jbs 2014 afl 11

Jurisprudentiebulletin 

2014, aflevering 11 

Nummers: 287 – 307 

Colofon 

Ten geleide 

In het Jurisprudentiebulletin van Slachtofferhulp Nederland 

(JBS) wordt jurisprudentie verzameld die van 

belang kan zijn voor de juridische dienstverlening 

aan slachtoffers. 

De uitspraken worden geparafraseerd en samengevat 

weergegeven. Voor de oorspronkelijke tekst dient de 

uitspraak te worden geraadpleegd. 

(Oude) nummers van het JBS zijn te vinden via: 

www.slachtofferhulp.nl/Algemeen/Slachtofferzorg/Jur 

isprudentiebulletin/ 

U kunt het JBS via e-mail toegestuurd krijgen door 

een berichtje te sturen aan JBS@slachtofferhulp.nl. 

De redactie heeft altijd belangstelling voor (niet gepubliceerde) 

uitspraken die in het JBS zouden kunnen 

worden opgenomen. 

Redactie: 

mr. A.H. Sas 

Contact: 

JBS@slachtofferhulp.nl 

Zie ook: 

www.slachtofferhulp.nl/ 

De opgenomen uitspraken zijn in augustus 

op www.rechtspraak.nl verschenen. 

In twee zaken besloot de rechtbank, in 

verband met de positie van het slachtoffer, 

tot heropening van het onderzoek 

(nrs. 288 en 295). In beide gevallen lagen 

de vorderingen benadeelde partij 

nog bij het OM. 

In nr. 287 was de rechtbank ook zeer 

slachtofferminded. Hierbij werd aan meer 

dan 200 benadeelden in totaal een bedrag 

van ruim 8 miljoen euro toegekend. 

De rechtbank overwoog wel dat het ‘net’ 

geen onevenredige belasting van het 

strafgeding was. De vorderingen waren 

met behulp van de FIOD eenvoudig gehouden. 

De verdachte zou vermogensbestanddelen 

in de Dominicaanse Republiek 

hebben. Het wordt CJIB veel succes gewenst 

met de inning van dit bedrag. 

Het Hof Arnhem-Leeuwarden heeft duidelijkheid 

geschapen waar de wetgever 

dat had nagelaten. De verruimde mogelijkheid, 

die per 1 januari 2014 in werking 

is getreden, om een schadevergoedingsmaatregel 

te kunnen opleggen, 

geldt alleen voor strafbare feiten die op 

of na 1 januari 2014 zijn gepleegd (nr. 

298). Deze verruiming was een voorstel 

van Slachtofferhulp Nederland.


Slachtofferhulp Nederland 

2014, aflevering 11, nummers: 287 - 307 

Interessante casus in verband met smartengeld 

(zonder letsel) is de onder nr. 

302 opgenomen discriminatiezaak. 

Ook zijn twee civiele zaken opgenomen. 

In nr. 304 wordt de kring van gerechtigden 

op shockschade door de rechtbank 

opmerkelijk klein getrokken. Het zijn van 

een (goede) kennis van het eigenlijke 

slachtoffer is volgens de rechtbank onvoldoende. 

Nr. 305 betreft de zaak van 

de rellen op het strand van Hoek van 

Holland, waarbij het om groepsaansprakelijk 

(art. 6:166 BW) van de relschoppers 

gaat die politieagenten ernstig hadden 

bedreigd. 

Slachtoffer in het strafproces 

287. 

Gerechtshof Amsterdam 12 november 

2013, nummer 23-003532-11 

Mrs. D.J.M.W. Paridaens-van der 

Stoel, J.D.L. Nuis en P. Greve 

ECLI:NL:GHAMS:2013:4633 

(Meermalen gepleegd: Verduistering; 

art. 321 Sr & Oplichting; art. 326 Sr. 

Meer dan 200 benadeelden. Totaal 

aan schadevergoeding € 

8.021.428,62 toegekend, met hulp 

van de FIOD. “Net” geen onevenredige 

belasting; art. 361 lid 3 Sv. 

Draagkrachtverweer schadevergoedingsmaatregel; 

art. 36f Sr. ) 

De verdachte heeft zich gedurende een 

periode van 8 jaren schuldig gemaakt 

aan ernstige vormen van vermogenscriminaliteit. 

Hij heeft als feitelijk leidinggever 

van een rechtspersoon een groot 

aantal personen opgelicht, dan wel geprobeerd 

op te lichten en een beleggingsobject 

aangeboden zonder te beschikken 

over een daartoe door de AFM 

verleende vergunning. Daarnaast heeft 

de verdachte een grote som geld verduisterd 

en een gewoonte gemaakt van 

witwassen. 

Het hof stelt vast dat het merendeel van 

de benadeelde partijen hun vordering 

heeft beperkt tot een vergoeding van de 

netto inleg in de beleggingsobjecten. De 

op de inleg ontvangen rente-uitkeringen, 

(geld)opnames en inschrijfkosten voor 

het AIP maken hier geen deel (meer) van 

uit. Daarnaast heeft de FIOD alle vorderingen 

van de benadeelde partijen aan de 

hand van bankafschriften gecontroleerd 

op rente-uitkeringen en opnames en – 

waar dit nog niet reeds was gebeurd – 

van de vordering afgetrokken. 

Het hof is van oordeel dat de vorderingen 

van de benadeelde partijen nog net geen 

onevenredige belasting van het strafproces 

opleveren, nu het uitgangspunt de 

netto inleg is en het hof over een duidelijk 

overzicht van de vorderingen van de 

benadeelde partijen beschikt. 

www.slachtofferhulp.nl 2




In eerste aanleg hebben zich 287 beleggers 

gevoegd als benadeelde partij. De 

rechtbank heeft 34 benadeelde partijen 

niet-ontvankelijk verklaard in hun vordering. 

Deze benadeelde partijen hebben 

zich geen van allen opnieuw in de procedure 

in hoger beroep gevoegd. Dit betekent 

dat deze vorderingen niet meer aan 

de orde zijn in de procedure van het hoger 

beroep. 

Uit het onderzoek ter terechtzitting is 

voldoende gebleken dat de in de bijlage 

genoemde benadeelde partijen als gevolg 

van het onder 1 (oplichting) en 2 (verduistering) 

bewezen verklaarde handelen 

van de verdachte rechtstreeks schade 

hebben geleden. De verdachte is tot vergoeding 

van die schade gehouden zodat 

de vorderingen zullen worden toegewezen 

met inachtneming van het volgende. 

Het hof zal de vorderingen van de benadeelden 

partijen toewijzen zoals ook de 

rechtbank dat heeft gedaan. 

De raadsman heeft aangevoerd dat de 

verdachte op dit moment in Nederland 

van een bijstandsuitkering leeft en dat op 

zijn vermogen in de Dominicaanse Republiek 

door Justitie conservatoir beslag is 

gelegd. Daarmee staat het volgens de 

raadsman op voorhand vast dat het opleggen 

van de schadevergoedingsmaatregel 

slechts zal leiden tot het tenuitvoerleggen 

van de daaraan subsidiair 

verbonden vervangende hechtenis. 

Het hof overweegt als volgt. 

Ingevolge het tweede lid van art. 36f van 

het Wetboek van Strafrecht kan de rechter 

de schadevergoedingsmaatregel opleggen 

indien en voor zover de verdachte 

jegens het slachtoffer naar burgerlijk 

recht aansprakelijk is voor de schade die 

door het strafbare feit is toegebracht. De 

draagkracht van de verdachte speelt bij 

de bepaling van de hoogte van het bedrag 

geen rol. In geval van oplegging 

van de maatregel bepaalt de rechter de 

vervangende hechtenis (art. 36f lid 6 

(oud) Sr). Niettemin kan het gebrek aan 

draagkracht onder omstandigheden voor 

de rechter reden zijn ervan af te zien de 

schadevergoedingsmaatregel op te leggen. 

Slechts in uitzonderlijke gevallen 

kan daarvan sprake zijn. Daarbij kan in 

het bijzonder worden gedacht aan gevallen 

waarin op voorhand vast staat dat 

het opleggen van een schadevergoedingsmaatregel 

slechts zal leiden tot het 

in de toekomst tenuitvoerleggen van de 

vervangende hechtenis. 

Het hof overweegt dat de verdachte blijkens 

het dossier op dit moment beschikt 

over vermogensbestanddelen in de Dominicaanse 

Republiek. De verdachte 

heeft noch tijdens het vooronderzoek, 

noch tijdens de terechtzitting in hoger 

beroep ten behoeve van de benadeelden 

afstand gedaan van dat vermogen. Daarnaast 

valt niet in te zien dat de verdachte 

in de toekomst niet in staat zou zijn verdiencapaciteit 

van enige omvang te bereiken 

en valt niet uit het dossier vast te 

stellen of al het vermogen van de verdachte 

al in beeld is bij zijn schuldeisers. 

Het hof acht daarom geen termen aanwezig 

om het opleggen van de schadevergoedingsmaatregel 

achterwege te laten. 

288. 

Rechtbank Midden-Nederland 16 

april 2014, nummer 16-652868-13 

(Heropening onderzoek) 

Mrs. P.J.M. Mol, kinderrechter, 

P.P.C.M. Waarts en B. Vitringa 

ECLI:NL:RBMNE:2014:3369 

(Ten laste gelegd woningoverval, 

diefstal, joyriding. Heropening onderzoek: 

na sluiting onderzoek krijgt 

rechtbank beschikking over de vordering 

van de - inmiddels overleden - 

benadeelde partij.) 

Na sluiting is bij de beraadslaging gebleken 

dat het onderzoek niet volledig is 

geweest ten aanzien van de vordering 

van de benadeelde partij en/of diens nabestaanden. 

De rechtbank heeft na sluiting van het 

onderzoek kennis genomen van een vordering 

van de benadeelde partij. 





Voornoemde vordering bevond zich ten 

tijde van de behandeling ter terechtzitting 

d.d. 2 april 2014 niet in het dossier 

van de onderhavige strafzaak. 

De rechtbank acht het, alvorens eindvonnis 

te kunnen wijzen, noodzakelijk 

dat voornoemde vordering ter zitting in 

aanwezigheid van verdachte, de verdediging, 

de officier van justitie en de nabestaanden 

van de benadeelde partij wordt 

behandeld. Uitsluitend daartoe zal de 

rechtbank het onderzoek ter zitting heropenen 

en de behandeling voor onbepaalde 

tijd aanhouden tot een nader te 

bepalen datum. 

289. 

Rechtbank Gelderland 1 augustus 

2014, nummer 05/820109-14 

Mrs. D.R. Sonneveldt, P.C. Quak en 

K.A.M. van Hoof 

ECLI:NL:RBGEL:2014:4861 

(Verkeersovertreding met als gevolg 

dat het aangereden slachtoffer is 

overleden; art. 5 WVW. Niet reageren 

op brieven van verzekeringsmaatschappij 

door bp. Onevenredige 

belasting; art. 361 lid 3 Sv. Schadebeperkingsplicht; 

art. 6:102 BW.) 

Verdachte heeft zich als bestuurder van 

een personenauto schuldig gemaakt aan 

het – subsidiair bewezen verklaarde – 

niet laten voorgaan van een voetganger 

op een voetgangersoversteekplaats. Deze 

verkeersovertreding heeft een ernstig 

verkeersongeval tot gevolg gehad, aan 

de gevolgen waarvan het slachtoffer is 

overleden. 

De benadeelde partij heeft gevorderd een 

bedrag van € 8.972,16, te vermeerderen 

met executiekosten en met de wettelijke 

rente over dit bedrag inclusief de executiekosten 

vanaf 18 juli 2014. 

De verdediging heeft zich op het standpunt 

gesteld dat de vordering van de benadeelde 

partij zich niet leent voor een 

behandeling in het strafgeding. De verzekeringsmaatschappij 

van verdachte 

heeft tot tweemaal toe een brief naar de 

benadeelde partij gestuurd waarin werd 

aangegeven, dat de materiële schade zou 

worden vergoed. Maar de benadeelde 

partij heeft niet gereageerd op die brieven. 

Duidelijk is dat de verzekering van 

verdachte aansprakelijkheid accepteert, 

maar de wijze waarop de onderhavige 

vordering van de benadeelde partij moet 

worden betrokken in die aansprakelijkheid, 

is niet duidelijk. De verdediging is 

van mening dat nader onderzoek naar 

die verhouding een onevenredige belasting 

van het strafgeding oplevert. De benadeelde 

partij dient daarom nietontvankelijk 

te worden verklaard. 

De rechtbank heeft onvoldoende zicht op 

de verdeling van (vergoeding wegens) de 

schade van benadeelde tussen de verzekeringsmaatschappij 

van verdachte enerzijds 

en de benadeelde partij persoonlijk, 

anderzijds. Daarenboven dient de rechtbank 

rekening te houden met de schadebeperkingsplicht 

van de benadeelde partij, 

neergelegd in artikel 6:102 BW, nu de 

benadeelde partij niet heeft gereageerd 

op de brieven van de verzekeringsmaatschappij 

van verdachte. Nader onderzoek 

hiernaar zou naar het oordeel van de 

rechtbank een onevenredige belasting 

van het strafgeding opleveren. 

De benadeelde partij zal daarom nietontvankelijk 

worden verklaard. 

290. 

Rechtbank Limburg 5 augustus 2014, 

nummer 03-659446-13 

Mrs. J. Iding, M.B.Th. G. Steeghs en 

A.M. Schaap-Meulemeester 

ECLI:NL:RBLIM:2014:6960 

(Bedreiging; art. 285 Sr. Zeer ernstige 

bedreiging met pistool van exechtgenote. 

Smartengeld €1.500.) 

Verdachte heeft tijdens een ruzie het 

slachtoffer (ex-vrouw) bedreigt met een 

vuurwapen. De rechtbank is van oordeel 

dat, gelet op de gehele context waarbinnen 

deze bedreiging heeft plaatsgevonden, 

gesproken kan worden van een zeer 

ernstige bedreiging. Een bedreiging die 

voor het slachtoffer erg ingrijpend moet 

zijn geweest. 





Hoe ingrijpend deze bedreiging voor het 

slachtoffer is geweest blijkt uit het ingediende 

voegingsformulier benadeelde 

partij. 

De benadeelde partij vordert € 1.500,00 

smartengeld. 

De rechtbank acht voldoende causaal 

verband aanwezig tussen de schade van 

het slachtoffer en de door verdachte gepleegde 

bedreiging. Met betrekking tot 

de gevorderde immateriële schade overweegt 

de rechtbank, dat het gelet op de 

aard van het bewezenverklaarde, een ervaringsregel 

is dat daardoor bij het 

slachtoffer immateriële schade van enige 

omvang wordt veroorzaakt. Het gevorderde 

bedrag komt de rechtbank te hoog 

voor. Zij acht een toewijzing van de vordering 

tot een bedrag van € 500,00 alleszins 

redelijk. 

Verder wordt verdachte veroordeeld in de 

ten behoeve van de tenuitvoerlegging 

nog te maken kosten. 

De rechtbank zal geen schadevergoedingsmaatregel 

opleggen, nu deze maatregel 

slechts kan worden opgelegd in geval 

van veroordeling van verdachte tot 

een straf. In het onderhavige geval wordt 

verdachte volledig ontoerekeningsvatbaar 

geacht en zal geen strafoplegging 

volgen. 

Opmerking van de redactie. Waarschijnlijk 

gebruikt de rechtbank nog een 

oud wetboek. Voor strafbare feiten die op 

of na 1 januari 2014 zijn gepleegd, kan 

de schadevergoedingsmaatregel ook 

worden opgelegd in geval van ovar, indien 

er plaatsing in psychiatrisch ziekenhuis 

wordt opgelegd. Zie hierna nr. 298. 

291. 

Rechtbank Oost-Brabant 7 augustus 

2014, nummer01/845096-14 

Mrs. N.I.B.M. Buljevic, H.A. van Gameren 

en C.J. Sangers- de Jong 

ECLI:NL:RBOBR:2014:4787 

(Ovar in combinatie met plaatsing in 

psychiatrisch ziekenhuis; art. 37 Sr. 

Geen schadevergoedingsmaatregel; 

art. 36f lid 1 Sr. Rechtbank past ten 

onrechte het oude recht toe.) 

Verschillende misdrijven, in januari en 

februari 2014, gepleegd tijdens een psychose. 

De rechtbank is van oordeel dat 

de maatregel van plaatsing in een psychiatrisch 

ziekenhuis dient te worden opgelegd. 

De rechtbank acht de vordering, te weten 

een bedrag van € 150,- betreffende immateriële 

schade, in zijn geheel toewijsbaar, 

vermeerderd met de wettelijke rente 

vanaf datum delict, zijnde 9 februari 

2014, tot de dag der algehele voldoening. 

De vordering is niet weersproken 

en de gestelde schade staat in causaal 

verband met het bewezen verklaarde feit 

3 onder parketnummer 01/845096-14. 

292. 

Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden 8 

augustus 2014, nummer 21-008722- 

13 

Mrs. J.D. den Hartog, H. Abbink en R. 

de Groot 

ECLI:NL:GHARL:2014:6274 

(Mensenhandel (gedwongen prostitutie); 

art. 273f Sr. Vordering in hoger 

beroep; art. 421 lid 3 Sv.) 

De benadeelde partij heeft zich in eerste 

aanleg in het strafproces gevoegd met 

een vordering tot schadevergoeding. Deze 

bedraagt € 110.000,00. Niet is verzocht 

om het toekennen van een voorschot. 

De vordering is bij het vonnis 

waarvan beroep toegewezen. 

Eerst ter terechtzitting in hoger beroep 

heeft de benadeelde partij haar oorspronkelijke 

vordering verhoogd tot een 

bedrag bestaande uit € 537.000,- aan 

materiële schade, € 20.000,- aan immateriële 

schade en € 143,- betreffende 

kosten rechtsbijstand. De raadsman 

heeft, zo begrijpt het hof, naar aanleiding 

van deze verhoging verzocht om een 

schriftelijke ronde ten einde zijn standpunt 

hieromtrent nader te onderbouwen. 





Op de voet van artikel 421 lid 3 Sv is een 

verhoging van de vordering niet mogelijk. 

Het hof zal de benadeelde partij derhalve 

niet-ontvankelijk verklaren in haar 

vordering voor zover deze de grenzen 

van haar eerste vordering te buiten gaat. 

Het verzoek van de raadsman om een 

schriftelijke ronde wordt bijgevolg afgewezen. 

Uit het onderzoek ter terechtzitting is 

voldoende gebleken dat de benadeelde 

partij als gevolg van het onder 2 en 3 

bewezenverklaarde handelen van verdachte 

rechtstreeks schade heeft geleden. 

Verdachte is tot vergoeding van die 

schade gehouden zodat de oorspronkelijke 

vordering zal worden toegewezen. 

293. 

Rechtbank Midden-Nederland 11 augustus 


Mrs. A. van Maanen, N.E.M. Kranenbroek 

en V. van Dam 


(Poging doodslag; art. 287 Sr. Bedreiging; 

art. 285 Sr. Twee messteken, 

operatie, angst en nachtmerries. 

Smartengeld € 9.000. Kosten 

medische informatie.) 

De verdachte heeft zich op klaarlichte 

dag en midden op straat schuldig gemaakt 

aan een poging tot doodslag. Hij 

heeft het slachtoffer twee maal met een 

mes gestoken. Uit de geneeskundige 

verklaring blijkt dat sprake is van een 

steekwond links boven in de buik en een 

steekwond in de linkerflank. Bij een operatie 

op 30 september 2013 zijn diverse 

perforaties van de darmen overhecht. 

Het slachtoffer is, nadat hij met het mes 

is gestoken, zwaargewond een restaurant 

binnen gevlucht. Vervolgens heeft verdachte 

met het mes in zijn hand het 

slachtoffer achtervolgd en heeft hij geprobeerd 

het restaurant waar het slachtoffer 

was, binnen te komen. Op dat moment 

moet het slachtoffer doodsangsten 

hebben uitgestaan. Dat dit voorval een 

enorme impact op het slachtoffer heeft 

gehad, blijkt ook uit zijn verklaringen bij 

de politie en zijn toelichting op de door 

hem ingediende vordering benadeelde 

partij. Vanaf het moment dat het incident 

heeft plaatsgevonden tot op heden wordt 

hij hier nog dagelijks, zowel lichamelijk 

als psychisch, mee geconfronteerd. Het 

slachtoffer is angstig, heeft last van 

nachtmerries en voelt zich zelfs in zijn 

eigen huis niet meer veilig. 

De vordering van het slachtoffer strekt 

tot vergoeding van geleden schade ten 

gevolge van het ten laste gelegde, te weten 

een totaalbedrag van € 18.856,-, 

waarvan € 1.356,- aan materiële schade 

en € 17.500,- aan immateriële schade, te 

vermeerderen met de executiekosten en 

de wettelijke rente. De materiële schade 

is onderverdeeld in de volgende posten: 

kleding (€ 950,-), advocaatkosten (€ 

143,-), kosten medische informatie (€ 

188,39) en reiskosten (€ 75,-). 

De officier van justitie heeft gevorderd de 

schadepost ‘kleding’ toe te wijzen tot een 

bedrag van € 500,-. Alle overige posten 

aan materiële schade dienen, volgens de 

officier van justitie, te worden toegewezen. 

Voorts heeft de officier van justitie 

gevorderd de gevorderde immateriële 

schade toe te wijzen tot een bedrag van 

€ 15.000,-. Tevens is gevorderd voornoemde 

bedragen te vermeerderen met 

de wettelijke rente en hierbij de schadevergoedingsmaatregel 

op te leggen. 

De verdediging heeft primair verzocht de 

benadeelde partij, gelet op de bepleite 

vrijspraak, niet-ontvankelijk te verklaren. 

Daarnaast is niet-ontvankelijkheid bepleit, 

aangezien de vordering, gelet op de 

rol van aangever zelf bij dit incident, een 

onevenredige belasting van het strafgeding 

met zich brengt. Subsidiair heeft de 

verdediging opgemerkt dat het horloge 

niet voor vergoeding in aanmerking 

komt, omdat uit het dossier of anderszins 

niet blijkt dat dit horloge beschadigd zou 

zijn. Verder heeft de verdediging opgemerkt 

dat het bedrag aan immateriële 

schade dat wordt gevorderd substantieel 

te hoog is. 





In een door de benadeelde partij zelf 

aangehaalde uitspraak van de Rechtbank 

Dordrecht wordt een bedrag toegekend 

van € 9.617,- aan immateriële schade. In 

dat geval was ook sprake van ontsiering 

van het gelaat. In dit geval zou de immateriële 

schade hooguit kunnen worden 

vastgesteld tussen € 5.000,- en € 7.000,- 

. 

De behandeling van de vordering van het 

slachtoffer, levert volgens de rechtbank 

geen onevenredige belasting van het 

strafgeding op. Tevens is komen vast te 

staan dat de benadeelde partij als gevolg 

van de hiervoor onder 1 primair en 2 bewezen 

geachte feiten rechtstreeks schade 

heeft geleden. 

De rechtbank waardeert de geleden materiële 

schade op € 813,39. Dit toegewezen 

bedrag bestaat uit de volgende posten: 

- kleding, te weten schoenen (€ 200,-), 

een broek (€ 80,-), een jas (€ 120,-), 

een trui (€ 100,-), een T-shirt (€ 40,-) en 

een boxershort (€ 10,-): € 550,-; 

- kosten medische informatie: € 188,39; 

- reiskosten: € 75,-. 

De rechtbank waardeert de geleden immateriële 

schade op € 9.000,-. 

Voorts zal verdachte worden veroordeeld 

in de kosten die de benadeelde partij 

heeft gemaakt en ten behoeve van de 

tenuitvoerlegging van deze uitspraak nog 

zal maken, tot op heden begroot op € 

143,-. 

294. 

Rechtbank Midden-Nederland 12 augustus 

2014, nummer 661452-14 

Mrs. H.A. Brouwer, J.P.H. van Driel 

van Wageningen en W. van Gelein 

Vitringa 


(Zware mishandeling; art. 302 Sr. 

Trap tegen het hoofd. Dubbele kaakbreuk 

en gescheurde lip. Psychische 

problemen. Bewaker. Smartengeld € 

3.000. Term “voorschot”.) 

letsel opgelopen, te weten een dubbele 

kaakbreuk en een gescheurde lip. Het 

slachtoffer is inmiddels grotendeels lichamelijk 

hersteld, maar heeft nog 

steeds psychische klachten als gevolg 

van het bewezenverklaarde feit. Hij werkt 

als beveiliger bij het Ministerie van Defensie, 

is normaal gesproken wapendragend, 

maar mag vanwege zijn psychische 

situatie momenteel zijn normale werkzaamheden 

niet uitvoeren. 

De benadeelde partij vordert een bedrag 

van in totaal € 4.095,29 als voorschot op 

een eventueel later toe te kennen schadevergoeding. 

Dit bedrag bestaat uit € 

1.095,29 aan materiële schade, wegens 

gederfde inkomsten en een bedrag aan 

immateriële schade van € 3.000,00. 

De rechtbank overweegt dat ingevolge 

vaste jurisprudentie van de Hoge Raad 

het toekennen van een bedrag als voorschot 

slechts is voorbehouden aan de 

voorzieningenrechter. De rechtbank beschouwd 

het gevorderde bedrag dan ook 

als schade die tot het moment van de terechtzitting 

door de benadeelde is geleden. 

Over eventueel daarna nog door te 

lijden materiële en/of immateriële schade 

wordt in dit vonnis geen oordeel gegeven. 

De rechtbank is van oordeel dat vast is 

komen te staan, en waartegen ook geen 

verweer is gevoerd, dat de benadeelde 

materiële schade heeft geleden tot een 

bedrag van € 1.095,29 wegens gederfde 

inkomsten. 

Voorts is de rechtbank van oordeel dat 

verdachte immateriële schade heeft geleden, 

hetgeen blijkt uit de schriftelijke 

slachtofferverklaring van het slachtoffer. 

Het op dit punt gevorderde bedrag van € 

3.000,00 is in voldoende mate onderbouwd 

en komt overeen met hetgeen in 

vergelijkbare gevallen wordt toegekend 

als smartengeld. De vordering zal dan 

ook worden toegewezen tot dat bedrag. 

Ten gevolge van die trap tegen het hoofd 

heeft het slachtoffer zwaar lichamelijk 





Opmerking van de redactie. Het gebruik 

van de term “voorschot” wekt verwarring. 

Niet alleen is er de voorschotregeling 

van art. 36f lid 7 Sr, maar in het 

burgerlijk recht is een voorschot een 

voorlopige vaststelling van de te betalen 

schadevergoeding, die later wordt gevolgd 

door een definitieve vaststelling. 

Het definitieve bedrag kan hoger of lager 

zijn dan het voorschot. In het strafproces 

echter is de begroting van de omvang 

van de schade niet voorlopig. Het toegewezen 

bedrag wordt definitief zodra het 

strafvonnis, waarvan de beslissing omtrent 

de schadevergoeding deel uitmaakt, 

onherroepelijk wordt (zie ook: p. 13 – 14 

van de Aanbevelingen civiele vordering 

en schadevergoedingsmaatregel. Het is 

daarom misschien onverstandig om de 

term “voorschot” - zoals hier – te gebruiken 

voor het gedeelte van de schade dat 

zich leent voor behandeling in het strafproces, 

omdat het geen onevenredige 

belasting van het strafproces vormt (vgl. 

HR 19 maart 2002, 

ECLI:NL:HR:2002:AD8963). De benadeelde 

houdt zich hiermee het recht voor 

om bij de civiele rechter tot een hoger 

schadebedrag te komen. Het bedrag dat 

bij de strafrechter wordt gevorderd is 

bewust laag gehouden, omdat de mogelijkheden 

om het volledige schadebedrag 

te onderbouwen in de strafprocedure te 

beperkt zijn. De vordering is hier door de 

benadeelde partij gesplitst (art. 51f lid 3 

Sv). Ook de civiele rechter volgt deze uitleg 

(zie: nr. 305). 

De rechtbank hier kent echter een iets 

andere betekenis aan het begrip “voorschot” 

toe. De rechtbank spreekt van 

schade die tot het moment van de zitting 

is geleden. Dit is echter niet zoals benadeelde 

het hier heeft bedoeld. 

295. 


2014, nummer 01/839781-13, 

01/820018-14 

(Heropening onderzoek) 

Mrs. P.J.H. van Dellen, H.A. van Gameren 

en C.J. Sangers- de Jong 


(Oplichting meermalen gepleegd; 

art. 326 Sr en/of art. 326a Sr. Heropening 

van het onderzoek, omdat 

vorderingen van de benadeelden nog 

bij OM lagen tijdens behandeling op 

de zitting.) 

De strafzaken zijn op de terechtzitting 

van 29 juli 2014 inhoudelijk behandeld. 

Op deze terechtzitting zijn onder meer 

meerdere vorderingen van benadeelde 

partijen besproken. De voorzitter heeft 

het onderzoek ter terechtzitting op 29 juli 

2014 gesloten. 

Op 30 juli 2014 heeft de rechtbank kennisgenomen 

van een groot aantal vorderingen 

van benadeelde partijen. Blijkens 

het verhandelde ter zitting van 29 juli 

2014 waren de rechtbank, de officier van 

justitie en de verdediging niet op de 

hoogte van de indiening van deze vorderingen. 

Het gaat om 21 vorderingen ingediend 

in de zaak met parketnummer 

01/820018-14. 

Voorts heeft de rechtbank een gewijzigd 

voegingsformulier van slachtoffer 29 en 

een herzien voegingsformulier van 

slachtoffer 23 ontvangen. 

De rechtbank is, gelet op de stempel die 

op deze voegingsformulieren staat, gebleken 

dat de voegingsformulieren reeds 

in februari, maart en mei 2014 bij bureau 

slachtofferhulp van het openbaar ministerie 

(lees: afdeling slachtofferzorg van 

het OM) zijn binnengekomen. 

De rechtbank betreurt het zeer dat deze 

vorderingen ruimschoots voor de zitting 

bij het openbaar ministerie zijn binnengekomen, 

maar niet tijdig aan de rechtbank 

zijn verstrekt. De rechtbank is van 

oordeel dat, nu de bovengenoemde vorderingen 

van de benadeelde partijen niet 

ter terechtzitting aan de orde zijn gesteld, 

het onderzoek ter terechtzitting 

niet volledig is geweest. Gelet op deze 

onvolledigheid en het belang dat de benadeelde 

partijen hebben bij behandeling 

van hun vordering ter terechtzitting, is 

de rechtbank van oordeel dat het onderzoek 

zal dienen te worden heropend. 





296. 

Rechtbank Noord-Holland 13 augustus 


Mrs. P.H.B. Littooy, H.E.C. de Wit en 

E.M. ten Bos 

ECLI:NL:RBNHO:2014:7824 

(Verkrachting; art. 242 Sr. Belaging; 

art. 285b Sr. Smartengeld; € 4.000.) 

Verdachte heeft zich schuldig gemaakt 

aan een ernstig zedenmisdrijf. Hij heeft 

in de nacht van 31 augustus 2012 op 1 

september 2012 zijn ex-vriendin verkracht. 

Hij heeft hierbij niet geschroomd 

aanzienlijk geweld te gebruiken en is, 

ondanks haar verzet, op meerdere manieren 

seksueel binnengedrongen in haar 

lichaam. Het is van algemene bekendheid 

dat slachtoffers van degelijke feiten 

daarvan nog lange tijd de nadelige gevolgen 

kunnen ondervinden. Hier komt 

bij dat verdachte dit feit heeft begaan in 

de woning van het slachtoffer zelf. 

Voorts heeft verdachte zich vanaf het 

moment van de verkrachting op 1 september 

2012 schuldig gemaakt aan belaging 

van het slachtoffer door haar, ondanks 

haar verzoeken te stoppen, 

stelselmatig te bellen, sms- en e- 

mailberichten te sturen en zich (heimelijk) 

in haar tuin en/of nabij haar woning 

te bevinden. Het slachtoffer heeft veel 

last en hinder ondervonden van deze inbreuk 

op haar persoonlijke levenssfeer. 

Hoe ingrijpend de gevolgen van deze feiten 

in dit geval zijn geweest, blijkt op indringende 

wijze uit de ter terechtzitting 

van 11 oktober 2013 voorgelezen schriftelijke 

slachtofferverklaring en de toelichting 

op de vordering van de benadeelde 

partij, waaruit naar voren komt dat het 

slachtoffer nog steeds kampt met psychische 

en psychosomatische klachten. Het 

handelen van verdachte, in de combinatie 

van beide strafbare feiten, heeft bij 

het slachtoffer langdurige gevoelens van 

angst en onveiligheid teweeggebracht. 

Op grond van de thans beschikbare gegevens 

schat de rechtbank de immateriele 

schade op minst genomen een bedrag 

van € 4.000,-. In zoverre zal de vordering 

dan ook worden toegewezen, vermeerderd 

met de wettelijke rente over 

dit bedrag vanaf 22 oktober 2012 (zijnde 

de laatste dag van de bewezenverklaarde 

periode van feit 2) tot aan de dag der algehele 

voldoening. De rechtbank heeft bij 

de vaststelling van de hoogte van dit bedrag 

acht geslagen op de thans bekende 

gegevens en vergeleken met min of meer 

soortgelijke gevallen. 

297. 

Gerechtshof Amsterdam 14 augustus 

2014, nummer 23-004758-13 

Mrs. D. Radder, W.H. van Benthem 

en P.F.E. Geerlings 

ECLI:NL:GHAMS:2014:3331 

(Opzetheling; art. 416 Sr. Zodanig 

nauw verband. Rechtstreekse schade; 

art. 361 lid 2 onder b Sv.) 

De benadeelde partij heeft zich in eerste 

aanleg in het strafproces gevoegd met 

een vordering tot schadevergoeding. Deze 

bedraagt € 1.024,60. De gestelde 

schade bestaat voor een bedrag van € 

124,60 uit materiële schade en voor een 

bedrag van € 900,00 uit immateriële 

schade. De vordering is bij het vonnis 

waarvan beroep toegewezen tot een bedrag 

van € 124,60, bestaande uit materiele 

schade. De benadeelde partij heeft 

zich in hoger beroep opnieuw gevoegd 

voor het bedrag van haar oorspronkelijke 

vordering. 

De raadsvrouw heeft zich ter terechtzitting 

in hoger beroep – conform het vonnis 

van de rechtbank – op het standpunt 

gesteld dat de vordering toewijsbaar is 

voor wat betreft het materiële deel daarvan, 

maar dat de benadeelde partij nietontvankelijk 

dient te worden verklaard 

voor wat betreft het immateriële deel, 

aangezien de verdachte de straatroof niet 

heeft gepleegd maar slechts schuldig kan 

worden bevonden aan de subsidiair tenlastegelegde 

opzetheling. 

Het hof overweegt dienaangaande het 

volgende. De verdachte heeft ter terechtzitting 

in hoger beroep verklaard dat hij 

ten tijde van de diefstal om de hoek op 

zijn metgezel stond te wachten, 





dat hij gegil heeft gehoord en dat kort 

daarop zijn metgezel in de auto terugkeerde 

en riep: “Rijen, rijen”. Voorts 

heeft hij verklaard dat hij de tas van het 

slachtoffer heeft doorzocht en dat hij 

heeft getracht met de weggenomen pas 

te pinnen. Uit het dossier blijkt dat het 

de verdachte is geweest die dezelfde dag 

de weggenomen mobiele telefoon in gebruik 

heeft genomen. 

Het hof is van oordeel dat uit deze feiten 

en omstandigheden blijkt dat de voorafgaande 

diefstal met geweld en de bewezenverklaarde 

opzetheling in zodanig 

nauw verband met elkaar staan dat het 

slachtoffer door de opzetheling rechtstreeks 

materiële schade is toegebracht 

als bedoeld in de artikelen 51a en 361 lid 

2 onder b Sv. Niet is vast komen te staan 

dat de verdachte van tevoren wist van 

het door zijn mededader bij de straatroof 

uitgeoefende geweld, noch dat hij daaraan 

anderszins enige significante bijdrage 

heeft geleverd. 

Op grond van voorgaande is het hof van 

oordeel dat de materiële schade rechtstreeks 

voortvloeit uit het in de zaak met 

parketnummer 14-700804-11 onder 1 

subsidiair bewezen verklaarde feit. De 

vordering kan worden toegewezen tot 

een bedrag van € 124,60, vermeerderd 

met de wettelijke rente over dit bedrag 

vanaf 9 oktober 2013 tot aan de dag der 

algehele voldoening. Het hof is van oordeel 

dat het tijdsverloop van de vervolging 

niet volledig voor rekening van de 

verdachte dient te komen. 

Voor het overige is het hof van oordeel 

dat de gestelde immateriële schade niet 

voor vergoeding in aanmerking komt, 

aangezien de immateriële schade in een 

te ver verwijderd verband staat van hetgeen 

waarvoor de verdachte thans wordt 

veroordeeld, te weten opzetheling. Gelet 

hierop zal het hof de benadeelde partij 

voor dat deel van de vordering niet ontvangen. 

298. 

Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden 19 

augustus 2014, nummer 21-008837- 

13 

Mrs. J.P. Bordes, P.R. Wery en 

A.B.A.P.M. Ficq 

ECLI:NL:GHARL:2014:6385 

(Poging moord; art. 289 Sr. Overgangsrecht 

art. 36f lid 1 (nieuw)Sr, 

waardoor maatregel ook kan worden 

opgelegd bij ovar met oplegging TBS 

of plaatsing psychiatrisch ziekenhuis. 

Nieuwe lid 1 geldt alleen voor 

strafbare feiten gepleegd op of na 1 

januari 2014.) 

De verdachte heeft zijn slachtoffer 

tweemaal met een hamer op het hoofd 

geslagen. Ten tijde van de aanval was de 

verdachte volledig ontoerekeningsvatbaar 

vanwege een psychose. Daarom 

heeft de rechtbank hem geen gevangenisstraf 

opgelegd, maar wel de maatregel 

van TBS met dwangverpleging. Het 

slachtoffer is een schadevergoeding van 

€13.905,19 toegekend. De rechtbank 

heeft geen schadevergoedingsmaatregel 

opgelegd omdat de verdachte niet wegens 

het schadeveroorzakende feit is 

veroordeeld. Volgens de Hoge Raad laten 

de bewoordingen “wordt veroordeeld” in 

artikel 36f lid 1 Sr niet toe dat de schadevergoedingsmaatregel 

wordt opgelegd 

in het geval de verdachte van alle 

rechtsvervolging is ontslagen, ongeacht 

of daarnaast de maatregel van TBS is 

opgelegd (HR 12 oktober 2004, 

ECLI:NL:HR:2004:AO3233). 

Het hof is van oordeel dat de eerste rechter 

op goede gronden heeft geoordeeld 

en op juiste wijze heeft beslist. Daarom 

dient het vonnis waarvan beroep met 

aanvulling van het volgende te worden 

bevestigd. De bevestiging omvat tevens 

de beslissing van de rechtbank ten aanzien 

van de vordering van de benadeelde 

partij. 





De advocaat-generaal heeft zich op het 

standpunt gesteld dat aan verdachte de 

schadevergoedingsmaatregel ex artikel 

36f lid 1 Sr dient te worden opgelegd nu 

oplegging van de schadevergoedingsmaatregel 

sinds 1 januari 2014 ook mogelijk 

is bij een dader die is ontslagen 

van alle rechtsvervolging. 

De raadsman heeft zich tegen de oplegging 

van die maatregel verzet nu oplegging 

daarvan in strijd is met het bepaalde 

in artikel 1 van het Wetboek van Strafrecht. 

Bij Wet van 26 juni 2013 tot aanpassing 

van het Wetboek van Strafvordering, het 

Wetboek van Strafrecht en de Uitvoeringswet 

Internationaal Strafhof in verband 

met de introductie van de mogelijkheid 

conservatoir beslag te leggen op 

het vermogen van de verdachte ten behoeve 

van het slachtoffer is artikel 36f lid 

1 Sr gewijzigd in dier voege dat ook indien 

een maatregel aan verdachte wordt 

opgelegd, verdachte de verplichting kan 

worden opgelegd tot betaling aan de 

staat van een som geld ten behoeve van 

het slachtoffer of diens nabestaanden in 

de zin van artikel 51f lid 2 Sv (Stb 2013, 

278). Deze wet is op 1 januari 2014 in 

werking getreden (Stb. 2013, 336). 

In voornoemde wet zijn geen bijzondere 

bepalingen van overgangsrecht opgenomen. 

De in die wet neergelegde wijziging 

van artikel 36f lid 1 Sr is een wijziging 

van materieel strafrechtelijke aard zodat 

die wijziging niet zonder meer dadelijk na 

inwerkingtreding van de wet worden toegepast. 

Naar het oordeel van het hof betreft de 

wijziging een wijziging in het sanctierecht 

terwijl deze in werking is getreden na het 

tijdstip waarop het tenlastegelegde is begaan, 

te weten op 6 februari 2013. Nu 

geen sprake is van bijzonder overgangsrecht 

of van een voor de verdachte gunstigere 

bepaling dient, gelet op het bepaalde 

in artikel 1 lid 2 Sr, het recht te 

worden toegepast zoals dat gold ten tijde 

van het begaan van het tenlastegelegde. 

Het hof zal daarom, conform de rechtbank, 

geen schadevergoedingsmaatregel 

opleggen. 

Opmerking van de redactie. Voor iedereen 

die het nog niet door had, legt 

het Hof het overgangsrecht ten aanzien 

van de wijziging van art. 36f lid 1 Sr 

van 1 januari 2014 uit. Door deze wijziging 

is het ook mogelijk om bij OVAR een 

schadevergoedingsmaatregel op te leggen, 

indien plaatsing in een psychiatrisch 

ziekenhuis (art. 37 Sr) of TBS (art. 37a 

Sr) wordt bevolen. Zie ook: JBS 2014, 

afl. 3, nr. 69 en afl. 4, nr. 96. Voor een 

misslag van de Rb. Oost-Brabant, zie 

hierboven: nr. 291. 

Uit de memorie van toelichting (p. 12): 

“De wijziging in het eerste lid bevat een 

technische wijziging. De rechter kan een 

schadevergoedingsmaatregel en een straf 

opleggen. Gebleken is dat de Hoge Raad 

reeds enkele malen heeft overwogen dat 

de bewoordingen van het bestaande artikel 

36f, eerste lid, niet toelaten dat aan 

een verdachte die door de rechter van alle 

rechtsvervolging wordt ontslagen (bij 

voorbeeld omdat hij volledig ontoerekeningsvatbaar 

is verklaard en met een last 

op grond van artikel 37 Sr in een psychiatrisch 

ziekenhuis wordt opgenomen) een 

schadevergoedingsmaatregel wordt opgelegd. 

Het betreft hier Hoge Raad 12 

oktober 2004, NS 2004/389, en Hoge 

Raad 25 januari 2005, NS 2005/51. Hetzelfde 

geldt als de verdachte niet tot gevangenisstraf 

wordt veroordeeld, maar 

wel de maatregel tbs met dwangverpleging 

kan worden opgelegd. Onlangs wees 

de Rechtbank Breda op 1 maart 2011, 

rekeninghoudend met deze rechtspraak, 

een vordering tot het opleggen van een 

schadevergoedingsmaatregel af. Het 

voorgaande laat onverlet dat bij bewezenverklaring 

van het ten laste gelegde 

feit de door de benadeelde partij ingediende 

(civiele) vordering wel kan worden 

toegewezen. Knelpunt daarbij is dat 

in deze gevallen de benadeelde partij zelf 

voor de tenuitvoerlegging van de toegewezen 

eis moet zorgen. Als naast de 

toewijzing van de vordering ook een 

schadevergoedingsmaatregel wordt opgelegd, 

neemt het CJIB de inning van de 

vordering over. Ik acht het wenselijk dat 

in de wet duidelijkheid wordt verschaft 

www.slachtofferhulp.nl 11




over de uitleg van de term van «veroordeeld» 

in dit artikel, opdat de voorziening 

van de inning door het CJIB voor de benadeelde 

partij wordt opengesteld. 

299. 



Mrs. L.C.P Goossen, M.F. Gielissen en 

Y. van Wezel 


(Diefstal in vereniging met geweld; 

art. 312 Sr. Diverse breuken in het 

gezicht, w.o. gebroken oogkas. 

Smartengeld € 1.500.) 

Samen met een ander heeft verdachte hij 

het slachtoffer naar een fietstunnel gelokt 

en daar heeft hij het slachtoffer 

meermalen in zijn gezicht geslagen, geschopt 

en getrapt. Het slachtoffer heeft 

hierdoor diverse breuken in zijn gezicht 

opgelopen, w.o. een gebroken oogkas. 

Zij hebben een jas merk Moncler en een 

identiteitsbewijs, toebehorende aan 

slachtoffer 1 gestolen. 

De benadeelde partij heeft een bedrag 

van € 2.000,- aan immateriële schade en 

€ 300,- aan materiële schade gevorderd. 

De verdediging heeft zich op het standpunt 

gesteld dat de benadeelde partij 

niet-ontvankelijk moet worden verklaard 

nu verdachte zou moeten worden vrijgesproken 

van het onder feit 1 tenlastegelegde 

dan wel de materiële posten onvoldoende 

zijn onderbouwd nu 

aankoopbonnen ontbreken. Ook de immateriële 

schade zou onvoldoende zijn 

onderbouwd, omdat het causale verband 

tussen de angsten en het gebeuren ontbreekt. 

Meer subsidiair heeft de verdediging 

zich op het standpunt gesteld dat 

een bedrag ten bedrage van € 1.000,- 

aan immateriële schade voor vergoeding 

in aanmerking zou kunnen komen. 

De rechtbank zal de ter terechtzitting 

aangepaste vordering van het slachtoffer 

ten aanzien van de door hem gevorderde 

materiële schade toewijzen. Het tenlastegelegde 

feit is bewezen verklaard en de 

rechtbank acht de gevorderde bedragen 

voor de broek en het vest allerzins redelijk 

en voldoende onderbouwd. 

Ten aanzien van het door het slachtoffer 

gevorderde immateriële bedrag overweegt 

de rechtbank het volgende. Aan 

het slachtoffer is door het onder feit één 

bewezen verklaarde rechtstreeks nadeel 

toegebracht dat niet in vermogensschade 

bestaat. Hij heeft angstgevoelens overgehouden 

aan de roofoverval en ondervindt 

nog pijn aan zijn gezicht in verband 

met de breuken aan oogkas, neus en 

kaak. Dit is aan verdachte toe te rekenen. 

Aan de wettelijke vereisten, waaronder 

die genoemd in artikel 6:106 van 

het Burgerlijk Wetboek, is voldaan. Naar 

maatstaven van billijkheid wordt deze 

schade begroot op een bedrag van € 

1.500,-. 

300. 

Rechtbank Midden-Nederland 22 augustus 

2014, nummer 16-703246-13 

Mrs. P.P.C.M. Waarts, tevens kinderrechter, 

Z.J. Oosting en J.M. Bruins 


(Verkrachting; art. 242 Sr. Slachtoffer 

< 12 jaar. Smartengeld € 1.500. 

Toewijzing van de vordering ten laste 

van de voogdijinstelling; art. 51g 

lid 4 en art. 361 lid 5 Sv.) 

Verdachte heeft op twaalfjarige leeftijd 

een meisje van tien jaar oud verkracht 

De verkrachting vond plaats in de wijk 

waar zowel verdachte als het slachtoffer 

wonen. Verdachte heeft hierdoor op ernstige 

wijze de lichamelijke integriteit en 

persoonlijke levenssfeer van het slachtoffer 

geschonden. Het is een feit van algemene 

bekendheid dat dit schade op zowel 

korte als langere termijn kan 

toebrengen aan de geestelijke gezondheid 

van het slachtoffer. 

Het feit heeft een enorme impact op het 

slachtoffer en haar directe omgeving. 

Haar moeder heeft ter zitting verteld dat 

het slachtoffer niet meer buiten durfde te 

spelen omdat zij bang was verdachte tegen 

te komen en in de weekenden zo 

min mogelijk thuis probeerde te zijn en 





ergens anders wilde logeren. Het gedrag 

van het slachtoffer is na 28 november 

2013 enorm veranderd; voorheen was zij 

best zelfstandig, maar nu wil zij altijd 

weten waar haar ouders zijn. Het slachtoffer 

krijgt therapie en begint zich na 

lange tijd thuis en daarbuiten weer redelijk 

veilig te voelen. Ook slaapt zij weer 

regelmatig in haar eigen kamer. 

De benadeelde partij vordert een schadevergoeding 

van € 6.381,90, waarvan € 

5000,00 ter zake een voorschot op de 

geleden immateriële schade en € 

1.381,90 ter zake van materiële schade. 

De materiële schade bestaat uit: € 

115,50 ter zake kleding, € 773,05 voor 

de aanschaf van een laptop en telefoon, 

€ 109,35 ter zake Hepatitis B vaccinaties 

en € 384,00 ter zake reis- en parkeerkosten. 

Mr. R. Seger heeft ter zitting namens de 

benadeelde partij gesteld dat de kosten 

betreffende de laptop met 50% gematigd 

kunnen worden, nu deze deels voor andere 

doeleinden wordt gebruikt. 

De officier van justitie heeft ter zitting 

gevorderd de vordering van de benadeelde 

partij in haar geheel, met uitzondering 

van de gevorderde kosten betreffende de 

laptop, toe te wijzen. De kosten ten aanzien 

van de laptop dienen, gelet op de 

namens de benadeelde partij gegeven 

toelichting ter zitting, gehalveerd te worden. 

De verdediging heeft de opgevoerde kosten 

ter zake kleding, vaccinatie en parkeer- 

en reiskosten niet betwist. De verdediging 

acht de kosten gemaakt voor de 

aanschaf van de laptop en telefoon en de 

gevorderde immateriële schade onvoldoende 

onderbouwd. De benadeelde partij 

dient derhalve voor deze kosten niet 

ontvankelijk in haar vordering te worden 

verklaard. 

De rechtbank heeft geconstateerd dat de 

berekening van de opgevoerde parkeeren 

reiskosten een kennelijke rekenfout 

bevat, nu het totaal aantal gedeclareerde 

kilometers (300) is opgeteld bij de gedeclareerde 

reis- en parkeerkosten: € 

84,00 respectievelijk € 34,06. De rechtbank 

stelt het bedrag betreffende de 

reis- en parkeerkosten derhalve op € 

118,06. 

De gevorderde kosten ter zake kleding (€ 

115,50), Hepatitis B vaccinaties (€ 

109,35) en de reis- en parkeerkosten (€ 

118,06), zijn door de verdediging niet 

betwist, de rechtbank zal deze bedragen 

derhalve toewijzen. 

Ten aanzien van de kosten betreffende 

de aanschaf van een telefoon en een laptop 

is onvoldoende gebleken van een direct 

causaal verband met het ten laste 

gelegde feit. 

De raadsman heeft een voorschot op de 

immateriële schade verzocht, nu nog niet 

duidelijk is of en welke gevolgen het 

slachtoffer in de toekomst nog zal ondervinden 

ten gevolge van het ten laste gelegde 

feit. 

De rechtbank heeft bij het bepalen van 

het voorschot betreffende de geleden 

immateriële schade gelet op enerzijds de 

ernst van het feit en de daarmee voor 

het slachtoffer gepaarde gevolgen en anderzijds 

op de jonge leeftijd van zowel 

verdachte als het slachtoffer. De rechtbank 

stelt het voorschot van de door het 

slachtoffer geleden immateriële schade in 

redelijkheid vast op € 1.500,00. 

Voornoemde kosten zijn een rechtstreeks 

gevolg van het tenlastegelegde feit. Gezien 

de leeftijd van verdachte acht de 

rechtbank Stichting NIDOS, die de voogdij 

heeft over verdachte, op grond van 

artikel 6:169 BW aansprakelijk voor die 

schade. Het gevorderde is tot dat bedrag 

voldoende aannemelijk gemaakt zodat de 

rechtbank de vordering tot een bedrag 

van € 1.842,91 zal toewijzen, vermeerderd 

met de wettelijke rente berekend 

vanaf 28 november 2013 tot aan de dag 

der algehele voldoening. Op grond van 

artikel 361 lid 5 Sv zal de Stichting 

NIDOS de betreffende schade moeten 

vergoeden. 

Hoewel de rechtbank daarover niet overweegt, 

legt zij terecht geen schadevergoedingsmaatregel 

op. De verdachte is 

immers veroordeeld en niet de voogdijinstelling 

(art. 36f lid 1 Sr). 





301. 

Rechtbank Limburg 27 augustus 


Mrs. P.H.M. Kuster, E.W.A. van den 

Berg en E.B.A. Ferwerda 

ECLI:NL:RBLIM:2014:7490 

(Ontucht met seksueel binnendringen 

< 16; art. 245 Sr. Geen vordering 

van immateriële schade ingediend 

door benadeelde partij. Officier 

vordert schadevergoedingsmaatregel 

voor smartengeld. Rechtbank legt 

voor € 1.500 smartengeld de schadevergoedingsmaatregel 

op; art. 36f 

Sr.) 

De verdachte heeft bij een 15-jarig meisje 

ontuchtige handelingen gepleegd die 

mede bestaan uit het seksueel binnendringen 

van het lichaam. Verdachte was 

destijds werkzaam als toezichthouder op 

de middelbare school alwaar het slachtoffer 

schoolgaande was. Naar algemene 

ervaringsregels kan dergelijk misbruik 

grote en langdurige (psychische) gevolgen 

veroorzaken, voor zowel slachtoffers, 

als ook voor hun omgeving. 

De benadeelde partij vordert (slechts) 

een schadevergoeding van € 11,00 materiële 

schade. 

De officier van justitie heeft gevorderd 

dat de door de benadeelde partij gevorderde 

vergoeding van materiële schade 

moet worden toegewezen. Voorts heeft 

zij gevorderd dat de rechtbank verdachte, 

op grond van het bepaalde in artikel 

36f Sr zal veroordelen tot betaling van 

een bedrag van € 2.500,00 ter zake van 

immateriële schade. 

De raadsvrouw heeft zich niet verzet tegen 

toewijzing van de gevorderde materiële 

schade. Zij verzoekt de rechtbank 

om niet over te gaan tot veroordeling ex 

artikel 36f Sr van verdachte tot betaling 

van een bedrag ter zake van immateriële 

schade. Zij wijst er op dat de benadeelde 

partij het kennelijk niet nodig heeft geacht 

om over te gaan tot vordering van 

een dergelijke schadevergoeding. Bovendien 

heeft verdachte onvoldoende draagkracht 

om een dergelijke schadevergoeding 

te voldoen. 

De rechtbank wijst de vordering ook toewijzen 

tot een bedrag van € 11,00. De 

rechtbank zal de schadevergoedingsmaatregel 

opleggen. 

Voorts ziet de rechtbank aanleiding om 

verdachte op grond van artikel 36f Sr te 

veroordelen tot het betalen van een 

schadevergoeding ter zake van door het 

slachtoffer geleden immateriële schade. 

De rechtbank is van oordeel dat uit de 

vordering van de benadeelde partij en de 

onderliggende stukken voldoende blijkt 

dat door het slachtoffer immateriële 

schade is geleden. Door de verdediging is 

niet betwist dat het slachtoffer onder behandeling 

van een psycholoog is gesteld. 

De rechtbank stelt deze immateriële 

schade ex aequo et bono vast op een bedrag 

van € 1.500,00. De rechtbank zal 

derhalve ten aanzien van een bedrag van 

€ 1.511,00 de schadevergoedingsmaatregel 

opleggen. 

302. 


2014, nummer 05/800112-14 

Mrs. J.J.H. van Laethem H.C. Naves 

en N.K. van den Dungen-Dijkstra 


(Opzettelijke discriminatie wegens 

ras bij de uitoefening van een beroep; 

art. 137g Sr. Smartengeld € 

500. Smartengeld zonder letsel.) 

Benadeelde heeft via de website ROC.nl 

gereageerd op de vacature voor een stageplaats 

bij een bedrijf te Arnhem. Verdachte 

adviseerde zijn werkgever over 

het aannemen van kandidaten omdat hij 

ter zake deskundig is. Nadat verdachte 

de sollicitatie had doorgestuurd naar zijn 

werkgever, reageerde deze met ‘laat 

maar komen’. Verdachte heeft hierop nog 

een keer naar het CV gekeken en heeft 

aangever ‘gegoogled’. In de veronderstelling 

dat hij een e-mail naar zijn werkgever 

stuurde, stuurde hij een e-mail 

naar aangever met de tekst: 

‘Heb nog even gekeken is niks. Ten eerste 

een donker gekleurde (neger). 





En op zijn CV weinig tot geen ervaring 

met computer enz.’ 

De benadeelde partij vordert een bedrag 

van € 1.931,67, bestaande uit € 1.250,- 

aan immateriële schade en € 681,67 aan 

materiële schade. 

De verdediging heeft primair nietontvankelijkheid 

bepleit, omdat zij van 

oordeel is dat verdachte moet worden 

vrijgesproken. Subsidiair heeft de verdediging 

aangevoerd dat de vordering niet 

toewijsbaar is, nu zowel de materiële als 

de immateriële schade onvoldoende zijn 

onderbouwd. Waar het de reiskosten 

psycholoog en immateriële schade betreft, 

is van belang dat daarvoor vereist 

is dat vast komt te staan dat sprake is 

van een in de psychiatrie erkend ziektebeeld. 

Daarover is niets bekend. Daarnaast 

is niets bekend over de causaliteit 

tussen de gedragingen van verdachte en 

de schade die de benadeelde partij heeft. 

De immateriële schade is daarmee onvoldoende 

onderbouwd en moet dus 

worden afgewezen. 

Waar het betreft de materiële kosten 

ontbreekt de onderbouwing van het eigen 

risico. Daarnaast had aangever geen 

advocaat in de arm hoeven nemen, maar 

had hij ook genoegen kunnen nemen met 

Bureau slachtofferhulp. 

De rechtbank stelt voorop dat slechts 

schade die rechtstreeks voortvloeit uit 

het bewezenverklaarde feit in het kader 

van deze strafrechtelijke procedure in 

aanmerking komt voor vergoeding. Vaststaat 

dat aan benadeelde door het bewezenverklaarde 

feit rechtstreeks nadeel is 

toegebracht dat gedeeltelijk uit vermogensschade 

bestaat en gedeeltelijk uit 

immateriële schade. Hierna wordt op de 

afzonderlijke kostenposten ingegaan. 

Materiële schade 

Benadeelde heeft aangevoerd dat hij 

voor onderhavig feit een behandeling 

heeft gehad door een GZ-psycholoog. Hij 

heeft dit onderbouwd met een brief van 

de GZ-psycholoog en een conceptfactuur 

van januari 2014 ter hoogte van € 

453,79. Hij vordert het bedrag van eigen 

risico van de zorgverzekeraar ad € 360,-. 

De rechtbank acht dit bedrag, gelet op 

deze onderbouwing, toewijsbaar. 

Benadeelde heeft een vergoeding verzocht 

van de reiskosten die verband houden 

met bezoeken aan zijn GZpsycholoog, 

de politie te Arnhem, de 

rechtbank en de advocaat. Daartoe 

overweegt de rechtbank dat deze kosten 

weliswaar niet met stukken zijn onderbouwd, 

maar wel vergoeding in aanmerking 

komen. Het is aannemelijk dat benadeelde 

voor een bedrag van € 125,67 

kosten heeft moeten maken om zijn psycholoog, 

de politie, zijn advocaat en de 

rechtbank te bezoeken. Het betreft een 

reële kostenpost, die de rechtbank niet 

bovenmatig voorkomt. 

De rechtbank zal de civiele vordering van 

benadeelde dan ook toewijzen tot een 

bedrag van in totaal € 485,67 aan materiële 

schade, waarbij de omvang van de 

schade door de rechtbank op basis van 

de stukken is begroot. 

Immateriële schade 

Aan de benadeelde partij is door het bewezenverklaarde 

strafbare feit ook rechtstreeks 

nadeel toegebracht dat niet uit 

vermogensschade bestaat. Dit is aan 

verdachte toe te rekenen. Aan de wettelijke 

vereisten, waaronder die genoemd 

in artikel 6:106 van het Burgerlijk Wetboek, 

is voldaan. Naar maatstaven van 

billijkheid wordt deze schade begroot op 

€ 500,-. 

De rechtbank zal de vordering ter zake 

van vergoeding van de immateriële schade 

voor het overige afwijzen 

Rechtsbijstand 

Naar het oordeel van de rechtbank dient 

verdachte te worden veroordeeld in de 

kosten van de benadeelde partij, tot op 

heden begroot op € 196,-. Het betreft 

immers de eigen bijdrage van benadeelde, 

in het kader van de door hem ingeschakelde 

rechtshulp bij zijn voeging als 

benadeelde partij in dit strafproces. Deze 

kostenpost is onderbouwd met een afschrift 

van de toevoegingsaanvraag bij 

de Raad voor Rechtsbijstand, waarop de 

hoogte van de eigen bijdrage staat vermeld. 





Opmerking van de redactie. Een 

slachtoffer dat zich voegt als benadeelde 

partij kan hiervoor (gratis) hulp van 

Slachtofferhulp Nederland vragen. Voor 

de wat ingewikkeldere vorderingen kan 

de benadeelde een beroep doen op gefinancierde 

rechtsbijstand. Handelt het om 

een ernstig gewelds- of zedenmisdrijf 

dan vindt er geen inkomens- of vermogenstoets 

en wordt er ook geen eigen 

bijdrage opgelegd. Discriminatie is niet 

een dergelijk misdrijf, maar er kan wel 

een “gewone” toevoeging worden aangevraagd 

voor de rechtsbijstand aan de benadeelde 

partij. Er vindt dan wel een inkomens- 

en vermogenstoets plaats. Is 

het inkomen of vermogen niet te hoog, 

dan wordt een toevoeging verstrekt. Er 

wordt dan echter geen eigen bijdrage 

opgelegd (zie werkinstructie Z110 vordering 

benadeelde partij in strafproces). 

Rijst de vraag waarom er in dit geval een 

eigen bijdrage is opgelegd? (zie ook JBS 

2014, afl. 10, nr. 284). 

303. 



Mrs. N.I.B.M. Buljevic, H.M. Hettinga 

en J.M.J. Denie 


(Seksueel misbruik met seksueel 

binnendringen; art. 244 Sr. 

Verdachte heeft gedurende een periode 

van ongeveer negen maanden een zesjarige 

meisje seksueel misbruikt. Verdachte 

heeft aldus de lichamelijke en geestelijke 

integriteit van het jonge slachtoffer 

op zeer ernstige wijze geschonden. Het is 

algemeen bekend dat jonge slachtoffers 

van dergelijke delicten daarvan later ernstige 

nadelige psychische gevolgen kunnen 

ondervinden. Uit de schriftelijke 

slachtofferverklaring blijkt dat het slachtoffer 

op dit moment door het hele gebeuren 

erg is veranderd. Het slachtoffer is 

erg onzeker geworden en heeft een laag 

gevoel van eigenwaarde. De ouders van 

het slachtoffer merken dat ze veel woede 

in zich heeft. Verdachte heeft het slachtoffer 

door zijn handelen een normale 

seksuele ontwikkeling ontnomen. 

Naast de immateriële schade van € 

5.000,- is in totaal € 541,93 aan materiele 

schade gevorderd. Deze materiële 

kosten betreffen reiskosten, parkeerkosten, 

boek EMDR, rechtsbijstand en opnemen 

verlofuren. 

Van rechtstreekse schade is sprake indien 

iemand is getroffen in een belang 

dat door de overtreden strafbepaling 

wordt beschermd. In het algemeen beschermen 

strafbepalingen niet het belang 

van rechtsopvolgers noch van derde belanghebbenden, 

zodat doorgaans alleen 

het slachtoffer zelf zich als benadeelde 

partij kan voegen in het strafproces. De 

rechtbank oordeelt overeenkomstig twee 

arresten van het Gerechtshof Amsterdam 

van 26 april 2013 

(ECLI:NL:GHAMS:2013:BZ8885 en 

ECLI:NL:GHAMS:2013:BZ8895) dat het 

voorgaande meebrengt dat de ouders 

van de minderjarige benadeelde in de 

onderhavige strafrechtelijke procedure 

niet kunnen worden ontvangen in het 

deel van de vordering dat ziet op de kosten 

die zij ten behoeve van hun kind 

hebben gemaakt, die als zogeheten verplaatste 

schade als bedoeld in artikel 

6:107 van het Burgerlijk Wetboek voor 

vergoeding in aanmerking zouden kunnen 

komen. Aangezien het bij een op die 

bepaling gebaseerde vordering gaat om 

een vordering van de ouder uit eigen 

hoofde en niet om een vordering van het 

kind zelf, staat hier de omstandigheid dat 

de ouder geen slachtoffer is in de zin van 

de artikelen 51a en verder van het Wetboek 

van Strafvordering in de weg aan 

de ontvankelijkheid van dit gedeelte van 

de vordering. Dit betekent geenszins dat 

verdachte niet aansprakelijk zou zijn voor 

de door de ouder in zoverre gestelde 

schade, maar dat het aan de burgerlijke 

rechter is om die aansprakelijkheid vast 

te stellen. De rechtbank zal de benadeelde 

partij derhalve niet-ontvankelijk verklaren 

ten aanzien van de gevorderde 

materiële kosten van in totaal € 541,93. 





Dit laat onverlet dat verdachte deze gemaakte 

kosten op vrijwillige basis aan de 

ouders van het slachtoffer kan vergoeden, 

nu verdachte ter terechtzitting heeft 

aangegeven bereid te zijn deze kosten te 

vergoeden. 

De benadeelde is wel ontvankelijk in het 

gedeelte van de vordering dat ziet op 

vergoeding van de door het de minderjarige 

slachtoffer zelf geleden immateriële 

schade, welke vordering door de ouder 

als haar wettelijke vertegenwoordiger is 

ingediend. De rechtbank wijst € 5.000,- 

ter zake van immateriële schade van de 

minderjarige toe. 

Burgerlijke rechter 

304. 

Rechtbank Rotterdam 13 augustus 

2014, nummer C-10-442266 - HA ZA 

14-71 

Mr. K.A. Baggerman 

ECLI:NL:RBROT:2014:6672 

(Shockschade. Taxibusarrest. Relativiteit; 

art. 6:163 BW. Terughoudendheid 

interpretatie shockschade. 

Voor shockschade is een nauwere relatie 

vereist dan het zijn van (goede) 

kennissen.) 

Partijen zullen hierna eiser, Allianz en 

gedaagde2 genoemd worden. Gedaagden 

zullen tevens gezamenlijk Allianz c.s. genoemd 

worden. 

Eiser stelt dat gedaagde2 door het aanrijden 

van persoon1 ook jegens hem onrechtmatig 

heeft gehandeld, nu eiser is 

geconfronteerd met de aanrijding en de 

ernstige gevolgen daarvan. Hij stelt er 

aanvankelijk vanuit te zijn gegaan dat 

persoon1 dood was en in een hevige 

emotionele shock terechtgekomen te 

zijn, waardoor bij hem psychisch letsel is 

ontstaan. Er is sprake van een posttraumatisch 

stresssyndroom. Eiser lijdt aan 

slaapproblemen, herbeleving, nachtmerries, 

vermoeidheid, prikkelbaarheid en 

concentratieproblemen. Ten gevolge 

daarvan heeft hij zijn werkzaamheden en 

zijn huishoudelijke taken niet althans 

slechts gedeeltelijk kunnen uitvoeren en 

is dat nog steeds het geval, aldus eiser. 

Eiser vordert – kort gezegd - dat de 

rechtbank voor recht verklaart dat gedaagde2 

een onrechtmatige daad heeft 

gepleegd jegens eiser en Allianz en gedaagde2 

hoofdelijk veroordeelt om aan 

eiser zijn schade te betalen. 

Voordat het Kindertaxi-arrest was gewezen 

was het maar de vraag of in de door 

de Hoge Raad genoemde gevallen wel 

voldaan was aan het relativiteitsbeginsel, 

dat inhoudt dat geen verplichting tot 

schadevergoeding bestaat wanneer de 

geschonden norm niet strekt tot bescherming 

tegen de schade zoals de benadeelde 

die heeft geleden (artikel 6:163 

BW). De betreffende overweging van de 

Hoge Raad creëert voor dat probleem als 

het ware een oplossing, maar is in de literatuur 

– naar het oordeel van de rechtbank 

terecht – wel als “systeemvreemd” 

aangemerkt. Dat zo zijnde ziet de rechtbank 

aanleiding om grote terughoudendheid 

te betrachten als het erom gaat, de 

gevallen waarin de door de Hoge Raad 

geboden mogelijkheid toepassing kan 

vinden, extensief (ten gunste van derden/niet-direct 

benadeelden) te interpreteren. 

Naar het oordeel van de rechtbank is in 

het onderhavige geval niet voldaan aan 

de voorwaarden die de Hoge Raad stelt 

aan het recht op vergoeding van schade 

door de confrontatie met een schokkende 

of traumatische gebeurtenis (doorgaans 

aangeduid als ‘shockschade’), meer in 

het bijzonder als het gaat om de aard 

van de relatie tussen eiser en persoon1 

en de ernst van het ongeval dat persoon1 

is overkomen. In dat verband 

overweegt de rechtbank als volgt. 

Eiser heeft gesteld dat niet vereist is dat 

de derde die schadevergoeding vordert 

een nauwe affectieve relatie met het 

slachtoffer (de direct benadeelde) heeft 

of had. Inderdaad is het zo dat de Hoge 

Raad heeft overwogen “hetgeen zich met 

name (cursivering rechtbank) zal 





kunnen voordoen indien iemand tot wie 

de aldus getroffene in een nauwe affectieve 

relatie staat, bij het ongeval is gedood 

of gewond”. Deze formulering laat 

op zichzelf de mogelijkheid open dat ook 

anderen dan diegenen die met het 

slachtoffer een nauwe affectieve relatie 

hebben of hadden, aanspraak kunnen 

maken op vergoeding van schade als genoemd. 

De rechtbank ziet echter, tegen 

de achtergrond van de geboden terughoudendheid 

zoals hiervoor overwogen, 

geen aanleiding om te oordelen dat de 

kring van gerechtigden veel ruimer is dan 

personen die een nauwe affectieve relatie 

met het slachtoffer hebben of hadden. 

Door eiser is gesteld dat persoon1 en zijn 

vrouw één of twee keer per week bij zijn 

ouders over de vloer komen en een vergelijkbaar 

aantal keren bij hem. Dit is 

niet (gemotiveerd) door Allianz c.s. betwist, 

zodat de rechtbank ervan uit zal 

gaan dat persoon1 naast een kennis van 

de ouders van eiser ook een (goede) 

kennis van eiser is. Daarmee behoort eiser 

echter nog niet tot de kring van gerechtigden 

tot het vorderen van vergoeding 

van schade door de confrontatie met 

een schokkende of traumatische gebeurtenis 

zoals door de Hoge Raad bedoeld in 

het Taxibus-arrest. Daarvoor is naar het 

oordeel van de rechtbank, zeer bijzondere 

omstandigheden daargelaten, een 

nauwere relatie vereist dan het zijn van 

(goede) kennissen. 

De rechtbank betwijfelt niet dat het ongeval 

dat persoon1 is overkomen voor 

hem ernstige gevolgen heeft gehad en 

dat eiser geschokt is door de confrontatie 

met de aanrijding en de gevolgen daarvan 

voor persoon1. Dat zo zijnde moet 

echter worden vastgesteld dat de feiten 

van deze zaak objectief bezien (aanmerkelijk) 

minder schokkend van aard zijn 

dan de feiten die ten grondslag liggen 

aan Taxibus-arrest en ook de feiten die 

ten grondslag liggen aan de andere – de 

rechtbank bekende – na dat arrest gewezen 

rechterlijke uitspraken waarin vergoeding 

van schade door de confrontatie 

met een schokkende of traumatische gebeurtenis 

is toegekend. 

De vorderingen van eiser moeten daarom 

worden afgewezen. Hetgeen partijen 

overigens hebben gesteld (bijvoorbeeld 

betreffende de vraag of eiser door het 

ongeval ook geestelijk letsel heeft opgelopen 

dat in rechte kan worden vastgesteld) 

behoeft geen behandeling. 

305. 

Rechtbank Rotterdam 29 augustus 

2014, nummer 1419335 CV EXPL 13- 

5974 

Mr. K.L. van Zetten, kantonrechter 

ECLI:NL:RBROT:2014:7209 

(Onrechtmatig handelen in groepsverband; 

art. 6:166 BW. Ontvankelijkheid 

in verband met eerder toegewezen 

“voorschot” in de strafzaak. 

Andere aantasting in de persoon; art. 

6:106 lid 2 sub b BW. 

Zie ook: 

ECLI:NL:RBROT:2014:7220 en 

ECLI:NL:RBROT:2014:7217.) 

Op 22/23 augustus 2009 was op het 

strand te Hoek van Holland het Dance 

Festival Veronica Sunset Grooves (hierna: 

het Festival). Eiser is in zijn functie 

van agent van politie ingezet voor handhaving 

van de openbare orde en voor het 

verlenen van bijstand bij de verkeersregeling 

van het Festival. 

Toen op het evenemententerrein van het 

Festival (op het strand) rellen uitbraken, 

heeft eiser na een spoedoproep met een 

aantal collega’s dit terrein betreden. 

Tijdens de rellen zijn op het evenemententerrein 

van het Festival politiefunctionarissen 

belaagd. 

Gedaagden zijn door de rechtbank voor 

hun betrokkenheid bij deze rellen in Hoek 

van Holland allen strafrechtelijk veroordeeld 

- voor zover hier van belang - wegens 

openlijke geweldpleging in vereniging 

jegens personen en een aantal van 

hen tevens wegens het medeplegen van 

bedreiging met zware mishandeling. 

Voor deze traumatische ervaring, die bij 

eiser ernstige psychische klachten heeft 

opgeroepen en die zijn persoonlijke stabiliteit 

heeft verzwakt, 





heeft eiser zich onder behandeling van 

een psycholoog gesteld. Eiser ervaart na 

deze behandeling dat hij de gevoelens 

van angst en onveiligheid nooit helemaal 

kwijt zal raken. 

Door hun onrechtmatig handelen in 

groepsverband in de zin van artikel 

6:166 van het Burgerlijk Wetboek (hierna: 

BW) zijn gedaagden hoofdelijk aansprakelijk 

voor de schade toebrengende 

handelingen van elke van de tot die 

groep behorende personen. 

Eiser heeft recht op een naar billijkheid 

vast te stellen vergoeding van zijn immateriële 

schade door deze gebeurtenissen 

in Hoek van Holland, omdat: 

- de leden van de groep personen op het 

evenemententerrein van het Festival het 

oogmerk hadden zodanig nadeel aan eiser 

en zijn collega’s toe te brengen en 

- eiser door het handelen van die groep 

personen in zijn persoon is aangetast. 

Gelet op de indringende gebeurtenissen 

en de impact hiervan op eiser kan de 

immateriële schade in redelijkheid en ook 

op grond van het Smartengeldboek van 

de ANWB worden vastgesteld op € 

3.500,-. Nu de gedaagden in de strafzaken 

hoofdelijk zijn veroordeeld tot betaling 

van een voorschot van € 200,-, resteert 

te vorderen € 3.300,- (eveneens 

hoofdelijk). Hierop wordt in mindering 

gebracht de hierna door schikking betaalde 

schadevergoeding van een aantal 

gedaagden. 

De beoordeling van het geschil 

De kantonrechter verwerpt het beroep 

van gedaagden sub 1, 2, 5, 8 en 9 op de 

niet ontvankelijkheid van eiser in de vordering 

jegens hen, om reden dat in hoger 

beroep in hun strafzaak op de vorderingen 

benadeelde partij niet een voorschot, 

maar een definitief bedrag is toegewezen. 

Hiertoe wordt het volgende overwogen. 

Eiser heeft zich in de eerste aanleg 

conform het toenmalige artikel 51a lid 3 

Sv gevoegd voor een deel van de vordering. 

Dat blijkt uit zijn gebruik van de woorden 

“bij wijze van voorschot”, die de rechtbank 

overnam. Dat blijkt bijvoorbeeld 

ook expliciet uit de vermelding in het 

strafvonnis van gedaagde sub 1. De toewijzingen 

daarvan dienen dan ook te 

worden gezien als strekkend tot vergoeding 

van een deel van de schade die de 

benadeelde partij rechtstreeks heeft geleden 

door het bewezenverklaarde feit en 

die eenvoudig van aard is (zie HR 19 

maart 2002, ECLI:NL:HR:2002:AD8963, 

r.o.v. 4.3.). De vordering benadeelde 

partij is in hoger beroep niet gewijzigd. 

Dat het hof de toewijzingen in zijn arresten 

kwalificeert als “een bedrag” en niet, 

zoals de rechtbank, als “een voorschot”, 

maakt de aard van de beslissing niet anders. 

Eiser is dus in zoverre ontvankelijk 

in zijn vordering. 

De groepsaansprakelijkheid 

Artikel 6:166 BW bepaalt dat, indien één 

van tot een groep behorende personen 

onrechtmatig schade toebrengt en de 

kans op het aldus toebrengen van schade 

deze personen had behoren te weerhouden 

van hun gedragingen in groepsverband, 

zij hoofdelijk aansprakelijk zijn, indien 

deze gedragingen hun kunnen 

worden toegerekend. Dit houdt in dat de 

schade toebrengende onrechtmatige gedragingen 

uit de groep worden toegerekend 

aan een ieder in die groep die aan 

deze gedragingen bijdroeg. Het loutere 

erbij zijn is onvoldoende voor het vestigen 

van die aansprakelijkheid, maar een 

eigen bijdrage aan de groepsgedragingen 

vestigt wel de aansprakelijkheid voor alle 

schade toebrengende onrechtmatige gedragingen 

uit de groep, ongeacht de omvang 

van de eigen bijdrage. 

Voor zover de redelijkheid en billijkheid, 

bijvoorbeeld door het gewicht van ieders 

bijdrage, een andere verdeling van de 

aansprakelijkheid meebrengen, is dat 

een kwestie van onderling verhaal, die 

eiser niet regardeert. 

Dit uitgangspunt van hoofdelijke aansprakelijkheid 

voor de volledige schade 

als gevolg van het onrechtmatig handelen 

vanuit de groep blijft ook intact, indien 

het, zoals hier, gaat om een beperkt 

aantal personen die aansprakelijk worden 

gesteld bij een groepshandelen van enkele 

honderden personen die elkaar ook 

niet kenden. 





De groep behoeft geen georganiseerd 

verband te zijn en kan spontaan zijn ontstaan, 

de groepsleden behoeven elkaar 

ook niet te kennen. 

Dit alles raakt ook niet de ontvankelijkheid 

van eiser in de vordering, zelfs niet, 

indien aan het wel of niet dagvaarden 

een selectie ten grondslag zou liggen. Eiser 

heeft overigens toegelicht dat die 

keuze uitsluitend is bepaald door het via 

de strafvervolging hebben kunnen achterhalen 

van de identiteit. 

Ook hier geldt dat een eventueel onderling 

verhaal eiser niet regardeert. 

Naar het oordeel van de kantonrechter 

gaat het uit een oogpunt van de civielrechtelijke 

groepsaansprakelijkheid bij 

deze rellen in Hoek van Holland om twee 

groepen: enerzijds de groep betrokken 

bij het stadium “carrousel” en anderzijds 

de groep betrokken bij de stadia “treintje” 

en ”linie”. 

De incidenten in het stadium “carrousel” 

vonden plaats op een ander deel van het 

evenemententerrein en op een ander 

tijdstip dan de latere stadia en vonden 

plaats na eerdere ongeregeldheden in het 

publiek op die plek. Bij “carrousel” ging 

het om vier agenten in burger, die op eigen 

kracht het VIP-podium hadden bereikt 

voordat de “treintjes” daar waren 

aangekomen. 

Voor de chaotische en onoverzichtelijke 

situatie ter plaatse kan slechts worden 

geoordeeld dat tussen de stadia van 

enerzijds “carrousel” en anderzijds 

“treintje”/“linie” de vereiste samenhang 

uit een oogpunt van groepsvorming ontbreekt. 

Van gedragingen in groepsverband 

was dus slechts sprake binnen de 

afzonderlijke stadia van “carrousel” en 

“treintje”/“linie”. 

De immateriële schade 

Het gaat in dit geval om het aspect aantasting 

in de persoon. Noodzakelijk, maar 

ook voldoende is hierbij dat de benadeelde 

geestelijk letsel heeft opgelopen. Een 

psychiatrisch ziektebeeld is daarbij niet 

vereist, maar om van geestelijk letsel te 

kunnen spreken is onvoldoende een meer 

of minder sterk psychisch onbehagen of 

een zich persoonlijk gekwetst voelen. De 

partij die zich op aantasting van de persoon 

beroept, zal voldoende concrete gegevens 

moeten aanvoeren waaruit kan 

volgen dat in verband met de omstandigheden 

van het geval een psychische 

beschadiging is ontstaan waartoe nodig is 

dat naar objectieve maatstaven het bestaan 

van geestelijk letsel is of had kunnen 

zijn vastgesteld (zie HR 9 mei 2003, 

ECLI:NL:HR:2003:AF4606, r.o.v. 5.2.3 ). 

Uit de gestelde en niet weersproken feiten 

en omstandigheden volgt dat eiser en 

zijn collega’s bij deze strandrellen in 

Hoek van Holland zijn blootgesteld aan 

een voor Nederlandse begrippen ongekende 

agressie jegens politieagenten, 

van grote groepen mensen. Naar algemene 

ervaringsregels als bedoeld in artikel 

149 Rv is duidelijk dat de tussen partijen 

vaststaande gewelddadigheden en 

dreiging die eiser onderging, gericht tegen 

een kleine en op dat moment kwetsbare 

groep agenten, op eiser (en zijn collega’s) 

een diepe onuitwisbare indruk 

hebben gemaakt die bij eiser hebben geleid 

tot de bedoelde aantasting in de persoon. 

Deze gebeurtenissen overstijgen 

verre het stootje waar een politiefunctionaris 

bij de uitoefening van diens ambt 

tegen moet kunnen. 

Eiser heeft voldoende concrete gegevens 

gesteld waaruit blijkt dat hij in zijn persoon 

is aangetast als bedoeld in artikel 

sub b van artikel 6:106 lid 1 BW. Ter onderbouwing 

is bij de dagvaarding overgelegd 

een brief van de behandelend GZ 

psycholoog drs. A.H.M. Bakker d.d. 2 februari 

2012, waaruit onder meer blijkt 

dat eiser vanwege zijn traumatische ervaringen 

bij deze strandrellen in Hoek 

van Holland een intensief psychopol begeleidingstraject 

van 20 sessies is geboden 

in de periode juni 2010 tot februari 

2011. 

Ten aanzien van de gedragingen van elk 

der gedaagden sub 2, 3, 4, 5, 8, 9 en 10 

heeft eiser zich volledig gebaseerd op de 

uitkomsten van de strafzaken. Geen van 

deze gedaagden heeft ten aanzien van 

zichzelf andere of minder gedragingen 

gesteld dan zijn vastgesteld in de eigen 

strafzaak. Daarmee staan de in de straf- 





zaken vastgestelde gedragingen van deze 

gedaagden ook in de onderhavige procedure 

vast. Dit houdt in dat gedaagden 

sub 2, 3, 4, 5, 8, 9 en 10 zich daar toen 

bevonden en met eigen onrechtmatige 

gedragingen jegens eiser meededen in de 

groep in het stadium “linie”. 

Hieruit volgt dat eiser in beginsel recht 

heeft op vergoeding door gedaagden sub 

2, 3, 4, 5, 8, 9 en 10 van zijn immateriele 

schade door onrechtmatig handelen 

vanuit de groep betrokken bij het stadium 

“linie” bij deze rellen in Hoek van 

Holland. De kans op die schade had deze 

gedaagden ervan behoren te weerhouden 

mee te doen. 

De in de strafzaken jegens eiser vastgestelde 

gedragingen van deze gedaagden 

zijn voor ieder verschillend en de een 

deed meer en actiever mee dan de ander, 

maar dit maakt, zoals in het voorgaande 

is toegelicht, uit een oogpunt van 

groepsaansprakelijkheid geen verschil. 

Ieder van deze gedaagden is, zoals toegelicht, 

civielrechtelijk aansprakelijk voor 

zowel de eigen gedragingen in de groep 

als de onrechtmatige gedragingen van de 

andere groepsleden. 

De gevorderde schade is voor zover veroorzaakt 

in het stadium “linie” aan deze 

gedaagden toerekenbaar op de voet van 

artikel 6:98 BW. Feiten en omstandigheden 

die tot een ander oordeel nopen, zijn 

gesteld noch gebleken. 

Zijdens enkele gedaagden is nog betoogd 

dat een schade van de gevorderde grote 

omvang niet voorzienbaar was. Dit betreft 

blijkens de daarop gegeven toelichting 

de optelsom van de ingestelde schadevorderingen 

als gevolg van deze rellen 

in Hoek van Holland, door zowel politiefunctionarissen 

als het politiekorps. Dit 

neemt, indien al juist, de aansprakelijkheid 

van het deelnemende groepslid niet 

weg. Ook gaat het niet om een zo ver 

verwijderd verband dat de schade niet 

aan het deelnemend groepslid kan worden 

toegerekend: het wekt op zich geen 

verbazing dat als gevolg van deze rellen 

in Hoek van Holland, met zo grote groepen 

agressieve relschoppers die zich 

langdurig en zonder aanleiding kantten 

tegen een veel kleinere hoeveelheid politieagenten, 

zoals hierna verder wordt 

uitgewerkt, een dergelijke schade is ontstaan. 

Op de voet van artikel 6:106 BW dient de 

vergoeding van de immateriële schade 

naar billijkheid te worden vastgesteld, 

gelet op alle omstandigheden van het 

geval. Daarbij dient ook te worden gelet 

op bedragen die door Nederlandse rechters 

in vergelijkbare gevallen zijn opgelegd. 

In die context acht de kantonrechter 

de door eiser gevorderde vergoeding 

voor immateriële schade zonder meer billijk 

voor de gebeurtenissen in het stadium 

“linie” en voor de gevolgen die deze 

voor eiser gehad hebben. 

Eiser was niet gehouden (eerst) een beroep 

op de smartengeldregeling dienstongevallen 

politie te doen, nu het letsel 

waarop die regeling ziet (namelijk met 

blijvende invaliditeit), zich hier niet voordoet. 

Voor de door een der gemachtigden - 

overigens zonder enige toelichting - verzochte 

matiging op de voet van artikel 

6:109 BW ziet de kantonrechter geen 

aanleiding, reeds nu toewijzing van de 

volledige schadevergoeding van eiser, 

gelet op de hoogte van het bedrag, niet 

tot kennelijk onaanvaardbare gevolgen 

zou leiden. 

Op grond van het vorenstaande is het na 

de eisverminderingen gevorderde bedrag 

aan hoofdsom van € 1.858,84 jegens gedaagden 

sub 2, 3, 4, 5, 8, 9 en 10 toewijsbaar. 

Gedaagden sub 6 en 7 hebben geen gebruik 

gemaakt van het recht van zuivering 

van het tegen hen verleende verstek. 

Op grond van artikel 140 lid 2 Rv 

wordt tussen partijen één vonnis gewezen 

dat voor alle partijen als een vonnis 

op tegenspraak wordt beschouwd. De 

vordering jegens deze gedaagden komt 

de kantonrechter niet onrechtmatig of 

ongegrond voor. Ook jegens hen is de 

vordering ten aanzien van de hoofdsom 

toewijsbaar. Nu de eisverminderingen 

telkens ook betrekking hebben op hun 

1/17e deel, zal de kantonrechter jegens 





beiden dezelfde hoofdsom toewijzen als 

jegens de anderen. 

Gedaagde sub 1 heeft met eigen onrechtmatige 

gedragingen meedeed louter 

in de groep in het stadium “carrousel”. 

Nu eiser niet bij dat stadium was betrokken, 

ligt de vordering ten aanzien van de 

hoofdsom jegens gedaagde sub 1 voor 

afwijzing gereed. De nevenvordering ten 

aanzien van de wettelijke rente deelt in 

het lot van afwijzing. 

Nationale ombudsman 

306. 

Nationale ombudsman 6 augustus 

2014 

rapport: 2014/090. 

(Klacht over de hoofdofficier van justitie 

van het arrondissementsparket 

Midden-Nederland. Brief advocaat 

over aangifte niet beantwoord. Vereiste 

voortvarendheid. Klacht gegrond.) 

Verzoekers advocaat heeft namens hem 

op 2 april 2009 schriftelijk bij de hoofdofficier 

van justitie te Lelystad aangifte gedaan 

van mishandeling door vier politieagenten. 

Op 15 april ontvangt de 

advocaat hierover een ontvangstbevestiging. 

Omdat de advocaat aanneemt dat 

een onderzoek na een dergelijke aangifte 

lang kan duren, informeert hij pas op 20 

februari 2013 bij de hoofdofficier wat de 

stand van zaken is. Omdat hij hier ook 

niets op hoort, wendt hij zich op 19 december 

2013 tot de Nationale ombudsman. 

Verzoeker wil graag antwoord op 

de brief van zijn advocaat. Ook een interventie 

van de Nationale ombudsman 

bij het College van procureurs-generaal 

heeft niet tot resultaat dat er een reactie 

komt. 

Verzoeker klaagt erover dat de hoofdofficier 

van justitie van het parket Midden- 

Nederland, geen antwoord geeft op een 

brief van zijn advocaat van 20 februari 

2013. 

De Nationale ombudsman is van oordeel 

dat het vereiste van voortvarendheid is 

geschaad. 

Het is de Nationale ombudsman ambtshalve 

bekend dat de samenvoeging van 

drie voormalige parketten tot het de parket 

Midden-Nederland begin 2013 tot 

problemen heeft geleid. Dat poststukken, 

in dit geval een brief van de advocaat 

van verzoeker, zijn zoekgeraakt is daar 

een voorbeeld van. Van de zijde van de 

hoofdofficier van justitie mag wel worden 

verwacht dat er antwoord gegeven wordt 

op de brief, ook nadat er geconstateerd 

is door het parket dat de brief in het ongerede 

is geraakt en deze nogmaals – via 

de Nationale ombudsman – wordt toegestuurd. 

Ook mag een burger verwachten 

dat er binnen een redelijke termijn antwoord 

wordt gegeven op zijn brief. Dat 

de hoofdofficier kennelijk niet bij machte 

is om dit - zelfs na tussenkomst van de 

Nationale ombudsman en het College - 

voor elkaar te krijgen baart de Nationale 

ombudsman zorgen. 

Verzoeker heeft uiteindelijk door het instellen 

van het onderzoek van de Nationale 

ombudsman eind juni 2014 wel een 

reactie van de hoofdofficier van justitie 

gehad. Vereiste van voortvarendheid, 

niet behoorlijk. 

307. 

Nationale ombudsman 26 augustus 

2014, rapport: 2014/097 

(Klacht over de politie van de regionale 

eenheid Midden-Nederland. Illegaal 

wapenbezit. Politie adequaat 

opgetreden naar aanleiding van informatie 

over illegaal vuurwapenbezit. 

Klacht ongegrond. Art. 49 Wet 

wapens en munitie.) 

Meisje A werd door Jongen B met een 

auto klemgereden. A werd op dat moment 

vergezeld door twee van haar 

vriendinnen, te weten V1 en V2. Tijdens 

deze gebeurtenis werd meisje A bedreigd 

door een vrouwelijke inzittende (X) van 

B's auto omdat A contact zou hebben gehad 

met B. 





Twee dagen later deed meisje A bij de 

politie eenheid Midden-Nederland aangifte 

van deze bedreiging. Tijdens het aangiftegesprek 

vertelde zij aan de politie 

dat zij later van V2 had gehoord dat Jongen 

B tijdens het incident een klein zwart 

pistool in zijn handen zou hebben gehad 

en daaruit kogels zou hebben gehaald en 

die aan haar zou hebben getoond. Tien 

dagen later werd V1 als getuige gehoord. 

Zij verklaarde dat ze van V2 had gehoord 

dat B een vuurwapen in zijn handen had 

gehad. Wegens ziekte werd V2 pas vijftien 

dagen na het incident door de politie 

als getuige gehoord. Zij verklaarde dat ze 

daadwerkelijk een pistool in de handen 

van Jongen B had gezien. Zestien dagen 

na het incident werd het 'Beretta-team' 

van de politie, dat zich bezig houdt met 

de bestrijding van illegaal vuurwapenbezit, 

in kennis gesteld van deze informatie. 

Dit team ging vervolgens in de beschikbare 

informatie systemen na of B 

daarin voorkwam. Dat bleek niet het geval 

te zijn. Vier dagen later werd de zoon 

van verzoekers door B doodgeschoten 

met een vuurwapen. 

Verzoekers klaagden erover dat politieambtenaren 

van de regionale politie eenheid 

Midden-Nederland niet adequaat 

hadden opgetreden naar aanleiding van 

informatie dat B illegaal een vuurwapen 

zou bezitten. 

De Nationale ombudsman stelde vast dat 

de politie had gedaan wat redelijkerwijs 

op dat moment binnen haar mogelijkheden 

lag. Bij het inzetten van opsporingsbevoegdheden 

die inbreuk maken op 

grondwettelijk vastgelegde vrijheden van 

burgers, dient aan de hand van de beschikbare 

informatie, indien nodig aangevuld 

met een of meerdere 'plusjes', 

zorgvuldig te worden afgewogen of een 

dergelijke inbreuk gerechtvaardigd is. De 

door verzoekers aangevoerde argumenten 

die naar hun mening als een 'plusje' 

hadden kunnen dienen, achtte de Nationale 

ombudsman niet voldoende relevant 

om als 'plusje' te kunnen worden aangemerkt. 

Derhalve was de Nationale ombudsman 

van oordeel dat er destijds onvoldoende 

informatie aanwezig was om 

met de officier van justitie te bespreken 

of er voldoende grond was voor het doorzoeken 

van de woning van B. Zelfs al had 

de politie met de officier van justitie 

overleg gehad dan acht de Nationale ombudsman 

het zeer aannemelijk dat de officier 

van justitie de politie zou hebben 

afgeraden om op grond van artikel 49 

WWM het huis van B te doorzoeken omdat 

daarvoor op dat moment onvoldoende 

basis aanwezig was. 

De Nationale ombudsman was van oordeel 

dat de politie Midden-Nederland niet 

had gehandeld in strijd met het vereiste 

van professionaliteit.

jbs 2014 afl 11

Transform your PDFs into Flipbooks and boost your revenue!

Delete template?

Save as template ?