1rYfYWt

gijsory

1rYfYWt

Alles over de

combinatie werk

en zorg

mei 2014

Tijdschrift - 1099 Brussel X BC 6433 - maandblad, verschijnt niet in JULI EN augustus - P 106 334 - Urbain Britsierslaan 5 - 1030 Brussel


Uw schoenenspecialist:

kleine en grote maten !

1000m 2 TOPMERKEN

www.

.com

YouthStyle: BjörnBorg LaCoste All-star

Jack&Jones Riverwoods LeCoqSportif

Vans Dc Gravis Asics Adidas BullBoxer

Nike Dr.Martens Timberland Maruti Cat

Keuze uit vele modellen en Kleuren !!

MensStyle: Hugo Boss Black & Orange

Floris Van Bommel VanGils TommyHilfiger

Replay Giorgio Riverwoods CycleurDeLuxe

Classic: VanBommel Ambiorix Lloyd Solidus

Timberland Australian Geox Sebago Scapa

Specials: Bugarri(+8cm) Clarks Ara Think!

Rockport(300gr) Mephisto FinnComfort

voor losse steunzolen

GirlsStyle: Timberland Brako Spm Jhay Hee

BjörnBorg Riverwoods Weekend TommyHilfiger

Dr.Martens FlyLondon TerreBleue ZapaNegra

Lady: PeterKaiser Gabor Mephisto Think! Ara

DanieleTucci Elnaturalista Geox Wolky Loints

KIDS: Rondinella Kipling Cks Birkenstock

LittleDavid Cks Geox Piedro Ricosta Vans

Dc BjörnBorg Pepino TerreBleue All-Star

Timberland LelliKelly Lowa Crocs

Stones and Bones: Talk&Play-Event: 30/4/14

VOLG WEGWIJZERS: Malderen - station

Met uitneembaar voetbed EN kleine/grote maten !

Durea Verhulst Ara Loints Softwaves Remonte

MephistoMobils Allrounder Rockport Romika Fidji

Helpen bij Rug-,Heup-,Voet-,en Spierklachten:

BrakoAnatomics Rieker Vabene Gabor Newdress MBT(+120p.) FINNAMIC by FinnComfort

Chroomvrij/arm: Think! MissClair Brako FinnComf. MEPHISTO(+120 mod.) the SANO technologie !!

Wolky Elnaturalista Vital FitFlop Birkenstock Ronny Walking/Running: Lowa(+500p.) Meindl Brooks

Diabetici: Varomed My+ClassicWalker Solidus Crocs Mephisto-Allrounder Rockport Asics Teva

WAARDEBON

EURIKA-SHOE BVBA

HANDELSSTRAAT 141

1840 LONDERZEEL

MALDEREN-STATION

TEL. (052) 33 30 01

e-mail: eurika@telenet.be

Open:

werkdagen van 9 tot 20 u.

zaterdags van 9 tot 19 u.

gesloten zon- en feestdagen.

Naam

Adres

€ 13

Bij aankoop van een paar schoenen vanaf € 93

en niet cumuleerbaar met andere kortingen.

ELKE DAG OPNIEUW: VELE NIEUWE EN TEVREDEN KLANTEN !!

Datum / /

Niet geldig tijdens de sperperiode.


Het

eerste woord

Femmaleden aan het woord over

hun combinatie van werk en zorg

Sandra

Marie-Louise

Sofie

Sandra Temmerman (35), getrouwd,

heeft drie kinderen en werkt voltijds

als accountmanager in een

communicatiebureau.

'Een goede combinatie van arbeid en

gezin lukt enkel als je sterk staat als

koppel. Wanneer je samen een goed

evenwicht vindt tussen werken,

samenwerken in het huishouden, vrije

tijd en tijd voor jezelf, dan lukt dat goed.

Niet alles moet perfect zijn!'

Marie-Louise Robberechts (60),

alleenstaand, heeft één zoon (39) en

werkt voltijds als bediende.

'Ik vind het belangrijk om niet te blijven

stilstaan in het leven en vooruit te

kijken, zeker wanneer je ouders ouder

worden. Want zorgen voor je ouders is

zwaarder dan je kinderen

grootbrengen. Gelukkig krijgen we hulp

van een thuiszorgdienst.'

Sofie Goorden (31), getrouwd en werkt

voltijds als bediende. Ze heeft twee

kinderen van 5 en 9, waarvan één

kindje met autisme.

'Mijn grootste tip? Plannen! Wanneer je

op voorhand weet wat je gaat koken en

alle boodschappen al in het weekend

doet, dan is het in de week al veel

rustiger. Je moet vooral ook goed voor

jezelf zorgen en kleine momentjes voor

jezelf inlassen. Daarom ben ik heel

actief binnen Femma, dat vind ik heel

erg belangrijk!'

Greta

Greta Cherrettée (46), getrouwd en werkt voltijds als

schoonmaakster. Haar kinderen van 22 en 20 zijn

het huis al uit.

'Doordat ik heel vroeg begin te werken, ben ik al om 13u thuis. Ik

heb dus heel veel tijd om naast mijn werk ook al mijn huishoudelijke

taken te doen. In het weekend ga ik bij mijn dochter schoonmaken.

Mijn werk is dus heel goed combineerbaar met mijn gezin!'

R'Himo

R'Himo Assecoum (50),

getrouwd en werkt deeltijds als

groepsbegeleider bij Femma.

Ze heeft drie kinderen.

‘De combinatie van werk en het

gezinsleven is niet altijd

makkelijk geweest voor mij. Vooral

toen de kinderen klein waren en ik

naast mijn job nog studeerde om mijn

bachelor diploma te halen! Gelukkig

hielp mijn man mee in het huishouden.

Anders was het niet gelukt.’

3


inhoud

mei

Het afgelopen jaar maakten

wij de oefening om een wereld

te verbeelden waarin we onze

kinderen willen grootbrengen.

22

colofon

2

Redactieadres: Femma vzw | Femma | Urbain Britsierslaan 5 | 1030 Brussel | Tel. 02 246 51 11 | E-mail: redactie@femma.be

Verantwoordelijke uitgever: Eva Brumagne | Femma vzw |

Urbain Britsierslaan 5 | 1030 Brussel

Hoofdredactie: Lobke Gielkens en Jade Yorks

Corrector: Kries Claeys en Bob Daelemans

Administratie: Gerda Notebaert

Reclameregie: Publicarto nv | Sylvain Van Der Guchtlaan 24 | 9300 Aalst Tel. 053 82 60 80 | Fax 053 82 60 90

Vormgeving: Gevaert Graphics | Zwevezele

Druk: Corelio Printing | Erpe-Mere

Femma is het magazine van Femma vzw, verschijnt tien keer per jaar en wordt bezorgd aan alle Femmaleden.

Lidgeld: 30 euro

Coverillustratie: Hilde Groven

Algemene inlichtingen Femma vzw: tel. 02 246 51 11

of femma@femma.be - www.femma.be

Femma is niet verantwoordelijk voor de inhoud van de advertenties.

Abonnementen:

Anita Monsieur | Tel. 02 246 51 21 of mail naar anita.monsieur@femma.be

4


Welke wereld willen wij onze (klein)kinderen

bieden?, vroegen wij ons het afgelopen jaar af.

Een wereld die respect heeft voor werk maar

die ook veel meer ruimte biedt voor zorg, voor

vrienden en familie, voor vrijwilligerswerk en

burgerschap. In dit nummer lees je hoe zo’n

wereld er voor Femma uitziet. Met de

verkiezingen van 25 mei in het vooruitzicht

hopen we vele politici maar ook kiezers met

ons verhaal te inspireren. Wil je het volledige

dossier lezen? Dat kan! Je vindt het op

www.femma.be.’

‘Mijn gezellige werkplek thuis.’

42

Werken en zorgen

3 Het eerste woord

6 De wereld van super koppel Staf en Joke: ‘Zorg voor de

kinderen en het huishouden? Wij doen het allemaal samen!’

14 Culinair: Koken in 15 minuten met Jamie Oliver

17 Culinair: Femmamadammen over hun snelle kookkunsten

18 Wie zorgt het meest? De resultaten van onze enquête

Combinatie Arbeid en Zorg.

22 Femma’s toekomstverhaal

In deze wereld willen wij onze kinderen grootbrengen

27 Door de generaties heen

30 Interview Feministe Asha ten Broeke

over gelijkenissen tussen mannen en vrouwen

33 Zelfgemaakt Maak kunst van je agendadrukte!

36 Interview Peggy en Sofie over hun zorgtaken

42 Fotoreportage Zo werken we bij Femma

44 Interview Femmapersoneelsdirecteur Bieke Verhoelst

over het nieuwe werken bij Femma

48 Interview Combineren in je eentje.

Alleenstaande moeder Katrien over lastige keuzes

54 Interview Kinderopvang zoals het hoort.

Felies-directeur Elke Verdoodt legt uit.

58 Reportage Iedereen 4/5.

Op bezoek bij communicatiebedrijf Jusbox

Nog meer in Femma

12 Kortgeknipt

40 Femmaverhalen Vier femmaleden over

hun pelgrimstocht door Israël

47 Rustpunt

51 Column Garantie

52 Vraag het aan Femma Op hoeveel maanden

ouderschapsverlof heb ik recht?

62 Uit in Vlaanderen

64 Femmavrouwenreizen: Lekker loslaten in New York

66 Spel We maken er een Droedelpotje van

67 Het Laatste woord is aan medevoorzitster Chris Linsen

67 Koop een Femmapas!

MEI 2014 | FEMMA | 5


deWereldVan

Tekst ilse de vooght Foto’s sarah van der elsken

6

| FEMMA | MEI 2014


Staf en Joke

doen het

samen

‘Bij ons is het niet de vrouw

die wast, strijkt en poetst’

Zij het poetsen en het strijken, hij de tuin en de auto. Zij de poepluiers, hij de speeltuin.

Hij voltijds betaald, zij een deeltijdse job. Eerlijk verdeeld? Nee, maar wel het patroon in

vele huishoudens. Joke en Staf organiseren hun wereld anders. Staf huisvadert en werkt

halftijds, Joke werkt vier vijfde. De huishoudelijke klussen zijn eerlijk verdeeld, ook de

saaie! En de kinderen? ‘Samen, inclusief de poepluiers’ klinkt het eensgezind.

MEI 2014 | FEMMA | 7


Mannen zijn steeds meer betrokken bij de opvoeding van de

kinderen en het huishouden. Maar van een trendbreuk

-zijnde een gelijke verdeling over de seksen- is nog geen

sprake. Bijna driekwart (74%) van het ouderschapsverlof

wordt opgenomen door vrouwen. Vrouwen spenderen

gemiddeld 9u55 meer per week aan huishoudelijke taken

en 1u47 meer aan kinderzorg en opvoeding.

Mannen en vrouwen verschillen niet alleen in het aantal

taken dat ze opnemen, maar ook in het soort taken.

Tuinieren, de auto wassen en klussen zijn typisch taken die

mannen opnemen, terwijl afwassen, schoonmaken, wassen

en strijken voor de rekening van de vrouwen zijn.

Boodschappen doen en administratieve taken verdelen ze

dan weer min of meer gelijk.

Mannen kiezen vooral taken die flexibel in te plannen zijn,

bijvoorbeeld in het weekend of na de werkuren. Vrouwen

voeren de routine taken uit die op geregelde tijdstippen

moeten gebeuren. Onderzoek toont ook aan dat in 80% van

de gevallen, de taken die hoofdzakelijk door vrouwen worden

uitgevoerd, uit plichtsbesef of uit noodzaak worden

uitgevoerd. Taken die mannen meestal uitvoeren, zoals

tuinieren, gebeuren in 60% van de gevallen uit plezier.

Staf en Joke, jullie passen niet in het doorsneeplaatje.

Hoe organiseren jullie de zorg voor de

kinderen?

Staf: ‘Bij de geboorte van ons eerste kind vulde Joke

haar moederschapsverlof meteen aan met ouderschapsverlof.

De 10 dagen vaderschapsverlof die ik

kreeg, vond ik ondermaats. Ik besliste om ouderschapsverlof

te nemen toen Joke terug moest gaan

werken. Daarna ging ik vier vijfde werken. Bij ons

tweede kind deden we hetzelfde: Joke nam moederschaps-

en ouderschapsverlof op, en ik startte

mijn ouderschapsverlof als Joke terug moest gaan

werken. Daarna schroefde ik mijn vier vijfde terug

naar een halftijdse baan, met tijdskrediet. En volgend

jaar, wanneer mijn tijdskrediet op is, ga ik

terug vier vijfde werken. Ik wilde dit echt. Ik wil bij

mijn kinderen zijn, waarom heb je ze anders?’

Joke: ‘Ze vonden het op het werk wel speciaal dat

jij het ging doen, hé Staf. Zorgen voor de kinderen

associeerden ze niet direct met papa’s. Ik was er

wel blij mee. Het was voor mij minder pijnlijk om

terug te gaan werken omdat ik wist dat onze kinderen

in goede handen waren. Maar mijn weken

8

| FEMMA | MEI 2014


waren van die stramienweken. ‘s Morgens vroeg

opstaan, ‘s avonds om half zeven thuis van het

werk en een uur later de kinderen in bed.

Vervolgens het weekend en dan begon het weer

opnieuw. Dat stak mij gigantisch tegen. Ik zag de

kindjes niet. Om ze toch minstens een paar keer

per week iets langer dan twee uur per dag te zien,

koos ik ervoor om vier vijfde te werken.’

Heeft die beslissing om minder te gaan werken,

gevolgen gehad voor jullie carrière?

Joke: ‘Ik moet soms passen voor interessante projecten

omdat ze er echt niet bij kunnen.’

Staf: ‘Ik maakte deel uit van een managementteam

van drie mensen en ik werkte 120%. Met de kinderen

in aantocht heb ik die functie opgegeven.

Sindsdien werk ik als senior-projectleider. Het

interesseerde me echt niet meer, dat harde werken.’

En die functie vier vijfde houden, kon niet?

Staf: ‘Nee, dat was echt onmogelijk. Zelfs toen ik

halftijds wilde gaan werken als senior-projectleider,

stelden collega’s zich de vraag of dat wel kon

in die functie. Ik had evenwel het geluk dat een

oudere collega diezelfde functie uitvoert in een

landingsbaan, dus ook halftijds. Als dat voor haar

kon en normaal is, dan moest dat voor mij toch ook

kunnen? Met dit verschil dat het voor mij tijdelijk is

en dat ik over een jaar terug 80 procent ga werken.

Voltijds werk ik niet meer, daar overbruggen we de

schoolvakanties niet mee.’

Kregen jullie reacties op jullie keuze om te minderen

met werken?

Joke: ‘Over mijn keuze om te minderen, maakte

onze omgeving geen opmerkingen. Bij vrouwen is

minderen met werken aanvaard. Maar over Staf

zijn beslissing om halftijds te gaan werken kwam

wel eens de opmerking ‘Amai die heeft dat goed

bekeken, mag die dat van u?’

Staf: ‘Ja, er zijn er die denken dat ik ga fietsen of

vissen in plaats van het huishouden te doen en

voor de kinderen te zorgen.’

Joke: ‘ Ze denken dat hij halftijds vakantie heeft en

zich amuseert.’

’Voltijds werk ik niet

meer, daar

overbruggen we de

schoolvakanties niet

mee’

De kinderzorg delen jullie alvast samen, maar

hoe zit het met de huishoudelijke klussen?

Joke: ‘Wij hebben geen typische taakverdeling

waarbij de vrouw wast, strijkt en poetst en de man

de auto wast en voor de tuin zorgt. Staf doet eigenlijk

alles. We zijn begonnen met een strikte taakverdeling,

maar wel een realistische, in verhouding

tot wie er het meeste thuis is. Ondertussen

zijn die afspraken wat verwaterd, tot grote spijt

van Staf. Staf organiseert graag en goed. Hij

maakte excelbladen waarin precies stond wie

welke klussen wanneer moest doen. Staf doet het

meest in huis omdat hij vaker thuis is. Ik haal de

kindjes maandag en dinsdag op en kook die dagen

ook. Staf doet hetzelfde woensdag, donderdag en

vrijdag. Strijken doen we niet, wel de was en de

plooi.’

Staf: ‘We kopen bewust kleren die we niet hoeven

te strijken.’

Joke: ‘Dat wil zeggen met genoeg polyester in.’

Staf: ‘En we hangen onze was goed op.’

Joke: ‘Ik doe wat ik moet doen maar Staf houdt ook

nog eens bij wat we gedaan hebben.’

Staf: ‘Ja en dan merken we dat Joke toch wel nonchalanter

met de taakverdeling omgaat dan ik. Met

een weekend koken, bedoelt Joke soms een weekend

naar de chinees en de frituur gaan!’

MEI 2014 | FEMMA | 9


Staf, hoe komt het dat jij het evident vindt om het

huishouden mee te runnen?

Staf: ‘Mijn moeder werd zwaar ziek toen ik 15 jaar

was. Mijn vader deed vanaf dan het huishouden. Ik

heb het thuis dus wel gezien. En later, toen ik studeerde

en op kot ging, deed ik ook alles zelf.’

Joke: ‘Toen ik hem leerde kennen, kon hij alles al.’

Wat betekende het financieel voor jullie om minder

te gaan werken?

Joke: ‘We kopen bewuster.’

Staf: ‘Toen ik overschakelde naar halftijds, was het

echt wel aanpassen. We verloren een flink stuk

inkomsten maar we zijn het snel gewoon geworden

om het met minder te doen.’

Joke: ‘Vroeger laadden we onze winkelkar vol zonder

na te denken. Nu letten we wel op wat we

kopen.’

Staf: ‘Nu hebben we ook een compostvat. Vroeger

smeten we het groenafval weg. Een vuilzak per

week. Een compostvat is ecologisch en spaart ons

een vuilzak uit.’

’Toen ik overschakelde naar halftijds, was het

Joke: ‘Die ingrepen

echt wel aanpassen. We verloren een flink stuk

doen ons geen zeer.

inkomsten maar we zijn het snel gewoon

We smeten vroeger

geworden om het met minder te doen’ het geld ook niet buiten.

Alles kan doorgaan,

vakanties, eens uit eten gaan…’

Staf: ‘Maar we gaan wel iets anders op vakantie.

We huren bijvoorbeeld een huisje en stellen een

dure rondreis uit.

Betekent meer thuis zijn, ook meer tijd om te

koken en milieubewuster te leven?

Staf: ‘Voor ons wel. Wij nemen inderdaad onze tijd

en koken doorgaans met verse producten. En

zowat onze ganse stadstuin is een moestuin

geworden. Toen ik vier vijfde werkte, was vrijdag

mijn tuinwerkdag.’

Joke: ‘En omdat we meer thuis zijn, hebben we ons

een tijdje geleden ook ingekocht in de oogst van een

bioboer in een naburige gemeente. Op vrijdag haalden

we dan onze groenten met de fiets op. Een fijne

trip. We stopten ermee toen ons tweede kindje

kwam en zijn middagdutje moest doen, maar we

zijn van plan om terug in zo’n initiatief te stappen.’

En hollen jullie jezelf minder voorbij?

Joke: ‘Nee, maar dat komt omdat we momenteel

allebei op het werk in een piekperiode zitten en

overuren kloppen.’

Staf: ‘We lopen van ons werk naar de kinderen en

omgekeerd. Het is een estafetterace. We geven het

stokje thuis aan elkaar door.’

Joke: ‘Het is druk omdat het piekt op het werk

maar ook omdat onze kinderen, met 6 en 3 jaar,

nog klein zijn en omdat we geen opvangnetwerk

dichtbij hebben.’

Staf: ‘We hebben één nonkel in de buurt. Voor de

rest woont iedereen ver. En onze families zijn klein.

Mijn vader komt eens in de veertien dagen onze

kinderen van school halen. Hij vertrekt daarvoor

om 14 uur en is pas om 19 uur terug thuis. Zelfs

met minder werken, blijft het druk en in zo’n piekperiode

op het werk, gebeurt veel pas in het weekend:

poetsen, wassen, strijken, boodschappen

doen,…’

Keren jullie ooit terug naar een voltijdse baan?

Joke: ‘Ik weet het niet. Ik werk eigenlijk voltijds in

vier vijfde. Maar wat ik te veel doe, kan ik wel recupereren.’

Staf: ‘Voltijds niet meer. Op mijn werk is het een

uitzondering. Slechts zes van de 22 werknemers

werken voltijds. Twee van die zes hebben geen

kinderen. De rest combineert werken met de zorg

voor kinderen en voor ouders. In mijn werkcultuur

is een vier vijfde gewoon. Desondanks ben ik er

momenteel wel de enige man met kinderen die

deeltijds werkt.’

Leestip

Hoeveel is genoeg?

Geld en het verlangen naar een goed leven.

Robert & Edward Skidelsky

10

| FEMMA | MEI 2014


InspIratIedagen

van donderdag 1 mei tot en met maandag 12 mei

WIN

BBQ

een

van Boretti

gratIs * vaatwas

twv € 1500,-

&

10% kortIng op

keukenelementen

kOffIEDEGustAtIE

MEt DOvy-WAfEls

Zondag 4 mei

Zaterdag 10 mei

Zondag 18 mei

telkens van 14u - 18u

Open op zondag

gesloten op woensdag

www.dovy.be

Wij maken

úw keuken!

OPEN OP DONDERDAG 1 MEI

Aalst │ Doornik │ Grimbergen │ Hasselt │ Herent │ Ieper │ Maasmechelen │ Maldegem │ Mechelen │ Oostakker │

Roeselare │ Schoten │ Sint-Niklaas │ Sint-Genesius-Rode │ Turnhout │ Waregem │ Zuienkerke

* Actie geldig van 1/05/2014 tot en met 31/05/2014. Voorwaarden -> vraag er naar in één van onze toonzalen. Actie niet cumuleerbaar met andere acties ** Richtprijs = Inclusief levering & plaatsing, excl. toestellen, excl. BTW en met laminaten werkblad.


kOrtgeknipt

Leuke

Mamamarkt

Kom de dag vóór moederdag naar de Leuke

Mamamarkt! Op deze gezellige en trendy pop-up

markt vind je leuke (web)winkels, handgemaakte

spulletjes en leuke mama’s die tweedehandskleertjes

en hebbedingen verkopen.

De Leuke Mamamarkt vindt plaats op 10 mei in

zaal 't Centrum Breendonk! Meer informatie vind

je op www.leukewereld.blogspot.com

Meer mamaverhalen

vind je ook

in de volgende

editie van jouw

Femmamagazine.

Die staat in het

teken van mama’s

en oma’s!

Ecotip

Het STOP-principe

Pas dit regeltje ook toe voor

je gezinsverplaatsingen.

Misschien ga je zelfs sneller

vooruit dan als je met de

auto in de file staat.

Al gehoord van het STOP-principe? Het is een handig

trucje om je mobiliteit duurzamer te maken.

S = Stappen

T = Trappen

O = Openbaar vervoer

P = Privaat vervoer

Pas als de eerste drie alternatieven onmogelijk zijn,

is het gebruik van de auto te verantwoorden. De

bedoeling is om de baan vrij te maken voor de zachte

weggebruikers ten nadele van het privévervoer,

de auto dus. Op meer en meer

plaatsen (steden en gemeenten, universiteiten…)

wordt dit principe als leidraad

voor mobiliteit gebruikt.

Gefeliciteerd!

Wij feliciteren 21 winnaars die onze enquête Combinatie Arbeid en Zorg

invulden.

Winnaars Felies

Zij én hun onthaalouder krijgen een bon van 50 euro voor

Dreamland:

✤ Najate Hamou, Aartselaar en Onthaalouder:

Yasmina Bouziane, Hoboken

✤ Jene Verschuere, Kruishoutem en Onthaalouder:

Marleen Dewever, Kruishoutem

✤ Sofie Cuypers, Tessenderlo en Onthaalouder:

’t Letterbergske, Tessenderlo

✤ Joyce de Schepper, Nieuwpoort en Onthaalouder:

Cindy T’Jaeckx, Nieuwpoort

✤ An Willems, Zemst en Onthaalouder: Dominique Thumas, Vilvoorde

Zij krijgen een Colruytbon van 50 euro

✤ Hilde Oris, Bilzen

✤ Anja Luyten, Herk-de-Stad

✤ Nancy Fobe, Hamme

✤ Hilde Verstappen, Dendermonde

✤ Lien Van Steenbrugge, Avelgem

✤ Debby Denorme, Ingelmunster

✤ Anne Sterkmans, Wezembeek-Oppem

✤ Anneliese Demeulenaere, Meise

✤ Nadine Pauwels, Brasschaat

✤ Mireille Boudewijns, Deurne

Riet van de Walle deelde onze enquête via Facebook.

Ook zij krijgt een Colruytbon van 50 euro.

12

| FEMMA | MEI 2014

Werkdag

van zes uur?

Zweden

probeert

het uit!

Ambtenaren van de Zweedse stad

Göteborg werken binnenkort maar

zes uur per dag in plaats van hun

gebruikelijke zeven uur. Ze behouden

bovendien hun volledige loon!

Het stadsbestuur experimenteert

met een nieuwe indeling van de

arbeidsuren om meer jobs te creëren en het

ziekteverzuim terug te dringen. Bovendien

hoopt Göteborg op deze manier geld te besparen

door de efficiëntie op de werkvloer te

verhogen.

Om het verschil te kunnen vaststellen, wordt

de test uitgevoerd op twee departementen.

De ene groep zal zes uur werken, de andere

de gebruikelijke zeven.

Nadien worden beide groepen vergeleken om

te zien of de groep van zes uur minder snel

ziek wordt en zich fitter voelt na een werkdag.

Een eerdere test in een autofabriek leverde

alvast hoopvolle resultaten op, liet viceburgemeester

Mats Pilhem weten.


Duitsland worstelt

met der en die

Me-Time

Wij willen allemaal zó graag die mooie, hartelijke,

vrolijke, goed georganiseerde, slanke,

sportieve, slimme moeder, dochter, vrouw,

vriendin zijn... en dus lopen we rond als

gefrustreerde Duracellkonijntjes. Heb jij ook

het gevoel nooit meer aan jezelf toe te komen?

Dan brengt dit boek fantastisch nieuws: it’s

ME-TIME!

Gezondheidscoach Martine Prenen schreef

hét ultieme survivalboek voor drukbezette

vrouwen, met handige tips & tricks, lekkere

receptjes en gouden do’s en don’ts die ervoor

zorgen dat je in no time weer kunt lachen,

dansen, huppelen en léven.

Wij bij Femma zijn vooral fan van het bijgevoegde

stappenplan: hoe leer ik anderen dat

de vaatwasser niet bijt! En dankzij haar tips

voor een eenvoudig huishouden, waarbij ieder

lid van het gezin zijn taken heeft, loopt jullie

huishouden als een trein.

Me-Time – Martine Prenen, uitgegeven bij

LANNOO – EAN 9789401413770 – 24,99 €

Z

Ben jij al eens gaan neuzen naar

www.femma.be/zingeving? Je vindt er alle

info over onze hulde aan ‘roze blikken’.

Zette jij jouw roze blik al op? Dat kan nog

steeds! Scrol op onze nieuwe Z-pagina zeker

ook eens naar het blokje ‘inspiratie’ en

ontdek er een schat aan inspirerende quotes,

gedichten, teksten en verhalen!

Officiële communicatie moet voortaan geslachtsneutraal. Daarom gaan

steeds meer stemmen op om der en die af te schaffen. Leerkrachten wordt

bijvoorbeeld aangeraden om niet langer ‘Studenten’, ‘Studentinnen’ of

‘Student(inn)en’ te gebruiken, maar bijvoorbeeld ‘Studierende’, wat je kan

vertalen als ‘studerenden’ of ‘zij die studeren’. Angela Merkel zal in het vervolg

dan geen Bundeskanzlerin zijn, maar de neutrale titel Bundskanzler

krijgen.

Promotieprijs

€14

ipv € 18

Kilootje

minder

De samenleving evolueert snel. Femma kijkt verwonderd,

soms bewonderend of verontwaardigd

naar wat er om ons heen gebeurt. Zo krijgt onze

visie vorm. We delen onze inzichten graag om

onszelf uit te dagen en anderen te inspireren en

te mobiliseren.

Met een lijvig rapport vatten we een aantal trends

en geven we aan hoe wij ermee aan de slag gaan.

We hopen dat ook het ruimere middenveld en het

beleid zich aangesproken voelen.

Het volledige trendrapport vind je op

www.femma.be/trendrapport

Veel leesplezier!

Boek van

de maand

Kilootje minder is een unieke en praktische gids,

opgebouwd rond drie pijlers: voeding, beweging

en caloriecontrole.

Je vindt er lekkere, gezonde en lijnvriendelijke

recepten in, aangevuld met beweegtips en praktische

oefeningen. Veel meer dus dan wat je van

een gewoon kookboek verwacht.

Mis dit aanbod niet en surf snel naar onze website www.femma.be

Klik rechtsboven op Femma Boetiek en bestel dit boek met de

code mei14

Femma’s trendrapport

MEI 2014 | FEMMA | 13


culiNair

Koken in

15 minuten

Doordeweeks is uitgebreid tafelen geen optie. Je komt laat thuis van je werk, hebt een

slaperig kind rond je hangen en je maag geeft te kennen dat er snel een (heerlijke) maaltijd

op tafel moet komen. De oplossing van deze huishoudelijke chaos? Snel en efficiënt koken.

De Britse televisiekok Jamie Oliver biedt uitkomst met zijn boek Jamie in 15 minuten.

14

| FEMMA | MEI 2014


©2013 Jamie Oliver Limited Photography: David Loftus

Sissende kipfajita’s

Gegrilde paprika, salsa, rijst & bonen

Ingrediënten bij de hand

Waterkoker klaar

Blender

Grillpan, op hoog vuur

Middelgrote koekenpan, op matig hoog vuur

Grote pan, op matig vuur

VOOR 4 PERSONEN | 610 CAL.

Salsa

1 gedroogde chipotle- of anchopeper

2 lente-uitjes

1 grote rijpe tomaat

½ bosje verse koriander

1 verse rode Spaanse peper

2 limoenen

2 theelepels balsamicoazijn

1 eetlepel zoutarme sojasaus

Fajita’s

2 paprika’s, verschillende kleuren

1 rode ui

2 kipfilets van 200 g elk, zonder vel

1 volle theelepel gerookt zoet paprikapoeder, plus extra voor erbij

olijfolie

Rijst & bonen

1 blik van 400 g gemengde bonen

½ theelepel komijnzaad

1 verse rode Spaanse peper

1 pak van 250 g gekookte bruine rijst

1 citroen

Daarbijj

4 volkorentortilla’s

4 eetlepels magere yoghurt

20 g feta

Verkruimel de gedroogde peper in de blender en

giet er voldoende water bij om ze te laten wellen.

Maak de lente-uitjes schoon en doe ze met de

tomaat, de steeltjes van de koriander, de verse

Spaanse peper, het sap van 1 limoen, de balsamicoazijn

en de sojasaus in de blender.

Doe het deksel op de beker en laat hem even zo

staan. Snijd de steeltjes van de paprika’s en verwijder

de zaadjes, scheur ze in stukjes en leg ze

in de grillpan.

Pel de rode ui, snijd hem in vieren, doe de partjes

bij de stukjes paprika in de pan, strooi er een snuf

peper en zout op en schroei ze rondom.

Leg de kipfilets op een groot stuk bakpapier en

hussel ze met peper, zout en het paprikapoeder

door elkaar. Vouw het papier over de filets heen

en sla ze plat met een deegroller tot een dikte van

1,5 cm.

Leg ze met 1 eetlepel olie in de koekenpan, keer

ze na 3 tot 4 minuten om en bak ze goudbruin en

gaar. Laat de bonen uitlekken, spoel ze af en doe

ze met 1 eetlepel olie, het komijnzaad en de hele

Spaanse peper in de grote pan. Schep ze een paar

minuten geregeld om tot de bonen een krokant

velletje hebben.

Pureer alles in de blender tot een glad geheel en

schenk het in een serveerschaaltje. Roer de rijst

en het sap van 1 citroen door de bonen en warm

ze goed op. Schep de gegrilde groenten op een

plank en warm de tortilla’s op in de grillpan.

Snijd de kip in reepjes en serveer ze bij de gegrilde

groenten, de rijst en bonen, de tortilla’s en

partjes limoen. Schep wat klodders yoghurt over

de groenten en bestrooi de hele boel met de verkruimelde

feta en blaadjes koriander.

Jamie in 15 minuten van Jamie Oliver,

Kosmos Uitgevers

MEI 2014 | FEMMA | 15


©2013 Jamie Oliver Limited Photography: David Loftus

Ingrediënten bij de hand

Waterkoker klaar

Oven op 130 °C/ Gasovenstand 1/2

Kleine pan met deksel, op hoog vuur

Grote koekenpan, op hoog vuur

Keukenmachine (met standaardmes)

VOOR 4 PERSONEN | 665 CAL. ONEN | 665 CAL.

Broodjes

4 zachte volkorenbolletjes

4 grote (gehalveerde) of 8 kleine platvisfilets (ongeveer 480 g in

totaal), zoals schol, tongschar, bot of schar, zonder vel en

graten

1 snufje cayennepeper

½ mok bloem

olijfolie

25 g Parmezaanse kaas

1 bakje tuinkers

1 citroen

Erwten

1 middelgrote aardappel

500 g diepvriesdoperwten

½ bosje verse munt

Saus

6 cornichons

De beste broodjes vis

1 eetlepel kappertjes

1 kropje littlegemsla

250 g magere yoghurt

¼ bosje verse bladpeterselie

1 citroen

Erwtenpuree & tartaarsaus

Ingrediënten bij de hand

Waterkoker klaar

Oven op 130 °C/ Gasovenstand 1/2

Kleine pan met deksel, op hoog vuur

Grote koekenpan, op hoog vuur

Keukenmachine (met standaardmes)

VOOR 4 PERSONEN | 665 CAL. Broodjes

4 zachte volkorenbolletjes

4 grote (gehalveerde) of 8 kleine

platvisfilets (ongeveer 480 g in totaal),

zoals schol, tongschar, bot of schar,

zonder vel en graten

1 snufje cayennepeper

½ mok bloem

olijfolie

25 g Parmezaanse kaas

1 bakje tuinkers

1 citroen

Erwten

1 middelgrote aardappel

500 g diepvriesdoperwten

½ bosje verse munt

Saus

6 cornichons

1 eetlepel kappertjes

1 kropje littlegemsla

250 g magere yoghurt

¼ bosje verse bladpeterselie

1 citroen

Leg de broodjes in de oven.Snijd de aardappel in 0,5 cm dikke plakjes,

doe die in de kleine pan, giet er voldoende kokend water bij om ze

onder te zetten, leg de deksel op de pan en breng aan de kook. Leg de

visfilets op een groot stuk bakpapier, kruid ze met peper, zout en cayennepeper

en geef ze een jasje van bloem

Leg de filets met 2 eetlepels olie in de koekenpan. Bak de filets goudbruin

en rasp er als je ze omgekeerd hebt de Parmezaanse kaas over.

Doe de doperwten bij de aardappelschijfjes in de pan, trek de blaadjes

van het bosje munt, doe ze erbij en leg de deksel terug

Doe de cornichons, kappertjes, sla en yoghurt in de keukenmachine.

Breek de bovenste helft van het bosje peterselie en doe het in de

machine, pers er de citroen boven uit, hak alles door elkaar, breng het

mengsel op smaak en giet het in een kom. Giet de erwten en aardappelen

af, pureer ze in de keukenmachine en breng ze op smaak. Haal

als de vis gaar is de broodjes uit de oven en serveer ze met de erwtenpuree,

tartaarsaus, plukjes tuinkers en partjes citroen

16

| FEMMA | MEI 2014


Snel eten

werkweek

Tips van drie femmamadammen

op tafel tijdens een

Ethelka: ‘Ik heb bijna altijd iets

in de diepvries zitten voor

drukke dagen’

Liesje: ‘Ik zorg ook altijd voor

soepgroenten (diepvriessoepgroenten uit

de supermarkt) zodat ik altijd verse soep

kan klaarmaken!’

Digital Content Manager Liesje

Berteloot werkt 4/5, heeft 3 kinderen

en is getrouwd:

‘Ik werk 2 dagen per week thuis en onze

kindjes eten warm op school, dat maakt

het al wat beter combineerbaar voor ons.

’s Maandags eten we de restjes van zondag

of kook ik iets snel. Vaak schil ik ’s

morgens al de aardappelen voor ’s

avonds. In het weekend probeer ik onze

koelkast te vullen met verse gesneden

groentjes. Op dinsdag maak ik iets uit de

diepvries klaar zoals een stoofpotje of

hutsepot. Op woensdag werk ik niet, dus

dan kook ik en maak ik meteen iets voor

donderdag klaar. Op vrijdag heb ik meer

tijd om te koken. Ik zorg ook altijd voor

soepgroenten (diepvriessoepgroenten uit

de supermarkt) zodat ik altijd verse soep

kan klaarmaken!’

Lobke: ‘Om de ochtendspits te

overleven, zet ik ’s avonds de

ontbijttafel al klaar’

Redactrice Lobke Gielkens werkt

4/5, heeft twee kinderen en woont

samen:

‘Mijn geheim om ’s avonds snel eten op

tafel te toveren? Ik plan op voorhand wat

ik op welke dag zal klaarmaken aan de

hand van een weekmenu. Ik baseer mijn

boodschappen op mijn menu zodat ik

alles heb voor de hele week. Mijn boodschappen

doe ik online via Collect & Go

zodat ik niet te veel tijd hoef te steken in

winkelen. En vaak staan we een hele zondagvoormiddag

te koken voor de rest van

de week . Wanneer ik eens niet heb kunnen

koken door omstandigheden, ben ik

echt kwaad op mijzelf. Met twee kleine

kinderen in huis, vind ik het echt belangrijk

om niet te laat te eten ’s avonds. Ik

kies vaak voor gerechten die ik kan

invriezen zoals spaghetti, pastasauzen,

stoofvlees, witloof in kaassaus, puree,

lasagne en soep. ’s Zondags koop ik 6

broden tegelijk die ik ook kan invriezen

voor de rest van de week zodat we elke

dag vers brood op tafel kunnen zetten. En

om de ochtendspits te overleven, zet ik ’s

avonds de ontbijttafel al klaar.’

Stafmedewerker De Praktische

School Ethelka Dexters werkt 4/5,

heeft 1 dochter en is getrouwd:

“Mijn dochter is al uit huis, ik heb dus tijd

om ’s avonds eten klaar te maken. Ik

probeer dan ook bijna elke dag vers te

koken. Wanneer ik geen zin heb om te

koken, haal ik snel iets uit de diepvries of

tover ik een snelgerecht op tafel. Een

eiertortilla of een ovenschotel met courgette

en gerookte zalm is zo klaar!

Wanneer ik spaghettisaus of stoofvlees

bereid, maak ik meteen dubbele porties

om in te vriezen. Zo heb ik bijna altijd iets

in de diepvries zitten voor drukke dagen.”

ETHELKA’S EIERTORTILLA:

Wat nodig?

Krieltjes • Sjalotten • Paprika •

Courgette • Eieren • Melk •

Provençaalse kruiden

Zo maak je het:

Bak de krieltjes in de pan. Voeg sjalotjes,

paprika en courgette toe.

Kluts je eieren samen met de melk

tot een omelet en giet dit over de

krieltjes en de groentjes. Kruid met

provençaalse kruiden en leg er nog

enkele kersttomaatjes bovenop.

Smakelijk!

MEI 2014 | FEMMA | 17


ILLUSTRATIE EVELINE ester THIJS

18

| FEMMA | MEI 2014


enquete

MEI 2014 | FEMMA | 19


20

| FEMMA | MEI 2014


MEI 2014 | FEMMA | 21


ILLUSTRATIE HILDE GROVEN

Femma’s

toekomstverhaal

22

| FEMMA | MEI 2014


In mei 2013 postte Sofie Verschueren, presentatrice bij Radio Nostalgie, op haar blog een open brief aan

minister van Werk Monica De Coninck. Met die open brief reageerde ze op de uitspraak van de minister

dat ‘alle vrouwen voltijds moeten werken’. Sofie, voltijds werkend en jonge moeder, vroeg aan de minister

hoe ze tegelijk een goede moeder, vrouw, lief en werknemer kan zijn. De brief leidde tot een debat over

de combinatie van arbeid en zorg, en was mede de aanleiding voor Femma om haar inspirerend combinatieverhaal

neer te pennen.

Dag Sofie,

Vorig jaar lazen wij jouw open brief aan de

minister van Werk. Je uitte het verlangen om

meer bij je baby te zijn. Met je voltijdse baan lukt

dit onvoldoende. Deeltijds werken of ouderschapsverlof

zit er om financiële redenen niet

in. Je zou het ook niet durven vragen aan je

werkgever want dan word je immers niet meer

als een goede werknemer gezien. De grootouders

inschakelen in de opvang? Moeilijk want ze

werken nog. Je bent bang voor de economische

crisis die woedt, voor een pensioen dat er later

misschien niet meer is, voor schoolvakanties

die je niet zal kunnen overbruggen. Kortom, de

toekomst boezemt je angst in.

Het afgelopen jaar maakten wij de oefening om

een wereld te verbeelden waarin we onze kinderen

willen grootbrengen. We kwamen tot een

wereldmodel waarin rechtvaardigheid en solidariteit

centraal staan, mannen en vrouwen gelijk

zijn en iedereen zich kan ontplooien. Een wereld

waarin we kunnen werken (en loon naar werken

krijgen!) maar waarin ook ruim tijd is om te (mantel)zorgen,

om vrijwilliger te zijn en burger. Een

klimaatvriendelijke wereld ook met een economie

die opnieuw meer investeert in ‘de mens’ en

minder in ‘de aandeelhouder’.

Wij gaan voor een nieuw combinatieverhaal.

Eentje dat past in een sociale, ecologische en

economisch duurzame samenleving. En met een

stevige femin- en femanistische inslag.

Om dit te realiseren, moeten we ingrijpen in

arbeidsduur, arbeidsorganisatie, in onze verlofstelsels,

in kinderopvang, in fiscaliteit én in de

beeldvorming over mannen en vrouwen. Maar wij

zijn ervan overtuigd dat het kan. Wij maken

immers de wereld!

Naar 30 uur als het nieuwe voltijds

Sofie, je gaf al aan dat zorgen voor je kind erg

belangrijk voor je is en dat je huidige voltijdse job

hiervoor te weinig ruimte biedt. We bieden je een

nieuwe voltijdse job aan, eentje van 30 uur. Wij

zien in dit nieuwe voltijds verschillende voordelen.

Het nieuwe voltijds zorgt voor ‘lucht’, voor een

ontspannen combinatie van arbeid en zorg. Het

geeft vrouwen en mannen evenveel kansen op de

arbeidsmarkt. Voor mannen wordt het meer ‘bon

ton’ om te zorgen; vrouwen krijgen meer gelijke

kansen om op professioneel vlak te concurreren

met mannen. De mannelijke kostwinnerscarrière

is niet meer het heersende model. 30 uur per

week als ‘voltijds’ bestempelen en niet als ‘deeltijds’,

maakt voor een promotie naar een leidinggevende

functie veel uit.

Een 30-urenwerkweek geeft mensen meer tijd

om kwaliteitsvolle relaties met familie, de kinderen,

vrienden en buren te onderhouden.

Bovendien geeft het mensen ook meer kans om

actieve burgers te zijn, om in organisaties actief

te zijn, om deel te nemen aan lokale activiteiten,

om aan vrijwilligerswerk te doen, en om te mantelzorgen.

Zo versterken we ons sociaal kapitaal

en het gemeenschapsgevoel.

Minder uren betaald werken is ook goed voor

onze planeet. We verkleinen onze ecologische

voetafdruk. Onder andere omdat we meer tijd

hebben. En dus minder nood hebben aan spullen

die we voor ons gemak kopen maar waaraan een

stevig ecologisch prijskaartje hangt, zoals bv.

kant-en-klare maaltijden en vliegtickets.

Kwaliteitsvol werk

Je schrijft, Sofie, dat je je werk ontzettend graag

doet. En dat is fijn. Want in een kwaliteitsvolle

combinatie van werk en gezin speelt de kwaliteit

van werk een belangrijke rol. Kwaliteitsvol werk

houdt in dat het je motiveert en dat je kansen

krijgt om bij te leren. Het betekent evenzeer dat je


MEI 2014 | FEMMA | 23


niet problematisch overspannen wordt en voldoende

autonomie krijgt. Daarnaast zijn goede

arbeidsvoorwaarden belangrijk: carrièreperspectieven,

jobzekerheid, uurroosters en verloning.

Maar wist je, Sofie, dat slechts 1 Vlaming op 5

zo’n kwaliteitsvolle baan heeft?

Bij Femma trokken wij resoluut de kaart van ‘Het

Nieuwe Werken’. Onze cultuur is resultaatgericht.

Onze directeurs werken coachend en vertrouwen

erop dat wij in onze teams onze opdrachten tot

een goed einde brengen. En we stellen in onze

werking onze klanten - de duizenden

Femmavrijwilligers - centraal. Voor hen doen we

het! Zij maken immers Femma.

Verloven

Ouderschapsverlof nemen, is voor jou niet haalbaar,

Sofie. Omdat jij er, als zelfstandige in bijberoep,

geen vergoeding voor krijgt. Hetzelfde geldt

ongetwijfeld voor tijdkrediet.

De verlofsystemen die er nu zijn, zijn voor vele

mensen financieel onhaalbaar. En ze bevestigen

de stereotype rolverdeling. Het zijn vooral vrouwen

die ze opnemen, om aan kinder- of mantelzorg

te doen.

Met de dertigurenweek in het achterhoofd en een

genderbril op, stellen we nieuwe kindverloven

voor. Verloven die èn (ouderlijke) zorg garanderen,

èn gendergelijkheid creëren zonder de individuele

keuze aan te tasten. We houden ook

rekening met een belangrijk Unicefrapport over

kinderen. Wat kinderen nodig hebben, is in deze

uiteraard erg belangrijk. Onze verloven zijn degelijk

vergoed, aan 82 % van het brutoloon, met een

ondergrens voor de laagste inkomens en een

plafond voor de hoogste.

Eerst en vooral schaven we het moederschaps/

vaderschaps/meeouderverlof bij. Moeders krijgen

een postnataal verlof van 12 weken. Van die

12 weken zijn er 8 nodig voor het herstel. De overige

4 weken zijn dus verplicht zorgverlof. We

vinden het niet meer dan rechtvaardig dat ook

vaders en meeouders dit verplicht verlof krijgen

van 4 weken, vanaf de geboortedatum. Zo kunnen

zij mee zorgen voor moeder en baby.

Ook het ouderschapsverlof krijgt een fundamentele

make-over. Moeders krijgen als standaardoptie

vijf maanden ouderschapsverlof, aansluitend

op hun geboorteverlof en vaders krijgen

eveneens 5 maanden. Zo zijn ze 8 maanden bij

hun baby, wat het voor moeders die voor borstvoeding

kiezen, ook makkelijker maakt. Vaders

en meeouders krijgen als standaardoptie hun

ouderschapsverlof, aansluitend op dat van de

moeders, dus als de baby ongeveer 8 maanden

oud is. Deze regeling geeft hen de gelegenheid

om net dezelfde oudervaardigheden op te bouwen

als moeders, en helpt moeders om de zorg

voor kinderen te leren delen met hun partner.

24

| FEMMA | MEI 2014


Voor oudere kinderen biedt het nieuwe voltijds,

samen met een uitstekende voor- en buitenschoolse

kinderopvang, een goed perspectief.

Het tijdskrediet zonder motief kunnen we dan

onder meer gebruiken voor een opleiding, persoonlijke

ontwikkeling, vrijwilligerswerk of – om

de keuzevrijheid van ouders te respecteren - nog

altijd als alternatief voor kinderopvang.

Kinderopvang

Goede kinderopvang werkt emanciperend: voor

ouders omdat ze kunnen gaan werken; voor kinderen

omdat ze hen in hun ontwikkeling stimuleert.

Slechte kinderopvang schaadt kinderen.

Kwaliteit, kwantiteit en laagdrempelig. Dat zijn

voor ons de sleutelwoorden in kinderopvang.

Competente kinderbegeleiders die een degelijk

loon krijgen, niet te veel kinderen moeten begeleiden,

en in degelijke omstandigheden hun werk

kunnen doen. Daarnaast een dicht-bij-huisaanbod

aan gesubsidieerde en zelfstandige opvang.

En zo weinig mogelijk papieren drempels. Ouders

moeten gewoon via de kinderopvang zelf hun

opvang kunnen regelen.

Voor ons ook geen commerciële marktwerking.

Het welzijn van onze kinderen mag niet de speelbal

van winstgevende activiteiten zijn.

Mantelzorg

Nu zorg je nog voor een peuter, Sofie. Maar misschien

word je later ook nog een mantelzorger.

Omdat een naaste uit je omgeving extra hulp of

zorg nodig heeft. En je die graag wilt geven.

mantelzorg op de werkvloer. Zonder dat vertrouwen

krijgen werkende mantelzorgers het gevoel

dat ze hun loyaliteit moeten bewijzen en tonen dat

ze de kantjes er niet aflopen. Zonder vertrouwen

dreigt overbelasting en uitval.

Werkende mantelzorgers hebben behoefte aan

structurele oplossingen zoals flexibele werktijden

en werkplekken. Een overheid die mantelzorg

ernstig neemt, biedt ook een degelijk mantelzorgverlof

aan. Een verlof om voor hulpbehoevende

of zieke naasten te zorgen, voor naasten

die palliatief zijn of voor een kind met een

beperking. Het begrip ‘naaste’ mag niet beperkt

worden tot familie; ook voor goede vrienden of

buren moeten we kunnen zorgen. Een mantelzorgverlof

biedt tijdelijk ademruimte. En dat is

voor een gestresseerde mantelzorger erg

belangrijk. Tegelijkertijd zijn mantelzorgers met

een mantelzorgverlof op de lange termijn niet

geholpen. Mantelzorg duurt vaak jaren: gemiddeld

voor een ouder of schoonouder ongeveer vijf

jaar. Het zorgen voor een partner of kind vaak nog

veel langer. Een mantelzorgverlof schiet dan

tekort. Vanuit genderperspectief en transitiebestendigheid

zijn zorgverloven die jaren duren,

niet aan te bevelen. Vrouwen zullen ze meer dan

mannen en ook langer opnemen, en hoe langer

van de arbeidsmarkt, hoe moeilijker de terugkeer.

Daarom zijn wij voorstander van een mantelzorgverlof

voor naasten van 6 maanden. Aan

dezelfde vergoeding als het ouderschapsverlof

en flexibel op te nemen.

Voor veel mantelzorgers is het belangrijk dat ze

kunnen blijven werken. Dit gaat overbelasting

tegen omdat werken buiten de deur sociaal isolement

voorkomt en een therapeutisch effect (ontlading)

heeft. De norm van het nieuwe voltijds

biedt betere mogelijkheden om te mantelzorgen.

Daarnaast begint voor werkende mantelzorgers

ook alles bij de erkenning van en het begrip voor

Mantelzorgers die hun beroepsactiviteit terugschroeven

of stopzetten, moeten al hun rechten

voor de sociale zekerheid kunnen behouden. Dit

wil zeggen dat de jaren mantelzorg meetellen als

werkende jaren voor de berekening van het pensioen.

Wie ontslag heeft moeten nemen of deeltijds

gaat werken, behoudt alle rechten bij de

Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening (RVA).


MEI 2014 | FEMMA | 25


Het idee man/vrouw

Het feit dat onbetaald zorgen en betaald werken

nog ongelijk verdeeld is over de seksen, en dat jij

veel combinatiestress ervaart, Sofie, wortelt in

de stereotype denkbeelden die we hebben over

mannen en vrouwen.

Traditionele rolpatronen en opvattingen kleuren

de tijdsbesteding van mannen en vrouwen. Omdat

we zorgen als een ‘vrouwelijke’ kwaliteit

beschouwen, verwachten we van vrouwen dat ze

hun loopbaan terugschroeven als ze kinderen

krijgen. Dit leidt tot een vicieuze cirkel, waarbij

vrouwen daadwerkelijk minder gaan werken en

zo de traditionele taakverdeling versterken.

De vraag is uiteraard hoe je de beeldvorming over

mannen en vrouwen bijstuurt. Wij stellen een

én-én beleid voor. Er zijn maatregelen nodig,

zoals het verplicht vaderschapsverlof. Daarnaast

moeten we via het onderwijs en campagnes kinderen

en volwassenen tonen hoe ingrijpend onze

normen over man- en vrouwzijn ons gedrag

bepalen.

Leestip

De toekomst heroveren.

Harald Welzer, Oikos Denktank, Brussel

Welvaart zonder groei. Economie voor een

eindige planeet.

Tim Jackson

De mythe van de groene economie

Valstrik, verzet, alternatieven.

Anneleen Kenis en Matthias Lievens

Al vanaf de geboorte geven we onze ideeën over

hoe jongens en hoe meisjes horen te zijn (al dan

niet bewust) door aan onze kinderen. Roos is voor

meisjes, blauw is voor jongens. Meisjes zijn

braaf, jongens stoer. Jongens zijn goed in wetenschappen,

meisjes in zorgen. Empathie is iets

vrouwelijks, leiderschap is een mannelijke kwaliteit.

Baby’s verzorgen, gebeurt in de vrouwentoiletten,

maar ooit al een mannentoilet met babyhoek

gezien?

We vinden dit vaak geen probleem, integendeel.

We beschouwen het als natuurlijk en normaal.

We vergeten echter dat het een gevolg is van de

normen en waarden die we over man- en vrouwzijn

hanteren binnen onze maatschappij. Normen

en waarden die veranderlijk zijn in de tijd.

Wat kost dit alles?

In tijden waarin we dagelijks horen dat er

bespaard moet worden, dat er crisis is, horen we

je onmiddellijk denken ‘mooi, maar wat gaat dit

kosten?’. Wel, ook al hoor je dagelijks ‘there is no

alternative’, toch zijn die alternatieven er wel.

Alles hangt alleen af van de keuzes die je maakt.

Wij denken ‘out of the box’ en gaan voor een duurzame

economie. Een die niet meer gericht is op

massaproductie, maar op een ‘milieuvriendelijke’

innovatie. In zo’n economie schuilt meer toegevoegde

waarde en ook meer werkgelegenheid.

En, juist dit maakt de rijkdom van een land uit.

Daarnaast is het dringend tijd om te herverdelen.

De verdeelbare rijkdom is voorhanden. Hoge

inkomens, met inbegrip van onfatsoenlijke pensioenen,

schandelijke bonussen, buitensporige

winsten, speculatieve meerwaarden, zwart geld

en zwart werk, en de vele betwistbare fiscale en

sociale niches. Het gaat hier niet over peanuts

maar over miljarden euro’s. Een redelijk veelvoud

van een fatsoenlijk minimuminkomen, om komaf

te maken met geldelijke armoede. En ten slotte

fiscale rechtvaardigheid tussen generaties.

Vermogensongelijkheden zijn groter dan inkomensongelijkheden,

en erfenissen spelen een

essentiële rol in het behoud ervan.

Wij maken de wereld!

Plenitude. Juliet Schor

https://www.youtube.com/watch?v=HR-YrD_KB0M

26

| FEMMA | MEI 2014


door de generaties heen

Tekst en foto’s Lobke Gielkens

In deze rubriek laten vrouwen van drie totaal verschillende generaties

hun deskundige licht schijnen op een thema. Deze maand is dat

combinatie werk en zorg

Femmalid Peizegem:

Annemie De Boeck (56)

‘Sinds een tijdje werken mijn man en ik allebei 4/5

in het stelsel van tijdskrediet. Daardoor zijn wij

allebei op vrijdag thuis en dat is echt geweldig. Nu

onze kinderen het huis uit zijn, is ons huishouden

veel gemakkelijker en kunnen we alles wat tussendoor

doen. Kuisen doe ik waarschijnlijk niet

meer zo grondig als vroeger, maar wij zijn twee

volwassen mensen die alles direct opruimen en

veel samen doen, dus ik heb geen klagen. Ik ben

zo blij dat mijn man en ik daarin goed overeenkomen;

ik hoor soms heel andere dingen bij andere

gezinnen. Koken doen wij samen en Gilbert zorgt

dagelijks voor vers brood. Op donderdagmiddag

eten we allebei een warme maaltijd op het werk;

dat kunnen we ons permitteren sinds de kinderen

uit huis zijn.’

Geen hectiek meer

‘Als ik mijn leven vergelijk met dat van een aantal

jaren geleden, dan is het echt rustiger geworden.

Ik heb een heel sportieve man die vroeger veel

marathons liep. Daarnaast hadden onze kinderen

veel hobby’s en dus stond ik er vaak alleen voor.

Om de hectische periodes te overbruggen, heb ik

een tijdje een poetsvrouw gehad. Ik werkte toen

ook nog fulltime. Stelsels zoals ouderschapsverlof

en tijdskrediet bestonden nog niet, dus heb ik

daar ook geen gebruik van kunnen maken.’

boot gevallen. Doordat ik al 39 jaar in dienst ben,

moet ik 39 maanden opzeg doen. Ik word eigenlijk

gestraft omdat ik een trouwe werkneemster ben!

Maar ik zou nog niet graag alle dagen thuis zijn. Ik

ga zeer graag werken, al ben ik zeer blij met mijn

vrije vrijdag! Het is soms erg druk op het werk en

het is als 50-plusser niet altijd gemakkelijk om

mee te zijn met de laatste nieuwe computertechnieken.


‘De combinatie van mijn gezin met

mijn werk is echt ideaal voor mij! Maar ik zou nog niet graag alle

Toch heb ik een groot gemis in dagen thuis zijn. Ik ga zeer graag

mijn leven en dat zijn mijn ouders.

werken, al ben ik zeer blij met

Zij zijn een paar jaar geleden overleden,

dus de zorg voor hen heb ik

mijn vrije vrijdag!

niet. Sommige mensen kunnen

daarover klagen maar zij hebben hun ouders nog

wel. Ik wou dat ik dit zelf had kunnen meemaken,

want dan kon ik tenminste nog eens een praatje

met hen slaan. Nu mis ik hen elke dag!’

‘Mijn man en ik zijn allebei zeer actief in het verenigingsleven.

Ik ga elke woensdag sporten met

Femmavriendinnen.Dat moet ik ook echt doen, ik

vind dat ontzettend belangrijk! Daarna hebben wij

meestal nog een gezellige babbel. Mijn man is

zeer actief in de hondenschool. En ondertussen is

één van onze dochters haar huis aan het renoveren,

dus ook daar dragen mijn man en ik ons

steentje bij.’

Groot gemis

‘Over een aantal jaren kan ik met pensioen gaan.

Voor het brugpensioen ben ik spijtig genoeg uit de

MEI 2014 | FEMMA | 27


Femmalid Londerzeel

Anja Neirynck (42)

’Toen mijn man 15 jaar geleden zelfstandige

werd, heb ik de beslissing genomen om onthaalmoeder

te worden. Mijn man was altijd vóór 7 uur

’s morgens weg en kwam heel laat thuis. Onze

zoon Laurens was toen nog klein, dus kon hij

gewoon bij mij thuis blijven. Toen waren we nog

van plan om een groot gezin te stichten. Dat is er

door omstandigheden niet meer van gekomen,

maar ik wilde wel graag meer thuis zijn en vooral

meer tijd hebben.

Momenteel leef ik echt in de ideale

wereld: de combinatie van mijn

werk, mijn gezin en mijn vrije tijd

is ideaal!

Praten over blokjes

Ik werk sinds een aantal jaren 4/5, dus op woensdag

neem ik bewust tijd voor mijn gezin. Omdat ik

thuis werk, kan ik overdag al koken voor ons

gezin terwijl ik voor de kindjes kook. De was en de

kuis doe ik op woensdag

of in het weekend.

En als de kindjes

slapen, kan ik huishoudelijke

taken doen

zoals bijvoorbeeld

strijken. Deze combinatie is voor mij de ideale

oplossing. Daarnaast heb ik een goed gevuld

sociaal leven. ’s Avonds volg ik kooklessen van

Femma en ga ik geregeld naar het Femmanaaisalon.

Ik vind het echt belangrijk om mij

daarin te blijven verdiepen.

Ook om een normaal gesprek te kunnen voeren

met vriendinnen, in plaats van ganse dagen te

praten over blokjes, pap en luiers. Met mijn man

ga ik om de twee weken naar de dansschool en

daarnaast spreken wij geregeld met vrienden af

om iets te gaan eten.’

Ideale wereld

‘Doordat mijn zoon ondertussen al wat ouder is,

is de zorg voor hem minder groot. En gelukkig

heb ik nog geen zorg voor mijn ouders. Momenteel

leef ik echt in de ideale wereld: de combinatie van

mijn werk, mijn gezin en mijn vrije tijd is ideaal!

Tot op de dag van vandaag ben ik nog altijd blij dat

ik deze beslissing genomen heb. Mijn onthaalkindjes

houden mij jong. Zelf vind ik het vooral

belangrijk om actief te blijven; volledig thuisblijven

zou bijvoorbeeld geen optie zijn. Maar ik zie

mijzelf ook niet ’s morgens vroeg om 7 uur vertrekken

en ’s avonds laat thuiskomen, en ondertussen

nog een beetje in de file staan. Ik hoor dat

hier genoeg van de ouders van mijn onthaalkindjes

(lacht).

28

| FEMMA | MEI 2014


Adjunct algemeen directeur Femma

Riet Ory (33)

‘Werken combineren met een gezin vind ik soms enorm zwaar’

‘Mijn verloofde Gijs en ik hebben samen twee

kindjes Jacoba (4) en Ramses (2,5). In augustus

verwachten we ons derde kindje. Wij werken

allebei voltijds met veel flexibiliteit waardoor we

bijvoorbeeld al eens vroeger kunnen vertrekken

van ons werk en de kinderen sneller kunnen

afhalen. Maar dat staat wel tegenover een volledige

inzet op ons werk! ´s Avonds, als de kinderen

in bed liggen, gaat de laptop standaard aan.

Gelukkig doe ik mijn job heel graag, maar ik ben

zeker even graag bij mijn gezin. Daardoor leef ik

in voortdurende stress en krijg ik het benauwd

als ik denk aan de overschakeling tussen mijn

werk overdag en mijn gezin ’s avonds. Als adjunct

algemeen directeur van Femma en voorzitster

van Felies draag ik een enorme verantwoordelijkheid.

Ik ben heel ambitieus en wil er volledig voor

gaan. Werken is belangrijk voor mijn zelfontplooiing

dus ik vind het fijn dat ik mijn werk en

gezin kan combineren door Het Nieuwe Werken.

Maar dat wil niet zeggen dat ik het soms niet

enorm zwaar vind! Als ik thuis met vakantie ben,

vind ik het heerlijk om ‘tijdelijk’ veel tijd voor mijn

kinderen te hebben.’

‘Gelukkig heb ik een partner die super is in het

huishouden. Ik besef heel goed dat ik de hemel

op aarde heb! Wij verdelen de huishoudelijke

taken goed. Wij hebben niet echt een plan. We

wisselen elkaar goed af. Ik denk dat ik soms zelfs

minder doe in het huishouden dan hij (lacht).

Onze kinderen vragen soms meer naar Gijs dan

naar mij maar daar heb ik niet echt een schuldgevoel

over. Als we al eens ruzie maken, dan

gaat het over de combinatie van ons werk en ons

gezin. ’s Morgens aan de ontbijttafel hebben wij

bijvoorbeeld al eens een discussie over wie de

kinderen ’s avonds gaat afhalen. Wij hebben niet

echt een plan, maar wij wisselen wel af met

koken, boodschappen doen, afruimen, kinderen

aankleden. Ik doe de financiën, Gijs zorgt voor

de auto. Ik kan er geen lijn in trekken, wij kunnen

allebei alles (lacht). En bepaalde dingen doen wij

gewoon niet. Strijken doe ik bijvoorbeeld niet. Ik

ben geen speelmama maar ik lees wel graag

voor. Ook van uitstapjes met mijn kinderen kan ik

enorm genieten. Wanneer alles goed gaat, loopt

onze combinatie goed en dat geeft mij ook een

sterk gevoel maar wanneer het moeilijk gaat, nu

Gijs zijn moeder ziek is bijvoorbeeld, dan kan dat

evenwicht serieus onderuit gehaald worden. Er

moet soms maar iets kleins gebeuren zoals een

kind dat ziek is, ik die last heb van mijn zwangerschap

of een schoolvakantie en ons

broze evenwicht wordt helemaal

onderuit gehaald.’

Geen hobby’s meer

‘Vroeger, voor wij kinderen hadden,

deden wij veel dingen en hadden wij

veel interesses. We maakten verre reizen, hadden

tijd om te lezen of gingen naar het toneel of

de film. Nu moet ik mijzelf soms gewoon wegcijferen,.

Ik heb, buiten mijn Femma-groep, geen

hobby’s meer en ik zou zelfs niet meer weten wat

ik moet doen. Dat vind ik echt jammer. Ik wilde

een goede vriendin zijn, ik wilde de laatste boeken

gelezen hebben Dat gaf veel druk. Sinds ik dit

allemaal tijdelijk aan de kant gezet heb, ben ik

gelukkiger. Wanneer de kinderen groter zijn,

komt dit vanzelf wel terug. Gijs en ik proberen

soms een avondje voor onszelf te plannen of ik ga

wel eens weg met vriendinnen

maar als ik dan

bedenk wat ik allemaal

moet doen om daar te

geraken, dan heb ik er

soms zelfs geen zin meer

in. Hallelujah! Jonge gezinnen

staan hierdoor erg

onder druk, er is geen tijd

meer. Weet je wat ik heel

erg vind? Dat er zelfs geen

tijd meer is om er gewoon

voor iemand te zijn die het

moeilijk heeft. Iedereen

leeft in een ratrace. Ook ik

herken soms een emotionele

eenzaamheid Ik vind

het spijtig dat er in onze

samenleving geen plaats

is om daar tijd voor te

maken.’

‘Als ik thuis met vakantie ben,

vind ik het heerlijk om ‘tijdelijk’

veel tijd voor mijn kinderen te

hebben.’

MEI 2014 | FEMMA | 29


Tekst jeroen lievens

Mannen van Mars,

vrouwen van Venus?

‘In se vertonen we meer gelijkenissen dan verschillen’

Zorg- en huishoudelijke taken typeren we vaker als vrouwelijk. Wat is

de reden hiervoor? Zijn vrouwen echt beter geschikt dan mannen om

die taken op zich te nemen? Of kunnen mannen het even goed?

We vragen het aan Asha ten Broeke, Nederlandse

freelance wetenschapsjournalist, schrijfster en

columnist voor de Volkskrant. Ze is gespecialiseerd

in seksualiteit en gender, schrijft veel over stereotypering

en is professioneel feministe.

Uit onze bevraging bij 2700 personen blijkt dat

ongeveer 48% van de respondenten akkoord gaat

met de stelling dat vrouwen beter geschikt zijn

voor zorg- en huishoudelijke taken dan mannen.

Hebben zij het bij het rechte eind?

Nee, volgens mij niet. Vrouwen hebben niet meer

aanleg voor zorg dan mannen. Als je kijkt naar de

karaktereigenschappen die je nodig hebt om goed te

zorgen, zoals bijvoorbeeld empathie of inlevingsvermogen,

dan toont onderzoek aan dat die eigenschappen

gelijk verdeeld zijn over vrouwen en mannen.

Het feit dat vrouwen kinderen baren heeft natuurlijk

een invloed. Ik voelde zelf ook eerder een band met

mijn kinderen dan mijn man. Logisch want als

vrouw draag je je kind 9 maanden en verandert je

hormonenspiegel. Maar, en dat is nu net interessant,

mannelijke partners maken een gelijkaardige

hormonale ontwikkeling door. Als zij met een zwangere

vrouw samenleven, dan zie je tegen het einde

van de zwangerschap hun testosteronspiegel dalen

tot soms zelfs bijna het vrouwelijke niveau. En hun

oxytocine niveau, een hormoon dat in de juiste

omstandigheden sociale verbintenis stimuleert,

neemt toe. Dat mooi biologisch geëvolueerd zorgsysteem

voor mannen maakt dat mannen ook van

nature uit heel erg geschikt zijn voor zorg.

In se verschillen vrouwen en mannen heel weinig.

Als groep vertonen mannen en vrouwen meer gelijkenissen

dan verschillen en juist de verschillen binnen

de sekse, dus tussen mannen onderling en

vrouwen onderling zijn heel groot. Van nature uit

willen mannen en vrouwen hetzelfde: ze willen

gezelschap, ze willen eten, geen koude lijden, seks

en (vaak) kinderen. Dat is wat hen bindt als mensen

en is biologisch bepaald. De zaken die mannen en

vrouwen scheiden, zijn cultureel bepaald. We denken

vaak dat vrouwen van Venus komen en mannen

van Mars en dat ze andere zaken willen in het leven:

zoals carrière en een gezinsleven. Maar net dat is

aangeleerd.

En wat met de theorie dat de traditionele takenverdeling

‘natuurlijk’ is, omdat we zo al leven sinds de

oertijd. De man ging toch jagen terwijl de vrouw

voor de kinderen zorgde?

Het beeld dat we hebben van de oertijd klopt niet. Ja,

de mannen gingen jagen, maar ze zorgden ook voor

de kinderen. En de vrouwen hielden zich naast de

kids ook bezig met voedsel verzamelen: ze gingen

stropen, joegen op klein wild en plukten bessen.

Bovendien kregen ze maar om de 4 à 6 jaar een kind

omdat die arbeidsintensieve taken niet toestaan dat

je de hele tijd zwanger was of met een kleine baby

zeulde. Vrouwen dienden toen al arbeid en zorg te

combineren.

Wanneer is de traditionele rolverdeling dan ontstaan?

De traditionele rolverdeling, waarbij vrouwen veel

meer zorg opnemen, is er pas gekomen toen we van

jagers-verzamelaars evolueerden naar landbouwgemeenschappen.

Zodra er aan landbouw werd

gedaan, was de voedselzekerheid veel groter. In

landbouwgemeenschappen was het goed mogelijk

dat één man voldoende voedsel produceerde om 15

kinderen te onderhouden. Vrouwen kregen een

30

| FEMMA | MEI 2014


meer zorgende rol en zwangerschappen volgden

elkaar sneller op. Die periode wordt soms idyllisch

voorgesteld maar het was een heel zware periode

met een grote kindersterfte. Een factor die ervoor

zorgde dat vrouwen veel kinderen baarden. En als

je de hele tijd zwanger bent, ligt de takenverdeling

voor de hand.

Vandaag de dag leven we niet meer in landbouwgemeenschappen.

Waarom houden we dan nog

vast aan die traditionele rolverdeling.

Omdat we in de loop van de geschiedenis onszelf

ervan overtuigd hebben dat die rolverdeling natuurlijk

en bijgevolg ook goed is. Het is een culturele

erfenis die we meeslepen uit die tijd. Ze leeft vandaag

de dag voort in de stereotype beeldvorming

over mannen en vrouwen.

Kan je kort uitleggen wat stereotypen juist zijn?

Stereotypen zijn vaststaande ideeën over mannen

en vrouwen, maar ook over afkomst en seksuele

identiteit. Stereotypen maken dat we bepaalde

karaktereigenschappen eenzijdig aan mannen of

aan vrouwen toeschrijven. Zo wordt agressie als

een mannelijke eigenschap gezien, terwijl iedereen

die door de bossen van Canada trekt, weet dat je

vooral moet oppassen wanneer je een moederbeer

en haar kleintje tegenkomt.

We gebruiken stereotypen om mensen in groepjes

op te delen, daar karaktereigenschappen aan toe te

kennen en verwachtingen over hun gedrag aan te

koppelen. Word je als meisje geboren, dan verwachten

we dat je braaf, lief en zorgend bent. Van

jongens verwachten we dat ze stoer, dapper en

competitief zijn.

Dat zorgt ervoor dat we jongens en meisjes anders

opvoeden, dat we mannen en vrouwen anders

beoordelen. Zo worden meisjes die wenen sneller

en langer getroost dan jongens. Er wordt met hen

ook meer over hun gevoelens gepraat. Bij jongens

zeggen we snel dat ze niet te flauw moeten doen.

Stereotypen spelen ook in de klas en op de werkvloer.

Ze maken dat meisjes ondervertegenwoordigd

zijn in wetenschappelijke richtingen en dat

meer vrouwen dan mannen deeltijds werken om de

combinatie arbeid en zorg te maken. Stereotypen

beperken de ontwikkelingskansen van mannen en

Asha ten Broeke

vrouwen. Het dwingt hen in een keurslijf. Wie niet

voldoet aan de verwachtingen wordt vaak scheef

bekeken.

Veel mensen zeggen nochtans dat ze helemaal niet

stereotiep denken en handelen.

‘Dat is zo. Maar we mogen niet vergeten dat we ons

niet altijd van onze stereotypen bewust zijn. Vaak

hebben ze zich in ons onderbewustzijn genesteld.

Zelf ben ik ook niet vrij van stereotiep denken. Als

studente nam ik deel aan een experiment van een

professor. Alle studenten kregen het gehuil van

twee baby’s te horen. Er werd ons verteld dat de ene

baby een jongen, David, was en de andere baby een

meisje dat Dana heette. Wij moesten raden waarom

de baby’s huilden. We waren unaniem dat het

geschreeuw van de jongen uit woede was en dat het

gehuil van het meisje op verdriet wees. Groot was

onze verbazing dan ook toen de prof ons vertelde dat

we tweemaal het zelfde geluidsfragment hadden

gehoord en dat het dus tweemaal dezelfde baby was.

Onze stereotypen linkten woede aan jongens en verdriet

aan meisjes.’

‘Mensen zijn in wezen heel sociale dieren. We willen

tot de groep behoren en zullen ons daarom (in de

meeste gevallen) aanpassen aan de waarden en

normen die leven binnen de groep. Wanneer stereotypen

die waarden en normen kleuren, dan zullen

jongens en meisjes andere verwachtingen ervaren,

anders opgevoed worden en zich op latere leeftijd

ook anders gedragen. Het wonderbaarlijke is dat dit

gebeurt door een samenspel tussen omgeving en

biologische factoren. Onderzoek toont aan dat onze

MEI 2014 | FEMMA | 31


‘Word je als meisje

geboren, dan

verwachten we dat

je braaf, lief en

zorgend bent. Van

jongens verwachten

we dat ze stoer,

dapper en

competitief zijn’

hersenen afhankelijk van de stimulansen die we

krijgen op jonge leeftijd andere verbindingen leggen.

Als jongens en meisjes op een andere manier

opgevoed worden, zien de verbindingen in hun hersenen

er ook anders uit. Die verbindingen bepalen

dan weer je gedrag op latere leeftijd. Zo heb je

voortdurende wisselwerkingen over een heel leven.’

‘Daarnaast heb je naast die hersenplasticiteit ook

wat men epigenetica noemt. Dat betekent dat onder

de invloed van de omgeving bepaalde genen aan- of

afgezet worden. En zo vinden wetenschappers

steeds meer dingen. Er zijn heel wat verklaringen

die allemaal voor een deel bijdragen dat mensen

zich gedragen naar de stereotypen. Het maakt het

ook moeilijk om te aanvaarden dat iets je aangeleerd

is, want zelf ervaar je het als iets biologisch.’

Ik veronderstel dat je vaak negatieve reacties

krijgt als je spreekt over stereotypen?

Ja, soms worden mensen echt boos. Ze zeggen dat

mannen en vrouwen nu eenmaal anders zijn en dat

ik me daar niet druk om moet maken. Ik snap het

ook wel. Stereotypen geven mensen een houvast

aan de werkelijkheid. Het is een manier om de complexe

wereld te begrijpen. ‘Vrouwen zijn anders dan

mannen.’ Dat is voor veel mensen een belangrijk

gegeven. Wanneer je zegt dat er ook mensen zijn die

niet binnen het typisch vrouwelijke of typisch mannelijke

hokje vallen, dan maakt dat de werkelijkheid

een stuk complexer.

dan vrouwen, dan moeten ze straks misschien wel

een deel van die macht inleveren. Daar zijn de

meeste mannen zich niet bewust van maar bij een

deel leeft het toch ook wel: als we echt gelijk zijn, ga

ik moeten inleveren. Dan is het niet meer zo vanzelfsprekend

dat ik de kostwinner ben, dat ik controle

heb over het geld en meer toegang heb tot de

arbeidsmarkt. Dat speelt onbewust wel mee.’

Waarom voelen ook veel vrouwen zich goed in een

systeem waar ze minder macht hebben?

‘Dat is een vraag die ik mezelf ook vaak stel. Ik denk

dat het neerkomt op duidelijkheid en het feit dat veel

vrouwen zichzelf vertellen dat ze niet minder macht

of minder vrije keuze hebben. Als vrouwen thuisblijven

voor de kinderen, gaan ze daar meer waarde

aan hechten. Ze stellen dat zij een andere rol hebben

die zeker even belangrijk is dan die van hun

partner, soms zelfs belangrijker: ‘Het opvoeden van

mijn kinderen is veel waardevoller dan de job die

mijn man uitoefent.’

‘Volgens mij speelt cognitieve resonantie deductie

een rol. Dat is een psychologisch proces. Als je

gedrag niet overeenkomt met je idealen, ga je niet je

gedrag, maar wel je idealen aanpassen . Het is makkelijker

je idealen aan te passen dan je gedrag: ‘ja,

maar een carrière is ook niet zo vreselijk belangrijk.

Wat ik nu doe is heel belangrijk.’ Vrouwen stellen

zichzelf gerust door zich ervan te overtuigen dat ze

er zelf voor gekozen hebben.’

Het is ook een machtskwestie. We moeten ons

steeds afvragen wie de macht heeft. Dat zijn vooral

de blanke mannen. Als we moeten aannemen dat

die blanke mannen biologisch gezien niet beter zijn

Stereotypen van elke dag

✤ Vorig jaar presenteerde bank KBC een verzekeringsproduct

genaamd Moeders Preventiewinkel. ‘Want niemand is zo bezorgd

om uw veiligheid als zij.’

✤ Supermarktketen Carrefour reserveert vlak voor het gebouw

parkeerplaatsen ‘voor mama en haar baby.’

Heb je tenslotte tips hoe we stereotype beeldvorming

kunnen tegengaan?

Je er bewust van worden is een eerste stap.

Vervolgens is het belangrijk dat je stereotiep denken

probeert te corrigeren bij jezelf, maar dat je ook

andere mensen er op aanspreekt. Zelf probeer ik

bijvoorbeeld anti-stereotype zaken in het leven van

mijn dochters te introduceren. Niet omdat ik ze wil

dwingen zich af te keren van alles wat met vrouwelijkheid

te maken heeft, maar wel omdat ik ze wil

laten zien dat er veel meer is dan dat. Ik heb hen een

hele reeks dvd’s met tekenfilms, onder andere

Brave, gegeven waar vrouwen de helden zijn en zelf

keuzes maken. Brave Disneyprinsessen krijgen ze

al genoeg te zien.

✤ Vele bedrijven richten in hun reclame voor schoonmaakmiddelen

of stofzuigers zich specifiek op vrouwen.

✤ Vele vrouwelijke topmanagers krijgen – in tegenstelling tot de

mannelijke topmanagers – steeds dezelfde vraag: ‘Hoe combineer

jij je job met je gezin?’

Leestip

Het idee M/V

Ontmaskering van een hardnekkig denkbeeld.

Asha ten Broeke

32

| FEMMA | MEI 2014


Voor ons dossier spraken we met verschillende groepen mensen

over hun persoonlijke ervaringen met de combinatie van

arbeid en zorg. Hieronder een kleine greep uit de vele, interessante

gesprekken.

BLIJF MOBIEL

Jamila, 41 jaar,

getrouwd, 3 kinderen:

“Mijn man was tegen

ouderschapsverlof voor mannen. Hij

was bang dat hij op het werk het

imago van een softie zou krijgen.

Uiteindelijk heeft hij het wel

opgenomen en daarna vond hij het

zelfs jammer om terug voltijds te

moeten gaan werken.”

Valerie, 43 jaar,

getrouwd, 4 kinderen:

“Ik merk bij ons op het werk dat er

een cultuur heerst dat wie voltijds

werkt, meer geëngageerd is dan wie

deeltijds werkt. Ik ga daar zelf niet

met akkoord. Meer uren betekent

voor mij ook niet automatisch een

betere werknemer.”

Kristof, 41 jaar,

samenwonend, 2 kinderen:

“Wij hebben nu de luxe dat we op

onze ouders kunnen steunen om de

kinderen op te vangen. Over de

toekomst ben ik wel ongerust. Hoe

wil men langer werken rijmen met de

zorguitdagingen? Zowel de opvang

van kleinkinderen door grootouders

als de zorg voor zorgbehoevende

ouders komt onder druk te staan.”

Thomas, 34 jaar,

getrouwd, 4 kinderen:

“De politiek denkt vaak op te korte

termijn. Ze moeten nu een kader

schetsen waardoor mensen langer

willen en kunnen werken. Men moet

het werk over een langere perioden

spreiden.”

Pim, 52 jaar,

alleenstaand,

2 kinderen:

Ik heb een goede band met mijn

hulpbehoevende ouders. De zorg voor

hen is zowel planmatig als psychisch

zwaar. Momenteel kan ik enkel door

deeltijd te werken de zorg voor mijn

ouders blijven combineren met een

job en de zorg voor mijn twee

dochters.”

Winora fietsen zijn

kwaliteitsvolle elektrische fietsen

met een grote actieradius. De prijs/kwaliteitsverhouding

is voortreffelijk.

Kom naar de Thuiszorgwinkel en ontdek ons gamma.

Ontdek onze nieuwe collectie fietsen.

Winora C2AGT en Winora F1, beiden hebben

• een lage instap

• een lithium-ionen 396 Wh, 36 volt/11Ah batterij

• ondersteuning tot 25km/u

• reikwijdte tot 100km (ngl. rijomstandigheden)

• belasting max gewicht (incl fietser) 130kg,

bagagedrager max 25kg

• anti lek banden

WINORA F1:

de sportieve fiets

WINORA C2AGT:

met automatische schakeling,

gebruiksvriendelijk

en hoog rijcomfort

De Thuiszorgwinkels garanderen een perfecte

naservice. Alle herstellingen gebeuren in eigen

atelier door deskundig opgeleide fietsherstellers.

Meer informatie op onze website en in de

Thuiszorgwinkels. De adressen vind je op

de website of via 02 246 49 49.

www.thuiszorgwinkel.be

FIETSZADELKUSSEN

Een fietszadelovertrek in traagschuim

voorkomt zadelpijn. Maat S-M-L.

MEI 2014 | FEMMA | 33


zelfgemaakt

Samenstelling: Jade Yorks

kunst

Maak

van je agendadrukte

Het is eigenlijk puzzelen voor gevorderden. Het afstemmen van de agenda’s van al je

gezinsleden vergt veel creativiteit, strategisch inzicht én geduld. Een handig hulpmiddel

daarbij is deze zelfgemaakte weekplanner. In één oogopslag ziet iedereen wat er deze

week van hem of haar vewacht wordt en wie wat te doen heeft. Weer een zorg minder!

Dit heb je allemaal nodig –Met afbeeldingen erbij

✤ Oud schilderij met een mooi kader uit de kringloop winkel

(Deze kostte ons 4 euro)

✤ Een broodmes

✤ Kurk (Na een gezellig avondje wijndrinken NOOIT de kurken

weggooien. Ze komen ooit nog wel van pas)

✤ Papier in verschillende kleuren

✤ Lijm

✤ Stift

34

| FEMMA | MEI 2014


Stap 1

Geef enkele goede trappen met je hak tegen het glas

van het schilderij.

Haal vervolgens voorzichtig het glas eruit en gooi het

in de daarvoor bestemde afvalbak

Stap 2

Bepaal vervolgens welke structuur je in je lijst wil

maken met de kurken. Wij kozen voor optie 2.

Optie 1

Optie 2

Stap 3

Stap 5

Plaats lijm op de kurken en plaats de

kurken vervolgens in de lijst.

Het plannen kan beginnen!

Snij de kurken die niet

passen met een broodmes

in de juiste maten.

Tip:

Zijn je tekenkunsten

niet zo goed?

Maak dan gebruik

van Google of

Pinterest om mooie

afbeeldingen te

vinden. Print die

vervolgens af op

gekleurd papier.

Stap 4

Schets enkele afbeeldingen op papier die symbool

staan voor de wekelijkse activiteiten van

jouw gezin. Teken ze vervolgens na met een

zwarte stift op gekleurd papier en knip ze uit.

Geef elk gezinslid zijn of haar eigen kleur. Zo is

in één opslag duidelijk wie welke activiteiten

moet doen deze week.

Op pinterest.com/femmavzw vind je nog meer leuke zelfmaakideetjes!

MEI 2014 | FEMMA | 35


Tekst jade yorks Foto’s sarah van den elsken

Deflow

van Peggy en Sofie

Twee mama’s, twee kinderen en twee voltijdse jobs. Met de nodige organisatie en

creativiteit combineren Sofie en Peggy vrij gemakkelijk hun werk met het gezin.

Ondertussen zijn de eerste voorbereidingen ingezet om naast de zorg voor de kinderen

ook de zorg voor de ouders op zich te nemen.

36

| FEMMA | MEI 2014


Mama Sofie slaat de krant open. Op haar gemak

doorloopt ze de pagina’s, op zoek naar nieuws

waarvan ze tot dusver nog niet op de hoogte was.

Andere mama Peggy eet ondertussen in alle rust

haar boterhammen op, terwijl de vierjarige Mats

in de andere hoek van de kamer aandachtig speelt

met zijn Skylanders, de laatste speelgoedhype

voor kindjes van zijn leeftijd. Zijn kleine zus Stien

(2,5) lepelt smakelijk én geheel zelfstandig een

yoghurthapje naar binnen.

Het is niet de typisch doordeweekse dinsdagavond

die je verwacht van een gezin met twee

jonge kinderen en evenveel voltijdswerkende

ouders. ‘Ik geef toe dat we heel makkelijke kinderen

hebben, maar zo gaat het hier niet altijd’, geeft

Sofie toe. ‘Het scheelt al veel dat we sinds enkele

weken niet meer koken tijdens de week. De kinderen

eten ‘s middags warm op school of bij de onthaalmoeder

en wij hebben allebei de mogelijkheid

om op het werk warm te eten. ‘s Avonds boterhammen

eten, is al veel minder hectisch.’

Twee drukke jobs

Peggy werkt als procesmanager bij Belgacom en

Sofie is teambegeleider bij de Christelijke

Mutualiteit. ‘Het zijn zware jobs met veel verantwoordelijkheid

maar we kunnen allebei gelukkig

wel gebruik maken van flexibele uren. Dit houdt in

dat we de start- en eindtijd van een werkdag zelf

kunnen bepalen. Soms breng ik de kinderen naar

school, werk ik nog een uurtje thuis en vertrek ik

na de file naar kantoor’, zegt Peggy.

‘Het is altijd veel

gepuzzel. Als ik

terugkijk op de

begindagen snap ik

echt niet hoe we het

allemaal hebben

gered’

Elke zondag leggen ze de agenda’s naast elkaar

om te bepalen wie wanneer de kinderen haalt en

brengt. Wie haalt hoeft niet te brengen en wie

brengt hoeft niet te halen. Sofie: ‘Er is een goede

organisatie nodig want op de grootouders kunnen

we geen beroep doen. Die wonen daarvoor te ver.

Als we er echt niet uitkomen, schakelen we mijn

vader in die sinds een jaar met pensioen is. Dat is

MEI 2014 | FEMMA | 37


‘We hebben er zelfs

al over nagedacht om

iets voor hen te

kopen, maar een

tweede huis blijkt

belastingtechnisch

veel te duur. Het is

wel de bedoeling is

dat ze uiteindelijk bij

ons in de buurt

komen wonen’

wel een heel gedoe omdat we die dan eerst moeten

ophalen en terugbrengen, of hij blijft een

nacht slapen.’ Peggy vult aan: ‘Het is altijd veel

gepuzzel. Als ik terugkijk op de begindagen snap

ik echt niet hoe we het allemaal hebben gered.’

Zorg voor ouders

Naast de zorg voor de kindjes, maakt het jonge

koppel zich ook klaar om de zorg voor Peggy’s

ouders op zich te nemen in de nabije toekomst. ‘Ze

zijn al in de zeventig en ik merk dat ze wat minder

mobiel zijn dan vroeger. Trappen doen, gaat minder

goed en ze hebben zelfs nog mijn grootmoeder

van negentig bij zich inwonen’, vertelt Peggy.

‘Ik ben enig kind, dus we bereiden ons voor om

meer voor hen te gaan zorgen.’

Die ‘voorbereidingen’ houden in dat ze volop zoeken

naar een betaalbaar appartementje in de

buurt. Sofie: ‘We hebben er zelfs al over nagedacht

om iets voor hen te kopen, maar een tweede

huis blijkt belastingtechnisch veel te duur. Het is

wel de bedoeling dat ze uiteindelijk bij ons in de

buurt komen wonen. Bij ons in de straat zou ideaal

zijn. In het allerslechtste geval trekken ze bij

ons in. Het zijn heel lieve mensen en we hebben

toch vijf kamers!’

Sofie en Peggy zien de toekomstige zorg voor de

ouders niet als last. ‘In tegendeel zelfs. We zouden

elkaar mooi kunnen helpen. Zij helpen ons

met onze kindjes en wij helpen hen weer met dat

waarvoor zij hulp kunnen gebruiken. Wij leven nu

vooral onder het motto: we zien wel. Zolang de

kinderen maar gelukkig zijn.’

Nu jij

Peggy is als eerste van Mats bevallen. Daarna

volgde Sofie met de geboorte van Stien. Ze weten

niet of het nu toevallig is of niet, maar in de regel

gaat het zo dat Peggy Stien naar bed brengt en

Sofie ’s avonds met Mats het avondritueel doet. ‘Ik

denk dat het voortkomt uit het feit dat, als je

borstvoeding geeft, je een heel intieme band

opbouwt met je kind. Dat hebben we van elkaar

gerespecteerd’, zegt Sofie. Ik vond het zelf ook

moeilijk om los te laten en ruimte te scheppen

voor Peggy. Ik heb Stien dan losgelaten door aan

Peggy te zeggen: en nu moet jij ze in bed leggen.

En dat is nu zo gebleven.’

Gespannen elastiekje

Doorgaans zijn de rollen in het huishouden goed

verdeeld. Een klein gelukje is dat Sofie zichzelf

een ochtendmens noemt en Peggy zichzelf juist

als avondmens typeert. ‘Ik sta altijd om zeven uur

op, zelfs in het weekend’, vertelt Sofie. ‘Ik haal de

kinderen altijd uit bed en maak ze klaar voor

school en voor de onthaalmoeder.’ Als de kinderen

’s avonds niet willen slapen, staat Peggy op.

Sofie geeft toe dat ze in de verte iets hoort, maar

dat ze er maar moeilijk door wakker wordt. ‘Het is

maar goed dat we allebei zo anders zijn, anders

was het organisatorisch heel lastig geweest’, zegt

Peggy.

38

| FEMMA | MEI 2014


GEZIENOP

TELEVISIE

Wat volgens hen ook helpt, is elkaar goed aanvoelen.

‘Onze jobs zijn zwaar. Niet fysiek, maar mentaal vergt

het soms veel energie. Zo komt het ook eens voor dat

wij moe zijn, maar de kinderen niet. Dat zijn lastige

avonden’, geeft Sofie toe. ‘Dan wisselen we gewoon

af.’ Peggy: ‘Als je merkt dat het elastiekje van de ander

gespannen is, dan neem je het over en laat je de ander

gewoon even rust nemen. De kinderen mogen natuurlijk

niet de dupe zijn van jouw zware dag.’

De klusjes in het huishouden zijn naar eigen zeggen

goed verdeeld. ‘We hebben geen woorden nodig om de

taken te verdelen. Dat is het leuke aan haar’, zegt

Peggy terwijl ze naar Sofie lacht. ‘We kuisen allebei en

we hebben daarover nooit ruzie.’

De mama’s moeten wel toegeven dat ze sinds twee

weken een poetsvrouw hebben. ‘We moesten wel

eerst een drempel over voordat we daaraan begonnen.

Het is toch een beetje toegeven dat je zelf niet

rondkomt’, zegt Sofie. ‘Vroeger waren we in het weekend

een hele dag kwijt aan schoonmaken. Tijdens de

week heb je vaak geen zin. Nu ondervinden we dat het

heerlijk is als je ’s avonds thuiskomt en de badkamer

al grondig is schoongemaakt.’

A

C

B

Flow

Volgens het koppel hebben ze de drukke jaren inmiddels

achter de rug. ‘Met kinderen komt je leven ineens

in een heel ander ritme. Het zijn korte nachten en veel,

heel veel geregel’, zegt Peggy. ‘We hebben elkaar wel

gemist in die eerste jaren. Je zit in een soort flow

waarin je constant met de kinderen bezig bent. Dit jaar

hebben we ons voorgenomen om meer quality time

met elkaar door te brengen.

Inmiddels zijn ze al naar de sauna geweest, een keer

uit eten en eens naar de film. ‘De beste gesprekken

voeren wij in de auto als de kinderen op de achterbank

liggen te slapen’, lacht Sofie. Wanneer we thuis na een

drukke dag de kinderen in bed hebben gelegd, zijn we

vaak zo moe dat we ook snel liggen te slapen. Om

halfnegen naar bed is geen uitzondering voor ons.’

Toch zijn de mama’s er niet rouwig om dat ze minder

tijd hebben voor zichzelf dan voorheen. ‘Het komt wel;

als de kinderen wat ouder zijn, is het aan ons.’


verhalen

Tekst Jade Yorks

Foto’s Sarah Avci en Esra Cengiz

De mooiste verhalen komen natuurlijk uit de groepen.

Hier lees je klein, groot en grappig nieuws van Femmaleden.

Z

‘Bij elke stap stonden we weer

op een andere profeet’

Femma op pelgrimstocht in Jeruzalem

Vier madammen van Femma Intercultureel reisden af naar Jeruzalem,

een stad die net zoveel heilige plaatsen als conflicten telt. Van bezinning

en vrede tot vooringenomenheid en arrogantie. ‘Het was een reis om nooit

te vergeten.’

Het begon met een verzoekje van de organisatie

Interreligieuze Dialoog van de Kerk in Brussel (IDKB).

Of Femma Intercultureel niet geïnteresseerd was om

mee te reizen naar de heilige graal van zoveel verschillende

godsdiensten. Jeruzalem is heilig voor

christenen, joden én moslims. Groepsbegeleiders

Sarah Avci en Esra Cengiz hoefden er daarom niet

lang over na te denken. Samen met Latifa en Zahia,

beiden lid van Femma Intercultureel, gingen ze in

maart op interreligieuze ontdekkingstocht. ‘Dit was

de plek waarover ik zoveel over heb gelezen in de

Bijbel en de Koran. Dat ik al die heilige plekken zelf

kon ervaren, was een droom die uitkwam’, zegt

Zahia.

Emotionele waterval

Wat ze precies voelde toen ze oog in oog stond met de

laatste voetafdruk van Jezus voordat hij naar de

hemel ging, kan Zahia maar moeilijk onder woorden

brengen. ‘Het raakte mij diep. In de Bijbel lees je over

het verdriet van Jezus. Iedere keer wanneer hij over

God vertelde, ondervond hij veel pijn. Toch vond hij

verlossing. Dat was op het moment dat hij de aarde

verliet. Ik voelde de vrijheid en vrede toen ik voor zijn

laatste voetafdruk stond.’

Bezinning is wat het viertal doorheen heel de reis

bijna voortdurend ervoer. ‘Bij bijna elke stap die we

deden, stonden we weer op een andere profeet die

daar begraven was of er iets heiligs heeft gedaan’,

zegt Sarah. ‘Het was voor mij daarom niet alleen een

fysieke pelgrimstocht, maar vooral een heel emotionele.’

Alle vier de madammen hebben meermaals tranen

laten vloeien bij het zien van al die heilige plekken. ‘Ik

huilde bij het zien van de geboortekerk van Jezus, bij

zijn laatste voetafdruk en bij zijn begraafplaats’, zegt

Latifah met een glimlach. ‘Het wekt grote emoties op

wanneer je het verhaal dat je zo vaak las, nu zelf

beleeft.’

De grote paradox

Hoewel vele delen van Jeruzalem positieve en bezinnende

gevoelens opriepen bij de Femmamadammen,

maakte het viertal ook kennis met de andere kant

van de stad. Al op het vliegveld van Israël ondervonden

de dames dat ze niet in een doorsnee land waren

aangekomen. Uit de groep van vijftien kozen de veiligheidsagenten

van het Israëlisch vliegveld, Esra en

Sarah uit om uitgebreid te ondervragen. ‘Zes uur

lang zijn we afzonderlijk van elkaar ondervraagd

over onze afkomst en de reden van ons bezoek. Ze

wilden de naam van mijn ouders en zelfs die van mijn

grootouders kennen om mijn afkomst te definiëren.

We hebben gelukkig onze mond gehouden over onze

plannen om ook de bezette gebieden van Jeruzalem

te bezoeken. Anders mochten we misschien weer

meteen het vliegtuig terug naar België pakken.’

40

| FEMMA | MEI 2014

v.l.n.r Latifa, Esra, Zaïda, Sarah


VREDE

Tussen de problematische uitingen van het

ingewikkelde conflict, zagen de

Femmamadammen ook veel tekenen van

vrede. ‘Langs de grenzen tussen Israël en

Palestina zagen we Joden die protesteerden

tegen de bezetting’, vertelt Esra.

Ook op religieus vlak gaan de twee culturen

soms goed samen. Sarah: ‘In de Heilige

Grafkerk van Jezus die we bezochten, is de

sleutel al generatieslang in handen van een

moslimfamilie. Elke morgen doet dus een

moslim de deur open van een christelijke

kerk.’

Ook in Jeruzalem proefden de dames van de Israëlische veroveringszucht.

Sommige zionisten gedroegen zich alsof de

Arabische gemeenschap niet bestaat. ‘Het viel ons op dat sommige

orthodoxe Joden, zonder uit te kijken rakelings langs ons

wandelden. Later beseften we dat dit geen toeval was. Ze botsten

expres tegen ons op als we niet voor hen aan de kant gingen’,

legt Sarah uit.

Ook de ontmoeting met joodse Marokkanen

maakte indruk. ‘Ik werd aangesproken door

een Joodse man met de vraag of ik niet ook

Joods was’, vertelt Latifa. Het bleek een

Marokkaanse Jood te zijn. Het was bijzonder

om die te ontmoeten.’

Psychologisch geweld

Het constant moeten wijken voor arrogante zionisten die Arabieren

voor lucht zagen, werkte al snel op de zenuwen van de

Femmadames. ‘Ik was het beu om steeds een stap opzij te doen’,

geeft Esra toe. ‘Toen er weer één op mij afkwam, besloot ik te

blijven staan en de andere kant op te kijken. Uiteindelijk is hij opzij

gegaan’, lacht Esra.

De dames kunnen erom lachen, maar ze beseffen goed dat het

een vorm van psychologisch geweld is om de Palestijnse bevolking

het gevoel te geven dat ze hier niet thuis horen. Een ander

voorbeeld is het beleid in een populaire winkelstraat in Hebron.

De Israelische regering besloot van de ene op de andere dag de

belastingen extreem te verhogen zodat vele Palestijnse ondernemers

hun koffers konden pakken. Hun winkel uitbaten was simpelweg

te duur geworden. ‘Daarom riep deze reis zowel positieve

als negatieve gevoelens bij mij op’, besluit Sarah. ‘Het was een

reis om nooit te vergeten!’

MEI 2014 | FEMMA | 41


nieuwe werkplekken

zo

Het nieuwe werken

onze collega's

Het personeel van Femma doet sinds september vorig jaar aan telewerken: niet tijd-of

plaatsgebonden werken. Dit levert nieuwe en hele bijzondere werkplekken op.

‘Mijn tofste werkplek is waar

mijn trouw viervoetertje

dichtbij is.’

Kristel Jappens,

educatief medewerker

Femma Vlaams-Brabant

‘Thuiswerken… zalig!

Nog te fris voor het buitenterras.

In de relaxzetel mailtjes en

telefoontjes afhandelen, is ook best

gezellig.’

Christa Mestdagh,

directeur Femma West-Vlaanderen

‘Mijn gezellige werkplek thuis.’

Eva Brumagne,

algemeen directeur Femma

42

| FEMMA | MEI 2014


‘Brainstormen in een

hippe koffiebar of niet

aan ons bureau

werken, heerlijk!’

Jade Yorks

en Lobke Gielkens,

redactrices Femma

Leestip

De collega’s werken thuis. Kies zelf waar,

wanneer en hoe je werkt.

Frank Van Massenhove, Tom Auwers

‘Doordat we niet altijd op hetzelfde moment op

kantoor werken, is het altijd gezellig als we

kunnen bijpraten tijdens de lunchpauze.’

Femmacollega’s nationaal secretariaat

‘Om elkaar op de hoogte te houden van

het werk, organiseren we wekelijks een

bilateraal overleg op kantoor.’

Brenda Deny,

directeur dienst Beweging Femma

‘Wij werken halftijds en daardoor

werken we meestal aan ons

bureau in Brussel.’

Veronique Legon,

administratief medewerker

Femma Vlaams-Brabant

en R’Himo Assecoum,

educatief medewerker Femma

Intercultureel

MEI 2014 | FEMMA | 43


het nieuwe werken bij Femma

Tekst jeroen lievens

Werken in

pyjama

vanuit je zetel

Femma personeelsdirecteur Bieke Verhoelst over het

Nieuwe Werken bij Femma

Het Femmapersoneel doet sinds vorig jaar aan telewerken. De locatie van

waaruit of zelfs het tijdstip waarop je werkt, is niet van belang. Zolang je

als werknemer je resultaten haalt, mag je zelf bepalen hoe je je werkdag

invult. Bieke Verhoelst, personeelsverantwoordelijke van Femma legt uit.

Wat betekent het Nieuwe Werken voor Femma?

Het Nieuwe Werken bij Femma staat voor plaatsen

tijdonafhankelijk werken. Als werkgever kijken

we niet naar de tijd die een werknemer doorbrengt

aan zijn of haar bureau, maar wel naar de

resultaten die hij of zij haalt. Waar en wanneer ze

die resultaten boeken, maakt ons weinig uit.

Dus het gaat over méér dan eens een dagje kunnen

thuiswerken?

Inderdaad, thuis- en telewerk (het werken op een

andere plaats dan je bureau) is maar één proces

binnen het Nieuwe Werken. Resultaatgericht werken

is een tweede proces en een belangrijke

voorwaarde om het thuiswerk mogelijk te maken.

Resultaatgericht werken betekent dat werknemers

zelf hun werk in handen nemen, zelfsturend

worden en de autonomie hebben om zelf prioriteiten

te leggen.

Dat vergt toch ook een heel andere werkcultuur?

Ja, voor leidinggevenden betekent het dat ze vertrouwen

en vrijheid moeten geven aan hun teamleden.

Die op hun beurt moeten autonomer werken

en toch ook een zekere vorm van discipline

opbrengen. Dit is niet voor iedereen evident; het is

een proces dat wat tijd vraagt.

Hoe stellen jullie doelstellingen voorop? En hoe

worden de resultaten gecontroleerd?

We hebben als organisatie een beleidsplan met

strategische en operationele doelstellingen: die

44

| FEMMA | MEI 2014


dienen steeds als leidraad. Tijdens de zogenaamde

‘bilaterale overlegmomenten’ bepaalt elk teamlid

met zijn of haar leidinggevende welke resultaten

hij of zij wil behalen; samen bekijken ze ook of de

voorgaande doelstellingen bereikt werden. Is dit

niet het geval, dan bespreken ze samen waar het

fout gelopen is en sturen ze bij indien nodig.

vrijwilligersorganisatie ook heel belangrijk.

Duurzaamheid is nog een belangrijke reden. Door

mensen te laten thuiswerken, verminder je hun

verplaatsingen en dus ook de uitstoot van CO 2

. Al

kan je daar natuurlijk deze kanttekening bij plaatsen:

hoe duurzaam is het om al die mensen afzonderlijk

hun huis te laten verwarmen voor het werk?

Waarom besloten jullie om het Nieuwe Werken in

te voeren?

Dat gebeurde op vraag van de werknemers. Een

aantal collega’s klaagden over de lange pendeltijd,

anderen over de onmogelijkheid om de kinderen

van school of in de crèche af te halen. Voorts

had je ook een scheefgetrokken situatie waarbij

bepaalde personen wel occasioneel konden thuiswerken

en anderen helemaal niet. Op den duur

hadden we 10 regeltjes voor 20 verschillende collega’s.

Dat was eigenlijk niet meer houdbaar. En

aangezien ik van oordeel ben dat in elke klacht

een wens schuilt, hebben we voorgesteld om het

systeem naar iedereen uit te breiden.

Dus vooral om de combinatie van arbeid en zorg

beter op elkaar te kunnen afstemmen?

Ja, dat was de belangrijkste reden. Als vrouwenbeweging

willen we hierin het goede voorbeeld

geven. Het idee van het Nieuwe Werken sluit perfect

aan bij onze eis van een nieuw voltijds

arbeidsritme van 30 uren. Een 30-urige werkweek

geeft je meer tijd om bijvoorbeeld zorg op te

nemen, maar het Nieuwe Werken voegt daar nog

een nieuwe dimensie aan toe: de tijd die je werkt,

kun je ook flexibel inplannen.

Een tweede reden is dat we op die manier een

sexy werkgever zijn. Femma betaalt geen hoge

lonen uit. Tijdens sollicitaties merkten we op dat

dit soms een struikelblok was. Maar als je daar

het Nieuwe Werken tegenover kan stellen dan ben

je plots weer aantrekkelijker. Vooral jonge mensen

hechten steeds meer belang aan de combinatie

van arbeid en ‘vrije tijd’. Ze willen ook een

leven naast het werk en willen meer controle over

hun tijd. Dat kunnen wij hen met het Nieuwe

Werken zeker bieden. Meer vrije tijd betekent overigens

ook meer mogelijkheden om een vrijwilligersengagement

aan te gaan. Dat vinden wij als

Ook het landschapskantoor heeft meegespeeld.

Heel veel mensen geven in de enquête aan dat het

moeilijk ongestoord werken is op een landschapskantoor.

Door het Nieuwe Werken geef je mensen

ook de mogelijkheid om thuis in stilte te werken.

Deden jullie het ook om eventueel te besparen?

Besparingen waren zeker niet de beweegreden

om voor het Nieuwe Werken te kiezen. We hebben

zelfs zwaar moeten investeren in de logistieke

ondersteuning. Iedereen ontving een laptop, een

gsm en er kwam een speciaal serversysteem

waardoor iedereen van thuis uit in gedeelde mappen

kan werken. Maar op termijn kan het bepaalde

kosten wel drukken: halftijdse in plaats van

voltijdse vervoersabonnementen, minder vervoerskosten,

minder kantoorruimte. Maar daar

hebben we nu nog geen zicht op.

Bij Femma vertrekken we vanuit het standpunt

van de gelukkige werknemer. Als die geen stress

heeft over de combinatie arbeid en zorg, dan zal

die vrijer zijn in het hoofd en zich ook beter kunnen

concentreren op het werk. Bovendien zijn er

ook personen die beter ’s avonds kunnen werken.

Als zij dat willen, laat dit dan ook toe. Zolang de

resultaten er zijn, is het goed.

Kon en wou iedereen van het personeel zomaar

instappen?

We zijn van start gegaan in september ’13 en

sindsdien is 80 % van het personeel erin gestapt.

Bij aanvang bleek dat er slechts 3 functies zijn

waarvoor thuiswerk geen optie is: de poetsvrouw,

de onthaalmedewerker en de verantwoordelijke

voor economaat en copycenter. Maar onthaalbediende

is bijvoorbeeld een functie die wordt opgenomen

door verschillende personen; die personen

hebben ook andere taken die ze dan wel thuis

kunnen uitvoeren.

‘Bovendien zijn er

ook personen die

beter ’s avonds

kunnen werken. Als

zij dat willen, laat dit

dan ook toe. Zolang

de resultaten er zijn,

is het goed’

MEI 2014 | FEMMA | 45


Tenslotte hebben we ook benadrukt dat je thuiswerkdagen

een recht zijn waarmee je ook flexibel

moet omspringen. Het kan bijvoorbeeld niet dat je

niet deelneemt aan een vergadering omdat je die

dag thuiswerk gepland hebt.

‘De arbeidswetgeving

is niet aangepast aan

de filosofie van

tijds- en

plaatsonafhankelijk

werken’

Wie halftijds werkt, kan ook niet thuiswerken

want dan zouden we die personen niet meer zien.

Het blijft nog steeds belangrijk dat mensen naar

kantoor komen. Zo vragen we bij Femma dat

medewerkers zeker 2 dagen per week op kantoor

zijn. De teams hebben autonoom beslist welke

dagen ze thuis willen werken. Dinsdag en donderdag

zijn de drukste kantoordagen en zijn ook

echte vergaderdagen geworden.

Daarnaast hebben we ook collega’s die niet voor

thuiswerk kozen omdat ze thuis geen plaats hebben,

of omdat ze aan het verbouwen zijn of te

dichtbij wonen.

Welke andere afspraken werden er naar het

personeel toe gemaakt?

We maken het verschil tussen beschikbaar en

bereikbaar zijn. Als je mensen effectief de kans

wilt geven om de kinderen af te halen of een boodschap

te doen, dan moet je niet verwachten dat ze

tijdens het telewerken van 9 tot 5 beschikbaar

zijn; belangrijk is wel dat ze bereikbaar zijn.

Voorts is het noodzakelijk dat iedereen zijn outlookagenda

goed invult, zodat iedereen op elk

moment kan zien of je aan het werk bent en waar

eventueel. En ook in verband met overuren hebben

we nieuwe afspraken gemaakt. Bij ons is de

regel dat als je ‘s avonds werkt, je extra compensatie

krijgt. Maar als je vrijwillig later op de avond

werkt, omdat je bijvoorbeeld ’s ochtends kon uitslapen,

dan kan het niet dat je daarvoor extra

compensatie krijgt. Het is een kwestie van geven

en nemen.

Jullie zijn gestart in september 2013. Wat zijn de

eerste ervaringen?

Ongeveer 80 % van de werknemers stapten mee

in het Nieuwe Werken en onlangs hebben we hen

bevraagd over hun ervaring. Daaruit blijkt dat de

werktevredenheid gestegen is. Zeker over de

combinatie arbeid en zorg zijn de meesten heel

gelukkig. Ze hebben ook het gevoel dat ze controle

hebben over wat ze doen. Op het vlak van

ondersteuning waren er in het begin wel wat kinderziektes,

maar daaraan wordt hard gewerkt.

Ondervinden jullie ook moeilijkheden of obstakels?

De sociale wetgeving vormt soms wel een probleem.

De wet dateert nog uit de jaren ‘70 en

vraagt dat iedereen zijn werkrooster mooi invult

en aangeeft dat hij van dan tot dan werkt. De

arbeidswetgeving is niet aangepast aan de filosofie

van tijds- en plaatsonafhankelijk werken.

Twee andere zaken waarover we moeten waken

zijn: enerzijds dat collega’s nog voldoende contact

hebben met elkaar, en anderzijds dat mensen niet

te veel gaan werken. Als je een laptop hebt en

constant verbinding kunt maken met de server, is

het soms verleidelijk om voortdurend je mails te

checken.

Het Nieuwe Werken is echt wel een aanrader! Het

vergt wat organisatie, maar eens vertrokken,

biedt het alleen maar voordelen voor werknemer

en werkgever.

Leestip

Resultaatgericht organiseren.

Productiviteit en plezier in werk.

Dik Bijl, Wim Kweekel

46

| FEMMA | MEI 2014


UstpUnt

Z

iets in mei

zingt

MEI 2014 | FEMMA | 47


alleenstaande moeders

tekst Ilse de Vooght

Combineren in je eentje

Altijd schipperen

tussen

Toen Katriens huwelijk eind jaren ’90 strandde, werkte ze drie

dagen per week als psychologe in een middelbare school.

Financieel onvoldoende om een huishouden te bestieren met twee

kinderen die het gros van de tijd bij haar zijn. Wat volgde, was tien

jaar lang kiezen tussen tijd of geld.

tijd

en geld

48

| FEMMA | MEI 2014


Van alle Vlaamse gezinnen met kinderen is

één op de vijf een eenoudergezin.

Alleenstaande ouders hebben het niet makkelijk

om werk, kinderen en huishouden te

combineren. Meer dan koppels zijn ze afhankelijk

van de goodwill van werkgevers, en van

hun familie en vrienden om de boel draaiende

te houden. Gepaste en betaalbare kinderopvang

vinden, is voor hen niet evident. Om

financiële redenen is het voor velen ook

onmogelijk om het tijdkrediet of ouderschapsverlof

te nemen dat hen de broodnodige

ademruimte geeft.

Katrien, herken je jouw verhaal hierin?

Katrien: ‘Ja. Financieel kreeg ik het onmiddellijk

moeilijk. Erg pijnlijk was dat ik de onthaalmoeder

voor mijn jongste zoon Kasper niet meer kon

betalen. Daardoor moest ik hem vroeger dan

gepland naar de kleuterschool sturen. Om mijn

inkomen te verhogen, startte ik een aggregaatsopleiding

(specifieke lerarenopleiding) omdat dit

diploma me 250 € extra per maand opleverde

voor hetzelfde werk. Daarnaast zocht en vond ik

een aanvullende job als lesgeefster in een lerarenopleiding.

In totaal werkte ik bijna voltijds

(90%).

En was dat haalbaar?

Katrien: ‘Op zich lukte de combinatie met mijn

gezin net. Maar inhoudelijk kreeg ik het erg moeilijk

met mijn job omdat ik als psychologe dagelijks

met vaak zware problemen van leerlingen te

maken kreeg. Thuis had ik het al zwaar genoeg.

Ik had nood aan iets opbouwends en wilde er

graag even tussenuit om mijn batterijen op te

laden en uit te maken wat ik wilde. Om financiële

redenen kon ik evenwel geen loopbaanonderbreking

nemen. En dat vond ik erg frustrerend. Ik

had de voorbije jaren zo hard mijn best gedaan

om het te redden en ik kon geen adempauze

nemen. School, familie en vrienden raadden me

aan om me depressief te laten verklaren. Maar ik

was helemaal niet depressief! Integendeel, ik

was er net bovenop aan het geraken. Ik deed het

niet, ik was er te fier voor. Uiteindelijk vroeg en

kreeg ik ook in de middelbare school mijn ontslag.

In de lerarenopleiding vroeg ik loopbaanonderbreking

aan maar die wilden ze me niet geven.

Ik was een tijdelijke, dus kon ik vertrekken. Dit

alles terwijl ik eigenlijk gewoon zes maanden een

time out wilde om na te denken.’

Dacht je eraan om thuis te blijven?

Katrien: ‘Nee. Mijn kinderen komen wel op de

eerste plaats. Zij moeten gelukkig zijn. Maar ik

wilde ook graag werken en een loopbaan uitbouwen.

En dat werd me niet echt makkelijk gemaakt.

Ik solliciteerde in een hogeschool en kreeg de

job. Tijdens de sollicitatie vertelde ik dat ik

alleenstaande moeder was, dat mijn inzet groot

was maar dat ik het georganiseerd moest krijgen.

Ze namen me aan met de belofte om hiermee

rekening te houden. In de praktijk liep het

wel even anders. Elke vrijdagavond kreeg ik mijn

uurrooster voor de week erna. Het leverde me

een boel stress en opvangproblemen op. Ik kreeg

mijn werk en mijn gezin op die manier eenvoudigweg

niet gecombineerd. Kwaad was ik omdat ze

hun belofte niet nakwamen. Ik vroeg mijn ontslag,

maar ik kreeg het niet omdat ik goed werk

leverde! Er zat niets anders op dan zelf ontslag te

nemen, met het gevolg dat ik geen uitkering

kreeg. Gelukkig vond ik snel een andere voltijdse

interimbaan als leerkracht in een lagere school.’

Leverde dat een vlottere combinatie op? Je

werkt binnen de schooluren, hebt alle schoolvakanties...

Katrien: ‘Het bleef moeilijk. Het is normaal dat je

helpt op spaghettifestijnen, dat je om 16 uur

nablijft voor vergaderingen… Als alleenstaande

moeder zijn die dingen wel niet evident. Zo voelde

het voor mij constant aan alsof ik geen goede

indruk maakte.’

En kinderopvang?

Katrien: ‘Dat heeft geen zin. De kinderen moeten

thuis nog eten, huiswerk maken en in bad. Je kan

als alleenstaande alleen maar de dingen na

elkaar doen en dat kost veel tijd. Kinderen moeten

bovendien ook nog de tijd krijgen om thuis tot

rust te komen, tijdig te eten en genoeg te slapen.’

Slaagde je er uiteindelijk in om een stabiele

baan te vinden die goed te combineren was met

je gezin?

Katrien: ‘Dat was mijn ambitie maar dat lukte me

niet. Ik botste de afgelopen jaren tegen veel

muren. Verlofstelsels zijn financieel niet haal-

MEI 2014 | FEMMA | 49


aar. Thuiswerk was – hoewel perfect mogelijk -

vaak onbespreekbaar, schoolvakanties moeilijk

overbrugbaar. Vergaderingen worden op onmogelijke

uren gepland, lessenroosters te laat in

elkaar gepuzzeld, en extra werk niet vermeld.

Met deeltijds werken kom je er niet en bouw je

geen loopbaan op. Maar het huidige voltijds is niet

haalbaar. Er is nog veel werk aan de winkel.’

Hoe laadde je je batterijen op?

Katrien: ‘Door leuke dingen met de kinderen te

doen. Taarten bakken, werk maken van leuke

verjaardagsfeestjes, uitstapjes.’

Hoe ervoeren je kinderen die periode?

Zoon Lukas: ‘Ik heb niet het gevoel dat ik iets

tekort kwam. Ik wist wel dat we niet met geld

moesten smijten. Maar we hebben veel leuke

dingen gedaan. En mama was er ook altijd voor

ons.’

Katrien: ‘Je kan echt wel goedkoop vakanties

organiseren. Naar de zee fietsen en onderweg

met de tent logeren bij vrienden. Fietsen naar het

openluchtzwembad in Boom en daar picknicken.

Ik maakte altijd werk van onze trips. Mijn kinderen

hebben altijd leuke vakanties gehad en hun

hobby’s kunnen doen. En als we eens naar de

cinema gingen, namen we zelf onze snoep en

chips mee. ’

Zoon Lukas: ‘Ik dacht gewoon, wij doen dat zo,

niet omdat we dat niet kunnen betalen maar

omdat we dat niet willen. Wie geeft er nu zoveel

geld uit aan chips en snoep!’.

En hoe ging je met je krappe budget om?

Katrien: ‘Creatief. Ik verkocht mijn auto en bestelde

mijn boodschappen in grote hoeveelheden in

Colruyt. Dan was de levering gratis. Spullen die

ik niet moest hebben, verkocht ik op Ebay.

Speelgoed waar de kinderen niet meer mee

speelden, verkochten we op rommelmarkten.

Met de opbrengst mochten ze nieuw speelgoed

kopen. Verkleedkleren maakte ik zelf. En eens in

de week was het maaltijdrestjesdag’.

Op wie kon je rekenen als je het moeilijk had?

Katrien: ‘Ik heb veel gehad aan mijn moeder, mijn

vrienden en mijn vriendinnen. Aan hen kon ik veel

kwijt.’

Hoe kijk je terug op die periode?

Katrien: ‘Trots als ik mijn kinderen nu hoor zeggen

dat ze niets tekort zijn gekomen. Maar

gefrustreerd als het op mijn loopbaan aankomt.

Het lijkt alsof ik nog aan het starten ben. Het was

altijd kiezen of delen. Werk en thuis vlot combineren,

ging niet. Dat maakt dat ik vandaag nog altijd

geen stabiele baan heb. Ik heb immers nooit iets

kunnen opbouwen. Ik hoop dat daar nog verandering

in komt. Ik heb gedaan wat ik moest doen,

maar ik draag er wel de gevolgen van.’

‘Ik leerde ook om alleen te zijn en snel knopen

door te hakken. Stoppen met werken, van volnaar

halftijds gaan: ik weet dat het me wel zal

lukken. Het boezemt me geen angst meer in.’

‘Wat ik wel erg vind aan geldgebrek, is dat je

huishoudtoestellen van mindere kwaliteit moet

kopen, waarvan je weet dat je die vrij snel zal

moeten vervangen. Een goedkope koelkast verbruikt

ook meer elektriciteit, bijvoorbeeld. En in

zonnepanelen kon ik ook niet investeren. Ze leveren

een bezuiniging op maar de kost om ze te

installeren, was te hoog.’

Heb je tips voor alleenstaande ouders?

Katrien: ‘Voor mij was de truc om er niet aan

onderdoor te gaan, soms om de boel de boel te

laten en bijvoorbeeld een fitometer in het park te

doen met de kinderen. Ik trok me op aan de goede

dingen: leuke activiteiten met de jongens, eens

met een vriendin afspreken. Voor de rest was het

‘overleven’. Mijn decennium als alleenstaande

moeder herinner ik me als een constant geschipper

tussen geld of tijd. Het huidige voltijds werken

lukte me als alleenstaande ouder niet. En

kinderopvang lost dit niet op. Halftijds werken

gaat dan weer niet om financiële redenen. En ik

ben dan nog universitair geschoold. Voor laaggeschoolden

moet het nog erger zijn. En al die

papieren die je telkens moet invullen als je een

interim doet. Echt ontmoedigend.’

Leestip

Schaarste. Hoe gebrek aan tijd en geld ons

gedrag bepalen.

Sendhil Mullainathan & Eldar Shafir

50

| FEMMA | MEI 2014


colUMn

Scene: een zeer aangenaam hotel, ergens niet te velde,

gevuld met gasten die zich met volle kracht wijden aan

il dolce far niente*.

Rustig kabbelende dagen, met ergens halverwege telkens een lichte piek van opwinding. De

schoonmaakster was langs geweest! De lakens strak opgespannen, de kussens opgeblazen en

een frisse collectie zeepjes, lotions en shampoos, strak in het gelid. Hier gleed haar verfrissende

hand

garantie

langs.

Bam! Het trof me als een schot. Getraind op het spotten van discriminatie, seksisme, genderstereotypering

en ander vies spul, was ik hier toch met open ogen in gelopen. Waarom ging ik ervan

uit dat de poets door een vrouw gebeurde? Ik zag deze schoonmaak-ster nooit. Hooguit spotte ik

een stofzuiger in de gang of een verdwaald poetsmiddel in de traphal. Auch, deed dat zeer. Zo

diepgeworteld zitten die denkbeelden dus. Als wratten in je brein, woekerend in stilte, wachtend

op het juiste moment om weer te gaan bloeien en vervelend zeer te doen.

Tijd voor een mijmering – in de lobby van datzelfde hotel. Een jaar geleden ongeveer stierf

Margaret Thatcher, de eerste vrouwelijke regeringsleider van Groot-Brittannië. En leiden deed

ze. Enorme werkloosheidscijfers zetten haar aan tot een spijkerharde sociaal-economische

politiek. De Argentijnen liet ze een poepje ruiken toen die iets te enthousiast de Falklands wilden

adopteren. Een ijzeren dame, indeed.

Maakte ze de juiste keuzes? Geen idee. Thatcher leverde wel een meer dan verdienstelijke bijdrage

tot onze verlossing van stereotype beeldvorming van vrouwelijke politici. Alsof de combinatie

van een stel borsten hebben en aan politiek doen, voorspellend werkt, als een soort van

garantiebewijsje voor de kiezer: deze vrouwen zijn gegarandeerd communicatievaardig en compromisgeneigd,

attent en vredelievend. Aardig.

Waarom zijn er veel meer vrouwen in de politiek nodig? Niet omdat ze de unieke dragers zijn van

alle vrome eigenschappen op aarde. Wel omdat wij als vrouwen de heilige plicht hebben aan alle

Ella’s, Maries, Fatima's en Louises die vandaag liggen te kirren in hun luiers, te tonen dat vrouwen

niet alleen huishoudsters en juffen en verpleegsters zijn, maar ook proffen fysica, premiers

en legerofficieren. Iets wordt pas echt, als je het ook echt ziet.

Mijn blik gleed naar de lift. Daar stond een adonis met focus en toewijding de vettige vingertopafdrukken

van de liftdeuren te schrobben.

*het zalige nietsdoen, Italiaanse specialiteit.

emma

MEI 2014 | FEMMA | 51


vraag het aan Femma

Katrien Claes (32):

Op hoeveel maanden

ouderschapsverlof heb ik recht?

Ik ben pas bevallen van een zoontje Berre en ben al 5 jaar mama van een

zoon Joppe. Op hoeveel ouderschapsverlof heb ik of eventueel mijn

vriend Nico, recht en welke vergoeding krijg ik hiervoor?

Beste Katrien,

Allereerst proficiat met de geboorte van je zoontje Berre!

Jij en je lief Nico hebben elk recht op 4 maanden ouderschapsverlof

om voor je zoontje Berre te zorgen. Dit

ouderschapsverlof kan je niet overdragen op je partner.

Je kan het verlof opnemen ofwel in maanden (aaneensluitend

of gesplitst maar dit alleen voor voltijdse werknemers),

ofwel halftijds, ofwel in 1/5 gedurende 20

maanden en dit tot je kind 12 jaar is. Er is wel een voorwaarde

aan verbonden namelijk dat je in de periode van

15 maanden die voorafgaat aan de kennisgeving aan de

werkgever, met deze werkgever een arbeidsovereenkomt

hebt van minstens 12 maanden.

De uitkering die je ontvangt is forfaitair en bedraagt netto

707,08 euro voor een voltijdse onderbreking van een

maand. Het bedrag dat je ontvangt, ligt dus vast en hangt

niet af van je inkomen. Omdat Berre geboren is na

8 maart 2012, krijg je ook voor de vierde maand een uitkering.

Voor kinderen geboren vóór 8 maart 2012 heb je ook recht

op een vierde maand ouderschapsverlof maar zonder uitkering

(dit is bijvoorbeeld het geval voor je zoontje Joppe).

Het ouderschapsverlof (ook de eventueel onbetaalde vierde

maand) is gelijkgesteld voor het pensioen. Bovenop die

uitkering heb je als werknemer ook nog recht op een

Vlaamse aanmoedigingspremie (zorgkrediet). Je moet

deze premie dan wel binnen de zes maanden na de start

van de onderbreking bij de Vlaamse Overheid aanvragen.

Bij een voltijdse onderbreking bedraagt de premie netto

169,30 euro.

Femma wil het huidige systeem van ouderschapsverlof

graag hervormen. Voor Femma is de uitkering te laag,

waardoor alleenstaande ouders of gezinnen met een laag

inkomen er niet van kunnen genieten. Bovendien heeft dit

samen met de traditionele rolpatronen als effect dat vooral

vrouwen, die vaker een lager loon hebben, het ouderschapsverlof

opnemen. Tenslotte sluit het ook niet aan bij

de Unicef-minimumnorm die stelt dat bij de geboorte een

ouder het recht moet hebben om ten minste één jaar

ouderschapsverlof te nemen. Volgens Unicef is het cruciaal

voor de ontwikkeling van het kind dat het tijdens de eerste

levensmaanden en – jaren een liefdevolle, stabiele, veilige

en stimulerende relatie met verzorgers kan ontwikkelen.

Femma stelt een ouderschapsverlof voor van 5 maanden

voor elke ouder, vergoed aan 82% van het brutoloon, met

een ondergrens voor de laagste inkomens en een plafond

voor de hoogste. Het ouderschapsverlof is voltijds of halftijds

op te nemen. Het ouderschapsverlof van de moeder

zal automatisch na het zwangerschapsverlof (default principe)

in werking treden en dat van de partner zal aansluiten

op dat van de moeder. Indien men hiermee niet akkoord

gaat, kan men een individueel plan opstellen maar hiervoor

moet men dan de nodige administratieve stappen

ondernemen en krijgt men de beperking opgelegd dat

partners niet meer dan 4 weken samen (dus op dezelfde

dagen) ouderschapsverlof mogen opnemen. Anders dreigt

men al snel in traditionele rolpatronen te vervallen.

52

Katrien

| FEMMA | MEI 2014

Dit voorstel past uiteraard binnen ons groter plan waarbij

we ijveren voor een nieuwe voltijdse norm van 30-uren. Zo

geven we ouders de tijd om ook na het gebruik van hun

thematische verloven kwaliteitsvolle zorg op te nemen

voor hun kinderen.

Jeroen, beleidsmedewerker Femma


dé gratis regiogids

ook in uw brievenbus!


Kinderopvang

Tekst lobke gielkens

Kinderopvang

zoals het hoort

Sinds april is er een nieuw Vlaams decreet in werking: niemand mag nog zonder een

vergunning aan professionele kinderopvang doen. Dat vinden wij bij Femma zeer goed

nieuws. Maar hoe is het eigenlijk gesteld met de kwaliteit van onze kinderopvang? We

vroegen het aan Felies-directeur Elke Verdoodt (37).

Wat is volgens jou

kwaliteitsvolle kinderopvang?

Goeie vraag (lacht). Goede kinderopvang wordt

enerzijds bepaald door het aantal kinderen per

begeleider. Hoe meer kinderen, hoe moeilijker

voor de kinderbegeleider om de juiste dingen te

doen voor elk kind. Anderzijds moet een kinderbegeleider

naast ‘zorgen voor’ ook de ontwikkeling

stimuleren. In het nieuwe decreet staat dat

er voortaan 1 begeleider per 8 kindjes moet zijn.

En de begeleiders moeten gekwalificeerd zijn!

Dat wil niet zeggen dat ze een diploma moeten

hebben. Een goede begeleider kan ook iemand

met veel ervaring zijn, of iemand die heel gemotiveerd

is en op de werkvloer veel wil leren.

Kinderopvang moet je vooral graag doen voor de

kinderen en niet zomaar voor het geld.

Waaraan moet een goede opvangplaats volgens

de meeste ouders voldoen?

De ruimte waarin de opvang gebeurt, moet in

orde zijn. Ze moet warm aangekleed zijn in functie

van de kinderen. Ouders moeten ook zien dat

hun kinderen daar welkom zijn. Niet alleen de

veiligheid telt, de omgeving moet ook uitdagend

zijn. Daarenboven moet het ook klikken met de

persoon die op je kindje zal passen. Dat is mis-

54

| FEMMA | MEI 2014


Felies-directeur Elke Verdoodt:

‘Je moet het doen voor de kinderen

en niet voor het geld’

schien moeilijk op voorhand in te schatten; daarom

raad ik elke ouder aan om kennis te maken

met zoveel mogelijk verschillende kinderbegeleiders.

Hoe zit het eigenlijk met de wachtlijsten? Is er

een evenwicht tussen vraag en aanbod?

Dat is vooral een financiële kwestie. Kinderopvang

was in de jaren ’70 een noodzakelijk kwaad; het

was iets waar de overheid niet in wilde of moest

investeren. Toen zorgden vooral de grootouders

voor de kinderen. Als je die niet had, dan pas

moest je je kinderen naar de kinderopvang brengen.

Vanaf begin jaren ’90 heeft de kinderopvang

een enorme boost gekregen. Veel grootouders

bleven werken en meer en meer ouders begonnen

allebei te werken, dus was er veel meer

kinderopvang nodig. Vandaag is kinderopvang

een evidentie. Het klopt dat er nog altijd veel

wachtlijsten zijn, maar dat is vooral regiogebonden.

Valt er nog te kiezen?

Als je op tijd kinderopvang aanvraagt, is er in veel

regio’s nog keuze, behalve in knelpuntregio’s

zoals Antwerpen-stad of Vilvoorde. Vanaf het

ogenblik dat je weet dat je zwanger bent, kan je

al eens contact opnemen met de dienst, maar

echt inschrijven doen we pas vanaf de dag waarop

het kindje geboren wordt.

‘Voor heel wat

kansarme gezinnen

kan kwaliteitsvolle

kinderopvang

een meerwaarde

bieden.’

Uit onderzoek blijkt dat kwaliteitsvolle kinderopvang

kansen biedt aan kinderen in

armoede. Klopt dat volgens jou?

Er zijn gezinnen die in armoede leven maar

toch heel goed zelf voor hun kinderen kunnen

zorgen. Anderzijds zijn er zeker ook kansarme

gezinnen waar kinderopvang een meerwaarde

kan bieden. Gaan die kinderen naar

een goede kinderopvang, dan zie je bijvoorbeeld dat hun woordenschat erop

vooruit gaat. Gaan die kinderen naar een minder goede kinderopvang, dan

daalt hun woordenschat. Kwaliteitsvolle kinderopvang is goed voor alle

kinderen, maar bij kinderen die thuis minder kansen krijgen, ga je het effect

beter zien.

Onlangs was er een grote doorbraak in het dossier: het werknemersstatuut

voor onthaalouders. Vind je dat een goede zaak?

Veel onthaalouders die al in het systeem zaten, vinden dat niet zo leuk. Zij

zijn gewend aan hun statuut van vroeger. Zij kregen een onkostenver-

Mijn Stannah Starla,

de stijl die me bevalt,

de teruggevonden vrijheid ...

Documentatie en gratis prijsofferte op

0800 95 950

info@stannah.be

www.stannah.be

Naam + Voornaam ..............................................................................................

Adres .................................................................................................................

Postcode ...................... Stad .........................................................................

Tel: .............................. E-mail .......................................................................

Stannah bvba, Poverstraat 94, 1731 Relegem


goeding en werden niet belast. Zij zijn dus bang

dat ze minder geld gaan overhouden als ze overschakelen

op het werknemersstatuut. Voor hen

lijkt het misschien niet zo interessant maar voor

nieuwe onthaalouders vind ik dit een zeer goede

zaak. Zij krijgen van bij het begin een zeker inkomen

en bouwen zo sociale zekerheid op. Ik ben

dus voor!

In dat decreet staat ook dat er tegen 2020 voor

de helft van de kinderen een opvangplaats

beschikbaar moet zijn. Is dat realistisch?

In sommige regio’s zijn ze daar bijlange nog niet,

zoals in Antwerpen-stad bijvoorbeeld. In de provincie

Limburg daarentegen zal dat wel lukken.

Kinderopvang is erg regioafhankelijk; ik denk dat

ze enorm goed zullen moeten sturen om dat

overal waar te maken.

Hoe zie jij de ideale kinderopvangwereld?

Goh, ik denk dat het nog lang zal duren voor we

daar zijn. Ik geloof zelf heel hard in gezinsopvang.

Zelf heb ik vier kinderen en die zijn allemaal bij

een onthaalmoeder geweest, maar de warmte die

een gezinsopvang kan bieden, verschilt toch

sterk van de opvang in een crèche. Een huiselijke

omgeving is een natuurlijke omgeving en daar

kan een kindje alleen maar baat bij hebben.

Leestip

De transitie naar kinderopvang en onderwijs.

Een boordtabel over kinderopvang en onderwijs

voor kinderen jonger dan 6 jaar in rijke landen.

Vertaald uit het Engels door Kind en Gezin.

Unicef Innocenti Research Centre, Report

Card 8, 2009

Niemand mag nog zonder vergunningsplicht

aan professionele kinderopvang doen. Hoe sta

je daar tegenover?

Dat vind ik uiteraard een goede zaak! Vroeger kon

iedereen een bordje met ‘kinderopvang’ aan zijn

deur hangen. Je zag soms schrijnende toestanden.

Gelukkig is dat nu gedaan. Kinderopvang

opstarten zonder vergunning, zal zwaar beboet

worden. Je moet heel goed weten waaraan je

begint. Voor ouders moet

‘Goede kinderopvang wordt bepaald

door het aantal kinderen per

begeleider. Hoe meer kinderen, hoe

moeilijker’

dat een enorme geruststelling

zijn, want aan die

vergunning hangen heel

wat zaken vast, zoals bijvoorbeeld

hoe de infrastructuur

eruit moet

zien. Op termijn gaat de

kwaliteit van de kinderopvang er echt wel op verbeteren.

Misschien dat sommige zaken te streng

zijn, maar dat kan later nog aangepast worden.

Meer weten over

Felies?

Felies organiseert kinderopvang doorheen heel

Vlaanderen en Brussel. Kwalitatieve, betaalbare

en voor iedereen toegankelijke kinderopvang is

het doel. Bijzondere aandacht is er voor de

opvang van kinderen uit lagere inkomenscategorieën

en achtergestelde bevolkingsgroepen.

Heb je zelf een onthaalouder nodig?

Meer dan 600 Felies-onthaalouders staan klaar

om je kindje op te vangen. Surf voor meer info

naar www.femma.be/kinderopvang of stuur een

mailtje naar info@felies.be

56

| FEMMA | MEI 2014


Koop uw

tickets nu

online!

Een avondje

zonder

mannen!

THE GREATEST ROLE GRACE KELLY WOULD EVER PLAY

Ladies’Night

sNi

ig

Euroscoop Genk

19/05

only Ladies

ontvangst 19u00

film 20u00

Siniscoop

St.-Niklaas

20/05

ontvangst 19u00

film 20u00

WWW.SINISCOOP.BE

Stationsplein 12

Sint-Niklaas

03 765 00 30

info@siniscoop.be

WWW.EUROSCOOP.BE

C-Mine 13, Genk

Europaplein 35, Lanaken

Zetellaan 74, Maasmechelen

info@euroscoop.be

MEI 2014 | FEMMA | 57


tekst lobke gielkens

FOTO'S JOS VERHOOGEN

rust

‘Minder

werken brengt

in ons bedrijf’

Een voltijdse job combineren met je huishouden, de zorg voor je kinderen en/of je

ouders, je partner, vrijwilligerswerk, je sociaal leven en je hobby’s? Het lijkt voor

velen een onmogelijke opgave waarbij je constant moet toveren om alles rond te

krijgen. Femma pleit daarom voor een nieuwe vorm van fulltime werken waarbij de

norm 30 uur per week is in plaats van 40 uur. Tina Stroobandt, zaakvoerster van

communicatiebureau Jusbox uit Sint-Niklaas kan zich daar helemaal in vinden.

Zij werft enkel nog mensen aan die 4/5 willen werken. ‘Eén dag per week kunnen

mijn werknemers tijd voor zichzelf of hun gezin nemen en dat brengt een

ongelooflijke rust in het bedrijf.’

58

| FEMMA | MEI 2014


Bij Jusbox werkt iedereen 4/5

10 jaar geleden startte Tina Stroobandt in haar

eentje met haar eigen communicatiebureau

Jusbox in Sint-Niklaas. ‘Ik had leuke opdrachten,

maar ik zat altijd thuis in mijn eentje te werken. Ik

zat als een puppy te kwispelen als mijn vriend

thuiskwam van het werk. Stelselmatig ben ik

mensen beginnen aanwerven en zo begon mijn

bedrijfje te groeien’, vertelt Tina.

Combineren

Vandaag zijn er 7 mensen werkzaam bij Jusbox:

twee mannen en vijf vrouwen. Op eentje na, werken

ze allemaal 4/5. ‘Dit systeem van werken is

gegroeid. Doordat iedereen kinderen begon te

krijgen en ik zelf ook kinderen kreeg,

was de werkdruk niet meer te doen.

Een gezin combineren met een veeleisende

job werd voor iedereen een

beetje te veel. Er was ook altijd wel

iets: een kindje ziek, iemand die naar

de tandarts moest, papieren in orde

brengen… enzovoort. Daarom heb ik

vorig jaar beslist om iedereen een 4/5-contract

aan te bieden. Deze situatie is veel meer houdbaar;

we merken dat dit flexibel systeem voor

iedereen werkt,’ aldus Tina.

Wie vandaag solliciteert en aangenomen wordt

bij Jusbox, krijgt standaard een 4/5-contract.

’Starters vinden dit niet altijd leuk’, zegt Tina. ‘Zij

willen liever voltijds werken, maar uit ervaring

weet ik dat mensen na langere tijd toch minder

willen werken. Ze krijgen kinderen, ze gaan verbouwen

of ze willen meer tijd voor zichzelf. Als je

een dag per week minder moet werken, kan je dit

allemaal veel beter combineren. Mensen die hier

werken of starten, hebben ook taken voor een

4/5-contract en geen taken voor een voltijdse

werknemer. We hebben een heel flexibel systeem

waarin je er zelf voor moet zorgen dat je je taken

afwerkt. Werken in de communicatie is werken

met strakke deadlines en je kan zelf invullen hoe

je dit bolwerkt. Dit systeem heeft echt rust

‘Een gezin combineren

met een veeleisende

job werd voor

iedereen een beetje te

veel’

gebracht in ons bedrijf. Wij ondersteunen elkaar

ook allemaal. De dingen waar ik goed in ben,

worden aan mij gevraagd en omgekeerd.’

Teamgevoel

Naast het standaard 4/5-contract, staat Tina ook

heel positief tegenover verlofstelsels zoals

ouderschapsverlof of tijdskrediet. ‘Ik heb werknemers

die door middel van ouderschapsverlof

een tijdje 3/5 hebben gewerkt in plaats van 4/5.

Natuurlijk kan dat. Als mensen dat vragen, is het

een teken dat ze daar nood aan hebben. Daarnaast

werken we met glijdende uren. Thuiswerken kan

soms ook. Ik heb wel gevraagd dat iedereen op

dinsdag of donderdag aanwezig is

op kantoor. Dat is belangrijk voor

het teamgevoel; anders zit iedereen

op zijn eilandje te werken. Maar

zelfs mensen die in Gent en

Antwerpen wonen, komen soms

toch naar kantoor afgezakt. Bij hen

werkt het beter om werk en privé zo

te scheiden. Dat moet iedereen zelf een beetje

ervaren, wat best werkt voor hem of haar. Hoewel

we resultaatgericht werken, hebben we toch een

tijdsregistratiesysteem omdat we per uur moeten

factureren aan onze klanten. Ik wil niet gezien

worden als de grote baas; ik verkies een platte

hiërarchie, maar helemaal op dezelfde lijn zitten

met je team blijkt onmogelijk. Als er moeilijke

beslissingen genomen moeten worden, zoals

ontslagen, dan moet ik dat natuurlijk doen. Dit

systeem werkt voorlopig voor iedereen goed. Ik

mag niet klagen.’

‘Starters vinden dit

niet altijd leuk, zij

willen liever voltijds

werken’

‘Een gezin combineren met een veeleisende job

werd voor iedereen een beetje te veel’

MEI 2014 | FEMMA | 59


Ina Van Hooye (39)

werkt 4/5 bij Jusbox

‘Zo heb ik een

uitdagende job in

combinatie met het

moederschap’

Het is niet omdat iedereen

4/5 werkt in het bedrijf van

Tina, dat ze vindt dat

iedereen dat moet doen.

‘Ik merk dat mijn

werknemers

gelukkiger zijn’

‘Er zijn mensen die fulltime werken en zo heel

goed functioneren,’ zegt ze. ‘Het is een persoonlijke

keuze die van ieders (financiële) situatie

afhangt. Ik wil zeker niet generaliseren. Maar

soms lijkt het wel dat je minder mogelijkheden of

minder grote projecten krijgt in het bedrijfsleven

omdat je minder werkt. Als je je takenpakket aanpast

en goed communiceert met je werkgever,

dan lukt het wel.’

‘Als zelfstandige werk ik zelf wel fulltime; er is

altijd wel iets dat ik moet doen. Maar ik heb veel

geluk met mijn partner. Hij springt graag in voor

onze kindjes. Ons huis ligt er soms wat rommelig

bij; gelukkig streef ik niet naar perfectie. We hebben

wekelijks een poetsvrouw en we hebben

grootouders die regelmatig helpen. Momenteel

heb ik het gevoel dat alles goed lukt. Natuurlijk

zijn er ook periodes die echt zwaar zijn, maar het

is al veel beter dan vroeger. Toen was er weinig

speling, iedereen zat aan zijn limiet. Nu mag er al

iets foutlopen; dat kunnen we nog opvangen zodat

de klant er niets van merkt.’

‘Vijf jaar geleden ben ik bij Jusbox beginnen werken

met een 4/5-contract. Ondertussen ben ik al

bijna 20 jaar werkzaam, waarvan de eerste 15

jaar voltijds. Maar sinds de geboorte van mijn

eerste kind ben ik minder gaan werken. Eerst heb

ik ouderschapsverlof opgenomen en daarna heb

ik ook een tijdje tijdkrediet aangevraagd. Toch

was het niet evident om alles gecombineerd te

krijgen met mijn werk ver van huis. Daarom ben

ik werk gaan zoeken dichter bij huis. Zo ben ik bij

Jusbox terecht gekomen. Ik wilde vlakbij huis

werken op voorwaarde dat het een uitdagende job

was die iets te maken had met mijn capaciteiten.

Toen ik hier kwam solliciteren, heb ik onmiddellijk

een 4/5-contract aangevraagd. Anders kom je

in een situatie waarin je voltijds begint te werken,

vermindert naar een 4/5-contract en toch nog

fulltime werk blijft doen. Misschien heb ik die

ethiek hier een beetje opgestart (lacht).’

Rust

‘Minder werken brengt vooral veel rust in mijn

leven. Ik heb de mogelijkheid om mij professioneel

te ontplooien en ik heb de kans om er als

moeder voldoende te zijn voor mijn kinderen. Mijn

man werkt in Brussel en is dagelijks anderhalf

uur onderweg. ’s Morgens kunnen we de taken

delen, maar ’s avonds sta ik er vaak alleen voor.

Ondertussen mag hij ook één dag per week thuis

werken. We gaan samen bekijken of het op deze

manier lukt, maar misschien neemt hij ook nog

zijn ouderschapsverlof op.’

Tina merkt dat haar werknemers gelukkiger zijn

sinds de beslissing om minder te werken. ‘Ik zie

een duidelijk verschil voor en na de beslissing.

Het is hier veel rustiger geworden. Wij denken nu

ook veel meer op langere termijn. In het begin

ben je super gemotiveerd, maar op termijn weegt

het om fulltime te werken in combinatie met je

gezin. We kunnen later nog altijd zien wat we

doen; voorlopig is het goed zo.’

60

| FEMMA | MEI 2014

Ina


Flexibele werkgever

‘Ik heb geluk dat ik zo’n flexibele werkgever heb! Dat komt van twee kanten natuurlijk.

Sommige dagen start ik wat later, maar als het nodig is dat ik om 8 uur aanwezig ben, dan

is dat ook zo.

Naast mijn werk heb ik nog een engagement als voorzitter in de schoolraad. Ik merk wel

dat het veel van mij vergt. Ik doe ook nog aan hardlopen en ik heb dat echt nodig om mijn

hoofd leeg te maken. Mijn sociaal leven staat op een laag pitje, maar ik denk dat het komt

omdat ik nog kleine kinderen heb. Als ik thuis ben, probeer ik mij zoveel mogelijk te concentreren

op mijn gezin. De weekends probeer ik zo leeg mogelijk te houden, ik maak

maximum één vaste afspraak zodanig dat we voldoende ademruimte hebben.’

Leestip

Time on our side. Why we all

need a shorter working week,

Cote A. & Franklin J., eds,

New Economics Foundation

Mijn werk doe ik enorm graag. Ik heb andere dingen nodig dan alleen het moederschap.

Vrouwen die thuis blijven voor de kinderen, daar heb ik enorm veel respect voor. Toch

mogen mijn kinderen nooit de dupe zijn van wat ik doe; als dat wel zo is dan ondernemen

we actie! Mijn gezin zal altijd op de eerste plaats staan, maar dankzij mijn job bij Jusbox is

dat goed mogelijk!’

Meer weten over Jusbox?

www.jusbox.eu

of www.worldofwaw.com

UW TESTAMENT EEN PUZZEL?

ONS BOEKJE HELPT U

Het Rode Kruis merkt dat veel mensen niet weten wanneer een testament

voordeel biedt, of het moeilijk vinden om een testament te maken. Daarom

hebben we een handig boekje samengesteld en organiseren we gratis

infonamiddagen. U zult merken dat het niet ingewikkeld hoeft te zijn.

Nadenken over uw testament, niemand kijkt ernaar uit. Toch geeft het idee dat

alles goed geregeld is, veel rust en zekerheid. Zowel voor u als voor uw naasten.

Kom naar een gratis infonamiddag ‘Hoe besparen op successierechten?’

Alle info op www.rodekruis.be.

BON VOOR GRATIS GIDS ‘UW TESTAMENT GOED GEREGELD IN 5 STAPPEN’

¨ dhr ¨ mevr voornaam:

naam:

straat: nr: bus:

postcode: gemeente:

telefoon:

geboortedatum:

e-mail*:

* Enkel in te vullen als u akkoord bent om onze informatie via e-mail te ontvangen.

FEMMA

Vraag uw gratis gids aan. Stuur de ingevulde bon terug naar: Rode Kruis-Vlaanderen, DA 852-570-7, 2800 Mechelen.

Een postzegel is niet nodig. Of mail naar legaten@rodekruis.be of bel 015/44 34 24. Vermeld uw aanvraagcode: GRATIS GIDS-07.


UiT in Vlaanderen

Kunstenfestivaldesarts

prikkelt je verbeelding

Het Brussels kunstenfestivaldesarts gaat ook dit jaar in binnen- en buitenland

op zoek naar de crème de la crème van wat er nu gaande is in de culturele wereld.

Dit zijn onze drie aanraders. Sarah Vanhee laat je binnengluren bij wildvreemden.

Je krijgt enkele adressen waar je op een bepaald tijdstip moet aankloppen.

Binnen toont de gastheer of -vrouw je zijn grootste kunstschat, van een schilderij

tot een kindertekening, van een exotisch souvenir tot een herbarium. Kijken

naar kust wordt kunst. Heb je vroeger wel eens een kijkdoos gemaakt? Benjamin

Verdonck krijgt er niet genoeg van. Hij knutselde voor Not All Who Wander Are

Lost een mobiel, uitschuifbaar theater met figuren, deuren, gordijnen en een

minimachinerie. Of reageer je af op oude spullen. Kate McIntosh daagt je uit om

gewapend met een veiligheidsbril en gereedschap dingen te ontmantelen én ze

daarna een tweede leven te schenken. Bricoleren wordt een kunst in de interactieve

voorstelling Worktable, die als geen ander je creativiteit prikkelt.

Kunstenfestivaldesarts, 2 t.e.m. 24 mei op verschillende locaties in

Brussel. Tickets en info via www.kfda.be, het festivalcentrum

Cinéma Marivaux, Adolphe Maxlaan 98, 1000 Brussel of 070 222 199.

© Kate McIntosh

Wat zijn de Vlaamse velden zonder de charmante bunkers en overwoekerde

forten? Tochten waarbij je op sporen van het verleden botst, zijn de mooiste.

In het kader van 100 jaar Groote Oorlog wordt er flink gewandeld en gefietst.

Op 27 april werd de Dodendraadroute ingehuldigd.

Op oorlogspad

Het pad voert je langs de grens met Nederland, waar tijdens WOI een versperring

onder hoogspanning liep die vele mensen het leven kostte.

Onderweg kan je via je smartphone getuigenissen beluisteren. Ook de

Antitankgracht tussen Ranst en Brecht is een aanrader. Prachtige fiets- en

wandelpaden slingeren door de groene fortengordel rond Antwerpen.

Vandaag staan de vestingen vredevol in het groen maar honderd jaar geleden

kregen ze tijdens de belegering van de stad af te rekenen met de Duitse

artillerie. Geschiedenisliefhebbers komen er op de expo ‘Antwerpse Forten

1914’ alles over te weten. Dankzij unieke foto’s en objecten dring je binnen

in de bezette stad en in het leven van wie er woonde of er gelegerd was.

Meer info over de Antitankgracht en de Dodendraadroute vind je op

www.antwerpsekempen.be

De expo ‘Antwerpse Forten 1914’ loopt t.e.m. 25 juni. KBC-toren,

Schoenmarkt 35, 2000 Antwerpen. Gratis. Gesloten op zondag.

Meer info op www.forten1914.be

62

| FEMMA | MEI 2014


uit met

vriendinnen

Theater vs. onrecht

Felix van Groeningens The Broken Circle Breakdown is een rasechte tearjerker,

maar het toneelstuk waarop de film gebaseerd is, was nog veel aangrijpender.

Actrice Mieke Dobbels, die Alabama vertolkte in de theaterversie,

staat opnieuw op de planken met een voorstelling die recht naar de ziel

gaat. Angelena vertelt het verhaal van een vrouw die al vier jaar in de gevangenis

zit. Hoeveel jaar ze nog te gaan heeft? Ze heeft er geen flauw benul

van want Angelina is geïnterneerd. “Ik zou liever veroordeeld worden voor

moord. Vijf jaar, tien jaar, twintig jaar. Dan kunt ge tenminste dagen beginnen

af te strepen. Dit is de moderne vergeetput.” Al verscheidenen keren

werd België door Europa veroordeeld voor het schenden van de rechten van

de mens omdat talloze geesteszieken achter de tralies zitten, zonder hulp

of perspectief. Dobbels trekt ten strijde tegen het onrecht en geeft deze

mensen een stem. En hoe! Het verhaal van de brutale maar grappige

Angelina grijpt je naar de keel.

Angelena, t.e.m. 24 mei te gast in Nieuwpoort, Brugge en Gent.

Info en tickets via www.compagnie-cecilia.be of

www.uitinvlaanderen.be

uit met

kinderen

Wereldoorlog I,

de musical

Studio 100 weet hoe je van geschiedenisboeken een spektakel maakt. Na

Daens komt nu ook de Eerste Wereldoorlog tot leven. In een ziekenboeg aan

het front proberen vier vrienden de gruwel van de loopgraven en hun heimwee

te vergeten. Hun houvast? Humor en elkaar. Zullen ze overleven?

Worden ze ooit weer de oude? Hou je zakdoek in de aanslag want de makers

willen tranen zien vloeien. Maar Studio 100 tovert nog meer uit zijn hoed. De

decors zijn ongezien: het toneel is twee voetbalvelden groot. Plaats genoeg

dus voor koetsen met paarden, levensechte explosies en decorstukken die

kunnen kantelen, uitklappen en draaien. Een rijdende tribune rolt het

publiek er middenin! De befaamde componist Dirk Brossé voorziet de musical

van liedjes. Ook de muziek van Kuifje, de Zonnetempel en Daens staat op

zijn naam. Kortom, Studio 100 ziet het groots.

14-18, t.e.m. 25 mei, Nekkerhal, Plattebeekstraat 1, 2800 Mechelen.

Tickets van 45 tot 85 euro. Info en tickets via www.1418.nu

en op www.vriendinnen.be

Elke maand vind je hier vier leuke tips. Van muziek en theater over tentoonstellingen, lezingen en evenementen tot workshops

en wandelingen. Vraag een vriendin mee of neem de kids op sleeptouw en proef een stukje cultuur.

MEI 2014 | FEMMA | 63


‘De ideale plek om los te laten’

Zoek je ontspanning, dan is New York doorgaans niet de eerste

vakantiebestemming waaraan je denkt. Toch blijkt deze wereldstad

perfect om voor even afstand te doen van de drukte thuis.

‘Hier maak ik mijn hoofd leeg en vul ik het met iets anders.’

Mee in

de flow

van

New York

Femmareisbegeleider Veer

… bezocht New York

voor het eerst in oktober

2012. Zij begeleidt

samen met Griet

Janssens de Femmareis

naar New York in

november van dit jaar.

‘Puur relaxen zoals je dat op strandvakanties kan

doen, is hier niet mogelijk. Toch is er iets aan New

York waardoor je vergeet dat je thuis nog 101 dingen

moet doen. Je wordt er meegetrokken met alles

wat leeft. Je kunt niet in New York zijn zonder je

door de stad te laten begeesteren. De hoge gebouwen,

de drukte en de mensen. Voor iedereen is hier

iets te zien en te beleven. Hier kan ik mijn hoofd

leegmaken en met iets anders vullen.’

Ellis Island

‘Indrukwekkend vond ik Ellis Island, het eiland

waar enkele decennia geleden vele migranten

zijn toegekomen. Op basis van je familienaam

kun je ontdekken of jouw voorouders hier ook

zijn toegekomen.’

64

| FEMMA | MEI 2014


Vrouwenreizen 2014

Memorial 911

Op de plek waar vroeger de twee wolkenkrabbers

van het World Trade Center

stonden, staat nu een gedenkteken voor

de slachtoffers van de vliegtuigramp van

11 september. ‘Je kunt je precies inbeelden

hoe het geweest moet zijn. Hier lukte

het om een verbinding te maken tussen

enerzijds herinneringen en anderzijds niet

vergeten en niet loslaten. Het begin van

iets nieuws. Het verwijst naar wat er

stond, maar het is ook een plek in de stad

die veel recht doet aan het leed.’

Femmareis New York

27 november tot 3 december 2014

Om de stad echt te voelen en te beleven, gaan

we vooral te voet en met de metro op pad.

Wat je sowieso meemaakt:

✤ Vrijheidsbeeld en Ellis Island

✤ 911-memorial

✤ Empire State Building

✤ Manhattan

✤ Wallstreet

✤ St.-Paul’s Church

✤ Metropolitan Museum

✤ Brooklyn

✤ Christmas Spectacular Show

mei 2014

Vrouwen stappen naar

Compostela

6/5 tot 16/5/2014

Femmabegeleiding:

Riet van Cleuvenbergen

en Lieve Mommens

Fietsen aan zee

31/5 tot 7/6/2014

Femmabegeleiding:

Vera Desmet

en Bernadette Jansseune

juni 2014

Ieper, verkennen en genieten

6/6 tot 8/6/2014

Femmabegeleiding: Francine Leupe

en Leen Simoen

Sicilië

28/6 tot 7/7/2014

Femmabegeleiding: Lut Deroy

i.s.m. ICTAM – A1198

juli 2014

Fietsen langs de Moezel

20/7 tot 26/7/2014

Femmabegeleiding:

Toos Janssen en Erika Leus

i.s.m. Vakantiekader – A5987

september 2014

De Opaalkust

4/9 tot 7/9/2014

Femmabegeleiding: Rita Vancamp

en Hermien Van de Voorde

i.s.m. De Durmereizen – A1999

Langs groene vulkanen in de Eifel

18/9 tot 21/9/2014

Femmabegeleiding: Toos Janssen

en Lydie Van den Abbeele

i.s.m. De Durmereizen – A1999

oktober 2014

De schatten van de Rode Zee

in Egypte

25/10 tot 5/11/2014

Femmabegeleiding: Veerle Vlasselaer

i.s.m. Lont group

november 2014

New York

27/11 tot 3/12/2014

Femmabegeleiding: Griet Janssens

en Veer Dusauchoit

Alleenstaande moeders

met kinderen/tieners

juli 2014

Lekker uitwaaien in

Koudekerke, Zeeland

4 tot 11/7/2014

Femmabegeleiding: Lieve De Kesel

Kookmoeders: Frieda Iemants

en Maria Vande Loock

augustus 2014

Een zomerse vakantie in

Sankt Moritz, Zwitserland

13 tot 22/8/2014

Femmabegeleiding: Francine Leupe

en Josephine Jacobs

i.s.m. Intersoc

Afgelast

Sinds kort heeft Femma Vrouwenreizen

haar eigen facebookpagina.

Neem snel een kijkje op

www.facebook.com/femmavrouwenreizen

Meer info vind je in de rubriek

vrouwenreizen op www.femma.be

Voor info en reservaties: 02 246 51 15

of vrouwenreizen@femma.be


Spel stef desodt

Velen plaatsen in de agenda een stip bij de meimaand.

Vooral voor wie van de natuur houdt – wie

niet? – wordt het volop genieten. Het groene kader,

de bloemenpracht, de lentezon op haar best, het

vogelgezang… nodigen ook jou uit om eventjes stil

te staan bij het wonder dat zich elk jaar voltrekt. En

wie weet, geniet je evenzeer van dit droedelpotje.

Alvast veel plezier.

Droedel

potje

nbaar

E

7

Zo droedel je

Enkele voorbeelden om warm te lopen.

omen/K

lad

B

H/oofd

→ voor K omen → voorkomen

→ boven B lad → bovenblad

→ achter H oofd → achterhoofd

Dekken

A

ards

U / itlopen

lak

V

4

15

2

9

Boedel

G

evel

→ in B oedel → inboedel

→ onder G evel → ondergevel

Je ontcijfert de droedels, noteert telkens het

woord naast de droedel en je brengt tot slot de

letter met een getal over naar het woordrooster.

Goed opgelost, verschijnt het te zoeken woord.

Succes!

edacht / B

nt

G

zoek

r8

D

V / oegsel

B

ewust

5

8

3

14

6

ip

L

11

kernwoord

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15

umper / B

OG

G

H

1

10

Oplossing Femma april 2014

Zweeds raadsel (blz. 50)

Kernwoord: BLOEMENTENTOONSTELLING

L

eiden

12

ortaal / P

13

66

| FEMMA | MEI 2014


Evenwicht

Het laatste woord

Als vrouw heb ik de neiging om steeds het evenwicht tussen arbeid en zorg te bewaren of te zoeken: zorg voor

mijn gezin maar ook zorg voor anderen.

Op een bepaald moment was ik de sandwichvrouw die geprangd zat tussen kinderen en schoonouders.

Zelf heb ik toen de vraag gesteld om tijdelijk minder uren te gaan werken zodat deze combinatie haalbaar was.

En mijn man dan? We hebben de pro’s en contra’s afgewogen en zoals bij vele gezinnen was het financiële

luik doorslaggevend. Had de wet er toen anders uitgezien - ‘het nieuwe voltijds’ dat draait rond 30 uren per

week zoals Femma voorstelt - dan was de keuze anders geweest. Wij vrouwen zouden dan een eerlijke kans

krijgen om op professioneel vlak te concurreren met mannen, en de mannelijke kostwinnerscarrière zou niet

meer het heersende model zijn.

Ik heb een partner die heel ruimdenkend en behulpzaam is. Ik werkte op dat moment met wisselende posten

in de zorgsector; daardoor nam hij tijdens mijn afwezigheid ook de zorg voor de kinderen en voor zijn ouders

op zich. Onze kinderen zijn niet anders gewend geweest. De band tussen vader en dochters is even sterk als

de band tussen onze dochters en mij. Ieder van ons deed het op zijn/haar eigen manier. Opruimen, de was

ophangen en plooien, koken… bij de één al wat meer georganiseerd

dan bij de ander, maar ik mocht niet klagen. Moet het allemaal zoals

ik het wil? Nee. Loslaten is niet altijd even evident, en op een voorzichtige

manier probeerde ik toch enkele dingen om te buigen door goedbedoelde

tips te geven. Door de jaren heen werden de kinderen ingeschakeld

in het huishouden en ook zij hebben geleerd dat de aanpak

van de één soms beter is dan de aanpak van de ander. Zij halen het

beste uit de 2 voorbeelden die ze kregen. In hun huidige relatie zijn er

geen afgebakende taken; als de ene strijkt dan poetst de ander, en

omgekeerd.

Nu ben ik alweer verschillende jaren voltijds aan het werk. De kinderen

zijn bijna het huis uit, we zijn vaak met z’n tweetjes en genieten

hiervan. Het poetsen hebben we overgelaten aan een interieurverzorgster.

Luxe? Zo kun je het benoemen, maar je kunt het ook anders

bekijken: wij laten de economie draaien en geven iemand anders de

kans om iets voor zichzelf op te bouwen.

Elke maand op de hoogte van onze standpunten?

Koop dan je Femmapas! Zo’n 65.000 vrouwen over heel Vlaanderen en

Brussel gingen je voor!

Voor 30 euro per jaar ontvang je heel wat:

✤ 10 nummers van dit magazine

✤ korting op vele activiteiten en publicaties

✤ keuze uit meer dan 800 groepen

✤ Extra voordelen met je Femmapas

Kijk voor meer informatie op www.femma.be

MEI 2014 | FEMMA | 67


Voordelig

op stap

in Wallonië

Wallonië

www.wallonie-toerisme.be

uw79

KORTINGSsur

BONNEN

www.belgique-tourisme.be

KORTINGSBONNEN

op www.wallonie-toerisme.be

rubriek GOOD DEALS

© WBT - J.P. REMY

Wallonië heeft veel meer te bieden dan je denkt.

Zin om de prachtige natuur, historische gebouwen,

erfgoed, kunst en cultuur te ontdekken?

Bestel dan gratis onze kortingsbonnen voor toeristische

attracties en verblijven in de regio. Bezoek onze website vol

ideeën en tips voor toffe uitstappen, bezienswaardigheden en

goedkope overnachtingen. Of vul het online formulier

in voor leuke voordelen en kortingen.

Similar magazines