12.05.2014 Views

Risicobeoordeling biologische agentia

Risicobeoordeling biologische agentia

Risicobeoordeling biologische agentia

SHOW MORE
SHOW LESS

Transform your PDFs into Flipbooks and boost your revenue!

Leverage SEO-optimized Flipbooks, powerful backlinks, and multimedia content to professionally showcase your products and significantly increase your reach.

<strong>Risicobeoordeling</strong><br />

<strong>biologische</strong> <strong>agentia</strong><br />

Christian Schumacher<br />

Directeur Toxicure<br />

en<br />

Toxicoloog & Arbeidshygiënist<br />

bij Arbo Unie


Inhoud<br />

• Arbeitsschutz - het Duits<br />

systeem van arbeidshygiëne<br />

• Het begin van `Arbeiterschutz´<br />

• Het duale systeem<br />

• Ontwikkelingen na 1945<br />

• Implementatie EU wetgeving<br />

• Samenvatting kengetallen<br />

• Invloed van het Duitse systeem<br />

op de risicobeoordeling van<br />

<strong>biologische</strong> <strong>agentia</strong><br />

• <strong>Risicobeoordeling</strong> <strong>biologische</strong><br />

<strong>agentia</strong> - de `Duitse`<br />

manier´<br />

• Definitie <strong>biologische</strong> <strong>agentia</strong><br />

• Nationale wetgeving<br />

• Bepaling werk vs. werkprofiel<br />

per werkplek en werkgroep<br />

• Gericht vs. niet-gericht<br />

werken<br />

• Informatieverzameling<br />

• Risico-inschatting<br />

inschatting blootstelling<br />

• Beschermingsmaatregelen<br />

• Duitse invulling BAH<br />

• Controle naleving maatregelen<br />

• Samenvatting & Discussie<br />

C. Schumacher - Toxicure


Het begin van `Arbeiterschutz´<br />

• 1839: 1ste wet m.b.t. bescherming werknemers<br />

• Regulering van kinderarbeid en werktijden<br />

• 1853 & 1871: Oprichting landelijke arbeidsinspectie<br />

• 1884: Gewerbe-Unfallversicherung<br />

• Ongevalverzekering/uitkering<br />

verplicht => Bedrijven van een<br />

branche richten Berufsgenossenschaft (BG) op<br />

• BG´s weerom samengevat onder Deutsche Gesetzliche<br />

Unfallversicherung<br />

• BG´s bepalen maatregelen ter preventie arbeidsongevallen<br />

C. Schumacher - Toxicure


Het duale systeem<br />

• Qua arbeidshygiëne<br />

hadden arbeidsinspectie en<br />

Berufsgenossenschaften het gezag en waren zij de<br />

drijvende factoren voor nieuwe ontwikkelingen en<br />

maatregelen omtrent machineveiligheid,<br />

<strong>biologische</strong>, chemische en fysieke belasting<br />

• De overheid richtte zich op de sociale factoren van<br />

het werk zoals werktijden, salaris, ziekteverzuim-<br />

beleid en inrichten van werk en werkplekken in het<br />

algemeen<br />

C. Schumacher - Toxicure


Ontwikkelingen na 1945<br />

• 1974 moesten bedrijven een bedrijfsarts en Fachkräfte<br />

für r Arbeitssicherheit (= arbeidshygiënist<br />

nist) hebben<br />

• Ingenieure, technici of `Meister´ in hun werkveld<br />

• BG´s (per branche dus) vulden wet in => `Einsatzzeiten´<br />

• Voor het eerst de mogelijkheid voor externe/vrij<br />

opgeleide<br />

experts het vak arbeidshygiëne<br />

te beofenen<br />

• 1992 Verplichting `Arbeitsschutz´ voor alle bedrijven<br />

• Ook MKBers nu wettelijk ingebonden/verantwoordelijk<br />

• Partijen intern: WG, WN, OR, preventiemw (BG)<br />

• Partijen extern: bedrijfsarts, arbeidshygiënist<br />

(BG)<br />

C. Schumacher - Toxicure


Implementatie EU wetgeving<br />

• 1996: Implementatie van<br />

van 89/391/EWG<br />

89/391/EWG in<br />

in arbowet uit 1976<br />

• 2004: Complete revisie van het arbowet 1976/1996<br />

• - 2012: Gemeinsame Deutsche Arbeitsschutzstrategie<br />

fi Implementeren en invullen van EU-richtlijnen<br />

fi Werkgevers meer in de verantwordelijkheid, , die deze doorzetten<br />

naar BG´s, , die op de ene kant preventiemedewerkers opleiden<br />

en op de andere kant zorgen voor invulling van de richtlijnen<br />

fi “Externe“ arbeidshygiënisten<br />

krijgen het weer moeilijk<br />

C. Schumacher - Toxicure


Samenvatting kengetallen<br />

• 1839 - 1ste wet m.b.t. bescherming werknemers<br />

• 1853 & 1871 - Inspektoren & Gewerbeaufsicht<br />

• 1884 - Gewerbe-Unfallversicherung<br />

• 1974 Fachkräfte für f r Arbeitssicherheit<br />

• 1992-1996<br />

1996 Verplichting `Arbeitsschutz´<br />

C. Schumacher - Toxicure


Invloed op de risicobeoordeling<br />

• Dual systeem creëert<br />

ert driehoek overheid, BG´s en<br />

werkgever => werknemer vs. 3 partijen<br />

• R&D in de AH volgens commerciële<br />

regels<br />

• Kosten ongevallen en –ziektekostenverzekeringen<br />

(sinds<br />

2004) drijfveer voor arbeidshygiëne<br />

• Adviezen en beoordelingen per branche<br />

afgesproken tot op punt en comma =<br />

aanspraaklijkheid ↓<br />

• Is iets gevaarlijk dan meteen streven naar nul<br />

blootstelling => vgl. veilige werkwijze!<br />

C. Schumacher - Toxicure


Definitie <strong>biologische</strong> <strong>agentia</strong><br />

• NL & D, want overgenomen van EU:<br />

Al dan niet genetisch gemodificeerde celculturen,<br />

menselijke endoparasieten en micro-organismen<br />

organismen<br />

(schimmels, bacteriën en virussen),<br />

die humaan pathogeen zijn, dus potentieel<br />

schadelijk voor de mens<br />

(infectie, allergie, vergiftiging)<br />

C. Schumacher - Toxicure


Nationale wetgeving<br />

• Arbeitsschutzgesetz = Arbeidshygiëne<br />

• Biostoffverordnung<br />

• Gefahrstoffverordnung<br />

• Technische Regeln<br />

• Geräte<br />

te- und<br />

Produktionssicherheitgesetz = veiligheidskunde<br />

• Arbeitssicherheitgesetz = AH, VK, Preventiemw<br />

• Chemiekaliengesetz & Atomgesetz<br />

C. Schumacher - Toxicure


Invloed op risicobeoordeling<br />

C. Schumacher - Toxicure


Bepaling werktaak vs. werkprofiel<br />

per werkplek en werkgroep<br />

• Werktaak = èèn soort werk, productgericht met<br />

consistente (uniforme) blootstellingsroute &<br />

beschermingsmaatregelen<br />

• Werk verricht door eenzelfde (soort) werknemer<br />

• Werkprofiel = meerdere werktaken, resultaatgericht<br />

vaak geen algemene beschermingmaatregelen over<br />

alle taken heen mogelijk<br />

• Werk verricht door een (interdisciplinair) werkgroep<br />

C. Schumacher - Toxicure


Gericht vs. niet-gericht<br />

werken<br />

• Gericht werken:<br />

• Biologisch agens qua species bekent<br />

• Ingericht op werken met <strong>biologische</strong> <strong>agentia</strong><br />

• Risico op blootstelling en gevolgen ervan bekent<br />

• Niet-Gericht werken:<br />

• Aan een van de criteria van gericht werken wordt niet<br />

voldaan<br />

• Voorbeelden zijn afvalinzameling, agrar, labs, riolering,<br />

schoonmaak, transport, voedsel en (medische(<br />

medische)<br />

verzorging<br />

C. Schumacher - Toxicure


Informatieverzameling<br />

• Over de <strong>agentia</strong>:<br />

• Indeling en voorkomen<br />

• Stofwisseling/vermeningvuldiging<br />

• Pathogeniteit/virulentie<br />

voor de mens, , Epidemiologie<br />

• Wisselwerking met andere micro-organisme<br />

organisme<br />

• Verspreiding, overdracht en weerstand<br />

• Over het werk:<br />

• Ziektegevallen bij het specifieke soort werk<br />

• Blootstellingsroutes<br />

• Gericht vs. niet-gericht<br />

werken<br />

C. Schumacher - Toxicure


Risicoinschatting blootstelling<br />

• Gekoppeld aan werk; pas daarna aan het agens:<br />

„Waar<br />

wordt hoe waarmee gewerkt“<br />

• Werken met:<br />

• Hoge concentraties micro-organismen<br />

organismen<br />

• Veel werkstappen = meer kans op calamiteit/gewond<br />

raken<br />

• Werkwijze die aërosolvorming<br />

veroorzaakt<br />

• Intrensieke hoge pathogeniteit of in gevaarlijk stadium<br />

• Bij gericht werken is de risicoklasse gelijk beheersniveau<br />

• Bij niet-gericht<br />

werken mag men lagere beheersniveaus<br />

kiezen als men dit kan beargumenteren<br />

C. Schumacher - Toxicure


Beschermingsmaatregelen<br />

• Biologisch-ArbeidsHygi<br />

ArbeidsHygiënisch<br />

(BAH)-principe<br />

• STOP (substitutie(<br />

substitutie, , technische, organisatorische,<br />

persoonlijke beschermingsmaatregelen)<br />

• Algemene hygiëne<br />

– TRBA 500<br />

• Risicoklassen – TRBA 466<br />

• Beheersniveaus BioStoffV bijlage II & III<br />

• Good practices<br />

• Scholing<br />

C. Schumacher - Toxicure


Controle naleving maatregelen<br />

• Documentatie:<br />

• Beargumentatie risicoklasse<br />

• Indeling beheersniveau<br />

• Bewijs implementatie beheersmaatregelen en scholing<br />

• Volledigheid<br />

• Actualiteit<br />

• Werkplek<br />

• Focus op “voldoen<br />

aan de eisen“ van het beheersniveau<br />

• Werknemer<br />

• Geen aandachtspunt! Realisatie kwetsbaren???<br />

C. Schumacher - Toxicure


Duitse invulling BAH<br />

• Meest belangrijk:<br />

• Bronaanpak, Desinfectie & Afscherming<br />

• In mindere mate; alleen in speciale gevallen:<br />

• Vectorenbestrijding, transmissie- onderbreking<br />

• Ook meest belangrijk:<br />

• Organisatorische, technische en hygiënische maatregelen<br />

• Persoonl. . hygiënische maatregelen & PBM´s<br />

• Als dit alles is gedaan hoeft men niet meer:<br />

• Vaccinatie, beter Diagnostiek, EHBO/beleid calamiteit<br />

Want het kost de verzekeringsmaatschappij geld!!<br />

C. Schumacher - Toxicure


Samenvatting & Discussie<br />

• Vanuit Duitse traditie een regime dat blootstelling alleen wil<br />

voorkomen; dit heeft voor- maar ook zijn nadelen<br />

• Voordelen:<br />

• Branchenspecifiek (vgl. arbocatalogus)<br />

• Gedetailleerde en centraal vastgestelde criteria<br />

• Alternatieven tot metingen<br />

• Nadelen:<br />

• Onflexibel en puur gericht op voorkomen = behersen en<br />

beschermen krijgen te weing aandacht/vooruitgang<br />

• Informatieverzameling vooral kwalitatief, geen data uit praktijk<br />

• Ontwikkelingen branchenspecifiek en centraal aangestuurd<br />

• Werknemer niet in de focus<br />

C. Schumacher - Toxicure


<strong>Risicobeoordeling</strong><br />

<strong>biologische</strong> <strong>agentia</strong><br />

Christian Schumacher<br />

Directeur Toxicure

Hooray! Your file is uploaded and ready to be published.

Saved successfully!

Ooh no, something went wrong!