Centrum Voor Afstandsonderwijs - Ondernemersschool

THUISSTUDIE
PROEFHOOFDSTUK
DIERENARTSASSISTENT
www.centrumvoorafstandsonderwijs.be

Beste student,
Bedankt voor je interesse in onze thuisstudie dierenartsassistent.
Goede dierenartsassistenten zijn de laatste jaren onmisbaar geworden. Mensen bouwen
tegenwoordig immers een steeds nauwere band op met hun huisdier en willen dan ook dat
deze de best mogelijke (medische) verzorging krijgt. Hierdoor blijft de vraag naar goed
opgeleide dierenartsen en dierenartsassistenten enorm groeien. Er ligt dus een boeiende
toekomst vol werkgelegenheid en nieuwe carrièrekansen voor je open!
Afspraken maken, dieren kalmeren, assisteren bij operaties en verzorgingen, dieren
voederen… Als assistent in een dierenartspraktijk ben je een echte duizendpoot. Je bent de
onmisbare rechterhand van de dierenarts. Ben je een echte dierenvriend? Vind je het fijn
om dieren te verzorgen? Is het altijd al je droom geweest om aan de slag te gaan in een
dierenartspraktijk, asielcentrum of dierentuin? Of doe je dat al en wil je je vakkennis en
vaardigheden opfrissen en vergroten? Twijfel dan niet, schrijf je in voor deze boeiende
thuiscursus en zet de eerste stap naar je nieuwe toekomst! Deze thuisstudie is trouwens
niet enkel weggelegd voor mensen die er professionele plannen mee hebben. De cursus is
immers ook ideaal voor mensen die zelf huisdieren hebben en willen weten hoe ze deze
correct en professioneel kunnen verzorgen.
Een dierenartsassistent assisteert de dierenarts op een professionele en deskundige
manier. Hij zorgt er ook voor dat alles van een leien dakje verloopt in de praktijk. Het gaat
dus om een veelzijdige job. Telefoongesprekken afhandelen, afspraken maken, de klanten
hartelijk ontvangen, assisteren bij operaties en bij het voeren van
laboratoriumonderzoeken,…. Het is maar een greep uit het uitgebreide takenpakket van een
dierenartsassistent. De cursus bevat volgende grote onderdelen:
• Praktijkruimte en taken van de dierenartsassistent
In dit eerste hoofdstuk maak je kennis met de verschillende onderdelen van de praktijk en de
taken van een dierenartsassistent. Je leert hoe je patiënten moet ontvangen aan de balie,
hoe je de dierenarts kan assisteren in de operatiekamer, hoe je bloed onderzoekt in het labo
en hoe je röntgenfoto’s dient te nemen. Je docent begeleidt je stap voor stap bij de
verkenning van de dierenartspraktijk.
2

• Anatomie, fysiologie, pathologie en farmacologie
Een grondige kennis van het (dieren)lichaam is zeer belangrijk voor een goede
dierenartsassistent. In dit onderdeel leer je dan ook alles over de belangrijkste lichaamsdelen
van dieren waar je als dierenartsassistent mee te maken zal krijgen. Zo bestudeer je onder
andere de verschillende weefsels, beenderen en gewrichten. Speciale aandacht gaat uit
naar het skelet van de kat en hond en erfelijke aandoeningen. Dit zijn immers lichaamsdelen
of aandoeningen waar de populairste huisdieren vaak last van hebben.
• Psychologie en omgaan met mens en dier
Een doktersbezoek is vaak onplezierig en beangstigend voor huisdieren en hun baasjes.
Dieren zitten vaak vol stress, omdat ze terechtkomen in een nieuwe situatie. De eigenaars
zijn dan weer bezorgd en zien niet graag hoe hun favoriete huisdier lijdt. Vooral kinderen
hebben het vaak moeilijk. In deze thuisopleiding leer je hoe je dieren kan kalmeren en hoe je
emotionele begeleiding biedt aan bezorgde eigenaars. Je zal dus in staat zijn om een
onmisbare steunpilaar voor deze mensen te zijn, iets wat ze meestal nooit meer vergeten.
• Dierenverzorging
Als assistent is het belangrijk dat je ziektebeelden kan herkennen en de ernst van de
situatie kan inschatten. De meest voorkomende ziektes en symptomen worden uitvoerig
behandeld. Daarnaast leer je de algemene verzorging van de huid, de vacht, poten, oren,
ogen en het gebit. Zo leer je bijvoorbeeld hoe je huid en haren kan onderzoeken en hoe je
honden en katten op een professionele manier kan fixeren.
• Voedingsleer
Tot slot is ook het voedingspatroon van dieren essentieel voor hun gezondheid. In deze
cursus leer je de energiebehoefte van dieren bepalen en een gevarieerd voedingspatroon
op te stellen. Je zal in staat zijn een uitgebreid en voedingrijk menu voor je eigen huisdieren
te bereiden en geeft deskundig advies aan de bezoekers van je praktijk
3

Op de volgende pagina bieden we je graag een gratis proefles aan van de thuisstudie
dierenartsassistent. Je vindt hierin de volledige inhoudstafel, één hoofdstuk van de cursus
en een vragenreeks terug. Ook lees je er de manieren waarop je je professionele docent
persoonlijk kan contacteren wanneer je vragen hebt. Door deze gratis proefles kan je
alvorens je in te schrijven al eens rustig bekijken op welke manier en uit welke delen de
cursus is opgebouwd. Daarnaast kom je ook meer te weten over het reilen en zeilen van de
school, de manier waarop je je taken inlevert bij je docent, stage loopt,… Dankzij deze
proefles weet je kortom waar je je aan kan verwachten!
Zou je graag de volledige cursus inkijken alvorens je in te schrijven? Kom dan eens langs in
één van onze vestigingen in Antwerpen, Gent of Hasselt. Onze medewerkers zullen je graag
verder helpen en je inzage geven in een exemplaar van de cursus die je graag wil volgen!
Onze secretariaten zijn gevestigd op volgend adres:
Secretariaat Antwerpen: Frankrijklei 127, 2000 Antwerpen
Secretariaat Gent: Elfjulistraat 39a, 9000 Gent
Secretariaat Hasselt: Simpernelstraat 27, 3511 Kuringen
Op de volgende pagina’s geven we je een voorproefje van de cursus. Hierin vind je:
- Informatie over je docent
- De volledige inhoudstafel van de cursus
- Een gratis hoofdstuk uit de cursus
- Een representatieve vragenreeks voor het examen
- Een inschrijvingsformulier
- Informatie over de opleiding en de school
4

INHOUDSTAFEL
Les 1: De assistent en de kliniek
1.1 Inleiding
1.2 De kliniek
1.2.1 De wachtruimte
1.2.2 De balie
1.2.3 De spreekkamer
1.2.4 Het laboratorium
1.2.5 De opnameruimte
1.2.6 De operatiekamer
1.2.7 De uitslaapruimte
1.2.8 De algemene werkruimte
1.2.9 De röntgenafdeling
1.2.10 De veterinaire apotheek
1.2.11 Overige ruimten
1.3 Toets les 1
1.3.1 Vragen om je kennis over dit hoofdstuk te testen
1.3.2 Vragen die je per e-mail kan opsturen naar je docent
Les 2: De assistent en de praktijk – deel A
2.1 Inleiding
2.2 De wachtruimte en de balie
2.2.1 De telefoon professioneel opnemen
5

2.2.2 De agenda beheren
2.2.3 De medicijnstikker in orde brengen
2.2.4 Het coderingssysteem zorgvuldig beheren
2.2.5 Facturen en factuurbewaking in orde brengen en houden
2.3 De spreekkamer
2.3.1 Consultatiegegevens verzamelen
2.3.2 Een algemene indruk verkrijgen
2.3.3 Optillen en fixeren van de hond
2.3.4 Optillen en fixeren van de kat
2.3.5 Het klinisch beeld
2.3.6 De aanvullende anamnese
2.3.7 Vaccinatie
2.3.8 De microchip
2.4 Toets les 2 – deel A
2.4.1 Vragen die je kennis over dit hoofdstuk testen
2.4.2 Vragen die je per e-mail kan opsturen naar je docent
Les 3: De assistent en de praktijk – deel B
3.1 Het laboratorium
3.2 Urine onderzoek
3.2.1 Manueel leegduwen van de blaas
3.2.2 Katheterisatie
3.2.3 Klinische biologie van de urine
6

3.2.4 Wat is urine eigenlijk voor een vloeistof?
3.2.5 Klinische chemie van de urine
3.2.6 Microscopisch onderzoek van de urine
3.3 Faeces onderzoek
3.3.1 Optische beoordeling
3.3.2 Microscopische beoordeling
3.4 Bloedonderzoek
3.4.1 Het bloedonderzoek in de praktijk
3.4.2 Heamatologisch bloedonderzoek
3.4.3 Biochemisch bloedonderzoek (klinische chemie)
3.4.4 De bloedafname
3.4.5 Het bloedonderzoek in de kliniek
3.5 Huid en haren onderzoek
3.5.1 Afkrabsel
3.5.2 Harenmonsters
3.5.3 Schimmeltest
3.6 Radiologie
3.6.1 Het röntgenapparaat
3.6.2 Fotomaterialen
3.6.3 Ontwikkelen van de röntgenfilm
3.6.4 Het maken van een foto in de praktijk
3.7 Echografie
7

3.7.1 Werkwijze
3.7.2 Toepassingen
3.8 Toets les 2 – deel B
3.8.1 Vragen die je kennis over dit hoofdstuk testen
3.8.2 Vragen die je per e-mail naar je docent kan sturen
Les 4: Anatomie, fysiologie en pathologie – deel A
4.1 Inleiding
4.1.1 Het skelet van de hond en de kat
4.2 Celleer (cytologie)
4.2.1 De bouw van een cel
4.2.2 Celdeling
4.2.3 De functies van de cel
4.3 Weefselleer (histologie)
4.3.1 Steunweefsel
4.3.2 Botweefsel
4.4 Beenderen
4.4.1 Platte beenderen
4.4.2 Pijpbeenderen
4.4.3 Korte onregelmatige beenderen
4.5 Gewrichten
4.5.1 Anatomie van de gewrichten
4.5.2 Wervels (vertebrae)
8

4.6 Het skelet van kat en hond
4.6.1 De schedel
4.6.2 De halswervels
4.6.3 Schouder en voorpoot
4.6.4 De thoracalewervels
4.6.5 Thoracolumbale verbinding
4.6.6 De lumbalewervels
4.6.7 Bekken en achterpoot
4.7 Beschadigingen aan beendergestel en gewrichten
4.7.1 Distorsie
4.7.2 Luxatie
4.7.3 Fissuur
4.7.4 Fractuur
4.8 Pathologie van de wervelkolom
4.8.1 Hernia Nucleus Pulposus (HNP)
4.8.2 Spondylosis deformans
4.9 Erfelijke pathologische aandoeningen
4.9.1 Elleboogdysplasie (ED)
4.9.2 Heupdysplasie (HD)
4.9.3 Patella luxatie
4.10 Pathologie van de gewrichten
4.10.1 Artritis
9

4.10.2 Artrose
4.11 Toets les 4 – deel A
4.11.1 Vragen die je kennis over dit hoofdstuk testen
4.11.2 Vragen die je naar je docent kan e-mailen
10

Woord van de docent
Beste student,
Welkom bij de thuisstudie dierenartsassistent!
Ik ben je docente Elly Lancée. Ik ben zelf al een hele tijd een gediplomeerd
dierenartsassistente, een vak dat ik met hart en ziel uitoefen. Mijn jarenlange opgebouwde
kennis en ervaring heb ik nu speciaal voor jou samengevat in deze boeiende thuisstudie! Na
afronding van deze cursus zal je vol vertrouwen je eerste stappen kunnen zetten in dit
prachtige en dynamische vak.
Als dierenartsassistent zal je te maken krijgen met zowel mensen als huisdieren. Natuurlijk
houden de meeste mensen van dieren honden, katten vissen, konijnen…. Ons doel als
dierenartsassistent is echter elk huisdier zo gezond mogelijk te houden. Het is echt een
enorm boeiende en voldoeninggevende job waarbij je elke dag opnieuw met dieren bezig
bent. Als dierenartsassistente help je trouwens niet alleen huisdieren, maar ook hun baasjes,
in goede en slechte momenten. Je deelt niet alleen in de feestvreugde als je mee geholpen
hebt om hun huisdier terug gezond te maken, maar je bent er ook voor hen als het minder
goed afgelopen is met hun huisdier. Zeg nu zelf: in welk ander beroep heb je zoveel
afwisseling én ben je elke dag de steun en toeverlaat van tientallen mensen? Maak dus je
droom waar en kies er net als ik voor om dierenartsassistent te worden: de huisdieren en
hun baasjes zullen je dankbaar zijn!
Ik wens je alvast veel succes bij het studeren en ben ervan overtuigd dat je een mooie en
succesvolle toekomst als dierenartsassistent tegemoet zal gaan!
Je docente, Elly Lancée
Erkend dierenartsassistent
11

Op de volgende pagina vind je een gratis onderdeel uit de cursus terug. Bepaalde termen of
woorden worden in eerdere hoofdstukken uitgelegd. Dit deel bouwt hierop verder. Heb je je
ingeschreven voor de volledige cursus en heb je toch nog vragen of wens je wat extra
voorbeelden? Dan kan je steeds terecht bij je professionele docente Elly Lancée. Tijdens
deze opleiding heb je recht op één jaar gratis begeleiding van je docente via e-mail. Zij
antwoordt op al jouw vragen, zodat je de cursus volledig begrijpt!
12

GRATIS HOOFDSTUK
2.3 De spreekkamer
De spreekkamer is het domein van de dierenarts waar je hem of haar regelmatig zal
assisteren bij de behandeling of de administratie. Hier worden de eerste contacten gelegd
tussen de dierenarts en de eigenaar van het dier.
2.3.1 Consultatiegegevens verzamelen
De dierenarts weet al waarvoor het dier komt, dat had je immers al op de patiëntenkaart
genoteerd. Voordat er een eventuele behandeling plaatsvindt, stelt de dierenarts op zijn
beurt directe vragen aan de eigenaar met betrekking tot de patiënt. Dit noemen we de
anamnese. De hond kan rustig nog even op de grond blijven en wat rondsnuffelen, de kat
mag nog even in zijn veilige omgeving van de kattenmand blijven zitten. De vragen die bij de
anamnese gesteld worden, kunnen betrekking hebben op bijvoorbeeld het
uithoudingsvermogen, hoesten, niezen en eet- en drinkgedrag van het dier.
2.3.2 Een algemene indruk verkrijgen
Tijdens het anamnesegesprek heeft de dierenarts ook even de tijd om het dier te
observeren, voordat jullie het dier zullen aanraken. Goed kijken naar een dier is uitermate
belangrijk om een algemene indruk van het dier te krijgen. We letten hierbij vooral vier
punten. Deze vind je terug op de volgende pagina.
13

1. Alertheid van het dier, verdeeld in vier stadia:
Normaal = naar omstandigheden normaal
Sopor = suf en slaperig
Supor = alleen een sterke prikkel geeft reacties
Coma = slaaptoestand
2. Ademhaling
De ademhaling van het dier kan door de stress ontregeld zijn. Toch moet je de
ademhaling proberen te volgen. We onderscheiden:
Costo abdominaal
o Normale ademhaling, borst en buikademhaling zijn evenwichtig. De
borstbeweging is duidelijker waarneembaar.
Costale ademhaling
o Borstademhaling
Abdominale ademhaling
o Buikademhaling
Pendelende ademhaling
o Borst en buikbeweging gaan op en neer. Bij inademing zet de buik uit en
valt de borst in. Dit zien we voornamelijk na een ongeval, als het middenrif
gescheurd is
Geforceerde, verdiepte ademhaling
o Bijvoorbeeld dyspnoe of benauwdheid
Onregelmatige, korte ademhaling
o Bijvoorbeeld bij of na hyperventilatie
3. Houding en gedrag
Dieren kunnen verschillende houdingen aannemen en gedragingen vertonen:
Ineengedoken en traag
Gebogen rug
Scheve kop
Niet op al de poten zitten
Dubbeltreden (bij het neerzetten slaat het voetje dubbel)
Stilstaan of trippelen
Blijven staan of voortdurend gaan zitten
14

Niet kunnen gaan zitten of telkens rechtsttaan
Metde borst over de grond schuiven en het achterwerk omhoog houden (=
buikpijn)
Al deze houdingen kunnen je al aanwijzingen geven waar het probleem ongeveer
te vinden zal zijn
4. Voeding en vachtconditie
Lijkt het dier te mager of is er sprake van overgewicht?
Ligt de vacht mooi over het dier heen en glanst ze mooi?
Zien je schilfers of ruik je een sterke geur?
Je merkt dat je al enorm veel informatie hebt verzameld voordat je het dier nog maar met
één vinger hebt aangeraakt. Het is evident dat het bij katten wat moeilijker is om je een beeld
te vormen, simpelweg omdat ze nu eenmaal niet rustig aan een lijntje naast de eigenaar
staan. Toch kan je met de nodige rust ook bij een kat een redelijk eerste beeld vormen.
Vooral kattenmandjes met een deksel zijn hier uitermate geschikt voor. Het deksel kan je
immers openzetten, waarna de gemiddelde kat in de veilige omgeving van de mand blijft
zitten en waardoor jij hem rustig kan observeren.
1 2
De kattenmanden nummer 1 en 2 zien er aantrekkelijk uit en zijn heel populair bij
kattenliefhebbers. Aan dit soort mandjes zijn wel enkele nadelen verbonden. Ze zijn moeilijk
te reinigen en een kat in een stresssituatie kan soms uitwerpselen achterlaten in zijn mand.
Het grootste nadeel voor de dierenarts en jou is echter dat jullie de kat er niet via het deurtje
uit kunnen halen. De meeste katten komen er immers niet zomaar uit, dus zal de dierenarts
er met zijn hand in moeten om de kat te grijpen.
15

De kat zal achter in het hoekje van de mand kruipen en zich met zijn pootjes schrap zetten
om er niet uitgehaald te worden. Ook is door de dichte constructie een open observatie niet
mogelijk.
3 4
De kattenmanden nummer 3 en 4 zijn voorbeelden van een ideale mand. Ze zijn
bijvoorbeeld eenvoudig schoon te maken. Als het deksel dicht is, heeft de kat toch nog
voldoende gelegenheid om zijn omgeving te zien, maar voelt hij zich tegelijkertijd wel veilig
afgeschermd. Het deksel is met een simpele handeling te openen en je kan de kat rustig van
bovenaf bekijken. Bij het opnemen van de kat uit de mand, kan de kat zich niet zo
gemakkelijk vastklampen als bij andere manden. Nadat de dierenarts zich een eerste indruk
heeft gevormd van wat er met het dier aan de hand is, kan hij beginnen met zijn onderzoek.
Dit is het moment waarop jouw assistentie nodig is.
2.3.3 Optillen en fixeren van de hond
Nu is het moment aangebroken waarop het dier op tafel getild en gefixeerd wordt. Als een
dier redelijk rustig is, neem je hem rustig vast. Indien je hem meteen stevig vast zou grijpen,
zal hij zich eerder bedreigd dan veilig voelen. Wat noodzakelijk is, is dat je duidelijk bent. Als
je een dier vast neemt, doe dit dan zonder twijfelen. Een dier zal immers meteen aanvoelen
of hij met jou een loopje kan nemen of niet. Twijfel dus nooit: vast is vast, en los is los.
Op dit moment zijn jij en de dierenarts een team. Dit betekent in de praktijk dat jullie op
elkaar kunnen vertrouwen. Een dier zal dit immers voelen en hierin meegaan. Natuurlijk kom
je ook hopeloos nerveuze en soms zelfs agressieve honden tegen. Schat je mogelijkheden
op voorhand goed in.
Eenmaal je het dier losgelaten hebt, is de strijd vaak al verloren en wordt professioneel en
correct behandelen erg moeilijk. Soms kan je de eigenaar vragen om je te ondersteunen.
Indien je hem dit vraagt, moet je er ook zeker van zijn dat hij dit kan.
16

Neem geen risico’s: het is immers de bedoeling dat je de hond behandelt en niet dat je zijn
eigenaar letsels doet oplopen!
Kleine honden kan je optillen door één hand onder de buik en één hand onder de borst te
plaatsen. Een andere manier is de hond met één hand onder de buik vast te nemen en met
de andere hand zijn nekvel vast te pakken. Grotere honden til je samen met de dierenarts
of de eigenaar op tafel. Mocht je het toch alleen moeten doen, sla dan één arm voor de
voorpoten en één arm achter de achterpoten. Let er wel voor op dat je dit fysiek aankan, dit
is immers een serieuze belasting voor je rug!
De bovenstaande foto laat zien dat dit meisje het tillen van een teckel helemaal begrepen
heeft. De teckel heeft een erg lange rug, waardoor er gemakkelijk een letsel kan optreden bij
het optillen van de hond. Het is belangrijk om honden met een lange rug zo goed mogelijk
te ondersteunen. Echt grote honden kunnen gewoon op de grond behandeld worden. In
sommige praktijken is er een hydraulische behandeltafel aanwezig die zo ver naar beneden
kan zakken dat het dier er zelf op kan stappen. Vervolgens hou je de hond dan goed vast en
wordt de tafel weer op de juiste hoogte gebracht. Eenmaal de hond op de tafel staat of zit,
moet je er wel voor zorgen dat hij daar blijft zitten, zodat de dierenarts zijn onderzoek kan
verder zetten. Hiervoor ga je best zijdelings naast de hond staan. Zorg ervoor dat je
dezelfde kant als de hond opijkt.
17

Je legt vervolgens beide handen aan
weerszijden van de nek, net achter de
oren. Daar is meestal genoeg huid
aanwezig, waaraan je de hond stevig kan
vastnemen. Hierdoor kan je de hond goed
in bedwang houden en kan hij je moeilijker
bijten. Als het mogelijk is en je rechts van
de hond staat, leg dan je linkerarm over de
rug van het dier. Hierdoor kan je nog meer
invloed op hem uitoefenen. Blijf tijdens
deze handeling naar de hond kijken. Na enige oefening kan je aan de uitstraling van het dier
zien hoe hij zich op dat moment voelt. Dit is zeker van belang als de dierenarts een
pijnprikkel probeert te bewerkstelligen. Vaak merk je door kleine bewegingen, zoals
bijvoorbeeld het draaien van de ogen of het hoofd, dat de hond pijn heeft.
Bij grote honden, die op de grond behandeld worden, hou je het dier op dezelfde manier met
je handen vast. Je gaat nu echter over het dier heen staan met je knieën aan weerszijden
van de flanken van de hond. Let er wel op dat grote honden vaak erg sterk zijn en dat bij hen
ook geldt dat vast vast is, en los los! Als je een dier dient te fixeren dat op zijn zij dient te
liggen voor een behandeling of onderzoek, kan je dit best met zijn tweeën doen. Dit gaat als
volgt in zijn werk:
- Jullie staan beiden aan dezelfde kant van de tafel waarop het dier ligt
- Een iemand neemt de voorpoten onder het dier vandaan, de andere doet dit bij de
achterpoten
- Vervolgens legt een iemand zijn arm over de hals van het dier en neemt met een
hand de onderste voorpoot vast en met de andere hand de onderste achterpoot
- Trek ten slotte beide poten een klein stukje omhoog, net genoeg om de hond niet
weer overeind te laten springen.
18

Maak altijd gebruik van een snuitband of muilkorf bij een hond die je niet vertrouwt, denk
steeds aan je eigen veiligheid. Voor het snuitbandje kan je gewoon een lange reep katoenen
verbandwindsel gebruiken. Het aanbrengen van een snuitbandje doe je best altijd met zijn
tweeën. Maak een lus alsof je een knoop wil leggen en plaats deze lus met de “knoop” naar
boven, om de snuit van het dier. Daarna trek je de knoop aan en kruis je de beide uiteinden
onder de kaak door. Trek nu de twee uiteinden naar achter en bind deze stevig vast met een
strik of lus in de hals van het dier. Nu kan je, als het nodig is, het snuitbandje in één keer
terug verwijderen. Let er wel op dat je nooit een knoop in de hals legt. Je kan het bandje dan
immers enkel met een schaar losknippen en dat is niet altijd even gemakkelijke bij een hond
die onrustig is en veel beweegt. Laat een dier met een snuitbandje om ook nooit alleen.
2.3.4 Optillen en fixeren van de kat
Benader een kat altijd zo rustig mogelijk. Ze zijn enorm gevoelig voor stress of plotse
benaderingen. Als je een kat eenmaal tegen je in het harnas hebt gejaagd, is het enorm
moeilijk om zijn vertrouwen nog terug te winnen. Je kan de kat dan niet meer correct en
professioneel behandelen. Katten die zich in het nauw gedreven voelen, bijten en krabben
en zijn niet meer in hun normale doen. De dierenarts heeft inmiddels met de eigenaar
gesproken en het deksel van de mand is al geruime tijd geopend. De gemiddelde kat zal zich
uit de mand laten halen, als je een hand onder de borstkas of buik legt en met de andere
kant het dier zachtjes bij het nekvel neemt. Als je te maken hebt met een mandje met een
deurtje, dan trek je de kat best bij zijn nekvel uit de mand. Hou de mand tegen en sluit
meteen de deur nadat je hem eruit hebt gehaald. Veel katten zijn sneller dan je denkt en
kruipen er anders algauw weer in.
19

Een tweede poging om de kat eruit te halen is vaak veel moeilijker. Een kat die angstig of
agressief is, is zeer moeilijk te behandelen. Bedenk steeds of er een andere mogelijkheid is
om een diagnose te stellen. Soms kan het niet anders en dien je de kat in een houdgreep te
nemen. Ga net als bij de hond zijdelings naast de kat staan en pak met je ene hand zijn
nekvel beet. Je arm klem je om het lichaam heen, zodat je de kat dicht tegen je aandrukt.
Neem tegelijkertijd met je andere hand de voorpoten vast. Dreigt de kat te ontsnappen, laat
hem dan onmiddellijk volledig los. Een kat in het nauw zal zich immers omdraaien en je
krabben of bijten.
Een andere methode om een kat te fixeren, is om gebruik te maken van een handdoek. Je
legt de handdoek neer, zet de kat erop en vouwt de handdoek om de voorpoten van de kat.
Daarna wikkel je de rest van de handdoek om de kat heen. Dit vergt enige handigheid, maar
als het je eenmaal lukt zal de kat je niet meer kunnen krabben of bijten.
2.3.5 Het klinisch beeld
Het klinisch beeld is de verzameling van bevindingen bij de anamnese en het lichamelijk
onderzoek dat typerend is voor een bepaalde ziekte. Hieronder vind je een aantal ziektes of
klachten en het bijhorende klinisch beeld:
Niesziekte. Deze ziekte kan je herkennen aan frequent niezen, verstopping van de
voorste luchtwegen, waterige ooguitvloeiing, temperatuursverhoging, verminderde en
soms helemaal geen eetlust. Een flink geïnfecteerde kat geeft een beeld van
algehele malaise.
20

Kennelhoest. Deze ziekte kan je herkennen aan een droge hoest waarbij de hond
soms kokhalst en slijm opbraakt. Het lijkt wel of er iets in zijn keel vastzit. Andere
symptomen zijn: sloomheid, verminderde eetlust en soms koorts. In ernstige gevallen
zijn de longen ook aangetast. Bij palpatie (betasten) van de trachea (luchtpijp) ikan je
deze hoest onmiddellijk opwekken.
Kennis van klinische beelden is zeer belangrijk voor het stellen van een goede diagnose. Het
klinisch beeld is echter niet altijd volledig duidelijk. De arts stelt dan een differentiaaldiagnose
of waarschijnlijkheidsdiagnose op. Voor een differentiaaldiagnose maak de dierenarts een
lijst van mogelijke diagnoses. Op basis van deze lijst wordt er eventueel aanvullend
onderzoek verricht om de diagnose te bevestigen of te ontkrachten. Dit kan onder andere
door verschillende laboratoriumbepalingen (bijvoorbeeld bloedonderzoek) of het maken van
een röntgenfoto. Dit aspect zal nog uitvoering behandeld worden in het hoofdstuk ‘De
assistent en de praktijk- deel B’.
2.3.6 De aanvullende anamnese
De aanvullende anamnese wordt samen met de eigenaar gemaakt. De dierenarts
onderzoekt het dier en de eigenaar vertelt. Voor de dierenarts is het beoordelen van het
zieke dier immers maar een momentopname. Een
goede band tussen eigenaar en dier kan helpen bij het
stellen van een goede diagnose. Een oplettende
eigenaar ervaart als eerste de vegetatieve stortingen,
zoals verandering in de kleur van de huid of ogen,
verandering van de structuur van de nagels en huis,
temperatuursschommelingen, overgevoeligheid voor
aanraking, warmte, koude en diffuse (vage, zonder
scherpe begrenzing) zwellingen.
Samengevat:
Vegetatieve functies zijn functies die in het lichaam nodig zijn om te overleven, zoals
de bloedsomloop, spijsvertering, ademhaling, voortplanting en stofwisseling.
Vegetatieve stoornissen zijn stoornissen aan het autonoom zenuwstelsel.
Het autonoom zenuwstelsel is dat deel van het zenuwstelsel dat de onwillekeurig
(buiten de wil om) functionerende organen verzorgt, zoals hier bovengenoemd. We
komen hier later in de cursus nog uitgebreid op terug.
21

Kom het dier niet op consultatie vanwege een ziekte, maar bijvoorbeeld voor de jaarlijkse
vaccinatie, dan dient er een algemeen onderzoek te gebeuren. Zo een onderzoek is vrij
standaard, omvat vele aspecten, maar is niet diepgaand. Het is wel belangrijk om dit
onderzoek goed uit te voeren, omdat er altijd zaken ontdekt kunnen worden die niet goed
waarneembaar zijn voor de eigenaar en waar dier zich niet echt ziek door voelt. Het palperen
(betasten) van de hond is een professionele manier om eventuele afwijkingen op te sporen.
Je kan gebruik maken van een specifiek instrumentarium bij de uitvoering van het
onderzoek van:
Hart en longen,
Pols,
Lichaamstemperatuur,
Vacht en huid,
Ogen, oren,
Slijmvliezen,
Lymfeknopen.
Wil je meer weten over de thuisstudie dierenartsassistent? Schrijf je dan nu in voor
deze boeiende cursus en zet de eerste stap naar een nieuwe toekomst en het beroep
van je dromen!
22

Vragenreeks
Op het einde van elk hoofdstuk (of na enkele hoofdstukken) vind je oefeningen die je thuis
kan maken. Je kan deze gedurende één jaar (via e-mail) naar jouw persoonlijke docente Elly
Lancée sturen. Zij zal deze oefeningen dan verbeteren en je vervolgens feedback bezorgen.
Door het maken van deze oefeningen ben je beter voorbereid op de vragen van het examen!
1) Op welke vier punten moet je tijdens de observeerfase van een anamnese
letten?
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
2) Hoe til je een hond best op en hoe fixeer je hem?
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
3) Wat is een klinisch beeld?
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
4) Wat is een aanvullende anamnese?
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
23

Handleiding bij de opleiding
Hoe kan ik huistaken inzenden?
Bij elk hoofdstuk in de cursus zal je oefeningen en huistaken vinden. De oplossingen zijn
vaak terug te vinden op de studentenpagina. Je kan deze taken ook steeds doorsturen
naar je persoonlijke docent via e-mail of met de post. Deze zal je taken dan verbeteren
en je er feedback op geven. Deze huistaken zijn er ter ondersteuning van je persoonlijke
leertraject. Je kiest dus zelf of je deze doorstuurt naar je docent en kan perfect examen
komen afleggen zonder de huistaken door te sturen naar je docent. Uiteraard kan je je
docent ook steeds via e-mail contacteren als je vragen hebt in verband met de cursus!
Hoe kan ik mijn examen afleggen?
Als je klaar bent met studeren, kan je kosteloos examen afleggen op één van onze
campussen in Antwerpen, Gent of Hasselt. Je kan dit examen bijna elke werkdag
afleggen. Op die manier leg je dit examen af wanneer jij er echt klaar voor bent. Erg
flexibel dus!
Hoe kan ik stage lopen?
Om de praktijk onder de knie te krijgen, kan je kosteloos stage lopen bij jou in de buurt.
Deze stage is volledig vrijblijvend. Je kiest dus zelf of je stage loopt of niet. Het is
uiteraard wel een goede referentie om later professioneel aan de slag te gaan en
praktijkervaring op te doen.
24

Ben je overtuigd van de professionele kwaliteit van onze cursus? Dan kan je je
inschrijven via onderstaand inschrijvingsformulier.
INSCHRIJVINGSFORMULIER DIERENARTSASSISTENT
Firmanaam en BTW-nummer
Naam
Voornaam
Straat + huisnummer
Postcode + gemeente / stad
Telefoon
GSM
E-mailadres 1
Geboortedatum
Heeft u reeds les bij ons gevolgd?
Wenst u een factuur?
JA / NEE – CURSUS:
JA / NEE
Handtekening
Gelieve het cursusgeld te storten op rekeningnummer 001-5806085-32 van CVA, Frankrijklei 127 te
2000 Antwerpen met vermelding van je naam + naam thuisstudie + je adres. Je inschrijving is pas
definitief geldig nadat je het inschrijvingsgeld met de juiste vermeldingen hebt overgeschreven. Bij
annulatie of stopzetting van de opleiding wordt het inschrijvingsgeld niet terugbetaald. Meer
inlichtingen kan je verkrijgen via e-mail op info@centrumvoorafstandsonderwijs.be, op de website
www.centrumvoorafstandsonderwijs.be of op het nummer 03/292.33.30. Bij ondertekening van
het inschrijvingsformulier verklaar je akkoord te gaan met onze algemene voorwaarden.
25

Waarom kiezen voor het Centrum Voor Afstandsonderwijs (CVA)?
CVA is een erkende opleidingsverstrekker
• CVA is erkend opleidingsverstrekker van de overheid. Zo ben je zeker van de
kwaliteit en kan je van subsidies genieten.
• CVA heeft het ISO 9001-2000 certificaat. Dit is een onafhankelijk
kwaliteitslabel dat na een grondige audit aan onze school werd toegekend.
Zowel ons cursusmateriaal als de docenten en de secretariaatswerking kregen
een positieve beoordeling. Regelmatige controles garanderen de kwaliteit
volgens de laatste normen.
• CVA is erkend door een groot aantal beroepsfederaties.
CVA staat voor professionalisme en kwaliteit
Al onze opleidingen en cursussen worden ontwikkeld en geschreven door
zelfstandige specialisten met jarenlange beroepservaring.
Wij garanderen een maximaal contact tussen studenten en docenten.
CVA staat voor klantvriendelijkheid en flexibiliteit
• Je bepaalt zelf wanneer je aan je nieuwe toekomst werkt. Je kan onze opleiding
starten en de cursus instuderen wanneer het voor jou het beste uitkomt.
• Je kan een gratis hoofdstuk op onze website downloaden. Op deze manier krijg
je een beter beeld van de specifieke opleiding. Deze eerste hoofdstukken helpen
je bij het maken van de juiste studiekeuze.
• Bovendien kan je de cursus die je interesse wekt steeds eens rustig komen
inkijken op één van onze secretariaten. Zo ben je zeker dat je kiest voor de
opleiding die het beste bij jou past!
26

• Indien je twijfels of vragen hebt, ben je ook steeds welkom op ons secretariaat
voor een vrijblijvend, adviserend gesprek met één van onze professionele
opleidingsconsulenten.
CVA creëert opleidingen die voor iedereen betaalbaar zijn
• Voor het examen worden geen extra kosten aangerekend. Bovendien krijg je
een onbeperkt aantal herkansingen indien je de eerste keer niet slaagt. Ook
deze herkansingen zijn volledig kosteloos. Een sterke examengarantie dus!
• CVA zorgt ervoor dat de thuiscursussen zo voordelig mogelijk zijn voor de student
door ze op een economische manier te laten drukken zonder dat ze iets van hun
kwaliteit en duidelijke structuur verliezen.
CVA heeft een ijzersterke reputatie
• Binnen de branche van afstandsleren heeft onze school een sterke reputatie
uitgebouwd. Onze diploma’s zijn hierdoor een mooi visitekaartje, waarmee je bij
je cliënten of toekomstige werkgever meteen een positieve indruk maakt.
• Veel afgestudeerde studenten startten reeds hun eigen succesvolle zaak door
het volgen van een thuiscursus bij ons. Kijk eens rond in je omgeving en je kent
vast en zeker wel iemand die bij ons een opleiding heeft gevolgd!
27

Deze cursus wordt uitgegeven door:
Centrum Voor Afstandsonderwijs, onderdeel van de Ondernemersschool
Frankrijklei 127 – 2000 Antwerpen
Telefoon: 03.292.33.30
Mail: info@thuisstudie.be
Ondernemingsnummer: 0811.009.080
Erkenningsnummer: DV.0107588
Copyright
© Centrum Voor Afstandsonderwijs, Frankrijklei 127, 2000 Antwerpen
Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen
in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige
wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of op enige andere
manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de auteur.
Ondanks al de aan de samenstelling van de tekst bestede zorg, kan noch de auteur, noch de
uitgever aansprakelijkheid aanvaarden voor eventuele schade die zou kunnen voortvloeien
uit enige fout die in deze uitgave zou kunnen voorkomen.
28