Liever PDF? - Zilt Magazine

foto:© Sjors van der Woerd
77
30 augustus 2012
Zoute vuurdoop in de CAM-Race - Door de ogen van: Saffier Nitro -
Boot als deklast door piratengebied - Natte Hiswa in Amsterdam -
Grenzen verleggen op een klipper - Olympische successen - video's

in deze Zilt...
ilt
Z
77/2012
6 Bureaublad - Downloadfoto voor je scherm.
8 Reflectie - Bespiegeling van de Zilt-bemanning.
10 Onstuimige vuurdoop
Zeezeildebuut in de Colin Archer Memorial Race.
26 Door de ogen van…
Saffier Nitro, Hollandse hightech.
38 Rijke oogst - Olympische medailles.
42 Agenda - Een greep uit de zeilevenementen.
44 In de Wind - De 24 Uurs Race
48 Strijdende J's - Vier J's bij Wight…
50
Hiswa Te Water - Terug in Amsterdam

56
68
Jezelf zijn
Grenzen verleggen door beperkingen heen…
Omzeilen of op transport
Als deklast door het piratengebied.
76 In de Wind - De zeilwereld belicht...
82 Gebaar
Uit het logboek van een zeilinstructeur.
86 Flevorace - Een subtropische editie…
88 Zilte Spullen - Nieuws van de handel.
In veel artikelen
kom je knoppen
tegen zoals hieronder.
Klik erop
en Zilt wordt
nog leuker...
video
meer foto's
interview
meer info
mail
94 Zilte Wereld - Over verwegzeilen.
98 Bemanning - Zij maken Zilt.
download
Z ilt
77/2012

ADVERTENTIE

ADVERTENTIE
meer info >> meer info >>
meer info >> meer info >>

foto:© Bart Akkerman/zeilschool Pyxis Mare

BUREAUBLAD
Willen we eigenlijk nog wel herinnerd worden
aan de Zeilzomer van 2012 Wij denken van
wel, en zeker als die voortdurende confrontatie
met het weer zo sfeervol is vastgelegd… Bart Akkerman
van zeilschool Pyxis Mare maakte deze opname op het
IJsselmeer. Met een druk op de knop promoveer je de
foto tot computerachtergrond voor de komende
maand.

eflectie...
Z ilt
77/2012
RELINGDRAAD
Redenen om de vaarimpressie van de Saffier Nitro af
te blazen waren er volop. Dat we desondanks gingen,
kwam alleen maar omdat je in de zeilzomer van 2012
het: 'Af en toe een opklaring' onmogelijk kon negeren.
Nog maar nauwelijks tussen de pieren van IJmuiden
ontstaan de eerste blauwe scheuren in het grijs en een
half uur later herinnert vrijwel niets meer aan het
gesomber van de weermannen. Slechts met uitzondering
van de windverwachting.
Maar dat de windmeter slechts twijfelt tussen een
dikke 6 of een kleine 7 lijkt de ervaren wedstrijdzeilers
aan boord volkomen te ontgaan. Het gaat totaal niet
over reven, maar over het beste moment waarop de
gennaker gezet moet worden. Zodra dat het enorme
zeil staat, telt het log alleen nog dubbele knopen.
Tien, twaalf, veertien... Met ruim zestien knopen
komen de Hoogovens sneller dichterbij dan ooit. De
ultieme adrenaline kick...

Kort voor de pieren passeren we een paar vakantiezeilers.
Met een driekwart weggerolde genua slingeren
hun toerboten zich traag naar de opening tussen
te pieren. Het gebrek aan snelheid schijnbaar even
vanzelfsprekend als de zucht naar die extra tiende
knoop bij ons aan boord.
We delen dezelfde knobbelige golven, voelen
dezelfde heftige wind en knijpen onze ogen voor
dezelfde felle zon. Toch is een groter verschil in
beleving nauwelijks denkbaar. De wedstrijdmannen
zijn ondanks hun drijfnat pak happy met elke mooi
genomen golf en het zeilende vakantiestel geniet van
de dampende koffie achter de buiskap. Twee werelden,
voor beiden maken we Zilt. Omdat het leuk is
om verder te kijken dan je eigen relingdraad...
Z ilt
77/2012

foto: © Anita Regout
FOTO'S EN TEKST CAROLINE VAN WIJNGAARDEN
ZOUTE
VUURDOOP
Zeezeildebuut in Colin Archer Memorial Race
De deelnemers aan de tweejaarlijkse Colin Archer Memorial
Race kregen het ditmaal niet cadeau op de oversteek van Lauwersoog
naar Larvik. Dikke wind en ruige zee zorgden voor een
zinderende tocht. Voor opstapper Caroline van Wijngaarden
was het een onstuimige vuurdoop…

COLIN ARCHER MEMORIAL RACE 2012

foto: © Caroline van Wijngaarden

COLIN ARCHER MEMORIAL RACE 2012
DILEMMA
Gaan of niet gaan Het is een groot
dilemma in de dagen voor de start
van de Colin Archer Memorial. De
voorspellingen liegen er niet om:
een dikke windkracht 7 in het Skagerrak,
met uitschieters naar 8. Op
de startdag zelf, 14 juli, klinkt de
weersverwachting iets beter met
windkracht 6 en af en toe uitschieters
naar 7. “We gaan!” besluit onze
schipper Okke van Mourik, na overleg
met de hele bemanning. Tot
mijn grote opluchting, want hier
heb ik maanden naartoe geleefd.
Tegelijk bekruipt me ook een gevoel
van spanning, want dit wordt mijn
eerste grote zeezeilrace…

foto: © Caroline van Wijngaarden
OPSTAPPERS
Via het zeilersforum ben ik contact gekomen
met Okke. Hij zocht opstappers
voor zijn Xquise, een X362. Tijdens een
kennismakingsbijeenkomst en oefentochten
afgelopen voorjaar bleek het te
klikken. Met z’n zessen zijn we klaar voor
de Colin Archer. Na de start bij Lauwersoog
om 17.20 uur kruisen we met windkracht
4 noordwaarts, naar ruimer water.
Samen met 71 andere schepen; ze passeren
elkaar af en toe rakelings, wat de
spanning verhoogt. Boven de eilanden
lopen flinke golven, maar gelukkig kunnen
het aandewindse zeilen verruilen
voor een ruimwindse koers...

COLIN ARCHER MEMORIAL RACE 2012

foto: © Anita Regout

COLIN ARCHER MEMORIAL RACE 2012
ZEEZIEK
Ons wachtschema is 6 uur, op 6 uur af,
met een enkele shift van 7 uur. Ik heb
twee nachten wacht in het vooruitzicht.
Spannend, niet eerder zeilde ik in het
donker. De omstandigheden verslechteren
en na een paar uur zeilen worden
twee bemanningsleden zeeziek; een
derde hangt er tegenaan. Gelukkig heb
ikzelf weinig last, al is het één keer op
het randje. Zodra ik ook maar iets begin
te voelen, ga ik sturen, eten of zo snel
mogelijk liggen. Dat werkt…

foto: © Caroline van Wijngaarden
PIEKMOMENT
Tijdens de eerste nachtwacht varen
Okke en ik de boot grotendeels samen.
Geen probleem, totdat de wind
behoorlijk toeneemt en de genua te
groot blijkt. “Wisselen!” beslist de
schipper. Een piekmoment. Wel een
goede test. M’n hart bonkt in m’n keel,
maar ik blijf wel rustig en scherp. Als
een speer maak ik twee bemanningsleden
wakker om te komen helpen. In
alle hectiek verwisselen we de zeilen.
Via de marifoon horen we dat er veel
deelnemers zeeziek zijn, ook zeer ervaren
zeezeilers. Eén schip heeft zelfs de
helft van zijn bemanning in Denemarken
afgezet. We besluiten de nacht
door te varen en in de morgen te
beslissen of we doorgaan of niet. Dat
blijkt te kunnen; de zeezieken raken
ingeslingerd…

COLIN ARCHER MEMORIAL RACE 2012

foto: © Caroline van Wijngaarden

COLIN ARCHER MEMORIAL RACE 2012
HERRIE BENEDENDEKS
Slapen aan boord is geen succes. Benedendeks
hoor je alles veel luider en
daardoor lijken de omstandigheden
soms heel heftig. Zeker als een bui ons
treft met veel meer wind dan verwacht.
M'n teamleden moeten zo snel mogelijk
twee riffen zetten en binnen klinkt het
een als oorverdovende herrie. Oordoppen
durf ik echter niet in te doen; ik wil
meteen uit bed kunnen springen als het
nodig is. Uiteindelijk blijkt het aan dek
altijd minder erg te zijn en val je na vele
uren op zee vanzelf wel een keer in slaap.

foto: © Caroline van Wijngaarden

COLIN ARCHER MEMORIAL RACE 2012
‘VLIEGEN…’
We naderen het Skagerrak in heftige
omstandigheden: windkracht 6 tot 7,
met golven van 3 meter hoog. Maar wij
zijn los, met een ruime koers 'vliegen'
we naar Noorwegen. Terwijl ik aan het
roer sta, klokken we, surfend van een
golf, 10,4 knopen… Alweer zo’n piekmoment!
Wat een snelheid! Bijna het
record van de Xquise, het maximum dat
de boot tot nu toe haalde, is 10,7 knopen.
Het wachtschema kan overboord,
met dit tempo zullen we snel in Noorwegen
zijn.

COLIN ARCHER MEMORIAL RACE 2012
ANGST EN EUFORIE
Na een geweldige zonsondergang zetten we koers naar Stavern, de
haven bij Larvik. Met 'Fight for your right' van de Beastie Boys als
finishnummer varen we om 23.30 uur onder luid getoeter en applaus
de haven binnen. Mijn eerste zeezeilreis is een feit. Wat een kick! Dat
een mens in 54 uur varen zo veel verschillende emoties kan voelen.
Spanning, soms angst, verbazing, maar vooral blijdschap, overweldiging,
euforie en vele geluksmomenten. En dan de voldaanheid als je de haven
binnenvaart... Ik denk dat dat het zeezeilen zo geweldig maakt. En dan
nog iets: we zijn gewoon als derde gefinisht, op minder dan één minuut
van de nummer twee… Dit was niet mijn laatste zeilreis op zee!
VIDEO
foto: © Caroline van Wijngaarden
16e CAM-Race
Sinds 1982 staat de Colin Archer Memorial Race op de kalender. Een
tweejaarlijkse oversteek van Lauwersoog naar het Noorse Larvik, ruim 360
mijl. Aan de eerste race in 1982 deden zeven jachten mee; dit jaar kwamen
er 72 aan de start. Uitslagen: www.camr.nl Z

ADVERTENTIE

foto: © Zilt Magazine
Saffier
Nitro 36
door de ogen van:

PRODUCTIE
Geregeld stellen we op deze plek een
nieuwe of bijzondere boot aan je voor.
Een boottest is het niet. Onze eigen
mening doet er niet toe. We nodigen
telkens iemand uit die recht van spreken
heeft. Een zeiler met ervaring in
vergelijkbare scheepstypen en met affiniteit
met de boot die we uitlichten.
“Door de ogen van...” noemen we dat.
In deze aflevering stapt Erik van Vuuren
aan boord van de Nitro 36.
Erik van Vuuren

Erik van Vuuren (42)
kreeg zeilen met de paplepel ingegoten.
Al ruim twintig jaar is hij zeer
actief wedstrijdzeiler. Zijn uitgebreide
zeil CV telt tientallen eerste plaatsen
bij de grote evenementen in Europa.
Hij heeft van zeilen zijn beroep
gemaakt, leidt onder meer het Lenco
Sailing Team en geeft trainingen via
www.vanvuurensailing.com
foto’s: © Zilt Magazine
Hollandse Hightech
IJmuiden ligt er troosteloos bij. Donkergrijze lucht, striemende
regen en 25 knopen wind lijkt niet het ideale weer voor proefvaart.
Dennis Hennevanger van Saffier Yachts wacht ons op. “Er worden er
korte opklaringen beloofd, we moeten het gewoon goed timen om
daar gebruik van te maken.” Erik van Vuuren stapt vast aan boord
van de glimmend zwarte Nitro, checkt de verstaging en kijkt hoe de
trimlijnen lopen. “Laten we maar uitvaren, die wind is het probleem
niet, dat kan deze boot echt wel hebben.”
In de geul hijst Dennis het grootzeil zonder ook maar een rif te
overwegen. Erik stuurt en voelt ook al zonder voorzeil dat de boot
enorm stijf is. Als de 30 vierkante meter genua er bij staat, kruisen
we naar het eind van de pier. Korte klappen maken is met deze boot
geen probleem, in een paar tellen staat het kleine voorzeil weer
snaarstrak over de andere boeg en lopen we dik in de zeven
knopen. “Dit werkt lekker zeg,” merkt Erik op, “vanuit mijn positie
als stuurman kan ik alle belangrijke lijnen prima bedienen, daardoor
zal deze boot ook met maar twee man bijna optimaal te zeilen zijn.”
Dennis zegt dat dat ook precies de bedoeling is: “Mijn uitgangspunt
bij het bedenken van deze boot was dat er voldoende uitdaging

moet zijn voor een een goed getrainde
bemanning, maar dat de boot ook in
duo-handed wedstrijden goed uit de
verf moet komen. Bij de laatste Ronde
van Noord Holland deden we in die
klasse mee. Het waaide pittig en in het
kruisrak van Den Helder naar IJmuiden
kregen veel bemanningen het moeilijk.
Wij merkten daar juist dat we heel
weinig energie nodig hebben om de
boot hard te laten varen, omdat alles
soepel loopt en goed uitgedacht is.”
Na een paar overstags zijn de
hoogovens bijna uit het zicht als de zak
van de gennaker aan dek komt.
FUN FACTOR
De beloofde opklaring is inmiddels
gekomen, maar de wind is nog niets
minder; de grote Nexus display op de
mast geeft continue 25 knopen aan en
de golven zijn niet kinderachtig. Als de
130 meters rood doek zich met een
klap vullen, gaat de boot plat... Dennis
en Erik krijgen de enorme lap doek
echter zo snel onder controle, dat het
lijkt alsof ze al jaren met elkaar varen.
De Nitro spuit er vandoor, letterlijk,
met de dikke witte streep kolkend
water die onder de spiegel vandaan
komt, hoef je niet meer op de
'funfactor' meter te kijken om te

weten dat hier keihard gezeild wordt. “Dit is zo'n dag dat ik me
afvraag waarom ik zoveel op kantoor zit,” zegt Erik, die met een
dikke glimlach achter het roer staat. Met geweld stuiteren we met
snelheden van rond de 15 knopen over de golven. De ruime
ervaring die Erik met hightech wedstrijdboten heeft is hier zichtbaar.
Een minder ervaren stuurman zou met zweet in z'n handen staan in

deze heftige condities. En dat Dennis alle vertrouwen in zijn boot
heeft is duidelijk, het kan hem niet hard genoeg gaan. De twee zijn
aan elkaar gewaagd, ze halen alles uit de boot dat erin zit en vinden,
terwijl de boot in plané van een golf af dendert, nog tijd om details
van de kielvorm en gewichtsverdeling te bespreken.
Erik vind de Nitro prettig en erg direct sturen: “Zelfs onder deze

condities kost het me niet veel moeite om de boot op de piste te
houden.”
De pier komt sneller dichtbij dan we willen. Twee toerboten zeilen
ook de haven in, een onder dubbel gereefd grootzeil en een puntje
fok, de ander onder een half uitgerold voorzeil. Ze rollen van boord
tot boord en lijken stil te staan als de Nitro ze onder vol zeil als een
streep voorbij raast. Dit is met recht anders zeilen...
foto’s: © Zilt Magazine
MEER HOEFT ER NIET IN
Terug in de marina werpt Erik nog een blik op het interieur, maar
het is duidelijk dat dit voor hem van ondergeschikt belang is. “Dat
wat er in zit is functioneel, zoals je van een boot als deze mag
verwachten. De kaartentafel is groot genoeg om een kajuittafel
volgens IRC regels weg te kunnen laten, dus waarom zou je die
willen Kastjes Daar zal je mij ook niet over horen. Dit is lekker
strak en maakt makkelijk schoon, meer hoeft er niet in. Dat

keukenblokje is puur om aan de regels
te voldoen, dat zal weinig gebruikt
worden. Maar met een interieur als dit
is de Nitro toch ook een boot waarmee
je met een sportief gezin mee op pad
kan. Wat ik belangrijker vind is dat er is
nagedacht over de gewichtsverdeling.
Hier staat de motor lekker ver naar
voren en staan de accu's in het midden,
dat is prima. En die ingelamineerde
watertanks schelen ook weer een paar
onnodige kilo's.”
UITSTRALING
In de kuip vraagt Erik waarom Dennis
voor het Estec dek heeft gekozen. “Tja,
je bent natuurlijk gek om dit op een
wedstrijdboot te leggen, het is 170 kilo
extra gewicht. Maar ik wilde ook een
boot maken waar ik blij van word als ik
ernaar toe rijdt, het moet er gewoon
goed uit zien. En bij de Saffier dagzeilers
die ik bouw gebruik ik het al jaren naar
volle tevredenheid. Het is niet te
onderscheiden van echt teak, het is
goed antislip en vraagt geen
onderhoud. Voor mij is zo'n dek de
finishing touch die een boot een heel
andere uitstraling geeft dan bij gebruik
van een standaard antislip dek.”

foto: © Zilt Magazine
'Zelfs onder deze
condities kost het
me niet veel
moeite om de
boot op de piste
te houden...'

Dennis legt uit dat hij de boot niet gemaakt heeft om
hem in grote aantallen te gaan produceren. Het Nitro
project is ontstaan omdat hij wilde laten zien dat het
ook in Nederland mogelijk is om een top
wedstrijdboot te maken. “De meeste IRC boten in het
internationale circuit komen van een handjevol
buitenlandse designers, maar ik koos bewust voor een
Nederlandse ontwerper, Peter Bosgraaf. Hij tekent
mooie en meestal snelle boten, maar dit soort werk is
toch wat anders. Ik had er alle vertrouwen in dat hij
met iets goeds zou komen. Toen de tekeningen er
eenmaal lagen, heb ik een stel Nieuw-Zeelandse
specialisten naar mijn werf in IJmuiden gehaald. Zij
hebben in een paar maanden de romp gemaakt en ik
heb daarbij natuurlijk goed gekeken hoe ze te werk
gaan. Zodoende hebben we nu bij Saffier Yachts die
expertise ook in huis.”
INPUT VOOR NIEUWE DAGZEILER
Erik vraagt zich af waarom Dennis zoveel energie
heeft gestoken in een boot die niet bedoeld is om
verkooprecords mee te halen. “Ik wilde gewoon graag
laten zien wat wij kunnen,” legt Dennis uit, “en ik liep
al een tijd met plannen rond voor een snelle 33
voeter, een dagzeiler met eenvoudige accommodatie
die niet alleen goed zeilt, maar er ook nog eens
waanzinnig lekker uitziet. De Nitro heb ik gebruikt om
ideeë en technieken uit te proberen om ze te kunnen
toepassen in deze nieuwe Saffier, de SE 33 Cabrio, die
we nu aan het bouwen zijn. Zaken die op de Nitro
goed werken, zoals de lijnen die bijna allemaal
onderdeks lopen en de gennaker op een vaste

oegspriet, ga je terugzien op die boot. Wij zien een
nieuw type zeiler ontstaan: mensen die snel zeilen
willen combineren met klasse, uitstraling en een
minimum aan fysieke inspanning. Zij halen het
gezochte luxueus zeilgevoel niet uit vier natte cellen
in een boot met overal stahoogte, maar eerder uit de
mooie lijnen en de strakke afwerking van een boot
met zeilpotentie.”
IRC WINNAARS
Erik ziet deze zeilers ook om zich heen, maar zeilt zelf
liever in het segment van de Nitro. “Ik ben echt onder
de indruk van deze snelle zeiler. Je ziet dat Dennis
weet wat belangrijk is op een boot. En dat hij goed
weet hoe je de nieuwste technieken kan toepassen op
een modern wedstrijdjacht. Het is mooi dat met dit
soort projecten de benodigde kennis van hightech
botenbouw in Nederland aanwezig blijft en wie weet
dat Dennis naast zijn Saffier dagzeilers nog eens een
lijn van IRC winnaars bedenkt.” Z
FEITEN & CIJFERS NITRO
Lengte over alles: 11,00 m
Lengte waterlijn: 9,55 m
Breedte: 3,49 m
Waterverplaatsing: 4.850 kg
Ballast: 2.350 kg
Grootzeil: 42 m2
Genua 106%: 30 m2
Spinaker: 95 m2
Gennaker: 129 m2
Prijs: Op aanvraag
Ontwerp: Peter Bosgraaf
www.saffieryachts.com

ADVERTENTIE

foto’s: © Richard Langdon/Watersportverbond

Met een gouden, zilveren en bronzen
zeilmedaille waren het succesvolle Olympische
Spelen voor de Nederlandse zeilploeg.
De nieuwe Stephan van den Berg heet
Dorian van Rijsselberge (foto). Stephan won
in 1984 de allereerste olympische surftitel.
Vervolgens moesten we 28 jaar wachten op
nieuw olympisch zeilgoud. Onder de ‘Hollandse’
weersomstandigheden wist Dorian,
tijdens de opening vaandeldrager, dat op
magistrale wijze te veroveren. Kijk eens
naar zijn serie: 1-1-1-3-1-2-1-2-1-39/DNF-2,
een totaal van 15 punten. Voor de medalrace
was hij al zeker van goud. Daarom
stapte in de voorlaatste race ook uit, om de
nummers 2 en 3 niet in de weg te zitten.
Het is niet alleen die dominantie op het
water die bewondering oogst; ook zijn
ontwapenende nuchterheid en hartelijkheid
maken hem een groot kampioen.

foto’s: © Richard Langdon/Watersportverbond
VIDEO
Marit Bouwmeester (onder) vocht in de overwegend
harde wind voor wat ze waard was, maar moest in de slotrace van de Laser
Radiaal klasse haar meerdere erkennen in de Chinese Lijia Xu. Die kaapte
met 2 punten voorsprong het goud voor haar neus weg. Zilver voor Marit,
evenzeer een ongekende prestatie. Haar serie: 6-3-4-5-6-1-4-3-6-1-4/37.
VIDEO

VIDEO
Net als Marit werden Lisa Westerhof en Lobke Berkhout in de 470
vooraf gezien als gouddelvers. Helaas sloop er ietsje wisselvalligheid
in de serie en raakten het goud en zilver na race 9 buiten bereik.
Lisa en Lobke moesten deze domper snel te boven komen en
redden wat er te redden viel. Dat lukte in een bloedstollende
slotwedstrijd, inclusief strafrondje, waarin het duo er in slaagde als
6 de te finishen, goed voor zwaar bevochten brons. Hun serie:
1-8-6-4-2-18-4-3-20-6-12/64.
Drama voor Finn-zeiler Pieter Jan Postma. Hij zag zijn kansen op
eremetaal in een paar seconden verdampen. Hij tikte met zijn giek
de camerabeugel van een tegenstander aan en moest dientengevolge
een strafrondje draaien. Daardoor eindigde teleurstellend als
4de in het klassement. Niet te verkroppen, na alle voorbereidingen
en een sterk gezeilde serie: 5-10-3-4-20-13-2-2-1-2-10/52.

september 2012
31 aug-2 september Breskens Sailing. www.breskenssailing.nl
1 september Lichtplatform Goeree Race. Scherpe jachten,
multihulls. www.haringvlietwedstrijden.nl
1 september 8 Uren Oosterschelde. WSV St. Annaland.
www.8urenoosterschelde.nl
1-2 september Zuiderzee Regatta. Eenheidsklassen. www.knzrv.nl
1-2 september United 4. Workum. www.united4sailing.org.
7-9 september ONK Yngling. Muiden. www.knzrv.nl
7-9 september Ronde van Walcheren. http://www.saffierzeilers.nl/blog
7-9 september NK Solo en Vrijheid. Loosdrecht.
www.gwvdevrijbuiter.nl
8-9 september OK Westlander. Vlietland, Voorschoten.
www.okwh.nl
8 september Krimpen-Streefkerk v.v.
http://nederlekregatta.blogspot.nl
8 september Nachtwedstrijd Haringvliet.
www.haringvlietwedstrijden.nl
8 september Rond en Plat. Kaag. www.kwvdekaag.nl
8 september Trintelrace. www.flevomare.nl
8-15 september Dragon Gold Cup. Kinsale. www.dragonclass.nl
8-9 september Delta Lloyd Combi-finale. Optimisten.
www.wsvhoorn.nl
8-9 september Bergen Jazz & Sail. www.kzbvbergen.nl
9 september 20-40 Jubileum. WV de Roerkoning-WV Flevomare.
www.roerkoning.nl
10 september 23e Rond de Bol, single- en duohanded.
www.wsvhelsdeur.nl
12-16 september NK Regenboog. Alkmaardermeer. www.arzv.nl
12-16 september Dorestad Raid. Frielsand-Groningen.
www.natuurlijkvaren.nl
14-16 september ONK olympische klassen. Medemblik.
www.opendutchsailing.org
15-16 september Rondje Pampus. Cats. www.roerkoning.nl

15 september Brugrace Oost. H'Diep. WSV Willemstad.
www. haringvlietwedstrijden.nl
15-16 september Papklokkenrace. Lek. Culemborg.
www.wvdehelling.nl
16 september 8 Uren van de Kaag. www.kwvdekaag.nl
21-23 september Batavia Regatta. Eurosaf Teamracing.
www.bataviaregatta.com.
22 september Ankerbol. Enkhuizen. www.kustzeilers.nl
22-23 september ONK F18. Zandvoort. www.F18.nl
22-23 september Zuiderzeeweek. Hoorn. NVvK. www.zuiderzeeweek.nl
22-23 september Nakaag. www.kwvdekaag.nl
26-30 september 33ste Zeeuwse Duotocht. www.duotocht.nl
26-30 september 200 Mijls Solo. IJsselmeer, Wad, Noordzee.
Durgerdam. www.200mijls.nl
29 september Ronde Tiengemeten, cats. www.hellecat.nl
29-30 september Wiedebokaal. 16 m2. Beulakkerwiede. www.16m2.nl
29-30 september Mosselrace. Haringvliet. ww.haringvlietwedstrijden.nl
29-30 september United 4 Finale. Roompot. www.united4sailing.org
29-30 september Houtskool Cup. loosdrecht. www.kwvl.nl
29-30 september Tjalkenrace. Medemblik. www.tjlakenrace.nl
20-24 oktober 36ste Singlehanded. Lelystad. www.singlehanded.nl
BEURZEN, HAVENDAGEN
4-9 september Hiswa te Water. Amsterdam. www.hiswa.nl
7-9 september Wereldhavendagen Rotterdam.
www.wereldhavendagen.nl
14-23 september Boatshow Southampton.
www.southamptonboatshow.com
14-15 september Huizer Botterdagen. www.huizerbotterdagen.nl.
2-4 november Beurs Klassieke Schepen. Enkhuizen.
www.klassieke-schepen.nl.
meld je evenement aan via: agenda@ziltmagazine.nl

foto:© Roland Koelinh/fotonautiek.nl
VIDEO
Blakte, buien, zon, regen, onweer... De 559 gestarte deelnemers aan de
48ste Delta Lloyd 24 Uurs kregen alle soorten weer te verstouwen. Schade
en zeeziekte zorgden voor veel uitvallers. Op zaterdag finishten 469
deelnemers, verdeeld over de wedstrijd en de tocht, in Medemblik. Op de

24 UUR
ALLE SOORTEN WEER
valreep kreeg de vloot nog hevige buien over zich heen. De TH 38 Hemels
van der Hart van schipper Kloos voer de meeste mijlen: 198.68 en won ook
de overallprijs. Een start op het Markermeer bleek het meest gunstig.
Uitslagen: zie www.deltalloyd24uurszeilrace.nl. Z

INDEWIND
MARIFOONGEBIEDEN NOORDZEEKANAAL
Vanaf 12 september verandert de indeling
van de marifoonblokgebieden op
het Noordzeekanaal. Dan gelden de
volgende blokkanalen:
VHF 3 - Verkeersdienst Noordzeekanaal,
van de IJmuider sluizen tot aan
kilometer 14,8 op het Noordzeekanaal.
De oostelijke grens is opgeschoven van
het Gemaal Houtrak naar een locatie
tussen de Amerikahaven en de Westhaven.
VHF 4 - Haven Amsterdam, vervangt marifoonkanaal 68 in het overige
Amsterdamse havengebied. Vanaf kilometer 14.8 (westelijke grens) tot
de scheiding ter hoogte van het Java eiland (oostelijke grens).
Voor IJmuiden:
VHF 7 - Verkeersdienst IJmuiden. Aanloop IJmuiden tot op 5 mijl van
de pieren.
VHF 61 - Haven IJmuiden, het redegebied van 5 mijl buiten de pieren
tot aan de sluizen.
Daarnaast zijn er de infokanalen: VHF 22 - Sluis IJmuiden, VHF 68 -
Meldpunt Verkeer en VHF 14 - Meldpunt Haven.
EK TEAMRACEN IN LELYSTAD
Op 21, 22 and 23 september herbergt Lelystad
het Europees kampioenschap Teamracen of wel
de Batavia Regatta. Het organiserende Batavia
Sailing Center heeft verscheidene topteams uit
Europa hiervoor uitgenodigd. Lelystad profileert
zich meer en meer als zeilcentrum en deze
wedstrijden passen in dat streven. www.bataviasailingcenter.nl.

ADVERTENTIE

foto: © Ruud van Rijsbergen
Iedereen kent de beroemde foto’s wel die Beken of Cowes in de jaren
dertig maakte van majestueuze J-klassers. Die tijden herleefden afgelopen
zomer rond Wight. Vier J’s zeilden daar wedstrijden, Lionheart, Rainbow,
Ranger en Valsheda. Met als afsluiter een Rondje Wight. In 1851 was dat
rondje de opmaat tot de America’s Cup. De J’s kenden in de jaren dertig

VIDEO
hun bloeiperiode. Hoge tuigen en ellenlange overhangen kenmerken de
jachten. De Rainbow bijvoorbeeld heeft een lengte over alles van 40.00
meter en een waterlijnlengte van 27.10 meter. Zilt-lezer Ruud van Rijsbergen
belandde met zijn boot onverwacht tussen dit geweld en had gelukkig
zijn camera paraat. Z

AMSTERDAM NOORD
ONTDEKKINGSREIS in
De Hiswa te Water keert terug naar Amsterdam. Op een nieuwe locatie:
Amsterdam Marina aan het IJ, op het terrein van de voormalige NDSM-werf.
Daar domineert het strakke kraanspoorgebouw de omgeving. Ernaast verrijst
het Nautisch Centrum Amsterdam, straks het havenkantoor en het
HISWA hoofdkwartier. Aan de voet van deze gebouwen zijn drijvende
steigers gelegd en daar komen de tentoongestelde schepen te liggen.

In een andere indeling dan we gewend zijn. Drie nautische belevingswerelden
zijn uitgangspunt voor de inrichting, in goed Nederlands aangeduid
met: Adventure Island, Pleasure Island en Luxury Island.
De boten liggen dus niet meer naar type afgemeerd; zeiljachten, motorjachten
en sloepen liggen door elkaar, afhankelijk van de hoeveelheid
avontuur, plezier of luxe die ze vertegenwoordigen. Zo wordt de natte
Hiswa een nieuwe ontdekkingsreis voor de bezoeker. Vroeger hanteerde
de natte Hiswa een minimumlengte van 7,50 meter, maar tegenwoordig
liggen ook kleinere boten op de beurs.
De wereldprimeurs vind je op volgende pagina's…

SALONA 35
BESTEVAER 56 ST
Op deze natte Hiswa ligt een scala aan nieuwe zeiljachten. Waaronder
volgens de officiële opgave de volgende wereldprimeurs:
CONTEST 72cs
BAVARIA B/ONE
BESTEWIND 50
HANSE 575

BENETEAU SENSE 46
OYSTER 725
DEHLER 35 SQ
SOLARIS 41
HALBERG RASSY 412
IMPRESSION 494
D&D 43

TOEBEHOREN EN ACTIVITEITEN
Behalve boten zijn er ook toebehoren te zien
in tenten op de wal. Daarin verschilt deze
Hiswa te Water niet van eerdere edities. Ook
het omlijstende programma kennen we nog uit
IJmuiden: van de Delta Lloyd Arena met Optimisten
voor gratis zeilles tot manoeuvreerclinics.
En in het Watertheater kun je lezingen
volgen, onder meer met ‘good old’ Henk de
Velde.
Blikvanger wordt de klipper Stad Amsterdam,
die op vrijdagmiddag en in het weekend gratis
te bezichtigen is.
BEREIKBAARHEID
De nieuwe locatie is op verschillenden manieren
te bereiken. In de omgeving zijn parkeerterreinen
met pendelbussen. Vanaf het
Centraal Station vaart een pont en je kunt op
eigen kiel naar de beurs. Details daarover vind
je hier
FEITEN EN CIJFERS HISWA TE WATER
Dinsdag 4 tot en met zondag 9 september
Openingstijden: 11 tot 19 uur
Locatie: Amsterdam Marina, Werfkade 4,
1033 SN Amsterdam
Toegang: 14,50 online, 18.00 kassa.
Jeugd 4-17 jaar: 6,00 / 7,50.
Kinderen tot 4 jaar: gratis.

ADVERTENTIE
overdruk
ventiel
wél de snelheid,
niet het gelazer!
'zachte
zeillat'
stabieler van
70 tot 180
graden
Al uw lieren elektrisch
Dat kan nu met de
draadloze
elektrische lierhendel
Bel voor informatie:
0654 363 092
boeg wordt gelift
zonder
stress
zonder
boom
www.parasailor.nl
Bomarine 070-3040466
of kijk op www.elektrische lierhendel.nl
Yacht Service Visser
Monnickendam
Watersportwinkel
Jachtservice
Motorenservice
Tuigerij
Flexiteek
Onderhoud
www.yachtservicevisser.nl
LAKSPUITEN
Moverbo Yachting - Lakspuiterij
Dintelmond - Volkerak
moverbo
Wij laten u graag
kennismaken met
dat tuig van ons…
vallen verstaging
schoten zeilen
masten dek layout masten

foto: © Geert Heidekamp

Michiel Scholtes zeilde als vrijwilliger met ‘Sailing
Kids’, een organisatie die gratis zeiltochten aanbiedt
aan chronisch zieke jongeren. Een ervaring die
indruk op hem maakte.

a een paar dagen Waddenzee zeilt de 30 meter lange
Meridiaan kalm onder vol tuig naar het zuiden. Aan
bakboord is de Friese oever nauwelijks zichtbaar met dit
nevelige weer, dus houd ik een schuin oog op het kompas.
Een duwtje tegen het grote stuurwiel en de spaken draaien rond.
Een tijdje gebeurt er niks, dan komt er beweging in de kop van de
klipper en kruipt de zeilstreep langs de kompasroos; hola, snel
stutten, anders draait het zware schip te ver door.
Overal aan dek zitten of liggen jongeren, een normaal beeld als je
niet beter wist. Maar deze jongeren hebben chronische aandoeningen:
sommige raken snel vermoeid, andere hebben geen kracht
of coördinatie, bij weer anderen schieten bij inspanning botten uit
de kom. Toch zijn ze aan boord, uitgedaagd door ‘Sailing Kids’ om
tijdens een ‘Bikkeltocht’ grenzen te verleggen, dwars door beperkingen
heen… en om af en toe dat onwillige lijf te vergeten.
RARE ZAKEN
In het begin van de zeilweek, is die ervaring rauw en op het randje
van wat ze aankunnen. Als ze bepakt en bezakt met hun ouders in
Enkhuizen aan boord stappen, druist de wind met kracht door de
tuigage. Vlaggen klapperen, vallen ranselen masten, golven galopperen
door het Krabbersgat en slaan Meridaans kont. Aan dek
staat een groeiend aantal rolstoelen te druipen. Intussen verkennen
de ‘bikkels’ het schip, nestelen zich in hutten en kooien en
verbazen zich over ‘rare’ zaken als wc’s met pompen, gastoestellen
met thermische beveiliging, eindige voorraden gas, water en elektriciteit.
Binnen de kortste keren is ook dat ‘gewoon’, verdiepen ze
zich in elkaar en klinkt door het hele schip gelach en geroezemoes.
Lang nadat ouders en vrienden zijn vertrokken en iedereen verwacht
dat de trossen los zullen gaan, komt schipper Ruud Stam
met een vers weerbericht: harde wind, buien, en dat allemaal uit
de richting van de Waddeneilanden. Geen vertrek dus, maar
gezelligheid scheppen in de wetenschap dat er de volgende dag
een dubbel traject wacht…
foto: © Geert Heidekamp

Om af en toe dat onwillige lijf te vergeten...

‘Een week lang ben ik geen uitzondering…’

RIF GEZET
De volgende dag om 06.00 uur gaan door het hele schip
iPhones en Samsungs af. Even later zit het ruim vol jongeren
aan het ontbijt: sommige slaperig en stil, anderen klaarwakker
en vol verwachting. Om tien voor zeven alle hens. In
haast grissen ze zeilpakken en zwemvesten uit hutten en
kasten en klimmen ze aan dek.
Boven waait het nauwelijks minder hard dan gisteren en is
de windrichting noordoost. Onder leiding van matroos Claar
wordt eerst een rif gezet. Ze trekken aan touwen en moeten
knopen leggen waar ze nog nooit van hebben gehoord.
Verwarring. Onbegrip. Ook bij de bemanning, die nog geen
idee heeft wie waar het beste tot zijn recht komt. Maar
geleidelijk komt er wat orde in de zaak en is het schip klaar
voor vertrek, naar buiten, waar je witgekuifde golven ziet
rollen en je kunt raden dat het er niet pluis is.
foto: © Geert Heidekamp
BULTEN EN KUILEN
Dat is het dan ook niet. De sterksten draaien het grootzeil
omhoog, wat door de harde wind en onwennigheid maar
moeilijk gaat; hoe blijf je overeind op zo’n dansend dek
Ondanks gezwoeg staan zeil en fok er slecht bij. Het schip
zeilt dan ook moeizaam. Het IJsselmeer is wel geen zee,
maar er staan indrukwekkende golven die tegen de boeg
verpulveren tot watergordijnen en aan dek kletteren tot ver
achter de mast. Meestal klimt de Meridiaan dapper over
bulten en door kuilen, maar af en toe valt ze in een golf met
een dreun die haar doet sidderen en dan drift ze tientallen
meters stuurloos naar lij. Sommige jongeren zijn een beetje
bang, hebben het moeilijk met hun beperking of worden
zeeziek. Halverwege zit nog een klein deel van de bemanning
aan dek en heeft de rest beschutting gezocht in ruim
of kooi.

foto: © Geert Heidekamp
GRENZEN VERLEGGEN
Na Kornwerderzand knapt het op en bij een waterig zonnetje en met
iedereen aan dek trekt de eb ons naar Vlieland waar we om 19.00 uur
vastmaken. Daar blijkt het voordeel van zo’n ruwe start. Iedereen is trots,
allemaal hebben ze naar kunnen gewerkt en veel geleerd. Je voelt de
verandering van sfeer. Hoezo niet per klipper naar Vlieland met een
beperking Wij zijn bikkels!

Hoezo niet per klipper naar Vlieland
met een beperking Wij zijn bikkels!
Grenzen verleggen. Deze jongeren moeten oneindig veel meer overwinnen
dan ‘gezonde mensen' om zich goed te voelen over zichzelf. Te vaak
afhankelijk, anderen 'tot last', het 'wiel teveel aan de wagen'. Eerst waren
ze daarover stil. Juist nu ze bikkels zijn, mogen hun ontboezemingen gaan
over overhoop gehaalde levens, verloren illusies, afgebroken ambities,
afgedwongen aanvaarding.

'Zou ik nog eens mogen sturen'

Op Vlieland duwde ik Kim in een rolstoel naar het dorp.
“Kim, herinner jij je nog de eerste keer dat je in een rolstoel
werd voortgeduwd”
“Ja, nog heel goed.”
“Hoe vond je dat”
“Ik vond het afschuwelijk, het liefst had ik me verborgen in
een burka.”
“En nu”
“Het raakt me niet meer zo, ik ben er aan gewend. Nu
helemaal, hier kan ik mezelf zijn. Een week lang ben ik geen
uitzondering. Je kunt over je ziekte vertellen zonder dat
iemand zegt ‘oh, zij stelt zich aan’ of ‘het zal wel meevallen’.
Dat doet mij super goed.”
foto: © Geert Heidekamp
NATUURTALENT
Steven komt naar achteren en kijkt mij door zijn bril indringend
aan.
“Zou ik nog eens mogen sturen”
Hij vraagt het met grote ernst.
“Tuurlijk, ga hier maar staan, niet teveel draaien, kleine
correcties, anders zwiert het schip alle kanten op.”
Steven neemt mijn plek in, omklemt het wiel met twee
handen, tuurt naar voren, legt dan zijn neus bijna op het
kompas en draait het wiel wat naar bakboord omdat de
klipper teveel loeft.
“Heel goed.”
Steven is een natuurtalent. Zijn zicht is aangetast door ingrijpende
operaties. Steeds loopt zijn grote intelligentie vast in
de schade van bestralingen en chemos. Niet alleen zijn zicht
overigens. Hij ziet Hindeloopen niet liggen, dwars aan bakboord,
noch het schiereiland vaag op de horizon met Staveren
op het puntje. Maar de zeilstreep ziet hij en als ik hem
vertel bij welk getal die ongeveer moet blijven, heb je aan
hem een goede roerganger.

foto's: © Geert Heidekamp
Terug in Enkhuizen halen ouders hun kinderen
op. Opwinding. Klaterende stemmen. Nu niet de
verkenning van het onbekende, maar stoere verhalen,
omhelzingen, groepsfoto’s en beloften om innig contact te
houden via sociale media.
Ook Steven wordt opgehaald door zijn ouders. Ze luisteren
naar mijn relaas over zijn stuurtalent. Voor even maakt hun
zorg plaats voor blijdschap, alleen dat al maakt de reis de
moeite waard. Z
Sailing Kids
steunen
ga naar:
www.sailingkids.eu

ADVERTENTIE
Vaar op zeker
Verzekeringen en financieringen
25 JAAR AAN BOORD BIJ
vieren wij met
ons jubileummagazine
en
aantrekkelijke
korting in de
webshop!
Klik voor korting en ontvang het magazine!
ANCHORS // ROCK SOLID
CUSTOM BUILD KOOPMANS JACHTEN
Bel of mail:
Jan van der Weide
tel: 0036 209522527
0036 78555020
info@centreboard.eu
Hoge kwaliteit en gunstige prijs
WWW.CENTREBOARD.EU
De jachtbouwer in Hongarije sinds 1992
DOWNLOAD de vergelijkingstest
w w w . r o s c h m a r i n e . n l

Elena-crew vermijdt piratengebied
De afgelopen nummers volgden we Elena, een aluminium
Veliger 477. Daarmee zeilen Adam en Leonie en
hun zonen Mees (5) en Pieter (4) sinds 2009 rond de
wereld. Hamvraag voor de terugreis: hoe omzeil je het
piratengebied
foto: © Bemamming Elena
Tijdens onze wereldreis lieten we lang open welke route we
zouden kiezen vanaf Nieuw-Zeeland. De kortere route door
de Rode Zee had weliswaar onze voorkeur, maar na Nieuw-
Zeeland sloeg de twijfel toe. Wat te doen Wat is verantwoord
Tot februari 2011 leek het nog mogelijk om in
konvooi (zonder de kinderen, die met Leonie zouden vliegen)
door de Golf van Aden, het door piraterij geteisterde
gebied, en de Rode Zee te varen. Maar toen hoorden we het
nieuws over de Amerikaanse Quest en de Deense ING,
waarvan de opvarenden respectievelijk waren doodgeschoten
en gegijzeld. Op de Deense boot waren drie kinderen.
Vanaf dat moment was één ding heel duidelijk: de route via
de Rode Zee was niet meer verantwoord…

FOTO’S EN TEKST:

MOEILIJKE KEUZE
Veel vertrekkers verkopen hun boot in Australië, anderen
zijn voor onbepaalde tijd weg en wachten veiliger tijden af.
Wij hebben een strak schema van drie jaar en willen erg
graag varend thuiskomen. Er blijven twee opties over: rond
Zuid-Afrika of op transport. Dat laatste betekent: varen tot
de Malediven en dan als deklast naar Turkije. Maandenlang
tobben we over die keuze en maken zelfs een lijstje met
voors en tegens. De meeste cruisers hebben trouwens
weinig keus: transport is te duur. Wij hebben het luxeprobleem,
dat onze spaarpot het nèt toelaat. De kinderen zijn
uiteindelijk de doorslaggevende reden; ze moeten hun
energie kwijt kunnen en dat kan beter op de transportroute.
We zien op tegen de lange etappes op de Zuid-
Afrika-route. Daarom de beslissing: transport!
KOSTEN EN VERZEKERING
We zoeken uit of we zelf een goedkoper transport kunnen
organiseren, maar dat is niet eenvoudig. Uiteindelijk vinden
we een goeie prijs bij Sevenstar; Elena kan in Male, Malediven
op transport naar Marmaris in Turkije. Vanuit Phuket,
Thailand kan het ook, maar wij willen juist zoveel mogelijk
mijlen zelf afleggen. Bovendien zijn de Malediven een
schitterende zeilbestemming (zie de vorige Zilt).
Het transporttarief is 850 dollar per voet, inclusief verzekering
aan boord van het transportschip. Laden en lossen valt
onder onze eigen verzekering van Kuiper. Er komt alleen
nog een klein bedrag bij voor de derdenaansprakelijkheidsverzekering,
die via Sevenstar wordt afgesloten bij Pantaneus.
Verder hebben we de vliegkosten naar Turkije.
UITSTEL LAADDATUM
Eind december krijgen we bericht, dat het transport zal
plaatsvinden tussen 10 en 25 maart. Later wordt dat gespefoto:
© Bemamming Elena

DRIE VAARTEN PER SEIZOEN
Sevenstar biedt drie afvaarten per seizoen door de Rode Zee aan. Van maart
tot mei vervoert de rederij per keer vijf tot acht jachten. Het tarief is 850
USD per voet, wijzigingen voorbehouden. Voor cruisers, die meestal ruim
van tevoren boeken, is het tot 1 december mogelijk om te besluiten of ze
in maart, april, mei of in het jaar daarop hun jacht willen laten verschepen.

Goedkoper
Avontuurlijk
Eilanden aandoen waar
je niet meer komt
Ronding Kaap en
wereldomzeiling
Lange etappes, 7000 mijl extra
Onzeker weer
Gevaarlijke kaap
Zuid-Afrika is risicovoller
Geen speling qua tijd
foto: © Bemamming Elena
Makkelijk
Minder haast
Azie, India en
Malediven bezoeken
Veel tijd in de Med
(dichtbij huis, bezoek)
Meer tijd aan land
en voor anker
Duurder
Krapper budget
Geen echte wereldomzeiling
Minder cruisers op de route

cificeerd tot 21 maart, met daarbij de waarschuwing dat
het nog te vroeg is om vliegtickets te boeken. Vervolgens
wordt het transport steeds uitgesteld met een of twee
dagen. Al die vertraging is frustrerend, ook al zijn we
ervoor gewaarschuwd. Het is natuurlijk geen straf om
langer in de Malediven rond te varen, maar het gaat wel
van onze tijd in de Middellandse Zee af. Op 6 april is het
eindelijk zover: het door Sevenstar gecharterde transportschip
HR Facility arriveert in de Malediven.
VOORBEREIDINGEN EN LADEN
Het transport bereiden we goed voor. We leggen zoveel
mogelijk spullen binnen en doen overal alle hoezen om. De
genua en de kotter gaan eraf, het grootzeil blijft zitten. Het
achterstag moet losgemaakt, zodat de hijskraan meer
bewegingsruimte heeft.
Vanwege de vertraging is Leonie al met de kinderen naar
Turkije gevlogen, dus ik moet de klus alleen klaren. Best
spannend. De HR Facility ligt in het atol voor anker. Ik moet
Elena langszij afmeren en twee lange lijnen op het schip
gooien. Alles gaat gelukkig goed en onder de professionele
leiding van twee Nederlandse Sevenstar-medewerkers hijsen
de scheepskranen Elena uit het water en zetten haar
op schragen, die aan het dek worden vast gelast. Met tal
van spanbanden wordt ons schip gesjord. Een speedboot
brengt mij terug naar land, waar ik het vliegtuig pakt. Een
emotioneel moment, omdat hier een belangrijk stuk van
onze wereldreis eindigt…
LOSSEN
Gelukkig vallen piraten HR Facility niet aan, maar in diezelfde
tijd zijn er wel aanvallen op andere schepen. Op 21
april arriveert de HR Facility in Marmaris. Elena heeft het
transport schadevrij doorstaan; geen krassen en ook geen

at aan boord, zoals vrienden van ons is overkomen. De
boot is alleen stoffig, maar na een flinke poetsbeurt varen
wij de volgende dag al weg richting Griekenland.
CONCLUSIE
De vertraging was frustrerend. Het scheelt misschien als je
je van tevoren instelt op twee weken vertraging, maar het
blijft erg lastig om vliegtickets te boeken.
Over het transport zelf zijn we tevreden: professioneel en
schadevrij uitgevoerd.
Wij zijn dan ook blij met onze keuze. Ondanks dat klein
stukje per vliegtuig, zijn we trots op de mooie wereldreis
die we gemaakt hebben. Z
foto: © Bemamming Elena

foto: © Patrick Forsblom/Team van Vuuren
INDEWIND
Team Van Vuuren tweede in WK ORCi
Met samengeknepen ogen verkent tacticus Mischa Heemskerk het startgebied.
“Midden!” zegt hij gedecideerd tegen schipper Erik van Vuuren. Die
weet de Lenco, een Salona 37, perfect te positioneren voor de startlijn.
Beng! Op snelheid en met goede hoogte valt de boot in het startschot en
dwingt de Estlandse favoriet Sugar 2 overstag.
“Naar links,” adviseert Heemskerk. Met meer druk in de zeilen schuift de
Lenco in koppositie voor het veld langs. Geconcentreerd geeft de bemanning
info over wind en golven door aan stuurman Erik. Als eerste rondt
Lenco de boventon en vervolgens de benedenboei. Dan wordt het lastig;
Lenco kiest eerst de linkerkant, om daarna een lange slag naar stuurboord
te maken. De Zweedse Arken Zoo neemt de kop over. De wind neemt af,

VIDEO
bij de boventon maken de vele toeschouwersboten het water woelig. Een
winddraaiing brengt de Arken Zoo en de Italiaanse Scugnizza voordeel.
Met een vlekkeloze gijp, subliem trimwerk en een verbazende acceleratie
weet team Van Vuuren de derde plek veilig te stellen.
Opluchting, maar ook teleurstelling. Tot driekwart van de race was het
team wereldkampioen. Nu deelt Nederland met Italië de eerste plaats. De
laatste race wordt beslissend. De wind valt echter weg en het comité
blaast de boel af. En zo eindigt de Lenco in een veld van 85 jachten als
tweede, met een gelijk aantal punten als de nummer 1. De Offshore Cup
is wel voor de Nederlanders, omdat ze beide langeafstandsraces hebben
gewonnen. In de acht gezeilde races van dit WK is de Lenco nooit buiten
de top 4 geëindigd… Het zilver heeft een gouden glans. Z

INDEWIND
NIEUWE LICHTING…
Het olympisch zeilen eiste afgelopen zomer alle aandacht op. In de
schaduw daarvan zorgde een nieuwe lichting jeugdzeilers voor een
aantal klinkende resultaten. Begin juli werd Maxime Jonker, lid van
Delta Lloyd Talentploeg, in het Australische Brisbane Jeugdwereldkampioen
Laser Radial 2012. Daphne van der Vaart eindigde knap op de
zesde plaats. In Italië pakte Stijn Paardekooper de Europees titel in
de Optimist. Tijdens het WK
Optimist zeilde Bart Lambriex
naar de vierde plaats in het
eindklassement en won het
Nederlandse team brons met
het teamzeilen. Pieter Goedhart
en Lars van Stekelenborg
(foto) wonnen op het
ISAF Jeugd WK brons gewonnen
in de 420-klasse. Sara
Wennekes surfte naar de vierde plaats in de RS:X-klasse. Jelmer
Zittema mag zich wereldkampioen in de Splash-klasse noemen, Jelle
de Boer veroverde brons op datzelfde WK in Nieuwpoort, België.
Michelle Broekhuizen won het EK Laser Radiaal onder de 21…
BEHOUD STAVERSE JOL
De Stichting De Staverse jol zet zich in voor
het behoud van Staverse vissersjollen. Op
werf 'De Hoop' te Workum wordt de ST48
uit 1894 opgeknapt. Daarna gebruikt de
stichting het schip onder meer voor les aan
jongeren. Ze leren hoe met deze schepen
werd gevist en gezeild. Zo blijft dit maritiem
erfgoed niet alleen behouden, maar ook in gebruik. www.st48.x7x.nl

ZEEUWSE DUOTOCHT
Op 19 september sluit de
inschrijving van de 33ste
Zeeuwse Duotocht. Een
endurance voor duobemanningen
die vier dagen duurt.
Voor de start krijgen de deelnemers zeilaanwijzingen, waarna ze het
parcours in de Deltawateren volledig onder zeil moeten afleggen. Data:
woensdag 26 tot en met zaterdag 29 september. www.duotocht.nl
EVEN RECHTZETTEN
Marcel van de Veen maakt deel uit van het paralympische
Sonar-team Hessels. En niet Rien van Veen, zoals
we in het vorige nummer schreven. Sorry, Marcel…
Andere fout: we noemden Rutger van Schaardenburg
ten onrechte debutant. De Laser-zeiler
was er in Beijing ook al bij. Sorry Rutger…
AANGEPASTE BRUGBEDIENING ROND IJSSELMEER
Rijkswaterstaat past vanaf 1 november 2012 de
bediening aan van bruggen en sluizen in het
IJsselmeergebied en de Randmeren.
-de Stevinsluis in de Afsluitdijk bij Den Oever en
het Naviduct/Krabbersgatsluis bij Enkhuizen
worden ’s avonds en ‘s nachts alleen op aanvraag
bediend. Zowel in de winter als in de zomer.
-de Ramspolbrug, de Eilandsbrug over de IJssel
bij Kampen, de Ketelbrug en de Roggebotsluis/-brug draaien in de
wintermaanden overdag alleen op aanvraag.
Watersporters moeten van tevoren telefonisch om opening van de
brug of sluis vragen. www.vaarweginformatie.nl.

INDEWIND
GREVELINGENCUP WINTERSERIE
foto: © Dick van der Veer
De inschrijvingen van de Grevelingencup is open. De wedstrijdserie
omvat op en neer banen voor ORC en eenheidsklassen en een lang
parcours voor toerklassen. De Toer-S klasse wordt wegens succes
geprolongeerd. Uitvalsbasis is Port Zélande. Op 29 september organiseert
de stichting Grevelingencup samen met de haven Port Zélande
de ‘4 Windstreken Race’, een middellange openingswedstrijd voor
duobemanningen. www. grevelingencup.nl.
WINTERSERIE HARINGVLIET
De Grevelingen Cup is onderhand
de grootste winterserie.
Een kleinschaliger en minder
druk alternatief in de buurt is
de winterserie op het Haringvliet
bij Hellevoetsluis. Georganiseerd
door WSV Helius, in
samenwerking met wsv Hellevoetsluis.
Deze serie is open
voor ORC-Club, ongemeten
jachten (SW), sportboten en ook de Finn. www.wsvhelius.nl.

VERTREKKERSREUNIE
Albertien en Joop Volbeda van de Zeezot zijn ‘Thuiskomers’ en evenals
vorig jaar de initiatiefnemers voor een vertrekkersreünie. Tot de
doelgroep behoort iedereen die in het verleden ooit lang zeilend
onderweg was, ongeacht in welk jaar de reis gemaakt werd.
Zij worden opgeroepen om, bij voorkeur met hun boot, op 20 oktober
naar de Oude Haven van Enhuizen te komen. Geheel volgens het
gedachtegoed van de vertrekker is de bijeenkomst prettig ongeorganiseerd,
maar wie er desondanks meer van wil weten, kan een mail
sturen naar: zeezotnl@hotmail.com.

Uit het logboek van een zeilinstructeur
door Michiel Scholtes
foto: © Lillian van der Laan

In de kajuit van de lesboot, een uitgeklede 30-
voeter, zitten mijn drie cursisten aan de koffie. De
vader, een vroege veertiger, maakt een prettige
indruk: open blik, rustige manier van doen, in harmonie
met zichzelf. Hij schuwt geen verantwoordelijkheid, dat
merk je aan de vanzelfsprekendheid waarmee hij in zijn
rol van aanstaand schipper stapt. Zijn knappe dochter
schat ik aanvankelijk ouder dan ze is, maar een paar
kinderlijke reacties later geef ik haar vijftien lentes. De
vriend van de familie lijkt op de vader, maar is speelser
en koestert geheimen. Ze komen een ochtendje
oefenen voor flottieljezeilen in Griekenland.
“Waar gaan jullie dat doen, bij Corfoe of in het
Lefkasgebied”
Vader schudt zijn hoofd.
“De kust bij Athene.”
Dat verrast me. Heeft hij me niet net verteld dat hij van
het gezelschap straks de enige is die kan zeilen
“Goh, daar wil het in juli wel waaien, je weet wel, de
Meltemi blaast daar uit het noorden, hogerwal
natuurlijk, maar in de baaien zal het af en toe best
tochten.”
Vader knikt.
“Klopt, maar bij het verhuurbureau zeiden ze dat je niet
veel ervaring hoefde te hebben, de flottieljeleider
vangt je altijd op. Als aan boord maar iemand de
leiding nam, zou het wel goed komen. En omdat we
straks met twee families zijn en behalve ik niemand
eerder heeft gezeild, kom ik hier om weer een beetje
te voelen hoe het is.”
Op dat moment schudt een vlaag de boot dooreen en
regen klettert op het dek. Gelukkig zitten we nog in de
voorbespreking'...

“Ik begrijp het, goed idee. Wat voor boot hebben jullie daar gehuurd”
“Een 54-voeter.”
“Hoeveel!”
“Ja, beide families willen privacy, dan kom je daar al gauw op uit.”
Ik ben even stil.
“Maar dan is deze lesboot niet zo geschikt, je hebt straks drie keer zoveel
massa, een elektrische ankerlier, grote afstanden waarover je moet
communiceren, enorme krachten op schoten, lieren en trossen.”
“Weet ik, maar vaarscholen hadden op korte termijn niets groters
beschikbaar en ik heb verder niet veel tijd. Als ik het gevoel
nu maar terug krijg…”
‘Het gevoel’. Waar moet ik beginnen Wat geef ik ze
mee Ik laat hem afvaren om te zien hoe hij
organiseert en communiceert. Door het stellen van
suggestieve vragen komt het plan van afvaart met
horten en stoten tot stand. Even later drijft de boot
dwars in de box aan een achtertros met het
ankergerei dreigend boven het dek van de buren,
terwijl vriend op de kant staat met een kluwen
voortros en vader afhoudt met een been.
Eenmaal onderweg stuurt vader goed, ook achteruit vaart
hij met vertrouwen, vriend en dochter moet je aanvankelijk
bezweren het stuurwiel niet los te laten, maar ook zij sturen al
snel met de nodige zwier.
Tussen een paar recreatie-eilandjes oefenen we ankeren in de laag:
ankerplek verkennen, wegvaren, anker valklaar maken, afspraken maken
over wie, wanneer en hoe, achteruit naar de lagerwal, anker vallen en
ketting vieren, overzicht, beheersing, communicatie. Vader stuurt
geconcentreerd.
“Zie je hoe je focust op je eigen taak Heb je nog enig overzicht, benul van
hoe ze op het voordek bezig zijn, of het anker ligt waar je wilt, of het al
houdt, of iemand zijn vingers al kwijt is…”

Dat heeft hij niet, hij leeft voor het moment in een cocon waarin alleen
achterschip en achtertros tellen. Zijn achtertros mist de paal die voor
Griekse kade doorgaat, hij ramt de motorhendel voor- en achteruit, het
machteloze wiel links- en rechtsom.
“… en straks heb je 24 voet meer voor je, tien ton extra onder je, de
Meltemi dwars, jachten links en rechts en jij levert hier stug strijd met
hendel en tros Dat gaat zo niet werken.”
Vader steekt zijn hoofd uit de cocon, knippert tegen het daglicht
en kijkt mij vragend aan: “Wat zei je nou net”
“Ik zei dat we het anders gaan doen. Straks in Griekenland
moet je overzicht houden, je moet daar als dirigent voor
je orkest staan en zelf geen instrument bespelen.
Iedereen kent zijn partij en communiceert met
gebaren, want met een beetje wind beschreeuw jij
straks je voordek niet.”
“Oké.”
Een pantomimeles later varen we opnieuw achteruit,
eerst in de luwte van bomen, dan door een strook
felle wind naar de weer luwe ankerplaats. Dochter
stuurt, vriend bewaakt het valklare anker, vader staat
bij het want.
“Kijk naar hem!”
Als hij nadrukkelijk naar beneden wijst, valt het anker, hij
gebaart met platte hand naar zijn dochter die meteen gas mindert,
toont even zijn vuist naar voren opdat vriend spanning op de ketting zet,
maar op vaders teken meteen weer viert. Dochter stopt de boot min of
meer op tijd (de paal buigt lekker mee) en krijgt bij de tweede poging de
achtertros om de paal. Als vader naar voren wijst en dan met opgestoken
wijsvinger cirkels trekt, zet dochter de motor in de vooruit en vriend de
ketting door. We liggen, op zijn Grieks.
Ik applaudisseer, iedereen lacht, Vader knikt van ‘zo moet het’, dit is ‘het
gevoel’ en zegt: “Met die 54-voeter zal het zo ook wel gaan, toch” Z

foto: © Steven Beers/www.boatmanagers.nl

Subtropische
FLEVORACE
Te mooi weer is ook niet alles… De Flevorace,
op het IJsselmeer vanuit Enkhuizen, werd
medio augustus in het warmste weekend van
het jaar verzeild. In de subtropische omstandigheden,
met temperaturen boven de 30 graden,
viel ‘s middags de wind weg, waardoor races
werden afgelast of ingekort. Niettemin konden
de ruim honderd deelnemers drie tot vier wedstrijden
noteren. Er werd gezeild in verschillende
klassen, variërend van de FF65 en de
ORC tot de VA en VB platbodems.
www.flevorace.nl.
VIDEO

SCHERP GEPRIJSDE ACCUMONITOR
In samenwerking met een Canadees bedrijf
heeft Chris Corbier een aantrekkelijk geprijsde
accubewaker ontwikkeld, de
CycleAnalyst V2.5. Om de restcapaciteit
nauwkeurig weer te kunnen
geven, wordt rekening gehouden
met het verouderingseffect van de
accu’s. Het instrument is er in een 12
en een 24 V uitvoering en verrekent ook de laadstroom die door
dynamo, (wind)generator of zonnepanelen wordt opgewekt. Prijs: 120
euro. Chris schreef ook een boekje over de essentie van accubewaking.
Gratis te downloaden op zijn website, www.accumonitor.nl
NIEUW BESLAG VAN SELDEN
Mastenmaker Seldén blijft zijn bootbeslag-lijn uitbreiden. Het nieuwe
Flip Flop blok is op de Hiswa te zien. Het blok geleidt verticale lijnen
onder een hoek van 90 graden richting kuip, zoals bijvoorbeeld voor
een German Sheeting systeem. De blokken zijn kogelgelagerd, hebben
een kantelbare schijf en zijn voorzien van
leiogen tegen schavielen. Ook nieuw is de
serie 15 dekbeslag, voor performance
open boten en kleinere
kielboten. Het lage profiel
van de 15mm rail is licht in
gewicht. De sledes zijn verkrijgbaar
met pinstop of met lijnverstelling.
De blokken hebben naar keuze
kogellagers of een kunststoflagering. Voor de populaire CX Code Zero
furlers komt Seldén met een adapter. Die maakt de roller geschikt voor
een gennaker, volgens het Top Down oprolsysteem van Seldén.
www.seldenmast.com

ZILTESPULLEN
CONTEST 72CS: VOLGENDE STAP
De Contest 72CS staat als wereldprimeur vermeld in het overzicht
van de Hiswa te
Water. Met dit vlaggenschip
is de werf
uit Medemblik prominent
aanwezig in
Amsterdam. Volgens
Arjen Conijn van Contest
is er in de huidige
markt een toenemende
belangstelling
voor grotere jachten.
Hij merkte dat tevreden
klanten van de
CONTEST 72CS
62 voeter, het grootste
model tot nu toe, Breedte: 5,70 m
Lengte: 21,80 m
klaar waren voor een Diepgang: 2,80 m
volgende stap. Van Waterverpl: 44.300 kg
buiten heeft de 72 CS
de strakke uitstraling van de nieuwste Contest-modellen en in het
interieur is de modernisering voortgezet door het inschakelen van
een nieuw designbureau, Wetzels Brown Partners. Dit introduceerde
een licht eiken betimmering met contrasterende donker eiken vloeren,
een strakke verwerking van het hout en plaatsing van grote
moderne banken. Volgens de ontwerpers is de 72 voeter eerder een
klein superjacht dan een groot familiejacht. Wij trekken op de Hiswa
graag de oversloffen aan om te zien wat de Nederlandse jachtbouw
anno 2012 te bieden heeft. www.contestyachts.com

OOSTERSCHELDE OPNIEUW ROND DE WERELD
Zaterdag 3 november 2012 vertrekt de driemastschoener Oosterschelde
voor een anderhalf jaar durende wereldreis. Via vijf continenten
en langs de drie kapen (Kaap de Goede Hoop, Kaap Leeuwin en
Kaap Hoorn). Een expeditie naar Antarctica maakt onderdeel uit van
de reis. Op alle trajecten kunnen gasten individueel meevaren, zowel
op kustreizen, als tijdens oceaanoversteken en kaaprondingen. De
Oosterschelde zal een deel van de wereldreis gezelschap krijgen van
de Nederlandse zeilschepen Europa en Tecla.
De Oosterschelde, erkend monument, is in 1917 gebouwd als zeilend
vrachtschip en is het grootste gerestaureerde zeilschip van Nederland.
Van 1996 tot 1998 voer het schip ook al rond de wereld.
www.oosterschelde.nl

ZILTESPULLEN
SIMRAD AIS TRANSPONDER
Met een verbruik van slechts 170 mA is de
nieuwe NAIS 400 AIS transponder van
SIMRAD bijzonder energiezuinig.
Bovendien is de robuuste behuizing
volledig waterdicht terwijl het apparaat
toch maar 250 gram weegt. De
NAIS 400 heeft een ingebouwde GPSontvanger
en sluit natuurlijk naadloos aan op
de multifunctionele schermen van Simrad. Maar ook NMEA0183,
NMEA2000 en USB zijn beschikbaar. De NAIS 400 kost 950 euro, voor
de splitter komt daar nog 272 euro bij, maar dan kun je wel je
bestaande marifoonantenne gebruiken. www.hollandnautic.nl
AANLEGHULP
De Hook & Moor is een handig hulpmiddel bij het
aanleggen. Met deze boothaak uit Zweden haal je
eenvoudig de landvast door een oog op een
mooringboei of op een steiger. De haak is leverbaar in
een vaste lengte van 2 meter of als telescoop die ingeschoven
slechts slechts 1.15 meter meet. Het goedkoopste
model kost €99,95, de telescopische versie kost
€149,95. Een instructievideo zie je op de website van
importeur Belship: www.belship.com

X-YACHTS MAAKT XP SERIE COMPLEET
Na de ontwikkeling van de
Xcruising jachten breidt
X-Yachts nu de modellenlijn
van perfomance cruisers
uit. De Xp 44 en de Xp
38 waren in 2011 de eerste
modellen in de nieuwe Xp
lijn en dit jaar werd bouwnummer
1 van Xp 50 te
water gelaten. Voor 2013 kondigt X-Yachts de Xp 55 en de Xp 33
aan, waarmee in twee jaar tijd de hele lijn van performance jachten
vernieuwd zal zijn. Kenmerkend voor de Xp jachten is dat de boten
worden gebouwd met de vacuüm infusietechniek en dat ze een
kielframe hebben van koolstof. In combinatie met de loden kiel
zorgt dat een hoge stabiliteit, een sterke constructie en indrukwekkende
zeileigenschappen.
De Xp 33 onderscheidt zich door een grote open kuip, een
helmstok en een uitschuifbare
boegspriet.
Maar ondanks
dat sportieve karakter
beschikt de kleinste X
uit de serie over een
volwaardig interieur.
Dat snel zeilen en
comfort goed samengaan
is het handelsmerk
van de Deense werf. En kennelijk wordt dat door veel zeilers
gewaardeerd, want er varen inmiddels al ruim 100 Xp's rond.
www.x-yachts.nl

ZILTESPULLEN
AMSTERDAM MARINA
Zodra de Hiswa te
Water voorbij is, kunnen
watersporters gebruik
maken van de gloednieuwe
Amsterdam
Marina in Amsterdam
Noord.
“Er zijn 360 ligplaatsen,”
meldt havenmanager
Ronald Dominicus,
“voor scheepslengtes van 10 tot 34 meter, plus afmeerplekken voor
sloepen en passanten. Vlakbij is er een veerverbinding met de Houthavens
en het Centraal Station.” De jachthaven krijgt luxe sanitair,
inclusief badkamers met ligbaden. De Amsterdam Marina is een
zusterhaven van Marina Schokkerhaven, Regatta Center Medemblik
en Marina Stellendam. Dominicus: “Ligplaatshouders uit die zusterhavens
kunnen gratis in Amsterdam liggen, zolang er plaats is.”
www.amsterdammarina.com.
ONLINE TOUW BESTELLEN
Rake Rigging in Medemblik heeft een
webwinkel geopend, waar je online
touwwerk van het Franse topmerk
Lancelin kunt bestellen. Het handige
Rope Advisor Tool helpt je met het
kiezen van de juiste lijnen. Een korte
levertijd en een uitstekende
prijs/kwaliteitverhouding zijn slechts twee van de vele pluspunten.
www.rigging-online.nl

foto: © bemanning Friends
Schotse historie voelbaar op
Eileac an Naoimh
Op de terugweg van hun Rondje Atlantic
ankeren Anita en Peter van de
Friends in Schotland bij het kleine
eiland Eileach an Naoimh. Het is een
vogelresevervaat en er zijn ruïnes van
een 1300 jaar oud klooster. Ze vinden
het een de mooiste ankerplekken die
ze op hun 15 maanden lange reis hebben
aangedaan.

ZILTEWERELD

foto: © bemanning Friends
BUITENKANS
Echt zeilen kunnen Anita en Peter niet als ze in 2005 hun eerste
boot, een Kolibri 700, kopen. Met hulp van een opstapper bereiken
ze die zomer de Waddenzee. Het gevoel van vrijheid en avontuur
bevalt zo goed, dat daar de eerste dromen over een wereldreis
worden geboren. Anita: “Die dromen gaan echter even in de ijskast
als kort na elkaar onze kinderen
Louise (2007) en Jasper (2008)
worden geboren. Maar nog
voordat Jasper uit de luiers is
neemt Peter me een dag mee
naar Zeeland om naar boten te
kijken die geschikt zouden zijn
voor een wereldreis. We komen
ook de Friends tegen, een Jeanneau Voyage 12.50 uit 1989. De boot
blijkt van de bank en wordt een paar dagen later geveild. Eigenlijk
best een buitenkansje...”
Peter schrijft zich met hun nieuwe aanwinst in voor de Colin Archer
Race van 2010. “Dat is een mooie stok achter de deur om de boot
goed uitgerust te krijgen en we maken zo wat extra zeemijlen,”
aldus Peter. “In 2011 zijn we klaar voor onze reis. Louise zou
eigenlijk dit jaar naar de basisschool moeten, maar dat kunnen we
een jaar uitstellen, dus vertrekken we zoals gepland.”

ZILTEWERELD
www.ziltewereld.nl
'IK BEN NOOIT BANG'
De kinderen wennen snel aan het zeilen als ze in etappes afzakken
naar het zuiden. De eerste langere oversteken, naar Spanje,
Madeira, de Canarische Eilanden en de Kaap Verden is echt genieten
met die twee kleintjes aan boord. Jasper, drie jaar oud, beaamt dat:
“Er zijn soms hele hoge golven maar ik ben nooit bang, want de
golven gaan gewoon onder ons door.”
Anita: “In de havens maken de kinderen makkelijk contact met
andere jonge zeilers. Met de kids van de Zsa Zsa (zie Zilt nummer
73) klikt het bijzonder goed; ze zoeken elkaar altijd direct op als de
Nederlandse vlag van deze boot weer op een Caribische ankerplaats
gespot wordt. We varen daarom vaak met de Zsa Zsa op. Met hen
varen we ook via Ierland en het Caledonisch Kanaal richting
Nederland. Zo komen we samen op die fantastische ankerplaats,
een van de laatste op onze reis. We kijken er naar uit om naar huis
te gaan en al onze lieve vrienden en familie weer te zien. Aan de
andere kant krijg ik al bijna tranen in mijn ogen bij het idee dat deze
geweldige reis dan echt afgelopen is...” Z

De bemanning van Zilt Magazine bestaat uit:
Ruud
Kattenberg
Sjors
van der Woerd
Laurens
van Zijp
Michiel
Scholtes
bemanning
Henk
Huizinga
Laurens
Morel
Jimmy
Lengkeek
en vele
opstappers
Pieter
Nijdeken
Hans
Martens
Aan de kajuittafel
Onze manier van werken is even onconventioneel als Zilt zelf.
Verwacht ons daarom niet in een spectaculair kantoor. We zijn
het liefst aan boord, op het water of onderweg naar een goed
verhaal.
De redactievergadering houden we aan wisselende kajuit- en
keukentafels en verder zijn we uitgerust met e-mail, chat en
Skype.
De beste manier om ons te bereiken, is een e-mail te sturen aan:
redactie@ziltmagazine.nl
Z ilt
77/2012
De inhoud van Zilt Magazine mag op geen enkele wijze worden overgenomen
zonder schriftelijke toestemming van de makers. Bij overtreding geldt het tarief dat
daarvoor door de Nederlandse Vereniging van Journalisten is vastgesteld.
De uitgever kan niet aansprakelijk worden gesteld voor fouten in deze publicatie.

Abonneer je nu en ontvang gratis:
- elke week het zeilersweerbericht
- elke maand Zilt Magazine
foto: © Zilt Magazine
Ga naar www.ziltmagazine.nl
en vul je e-mailadres in