25.10.2014 Views

TEKST Paul van RiESSEn BEElD vincEnT van GuRP - Quote

TEKST Paul van RiESSEn BEElD vincEnT van GuRP - Quote

TEKST Paul van RiESSEn BEElD vincEnT van GuRP - Quote

SHOW MORE
SHOW LESS

Create successful ePaper yourself

Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.

088<br />

<strong>TEKST</strong><br />

<strong>Paul</strong> <strong>van</strong> <strong>RiESSEn</strong> <strong>BEElD</strong> <strong>vincEnT</strong> <strong>van</strong> <strong>GuRP</strong>


089<br />

PoSTPiRamiDE<br />

Sanddkasteel<br />

Postbedrijf Sandd floreert, maar niet dankzij de drie<br />

oprichters. Die legden weliswaar het fundament,<br />

maar bouwden er een kaartenhuis op. Nu de heren,<br />

onder wie een Nyenrode-professor, eruit zijn geschopt<br />

en het ooit zo wankele bouwwerk is gestut, volgt<br />

de afrekening. ‘Het zijn gewoon Madoffjes.’


090<br />

‘O<br />

p dit moment is het niet prettig existeren, nee.’ Wim <strong>van</strong> Elswijk is altijd<br />

al gezegend met droeve hondenogen, maar nu het linker dusdanig ontstoken<br />

is dat het regelmatige huilbuien doet vermoeden, heeft hij al helemaal<br />

niet meer de uitstraling <strong>van</strong> een winnaar. Zijn verhaal is dan ook doorspekt<br />

met drama. Het water staat hem tot aan de lippen, vertelt hij half<br />

augustus tijdens een urenlang gesprek. Zijn<br />

optrekjes in Oostenrijk en Spanje staan in de verkoop<br />

V.l.n.r.<br />

HenK riemens (60) woont in Bosch en Duin | wordt omschreven als<br />

de commercieelste oprichter <strong>van</strong> Trimoteur | is een fanatiek zeiler<br />

liet de woordvoering over aan zijn kompanen Klapwijk en Van Elswijk<br />

wim <strong>van</strong> elswijK (55) woont in Apeldoorn | wordt de uitvoerder<br />

binnen Trimoteur genoemd | was ook actief als drijvende kracht bij<br />

voetbalclub AGOVV | haalde in 1999 de (roddel)pers toen zijn vrouw<br />

Karin zich in het allereerste Big Brother­huis liet opsluiten, alwaar<br />

ze opzien baarde door haar fysieke flirt met de veel jongere Maurice<br />

‘Ze hebben me<br />

belazerd, bedrogen<br />

en voor de gek<br />

gehouden!’<br />

en in juli hebben de fiscus en ABN Amro beslag laten<br />

leggen op al zijn andere bezittingen. Een persoonlijk<br />

faillissement dreigt. Hetzelfde geldt voor zijn zakenpartners,<br />

Henk Riemens en Nyenrode-professor<br />

Pieter Klapwijk, met wie hij ooit ‘managementinvesteringsbedrijf’<br />

Trimoteur startte. En met wie hij<br />

ooit tientallen miljoenen euro’s verdiende.<br />

‘Pieter verzint het, ik voer het uit en Henk is de baas.’<br />

Zo schetste Van Elswijk altijd de rolverdeling tussen<br />

de drie mannen, die na hun tijd bij consultancyfirma<br />

AT Kearny besloten het eens voor zichzelf te proberen.<br />

Hun eerste avontuur met Trimoteur was Grada. Als de<br />

heren daar in 1994 hun spaargeld in steken, balanceert<br />

de fabrikant <strong>van</strong> zeep en andere huishoudelijke schoonmaakmiddelen<br />

op het randje <strong>van</strong> faillissement. Ze<br />

weten de resultaten op te poetsen en het bedrijf drieënhalf<br />

jaar later met een winst <strong>van</strong> meer dan zeven miljoen<br />

euro weer te verkopen. Van dit resultaat schaffen<br />

ze op rekening <strong>van</strong> de zaak een groot, bij Heesen gebouwd<br />

motorjacht aan, dat ze Tiro dopen. Kosten:<br />

anderhalf miljoen gulden. Klapwijk: ‘We hadden geen<br />

kantoor meer en dachten: waarom zou onze ontmoetingsplaats<br />

eigenlijk in een gebouw moeten zijn? We<br />

kunnen elkaar toch ook op een boot zien?’ ‘Maar dat<br />

gebeurde in de waan <strong>van</strong> de dag, hoor’, nuanceert<br />

Van Elswijk. ‘Noem het maar gekkigheid.’ Vanaf het<br />

achterdek vist het drietal naar nieuwe mogelijkheden.<br />

Uiteindelijk wordt koers gezet naar de havens <strong>van</strong><br />

Rotterdam en Antwerpen, alwaar ze zich met Port<br />

Support (later omgedoopt in Custom Support) mengen<br />

in de strijd die cargadoors voeren om het hoofd boven<br />

water te houden.<br />

Jongens met gouden handjes<br />

Onderweg raken ze begin 1999 min of meer bij toeval<br />

in Zuidlaren verzeild, waar ze door een bevriende<br />

relatie worden gevraagd Pharma Bio Research <strong>van</strong><br />

de verdrinkingsdood te redden. Dit Drentse bedrijf is<br />

groot geworden door proefpersonen bloot te stellen aan<br />

nieuwe medicijnen, zodat vooraf gezien kan worden<br />

of men er geen bijwerkingen <strong>van</strong> krijgt. Oprichter<br />

Jan Jonkman is in de loop der jaren behoorlijk vol<br />

<strong>van</strong> zichzelf geraakt. Zo permitteert hij het zich om pal<br />

voor het bedrijf voor elk <strong>van</strong> zijn drie auto’s een aparte<br />

parkeerplaats te reserveren. En terwijl iedere werknemer<br />

een witte jas met een blauw embleem draagt,<br />

heeft hij als enige een gouden logo op de borst.<br />

Jonkman ontpopt zich bovendien als een enorme control<br />

freak, die zelfs de manier waarop je twee velletjes<br />

Pieter KlaPwijK (63) woont in<br />

Amsterdam | wordt als het brein <strong>van</strong><br />

Trimoteur getypeerd | is ook deeltijdprofessor<br />

supply chain economics aan<br />

Nyenrode | zegt pas sinds de Legioleaseaffaire<br />

te weten dat als hij privé voor een<br />

lening garant wil staan, hij zijn vrouw moet<br />

laten meetekenen | heeft als directeur <strong>van</strong><br />

Armada Films net een slepende rechtszaak<br />

over de productierechten <strong>van</strong> Flodder<br />

verloren. Die werden vorig jaar namelijk<br />

aan regisseur Dick Maas toegewezen


091<br />

PoSTPiRamiDE


092<br />

papier aan elkaar moet nieten in protocollen vastlegt. Misschien is zijn aandacht voor<br />

dit soort triviale zaken wel de reden dat hij te laat in de gaten krijgt dat hij bijna kopje<br />

onder gaat. Als ABN Amro het krediet wil opzeggen, is er voor hem al geen redden<br />

meer aan. Om een ondergang te voorkomen, nemen de mannen <strong>van</strong> Trimoteur, met<br />

instemming <strong>van</strong> de bank, de controle over. Ineke Jonkman, dan nog Jans vrouw,<br />

heeft op dat moment al een slecht gevoel over hun redders. ‘Meneer Klapwijk heeft<br />

alles in het bijzijn <strong>van</strong> onze belastingadviseur uit zitten tekenen. Hij rekende naar<br />

dingen toe op een manier waar<strong>van</strong> onze man zei: “Dat is ons verboden.” Maar als je<br />

failliet bent, heb je geen keuze meer.’<br />

Amper drie jaar later weet Trimoteur Pharma Bio<br />

Research voor negentig miljoen euro te verkopen. Na<br />

afbetaling <strong>van</strong> alle schulden blijft er dertig miljoen<br />

over, die de heren in eigen zak kunnen steken. Een<br />

huzarenstukje, vinden ze zelf. Klapwijk: ‘Ineens waren<br />

we die jongens met de gouden handjes.’ Ordinaire diefstal,<br />

laat de reactie <strong>van</strong> Ineke Jonkman zich samenvatten.<br />

‘Ze hebben me belazerd, bedrogen en voor de gek<br />

gehouden!’ Jonkman stelt dat Trimoteur over lijken is<br />

gegaan en zich ten koste <strong>van</strong> haar heeft verrijkt. De<br />

door haar ingeschakelde bedrijfsonderzoeker Pieter<br />

Lakeman en de forensische accountantsdienst <strong>van</strong><br />

Deloitte & Touche bevestigen dat Trimoteur zeker zes<br />

afspraken naar haar toe heeft geschonden. Een andere<br />

conclusie, over de beginfase: ‘Trimoteur Holding bv<br />

heeft, afgezien <strong>van</strong> het management, niets ingebracht<br />

en integendeel, enkele miljoenen guldens uit de onderneming<br />

gehaald.’ Terwijl Jan Jonkman het met Klapwijk<br />

en consorten op een akkoordje gooit na de verkoop <strong>van</strong><br />

zijn oude bedrijf door Trimoteur, loopt Ineke Jonkman<br />

– de twee zijn inmiddels gescheiden – naar de rechtbank.<br />

In 2006 vonnist die dat zij nog zeker 380 duizend<br />

euro tegoed heeft. Over de incasso <strong>van</strong> deze geldsom,<br />

waarbij via via ook een curator is betrokken, wordt<br />

nog geprocedeerd.<br />

De mannen <strong>van</strong> Trimoteur bagatelliseren desgevraagd<br />

de lopende zaken. Klapwijk zegt over Ineke Jonkman<br />

dat ze ‘een krankzinnige’ is, ‘een tang met een platte<br />

bek’ die ‘boos is op de wereld’ en ‘het heerlijk vindt om<br />

rechtszaken te voeren’. Zelf zegt hij zich er niet druk<br />

om te maken. ‘Dit loopt met een sisser af.’ Maar veel<br />

minder makkelijk kunnen Klapwijk en zijn broeders<br />

in zaken zich afmaken <strong>van</strong> alle beschuldigingen in het<br />

dossier Sandd.<br />

Tante Pos<br />

Het is 1998 als Klapwijk, Riemens en Van Elswijk<br />

bedenken dat er veel geld te verdienen valt met een<br />

aanval op ‘Tante Pos’. Om te beginnen kopen ze voor<br />

‘anderhalve ton hier, drieënhalve ton daar, dat soort<br />

bedragen’ een aantal stadspostdiensten op. Die moeten<br />

uiteindelijk tot een eenheid worden gesmeed die in heel<br />

‘Zou Pieter<br />

zijn studenten<br />

op Nyenrode<br />

soms leren<br />

dat sprookjes<br />

bestaan?’<br />

Nederland post bezorgt. De mannen weten dat ze vooralsnog<br />

slechts een deel <strong>van</strong> de markt mogen betreden;<br />

brieven lichter dan vijftig gram mogen <strong>van</strong> de overheid<br />

alleen door TNT Post door de brievenbussen worden<br />

geduwd. Maar, zo redeneren de mannen, monopolies<br />

raken uit de tijd en met bijvoorbeeld de bezorging <strong>van</strong><br />

catalogi <strong>van</strong> partijen als Neckermann en Otto kan<br />

voorlopig voldoende worden verdiend. Daarop rekenen<br />

ook NIB Capital en Fortis Private Equity (later Neon),<br />

die in 2005 als aandeelhouders aan boord stappen. En<br />

dat denkt ook de verzameling informal investors die<br />

eind 2005 al meer dan dertig miljoen euro aan Trimoteur<br />

heeft toevertrouwd. De harde kern <strong>van</strong> deze mensen<br />

woont in of rond Apeldoorn, de thuisbasis <strong>van</strong> Wim<br />

<strong>van</strong> Elswijk en de plek waar Sandd is neergestreken.<br />

Het financieren <strong>van</strong> zakelijke avontuurtjes met behulp<br />

<strong>van</strong> particuliere investeerders is een methode die<br />

Klapwijk na de eeuwwisseling bedacht met zijn goede<br />

vriend Geert Duizendstraal, bekend <strong>van</strong> het inmiddels<br />

met veel geraas ingestorte vakantieparadijzenimperium<br />

La Perla (zie kader rechts). Bij beide ondernemingen<br />

worden informals gelokt met schitterende<br />

vergezichten en bijbehorende torenhoge rentepercentages<br />

<strong>van</strong> soms wel tegen de twintig procent. Kom<br />

daar maar eens om bij de bank. De fraaie rendementen,<br />

die voor een deel op korte termijn worden uitgekeerd,<br />

praten zich <strong>van</strong>zelf rond, en het zijn zeker niet de<br />

minsten die zich erdoor in de verleiding laten brengen.<br />

Uit de <strong>Quote</strong> 500-gelederen vertrouwen bijvoorbeeld<br />

<strong>Paul</strong> de Vries en Ronald <strong>van</strong> de Laar geld toe aan de<br />

mannen <strong>van</strong> Trimoteur, en ook de bekende dj Erik<br />

de Zwart en Charles Hollenkamp, eigenaar <strong>van</strong> de<br />

Amsterdamse restaurants Dauphine en Riva, investeren.<br />

Overigens allemaal in de periode 2007-2009.<br />

In diezelfde tijd probeert het management <strong>van</strong> Sandd<br />

krampachtig de boel draaiende te houden. Niet eenvoudig,<br />

want afgezien <strong>van</strong> 2006 gaat er structureel meer<br />

geld uit dan erin komt. Zo wordt 2007 bijvoorbeeld<br />

afgesloten met een verlies <strong>van</strong> 1,7 miljoen euro, op een<br />

omzet <strong>van</strong> een kleine tachtig miljoen. In 2008 loopt het<br />

nettoverlies zelfs op naar 4,3 miljoen euro. Het mag een


093<br />

POSTPIRAMIDE<br />

wonder heten dat de circa twaalfduizend mensen die in<br />

den lande de Sandd-post bezorgen, steeds op tijd hun<br />

geld krijgen. Constant is er gebrek aan cash, hoeveel de<br />

informals ook aan Klapwijk en consorten toevertrouwen.<br />

Want merkwaardig genoeg komt geen cent <strong>van</strong><br />

wat zij inleggen bij Sandd terecht. In plaats daar<strong>van</strong><br />

gaat het op aan de kosten <strong>van</strong> Trimoteur, dat op het<br />

hoogtepunt zeventien mensen op de loonlijst heeft<br />

staan en dan al zijn intrek heeft genomen in het kapitale<br />

Zeister landgoed <strong>van</strong>waar John Fentener <strong>van</strong><br />

Vlissingen zijn reisorganisatie runt. Het nieuw ingelegde<br />

geld wordt ook gebruikt om Klapwijk, Riemens en<br />

bij een exit. Waar dachten ze dan dat we de lopende<br />

kosten <strong>van</strong> betaalden?’ Volgens Klapwijk is het dus<br />

onzin, zo niet smadelijk, om hem en zijn partners te<br />

vergelijken met piramidebouwers als Bernard Madoff,<br />

Allen Stanford of – dichter bij huis – René <strong>van</strong> den<br />

Berg. Stuk voor stuk kerels die geheel volgens de in<br />

1920 door Charles Ponzi vastgestelde regels vers geld<br />

gebruikten om oude rentes te betalen. ‘ Want wij zijn<br />

altijd open en transparant geweest!’, zegt Klapwijk op<br />

het randje <strong>van</strong> razernij. Een willekeurige rondgang <strong>van</strong><br />

<strong>Quote</strong> levert echter een heel andere, schokkende con-<br />

Van Elswijk hun maandelijkse managementvergoeding<br />

<strong>van</strong> 25 duizend euro per persoon te betalen, bleeders in andere dossiers te stelpen en vooral ook<br />

om rente aan eerdere investeerders uit te keren. Klapwijk beweert dat dit voor niemand als een<br />

verrassing kan zijn gekomen. Hij stelt het iedereen uitdrukkelijk te hebben verteld, en anders hadden<br />

ze het zelf wel kunnen bedenken. ‘ Ons model is er volledig op geënt dat we alleen verdienen<br />

Pieter<br />

Lakeman<br />

beeld Brigitte Vincken, Martijn Steiner Lovisa<br />

DE DWARSVERBANDEN TUSSEN<br />

TRIMOTEUR EN LA PERLA<br />

‘Rond 2000 heb ik Geert Duizendstraal<br />

bij mijn maten geïntroduceerd.<br />

Vanaf dat moment kwam het regelmatig<br />

tot een deal. Dan zei Geert<br />

bijvoorbeeld: “Ik heb wat liquiditeit<br />

nodig, hebben jullie nog wat liggen?<br />

Ik heb hier bijvoorbeeld een flat, die<br />

staat in de verkoop voor 1,4 miljoen.<br />

Als ik die nu voor één miljoen aan<br />

jullie verkoop, dan delen we de winst”’,<br />

zegt Pieter Klapwijk. In 2001 komt<br />

Duizendstraal bij hem aan met een<br />

groot project in Spanje, Monte Mayor.<br />

Hij had 24 miljoen gulden nodig om<br />

dat volledig te verwerven. ‘Toen hebben<br />

we samen een case in elkaar<br />

gezet, waarbij we informal investors<br />

benaderden met deze leuke opportunity.<br />

Ze mochten meedoen, maar<br />

moesten ons dan ook geld lenen, zodat<br />

wij konden mee-investeren. Dat<br />

werd een eclatant succes. En sindsdien<br />

hebben we een gemeenschappelijke<br />

basis <strong>van</strong> informal investors.’<br />

‘OPLICHTER’<br />

Inmiddels is er <strong>van</strong> enig succes bij<br />

La Perla geen sprake meer. Het verkeert<br />

al sinds begin 2010 in surseance;<br />

tientallen investeerders, samen goed<br />

voor een schuld <strong>van</strong> zo’n tachtig<br />

miljoen euro, wachten met vrees op<br />

wat er komen gaat. Het doel <strong>van</strong> de<br />

bewindvoerder is hen in oktober een<br />

voorstel te kunnen doen. Op de achtergrond<br />

denkt Klapwijk met zijn<br />

vriend Duizendstraal mee, al wordt<br />

dat niet door iedereen op prijs<br />

gesteld. ‘Hij is heel creatief in het<br />

bedenken <strong>van</strong> bepaalde turnaroundoplossingen,<br />

maar er zitten altijd<br />

aannames over waarderingen in die<br />

niet kloppen.’ Inderdaad, waar hebben<br />

we dat eerder gehoord?<br />

Ondertussen speculeren de informals<br />

volop over de ware aard <strong>van</strong> Geert<br />

Duizendstraal. ‘Hij is een oplichter’,<br />

horen we <strong>van</strong> verschillende kanten.<br />

Mensen vinden het bijvoorbeeld<br />

merkwaardig dat hij in Groot-<br />

Brittannië een soort persoonlijk<br />

schuldsaneringstraject is gestart,<br />

maar wel firstclass de wereld over<br />

vliegt. ‘Nou ja,’ reageert Duizendstraal<br />

verbolgen, ‘ik krijg nogal eens<br />

een upgrade. Maar ik koop echt geen<br />

first- of businessclasstickets. Sterker<br />

nog, ik vlieg op mijn punten. Bovendien:<br />

laten ze blij zijn dat ik nog vlieg.<br />

Als ik thuis ga zitten, weten investeerders<br />

zeker dat ze hun geld niet<br />

krijgen. En dan die suggestie dat ik<br />

geld heb verstopt; wat een onzin!<br />

Er zijn genoeg mensen die ernaar<br />

gezocht hebben, maar die hebben er<br />

zelfs nooit een spoortje <strong>van</strong> gevonden.’<br />

Duizendstraal erkent nog wel<br />

onderwerp te zijn <strong>van</strong> een groot<br />

onderzoek <strong>van</strong> de Belastingdienst.<br />

Ook de Spaanse fiscus neemt zijn<br />

handelingen onder de loep en op<br />

verzoek <strong>van</strong> La Perla’s bewindvoerder<br />

Bart de Man is een forensisch onderzoek<br />

gestart naar al het geld dat via<br />

La Perla is gelopen.<br />

Daar zullen ook de ‘vele miljoenen’<br />

worden bekeken die tussen La Perla en<br />

Trimoteur heen en weer zijn geschoven,<br />

bewegingen waarvoor insiders<br />

vooralsnog geen logische verklaring<br />

zien. Volgens Klapwijk is er echter<br />

geen enkele reden tot verdenkingen.<br />

‘Er heeft een keer een kasrondje<br />

plaatsgehad, maar dat geld is keurig<br />

teruggekomen’, zegt de professor, die<br />

samen met zijn zakenpartners ook nog<br />

vele miljoenen <strong>van</strong> La Perla tegoed<br />

zegt te hebben. Hij zegt het onbewogen,<br />

Van Elswijk geeft toe ‘met wat<br />

meer emotie’ naar de samenwerking<br />

te kijken. ‘Maar je kunt het leven niet<br />

veranderen. En uiteindelijk hebben<br />

we met z’n allen de fout gemaakt door<br />

er “ja” tegen te zeggen.’<br />

Geer t<br />

Duizendstraal<br />

Ronald <strong>van</strong><br />

de Laar<br />

Erik de<br />

Zwart<br />

Charles<br />

Hollenkamp


SieMatic voegt iets nieuws toe<br />

aan de keuken: glamour<br />

Stijlvolle designkeukens waren er al, maar altijd zo ingetogen. De nieuwe SieMatic BeauxArts.02 serie is<br />

allesbehalve minimalistisch. Het zijn keukens voor wie maximaal wil genieten <strong>van</strong> een druk maar succesvol<br />

leven. Extrovert en uitbundig. Blinkend chroom en gepolijst staal. Spiegelende hoogglans lak. Kostbaar hout<br />

en steen. Fonkelende kroonluchters. Topdesigner Mick de Giulio uit Chicago heeft het beeld <strong>van</strong> de keuken<br />

spraakmakend bijgesteld. Luxe en comfort met een fl inke dosis American lifestyle. Maar dan wel ‘made in<br />

Germany’ want alleen SieMatic is in staat om het zo perfect te maken als Mick het heeft bedoeld. Enjoy!<br />

De nieuwe SieMatic BeauxArts.02 keukenserie<br />

op www.siematic.nl en bij uw SieMatic adviseur


095<br />

PoSTPiRamiDE<br />

clusie op. Hoewel we lang niet alle zeventig informal<br />

investors <strong>van</strong> Trimoteur hebben benaderd, vinden we<br />

al vijf investeerders bereid te verklaren dat ze uitsluitend<br />

en alleen zijn ingestapt omdat ze in de veronderstelling<br />

waren dat hun geld rechtstreeks bij Sandd<br />

terecht zou komen. ‘Dat is mij namelijk zo verteld.<br />

Anders had ik ook zeker niet meegedaan’, zegt bijvoorbeeld<br />

Ronald <strong>van</strong> de Laar. ‘De gedachte dat ik direct of<br />

indirect een lening aan enig andere entiteit dan Sandd<br />

zou hebben willen verstrekken, dan wel deze zou hebben<br />

verstrekt indien die lening voor andere doeleinden<br />

zou worden gebruikt, is absurd’, mailt een tweede bron.<br />

Waarna een derde vertelt: ‘De mannen <strong>van</strong> Trimoteur<br />

hebben ons doelbewust misleid en belazerd. Het zijn<br />

gewoon kleine Madoffjes.’<br />

Geëuthanaseerd<br />

Het duurt overigens tot 2009 voordat het kaartenhuis<br />

dat Klapwijk, Riemens en Van Elswijk bouwden, zichtbaar<br />

begint te wankelen. De in 2004 overgenomen<br />

drukkerijen <strong>van</strong> de Brouwer Groep zijn dan al over de<br />

kop geslagen, een etterende wond <strong>van</strong> twaalf miljoen<br />

euro achterlatend. En Trimoteurs vastgoedbedrijf is<br />

‘ De mannen<br />

<strong>van</strong> Trimoteur<br />

hebben ons<br />

doelbewust<br />

misleid en<br />

belazerd’<br />

geëuthanaseerd; ook dat avontuur heeft twaalf miljoen<br />

euro gekost. Weliswaar bestaat Custom Support nog,<br />

maar ook daarin zijn vele miljoenen verdwenen zonder<br />

dat er uitzicht is dat die er ooit nog uitkomen. Trimoteur<br />

rekent zelf op een verlies <strong>van</strong> dik acht miljoen.<br />

De enige substantiële activiteit die in 2009 resteert,<br />

is Sandd. Het postbedrijf is weliswaar overladen met<br />

schulden, maar de mannen dromen er<strong>van</strong> het voor de<br />

hoofdprijs te verkopen en alsnog hun zakken te vullen.<br />

In de tussentijd spuit het geld eruit. 2009 is afgesloten<br />

met een verlies <strong>van</strong> ruim zes miljoen euro. Volgens<br />

Klapwijk cum suis is dat enkel en alleen het gevolg <strong>van</strong><br />

het uitstellen <strong>van</strong> de liberalisering <strong>van</strong> de postmarkt<br />

en de prijzenslag die voormalig monopolist TNT Post<br />

inzette. ‘In een interne memo lazen we: “Zorg ervoor dat<br />

voor 2011 alle concurrentie dood is.”’ Daardoor lukte<br />

het niet Sandd vleugels te geven en de prestaties in lijn<br />

met de prognoses te zetten. Maar <strong>van</strong> luchtfietserij is<br />

absoluut geen sprake, zeggen ze. Want vergeet niet dat<br />

de Zwitserse zakenbank UBS in 2007 Sandd inschatte<br />

op 175 à 225 miljoen euro, dat het Franse La Poste later<br />

een bod <strong>van</strong> 150 miljoen euro deed, dat Deutsche Post<br />

Sandd voor een soortgelijk bedrag wilde inlijven en dat<br />

een deal met TNT Sandd zelfs waardeerde op een kleine<br />

tweehonderd miljoen.<br />

We mogen dus vooral niet de suggestie wekken dat<br />

investeerders ook nog eens met veel te rooskleurige voorspellingen werden gelokt.<br />

Op het eerste oor klinkt dat plausibel. Maar tijdens gesprekken met een reeks sleutelfiguren<br />

in en rond Sandd, die stuk voor stuk contractbreuk zouden plegen als ze zich<br />

in dit artikel bij naam zouden laten noemen, klinkt een heel ander verhaal. Ja, in maart<br />

2007 heeft UBS een rapportage uitgebracht waarin staat dat de waarde <strong>van</strong> Sandd<br />

misschien zelfs wel op 225 miljoen euro kan worden gesteld. Maar wat Klapwijk en<br />

consorten er niet bij vertellen is dat UBS niets anders is verzocht dan conclusies te<br />

trekken uit cijfers en prognoses die klakkeloos <strong>van</strong> Trimoteur werden overgenomen.


096<br />

Cijfers en prognoses die volgens onze bronnen volstrekt<br />

niet serieus te nemen zijn. ‘Of zou Pieter zijn studenten<br />

op Nyenrode soms leren dat sprookjes bestaan? Want<br />

zijn vooruitzichten waren volstrekt utopisch. Net als<br />

Trimoteurs weergave <strong>van</strong> de reeds gerealiseerde<br />

resultaten trouwens. Doordat bepaalde kosten bij<br />

andere vennootschappen werden weggeschreven,<br />

waren die in elk geval tot 2008 geflatteerd.’<br />

Ook het verhaal over het bod <strong>van</strong> het Franse La Poste<br />

even eenduidig anders dan de mannen <strong>van</strong> Trimoteur.<br />

Ja, er zijn verkennende gesprekken gevoerd, maar op<br />

topniveau bestond er in Duitsland geen enkele intentie<br />

om daadwerkelijk een koop te sluiten, laat staan een<br />

waarmee 150 miljoen euro is gemoeid.<br />

Het verhaal ten slotte dat TNT de intentie, ja, zelfs de<br />

afspraak had Sandd in het Europese postplatform EMN<br />

te voegen, maar dat de raad <strong>van</strong> commissarissen <strong>van</strong><br />

het Belgische postbedrijf uiteindelijk roet in het eten<br />

gooide, is volgens onze bronnen evenmin serieus te<br />

nemen. Niet alleen omdat mededingingsautoriteit NMA<br />

ongetwijfeld bezwaar had gemaakt, maar vooral ook<br />

omdat het plan binnen de hoogste echelons <strong>van</strong> Sandd<br />

niet eens was besproken, laat staan geaccordeerd. En<br />

het zijn niet alleen bronnen binnen Sandd zelf die zeggen<br />

dat Trimoteur een fata morgana presenteerde, ook<br />

een door hen in 2009 benaderde investeerder stelt dat<br />

hij een luchtkasteel kreeg voorgespiegeld. ‘Ze zeiden<br />

wordt genuanceerd. ‘Dat heeft inderdaad een brief geschreven waarin staat dat men bereid is<br />

Sandd voor 150 miljoen euro over te nemen. Die brief is op verzoek <strong>van</strong> Trimoteur opgesteld,<br />

want daarmee konden zij dan weer proberen nieuw geld op te halen. En belangrijker: het bod<br />

was met zoveel mitsen en maren omkleed dat je het niet serieus kon nemen. Sandd zat mijlenver<br />

af <strong>van</strong> alle doelen die moesten worden bereikt voordat die deal een feit zou zijn’, zegt een insider.<br />

Over de interesse <strong>van</strong> Deutsche Post verklaren de door <strong>Quote</strong> geraadpleegde bronnen al<br />

John Fentener<br />

<strong>van</strong> Vlissingen<br />

TRIMOTEURS TRACKRECORD<br />

GRADA Deze fabrikant <strong>van</strong> schoonmaakartikelen<br />

wordt in september<br />

1994 gekocht. De winst na de exit<br />

<strong>van</strong> Trimoteur in 1998 bedraagt<br />

7,2 miljoen euro.<br />

PORT SUPPORT In de havens <strong>van</strong><br />

Rotterdam en Antwerpen worden<br />

<strong>van</strong>af 1999 zeven cargodoors opgekocht.<br />

De achterliggende gedachte is<br />

om door bundeling <strong>van</strong> de backoffice<br />

de winstgevendheid te vergroten.<br />

Tegenwoordig heet het bedrijf Custom<br />

Support en verzorgt het de afwikkeling<br />

<strong>van</strong> douaneformaliteiten. Trimoteur<br />

heeft inmiddels dik acht miljoen<br />

euro afgeschreven.<br />

PHARMA BIO RESEARCH In slechts<br />

drie jaar tijd weet Trimoteur deze<br />

onderneming niet alleen <strong>van</strong> de<br />

ondergang te redden, maar ook zo<br />

op te poetsen dat die in 2002 voor<br />

negentig miljoen euro wordt verkocht<br />

aan het Britse private-equityhuis<br />

HG Capital. De winst <strong>van</strong> Trimoteur<br />

bedraagt 30,6 miljoen euro, minder<br />

dan waarop tijdens het sluiten <strong>van</strong><br />

de verkoopdeal was gerekend.<br />

LA PERLA In 2001 wordt op het<br />

project Monte Mayor twee miljoen<br />

euro winst geboekt, en ook andere<br />

investeringen, waaronder in een<br />

project op Antigua, zijn winstgevend.<br />

Op papier althans, want als het eind<br />

2008 op betalen aankomt, zegt<br />

Geert Duizendstraal al geen geld<br />

meer te hebben.<br />

TRIMOTEUR REAL ESTATE (TRES)<br />

In de wetenschap dat tien procent<br />

<strong>van</strong> de bouwkosten veroorzaakt<br />

wordt door fouten, bedenkt Henk<br />

Riemens een systeem waarbij<br />

gebouwd moet worden met een<br />

beperkt aantal ‘legosteentjes’. Er<br />

worden wel wat kleine projecten<br />

gedaan, maar het eerste grote<br />

project, waarbij op een Zuid-Frans<br />

resort honderden huisjes moeten<br />

komen, zal nooit doorgaan. Als het<br />

bedrijf in slaap wordt gebracht, is<br />

er 11,8 miljoen euro verlies.<br />

CGI/BROUWER GROEP Medio 2004<br />

wordt de Brouwer Groep gekocht. Dat<br />

bestaat dan uit zeventien bedrijven<br />

en heeft een omzet <strong>van</strong> 270 miljoen<br />

euro. Uiteindelijk leidt dit avontuur<br />

tot een verlies <strong>van</strong> 11,6 miljoen euro.<br />

Volgens de huidige topman <strong>van</strong> Roto<br />

Smeets De Boer, die in dienst <strong>van</strong><br />

Trimoteur dit appeltje zou schillen, is<br />

er onderschat hoeveel omzet er zou<br />

weglopen en hoe weerbarstig het was<br />

om mensen tijdens de reorganisatie te<br />

laten afvloeien.<br />

SANDD Met dit postbedrijf opent<br />

Trimoteur rond de eeuwwisseling de<br />

aanval op TNT Post. Hoewel Trimoteur<br />

inmiddels op afstand is gezet, rekent<br />

het op een positief resultaat.<br />

Bernard<br />

Madoff<br />

Allen<br />

Stanford<br />

René <strong>van</strong><br />

den Berg<br />

beeld HH, ANP


097<br />

POSTPIRAMIDE<br />

dat de tent sowieso vijftig miljoen waard was. En dat een exit <strong>van</strong> 150 miljoen binnen<br />

twee jaar hoogstwaarschijnlijk was. Dat bleek een bespottelijk verhaal. Na wat rekenwerk<br />

kwam ik uit op een waarde <strong>van</strong> hooguit zeven miljoen. En dan alleen met heel<br />

veel fantasie en goede wil. Ik keek dan echt door een roze bril, want feitelijk was de<br />

tent gewoon technisch failliet.’<br />

Met de billen bloot<br />

Als de drie oprichters <strong>van</strong> Trimoteur in de zomer <strong>van</strong> 2009 moeten erkennen dat ze<br />

er niet in slagen nieuw geld aan te trekken, moeten ze met de billen bloot. Ze kunnen<br />

de leningen <strong>van</strong> de banken niet meer afbetalen, laat<br />

staan aan hun torenhoge renteverplichtingen voldoen.<br />

Met de pet in de hand verschijnen ze in het Hilversumse<br />

hotel De Witte Bergen, waar de informals te horen<br />

krijgen hoe de zaken er werkelijk voor staan: niet best.<br />

Fortis Private Equity en NIB Capital hebben in april<br />

2008 hun aandelen voor een kleine elf miljoen euro<br />

verkocht aan <strong>Quote</strong> 500-lid Albert Hartog en investeerder<br />

Ben de Jonge (die dan ook toetreden tot de<br />

‘Ze zeiden dat<br />

Sandd sowieso<br />

vijftig miljoen<br />

waard was. Na<br />

wat rekenwerk<br />

kwam ik uit op<br />

hooguit zeven’<br />

raad <strong>van</strong> commissarissen), maar staan nog wel als<br />

schuldeiser in de boeken. Nu die leningen niet meer<br />

worden afbetaald, dreigen de betrokken financiële<br />

partijen de aandelen te verkopen die ze als onderpand<br />

hebben gekregen. Daarmee zou het door Klapwijk<br />

‘affreus’ genoemde scenario zich kunnen afspelen dat<br />

ze die aandelen voor een dusdanig laag bedrag dumpen<br />

Copyright © 2012 Husqvarna AB (publ). All rights reserved.<br />

De perfecte oplossing<br />

voor elk gazon.<br />

Automower ® 305.<br />

Voor gazons tot 500 m 2<br />

Automower ® 220AC.<br />

Voor gazons tot 1.800 m 2<br />

Automower ® 230ACX.<br />

Voor gazons tot 3.000 m 2<br />

Nieuw!<br />

Automower ® 265ACX.<br />

Voor gazons tot 5.500 m 2<br />

Automower ® Solar Hybride.<br />

Voor gazons tot 2.200 m 2 .<br />

Werkt op zonne-energie.<br />

Ovis aries. (“Schaap”)<br />

Voor gazons tot 10.000 m 2<br />

Al duizenden jaren laten schapen ons zien hoe je een gazon tot in de perfectie kunt verzorgen: continu in een willekeurig patroon blijven grazen…<br />

Met dit concept als basis heeft Husqvarna de Automower ® ontwikkeld, de originele en onbetwiste leider op het gebied <strong>van</strong> robot gazonmaaiers.<br />

Ontdek hoe u een perfect gazon kunt krijgen door helemaal niets te doen.<br />

www.husqvarna.nl


098<br />

dat hij, zijn maten en natuurlijk ook de informals met lege handen achterblijven.<br />

De informals weten niet wat ze horen. Verbijsterd zijn ze. Woest. Ook omdat sommigen,<br />

anders dan ze dachten, niet vooraan zaten in het treintje <strong>van</strong> schuldeisers, maar<br />

achterin. Bij latere bijeenkomsten, als het besef hoe ze zijn belazerd ten volle is doorgedrongen,<br />

hangt er zelfs fysieke dreiging in de lucht. Ze zijn het er al snel over eens<br />

dat Klapwijk, Riemens en Van Elswijk buitenspel moeten worden gezet. ‘De kanker<br />

moet eruit worden gesneden’, zo wordt gezegd. Op instigatie <strong>van</strong> een ziedende Ronald<br />

<strong>van</strong> de Laar, die vooral rijk is geworden doordat hij er een pesthekel aan heeft geld te<br />

verliezen, en zijn mede-<strong>Quote</strong> 500-leden <strong>Paul</strong> de Vries en Albert Hartog wordt een<br />

herstructureringsteam opgetuigd. In een reeks moeizame gesprekken<br />

– we leven dan al in 2010 – weet dat de institutionele<br />

schuldeisers, waaronder ook Rabobank, er<strong>van</strong> te overtuigen<br />

een substantieel deel <strong>van</strong> hun vorderingen af te schrijven. De<br />

leningen <strong>van</strong> de informals, bij elkaar 65 miljoen euro, worden<br />

op afstand geparkeerd. De vorderingen blijven in een stichting<br />

tot Sandd alsnog wordt verkocht. Van de Laar, Hartog, De Vries<br />

en nog wat kleinere investeerders fourneren bovendien nog<br />

eens veertien miljoen om Sandd eindelijk eens wat slagkracht te<br />

geven en het ‘voor de poorten <strong>van</strong> de hel weg te slepen’.<br />

Het reddingsplan lijkt te slagen. In 2011 weet Sandd op een<br />

omzet <strong>van</strong> 110 miljoen euro eindelijk een kleine operationele<br />

winst te boeken, en 2012 belooft helemaal een mooi jaar te<br />

worden waarin de ebitda zelfs rond de twintig miljoen moet<br />

uitkomen. Dat is vooral ook te danken aan de succesvolle integratie<br />

<strong>van</strong> Selektmail, de concurrent die in 2011 <strong>van</strong> Deutsche<br />

Post is overgenomen. Deze acquisitie haalt het verhaal <strong>van</strong><br />

Klapwijk en consorten onderuit dat hun prognoses <strong>van</strong>wege het<br />

uitstellen <strong>van</strong> de liberalisering <strong>van</strong> de postmarkt weliswaar een<br />

paar jaar later, maar niettemin exact bleken uit te komen. De<br />

mannen <strong>van</strong> Trimoteur hadden immers nooit rekening gehouden<br />

met de aanschaf <strong>van</strong> Selektmail. Wel klopt het dat Sandd inmiddels<br />

resultaten laat zien die in de buurt liggen <strong>van</strong> de vooruitzichten<br />

die Trimoteur altijd al schetste. En het bedrijf komt<br />

dus ook in de buurt <strong>van</strong> waardes die daar destijds aan werden<br />

gekoppeld door partijen als UBS. Natuurlijk moet het huidige<br />

management <strong>van</strong> Sandd laten zien dat de resultaten toekomstbestendig<br />

zijn. Als dat zo is, en een exit volgt, dan krijgen alle<br />

informals alsnog hun geld terug.<br />

Trust op Jersey<br />

Klapwijk, Riemens en Van Elswijk kijken ondertussen noodgedwongen<br />

op afstand toe hoe een en ander afloopt. Naar eigen<br />

zeggen kunnen zij slechts hopen dat er aan het eind <strong>van</strong> de rit<br />

ook nog wat munten hun kant op rollen. De kans is evenwel<br />

groot dat dat te laat komt en dat zij tegen die tijd allang persoonlijk<br />

failliet zijn verklaard. ‘Maar dat hoeft natuurlijk helemaal<br />

niet te betekenen dat ze geen geld meer hebben. Ze hebben<br />

in de loop der jaren echt wel wat buitenlandse spaarpotjes voor<br />

zichzelf gevuld, hoor’, wordt links en rechts gefluisterd. De<br />

mensen die deze geruchten verspreiden, wijzen bijvoorbeeld op<br />

de bij het Kadaster bekende gegevens <strong>van</strong> Wim <strong>van</strong> Elswijk. Op<br />

‘Ze hebben in de<br />

loop der jaren<br />

echt wel wat<br />

buitenlandse<br />

spaarpotjes<br />

voor zichzelf<br />

gevuld, hoor’<br />

zijn relatief bescheiden vastgoedportefeuille<br />

rust niet alleen een hypotheek <strong>van</strong> ING, maar<br />

ook een op Jersey gevestigd trustkantoor heeft<br />

hem het buitensporig hoge bedrag <strong>van</strong> zeven<br />

miljoen euro geleend.<br />

Klapwijk en Van Elswijk ontkennen, mede<br />

namens de in het buitenland verkerende<br />

Riemens, in alle toonaarden dat ze geld hebben<br />

weggesluisd. Die trust op Jersey is ooit opgericht<br />

<strong>van</strong>uit de gedachte dat de aandelen <strong>van</strong><br />

Trimoteur erin konden worden ondergebracht.<br />

En de enige keer dat er geld naartoe is gegaan,<br />

was in 2002, toen ze buiten de boeken <strong>van</strong><br />

Trimoteur om een vastgoedklappertje maakten,<br />

samen met La Perla. Dat geld is bovendien<br />

allang op, zeggen ze. ‘Verder hebben we zelf<br />

een volledig kasgeldoverzicht gemaakt. We<br />

hebben bovendien alle informals aangeboden<br />

dat ze de getallen die daarin staan mogen laten<br />

controleren. Dat aanbod is met een ruime<br />

meerderheid <strong>van</strong> stemmen afgeslagen, dus<br />

blijkbaar vertrouwen ze ons. En terecht, we<br />

hebben altijd integer gehandeld en dus niks te<br />

verbergen’, zegt Klapwijk. Van Elswijk bevestigt<br />

het met een hoofdknik. ‘Het is heel naar<br />

dat de Belastingdienst en ABN Amro op al<br />

onze bezittingen beslag hebben gelegd. Ook<br />

voor onze gezinnen. Het gaat in totaal om een<br />

bedrag <strong>van</strong> anderhalf miljoen euro. Geloof mij,<br />

als we ergens nog geld hadden, hadden we dat<br />

echt wel gesettled, hoor!’

Hooray! Your file is uploaded and ready to be published.

Saved successfully!

Ooh no, something went wrong!