Informatie vanuit de MBO Raad, juni 2011 regionale Het document ...

mboraad.nl

Informatie vanuit de MBO Raad, juni 2011 regionale Het document ...

Informatie vanuit de MBO Raad, juni 2011

1. Loopbaan en burgerschap 2011-2012

Het document ‘Kwalificatie-eisen loopbaan en burgerschap in het mbo, studiejaar 2011-2012’ geldt

voor studenten die zullen worden ingeschreven voor opleidingen die starten vanaf 1 augustus 2011 en

zijn gericht op kwalificatiedossiers 2011-2012. Het document is te vinden op www.kwalificatiesmbo.nl

Het document is niet van toepassing voor studenten die nu al bezig zijn met een opleiding. Voor

studenten die staan ingeschreven voor opleidingen die gericht zijn op eerdere kwalificatiedossiers

geldt het daarbij vastgestelde document ‘Leren, Loopbaan en Burgerschap’ (2007), dan wel het

brondocument ‘Leren en Burgerschap’. De daarin aangegeven kwalificatie-eisen gelden dus voor

cohorten die zijn ingestroomd vóór het studiejaar 2011-2012 en later daarop instromende studenten.

Vergeleken met die documenten is het nieuwe document niet zwaarder, het betreft alleen een andere,

compactere wijze van beschrijving.

Studiejaar 2011-2012

In het studiejaar 2011-2012 is een examen vereist voor het onderdeel 'loopbaan en burgerschap’ dan

wel ‘Leren, Loopbaan en Burgerschap’.

De bestaande tijdelijke constructie is ook in het studiejaar 2011-2012 voor dit onderdeel nog van

kracht:

Instellingen leggen in een verantwoordingsdocument vast hoe zij het onderwijs en de

examinering van dit onderdeel hebben ingericht.

De inspectie vraag het verantwoordingsdocument op en betrekt dit bij het gesprek op de

instelling. De inspectie vraagt geen exameninstrumenten voor dit onderdeel op om deze te

beoordelen. Exameninstrumenten worden ook niet betrokken bij het eindoordeel over de

examenkwaliteit van de opleiding.

Toekomstige situatie

Pas na inwerkingtreding van het wetsvoorstel competentiegerichte kwalificatiestructuur en na

inwerkingtreding van de algemene maatregel van bestuur tot wijziging van het Examenbesluit mbo

kunnen andere elementen van de nieuwe aanpak voor het onderdeel ‘loopbaan en burgerschap’ van

kracht worden. Dat betreft onder andere dat voor de student voor dat onderdeel een

inspanningsverplichting in plaats van een resultaatverplichting zal gelden. Beoogde invoeringsdatum

is 1 augustus 2012.

2. Regiobijeenkomsten in het kader van het Actieplan mbo 'Focus op vakmanschap

2011-2015'

Tijdens de regiobijeenkomsten in mei 2011 worden de volgende thema's besproken: Het verkorten en

intensiveren van mbo-opleidingen, Entreeopleidingen/herinrichting niveau 1 en het afschaffen van de

drempelloze instroom niveau 2. In totaal worden 8 bijeenkomsten georganiseerd,

YHO/185401/2011


verspreid over 4 regio's in het land. Via een mail aan de collegevoorzitters en de

bestuurssecretarissen zijn mbo-medewerkers uitgenodigd zich op te geven voor de

regiobijeenkomsten. Later dit jaar volgen nog regiobijeenkomsten over de thema's 30-plusmaatregel/Vavo,

macrodoelmatigheid en professionalisering docenten.

3. Onderwijsverslag 2009 – 2010

De inspecteur-generaal van het onderwijs Annette Roeters bood op 20 april het Onderwijsverslag aan

minister Van Bijsterveldt en staatssecretaris Zijlstra aan. In deze nieuwsbrief leest u de belangrijkste

punten uit het Onderwijsverslag 2009 - 2010 voor het beroepsonderwijs en volwasseneneducatie.

In het Onderwijsverslag over het schooljaar 2009 – 2010 bundelt de Inspectie van het Onderwijs

cijfers en informatie, schetst positieve en negatieve ontwikkelingen en doet aanbevelingen om het

onderwijs te verbeteren. Het verslag geeft een beeld van de staat van het onderwijs over de volle

breedte.

Alle scholen en besturen hebben in week 18 een exemplaar van het Onderwijsverslag ontvangen.

Kwaliteit mbo

Het mbo staat voor een breed en omvattend takenpakket: drievoudige kwalificering (arbeidsmarkt,

vervolgonderwijs, samenleving), terugdringen van de uitval en aansluiten op snel veranderende

regionale en nationale arbeidsmarkten. Tegelijk wordt de op competenties gebaseerde kwalificering

ingevoerd, zijn de opleidingen zelf verantwoordelijk voor de examinering en blijven toegankelijkheid

voor zwakkere leerlingen en de educatie met het perspectief van een leven lang leren ook opdrachten

voor het mbo. We signaleren in het Onderwijsverslag een positieve ontwikkeling. Het rendement is in

tien jaar toegenomen van 60 naar 70 procent; het aantal zwakke en zeer zwakke opleidingen loopt

sterk terug. Daarnaast blijven we in het Onderwijsverslag aandacht vragen voor zaken die voor

(verdere) verbetering vatbaar zijn.

Kwaliteit opleidingen

De inspectie onderzocht een representatieve steekproef van opleidingen uit de mbo-sectoren groen

en economie. Sterke punten zijn de samenhang in programma’s en de veiligheid, zwakke punten zijn

het omgaan met verschillen en de kwaliteitsborging. De helft van de opleidingen besteedt

onvoldoende aandacht aan het beoordelen van de eigen onderwijskwaliteit.

Zwakke en zeer zwakke opleidingen

Op 1 januari 2010 waren er 44 zeer zwakke en 411 zwakke mbo-opleidingen. Deze aantallen zijn op 1

januari 2011 gedaald naar respectievelijk 20 en 226 (ofwel 0,4 en 4,2 procent van het totaal, waarbij

opleidingen met minder dan twaalf studenten niet zijn meegerekend). De daling komt mede door een

andere werkwijze van de inspectie. Vroeger kregen groepen opleidingen in een cluster allemaal

hetzelfde toezichtarrangement als er een zwakke of zeer zwakke opleiding tussen zat. Nu krijgt alleen

die ene opleiding een strengere vorm van toezicht. De zwakke en zeer zwakke opleidingen hebben

samen ruim 21.000 studenten (4 procent van het totaal). Van de 66 instellingen in het mbo hebben er

10 een of meer zeer zwakke opleidingen, 36 hebben zwakke opleidingen.

YHO/185401/2011 2/6


De opleidingen op niveau 2 zijn relatief vaak zwak of zeer zwak, terwijl het voor studenten op dit

niveau juist zo belangrijk is om een diploma (en daarmee een startkwalificatie) te halen.

Kwaliteit examens

Bij 37 procent van de mbo-opleidingen is de kwaliteit van de examinering onvoldoende. Dat komt

deels doordat instellingen examens van onvoldoende kwaliteit inkopen. De examens bij

competentiegerichte opleidingen zijn beter dan bij de eindtermgerichte opleidingen. Een jaar eerder

was de examenkwaliteit bij 22 procent van de opleidingen onvoldoende.

Kwaliteit instellingen

Mbo-instellingen verschillen onderling sterk in hun resultaten. Dat ligt niet alleen aan het niveau van

de opleidingen en van de studenten die de instelling bevolken, maar ook aan reële

kwaliteitsverschillen. Een kwart van de instellingen heeft aangepast financieel toezicht. De bestuurlijke

kwaliteit ontwikkelt zich langzaam en de verschillen tussen instellingen zijn ook op dit punt groot. Het

schort vaak aan scherpte van plannen en een beoordeling van vorderingen; ook beschikken de juiste

mensen niet altijd over de juiste informatie. Als het gaat om resultaatgerichtheid schieten instellingen

vaak tekort. Bestuurlijk vermogen en de kwaliteit van de instelling, waaronder inbegrepen de

resultaten van studenten, hangen samen

Opbrengsten

Van de studenten die het mbo in 2008 - 2009 verlieten, is 30 procent ongediplomeerd. Een jaar

daarvoor was dit 31 procent. Bij het niet-bekostigd onderwijs vertrok 41 procent van de studenten

zonder diploma. De resultaten in het voortgezet algemeen volwassenenonderwijs (vavo) liggen lager

dan in het reguliere en particuliere voortgezet onderwijs.

Van de studenten die het onderwijs verlaten is weliswaar nog 30 procent ongediplomeerd, maar dat

was 40 procent in het begin van de jaren 2000.

Tevredenheid

Evenals in 2009 geven studenten hun opleiding ook in 2010 gemiddeld een 6,9. De helft van de mboschoolverlaters

vindt dat de opleiding een goede basis biedt voor de start op de arbeidsmarkt. De

werkloosheid onder mbo’ers is echter door de economische crisis gestegen.

Verantwoording

De meeste instellingen rapporteren in het jaarverslag over doelstellingen, kernactiviteiten en

organisatiestructuur. Ook monitoren instellingen de onderwijskwaliteit. De informatie over resultaten,

zoals voortijdig schoolverlaten en tevredenheid van studenten, is echter te weinig inzichtelijk, omdat

die niet aan onderdelen van de instelling wordt gekoppeld. De verslagen zijn hierdoor nog steeds

onder de maat.

Naleving

Veel instellingen voldoen nog steeds niet aan verplichte normen voor onderwijstijd. In een (nietrepresentatieve)

groep opleidingen had 23 procent onvoldoende onderwijstijd

geprogrammeerd en zou 25 procent onvoldoende onderwijstijd gaan

YHO/185401/2011 3/6


ealiseren. Pas na hercontroles door de inspectie verbeterde er iets. Bij tekorten in het mbo die

opleidingen ook na een geboden herstelmogelijkheid nog niet hebben weggewerkt, wordt een deel

van de bekostiging teruggevorderd. In het mbo kan bij herhaling de opleidingslicentie worden

ingetrokken. Instellingen voldoen bijna nooit aan verplichtingen rond de registratie van ongeoorloofde

afwezigheid en voortijdig schoolverlaten.

De kwaliteit van de docent

Jaarlijks vindt in het middelbaar beroepsonderwijs een grootschalig onderzoek onder mbo-studenten

plaats, de zogenaamde JOB-enquête. Hierin beoordelen studenten onder andere hun docenten. Dat

leidde in 2010 tot de volgende resultaten:

62 procent van de mbo-studenten is tevreden over het contact met docenten;

57 procent is positief over de kwaliteit van docenten;

54 procent is tevreden over de begeleiding bij leerproblemen;

47 procent is tevreden over de begeleiding in algemene zin.

Een grote groep mbo’ers lijkt dus niet zonder meer tevreden over de begeleiding door en kwaliteit van

de mbo-docenten. Dat geldt overigens ook voor andere aspecten van het onderwijs.

4. White Label Stagemarkt.nl bij 23 onderwijsinstellingen

Medio 2010 is White Label Stagemarkt.nl geïntroduceerd. Dit concept stelt scholen in staat om de

database achter Stagemarkt.nl volledig te integreren in hun eigen ICT-omgeving. Inmiddels gebruiken

23 onderwijsinstellingen dit concept. De vakcolleges hebben afspraken gemaakt over de toegang tot

stageplaatsen en leerbanen via White Label.

Voor roc's en aoc's is White Label Stagemarkt.nl het ideale hulpmiddel bij het zoeken naar

stageplaatsen en leerbanen. Met White Label vullen de scholen hun gebruikelijke zoek- en

matchmethodes aan met leerbanen en stageplaatsen van Stagemarkt.nl en informatie over

beschikbaarheid. Zo kunnen alle afdelingen die bij het stageproces betrokken zijn, efficiënt werken.

Het White Label Stagemarkt.nl-contract wordt afgesloten met de onderwijsinstelling als geheel. De

manier van uitrollen verschilt. Instellingen met een centrale aansturing voeren het concept in één keer

integraal in. Andere instellingen kiezen ervoor dit per afdeling te doen.

White Label Stagemarkt.nl identificeert aan het begin van het stagezoekproces het bedrijf en voorziet

dit van de juiste code. Dit is noodzakelijk voor de koppeling met BRON. Op deze manier wordt meteen

gecontroleerd of een bedrijf erkend is voor een bepaald crebo-nummer.

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Ad Geluk van Colo op het telefoonummer (079)

329 40 20 of via het e-mailadres a.geluk@colo.nl. Op de site van Colo vindt u ook informatie over

White Label Stagemarkt.nl.

YHO/185401/2011 4/6


5. Wetsvoorstel Kwalificatiestructuur

Op 19 mei 2011 heeft de Tweede Kamer het wetsvoorstel van de beroepsgerichte kwalificatiestructuur

aangenomen.Dat is het resultaat van twee debatsrondes in de Kamer op 27 april en 17 mei. De titel

van het wetsvoorstel is veranderd van competentiegerichte kwalificatiestructuur in beroepsgerichte

kwalificatiestructuur. Dat is gedaan omdat het begrip cgo politiek gezien momenteel beladen is.

Vanuit de MBO Raad wordt aangegeven dat er in de kwalificatiedossiers wel gesproken wordt over

competenties.

Laatste inschrijvingen eindtermgerichte opleidingen

Op 1 augustus 2011 kan voor het laatst worden ingeschreven op eindtermgerichte opleidingen. Met

ingang van 1 augustus 2012 kunnen studenten uitsluitend instromen in cgo-opleidingen.

Op 1 augustus 2011 kan men ook nog starten met het cgo dossier van 2011-2012.

Kennis, vaardigheden en houding

Op 17 mei stond het debat grotendeels in het teken van kennis, vaardigheden en houding die in

opleidingen aangeleerd moet worden. De Kamerleden zijn van mening dat er bij de uitleg en beleving

van het begrip competenties te veel nadruk ligt op houdingsaspecten. Houdingsaspecten worden door

de Kamer van minder belang geacht dan kennis en vaardigheden.

Toezeggingen van de minister op dit punt waren:

- Er wordt een brief gestuurd aan de mbo-instellingen, waarin het belang van een goede

verhouding tussen kennis, vaardigheden en houding voor de curriculumontwikkeling uiteen

wordt gezet.

- Er worden goede voorbeelden opgespoord en verspreid.

- Het toezichtskader van de inspectie wordt hierop opnieuw bekeken en zo nodig bijgesteld.

Evaluatie Kwalificatiestructuur

De minister heeft aangegeven de kwalificatiestructuur binnen drie jaar te willen evalueren. Dit in

verband met brede Kamerkritiek over de gedetailleerdheid van de dossiers en de discussie over

kennis, vaardigheden en houding. Er komen zo nodig nadere regels over de omvang, verdeling en

inhoud van de dossiers. De kwalificatiedossiers zijn nu voor drie jaar vastgesteld waardoor in deze

periode rust is op dit front.

Bij de evaluatie van de kwalificatiedossiers in 2013 – 2014 krijgt de positie van docenten expliciet de

aandacht.

Macrodoelmatigheid

Verschillende fracties in de Tweede Kamer vinden het grote aantal opleidingen bij instellingen en de

concurrentie tussen de instellingen een groot knelpunt. Zij verwachten van de minister een actievere

benadering van dit thema. De minister heeft nogmaals toegezegd dat zij met een nadere uitwerking

van de gehele benadering van macrodoelmatigheid (landelijk en regionaal) naar de Kamer komt.

YHO/185401/2011 5/6


6. NLQF

De commissie Leijnse heeft haar advies over NLQF inmiddels aangeboden aan de minister. Voor de

zomer komt er een reactie met daarin ook de verdere planning.

YHO/185401/2011 6/6

More magazines by this user
Similar magazines