schending van de mensenrechten
Verschillende landen hanteren de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens
(UVRM). Deze verklaring beoogt een waardig en vrij leven voor iedere persoon in de wereld.
Jammer genoeg worden niet in alle landen deze rechten gewaarborgd of correct uitgevoerd.
Voorbeelden:
Doodstraf in de VS: In de VS worden mensen nog steeds ter dood veroordeeld.
Tegenstanders van de doodstraf vinden deze straf barbaars, omdat men zich tot het
morele niveau van de veroordeelde verlaagt.
Voorzieningen in Belgische gevangenissen: België is al enkele keren veroordeeld
geweest omwille van de schrijnende en vaak primitieve voorzieningen in de
gevangenissen.
Samenvatting
Wanneer iemand zich in een gemeenschap niet houdt aan de vooropgestelde regels,
wordt die persoon bestraft. We mogen dan niet houden niet van straffen en gestraft
worden toch is het een noodzakelijkheid om het leven voorspelbaar en veilig te houden.
Wie voor zijn medemens respect toont en de regels naleeft, zorgt ervoor dat iedereen in
vrede langs elkaar kan leven. Mensen hebben elkaar immers nodig om zich te beschermen
tegen gevaren.
19

In dit hoofdstuk leerde je enkele verschillende strafmaatregelen en redenen tot
bestraffing. Toch zijn er nog genoeg andere voorbeelden, die we hier niet hebben
aangehaald. Criminologen, filantropen en filosofen zoeken al eeuwen naar oplossingen voor
criminaliteitsbestrijding en naar gepaste tactieken om met criminelen om te gaan. Daarom
zijn er voortdurend nieuwe ontwikkelingen op het gebied van bestraffing, zoals bijvoorbeeld
de afschaffing van de doodstraf, het kiezen voor elektronisch toezicht, enzovoort. We kunnen
dan ook besluiten dat de ideale oplossing van bestraffen gewoon niet bestaat. Het juiste
antwoord is afhankelijk van persoonlijke redenen, maar ook van maatschappelijke factoren of
van de tijd waarin geleefd wordt.
20

Vragenreeks
Op het einde van elk hoofdstuk (of na enkele hoofdstukken) vind je oefeningen die je thuis
kan maken. Je kan deze gedurende één jaar (via e-mail) naar jouw persoonlijke docente
Caroline Vermeesen sturen. Hij zal deze oefeningen dan verbeteren en je vervolgens
feedback bezorgen. Door het maken van deze oefeningen ben je beter voorbereid op de
vragen van het examen!
1. Onderstaande foto’s zijn twee verschillende afbeeldingen van bloedsporen.
Bestudeer de afbeeldingen aandachtig en los de vragen op.
Foto 1 Foto 2
1.1 Welke foto is een voorbeeld van bloeddruppels?
1.2 Welke foto is een voorbeeld van een specifieke bloedafdruk van een hoofdwonde
tegen een blanke muur?
1.3 Kunnen bloedspatten via hun diameter informatie geven over het ontstaanswijze?
1.4 Hoe kan men weten welk bloed van het slachtoffer komt?
21

2. Waarom staat er soms een witte tent op de plaats delict?
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------------------------------------------------
3. Geef drie manieren om bewijsmateriaal in stalen of monsters te veranderen.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------------------------------------------------
4. Hoe onderscheid je de oorsprongsplaatsen op een klassieke manier?
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------------------------------------------------
5. Beschrijf het accusatoir rechtssysteem.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------------------------------------------------
6. Wat is het grootste verschil met het inquisitoir systeem?
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------------------------------------------------
7. Wat zijn de vier grondmotieven tot bestraffing? Leg er twee verder uit.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------------------------------------------------
8. Geef vier soorten straffen en beschrijf.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------------------------------------------------
22

9. Op welke twee wetboeken is het Belgische strafrecht gebaseerd?
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------------------------------------------------
10. Waarom bestaat de ideale straf voor een misdrijf niet?
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
------------------------------------------------------------------------------------------------------------
23

Handleiding bij de opleiding
Hoe kan ik huistaken inzenden?
Bij elk hoofdstuk in de cursus zal je oefeningen en huistaken vinden. De oplossingen zijn
vaak terug te vinden op de studentenpagina. Je kan deze taken ook steeds doorsturen naar
je persoonlijke docent via e-mail of met de post. Deze zal je taken dan verbeteren en je er
feedback op geven. Uiteraard kan je je docent ook steeds via e-mail contacteren als je
vragen hebt in verband met de cursus!
Hieronder vind je de mogelijkheden om je huistaken naar je docent te sturen:
A. Huistaken versturen via e-mail:
1. Zodra je één of meerdere huistaken hebt afgewerkt, kan je deze via e-mail doorsturen
naar het e-mailadres van je docent.
2. Vermeld duidelijk je naam, voornaam en studentennummer.
B. Huistaken versturen via de post:
1. Zodra je één of meerdere huistaken hebt afgewerkt, kan je deze ook opsturen via de post.
2. Je stuurt best een kopie van je werk op, zodat je het origineel zelf kan bewaren.
3. Stuur altijd een lege retourenveloppe mee met je huistaken. Voorzie deze enveloppe van
voldoende postzegels en schrijf je adres erop. Zorg ervoor dat je je enveloppe voldoende
gefrankeerd hebt, zodat je docent je taken gemakkelijk naar jou kan terugsturen.
4. Stuur je huistaken naar: Ondernemersschool, Frankrijklei 127, 2000 Antwerpen
24

Hoe kan ik inloggen op mijn persoonlijke studentenpagina?
Inloggen op de studentenpagina is heel eenvoudig. Je surft naar www.studentenpagina.be
in de titelbalk bovenaan. Je komt terecht op volgende pagina:
JOUW LOGIN:
studentxx
JOUW PASWOORD:
xxxxxxx
Vervolgens wordt er een login en een paswoord gevraagd. Bij login typ je studentxx’ in. Het
paswoord is xxxxxx’. Let er wel op dat je enkel kleine letters gebruikt en dat je alles aan
elkaar typt. Klik vervolgens op het vakje ‘enter’.
Opgelet: deze informatie wordt regelmatig geüpdated. Je kan dus best regelmatig een kijkje
nemen op deze studentenpagina.
Hoe kan ik mijn examen afleggen?
Als je heel de cursus hebt doorgenomen en alle huistaken hebt doorgestuurd, kan je examen
afleggen. Alle inschrijvingsdocumenten kan je verkrijgen via de school. Je kan telefonisch
een afspraak maken op het nummer 03/292.33.30.
Hoe kan ik stage doen?
Om de praktijk onder de knie te krijgen, kan je stage doen bij jou in de buurt. Deze stage is
volledig vrijblijvend, maar wordt wel sterk aangeraden. Het is een goede referentie om later
professioneel aan de slag te gaan en praktijkervaring op te doen. Dit stagecontract vraag je
aan bij het centrale secretariaat in Antwerpen.
25

Ben je overtuigd van de professionele kwaliteit van onze cursus? Dan kan je je
inschrijven via onderstaand inschrijvingsformulier.
INSCHRIJVINGSFORMULIER CRIMINOLOGIE
Firmanaam en BTW-nummer
Naam
Voornaam
Straat + huisnummer
Postcode + gemeente / stad
Telefoon
GSM
E-mailadres 1
Geboortedatum
Heeft u reeds les bij ons gevolgd?
Wenst u een factuur?
JA / NEE – CURSUS:
JA / NEE
Handtekening
Gelieve het cursusgeld te storten op rekeningnummer 001-5806085-32 van CVA, Frankrijklei 127 te
2000 Antwerpen met vermelding van je naam + naam thuisstudie + je adres. Je inschrijving is pas
definitief geldig nadat je het inschrijvingsgeld met de juiste vermeldingen hebt overgeschreven. Bij
annulatie of stopzetting van de opleiding wordt het inschrijvingsgeld niet terugbetaald. Meer
inlichtingen kan je verkrijgen via e-mail op info@centrumvoorafstandsonderwijs.be, op de website
www.centrumvoorafstandsonderwijs.be of op het nummer 03/292.33.30. Bij ondertekening van het
inschrijvingsformulier verklaar je akkoord te gaan met onze algemene voorwaarden.
26

Waarom kiezen voor Centrum Voor Afstandsonderwijs (CVA)?
CVA is een erkende opleidingsverstrekker
• CVA is erkend opleidingsverstrekker van de overheid. Zo ben je zeker van de
kwaliteit en kan je van subsidies genieten.
• CVA heeft het ISO 9001-2000 certificaat. Dit is een onafhankelijk kwaliteitslabel
dat na een grondige audit aan onze school werd toegekend. Zowel ons
cursusmateriaal als de docenten en de secretariaatswerking kregen een positieve
beoordeling. Regelmatige controles garanderen de kwaliteit volgens de laatste
normen.
• CVA is erkend door een groot aantal beroepsfederaties.
CVA staat voor professionalisme en kwaliteit
• Al onze opleidingen en cursussen worden ontwikkeld en geschreven door
zelfstandige specialisten met jarenlange beroepservaring.
• Wij garanderen een maximaal contact tussen studenten en docenten.
• CVA wil jouw carrière zo ver mogelijk op weg helpen. Daarom bieden wij onze
thuisstudenten ook de mogelijkheid om privélessen of workshops te volgen.
CVA staat voor klantvriendelijkheid en flexibiliteit
• Je bepaalt zelf wanneer je aan je nieuwe toekomst werkt. Je kan onze opleiding
starten en de cursus instuderen wanneer het voor jou het beste uitkomt.
• Je kan een gratis hoofdstuk op onze website downloaden. Op deze manier krijg
je een beter beeld van de specifieke opleiding. Deze eerste hoofdstukken helpen
je bij het maken van de juiste studiekeuze.
• Bovendien kan je de cursus die je interesse wekt voor aanvang van de thuisstudie
eens rustig komen inkijken op één van onze secretariaten.
• Indien je twijfels of vragen hebt, ben je ook steeds welkom op ons secretariaat
voor een vrijblijvend, adviserend gesprek.
27

CVA houdt de financiële drempel zo laag mogelijk
• Voor het examen worden geen extra kosten aangerekend. Bovendien krijg je
een onbeperkt aantal herkansingen indien je de eerste keer niet slaagt. Ook
voor deze herkansingen moet je niet extra betalen.
• CVA zorgt ervoor dat de thuiscursussen zo voordelig mogelijk zijn voor de student
door ze op een economische manier te laten drukken zonder dat ze iets van hun
kwaliteit en duidelijke structuur verliezen.
CVA heeft een sterke reputatie
• Binnen de branche van afstandsleren heeft onze school een sterke reputatie
uitgebouwd. Onze diploma’s zijn hierdoor een mooi visitekaartje, waarmee je bij
je cliënten of toekomstige werkgever meteen een positieve indruk maakt.
• Veel afgestudeerde studenten startten reeds hun eigen succesvolle zaak door
het volgen van een thuiscursus bij ons. Kijk eens rond in je omgeving en je kent
vast en zeker wel iemand die bij ons een opleiding heeft gevolgd!
28

Deze cursus wordt uitgegeven door:
Centrum Voor Afstandsonderwijs, onderdeel van de Ondernemersschool
Frankrijklei 127 – 2000 Antwerpen
Telefoon: 03.292.33.30
Mail: info@thuisstudie.be
Ondernemingsnummer: 0811.009.080
Erkenningsnummer: DV.0107588
Copyright
© Centrum Voor Afstandsonderwijs, Frankrijklei 127, 2000 Antwerpen
Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen
in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige
wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of op enige andere
manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de auteur.
Ondanks al de aan de samenstelling van de tekst bestede zorg, kan noch de auteur, noch de
uitgever aansprakelijkheid aanvaarden voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien
uit enige fout die in deze uitgave zou kunnen voorkomen.
29