silvio - Pauw en Witteman

pauwenwitteman.vara.nl

silvio - Pauw en Witteman

Branbergen-Simek Silvio #2 08-11-2010 12:12 Pagina 1

silvio


Branbergen-Simek Silvio #2 08-11-2010 12:12 Pagina 2


Branbergen-Simek Silvio #2 08-11-2010 12:12 Pagina 3

Anne Branbergen & Martin Šimek

Silvio

Modern leiderschap

2010

de bezige bij

amsterdam


Branbergen-Simek Silvio #2 08-11-2010 12:12 Pagina 4

Copyright © 2010 Anne Branbergen & Martin Šimek

Omslagontwerp Studio Jan de Boer

Omslagillustratie XX

Foto Anne Branbergen Daniele Veneri

Foto Martin Šimek Marco Bakker

Vormgeving binnenwerk CeevanWee, Amsterdam

Druk Bariet, Ruinen

isbn 978 90 234 5821 0

nur 680

www.debezigebij.nl


Branbergen-Simek Silvio #2 08-11-2010 12:12 Pagina 5

Omdat de macht nog altijd mannelijk is,

wordt ‘Silvio’ gadegeslagen door de ogen van een vrouw.

De auteurs


Branbergen-Simek Silvio #2 08-11-2010 12:12 Pagina 6


Branbergen-Simek Silvio #2 08-11-2010 12:12 Pagina 7

Proloog

Toen ik klein was, geloofde ik dat mijn vader het wist. De leraren

wisten het misschien ook, maar die mochten het niet zeggen,

want onder de communisten moest je je mond houden over alles

wat je echt dacht. En toch was onze wereld overzichtelijk.

Zij, de communisten, waren slecht, mijn ouders en de weinige

mensen met wie we om durfden te gaan, waren goed. In het Westen

wist iedereen wat vrijheid was en daar waren ze gelukkig.

Sinds 1968 maak ik zelf deel uit van het Westen. Dankzij tennis

kwam ik meteen in de hoogste kringen. Ik weet nog, ik zat in het

advocatenkantoor aan de Herengracht tegenover de voorzitter

van de chique tennisclub Festina uit het Vondelpark en dacht: deze

man weet het. Ik was toen twintig.

Zelfs op mijn dertigste, veertigste, ja zelfs op mijn vijftigste,

dacht ik: heb geduld. Er zijn mensen in de wereld die ouder zijn en

wijzer en die weten hoe de vork in de steel zit. Nu ben ik tweeënzestig

en de premier van Nederland, de president van de Verenigde

Staten, Sarkozy, Poetin, zijn allemaal jonger dan ik. Maar zij

hebben zoveel aan netwerken moeten doen om het zo ver te brengen

dat er weinig kans bestaat dat ze het echt weten.

Zal Silvio Berlusconi het soms weten? Hij is over de zeventig.

Martin Šimek

7


Branbergen-Simek Silvio #2 08-11-2010 12:12 Pagina 8


Branbergen-Simek Silvio #2 08-11-2010 12:12 Pagina 9

22 september 2009

Over een week is Silvio jarig.

Is hij dan nog Maagd of Weegschaal?

Hij is in ieder geval zichzelf.

Vandaag nog, met de Obama’s in New York. Na alles wat we

deze zomer over hem te weten zijn gekomen en met een megafoon

over de hele wereld is verspreid, hij, de hoerenloper, de ongeneeslijk

zieke donnaiolo – ‘womanizer’ – (zelfs met kleine meisjes!)

peinst hij er nog steeds niet over om zich anders te gaan

gedragen. Sterker, hij doet er nog een schepje bovenop.

Als hij na afloop van de vn-marathon met de maximale

spreektijd voor Kadaffi – 95 minuten! – mevrouw Obama naast

meneer Obama eventjes op de rode loper mag begroeten, blijft hij

op kleine afstand van de atletische Michelle met ongelovige uitdrukking

staan, als door de bliksem getroffen. Dan draait hij met

open handpalmen tergend langzaam een aantal kleine rondjes

door de lucht wat in het Italiaans ma guarda che roba – ‘zie me het

spul eens aan’ – wil zeggen en schuift daarbij zijn onderlip waarderend

naar voren, zijn blik recht op het kruis van de presidentsvrouw

gericht.

Michelle lacht, maar houdt hem op afstand door haar arm zo

ver mogelijk naar voren te steken. Terwijl ze alle andere staatshoofden

plichtmatig had geluchtzoend.

Italiaans links ziet hier de zoveelste bevestiging in dat Silvio

9


Branbergen-Simek Silvio #2 08-11-2010 12:12 Pagina 10

onmogelijk is, en uitgerangeerd. Maar de man in de straat heeft

weer kunnen lachen. En zijn hardcorefans zeggen trots: ‘Zie je,

onze Silvio kus je óf echt óf niet!’

27 september 2009

Een thuiswedstrijd: Berlusconi spreekt in Milaan, zijn geboortestad,

zijn Popolo della Libertà toe. ‘En, wat vond u van mevrouw

Obama?’ wordt hem in de gemoedelijke sfeer gevraagd. Het hopen

is op een seksistisch antwoord.

Berlusconi trapt er niet in, maar stelt toch niet teleur: ‘Jullie zullen

het niet geloven, maar ook bruin! Ze gaan blijkbaar met z’n

tweeën naar het strand.’

Hij zinspeelt daarmee op zijn andere beroemde faux pas, toen

hij op 5 november 2008, de ochtend na de verkiezing van Obama,

om commentaar werd gevraagd en zei: ‘Obama? Hij is mooi gebruind.’

Een racistische opmerking, zoals hem werd nagedragen? Ach

welnee, wat een onzin, ze zíjn toch nog steeds bruin, Obama en

zijn vrouw? Alles bij het oude, ook bij Silvio: vooral niet aan zichzelf

twijfelen, stel je voor.

29 september 2009

Lang zal Silvio leven. Vandaag wordt de Italiaanse premier Silvio

Berlusconi 73 en het cadeau dat hij zichzelf heeft toebedacht is:

basta met de enkeling die op een van de drie zenders van de Italiaanse

publieke omroep Rai nog wel eens iets zegt of doet wat hem

niet zint. Het moet afgelopen zijn met Michele Santoro, een onderzoeksjournalist

met een praatprogramma dat Annozero (Jaar

Nul) heet. Zevenenhalf miljoen Italiaanse kijkers hebben vorige

week voor het eerst Patrizia D’Addario live op de Italiaanse televisie

gezien, de escort met wie Berlusconi het heeft gedaan en die

het gebeuren op cassettebandjes heeft opgenomen. Over Annozero

gaat het parlement nu in debat. Is wat Santoro doet niet een

overtreding van de wet? Mag dat eigenlijk, openlijk de premier

van het land ‘aanvallen’ op kosten van de belastingbetaler?

10


Branbergen-Simek Silvio #2 08-11-2010 12:12 Pagina 11

De tweede die erg moet oppassen, is Serena Dandini met haar

mini-soapje: Lost in wc, over twee meisjes die opgesloten zitten

op de wc van de ambtswoning van de premier, in afwachting van

hun oproep om naar de slaapkamer te mogen komen. Vindt Berlusconi

ook niet leuk.

Het liefst zou Silvio hebben dat het Italiaanse volk massaal gehoor

zou geven aan de oproep van Berlusconi’s eigen krant Il Giornale:

‘Betaal uw kijk- en luistergeld niet meer!’ Met bijgesloten het

opzeggingsformulier. Was getekend: Uw premier.

1 oktober 2009

Annozero: ster van de avond is alweer Patrizia D’Addario. In de

nacht van 4 op 5 november 2008, het tijdstip waarop Obama in

Amerika de spannendste verkiezingen ooit won, stond Berlusconi

zes keer met Patrizia – volgens Patrizia – onder een ijskoude

douche teneinde zijn seksuele prestaties te bevorderen. Patrizia

hield er een schorre keel aan over, vertelt ze.

En: ‘Ja, Il Presidente wist zeker dat ik een escort was.’

2 oktober 2009

Drieëndertig parlementariërs van de oppositie ontbraken vandaag

op het appèl om het Scudo fiscale, het ‘belastingschild’ van de

regering-Berlusconi, tegen te houden, een maatregel die neerkomt

op het legaliseren van naar schatting driehonderd Italiaanse

zwarte miljarden die in het buitenland staan geparkeerd en die

onder fluwelen voorwaarden weer terug naar eigen land worden

gelokt. Schande, riep de oppositie. Mag Absoluut Niet! Werkt De

Maffia In De Hand! Maar op het moment dat ze hun stem moeten

uitbrengen zijn ze er niet. Twintig van de drieëndertig afwezigen

waren genoeg geweest om het Scudo fiscale tegen te houden.

3 oktober 2009

Een groots opgezette demonstratie voor het Vrije Woord op de

Piazza del Popolo in Rome. Enorm geslaagd, volgens de linkse

zender Rai Tre, met een opkomst van driehonderdduizend men-

11


Branbergen-Simek Silvio #2 08-11-2010 12:12 Pagina 12

sen. Volgens het nieuws op Berlusconi’s zender Retequattro totaal

geflopt, met een schamele zestigduizend.

Wie van de twee ook gelijk heeft, wat de oppositie de dag tevoren

in het parlement had geflikt maakte de demonstratie bij

voorbaat tot een zeperd. De enkele held van links die zich op de

demonstratie laat zien, werd in het gezicht gespuugd door de eigen

kiezers: ‘Ga toch naar huis, stelletje lamlullen!’

De klap komt deze zaterdag uit onverwachte hoek: de Milanese

rechter Raimondo Mesiano schrijft zijn vonnis in de zaak-

Mondadori. Berlusconi wordt veroordeeld tot 750 miljoen euro

schadevergoeding aan Carlo De Benedetti. Plus advocaat- en

rechtbankkosten.

Het gevecht om de grootste uitgeverij van Italië is dus nog niet

ten einde. Hoe lang duurt het eigenlijk al?

In 1989 wringt Berlusconi zich met overtuigende argumenten

geld – tussen de al gesloten deal van Carlo De Benedetti met de

familie Formenton, de erfgenamen en meerderheidsaandeelhouders

van Mondadori. Berlusconi zegt: ‘Ik ben niet van plan om op

de achterbank te blijven toekijken naar hoe De Benedetti het hele

Mondadoripakket naar zich toe harkt.’ Carlo De Benedetti is op

zijn beurt niet van plan om zich de al gesloten deal onder de neus

te laten wegkapen.

In 1990 bepaalt een college van drie rechters dat De Benedetti

gelijk heeft en dat Berlusconi geen aanspraak kan maken op

Mondadori. Een van de drie rechters heet Vittorio Metta. In 1991

wordt in hoger beroep bepaald dat de deal tussen Carlo De Benedetti

en de eigenaren van Mondadori ongeldig is. Een van de

rechters is alweer Vittorio Metta.

Het Mondadoripakket wordt na lange, moeizame onderhandelingen

opgesplitst. Berlusconi krijgt de boekenpoot en de

weekbladen Panorama en Epoca. Carlo De Benedetti krijgt de krant

La Repubblica, het weekblad Espresso en de vijftien regionale kranten.

Commercieel gezien is Berlusconi de winnaar, qua media-invloed

Carlo De Benedetti. Berlusconi baalt enorm dat hij La Re-

12


Branbergen-Simek Silvio #2 08-11-2010 12:12 Pagina 13

pubblica niet heeft weten te bemachtigen. Dat was zijn droom: de

belangrijkste krant van de linkse vijand in handen krijgen.

In 2007 wordt Berlusconi’s advocaat Cesare Previti door de

hoogste rechtsinstantie definitief veroordeeld voor het omkopen

van rechter Vittorio Metta in 1991. De zaak kan niet meer heropend

worden, dus de verdeling tussen de twee aartsvijanden

blijft. De Benedetti kan alleen hopen op een schadevergoeding.

En die heeft hij vandaag gekregen.

4 oktober 2009

Bij Messina zijn tientallen Italianen onder een modderlawine gestorven.

Het beeld van deze week dat uiteindelijk overblijft: Silvio

Berlusconi in de vallei van de catastrofe, die besmeurde, huilende

mensen over de wang streelt en vaderlijk zegt: ‘Jullie naasten kan

ik jullie niet meer teruggeven, maar voorlopig betalen jullie geen

belasting en jullie hoeven je leningen ook niet af te betalen. We

gaan nieuwe huizen voor jullie bouwen, beloofd.’

5 oktober 2009

Vandaag zitten veertien mannen en één vrouw in zijden zwarte

toga’s en met mooie baretten met een gouden ster op de kruin aan

een tafel om de lodo Alfano langs de meetlat van de grondwet te

leggen. Hun woord is het laatste woord. Ze vormen het Constitutionele

Hof, en de lodo Alfano is de wet die bepaalt dat de vier

hoogste vertegenwoordigers van de staat juridisch onschendbaar

zijn zolang ze hun functie uitoefenen. Berlusconi is een van de

vier.

Het enige waar Berlusconi oprecht bang voor is, is de Italiaanse

rechtspraak.

In het Openbaar Ministerie ziet hij een stelletje belletjestrekkers,

gefrustreerde ijdeltuiten die het als de kroon op hun stoffige

loopbaantjes zien om hem, Berlusconi, aan de schandpaal te nagelen.

En die staan te trappelen van ongeduld om hun toga’s voor

een baantje in de politiek te mogen verruilen. Dan kom je iedere

dag op tv, en bovendien verdien je met alle toeslagen erbij opgeteld

zeker vijf keer meer.

13


Branbergen-Simek Silvio #2 08-11-2010 12:12 Pagina 14

Maar om je politiek in de kijker te spelen, moet je een grote

zaak op je naam hebben staan. En welke zaak is nu groter dan Berlusconi?

Persoonlijk ken ik maar één Italiaanse openbare aanklager.

Zodra ik over de drempel stapte, ging altijd meteen de telefoon.

Vaak met m’n jas nog aan, huisdeursleutels nog in de hand, computer-

en weekeindtas nog over de schouders, in het duister tastend

naar het lichtknopje, tring-tring: ‘Sono Nicola.’

Ik vond het een beetje creepy. Hoe kon hij weten dat ik, na dagen,

na weken, soms zelfs na maanden, precies op dit moment

weer terug was in mijn huis in het kleine bergdorpje boven Rome?

Het leek me onwaarschijnlijk dat hij, vanuit het verre Calabrië,

750 kilometer verderop, een permanente spion had neergezet in

dit vreedzame boerengehucht in Hoog-Lazio met kastanje- en

hazelnoottelers.

Wat overbleef was dat hij – het jonge, verlegen, openbare aanklagertje

dat ik ooit had geïnterviewd voor een indianenverhaal

over een Nederlandse werknemer van bloemenimporteur Van

Zanten, die in Calabrië in de fatale omhelzing van de ’Ndrangheta

terecht zou zijn gekomen – dat hij dus mijn nummer dag in dag

uit, week in week uit, jaar na jaar, draaide en draaide, net zo lang

tot ik een keertje opnam.

Bizar voor een officier van justitie in het hart van het snelst

groeiende maffia-imperium van Europa. De ’Ndrangheta had een

glorieuze inhaalsprint op de Cosa Nostra en de Camorra ingezet.

Genoeg te doen daar in Calabrië, zou je denken.

Maar Calabrië leek Nicola mettertijd ontgroeid, want zodra ik

opnam ratelde hij zijn programma af: begin deze week moest hij

in Rome zijn voor een belangrijk gesprek op het ministerie van

Justitie – konden we elkaar zien? –, later die week moest hij naar

Rotterdam voor een internationaal topoverleg tussen alle Europese

antimaffia-autoriteiten – konden we elkaar anders daar

zien? – en in het weekeind moest hij naar Brussel voor... – en

moest ik niet toevallig ook in Brussel zijn?

14


Branbergen-Simek Silvio #2 08-11-2010 12:12 Pagina 15

Jarenlang heb ik ‘nee’ gezegd tegen Nicola, tot hij uiteindelijk

een keertje in Rome moest zijn voor de ‘presentatie van mijn

boek’.

Zijn boek? Jazeker, zijn boek. Want iedere zelfrespecterende

Italiaanse openbare aanklager schrijft een boek over Mijn Strijd

Tegen De Maffia. Zo ook Nicola.

Hij zat te glimmen van trots achter de tafel met hotemetoten

uit Calabrië en van het Romeinse ministerie van Justitie. Je moest

je naam in een register schrijven met daarachter al een vakje met

‘International Journalist for... (country)’

Ik was de enige International Journalist, geloof ik, maar er was

ook een bladzij in het Italiaans voor Italianen, waar een handjevol

namen op stond.

Nicola had een boek van onschatbare waarde geschreven, vonden

de vele sprekers, die er allemaal ruim de tijd voor namen omdat

ze eerst hun eigen ook niet uit te vlakken ervaring in de strijd

tegen het kwaad gedetailleerd uit de doeken moesten doen.

Na drieënhalf uur woordenbrij ben ik weggeslopen. Nicola

heeft nooit meer gebeld.

De ’Ndrangheta is sinds ik hem interviewde – in 1994 – uitgegroeid

tot de machtigste, rijkste en gevaarlijkste tak van de maffia,

met een fijnmazig netwerk over heel Europa. Ze zitten zelfs in

Diemen-Zuid.

Betekent dit dat Berlusconi gelijk heeft? Wil ik dat zeggen? Dat

ijdele openbare aanklagertjes die boeken schrijven en meisjes

bellen in plaats van zich met hun vak bezig te houden per definitie

niets kunnen snappen van Berlusconi? Die trouwens toch gewoon

hetzelfde doet, zij het succesvol?

Dat is gelukkig niet aan mij. Dat moeten die vijftien grijsaards

van het Constitutionele Hof nu beslissen. En wat zeggen ze? ‘De

wet is voor iedereen gelijk!’

15

More magazines by this user
Similar magazines