Nota detailhandelsbeleid 2008 - Gemeente Halderberge

Detailhandelsbeleid gemeente Halderberge
Eindrapport
Datum 30 juni 2008
Auteur Nienke Sipma

Opdrachtgever
Gemeente Halderberge
NSI ruimtelijk economisch advies 2

Inhoud
Samenvatting ................................................................................................................................ 5
1 Inleiding................................................................................................................................. 9
2 Consumenten ........................................................................................................................11
1 Kenmerken en samenstelling bevolking ...............................................................................11
2 Consumentengedrag .........................................................................................................11
3 Consumentenbeleving .......................................................................................................12
4 Conclusie ..........................................................................................................................14
3 Voorzieningen .......................................................................................................................15
1 Kenmerken, spreiding, branchering winkelaanbod ...............................................................15
2 Overige consumentgerichte voorzieningen ..........................................................................17
3 Conclusie ..........................................................................................................................18
4 Positionering kernen ..............................................................................................................19
1 Oudenbosch ......................................................................................................................19
2 Oud Gastel ........................................................................................................................20
3 Hoeven .............................................................................................................................22
4 Bosschenhoofd ..................................................................................................................22
5 Stampersgat .....................................................................................................................23
6 Conclusie ..........................................................................................................................24
5 Beleidskaders, trends, ontwikkelingen .....................................................................................25
1 Beleidskaders landelijk en regionaal ....................................................................................25
2 Trends in de detailhandel ...................................................................................................26
3 Plannen en initiatieven .......................................................................................................26
4 Conclusie ..........................................................................................................................27
6 Marktmogelijkheden voor de detailhandel ...............................................................................29
1 Huidige marktpositie ..........................................................................................................29
2 Toekomstige marktpositie ..................................................................................................30
3 Conclusie ..........................................................................................................................31
7 Sterkte-zwakte analyse ..........................................................................................................33
8 Beleidskader ..........................................................................................................................37
1 Toekomstvisie 2015 ...........................................................................................................37
2 Oudenbosch ......................................................................................................................39
3 Oud Gastel ........................................................................................................................40
4 Hoeven .............................................................................................................................41
5 Bosschenhoofd ..................................................................................................................42
6 Stampersgat .....................................................................................................................43
Bijlagen .......................................................................................................................................45
NSI ruimtelijk economisch advies 3

Samenvatting
Het detailhandelsbeleid van de gemeente Halderberge richt zich op het handhaven van de bestaande
voorzieningenstructuur in de kernen. Behoud van de leefbaarheid in de kernen staat hierbij voorop.
Het beleid richt zich waar mogelijk op het verder ontwikkelen van centra en anticipeert op nieuwe
ontwikkelingen in de gemeente en de regio.
De detailhandelvisie en de detailhandelsbeleidsnota zijn mede vormgegeven via consultatie van
verschillende partijen:
• Ondernemers (via interviews, gesprek marktcommissie, begeleidingscommissie);
• Inwoners/consumenten (via telefonisch onderzoek, klankbordgroep);
• Kamer van Koophandel en Hoofdbedrijfschap Detailhandel (begeleidingscommissie).
Consumenten
Inwoners van de gemeente Halderberge zijn trouwe klanten als het gaat om het dagelijkse
voorzieningenpakket in de eigen kernen. Voor de niet-dagelijkse aankopen is dit veel beperkter en
trekt men naar centra in de regio van de gemeente (Roosendaal, Etten-Leur en Breda). Van buiten de
gemeente komen beperkt consumenten. Dit zijn voornamelijk bewoners uit de omliggende
gemeenten: Moerdijk, Rucphen en Etten-Leur.
Dit betekent dat de detailhandel in de gemeente Halderberge vooral te maken heeft met de eigen
bevolking: een sterk vergrijzende klantenkring en veel relatief koopkrachtige huishoudens. Door
woningbouwplannen groeit de bevolking in een aantal kernen, waardoor het potentieel draagvlak in
de toekomst toeneemt.
De drie grootste kernen, Oudenbosch, Oud Gastel en Hoeven zijn belangrijk als dagelijkse
aankoopplaats voor de bevolking in de gemeente, ook uit de kleine kernen Bosschenhoofd en
Stampersgat. Eigen vervoer is belangrijk bij het bezoek aan de centra, zowel fietsend, lopend als met
de auto. Dit betekent dat bij (herontwikkeling van) centra stalling voor de fiets en parkeergelegenheid
een belangrijk aandachtspunt is. Consumenten zijn tevreden over de bereikbaarheid en de
parkeermogelijkheden in de kernen. Uitzondering hierop vormt de kern Oudenbosch, waar de
verkeerssituatie in het centrum minder goed wordt beoordeeld.
Voorzieningen
Het detailhandelsaanbod in de gemeente Halderberge kenmerkt zich door een sterke dagelijkse
voorzieningenstructuur. De niet-dagelijkse voorzieningen zijn beperkt. Dit wordt veroorzaakt door
enerzijds de beperkte trekkracht van het niet-dagelijkse aanbod in de gemeente, anderzijds trekt de
regio met meer keuze en variatie in detailhandelsaanbod in diverse grote centra.
De winkels in de gemeente zijn relatief klein, mede veroorzaakt door de vaak fysiekruimtelijke
beperking van panden in de historische centra. Dit maakt dat met uitzondering van de dagelijkse
sector in Oudenbosch het verzorgingsniveau in de kernen ook laag is. De niet-dagelijkse sector biedt
een beperkt keuzepalet en beperkt aantal winkelmeters. Deze sector kenmerkt zich door een groot
aanbod in de branchegroep in en om het huis, vooral door een aantal grote tuincentra. De overige
branchegroepen zijn ondervertegenwoordigd. Oudenbosch laat nog de meeste variatie zien in aanbod
in de branches schoenen, hobby en sport en spel.
De weekmarkten in de gemeente Halderberge zijn klein. Ter aanvulling van het dagelijks aanbod zijn
in verschillende kernen standplaatsen. Horeca is goed vertegenwoordigd in de kernen Bosschenhoofd
en Hoeven, matig in de kern Oud Gastel. De gemeente Halderberge heeft een goed aanbod in cultuur
en diensten.
NSI ruimtelijk economisch advies 5

Positionering kernen
Oudenbosch: bovenlokaal verzorgend boodschappencentrum met beperkt niet-dagelijks accent
Oudenbosch is de grootste kern in de gemeente en kent ook het grootste winkelaanbod. Hiermee
heeft de kern een aantrekkingskracht die boven de eigen kern uitstijgt tot gemeentelijk niveau en
beperkt daarbuiten. In Oudenbosch is het meeste aanbod geconcentreerd in het centrum van de kern.
Het centrum heeft drie supermarkten als trekkers. Door de langgerekte structuur komt de trekkracht
van de supermarkten niet optimaal ten goede aan het totale centrumgebied. Verder kent het centrum
relatief veel leegstand. Buiten het centrum is aan de Professor Mulderslaan een kleine buurtstrip met
twee supers en is beperkt sprake van verspreide bewinkeling.
Oud Gastel: lokaalverzorgend centrum gericht op de dagelijkse boodschappen
Oud Gastel ligt aan de westkant van de gemeente naast de gemeente Steenbergen en op korte
afstand van de kleine kern Stampersgat. Oud Gastel kent een relatief beperkt dagelijks aanbod. De
niet-dagelijkse sector is sterk vertegenwoordigd door een aantal grote aanbieders aan de rand van de
kern. In Oud Gastel is het grootste deel van de winkels gevestigd aan de Dorpsstraat en de Markt.
Oud Gastel heeft weinig horeca en een kleine weekmarkt. Leegstand veroorzaakt ook in Oud Gastel
een aantal gaten in het winkelfront.
Hoeven: lokaalverzorgend centrum gericht op de dagelijkse boodschappen
Hoeven ligt op korte afstand van Oudenbosch en Etten-Leur. Dit beïnvloedt mede het
voorzieningenniveau in de kern vooral als het gaat om niet-dagelijkse aankopen. De kern heeft een
lokaal verzorgend winkelaanbod met een relatief ruim dagelijks aanbod en beperkt niet-dagelijkse
voorzieningen. De winkelvoorzieningen zijn verspreid gevestigd aan de St. Janstraat, nabij de
doorgaande weg. Ligging nabij toeristische trekkers biedt extra potentie.
Bosschenhoofd: zeer beperkt lokaal voorzieningenniveau
Bosschenhoofd is een kleine kern met een beperkt voorzieningenniveau in de vorm van een
buurtsuper en een slager aan de Pastoor van Breugelstraat. Daarnaast zijn nog beperkt overige
voorzieningen verspreid door het dorp gevestigd. De aanwezigheid van het hotel (Golden Tulip),
vliegveld Seppe en nabijgelegen toeristisch gebied (Sterrenwacht, camping, recreatiepark Bosbad
Hoeven) biedt potenties voor het in stand houden van enkele voorzieningen in het dorp.
Stampersgat: zeer beperkt lokaal voorzieningenniveau
Stampersgat ligt ingeklemd tussen aan de ene kant de Suikerunie en aan de andere kant het ‘groene’
poldergebied. Dit beperkt mogelijkheden voor woningbouw. Ook Stampersgat heeft een beperkt
aantal verspreid door het dorp gevestigde winkels, inclusief een buurtsuper en een wonenaanbieder.
De bewoners uit Stampersgat zijn voor een groot deel gericht op dagelijkse voorzieningen in
Oud Gastel.
Beleidskaders, trends en ontwikkelingen
Vanuit landelijk en regionaal beleid wordt het accent gelegd op ruimte voor en stimuleren van
ontwikkelingen. De provincie Noord-Brabant streeft naar een goede afstemming van regionale
ontwikkelingen, waarbij oog is voor de bestaande voorzieningenstructuur. Regionale samenwerking
vindt vanuit de gemeente Halderberge plaats via een regionaal overlegplatform.
De toekomstige positionering van de detailhandel in de verschillende kernen wordt mede
vormgegeven door de huidige trends in de detailhandel. Zo leidt innovatie en specialisatie in het
aanbod tot meer kwaliteit, service, aanbod op maat en alternatieve aanbodvormen in kernen waar
economisch draagvlak te gering is. De druk op de speciaalzaken neemt nog steeds toe. Internet zal
als aankoopkanaal op alle fronten steeds belangrijker worden. Voor de ondernemers in de gemeente
Halderberge is het belangrijk in te spelen op alternatieve aanbodvormen, internetmogelijkheden, de
steeds veeleisender consument en de vergrijzende doelgroep met toenemende bestedingsruimte.
NSI ruimtelijk economisch advies 6

Meerdere plannen en initiatieven in en rond de gemeente en de regio beïnvloeden ontwikkelingsmogelijkheden
voor de detailhandel in de kernen. We noemen woningbouwplannen in de gemeente,
ontwikkeling van de Agro & Food Cluster (AFC) en glastuinbouw en Borchwerf II, maar ook
ontwikkeling van de diverse centra in de gemeente en de uitvoering van het Masterplan Toerisme. In
de regio zijn op het gebied van detailhandel en leisure meerdere ontwikkelingen die de regio als
geheel verder versterken. De directe invloed op de detailhandelspositie in de gemeente Halderberge
zal beperkt zijn, gezien de relatief grote afstand van de verschillende ontwikkelingen tot de gemeente.
Marktmogelijkheden
Het draagvlak in de gemeente wordt aanzienlijk vergroot door de woningbouwplannen in de
gemeente Halderberge. Dit effect zien we vooral terug in de kernen Oudenbosch en Bosschenhoofd.
In de overige kernen geldt dit in mindere mate. Het economisch effect van de ontwikkelingen rond
Borchwerf en AFC-glastuinbouw biedt kansen voor de ondernemers in de gemeente. Een groei van
werkgelegenheid biedt extra potentieel voor de bestaande ondernemers. De detaillisten kunnen deze
economische ontwikkelingen in de nabije omgeving aangrijpen als mogelijkheid om de omzet te
vergroten en hun draagvlak op peil te houden.
In de huidige marktsituatie is voor de dagelijkse sector een beperkte marktruimte geconstateerd.
De dagelijkse sector wordt in de toekomst verder versterkt door toename van het draagvlak. Dit biedt
ruimte voor uitbreiding, versterking of behoud van het dagelijks aanbod in de kernen waar de
woningbouw plaatsvindt (Oudenbosch en Bosschenhoofd) en waar de dagelijkse sector
ondergemiddeld vertegenwoordigd is (Oud Gastel).
In de niet-dagelijkse sector is in de toekomst geen ruimte voor extra nieuwe meters. De sector kan op
basis van de verwachte groei van de bevolking vooral het huidige aanbod kwantitatief
(schaalvergroting en branchering) en kwalitatief verbeteren en de huidige trekkracht versterken.
Beleidskader tot 2015
De gemeente Halderberge streeft met haar detailhandelsbeleid naar een ruimtelijke detailhandelsstructuur
gericht op behoud en versterking van de lokaal verzorgende functie. De gemeente speelt
met haar detailhandelsbeleid in op de ontwikkelingen en kansen in de toekomst. Het gaat dan
concreet om ontwikkelingen en kansen op het gebied van toerisme, de projecten Borchwerf II en
AFC/Glastuinbouw en diverse woningbouwontwikkelingen. Ontwikkeling van nieuwe detailhandelsvestigingen
buiten de centra is in principe niet toegestaan. De voorzieningen zijn geconcentreerd in
compacte centra waarbinnen het ruimtelijk beleid de ondernemers ruimte biedt om initiatieven te
ontplooien. Er is vanuit zowel de gemeente als de ondernemers een investeringsbereidheid als het
gaat om realisatie van compacte, goed bereikbare centra met voldoende parkeergelegenheid.
Voor de kernen Bosschenhoofd en Stampersgat betekent dit behoud van het bestaand
voorzieningenniveau binnen de mogelijkheden van het draagvlak. Voor de kernen Oud Gastel en
Hoeven betekent dit inzet op compacte dagelijkse boodschappencentra met een lokaal verzorgende
functie. Voor de kern Oudenbosch wordt wat betreft het centrum de lat hoger gelegd. De gemeente
streeft naar een centrum waar de bovenlokale aantrekkingskracht is vergroot en het recreatieve
element is versterkt. Hier zet men in op de combinatie van aantrekkelijke detailhandel, horeca,
toerisme en cultuur.
Voor de vijf kernen schetsen we het volgende toekomstbeeld:
• Oudenbosch: bovenlokaal verzorgend dagelijks boodschappencentrum met recreatief accent;
• Oud Gastel: lokaal verzorgend volwaardig boodschappencentrum;
• Hoeven: lokaal verzorgend volwaardig boodschappencentrum;
• Bosschenhoofd: basisvoorzieningen in compact multifunctioneel centrum;
• Stampersgat: leefbaarheid behouden door multifunctionele ontwikkeling.
NSI ruimtelijk economisch advies 7

1 Inleiding
De ontwikkelingen in de gemeente zijn divers en projecten als Borchwerf II en AFC/Glastuinbouw en
woningbouwontwikkelingen binnen de kernen hebben grote invloed op de toekomstmogelijkheden van
de gemeente. De gemeente Halderberge streeft, naast een economische beleidsnota, naar een
concreet en helder detailhandelsbeleid, dat rekening houdt met de positie van de verschillende kernen
en de positie in de regio. Behoud van de leefbaarheid in de verschillende kernen staat hierbij voorop.
Belangrijk uitgangspunt bij het detailhandelsbeleid is het handhaven van het bestaande
voorzieningenniveau in de kernen, dit waar mogelijk verder te ontwikkelen en tevens te anticiperen op
nieuwe ontwikkelingen.
Vanuit deze achtergrond is op verzoek van gemeente Halderberge door NSI ruimtelijk economisch
advies voorliggende nota detailhandelsbeleid opgesteld.
Voor u ligt het eindrapport met betrekking tot de detailhandelsbeleidsvisie van de gemeente
Halderberge. Dit rapport biedt u inzicht in de huidige en toekomstige situatie rond de detailhandel in
de gemeente en benoemt de sterkten en zwakten en kansen en bedreigingen van de gemeentelijke
detailhandelstructuur (de zogenaamde sterkte-zwakte analyse 1 ). Het vormt de basis voor het
beleidskader van de gemeente Halderberge voor de komende jaren.
Tijdens het proces zijn diverse partijen 2 meerdere malen betrokken bij het opstellen van het
detailhandelsbeleid voor de gemeente Halderberge:
• Ondernemers via interviews, gesprek met de marktcommissie en deelname aan de
begeleidingscommissie;
• Inwoners (consumenten) via een telefonische consultatieronde en via de klankbordgroep;
• Kamer van Koophandel en Hoofdbedrijfschap Detailhandel via deelname aan de
begeleidingscommissie.
Leeswijzer
In hoofdstuk 2 en 3 bespreken we de vraag (consumenten) en het aanbod (winkelvoorzieningen).
Aansluitend komt in hoofdstuk 4 de huidige positie van de vijf kernen in de gemeente aan bod. Inzicht
in beleidskaders en trends en ontwikkelingen (hoofdstuk 5) zijn belangrijk om te betrekken bij de op
te stellen toekomstvisie en de uit te zetten beleidslijnen en acties per kern. Vervolgens worden de
economische marktmogelijkheden geanalyseerd (hoofdstuk 6). Een kernachtige samenvatting ten
aanzien van de detailhandelstructuur in de gemeente en in de kernen biedt de sterkte-zwakte analyse,
deze treft u aan in hoofdstuk 7. In het laatste hoofdstuk is het beleidskader voor de komende jaren
uitgewerkt, inclusief de toekomstvisie en per kern de beleidsdoelstellingen en acties.
1 De sterkte-zwakte analyse biedt inzicht in de huidige situatie rond de detailhandel in de gemeente Halderberge aan de hand
van de sterke en zwakke punten en de kansen en bedreigingen. Op basis hiervan wordt vervolgens de toekomstvisie gevormd.
2 Zie bijlage 6
NSI ruimtelijk economisch advies 9

2 Consumenten
In dit hoofdstuk benoemen we de kenmerken en samenstelling van de bevolking in de gemeente
Halderberge. Aansluitend bieden we inzicht in het koopgedrag van de Halderbergse consument.
Hierbij maken we onderscheid tussen het frequentere dagelijkse en het minder frequente nietdagelijkse
koopgedrag. Tot slot besteden we aandacht aan de mening van de consument ten aanzien
van de winkelvoorzieningen in de centra.
1 Kenmerken en samenstelling bevolking 3
Een aantal kenmerken en gegevens van de gemeente Halderberge:
• In de gemeente Halderberge zijn totaal bijna 29.500 inwoners woonachtig (per 1 januari
2008). In de afgelopen jaren is dit aantal iets afgenomen. Oudenbosch is met 12.148
inwoners de grootste kern, gevolgd door Oud Gastel (7.264) en Hoeven (6.651).
Bosschenhoofd (2.116) en Stampersgat (1.300) zijn de kleinste kernen in de gemeente.
• De vergrijzing van de bevolking is iets eerder ingezet dan in Nederland gemiddeld. De
gemeente heeft relatief meer bewoners van 45-65 jaar en 65-80 jaar. Deze groep zal de
komende jaren tot de 65+ en 80+ groep gaan behoren, waarmee de vergrijzing sneller en
versterkt voelbaar zal zijn dan gemiddeld in Nederland. Dit is kenmerkend voor landelijke
gemeenten.
• De gemeente kent een traditionele huishoudensamenstelling (gezinnen met en zonder
kinderen) en daardoor relatief veel personen per huishouden. Ook dit beeld is kenmerkend
voor landelijke gemeenten.
• Gemiddeld besteedbaar inkomen is net boven landelijk gemiddeld. Het betreft vooral de
gezinnen met kinderen.
• Er is sprak van groei van de bevolking door diverse woningbouwplannen 4 . De plannen met
harde capaciteit betekent realisatie van ruim 2.000 woningen. Daarnaast zijn er plannen met
zachte capaciteit met prioriteit extra hoog 5 , een toename van nog eens ruim 500 woningen.
We gaan uit van een groei tot circa 33.000 inwoners (bron: gemeente Halderberge, 2008).
2 Consumentengedrag
Koopstromen geven inzicht in het kwantitatief koopgedrag van de inwoners in de gemeente
Halderberge op gemeentelijk niveau. Aan de hand van diverse bronnen 6 kunnen we grip krijgen op het
koopgedrag 7 in de gemeente Halderberge. In deze paragraaf benoemen we de hoofdlijnen.
Dagelijkse boodschappen
De inwoners van de gemeente Halderberge zijn voor dagelijkse aankopen vooral op het winkelaanbod
in de eigen kern gericht. Voor niet-dagelijkse aankopen trekken veel inwoners naar aanbod in de
regio. Er is slechts in beperkte mate sprake van koopkrachttoevloeiing van bestedingen uit de regio.
Het gaat dan vooral om doelgerichte aankopen in de niet-dagelijkse sector.
Het koopgedrag van de bewoners in de gemeente Halderberge in de dagelijkse sector kenmerkt zich
door een sterke oriëntatie op eigen winkelaanbod in dagelijkse artikelen. In totaal blijft 93% van de
3
Bron: gemeente Halderberge, 2008; CBS, 2008
4 Zie bijlage 1 voor tabel
5 Dit zijn plannen die gezien de ligging en aansluiting op ontwikkelingen binnen de contouren of bestuurlijke standpunten de
prioriteit extra hoog hebben. Deze plannen zijn sterk afhankelijk van externe factoren zoals provincie en of private partijen.
6 Bron: SES West Brabant, 2005; DTP, 2003; bewerking NSI, 2008
7
Uitgedrukt in koopkrachtbinding (de mate waarin de bestedingen van de eigen inwoners terecht komen in winkels in de eigen
gemeente), koopkrachtafvloeiing (de mate waarin de bestedingen van de eigen inwoners afvloeien naar aanbod buiten de eigen
gemeente) en koopkrachttoevloeiing (dat deel van de omzet die in een gemeente wordt gegenereerd die afkomstig is van
consumenten van buiten de gemeente)
NSI ruimtelijk economisch advies 11

estedingen van de inwoners in Halderberge in de gemeente Halderberge. Regionaal is dit 90% en
het landelijk referentiebeeld is 75%-85% 8 .
Binnen de gemeente gaan inwoners naast het winkelaanbod in de eigen kern, voor dagelijkse
artikelen vooral naar winkels in Oudenbosch. In de kleine kernen Bosschenhoofd en Stampersgat gaan
de bewoners meer naar aanbod buiten de eigen kern dan in de eigen kern: Bosschenhoofd is
voornamelijk op Hoeven en Oudenbosch gericht, voor Stampersgat is Oud Gastel de belangrijkste
aankoopplaats. Daarnaast gaat men vanuit deze twee kleine kernen ook veel naar dagelijks aanbod
buiten de gemeente.
Net als in de overige landelijke gemeenten in de regio is de toevloeiing van dagelijkse bestedingen
van buiten de gemeente beperkt. De toevloeiing naar gemeente Halderberge is 15%, terwijl dit
landelijk gemiddeld 15-20% is.
Niet-dagelijkse winkelen
Het koopgedrag van de bewoners in de gemeente Halderberge in de niet-dagelijkse sector kenmerkt
zicht door een lage binding. De gemeente Halderberge bindt 37% van de bestedingen uit de eigen
gemeente. Regionaal is dit 49% en landelijk ligt het referentiebeeld tussen de 30%-45%.
Slechts beperkt gaat men voor niet-dagelijkse aankopen naar aanbod in de eigen gemeente. Voor het
niet-dagelijkse winkelen trekken veel bewoners naar aanbod in de grotere centra buiten de eigen
gemeente: Roosendaal (34%), Etten-Leur (13%) en Breda (10%).
De koopkrachttoevloeiing ligt met 25% ruim op het niveau van de landelijke gemeenten in de regio.
Vergelijking met landelijk referentiebeeld laat zien dat deze toevloeiing beperkt is (landelijk
referentiebeeld 25%-35%).
Koopgedrag gemeente Halderberge ten opzichte van regionaal en landelijk gemiddeld*
gemeente
Halderberge
regio
gemiddeld
landelijk
gemiddeld
Binding Dagelijks 93% 90% 75%-85%
Niet-dagelijks 37% 49% 30%-45%
Toevloeiing Dagelijks 15% 5%-20% 15%-20%
Niet-dagelijks 25% 10%-25% 25%-35%
* bron: koopstromenonderzoek SES West-Brabant, 2005; DTP, 2003; Bolt, 2003; bewerking NSI, 2008
3 Consumentenbeleving
Voor het opstellen van het detailhandelsbeleid is onder meer een telefonisch onderzoek uitgevoerd
onder de inwoners in de gemeente Halderberge. Dit onderzoek zorgt voor het direct betrekken van
inwoners bij het onderzoek en voor inzicht in meningen rond de diverse centra in de gemeente. In
bijlage 3 treft u de tabellen aan. We onderscheiden koopgedrag naar het eigen centrum en naar
andere centra in de gemeente.
Koopgedrag in het eigen centrum
De inwoners in de gemeente Halderberge in hun eigen centrum:
• Gaan naar hun eigen centrum, vooral vanwege de dagelijkse boodschappen en de nabijheid
van het centrum.
8
Regionaal referentiebeeld is gebaseerd op gemiddelden van landelijke gemeenten in de regio. Landelijk referentiebeeld is
gebaseerd op gemiddelden van cijfers per kern, met vergelijkbaar inwonertal en ligging ten opzichte van nabijgelegen grotere
centra
NSI ruimtelijk economisch advies 12

• Zijn frequente bezoekers. Gemiddeld gaat tweederde vaker dan een keer per week. In Oud
Gastel en Hoeven is dit zelfs wat sterker, in Bosschenhoofd en Stampersgat geldt ondanks het
beperkte aanbod ook nog een relatief frequent bezoek.
• Gebruiken eigen vervoer om naar het centrum te gaan. In Oud Gastel en Oudenbosch is de
fiets het belangrijkste vervoermiddel, daarna de auto. In Hoeven gaat men ofwel lopend ofwel
met de auto en in de kernen Bosschenhoofd en Stampersgat gaat men vooral met de fiets of
lopend.
• Vinden de bereikbaarheid goed. Voor de kleine kernen geldt dit sterker dan voor de grote
kernen 9 .
• Beoordelen de nabijheid van parkeermogelijkheden voor het merendeel goed. Ongeveer een
derde is het hiermee oneens (vooral in de grote kernen).
• Gaan niet altijd naar de winkels in het centrum op koopzondag.
• Zijn voor een deel gewoon tevreden met het centrum. Degenen die wel wat missen gaat het
vooral om meer keuze en variatie: in kleding en mode, maar ook noemt men divers specifiek
dagelijks en niet-dagelijks aanbod. Dit is voor enkele inwoners een reden om nooit naar het
centrum in hun eigen kern te gaan.
Kaartbeeld gemeente Halderberge
Bron: gemeente Halderberge, 2007
Koopgedrag in andere centra in de gemeente
De inwoners in de gemeente Halderberge over andere centra in de gemeente gaan voor de helft naar
andere centra in de gemeente vanwege de grotere keuze in het aanbod, men komt voor de dagelijkse
boodschappen of specifiek aanbod.
De bezoekers van andere centra in de gemeente:
• Gaan dan vooral naar Oudenbosch. Vanuit Oudenbosch gaan bewoners nog wel eens naar
Hoeven. Vanuit Stampersgat trekt men zoals geconstateerd vooral naar Oud Gastel.
9
In de gemeente Halderberge maken we onderscheid tussen de grote kernen: Oudenbosch, Oud Gastel en Hoeven en de
kleine kernen Bosschenhoofd en Stampersgat
NSI ruimtelijk economisch advies 13

• Zijn minder frequente bezoekers van andere kernen. Het merendeel gaat niet vaker dan 1x
per week naar een andere kern. Uitzondering vormen de inwoners uit Stampersgat die
frequenter naar Oud Gastel gaan.
• Gebruiken voornamelijk de auto.
• Vinden de bereikbaarheid goed. Voor het centrum in Oudenbosch geldt dit in iets mindere
mate.
• Beoordelen de nabijheid van parkeermogelijkheden voor het merendeel goed. De
parkeermogelijkheden in Oudenbosch worden iets minder goed beoordeeld.
• Vinden ook in de andere centra de koopzondag niet altijd een belangrijke reden voor een
bezoek, met uitzondering van de koopzondag in het centrum van Oudenbosch die vanuit de
andere kernen wel eerder een reden tot bezoek is.
• Missen in het andere centrum over het algemeen niets.
De overige helft van de inwoners komen nooit andere centra, omdat men liever naar een ander
centrum buiten de gemeente gaat. Daarnaast speelt ouderdom een rol en het feit dat men net zo lief
in het eigen centrum komt
4 Conclusie
Inwoners van de gemeente Halderberge zijn sterk gericht op aanbod in de eigen kernen als het gaat
om het dagelijkse voorzieningenpakket. Voor de niet-dagelijkse aankopen is dit veel beperkter. Van
buiten de gemeente komen beperkt consumenten. Dit zijn voornamelijk bewoners uit de omliggende
gemeenten: Moerdijk, Rucphen en Etten-Leur.
Dit betekent dat de detailhandel in de gemeente Halderberge vooral te maken heeft met de eigen
bevolking: sterk vergrijzende klantenkring en veel relatief koopkrachtige huishoudens. Door
woningbouwplannen groeit de bevolking in een aantal kernen, waardoor het potentieel draagvlak in
de toekomst toeneemt.
De drie grootste kernen, Oudenbosch, Oud Gastel en Hoeven zijn belangrijk als dagelijkse
aankoopplaats voor de bevolking in de gemeente, ook uit de kleine kernen Bosschenhoofd en
Stampersgat. Eigen vervoer is belangrijk bij het bezoek aan de centra, zowel fietsend, lopend als met
de auto. Dit betekent dat bij (herontwikkeling van) centra stalling voor de fiets en parkeergelegenheid
belangrijk aandachtspunt is. De bereikbaarheid en de parkeermogelijkheden in de kernen worden als
goed beoordeeld. Uitzondering hierop vormt de kern Oudenbosch waar de verkeerssituatie in het
centrum te wensen overlaat.
De klant is trouw aan vooral de dagelijkse voorzieningen in de centra en is over het algemeen
tevreden over het centrum en het aanbod, hoewel de keuze en variatie wel wat te wensen overlaat.
Dit is overigens een herkenbaar beeld in centra van dergelijke omvang die vooral op dagelijkse
voorzieningen zijn gericht.
Winkelen doet men graag in centra in de regio van de gemeente. Roosendaal heeft een zeer groot
aanbod en is geliefd bij de inwoners uit Halderberge. Daarnaast is ook het recent vernieuwde centrum
van Etten-Leur en Breda belangrijk als aankoopplaats voor het niet-dagelijkse winkelen.
NSI ruimtelijk economisch advies 14

3 Voorzieningen
De gemeente Halderberge bestaat uit vijf kernen. De kernen zijn verschillend wat betreft grootte,
ligging en voorzieningenniveau. Oudenbosch is de grootste kern en kent als enige kern naast het
centrum ook een klein buurtsteunpunt. De ruimtelijke spreiding van de kernen in de gemeente maar
ook de ligging van de gemeente Halderberge in de regio tussen de verschillende snelwegen en nabij
grotere kernen zoals Etten-Leur, Roosendaal en Breda met grote en diverse aanbodclusters is
bepalend voor het voorzieningenniveau in de kernen van de gemeente. In dit hoofdstuk bespreken we
het huidige voorzieningenaanbod in de gemeente.
Impressie detailhandel gemeente Halderberge
1 Kenmerken, spreiding, branchering winkelaanbod
Kenmerken van het winkelaanbod in de gemeente
Allereerst bekijken we het totale detailhandelsaanbod in de gemeente Halderberge.
Het totaalbeeld in de gemeente wordt sterk vertekend door de aanwezigheid van enkele grootschalige
tuincentra. Bij de analyse van het detailhandelsaanbod laten we deze daarom buiten beschouwing. De
detailhandel in de gemeente Halderberge is, als we deze grootschalige tuincentra buiten beschouwing
laten, matig vertegenwoordigd. Dit uit zich op alle fronten, in omvang (aantal m²
winkelvloeroppervlak (wvo), aantal winkels en gemiddelde winkelgrootte. We vergelijken de opbouw
van de detailhandel voor de dagelijkse en niet-dagelijkse sector met referentiecijfers voor
vergelijkbare gemeenten 10 .
De detailhandel in de gemeente Halderberge wordt gekenmerkt door:
• Een ruim aanbod in de dagelijkse sector wat betreft aantal winkels en winkelvloeroppervlak en
een gemiddeld verzorgingsniveau (m² wvo per 1.000 inwoners).
• Een achterblijvende niet-dagelijkse sector in winkelvloeroppervlak, aantal winkels en daarmee
een laag verzorgingsniveau.
• Kleinschalige winkelunits. Uitzondering hierop is de in/om huisbranche met een aantal
grootschalige aanbieders.
• Relatief groot aantal filialen in de dagelijkse sector (supermarkten).
10 Bron: Locatus, 2008; bewerking NSI
NSI ruimtelijk economisch advies 15

Overzicht winkelaanbod dagelijkse en niet-dagelijkse sector gemeente Halderberge ten opzichte van
gemiddeld verwacht niveau*
Dagelijks
Gemeente
Halderberge
verwacht
niveau
Niet-dagelijks**
Gemeente
Halderberge
verwacht
niveau
aantal winkels 56 (+) 50 113 (-) 135
m² wvo 10.217 (+/-) 9.930 26.668 (-) 34.855
gemiddelde winkelgrootte 182 (-) 195 236 (-) 260
Verzorgingsniveau 347(+/-) 360 905 (-) 1.260
filialiseringsgraad (o.b.v. m² wvo) 91% (+) 85 33% (+/-) 35%
filialiseringsgraad (o.b.v. aantal) 57% (+) 50 26% (+/-) 25%
Bron: Locatus, 2008, bewerking NSI
* verwacht niveau voor gemeenten met vergelijkbaar inwonertal en opbouw: voor de gemeente Halderberge is een
specifiek referentiebeeld samengesteld op basis van gemiddelden per kern: (+) is bovengemiddeld, (+/-) is gemiddeld),
(-) is ondergemiddeld.
** exclusief 5 grootschalige aanbieders in tuincentra
De ruimtelijke spreiding over de kernen
De detailhandel is verspreid over de verschillende kernen in de gemeente. Oudenbosch heeft als
grootste kern ook het meeste aanbod. Het merendeel van het overige aanbod is gevestigd in de
kernen Hoeven en Oud Gastel. De kernen Bosschenhoofd en Stampersgat kennen een zeer beperkt
aanbod. Het verzorgingsniveau in alle kernen is laag, met uitzondering van de dagelijkse sector in
Oudenbosch. Dit is vooral te wijten aan de gemiddeld kleinschalig winkelunits.
Samenstelling van het aanbod naar branches 11
Zojuist hebben we geconstateerd dat de gemeente een relatief laag verzorgingsniveau heeft in de
niet-dagelijkse sector, met weinig winkeloppervlak en kleine winkelunits. De niet-dagelijkse sector
kunnen we op branchegroepniveau nader uitsplitsen voor meer inzicht in de opbouw van het
detailhandelbestand:
• De branchegroep in en om het huis is met een aantal grootschalige aanbieders sterk
vertegenwoordigd in de gemeente Halderberge en heeft een sterke invloed op het totaal
aantal winkelmeters in de gemeente.
• De branchegroep mode en luxe is in alle kernen ondervertegenwoordigd. Uitzondering daarop
vormt de schoenenbranche, het betreft hier vooral een grote (prijsgerichte) aanbieder in
Oudenbosch.
• De branchegroep vrije tijd laat in aantal winkels een (net) bovengemiddeld beeld zien in de
gemeente en dan vooral in de kern Oudenbosch. Het gaat dan vooral om kleinschalig aanbod
in de branche hobby en in mindere mate de branche sport en spel.
11 Zie voor gehanteerde indeling bijlage 2
NSI ruimtelijk economisch advies 16

Branchering winkelaanbod gemeente Halderberge en verwacht niveau (in m² wvo)*
Detailh Overig
In/Om Huis
Vrije Tijd
Mode & Luxe
verwacht niveau gemeente
Halderberge
totaal gemeente
Halderberge
Dagelijks
Bron: Locatus, 2008
* inclusief grootschalige tuincentra
0 10.000 20.000 30.000
2 Overige consumentgerichte voorzieningen
Ambulante handel
De ambulante handel in de gemeente Halderberge biedt een beperkte aanvulling in het aanbod in de
verschillende kernen. De weekmarkten zijn klein van stuk. Variëren de weekmarkten in Nederland
gemiddeld rond de 30-40 standplaatshouders, in de gemeente Halderberge zijn de weekmarkten met
tussen de 5-15 standplaatshouders veel kleiner. Hoeven is een duidelijke foodmarkt. De markten in
Oud Gastel en Oudenbosch zijn meer conform het landelijk gemiddelde beeld met een duidelijk accent
op food en textiel. Door de afwezigheid van weekmarkten en/of de relatief kleinschalige weekmarkten
zijn er in de kernen op meerdere dagen in de week standplaatsen ter aanvulling van het dagelijks
aanbod.
Branchering weekmarkten in gemeente Halderberge en landelijk gemiddeld*
landelijk gemiddeld
Hoeven
Oud Gastel
food
bloemen/planten
textiel
overig nonfood
Oudenbosch
0% 20% 40% 60% 80% 100%
Bron: gemeente Halderberge, 2008; HBD, 2007
* op basis van aantal ondernemers
NSI ruimtelijk economisch advies 17

Overige voorzieningen in de gemeente
Naast ambulante handel is ook horeca, cultuur en dienstenaanbod van invloed op het totale
voorzieningenpakket voor de consument. De gemeente Halderberge heeft een gemiddeld aantal
horeca-aanbieders. Voor de kernen Bosschenhoofd en Hoeven geldt relatief veel horeca, terwijl Oud
Gastel relatief weinig horeca-aanbod kent. Oudenbosch en Stampersgat scoren gemiddeld.
Op het gebied van cultuur scoort de gemeente goed. Vooral in de kern Oudenbosch en in iets mindere
mate ook in Oud Gastel. De dienstensector is in de gemeente Halderberge ook goed
vertegenwoordigd. Het betreft dan de ambachten en de financiële dienstverlening. De particuliere
dienstverlening is relatief minder vertegenwoordigd. Dit beeld treffen we vooral aan in de kleinere
kernen. In het bijzonder in Bosschenhoofd is de dienstensector relatief goed vertegenwoordigd.
3 Conclusie
Het detailhandelsaanbod in de gemeente Halderberge kenmerkt zich door een sterke dagelijkse
voorzieningenstructuur. De niet-dagelijkse voorzieningen zijn beperkt. Dit wordt veroorzaakt door
enerzijds de in hoofdstuk 2 geconstateerde lage oriëntatie op het niet-dagelijkse aanbod in de
gemeente (zowel vanuit de gemeente als vanuit de regio). Anderzijds heeft de gemeente Halderberge
een sterke regio als het gaat om keuze en variatie in detailhandelsaanbod in diverse nabijgelegen
grote centra.
De winkels in de gemeente zijn relatief klein, mede veroorzaakt door de vaak fysiekruimtelijke
beperking van panden in de historische centra. Dit maakt dat met uitzondering van de dagelijkse
sector in Oudenbosch het verzorgingsniveau in de kernen ook laag is.
De branchesamenstelling van de dagelijkse sector voldoet prima. De niet-dagelijkse sector biedt een
beperkt keuzepalet en beperkt aantal winkelmeters. Deze sector kenmerkt zich door een groot aanbod
in de branchegroep in en om het huis, voornamelijk door een aantal grote tuincentra. De overige
branchegroepen zijn ondervertegenwoordigd. Oudenbosch laat nog de meeste variatie zien in aanbod
in de branches schoenen, hobby en sport en spel.
De weekmarkten in de gemeente Halderberge zijn klein. Ter aanvulling van het dagelijks aanbod zijn
in verschillende kernen standplaatsen. Horeca is goed vertegenwoordigd in de kernen Bosschenhoofd
en Hoeven, matig in de kern Oud Gastel. De gemeente Halderberge heeft een goed aanbod in cultuur
en diensten.
NSI ruimtelijk economisch advies 18

4 Positionering kernen
In dit hoofdstuk benoemen we de huidige positionering van de kern in de detailhandelsstructuur van
de gemeente Halderberge. Dit wordt verder uitgewerkt aan de hand van een aantal kwantitatieve 12 en
kwalitatieve aspecten.
1 Oudenbosch
Positionering: bovenlokaal verzorgend boodschappencentrum met beperkt niet-dagelijks accent
Oudenbosch is de grootste kern in de gemeente en kent ook het grootste winkelaanbod. Hiermee
heeft de kern een aantrekkingskracht die boven de eigen kern uitstijgt tot gemeentelijk niveau en
beperkt daarbuiten. In Oudenbosch is het meeste aanbod geconcentreerd in het centrum van de kern.
Het centrum heeft drie supermarkten als trekkers. Door de langgerekte structuur komt de trekkracht
van de supermarkten niet optimaal ten goede aan het totale centrumgebied. Verder kent het centrum
relatief veel leegstand. Buiten het centrum is aan de Professor Mulderslaan een kleine buurtstrip met
twee supers en is beperkt sprake van verspreide bewinkeling.
Winkelaanbod
• Bovengemiddeld verzorgingsniveau in dagelijkse en niet-dagelijkse sector.
• De dagelijkse sector kenmerkt zich door relatief veel winkels en volume (m² wvo), er is echter
wel sprake van relatief kleine units.
• Tweederde van het niet-dagelijks aanbod in de gemeente is in Oudenbosch gevestigd.
• De branche mode en luxe is ondervertegenwoordigd (met uitzondering van schoenen,
veroorzaakt door een grote aanbieder in De Wagenhoek).
• De branche vrije tijd kent relatief veel, kleinschalige winkels, vooral in de hobbybranche.
• Opvallend is in de niet-dagelijkse sector vooral het grote volume in de branche in en om het
huis. Deze branchegroep is sterk vertegenwoordigd in Oudenbosch, vooral gevestigd aan de
rand van de kern. Het betreft vooral bouwmarktaanbod en tuincentra. Deze laatste zijn
overigens niet allemaal dagelijks geopend voor de consument.
Overige verblijfsvoorzieningen
• De horeca is in Oudenbosch wat betreft aantal vestigingen gemiddeld vertegenwoordigd. In
het centrum is het horeca-aanbod beperkt vertegenwoordigd.
• De cultuurvoorzieningen in Oudenbosch zijn zeer bekend en trekt toeristen van ver buiten de
regio. Toerisme biedt voor Oudenbosch mogelijkheden voor extra omzet in de
zomermaanden, door aanwezigheid van culturele voorzieningen en verblijfsmogelijkheden in
de gemeente.
• De weekmarkt op de huidige locatie achter de supermarkt Em-Té voldoet niet. Deze locatie
biedt onvoldoende mogelijkheden voor aansluiting met de centrumaanbieders. Een nieuwe
locatie biedt mogelijkheden voor de ondernemers om een volwaardige en krachtige
weekmarkt in het centrum van Oudenbosch te realiseren. Van belang is de afstemming van
de diverse aanbodvormen: standplaatsen, weekmarkt en gevestigde detailhandel.
Routing en opzet centrumgebied
Het centrum van Oudenbosch kent een historische setting (Fenkelstraat en Professor van
Ginnekenstraat) met moderne planmatige delen (De Wagenhoek, Aldi en Em-Té). Deze planmatige
delen zijn met de gevestigde supermarkten de trekkers in het gebied. Het gebied is hiermee relatief
uitgestrekt en het winkelfront is niet altijd aaneengesloten. Door deze verspreide ligging kan van de
trekkracht van de supers voor het centrumgebied onvoldoende gebruik worden gemaakt. De
supermarkten zorgen elk op hun eigen locatie voor een deel van de trekkracht en er zal vooral
doelgericht worden gewinkeld. Het zijstraatje naar de Em-Té (Varkensmarkt/Polderstraat) kent veel
leegstand en is nauwelijks bij het winkelgebied betrokken.
12 Zie bijlage 4 voor overzicht per kern
NSI ruimtelijk economisch advies 19

Uitstraling centrumgebied
Het centrum oogt verzorgd, er klinkt muziek in de straten. De aankleding van het gebied is voldoende.
De ingangen van de supermarkten en de Wagenhoek zijn vanuit de centrale winkelstraten niet
duidelijk zichtbaar. De zichtbaarheid van het winkelgebied is door bewegwijzering verbeterd. De
leegstand in de winkelstraten verstoort het winkelfront en heeft daarmee een negatieve invloed op
het gebied. De leegstand in Oudenbosch is hoog.
Bereikbaarheid en parkeren
Het winkelgebied is goed te bereiken. Rond het centrum zijn op diverse plaatsen parkeerterreinen
(aanpalend aan de supermarkten) van waaruit het centrum kan worden bezocht. Er is een duidelijke
parkeerroute rond het centrum. Het enige knelpunt blijft dat het niet mogelijk is vanuit West Vaardeke
naar de Markt te rijden met de auto. Dit heeft te maken met de verkeersveiligheid van dit kruispunt.
Vaste klanten zullen dit weten, voor nieuwkomers en toeristen is dit een barrière. De weekmarkt is
momenteel op een parkeerterrein achter de Em-Té geplaatst. In de nabije toekomst zal dit rondom de
kop van de haven/Aldi worden. Hier geldt dat ten tijde van de markt de parkeermogelijkheden
ingeperkt worden. Bij aantrekken van de markt zal dit mogelijk een knelpunt gaan vormen.
Branchering in Oudenbosch ten opzichte van verwacht niveau* (m² wvo)
35.000
30.000
25.000
20.000
15.000
10.000
Detailh Overig
In/Om Huis
Vrije Tijd
Mode & Luxe
Dagelijks
5.000
0
Oudenbosch
verwacht niveau Oudenbosch
Bron: Locatus, 2008
* gemiddeld niveau in kernen met vergelijkbaar inwonertal
2 Oud Gastel
Positionering: lokaalverzorgend centrum gericht op de dagelijkse boodschappen
Oud Gastel ligt aan de westkant van de gemeente nabij de gemeente Steenbergen en op korte
afstand van de kleinere kern Stampersgat. Oud Gastel is samen met Hoeven een van de twee grote
kernen in de gemeente na Oudenbosch. Dit zien we terug in het winkelbestand. Oud Gastel kent een
relatief beperkt dagelijks aanbod. De niet-dagelijkse sector is sterk vertegenwoordigd door een aantal
grote aanbieders aan de rand van de kern. In Oud Gastel is het grootste deel van de winkels
gevestigd aan de Dorpsstraat en de Markt. Oud Gastel heeft weinig horeca en een kleine weekmarkt.
Leegstand veroorzaakt ook in Oud Gastel een aantal gaten in het winkelfront.
NSI ruimtelijk economisch advies 20

Winkelaanbod
• Dagelijkse sector: laag verzorgingsniveau door beperkte omvang en kleinschalige winkels.
• Niet-dagelijkse sector is omvangrijk door enkele grootschalige aanbieders in de branche in/om
huis. In het centrum is een grote woninginrichter gevestigd, daarnaast enkele grootschalige
aanbieders in de doe-het-zelf en wonenbranche aan de rand van de kern.
• Voldoet aan verwacht niveau wat betreft filialiseringsgraad in beide sectoren.
Overige verblijfsvoorzieningen
• Oud Gastel heeft relatief weinig horeca-aanbod en weinig terrasjes.
• De weekmarkt in Oud Gastel is klein, er zijn relatief veel standplaatsen op de overige nietmarktdagen.
Afstemming van ambulante handelaanbod (en detailhandel) is ook hier van
belang voor het stimuleren van de totale aantrekkingskracht van het centrum.
• Toerisme biedt beperkt extra omzet in de kern.
Routing en opzet centrumgebied
Het winkelcentrum kenmerkt zich door concentratie rond de Markt en verspreid aan de uitlopers van
de Dorpsstraat. Het voormalige winkelcentrum De Schakel staat momenteel leeg (op een horecaaanbieder
na). Hiermee is het winkelgebied compacter en is meer geconcentreerd rond de Markt. In
het centrum zijn twee trekkers/supermarkten, een aan de Markt en een aan de Dorpsstraat. Deze
supermarkten zijn beperkt van omvang, wat zich uit in een relatief laag dagelijks verzorgingsniveau.
Uitstraling centrumgebied
Het centrum oogt gezellig en heeft door de Markt een goede uitstraling en sfeer. De openbare ruimte
in het gebied is goed verzorgd. Wel kent het centrum relatief veel leegstand, wat zorgt voor gaten in
het winkelfront. De weekmarkt wordt centraal op de Markt gehouden en is een potentiële trekker voor
het centrum.
Bereikbaarheid en parkeren
Het centrum is goed bereikbaar. Er is mogelijkheid tot langsparkeren en parkeren achter de
supermarkten. Deze parkeerterreinen zijn niet aangegeven. Tevens zijn er fietsenstallingen langs/nabij
de winkels.
Branchering in Hoeven en Oud Gastel ten opzichte van verwacht niveau* (m² wvo)
10.000
9.000
8.000
7.000
6.000
5.000
4.000
3.000
2.000
Detailh Overig
In/Om Huis
Vrije Tijd
Mode & Luxe
Dagelijks
1.000
0
Hoeven
verwacht niveau
Hoeven
Oud Gastel
verwacht niveau
Oud Gastel
Bron: Locatus, 2008
* gemiddeld niveau in kernen met vergelijkbaar inwonertal
NSI ruimtelijk economisch advies 21

3 Hoeven
Positionering: lokaalverzorgend centrum gericht op de dagelijkse boodschappen
Hoeven ligt op korte afstand van Oudenbosch en Etten-Leur. Dit beïnvloedt mede het
voorzieningenniveau in de kern vooral wat betreft niet-dagelijkse aankopen. Hoeven heeft een lokaal
verzorgend winkelaanbod met een relatief ruim dagelijks aanbod en een beperkt niet-dagelijkse
voorzieningen. De winkelvoorzieningen zijn voornamelijk verspreid gevestigd aan de St. Janstraat,
nabij de doorgaande weg. Ligging nabij toeristische trekkers biedt extra potentie.
Winkelaanbod
• Accent op dagelijkse voorzieningen, beperkt niet-dagelijks aanbod.
• Dagelijks aanbod voldoet aan verwacht beeld ten aanzien van omvang en aantal winkels,
verzorgingsniveau, unitgrootte en filialiseringsgraad.
• Laag verzorgingsniveau en kleinschalige winkelunits in de niet-dagelijkse sector.
• In het centrum is een grote woninginrichter gevestigd, voor het overige enkele verspreide
grootschalige vestigingen in de branches tuin en wonen.
Overige verblijfsvoorzieningen
• Relatief veel horeca-aanbod verspreid door het centrum (restaurants, cafés, snackbar).
• Beperkt ambulant aanbod in de vorm van een kleine foodmarkt op het Raadhuisplein en een
standplaatslocatie aan de westzijde van het centrum.
• Conferentiecentrum Bovendonk trekt extra bezoekers naar de kern.
• Toerisme biedt (potentieel) extra omzet in de zomermaanden voor alle voorzieningen in de
kern.
Routing en opzet centrumgebied
Het winkelgebied kent een langgerekte structuur en de winkels liggen verspreid langs de St. Janstraat.
De bewinkeling is grotendeels eenzijdig. Er zijn twee trekkers (supermarkten) in het gebied, die
relatief ver uit elkaar liggen. Het zwaartepunt is aan de westzijde van het gebied bij de AH, waar ook
aan de overzijde van de straat nog een aantal winkels is gevestigd. De aansluiting met de winkels aan
de oostzijde (Aldi) is matig door de relatief grote afstand. De twee clusters functioneren min of meer
solitair. In het verlengde hiervan ligt ook de weekmarkt wat buiten het centrale deel van het
winkelgebied, waardoor weinig combinatiebezoek met deze winkels plaatsvindt.
Uitstraling centrumgebied
Het centrum heeft een redelijke uitstraling, een goed verzorgde openbare ruimte met hier en daar
bankjes, afvalbakken en groen. Het centrum is deels historisch deels planmatig. Vooral het planmatige
deel aan de oostzijde (bij de Aldi) heeft een matige uitstraling, mede veroorzaakt door de huidige
leegstand.
Bereikbaarheid en parkeren
De bereikbaarheid van het gebied is goed. Het is van twee kanten vanaf de doorgaande weg naar
Oudenbosch en Etten-Leur goed te bereiken. De verkeersremmende maatregelen (30 kilometerzone
en verkeersdrempels) in het centrum functioneren matig. Er is voldoende mogelijkheid tot parkeren
voor de deur van de winkels en op nabijgelegen parkeerterrein. Het parkeren bij de supermarkt AH
wordt uitgebreid naar locatie Bovendonk. Het parkeren is gratis.
4 Bosschenhoofd
Positionering: zeer beperkt lokaal voorzieningenniveau
Bosschenhoofd is een kleine kern met een beperkt voorzieningenniveau in de vorm van een
buurtsuper en een slager aan de doorgaande weg door het dorp (Pastoor van Breugelstraat).
Daarnaast zijn nog beperkt overige voorzieningen verspreid door het dorp gevestigd. De aanwezigheid
NSI ruimtelijk economisch advies 22

van het hotel (Golden Tulip), vliegveld Seppe en nabijgelegen toeristisch gebied (Sterrenwacht,
camping, recreatiepark Bosbad Hoeven) biedt potenties voor het in stand houden van enkele
voorzieningen in het dorp.
Winkelaanbod
• Zeer beperkt dagelijks aanbod;
• Laag verzorgingsniveau;
• Geen centrumgebied.
Overige verblijfsvoorzieningen
• Relatief veel horeca;
• Relatief veel dienstverlening (financiële instellingen, particuliere dienstverlening, ambachten);
• Ambulante handel in de vorm van standplaatsen biedt drie keer per week extra dagelijks
voorzieningenaanbod;
• Hotel+congresruimte, camping.
Branchering in Bosschenhoofd en Stampersgat ten opzichte van verwacht niveau* (m² wvo)
2.500
2.000
1.500
1.000
500
Detailh Overig
In/Om Huis
Vrije Tijd
Mode & Luxe
Dagelijks
0
Bosschenhoofd verwacht niveau
Bosschenhoofd
Stampersgat verwacht niveau
Stampersgat
Bron: Locatus, 2008
* gemiddeld niveau in kernen met vergelijkbaar inwonertal
5 Stampersgat
Positionering: zeer beperkt lokaal voorzieningenniveau
Stampersgat ligt ingeklemd tussen aan de ene kant de Suikerunie en aan de andere kant het ‘groene’
poldergebied. Dit beperkt mogelijkheden tot woningbouw. Ook Stampersgat heeft een beperkt aantal
verspreid door het dorp gevestigde winkels. De buurtsuper ligt excentrisch van de overige winkels die
verspreid aan de Dennis Leestraat zijn gevestigd. Het dorp heeft een grote wonenaanbieder. De
bewoners uit Stampersgat zijn voor een groot deel gericht op dagelijkse voorzieningen in Oud Gastel.
Winkelaanbod
• Zeer beperkt dagelijks aanbod;
• Laag verzorgingsniveau;
• Geen centrumgebied.
NSI ruimtelijk economisch advies 23

Overige verblijfsvoorzieningen
• Relatief gemiddeld horeca-aanbod;
• Relatief gemiddeld aantal diensten;
• Camping.
6 Conclusie
De kernen worden als volgt gepositioneerd:
• Oudenbosch: bovenlokaal verzorgend boodschappencentrum met beperkt niet-dagelijks
accent;
• Oud Gastel: lokaalverzorgend centrum gericht op de dagelijkse boodschappen;
• Ook Hoeven: lokaalverzorgend centrum gericht op de dagelijkse boodschappen;
• Bosschenhoofd: zeer beperkt lokaal voorzieningenniveau;
• Stampersgat: zeer beperkt lokaal voorzieningenniveau.
NSI ruimtelijk economisch advies 24

5 Beleidskaders, trends, ontwikkelingen
In dit hoofdstuk wordt kort aandacht besteed aan de vigerende beleidskaders, trends in de
detailhandel en ontwikkelingen in de omgeving die van belang zijn voor het opstellen van het
detailhandelsbeleid in de gemeente Halderberge.
1 Beleidskaders landelijk en regionaal
Landelijk beleid
De Nota Ruimte bevat de visie van het kabinet op de ruimtelijke ontwikkeling van Nederland en heeft
als hoofddoel ruimte te scheppen voor de verschillende ruimtevragende functies in Nederland. Het
accent ligt in dit beleid op het stimuleren van ontwikkelingen. Overheden moeten zich daarbij meer
dan voorheen gaan opstellen als partner van ondernemende mensen en bedrijven, en de dynamiek
versterken in plaats van deze tegen te gaan door een veelheid aan regels.
Het beleid ten aanzien van perifere en grootschalige detailhandelsvestigingen (voorheen PDV/GDV
beleid 13 ) valt onder een integraal locatiebeleid voor bedrijven en voorzieningen en is dit
gedecentraliseerd naar de provincies. De Nota Ruimte stelt met betrekking tot detailhandel:
• Gemeenten dienen de mogelijkheid te hebben om in bestemmingsplannen een aparte
bestemming voor perifere detailhandel op te nemen.
• De provincies stellen gezamenlijk richtlijnen op met betrekking tot branchebeperkingen voor
perifere detailhandel, die vervolgens door het kabinet worden geaccordeerd.
Provinciaal beleid 14
De provincie Noord-Brabant streeft naar een goede afstemming van regionale ontwikkelingen. Hierbij
heeft de positie van de bestaande winkelgebieden prioriteit en mag de bestaande voorzieningenstructuur
niet duurzaam worden aangetast. In principe vinden vernieuwing en uitbreiding plaats
binnen of onmiddellijk grenzend aan bestaande winkelgebieden. Onder voorwaarden is (volumineuze)
detailhandel op perifere locaties toegestaan, afhankelijk van branche en type aanbod.
Regionaal beleid
De gemeente Halderberge is een van de gemeenten in regio West Brabant. De regio West-Brabant
streeft naar een regionaal beleidskader en heeft haar standpunt verwoordt in de conceptnota
Regionaal Detailhandelsbeleid West-Brabant. De gemeente Halderberge kiest voor samenwerking in
de regio door middel van een regionaal overlegplatform detailhandel en een regionale monitor. Op
lokaal gebied stelt de gemeente Halderberge zelf het beleid vast. Met voorliggend document wordt het
gemeentelijk detailhandelsbeleid voor de komende jaren vastgesteld.
Gemeentelijke kaders
De gemeente heeft een aantal beleidskaders, van belang voor het op te stellen detailhandelsbeleid:
• Gebiedsvisies per kern;
• Deelname aan pilot ‘Bouwen binnen contouren’;
• Marketingplan Recreatie en Toerisme;
• Economische visie (in voorbereiding);
• Standplaatsenbeleid ambulante handel;
• Beleid rond koopzondagen m.b.t. permanente mogelijkheid tot zondagopenstelling.
13
Perifere detailhandel (PDV): detailhandel in brand- en explosiegevaarlijke stoffen en detailhandel in ABC-goederen (auto’s,
boten, caravans), tuincentra, bouwmarkten, grove bouwmaterialen, keukens en sanitair evenals woninginrichting waaronder
meubels, die vanwege omvang en aard van de gevoerde artikelen een groot oppervlak nodig hebben voor de uitstalling.
Grootschalige detailhandel (GDV): vestiging van detailhandel buiten de bestaande winkelgebieden waar ruimte is gereserveerd
voor grootschalige detailhandel (oorspronkelijk in de 13 stedelijke knooppunten) met een minimaal oppervlak van 1.500 m2
wvo per vestiging en waarbij de branchebeperkingen van de perifere detailhandel niet gelden.
14
Bron: Regionaal detailhandelsbeleid West-Brabant, 2007
NSI ruimtelijk economisch advies 25

2 Trends in de detailhandel
We noemen een aantal landelijke trends aan de vraag- een aanbodkant in de detailhandel die relevant
zijn voor het detailhandelsbeleid in de gemeente Halderberge.
Trends aan de aanbodkant
• Innovatie en specialisatie in het aanbod. Dit uit zich in kwaliteit, service en aandacht voor de
emotie van de consument. Specifiek in kleine kernen uit zich dit bijvoorbeeld in alternatieve
aanbodvormen die haalbaar zijn bij een gering draagvlak.
• Schaalvergroting bijvoorbeeld in de bruin- en witgoedbranche, rijwielbranche, bouwmarkten:
stimuleert scherpe prijzen en efficiënte bedrijfsvoering. Maar ook in de supermarktenbranche
is schaalvergroting zichtbaar in de vorm van megastores met bijbehorend groter
verzorgingsbereik.
• Druk op de speciaalzaken en de zelfstandig detaillisten wordt groter.
• Branchevervaging bijvoorbeeld in de drogisterij, tuinbranche, wonen, sport.
• Functiemenging: detailhandel in combinatie met horeca, financiële diensten, zorg.
• Opkomst internet als aankoopkanaal (kans voor kleine kernen, multimediabenadering).
Trends aan de vraagkant
• De consument blijft grillig en het consumentengedrag blijft veranderen.
• Consumenten gaan (steeds) massaler online.
• Beleving in winkelcentra of winkelen als vrijetijdsbesteding wordt belangrijker dan ooit.
• Klantgerichte service en diensten op maat wordt steeds belangrijker.
• De vergrijzing zet door. Momenteel is het vrij te besteden inkomen in de groep 65+ laag.
Rond 2020 wordt de groep 65+ met hoger besteedbaar inkomen groter en krijgt daarmee
meer bestedingsmogelijkheden.
3 Plannen en initiatieven
Voor de gemeente Halderberge zijn de volgende relevante plannen en ontwikkelingen te noemen:
• Ontwikkelingen in de regio 15 :
o NAC-Stadion: leisurecomplex met megabioscoop, kantoren en detailhandel
(waaronder supermarkt XL 16 en grootschalige detailhandel);
o Bavelse Berg: concept is gericht op vrijetijdsbesteding, bestaande uit een
evenemententerrein, een evenementenhal, een park en uit nieuwe functies zoals
sport, recreatie, detailhandel en werken;
o Trivium Sport, leisure en winkelcomplex aan de oostkant van Etten-Leur. Invulling:
ijsbaan, sporthal, fitness, een sneeuwpretpark en grootschalige sport- en outdoordetailhandel;
o Verdere uitbreiding Factory Outlet Centre Rosada van 80 tot 100 winkels in
voornamelijk de mode sector;
o Initiatief rond megamall in Tilburg (momenteel in onderzoek).
• Woningbouw in het kader van de pilot ‘Bouwen binnen contouren’ biedt kansen voor
bevolkingsgroei in de gemeente. Huidige inschatting is een bevolkingsgroei van ruim 10%.
• Realisatie rondweg Oudenbosch: ontlast de nu drukke doorgaande weg in de kern, wel
mogelijk neveneffecten op de overige infrastructuur in de gemeente.
• Ontwikkeling Agro & Food Cluster (AFC) en glastuinbouw in Dinteloord: nieuwe bedrijvigheid
en werkgelegenheid biedt potentie voor extra omzet.
15 Bron: websites gemeente Breda, gemeente Etten-Leur; ROB Trivium, 2008; BRO, 2007
16
Uit onderzoek (BRO 2007) blijkt de invloed van de megasupermarkt vooral in Breda-Zuid-West voelbaar te zijn. De effecten
op de gemeente Halderberge zullen gezien de relatief grote afstand (buiten de 10 km invloedszone van de supermarkt) naar
verwachting beperkt zijn.
NSI ruimtelijk economisch advies 26

• Ontwikkeling bedrijventerrein Borchwerf II: ook hier biedt nieuwe bedrijvigheid en
werkgelegenheid extra omzetpotentie.
• Actiepunten toerisme: versterken toeristische sector en samenwerken met
detailhandelssector.
• Ligging in Gouden Delta: goede centrale ligging in regio tussen de twee mainports biedt
ontwikkelingskansen langs de belangrijke verbindingswegen (A17, A58), voorbeeld hiervan is
de ontwikkeling van bedrijventerrein Borchwerf.
• Ontwikkeling centrum Bosschenhoofd: door clustering van voorzieningen in een
multifunctionele accommodatie kunnen de gebouwen optimaal worden gebruikt en wordt de
leefbaarheid van de kern versterkt. In de accommodatie is ook ruimte voor
winkelvoorzieningen.
• Ontwikkeling centrum Hoeven: woningbouw en herschikken en clusteren van voorzieningen
ter behoud en versterking van de leefbaarheid in de kern. Specifiek aandacht voor locatie van
winkelvoorzieningen (inclusief supermarkt) en parkeerproblematiek.
• Ontwikkeling Havengebied Oudenbosch (Markhaven): versterking, verbetering en behoud van
de cultuurhistorische en ruimtelijke kwaliteiten van het gebied. Het plan bevat onder meer
woningbouw en ruimte voor commerciële voorzieningen (nl. Grieks-Nederlands restaurant).
• Ontwikkeling centrum Oud Gastel: het gaat om een herstructurering van een gedeelte van het
centrum en omvat onder meer verplaatsing en uitbreiding van supermarktaanbod en
verbetering parkeervoorzieningen, verkeersveiligheid en bereikbaarheid.
• Ontwikkeling centrum Stampersgat: de plannen richten zich op het versterken en kwalitatief
verbeteren van de woon- en leefomgeving van Stampersgat. Het betreft concreet nieuwbouw
van de basisschool, woningbouw voor starters en senioren en ontwikkeling van een
multifunctionele accommodatie in de kerk. De ontwikkeling betreft het gebied begrensd door
de Brugstraat, Dennis Leestraat, Meekrapstraat en De Dintel.
4 Conclusie
Het detailhandelsbeleid van de gemeente Halderberge wordt vormgegeven vanuit de vigerende
beleidskaders op lokaal, regionaal en landelijk niveau. Daarnaast zijn de geconstateerde trends aan
vraag- en aanbodkant van belang bij de toekomstige positionering van de detailhandel in de
verschillende kernen. Tot slot bieden de plannen en initiatieven in en rond de gemeente en de regio
inzicht in mogelijkheden voor de ontwikkeling van de detailhandel in de kernen. In de sterkte-zwakteanalyse
in hoofdstuk 7 worden deze aspecten nadrukkelijk meegenomen.
NSI ruimtelijk economisch advies 27

6 Marktmogelijkheden voor de detailhandel
Op basis van de inzichten in het winkelaanbod, het koopgedrag van de consument en de specifieke
ontwikkelingen kunnen we de marktpositie van de detailhandel in de gemeente Halderberge nader
kwantificeren. In dit hoofdstuk wordt voor de huidige en de toekomstige situatie de marktpositie
bepaald. Deze marktpositionering biedt de kwantitatieve basis voor het te vormen detailhandelsbeleid.
1 Huidige marktpositie
Dagelijkse sector
Het huidig aantal inwoners in de gemeente Halderberge (29.479) en de gemiddelde besteding per
hoofd (€ 2.199,-) bepaalt het bestedingspotentieel in de gemeente. Hiervan blijft het merendeel
(93%) in de gemeente. In de dagelijkse sector is een beperkte toevloeiing (15%) van bestedingen
van buiten de gemeente. De totale marktomvang is ruim € 70 miljoen.
Een eerste indicatie van de economische positie verkrijgen we door deze marktomvang af te zetten
tegen de huidige omvang van het winkelaanbod (effectieve vloerproductiviteit). Voor de dagelijkse
sector is de effectieve vloerproductiviteit € 6.940,- (€ 70 miljoen/10.217 m² wvo). Hiermee
functioneert de dagelijkse sector net boven het gemiddeld landelijk niveau (€ 6.740,-). Met andere
woorden de dagelijkse sector in de gemeente Halderberge functioneert momenteel goed. Binnen de
gemeente functioneert vooral Oud Gastel op een bovengemiddeld niveau, de overige twee grote
kernen Oudenbosch en Hoeven functioneren gemiddeld.
Niet-dagelijkse sector 17
Voor de niet-dagelijkse sector is de binding aan de gemeente relatief laag: 37%. De lokale
marktomvang is te bepalen op € 28,3 miljoen. De niet-dagelijkse sector kent een toevloeiing van ruim
25% of € 9,4 miljoen. De totale marktomvang is € 37,7 miljoen.
Op een zelfde wijze als voor de dagelijkse sector bepalen we in de niet-dagelijkse sector de effectieve
vloerproductiviteit: € 1.410,-. De niet-dagelijkse sector functioneert hiermee ondergemiddeld ten
opzichte van het landelijk gemiddelde niveau (€ 1.980,-). Dit laaggemiddeld functioneren is ook per
kern te constateren.
Benadering huidige marktpositie per sector
Dagelijks
Nietdagelijks
aantal inwoners (1-1-2008) 29.479 29.479
Besteding per hoofd € 2.199 € 2.594
Binding aan gemeente % 93% 37%
Lokale marktomvang in mln. € 60,3 € 28,3
Toevloeiing in % 15% 25%
Toevloeiing in mln. € 10,6 € 9,4
Totale marktomvang in mln. € 70,9 € 37,7
Omvang in m² wvo 17 10.217 26.668
Effectieve vloerproductiviteit (omzet per m² wvo) € 6.940 € 1.410
Landelijk gemiddelde vloerproductiviteit € 6.740 € 1.980
Index (effectieve vloerproductiviteit; 100=gem.) 103% 71%
bron: gemeente Halderberge, 2008; SES West-Brabant, 2005; HBD, 2008; Locatus 2008; bewerking NSI
17 NB voor het bepalen van de economische positie van de niet-dagelijkse sector wordt een aantal grootschalige tuincentra niet
meegenomen, deze vertekenen het beeld te sterk
NSI ruimtelijk economisch advies 29

Conclusie
De dagelijkse sector in de gemeente functioneert in de huidige situatie goed. Dit komt vooral door de
marktpositie in Oud Gastel. Dit duidt op beperkt mogelijkheden voor kwantitatieve versterking van het
dagelijks aanbod in de vorm van schaalvergroting van bestaande aanbieders in deze kern.
De niet-dagelijkse sector functioneert in de huidige situatie sterk ondergemiddeld. De huidige
aanbieders functioneren gemiddeld op een laag economisch niveau.
Dit wordt veroorzaakt door een aantal aspecten:
• Relatief lage binding;
• Beperkte regionale trekkracht;
• Grote trekkracht aanbodclusters buiten de gemeente (Roosendaal, Etten-Leur, Breda);
• Relatief kleine winkels;
• Beperkte variatie in het aanbod (met uitzondering van de branchegroep vrijetijd).
Het voortbestaan van veel kleine zelfstandigen in deze sector wordt in veel gevallen mogelijk gemaakt
door een lage kostenstructuur.
2 Toekomstige marktpositie
Toekomstig draagvlak
Het aantal inwoners in de gehele gemeente zal door diverse woningbouwplannen stijgen met ruim
3.500 inwoners. In totaliteit wordt het toekomstig inwonertal van de gemeente geschat op circa
33.000 inwoners.
Deze toename van de bevolking heeft invloed op het draagvlak van de detailhandel. De groei van de
bevolking is voor de helft geconcentreerd in Oudenbosch, een toename van bijna 30% van de huidige
kernomvang. Bosschenhoofd krijgt in verhouding echter te maken met de grootste toename: ruim
1.000 inwoners, wat het draagvlak aanzienlijk versterkt. Daarnaast krijgen de overige drie kernen naar
verhouding een kleinere groei van 10-20% en wordt het draagvlak veel minder versterkt.
De gemeente Halderberge ligt in een regio met veel aantrekkingskracht als het gaat om detailhandel
en winkelen. Vooral in de niet-dagelijkse sector blijft dit de groeimogelijkheden in de toekomst
beperken. In de dagelijkse sector is een hoge consumentenbinding geconstateerd. We gaan in de
toekomstige marktsituatie uit van behoud van koopkracht (dat wil zeggen dat het koopgedrag niet
wijzigt en de omzetniveaus gelijk blijven). Ook wat betreft toevloeiing gaan we uit van behoud van
dezelfde trekkracht. Indien we deze uitgangspunten gebruiken om de toekomstige marktomvang te
bepalen blijkt het volgende.
Dagelijkse sector
In de dagelijkse sector is in de huidige situatie al een goed economisch functioneren geconstateerd,
dit wordt door de bevolkingsontwikkelingen in de gemeente versterkt, waarbij de effectieve
vloerproductiviteit stijgt tot 115% in de toekomstige situatie. De ruimte die hiermee in de markt wordt
gecreëerd is komt voornamelijk ten goede aan uitbreidingsmogelijkheden in Oud Gastel en
Oudenbosch. Dit als resultante van de huidige marktpositie in Oud Gastel en het toenemende
draagvlak in beide kernen.
Niet-dagelijkse sector
Voor de niet-dagelijkse sector is in de huidige situatie een sterk ondergemiddeld niveau vastgesteld.
Dit niveau wordt door de ontwikkelingen in de toekomst opgetrokken tot 80% ten opzichte van het
gemiddeld te verwachten niveau (=100%). Het huidige aanbodvolume in de gemeente heeft in de
toekomst betere mogelijkheden om op economisch gemiddeld niveau te functioneren. De nietdagelijkse
sector kan een extra impuls krijgen door schaalvergroting en vergroting van de variatie in
NSI ruimtelijk economisch advies 30

het aanbod. Hierdoor zal de huidige laaggemiddelde binding aan het eigen aanbod en de regionale
trekkracht minimaal behouden en mogelijk versterkt worden.
Benadering toekomstige marktpositie per sector
Dagelijks
Nietdagelijks
aantal inwoners (toekomst) 33.000 33.000
Besteding per hoofd € 2.199 € 2.594
Binding aan gemeente % 93% 37%
Lokale marktomvang in mln. € 67,5 € 31,7
Toevloeiing in % 15% 25%
Toevloeiing in mln. € 11,9 € 10,6
Totale marktomvang in mln. € 79,4 € 42,3
Omvang in m² wvo 17 10.217 26.668
Effectieve vloerproductiviteit (omzet per m² wvo) € 7.770 € 1.580
Landelijk gemiddelde vloerproductiviteit € 6.740 € 1.980
Index (effectieve vloerproductiviteit; 100=gem.) 115% 80%
bron: gemeente Halderberge, 2008; SES West-Brabant, 2005; HBD, 2006; Locatus 2008; bewerking NSI
3 Conclusie
Door de woningbouwplannen in de gemeente Halderberge wordt het draagvlak in de gemeente
aanzienlijk vergroot. Dit effect zien we vooral terug in de kernen Oudenbosch en Bosschenhoofd,
terwijl het voor de overige kernen in mindere mate geldt. Het economisch effect van de
ontwikkelingen rond Borchwerf en AFC-glastuinbouw biedt kansen voor de ondernemers in de
gemeente. Een groei van werkgelegenheid biedt extra potentieel voor de bestaande ondernemers. De
detaillisten kunnen deze economische ontwikkelingen in de nabije omgeving aangrijpen als
mogelijkheid om de omzet te vergroten en hun draagvlak op peil te houden.
In de huidige marktsituatie is voor de dagelijkse sector een beperkte marktruimte geconstateerd.
De dagelijkse sector wordt in de toekomst verder versterkt door toename van het draagvlak. Dit biedt
ruimte voor uitbreiding, versterking of behoud van het dagelijks aanbod in de kernen waar de
woningbouw plaatsvindt (Oudenbosch en Bosschenhoofd) en waar de dagelijkse sector
ondergemiddeld vertegenwoordigd is (Oud Gastel).
Voor de niet-dagelijkse sector betekent het extra draagvlak een verbetering van de huidige negatieve
marktpositie. In de niet-dagelijkse sector is in de toekomst geen ruimte voor extra nieuwe meters. De
sector kan op basis van de verwachte groei vooral het huidige aanbod kwantitatief (schaalvergroting
en branchering) en kwalitatief verbeteren en de huidige trekkracht versterken.
Effecten voor de ruimtelijke structuur
De detailhandelsstructuur in de gemeente Halderberge zal in de toekomst grotendeels op
vergelijkbaar niveau blijven. De positie van vooral de kernen Oudenbosch en Oud Gastel wordt
versterkt door de daar geplande woningbouw. Dit biedt deze kernen de mogelijkheid het aanbod in de
centra op kwantitatief en kwalitatief hoger peil te brengen. In Hoeven is eveneens sprake van
toename van draagvlak dat vooral ten goede komt aan de positie van de huidige (dagelijkse)
aanbieders.
NSI ruimtelijk economisch advies 31

In de kleine kernen blijft het belangrijk de huidige voorzieningen zoveel mogelijk te behouden en
daarnaast aandacht te besteden aan alternatieve aanbodvormen en alternatieve afzetkanalen. In
Stampersgat is de toename van het draagvlak gering. Hier geldt dat de economische positie rond het
voorzieningenaanbod op basis van de hier voorgaande toekomstschets beperkt blijft. Voor
Stampersgat bieden de economische ontwikkelingen in de nabije omgeving (zoals AFC-glastuinbouw
en Borchwerf) een belangrijke kans voor zittende ondernemers om op voldoende niveau te kunnen
blijven functioneren.
In Bosschenhoofd geldt de draagvlakversterking als een kans voor de toekomst om de dagelijkse
voorzieningen op voldoende peil te houden. De toeristische sector is voor deze kern, zeker als deze in
de gemeente verder wordt versterkt een kans voor het genereren van extra omzet. Overigens geldt
voor alle kernen in de gemeente dat toerisme en economische ontwikkelingen kansen bieden voor
potentiële extra omzet.
NSI ruimtelijk economisch advies 32

7 Sterkte-zwakte analyse
In bijgaande tabellen treft u voor de gemeente en per kern de sterke en zwakke punten en de kansen
en bedreigingen met betrekking tot de detailhandel in de gemeente Halderberge. Specifieke punten
per kern zijn separaat opgenomen, de punten die voor de hele gemeente gelden staan in het
overzicht voor de gemeente Halderberge. In de overzichten staan alleen die aspecten genoemd die
bovengemiddeld sterk/zwak zijn of een kans/bedreiging vormen voor de detailhandelsstructuur in de
gemeente Halderberge of een specifieke kern.
Sterke en zwakke punten gemeente Halderberge
Sterk
Beleid/omgeving
• Landelijk beleid richt zich op stimuleren
ontwikkelingen
• Monitoren regionaal en lokaal koopgedrag
• Gebiedsvisies per kern
• Toeristisch marketingplan met acties
• Opstellen economische visie
• Opstellen detailhandelsbeleidsvisie
• Sterke betrokkenheid en organisatiegraad
ondernemers
• Structurele communicatie met ondernemers
Vraag
• Veel gezinnen
• Relatief koopkrachtige bevolking
• Sterke binding aan eigen dagelijkse winkels
• Frequente, trouwe en tevreden bezoekers
Aanbod
• Goed vertegenwoordigd dagelijks aanbod met
ruim dagelijks voorzieningenniveau
(voornamelijk Oudenbosch en Hoeven)
• Relatief veel aanbod in vrije tijd
(hobbybranche)
• Standplaatsen als aanvulling/verbreding
dagelijks aanbod
• Sterke dienstensector in m.n. kleine kernen
• Gratis parkeren in de centra
• Goede bereikbaarheid centra
• Goed economisch functioneren dagelijkse
sector
Zwak
• Geen duidelijke beleidslijn regionaal
• Geen historische samenhang west/oostdeel
gemeente
• Onvoldoende duidelijkheid voor betrokken
ondernemers ten aanzien van gebiedsvisies
en centrumontwikkelingen
• Ontbreken duidelijk detailhandelsbeleid tot nu
toe
• Dalend bevolkingsaantal afgelopen jaren
• Vergrijzende bevolking
• Beperkte regionale trekkracht
• Wegtrek naar grote centra elders
• Beperkte oriëntatie op andere kernen binnen
de gemeente
• De consument mist keuze en variatie in het
aanbod
• Matig vertegenwoordigde niet-dagelijkse
sector en laag verzorgingsniveau
• Kleinschalige winkelunits in de centra
• Ondervertegenwoordiging modesector
• Beperkte variatie en keuze in (niet-)dagelijks
aanbod
• Eenzijdig branchebeeld door sterke
vertegenwoordiging branche in/om huis
(tuincentra)
• Weekmarkten klein en vaak excentrisch
gelegen
• Matig economisch functioneren niet-dagelijkse
sector
NSI ruimtelijk economisch advies 33

Kansen en bedreigingen gemeente Halderberge
Kans
Beleid/omgeving
• Regionale samenwerking SES-West Brabant
en opstellen regionale structuurvisie met als
doel: evenwichtige en duurzame
detailhandelsstructuur
• Ontwikkeling diverse centrumplannen
• Integraal beleid ten aanzien van
consumentgerichte sectoren: toerisme,
detailhandel, ambulante handel, horeca
• Herziening en evaluatie standplaatsenbeleid
• Stimuleren werkgelegenheid en economische
ontwikkeling (AFC en glastuinbouw,
Borchwerf, toerisme)
• Minimaal op peil houden dagelijkse
voorzieningenstructuur
• Goede infrastructuur en goede
verkeersdoorstroming in de kernen
• Structureel overleg met ondernemers
Vraag
• Toename draagvlak door woningbouw:
o Uitbreiding dagelijkse voorzieningen
in bepaalde kernen
o Versterking huidig laag economisch
niveau niet-dagelijks aanbod
• Versterken binding consumenten door behoud
en versterken dagelijkse voorzieningen
• De klant stelt steeds hogere eisen aan het
totaalpakket aan diensten en voorzieningen
• Toename doelgroep 65+ die in de toekomst
meer bestedingsruimte krijgt
Aanbod
• Uitbreidingsmogelijkheden door marktruimte
in de dagelijkse sector
• Versterking huidige niet-dagelijks aanbod
zowel kwantitatief (schaalvergroting) als
kwalitatief (meer keuze)
• Afstemmen ambulante en gevestigde
detailhandel
• Inspelen op toename bedrijvigheid en
werkgelegenheid door service en diensten op
maat (richten op werknemers en
bedrijfsmatige afzetkanalen)
• Inspelen op toeristische potenties
• Samenwerken met andere consumentgerichte
sectoren (toerisme, horeca, ambulante
handel)
Bedreiging
• Uitblijven overkoepelend regionaal beleid
• Gemeentelijk beleid wordt niet ingepast in
breder regionaal verband
• Ontbreken duidelijk beleid en duidelijke
communicatie richting direct betrokken
ondernemers leidt tot uitblijven economische
investeringen
• Neveneffecten aanleg rondweg in overige
kernen
• Afnemend draagvlak door toenemende
vergrijzing en daling bevolking
• Uitblijven realisatie woningbouwplannen
• Toename trekkracht regionale centra door
vernieuwde centra (Roosendaal, Etten-Leur)
of uitblijven ontwikkeling eigen centra
• Grillig en ongrijpbaar consumentengedrag
• Toename trekkracht regionaal aanbod
• Verdere afkalving dagelijkse voorzieningen
door afname draagvlak
• Sluiting winkels door ontbreken opvolging
• Druk op speciaalzaken neemt toe
• Schaalvergroting in de supermarktenbranche
vormt een bedreiging voor kleinere
supermarkten en dagelijkse speciaalzaken
NSI ruimtelijk economisch advies 34

Specifieke sterke en zwakke punten per kern
Sterk
Oudenbosch
• Goed verzorgingsniveau dagelijks en nietdagelijks
winkelaanbod
• Grote niet-dagelijkse aanbieders buiten
centrum (met name in in/om huisbranche)
• Verzorgingsfunctie voor de hele gemeente
• Sterke cultuurtoeristische trekkracht
• Goed georganiseerde ondernemersvereniging
Oud Gastel
• Compact winkelgebied
• Goede gezellige uitstraling en sfeer
• Persoonlijke benadering klanten
• Grootschalige aanbieders rand van de kern
• Sterke ondernemersvereniging
• Sterk verenigingsleven
Hoeven
• Goed lokaal dagelijks voorzieningenaanbod
• Relatief veel horeca
• Goede uitstraling westzijde centrum
(straatkant AH)
• Persoonlijke benadering klanten
• ‘Eigen’ zelfstandige ondernemers
• Sterke trekkracht super
Bosschenhoofd
• Sterk regionale functie dagelijkse speciaalzaak
(slager)
• Standplaatsen bieden aanvulling op dagelijkse
voorzieningen
• Relatief veel horeca en dienstverlening
Zwak
• Relatief kleine winkelunits
• Ondervertegenwoordiging modesector
• Beperkt horeca-aanbod in centrumgebied
• Weekmarkt klein en excentrisch gelegen
• Uitgestrekt centrumgebied, verspreide ligging
supers
• Veel leegstand
• Relatief beperkt dagelijks aanbod
• Kleinschalige winkelunits
• Afname winkelbestand (niet-dagelijks)
• Weinig horeca en terrasmogelijkheden
• Kleine weekmarkt
• Leegstand
• Beperkt niet-dagelijks aanbod met kleine
winkelunits
• Beperkte variatie in dagelijkse speciaalzaken
• Afname winkelbestand (niet-dagelijks)
• Kleine foodmarkt, excentrisch gelegen
• Matige aansluiting west- en oostzijde
• Matige uitstraling oostzijde (nabij Aldi) en
noordkant St. Janstraat
• Matig werkende verkeersremmende
maatregelen
• Leegstand
• Zeer beperkt winkelaanbod
• Laag verzorgingsniveau
• Geen centrum
Stampersgat
• Sociaal hechte gemeenschap • Zeer beperkt winkelaanbod
• Laag verzorgingsniveau
• Geen centrum
NSI ruimtelijk economisch advies 35

Specifieke kansen en bedreigingen per kern
Kans
Oudenbosch
• Groei bevolking biedt marktmogelijkheden
• Compact houden/maken centrum
• Afstemmen aanbod weekmarkt, standplaatsen
en gevestigde detailhandel
• Nieuwe locatie weekmarkt
• Ontwikkeling Markhaven
• Omzetkansen door samenwerking met
toeristische sector en inspelen op toerisme
Oud Gastel
• Groei bevolking biedt marktmogelijkheden
• Afstemmen aanbod weekmarkt, standplaatsen
en gevestigde detailhandel
• Centrumontwikkeling met uitbreiding
dagelijkse supermarktenaanbod
• Omzetkansen door samenwerking met
toeristische sector en inspelen op toerisme
Hoeven
• Centrumontwikkeling: compacter centrum en
mogelijkheden tot verplaatsing en
schaalvergroting huidige ondernemers
• Omzetkansen door samenwerking met
toeristische sector en inspelen op toerisme
• Verbetering verkeerssituatie
• Versterken rol ondernemersvereniging naar
ondernemers en gemeente
Bosschenhoofd
• Groei bevolking biedt mogelijkheden
dagelijkse voorzieningen op peil te houden
• Centrumontwikkeling: clusteren voorzieningen
in multifunctioneel gebouw inclusief winkels
• Omzetkansen door samenwerking met
toeristische sector en inspelen op toerisme
• Gebruik maken van alternatieve
aanbodvormen en diverse afzetkanalen
(consumenten en bedrijven, internet,
bezorgen, service op maat)
Stampersgat
• Centrumontwikkeling met multifunctionele
voorzieningen biedt kansen voor op peil
houden leefbaarheid in de kern
• Actief beleid op leefbaarheid
• Omzetkansen door samenwerking met
toeristische sector en inspelen op toerisme
• Inspelen op regionale ontwikkelingen rond
AFC en glastuinbouw en Borchwerf door
aanbieden van service op maat aan
werknemers en bedrijven
• Inzetten alternatieve aanbodvormen
(bestellen via internet, bezorgdienst, service
op maat, bankdiensten, stomerij)
Bedreiging
• Blijvende verspreide ligging supers
• Structurele leegstand in centrum
• Krapte in parkeergelegenheid door toename
aantrekkingskracht centrum/markt
• Blijvende kleinschalige dagelijkse sector
• Verdere afname winkelbestand
• Slechte communicatie met betrokken
ondernemers t.a.v. centrumontwikkeling en
mogelijke verplaatsing
• Ongewijzigde structuur centrum
• Blijvende kleine maatvoering panden
• Verdere afname winkelbestand
• Structurele leegstand
• Versterkte regionale trekkracht
• Toenemende vergrijzing
• Verdere afname winkelbestand
• Onduidelijk beleid en communicatie rond
centrumontwikkeling leidt tot uitblijven
investeringen ondernemers
• Zuidelijke rondweg Oudenbosch: kan druk in
kern Bosschenhoofd doen toenemen
• Dalende bevolking en toenemende vergrijzing
• Wegtrek jeugd
• Verder afname winkelbestand
• Uitblijven substantiële woningbouw door
inklemming tussen groen gebied en
Suikerunie
NSI ruimtelijk economisch advies 36

8 Beleidskader
In dit laatste hoofdstuk treft u allereerst de toekomstvisie inzake het detailhandelsbeleid van de
gemeente Halderberge. Het accent wordt hierbij gelegd op de kernen. Vervolgens benoemen we in de
tweede en volgende paragrafen per kern het ambitieniveau, de bijbehorende beleidsdoelstellingen en
de acties die nodig zijn om dit niveau te bereiken.
1 Toekomstvisie 2015
De gemeentelijke inzet
De gemeente Halderberge streeft met haar detailhandelsbeleid naar een ruimtelijke
detailhandelsstructuur gericht op behoud en versterking van de lokaal verzorgende functie. De
gemeente speelt met haar detailhandelsbeleid in op de ontwikkelingen en kansen in de toekomst. Het
gaat dan concreet om ontwikkelingen en kansen op het gebied van toerisme, de projecten Borchwerf
II en AFC/Glastuinbouw en diverse woningbouwontwikkelingen.
Ontwikkeling van nieuwe detailhandelsvestigingen buiten de centra is in principe niet toegestaan.
De voorzieningen zijn geconcentreerd in compacte centra waarbinnen het ruimtelijk beleid de
ondernemers ruimte biedt om initiatieven te ontplooien. Er is vanuit zowel de gemeente als de
ondernemers een investeringsbereidheid als het gaat om realisatie van compacte centra met goede
bereikbaarheid en parkeergelegenheid.
Voor de kernen Bosschenhoofd en Stampersgat betekent dit behoud van het bestaand
voorzieningenniveau binnen de mogelijkheden van het draagvlak. Voor de kernen Oud Gastel en
Hoeven betekent dit inzet op compacte dagelijkse boodschappencentra met een lokaal verzorgende
functie. Voor de kern Oudenbosch wordt wat betreft het centrum de lat hoger gelegd. De gemeente
streeft naar een centrum waar de bovenlokale aantrekkingskracht is vergroot en het recreatieve
element is versterkt. Hier zet men in op de combinatie van aantrekkelijke detailhandel, horeca,
toerisme en cultuur.
Voor de vijf kernen schetsen we het volgende toekomstbeeld.
Oudenbosch: bovenlokaal verzorgend dagelijks boodschappencentrum met recreatief accent
• Het centrum is compact en geconcentreerd in de twee hoofdwinkelstraten;
• Het centrum biedt een volwaardig pakket aan dagelijkse voorzieningen en een aantal trekkers
in de recreatieve sfeer;
• De weekmarkt op de nieuwe locatie is een duidelijke trekker voor het winkelend publiek;
• Bereikbaarheid en parkeersituatie van het centrum is optimaal;
• De leegstand in het centrum is opgelost;
• Er is een goede samenwerking tussen de verschillende consumentgerichte sectoren:
detailhandel, ambulante handel, horeca, recreatie en toerisme;
• De Professor Mulderslaan vervult als buurtsteunpunt met up-to-date supermarktaanbod een
aanvullend verzorgende functie voor de dagelijkse voorzieningen aan de oostzijde van de
kern.
Oud Gastel: lokaal verzorgend volwaardig boodschappencentrum
• Oud Gastel heeft een compact en versterkt centrum met up-to-date supermarktaanbod;
• De versterkte weekmarkt is een extra trekkracht voor het centrum;
• De parkeermogelijkheden in Oud Gastel zijn nog steeds goed;
• De centrumontwikkeling aan de Markt is in nauw overleg met betrokken ondernemers tot
stand gekomen;
• Zittende ondernemers hebben een plek gekregen in de nieuwe centrumontwikkeling;
• Ondernemers zetten sterk in op economische ontwikkelingen in omgeving.
NSI ruimtelijk economisch advies 37

Hoeven: lokaal verzorgend volwaardig boodschappencentrum
• De centrumontwikkeling heeft geleid tot een compact en volwaardig dagelijks
boodschappencentrum;
• Het centrum biedt een goed mix van winkels, weekmarkt en standplaatsen;
• De verkeersituatie in het centrum is met de centrumontwikkeling verbeterd;
• Er zijn voldoende gratis parkeermogelijkheden;
• Door nauwe samenwerking tussen de verschillende sectoren wordt optimaal ingespeeld op de
toeristische mogelijkheden.
Bosschenhoofd: basisvoorzieningen in compact multifunctioneel centrum
• In Bosschenhoofd heeft de centrumontwikkeling een nieuwe impuls aan de
winkelvoorzieningen gegeven;
• Door nauwe samenwerking tussen de verschillende sectoren wordt optimaal ingespeeld op de
toeristische mogelijkheden.
Stampersgat: leefbaarheid behouden door multifunctionele ontwikkeling
• De leefbaarheid in de kern is behouden door ontwikkeling van een multifunctionele
voorziening;
• Alternatieve aanbodvormen maken deel uit van het detailhandelsaanbod;
• Afnemend draagvlak en uitblijvende opvolging zetten het winkelbestand verder onder druk.
Toekomstige detailhandelsstructuur gemeente Halderberge
Detailhandelsstructuur
gemeente Halderberge
Bovenlokaal
verzorgend
Lokaal
verzorgend
Basis/buurt
voorziening
NSI ruimtelijk economisch advies 38

2 Oudenbosch
Ambitieniveau
Voor Oudenbosch zet de gemeente in op een aantrekkelijk compact centrum gericht op winkelend en
toeristisch publiek. Het centrum biedt een combinatie van aantrekkelijk winkelaanbod, sterke
weekmarkt, voldoende horeca en verschillende toeristische trekkers. Integraal beleid op toerisme,
detailhandel en horeca staat daarbij voorop. Met het buurtsteunpunt aan de Professor Mulderslaan
biedt de kern goed bereikbaar aanbod op supermarktniveau aan weerszijden van het spoor.
Beleidsdoelstellingen
• Inzetten op sterk integraal beleid: toerisme, detailhandel, horeca;
• Inzetten op compact centrum door concentreren detailhandel in de twee hoofdwinkelstraten
(=kernwinkelgebied);
• Stimuleren recreatief winkelen door opschalen huidig winkelaanbod en toevoegen trekker;
• Verbeteren parkeersituatie;
• Versterken kwaliteitsniveau winkelcentrum door: aankleding, horeca/terrasjes in het
kernwinkelgebied met attractieve uitstraling (bijvoorbeeld op/nabij de Varkensmarkt en
rondom de haven), trekkers niet-dagelijks, impuls weekmarkt.
Acties Oudenbosch
Actie Externe partij Termijn*
Inwinnen stedenbouwkundig advies i.v.m. compact Extern bureau
Kort
maken centrum, mogelijke uitbreiding aanbod, relocatie
weekmarkt
Mogelijkheden onderzoeken samenvoegen en uitbreiding Ondernemersvereniging, betrokken Kort
panden
ondernemers
Actief beleid op aantrekken niet-dagelijkse trekker(s) Landelijke formule 18 Kortmiddellang
Verbeteren aankleding centrum, marktplein en
Ondernemersvereniging, betrokken Kort
mogelijkheden scheppen voor toevoegen terrasjes ondernemers
Verplaatsen en uitbreiden weekmarkt naar kop haven Marktcommissie,
Kort
ondernemersvereniging
Opstellen brancheringsplan weekmarkt in relatie tot Extern bureau, marktcommissie, Kort
winkelbestand
ondernemersvereniging
Verbeteren parkeersituatie door invoeren blauwe zone in n.v.t.
Kort
kernwinkelgebied
Onderzoeken noodzaak uitbreiding parkeermogelijkheden
en verkeersituatie in het centrum, in ieder geval bij
n.v.t.
Kortmiddellang
realisatie uitbreiding winkelbestand
Samenwerking met toerisme stimuleren via gezamenlijk Ondernemersvereniging, Kamer van Kort
optreden ondernemers
Koophandel
Bestemmingsplan wijzigen t.a.v. centrum, geen
n.v.t.
Kort
uitbreiding detailhandel buiten kernwinkelgebied
* Termijnen: kort (1-2 jaar), middellang (3-4 jaar), lang (5 jaar of langer)
18
Voorbeelden van veel voorkomende non-food formules in kernen van vergelijkbare omvang (en nog niet in Oudenbosch
gevestigd): Blokker, HEMA, Bruna, Intertoys (bron: Locatus, 2008)
NSI ruimtelijk economisch advies 39

3 Oud Gastel
Ambitieniveau
Versterken van het centrum door verdere concentratie en versterking van het winkelbestand op de
locatie Dorpsstraat/Markt. De centrumfunctie krijgt een extra impuls door een goede combinatie van
ambulante handel en winkels afgestemd op het niveau van de kern. Inzet is vasthouden wat goed is
en mogelijk uitbouwen. Hierbij is ingespeeld op de sterke punten van de kleinschalige kern met gratis
parkeren en goede bereikbaarheid.
Beleidsdoelstellingen
• Verdere concentratie winkelaanbod rond Dorpstraat/Markt;
• Optimaliseren winkelaanbod door opschalen dagelijks (supermarkt) aanbod;
• Afstemmen ambulante handel - winkelaanbod.
Acties Oud Gastel
Actie Externe partij Termijn*
Ontwikkelen en uitvoeren centrumplan:
Betrokken ontwikkelaar, betrokken Kort-
• Planvorming en -uitvoering in nauw overleg met ondernemers
Middellang
betrokken ondernemers
• Voorwaarden scheppen om tot gewenste
uitplaatsing te komen
• Opschalen dagelijks (supermarkt) aanbod naar
huidige maatstaven
• Optimaliseren parkeersituatie
Herbestemmen/ontwikkelen ‘De Passage’ tot
Eigenaar, betrokken ondernemer Kort
woonbestemming
Mogelijkheden onderzoeken samenvoegen en uitbreiding Ondernemersvereniging, betrokken Kort
panden
ondernemers
Opstellen brancheringsplan weekmarkt en standplaatsen Extern bureau, marktcommissie, Kort
in relatie tot winkelbestand
ondernemersvereniging
Stimuleren inzet op economische ontwikkelingen in
omgeving (AFC+glastuinbouw, Borchwerf)
Ondernemersvereniging, Kamer van
Koophandel
Kortmiddellang
Bestemmingsplan wijzigen t.a.v. centrum, geen
uitbreiding detailhandel buiten kernwinkelgebied
n.v.t.
Kortmiddellang
* Termijnen: kort (1-2 jaar), middellang (3-4 jaar), lang (5 jaar of langer)
NSI ruimtelijk economisch advies 40

4 Hoeven
Ambitieniveau
De gemeente zet in op het behouden en verder versterken van een compact centrum met accent op
de dagelijkse boodschappen. Het centrum is goed bereikbaar en heeft voldoende (gratis)
parkeermogelijkheden. De centrumfunctie wordt verder gestimuleerd door een goede combinatie van
ambulante handel en winkels afgestemd op het niveau van de kern.
Beleidsdoelstellingen
• Compact maken en versterken centrumgebied;
• Optimale afstemming verschillende functies (detailhandel, ambulante handel, toerisme);
• Versterken weekmarkt.
Acties Hoeven
Actie Externe partij Termijn*
Ontwikkelen en uitvoeren centrumplan:
Betrokken ontwikkelaar, betrokken Kort-
• Planvorming en -uitvoering in nauw overleg met ondernemers
Middellang
betrokken ondernemers
• Voorwaarden scheppen om tot gewenste
uitplaatsing te komen
• Inpassen weekmarkt/standplaatsen in (nieuwe)
kernwinkelgebied
• Optimaliseren parkeersituatie
Mogelijkheden onderzoeken samenvoegen en uitbreiding Ondernemersvereniging, betrokken Kort
panden
ondernemers
Opstellen brancheringsplan weekmarkt en standplaatsen Extern bureau, marktcommissie, Kort
in relatie tot winkelbestand
ondernemersvereniging
Samenwerking met toerisme stimuleren via gezamenlijk
optreden ondernemers
Ondernemersvereniging, kamer van
koophandel
Kort
Aanpakken opvolgingsproblematiek
Bestemmingsplan wijzigen t.a.v. centrum, geen
n.v.t.
uitbreiding detailhandel buiten kernwinkelgebied
* Termijnen: kort (1-2 jaar), middellang (3-4 jaar), lang (5 jaar of langer)
Kamer van Koophandel, betrokken
ondernemers
Kortmiddellanglang
Kortmiddellang
NSI ruimtelijk economisch advies 41

5 Bosschenhoofd
Ambitieniveau
De gemeente zet in op een centrumontwikkeling, waarin verschillende voorzieningen zijn
gecombineerd. Ook winkelvoorzieningen hebben hier een plek in. Tevens wordt de centrumfunctie van
Bosschenhoofd versterkt door de samenwerking tussen de verschillende sectoren: detailhandel,
recreatie en toerisme.
Beleidsdoelstellingen
• Nieuwe impuls centrumgebied;
• Optimale afstemming verschillende functies.
Acties Bosschenhoofd
Actie Externe partij Termijn*
Ontwikkelen en uitvoeren centrumplan:
Betrokken ontwikkelaar, betrokken Kort-
• Planvorming en -uitvoering in nauw overleg met ondernemers
Middellang
betrokken ondernemers
• Voorwaarden scheppen om tot gewenste
uitplaatsing te komen
• Inpassen standplaatsen in (nieuwe)
centrumontwikkeling
Samenwerking met toerisme stimuleren via gezamenlijk
optreden ondernemers
Ondernemersvereniging, Kamer van
Koophandel
Kort
Aanpakken opvolgingsproblematiek
Bestemmingsplan wijzigen t.a.v. centrum, geen
n.v.t.
uitbreiding detailhandel buiten kernwinkelgebied
* Termijnen: kort (1-2 jaar), middellang (3-4 jaar), lang (5 jaar of langer)
Kamer van Koophandel, betrokken
ondernemers
Kortmiddellanglang
Kortmiddellang
NSI ruimtelijk economisch advies 42

6 Stampersgat
Ambitieniveau
De gemeente zet in op behoud van leefbaarheid in Stampersgat. Het gaat dan om basisvoorzieningen
die verder gaan dan alleen winkelvoorzieningen. Het gaat ook om zorg, welzijn, wonen en economie.
Hier speelt de ontwikkeling van een multifunctioneel gebouw in het centrum op in. Daarnaast wordt
ingezet op alternatieve vormen van aanbod zoals: standplaatsen, bezorgdiensten (via ondernemers uit
de kern of nabijgelegen kernen), bestellen via internet.
Beleidsdoelstellingen
• Centrumontwikkeling;
• Ontwikkelen alternatieve voorzieningen in de kern;
• Actief beleid inzake opvolgingsproblematiek;
• Mogelijkheden woningbouw nader bezien.
Acties Stampersgat
Actie Externe partij Termijn*
Ontwikkelen en uitvoeren multifunctionele voorziening, in
nauw overleg met betrokken ondernemers
Betrokken ontwikkelaar,
ondernemersvereniging
Kort-
Middellang
Uitwerken mogelijke en gewenste alternatieve
voorzieningen
Ondernemersvereniging, bewoners Kortmiddellang
Stimuleren inzet op economische ontwikkelingen in
omgeving (AFC+glastuinbouw, Borchwerf)
Ondernemersvereniging, kamer van
koophandel
Kortmiddellang
Aanpakken opvolgingsproblematiek
Kamer van Koophandel, betrokken
ondernemers
Kortmiddellanglang
Duidelijke keuze ten aanzien van
Provincie
kort
mogelijkheden/onmogelijkheden voor substantiële
woningbouw in Stampersgat
* Termijnen: kort (1-2 jaar), middellang (3-4 jaar), lang (5 jaar of langer)
NSI ruimtelijk economisch advies 43

Bijlagen
1. Woningbouw en prognoses
2. Branche-indeling
3. Consumentenonderzoek
4. Winkelaanbod en overige voorzieningen
5. Ambulante handel
6. Betrokken partijen
NSI ruimtelijk economisch advies 45

1. Woningbouw en prognoses
Woningbouw per kern
Kern Hard Zacht Totaal
Bosschenhoofd 403 78 481
Hoeven 240 160 400
Oud Gastel 301 - 301
Oudenbosch 1.146 199 1.345
Stampersgat - 105 105
Gemeente 2.090 542 2.632
Bron: gemeente Halderberge, 2007
Bevolkingsprognoses per kern
Kern Anno 2008 Prognose Totaal
Bosschenhoofd 2.116 1.203 3.319
Hoeven 6.651 1.000 7.651
Oud Gastel 7.264 753 8.017
Oudenbosch 12.148 3.363 15.511
Stampersgat 1.300 263 1.563
Gemeente 29.479 6.582 36.061
Bron: gemeente Halderberge, 2007
2. Branche-indeling
Indeling sectoren naar koopmotief*, branchecluster en branche
Sector Koopmotief Branchecluster Branches
Dagelijks Boodschappen doen Dagelijks Levensmiddelen en persoonlijke verzorging
Niet-dagelijks Recreatief winkelen Mode en Luxe
Vrije tijd
Mode en kleding, warenhuis, schoenen en
lederwaren, juwelier en optiek, huishoudelijke
en luxe artikelen, antiek en kunst.
Sport en spel, hobby en media.
Doelgericht winkelen In/om huis Plant en dier, bruin en witgoed, auto en fiets,
doe-het-zelf, wonen.
Overig Overig Tweede hands artikelen, partijgoederen, legerdump,
feestartikelen, paramedisch, hoortoestellen,
new age, smartshop, erotica,
sportprijzen, museumwinkel, souvenirs, oddshops,
haarden/kachels, natuursteen, overig.
Bron: Locatus, bewerking NSI
* Koopmotieven van de consument
• Boodschappen doen: de aankoop van levensmiddelen en frequent benodigde non-food staat hierbij centraal.
Gemak en bereikbaarheid zijn belangrijk.
Winkelgebieden: dorps-, wijk- en buurtwinkelcentra, traffic locaties (ns-station, benzinepomp).
• Recreatief winkelen: hierbij gaat het vooral om keuzegevoelige artikelen (mode, boeken). Het rondkijken en
ontspannen spelen hierbij een belangrijke rol.
Winkelgebieden: binnensteden en hoofdwinkelcentra.
• Doelgericht winkelen: hierbij gaat het enerzijds om artikelen die niet keuzegevoelig zijn (doe-het-zelf),
anderzijds gaat het om duurdere en laagfrequent gekochte artikelen (meubelen, auto’s). Belangrijk zijn
vindbaarheid, zichtbaarheid en bereikbaarheid. Voor de laatste categorie is men bereid relatief grote
afstanden af te leggen.
Winkelgebieden: perifere locaties, meubelboulevards.
NSI ruimtelijk economisch advies 47

3. Consumentenonderzoek 19
1a. Bezoekt u wel eens het centrum van uw eigen kern
ja 94%
nee 6%
totaal 100%
1 Waarom nooit naar eigen winkelcentrum
nvt 98%
te weinig keuze 1%
geen vervoer/ouderdom/te ver 0%
liever naar een ander winkelcentrum/vertrouwd 0%
geen behoefte/interesse/tijd 0%
overig 0%
onaantrekkelijk 0%
totaal 100%
2. Waarom bezoekt u het centrum van uw eigen kern
(dagelijkse) boodschappen doen 62%
dichtbij 14%
meer keuze 5%
overig 18%
totaal 100%
3. Hoe vaak bezoekt u dit centrum gemiddeld
vaker dan 1x per week 77%
1x per week 17%
Minder vaak 5%
totaal 100%
4. Welk vervoermiddel gebruikt u doorgaans bij een bezoek aan dit
centrum
te voet 32%
(brom-)fiets 35%
auto/motor 33%
openbaar vervoer 0%
overig 1%
Totaal 100%
5. Wat mist u in het centrum in uw eigen kern
niets 34%
kleding/modeaanbod 17%
specifiek dagelijks/niet-dagelijks aanbod 27%
overig 22%
totaal 100%
19 Het betreft cijfers voor de gemeente Halderberge
NSI ruimtelijk economisch advies 48

6a. Het centrum is met de auto slecht bereikbaar
oneens 67%
neutraal 5%
eens 28%
totaal 100%
6b. Ik kan mijn auto altijd dicht bij de winkels in het centrum parkeren
oneens 33%
neutraal 6%
eens 61%
totaal 100%
6c. Ik ga altijd naar het centrum als het koopzondag is
oneens 77%
neutraal 6%
eens 17%
totaal 100%
7a. Gaat u wel eens naar de centra van andere kernen in de gemeente
Halderberge
ja 45%
nee 55%
totaal 100%
7b. Waarom bezoekt u nooit de centra van de overige kernen binnen de
gemeente
nvt 83%
liever naar een ander winkelcentrum/vertrouwd 5%
voldoende in eigen kern/geen behoefte 4%
geen vervoer/ouderdom/te ver 3%
overig 5%
totaal 100%
8. Welke van de overige centra van andere kernen in de gemeente bezoekt u
het vaakst
Bosschenhoofd 0%
Hoeven 13%
Oud Gastel 5%
Oudenbosch 26%
Stampersgat 0%
nvt 55%
totaal 100%
NSI ruimtelijk economisch advies 49

9. Waarom bezoekt u dit centrum buiten eigen kern
meer keuze 33%
(dagelijkse) boodschappen doen 15%
specifiek dagelijkse winkel 9%
specifiek niet-dagelijkse winkel 9%
overige voorzieningen 6%
overig 27%
totaal 100%
10. Hoe vaak bezoekt u dit centrum gemiddeld
vaker dan 1x per week 21%
1x per week 31%
minder vaak 48%
totaal 100%
11. Welk vervoermiddel gebruikt u doorgaans bij een bezoek aan dit centrum
te voet 0%
(brom-)fiets 11%
auto/motor 87%
openbaar vervoer 1%
overig 1%
totaal 100%
12a. Wat mist u in dit centrum buiten eigen kern
niets 83%
specifiek aanbod 9%
overig 8%
totaal 100%
13a. Het centrum is met de auto slecht bereikbaar
oneens 76%
neutraal 6%
eens 18%
totaal 100%
13b. Ik kan mijn auto altijd dicht bij de winkels in het centrum
parkeren.
oneens 23%
neutraal 10%
eens 67%
totaal 100%
13c. Ik ga altijd naar het centrum als het koopzondag is
oneens 77%
neutraal 6%
eens 17%
totaal 100%
NSI ruimtelijk economisch advies 50

4. Winkelaanbod en overige voorzieningen
Overzicht aantal m² wvo winkelaanbod per branchegroep gemeente Halderberge en verwacht niveau*
Woonplaats
Dagelijks
Nietdagelijks**
Mode & Luxe Vrije Tijd
In/Om
Huis**
Bosschenhoofd 320 160 - - 100 60
Hoeven 2.446 4.473 563 285 3.575 50
Oud Gastel 1.919 7.422 1.084 230 6.108 -
Oudenbosch 5.377 23.898 4.425 731 18.117 625
Stampersgat 155 715 - - 715 -
totaal gemeente Halderberge 10.217 36.668 6.072 1.246 28.615 735
Overig
Overzicht aantal verkooppunten naar type voorziening gemeente Halderberge en gemiddeld verwacht niveau*
Woonplaats Detailhandel Horeca Cultuur Diensten
Bosschenhoofd 6 7 1 9
Hoeven 34 13 1 16
Oud Gastel 33 11 3 15
Oudenbosch 96 24 4 29
Stampersgat 5 4 - 3
totaal gemeente Halderberge 174 59 9 72
Bron: Locatus, 2008, bewerking NSI
* verwacht niveau per kern respectievelijk gemeente: gemiddeld niveau voor kernen respectievelijk gemeenten met een vergelijkbaar
inwonertal
* verklaring kleuren:
bovengemiddeld (>=105%)
ondergemiddeld (

5. Ambulante handel
Standplaatsen per kern:
• Bosschenhoofd: drie standplaatsen op zaterdag in de verschillende foodbranches. In de
dorpsmond wordt dit ook wel een markt genoemd. In het seizoen worden in Bosschenhoofd
nog een aantal seizoensplaatsen bezet door aanbieders van ijs en frites.
• Stampersgat: door de week en in het weekend een foodaanbieder (agf, frites).
• Hoeven centrum: drie keer in de week een extra foodaanbieder (agf, vis).
• Oud Gastel centrum: elke dag behalve marktdag (donderdag) een standplaatshouder (agf, vis,
bloemen/planten, OZ)
• Oudenbosch Professor Mulderslaan: drie keer per week twee standplaatshouders (brood, vis,
agf, bloemen/planten, OZ).
Branchering weekmarkten (%)*
Branche Oudenbosch Hoeven Oud Gastel
food 40% 80% 30%
agf 13% 20% 10%
overig food 20% 40% 10%
vis 7% 20% 10%
non food 60% 20% 70%
bloemen/planten 7% 20% 10%
overig non food 13% 10%
textiel 40% 50%
Totaal 100% 100% 100%
Bron: gemeente Halderberge, 2007
* op basis van aantal meters
NSI ruimtelijk economisch advies 52

6. Betrokken partijen
Begeleidingscommissie
• De heer Rokx Ondernemersvereniging Bosschenhoofd
• De heer De Wildt Ondernemersvereniging Hoeven
• De heer Heshof Ondernemersvereniging Oud Gastel
• Mevrouw De Rooij Ondernemersvereniging Oudenbosch
• De heer Melsen Ondernemersvereniging Stampersgat
• De heer Paffen Kamer van Koophandel
• De heer Breuers Hoofdbedrijfschap Detailhandel
• De heer Daas Raadslid
• De heer Huijpen Wethouder
• De heer Schoonen Gemeente Halderberge
• Mevrouw Besters Gemeente Halderberge
Interviews
• De heer Koevoets en de heer Rokx Kern Bosschenhoofd
• De heer De Wildt Kern Hoeven
• De heer Heshof en de heer Bus Kern Oud Gastel
• De heer Groeneveld en mevrouw De Rooij Kern Oudenbosch
• De heer Melsen en de heer v.d. Vorst Kern Stampersgat
• Werkgroep Marktzaken
Klankbordgroep bewoners
• De heer Bertens
• De heer Boxel
• De heer Hack
• De heer Karremans
• De heer Kavelaars
• De heer Renner
NSI ruimtelijk economisch advies 53