Views
3 years ago

Nieuwsbrief AK_jaargang 1_december 2010 - PCS

Nieuwsbrief AK_jaargang 1_december 2010 - PCS

LICHT is een deel van de

LICHT is een deel van de (zonne)straling en bestrijkt het golflengtegebied tussen 400 - 700 nm. Licht is zichtbaar voor het menselijk oog en tevens activeert het fotosynthese in planten. ULTRA-VIOLET (UV) is straling met een golflengte onder de 400 nm. Het is onzichtbaar en schadelijk voor levende organismen. PAR (Photosynthetically Active Radiation) en groeilicht zijn andere benamingen voor licht (400 - 700 nm). PAR wordt uitgedrukt in mol-eenheden. Groeilicht is geen wetenschappelijke term. Soms wordt het weergegeven in energie-eenheden (joule of watt) en soms in mol-eenheden. INTENSITEIT is de hoeveelheid licht of straling op een bepaald moment, terwijl ‘som’ de hoeveelheid is gesommeerd over een langere periode. Lichtsom = lichtintensiteit x tijdsduur. Stralingssom = stralingsintensiteit x tijdsduur Globale straling Het natuurlijke licht meten we meestal met een globale stralingsmeter (pyranometer/solarimeter) buiten op het weerstation. Deze sensor meet de zonnestraling die ongeveer voor de helft uit groeilicht bestaat en voor de rest uit warmtestraling. De globale stralingsmeter meet de totale hoeveelheid energie die aanwezig is in de zonnestraling en geeft die weer in joule of watt per m 2 (waarbij 1 watt = 1 joule/seconde). Dit is een relevante meting want de energie in de straling (zowel in het licht als in de warmtestraling) is van groot belang: het warmt de kas op en stimuleert de verdamping. Bij gebrek aan een alternatief gebruiken we de meting van globale straling vaak ook om te berekenen hoeveel groeilicht er in de kas komt. 4 Daglicht De hoeveelheid daglicht in de kas varieert voortdurend, maar telers meten zelden het licht direct in de kas. Dit is moeilijk te doen, omdat de lichtmeter in een slagschaduw terecht kan komen, of overgroeid kan raken en makkelijk vervuild raakt. Daarom wordt de intensiteit van het natuurlijke groeilicht in de kas meestal afgeleid van de meting van de globale straling op het weerstation. Deze methode heeft echter beperkingen, want de globale stralingsmeter: • meet buiten de serre, terwijl we eigenlijk willen weten wat er in de serre gebeurt; • meet alle zonnestraling, terwijl we eigenlijk alleen het lichtgedeelte (400 - 700 nm) willen weten (circa 45 tot 50%); • meet de hoeveelheid energie (in watt/m 2 of in joule/s/cm 2 ), terwijl we eigenlijk het aantal fotonen willen weten (in micromol/m 2 /s). Van stralingsmeter naar fotonen Ondanks deze beperkingen wordt de globale stralingsmeter toch vaak gebruikt om de hoeveelheid fotonen van natuurlijk licht in de kas te bepalen. Hierbij zijn drie rekenstappen nodig, namelijk: 1. voor de lichtdoorlatendheid van het kasdek (bijvoorbeeld 70% inclusief schaduw van de armaturen); 2. voor het feit dat licht ongeveer de helft is van de globale straling (50%) en Figuur 1: Een quantumsensor meet de hoeveelheid PAR 3. voor de omrekening (conversie) van energie in joule naar fotonen in micromol (zie verderop). NIEUWSBRIEF - ADVIESDIENST KLIMAATREGELING

Voor de lichtdoorlatendheid is uitgegaan van 70%. In een moderne kas voor groenteteelt kan het veel hoger zijn, zelfs boven 80%, terwijl in de sierteelt lagere percentages voorkomen. Deze 70% is dus een gemiddelde. Overigens geldt dit percentage alleen voor diffuus licht. In werkelijkheid varieert de lichtdoorlatendheid enorm, afhankelijk van de zonnestand. Hier houden we nu geen rekening mee en daarom is deze methode geen nauwkeurige bepaling van de hoeveelheid daglicht in de kas, maar slechts een globale schatting. Tabel 1 laat de omrekening zien in een aantal stappen. Stralingssom per dag Intensiteit van straling (of licht) is de hoeveelheid straling (of licht) op één moment, of eigenlijk in een seconde. Een meter die energie meet, drukt de intensiteit uit in joule/seconde/m 2 (J/s/ m 2 ) of in watt/m 2 (W/ m 2 ). Dit is precies hetzelfde want 1 watt = 1 joule/seconde. Een quantummeter meet intensiteit in micromol/ m 2 /s. Tabel 1. Voorbeeld berekening met globale straling en natuurlijk licht (zonlicht) 5 Som van straling (of licht) is de hoeveelheid straling (of licht) die ontvangen is in een bepaalde periode. De som wordt berekend uit intensiteit x tijd. De intensiteit is gegeven in J/s/m 2 (= W/m 2 ) en de tijd bijvoorbeeld in uren per dag. Voor omrekening van uren naar secondes moeten we vermenigvuldigen met 60 x 60. Het resultaat is een stralingssom per dag (dagsom) weergegeven als J/cm 2 /dag. Dagsommen bij elkaar opgeteld geeft de stralingssom over bijvoorbeeld een week, maand of willekeurige periode. De periode waarover de som berekend is, moet bijvoorbeeld vermeld worden als ‘J/ cm 2 over de maand januari’. Let op dat de stralingssom wordt uitgedrukt ‘per cm 2 ’ en niet zoals gangbaar is ‘per m 2 ’. Dit is om te voorkomen dat het getal te groot wordt. Intensiteit lamplicht in mol Voor het meten van de lichtintensiteit afkomstig van een belichtingsinstallatie wordt gebruik gemaakt van een quantumsensor. Deze meet de hoeveelheid PAR als het aantal fotonen en dit is precies de drijvende kracht voor fotosynthese. De eenheid van de quantummeting is ‘mol’, of eigenlijk micromol/m²/seconde. Een micromol is een miljoenste deel van een mol (1 mol = 600.000.000.000.000.000.000.000 deeltjes) Fotonen en micromol zijn misschien lastige begrippen, maar ze zijn de beste maat voor fotosynthese en worden algemeen gebruikt in allerlei disciplines. Dus kan de tuinbouw er niet omheen. Telers die er al mee werken, merken dat het snel went. JAARGANG 1, DECEMBER 2010

Nieuwsbrief AK_jaargang 2_maart 2011 - PCS
Nieuwsbrief AK_jaargang 1_juni 2010 - PCS
Nieuwsbrief zomer 2010 - A7Westergo
Zie de Spaansen Nieuwsbrief van maart 2010.
Nieuwsbrief januari 2010 - VNRgemeenten.nl
Nieuwsbrief december 2010 - A7Westergo
Nieuwsbrief Mei 2010 - VC de Hilver
Nieuwsbrief 3 december 2010 - NtVP
Nieuwsbrief - november - 2010 - Netwerk Dorpen
Nieuwsbrief Beekrandenbeheer (maart 2010) - Watering De ...
Oktober, 2010 NIEUWSBRIEF - IDUT
omnyacc nieuwsbrief 4e 2010.indd
Nieuwsbrief algemeen mei 2010 - Heigo
Nieuwsbrief Rietdekkers - sept 2010.pdf - Hba
Nieuwsbrief juni 2010 - Project Actief Randenbeheer Brabant
NIEUWSBRIEF juli 2010 , Nr. 1, jaargang 11
Nieuwsbrief OOGcontact uitgave nr.1 2010
Nieuwsbrief november 2010 - project Gentse Kanaalzone
Nieuwsbrief januari 2010 Jaargang 8 -Nr.2 - De Stopnaolden
Van Alckmaer Nieuwsbrief Nummer 3 - oktober 2010
Nieuwsbrief juni 2010 [ PDF, 701,52 Kb] - Slac
Chateau van de maand NIEUWSBRIEF APRIL 2010 - Wijndomein ...
Nieuwsbrief maart 2010 (PDF, 781 kB) - Gemeente Hardenberg
NIEUWSBRIEF CENTRE FIERS ET FORTS APRIL 2010 Er ...
Nieuwsbrief Kappers januari 2010.pdf - Hba
Nieuwsbrief OOGcontact uitgave nr. 2 2010
Nieuwsbrief augustus 2010 - The Hunger Project
Nieuwsbrief nr 3, november 2010 - Universiteit Utrecht
Nieuwsbrief winter 2010 - Westergozone