25.12.2014 Views

Uitwerking Stappenplan Arbitrage - VV GOES

Uitwerking Stappenplan Arbitrage - VV GOES

Uitwerking Stappenplan Arbitrage - VV GOES

SHOW MORE
SHOW LESS

Create successful ePaper yourself

Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.

Koninklijke Nederlandse Voetbalbond<br />

<strong>Uitwerking</strong><br />

<strong>Stappenplan</strong> <strong>Arbitrage</strong><br />

// VOETBAL IS ONS LEVEN // VOETBAL IS ONS LEVEN // VOETBAL IS ONS LEVEN // VOETBAL IS ONS LEVEN //<br />

Januari 2006


<strong>Uitwerking</strong> <strong>Stappenplan</strong> <strong>Arbitrage</strong><br />

Inleiding 2<br />

1. Structuur 3<br />

1a. Organogram 4<br />

1b. Profielschetsen 6<br />

2. Werving verenigingsscheidsrechters 11<br />

2a. Profielschets verenigingsscheidsrechter 11<br />

2b. Faciliteiten 12<br />

2c. Doelgroepen 13<br />

2d. Informatie ten behoeve van kandidaat-verenigingsscheidsrechters 14<br />

2e. Benaderen kandidaat-verenigingsscheidsrechters 14<br />

2f. Factoren die van invloed zijn op het resultaat van de werving 16<br />

3. Nieuwe verenigingsscheidsrechters op weg naar de eerste wedstrijd 18<br />

3a. Introductie in de vereniging 18<br />

3b. Basisinformatie voor nieuwe verenigingsscheidsrechters 18<br />

3c. Voorbereiding op de eerste wedstrijd 18<br />

4. Organisatie 20<br />

4a. Aanstellen verenigingsscheidsrechters 20<br />

4b. Aanstellen praktijkbegeleiders scheidsrechters 20<br />

4c. Communicatie aanstelling 21<br />

4d. Afmelden verenigingsscheidsrechters 22<br />

4e. Heraanstellen verenigingsscheidsrechters 22<br />

4f. Organisatie rond wedstrijden 23<br />

5. Deskundigheidsbevordering / opleiding 24<br />

5a. Intern 24<br />

5b. Extern 28<br />

6. Carrièremogelijkheden 30<br />

6a. Van F-pupillen tot… 31<br />

6b. Van verenigingsscheidsrechter tot KNVB-scheidsrechter 34<br />

7. Rol van de KNVB 36<br />

8. Rol van de COVS 37<br />

9. Bijlagen 38<br />

Bijlage 1 Junioren en vrijwilligerswerk 39<br />

Bijlage 2 Organisatie 45<br />

Bijlage 3 Richtlijnen 4 tegen 4 en 7 tegen 7 48<br />

Bijlage 4 Begeleidingsrapport F- en E-pupillen 52<br />

Begeleidingsrapport D-pupillen en C-junioren 54<br />

Begeleidingsrapport B-junioren en A-junioren 56<br />

Bijlage 5 Praktijkerslag verenigingsscheidsrechter 58<br />

Bijlage 6 Opleidingen 59<br />

Bijlage 7 Adressen KNVB 63<br />

Bijlage 8 Adressen COVS 63<br />

<strong>Uitwerking</strong> <strong>Stappenplan</strong> <strong>Arbitrage</strong><br />

// 1


Inleiding<br />

In de uitwerking van het stappenplan arbitrage is in chronologische volgorde aangegeven welke stappen een<br />

vereniging kan zetten te komen tot beleid inzake verenigingsscheidsrechters. Het is ook mogelijk het reeds<br />

bestaande verenigingsbeleid te spiegelen aan hetgeen is aangegeven en het vervolgens, daar waar nodig, bij<br />

te stellen.<br />

Bij iedere stap wordt in het kort vermeld waarom deze stap moet worden gezet en wat de kern van de stap is.<br />

Vervolgens volgt de uitwerking.<br />

Ook vindt u formulieren die, al dan niet aangepast aan uw situatie, te gebruiken zijn om de stappen in de<br />

praktijk uit te voeren.<br />

Naast dit document bestaat er ook een brondocument, welke in bedrukte vorm binnen uw organisatie aanwezig<br />

dient te zijn. Dit document heeft de naam:<br />

Aandacht voor verenigingsscheidsrechters<br />

2\\ <strong>Uitwerking</strong> <strong>Stappenplan</strong> <strong>Arbitrage</strong>


Stap 1<br />

Structuur<br />

Binnen een vereniging zijn allerlei individuele, maar ook groepjes mensen druk bezig de zaak draaiende te<br />

houden. Per week dienen tal van (kleinere en grotere) zaken te worden geregeld. Eén van de zaken die elke<br />

week weer geregeld moet worden, is het aanstellen van verenigingsscheidsrechters bij wedstrijden waarvoor de<br />

KNVB geen scheidsrechters aanstelt. Zo gesteld lijkt dit een relatief eenvoudige opgave.<br />

Nader beschouwt zit er echter nogal het een en ander aan vast als je dit goed wilt doen. Voordat er<br />

verenigingsscheidsrechters kunnen worden aangesteld, moeten er bijvoorbeeld eerst<br />

verenigingsscheidsrechters worden geworven en vervolgens opgeleid. Nagedacht moet worden over de wijze<br />

waarop de verenigingsscheidsrechters worden voorbereid op hun eerste wedstrijd, wie hun aanspreekpunt<br />

(begeleiding) is, waar en op welke wijze men zich kan afmelden, etc.<br />

Met wat hiervoor is genoemd, is hopelijk duidelijk geworden dat het aanstellen van verenigingsscheidsrechters<br />

nogal het een en ander vraagt van verenigingen die dit onderwerp serieus nemen.<br />

De vraag welke iedere vereniging die echt met verenigingsscheidsrechters aan de slag wil zich moet stellen is,<br />

of men dit onderdeel van de verenigingsorganisatie gaat bouwen op een fundering van drijfzand of van beton.<br />

Wij raden een fundering van beton aan.<br />

Een betonnen fundering (de basis) kenmerkt zich namelijk door: een duidelijke plaats in de totale<br />

verenigingsorganisatie, een goed doordachte organisatie, een breed draagvlak, duidelijkheid voor alle<br />

betrokkenen, schriftelijk vastgelegde taken en verantwoordelijkheden, afspraken en procedures én, niet in het<br />

minst door, duurzaamheid.<br />

Elementen van die betonnen fundering zijn: een goed organogram (schematisch overzicht organisatie),<br />

profielschetsen van alle in het organogram genoemde functies en duidelijk omschreven taken en<br />

verantwoordelijkheden van alle betrokkenen. Daarnaast dient er een heldere visie te zijn op arbitrage binnen de<br />

vereniging. Om tot deze visie te komen kunnen een aantal vragen vooraf worden gesteld zoals:<br />

- Wat is de huidige situatie rondom arbitrage binnen onze vereniging<br />

- Wat is de plaats van arbitrage binnen onze vereniging<br />

- Welke faciliteiten/financiële middelen stellen wij beschikbaar voor arbitrage<br />

- Waar willen wij ons in de toekomst op gaan richten met arbitrage en wat zijn daarbij de doelstellingen<br />

- Wat willen we onze verenigingsscheidsrechters bieden<br />

Met deze (hulp)vragen kan de visie op papier worden gezet. Het voordeel van een visie is, dat het voor een<br />

ieder duidelijk is wat het startpunt is en waar men als vereniging naar toe wil werken. Met andere woorden: de<br />

herkenning en erkenning voor arbitrage binnen de vereniging.<br />

<strong>Uitwerking</strong> <strong>Stappenplan</strong> <strong>Arbitrage</strong><br />

// 3


1a. Organogram<br />

Een organogram is een schematische weergave van de organisatie van een vereniging. Het maakt in één<br />

oogopslag een aantal zaken duidelijk. Daarbij kan onder meer worden gedacht aan: de omvang van de<br />

organisatie, de positie van alle betrokkenen binnen de organisatie, de verantwoordelijkheden ten opzichte van<br />

elkaar en de communicatielijnen.<br />

Verenigingen die serieus werk willen maken van verenigingsscheidsrechters doen er goed aan te beginnen met<br />

het samenstellen van een organogram van dit deel van de verenigingsorganisatie (‘organogram<br />

verenigingsscheidsrechters’). Uiteraard moet dit wel worden ingepast in het organogram van de totale<br />

vereniging.<br />

Om tot een goed ‘organogram verenigingsscheidsrechters’ te komen zijn de volgende stappen noodzakelijk:<br />

1. Bepalen welke functies nodig zijn om tot een goed functionerende organisatie te komen. Naar ons idee gaat<br />

het daarbij om de volgende functies:<br />

a. Verenigingsscheidsrechters<br />

b. Praktijkbegeleiders scheidsrechters<br />

c. Scheidsrechterscoördinator<br />

2. Bepalen welke positie de verschillende functies ten opzichte van elkaar innemen binnen het ‘organogram<br />

verenigingsscheidsrechters’. Doel daarvan is duidelijkheid te verschaffen ten aanzien van de volgende<br />

vragen: wie is aanspreekpunt voor wie, wie is verantwoordelijk voor wie en:<br />

hoe moet er gecommuniceerd gaan worden<br />

Bijvoorbeeld:<br />

Scheidsrechterscoördinator<br />

Praktijkbegeleider(s)<br />

scheidsrechters<br />

Verenigingsscheidsrechters<br />

4\\ <strong>Uitwerking</strong> <strong>Stappenplan</strong> <strong>Arbitrage</strong>


3. Bepalen op welke plaats het ‘organogram verenigingsscheidsrechters’ in de totale verenigingsorganisatie<br />

moet worden ingepast. Daarmee wordt ook meteen duidelijk onder wiens verantwoordelijkheid de totale<br />

organisatie rond de verenigingsscheidsrechter valt.<br />

Bijvoorbeeld:<br />

Hoofdbestuur<br />

Wedstrijdsecretaris senioren<br />

Koppeling aan<br />

verenigingsorganogram<br />

Scheidsrechterscoördinator<br />

Praktijkbegeleider(s)<br />

scheidsrechters<br />

Verenigingsscheidsrechters<br />

Organogram<br />

verenigingsscheidsrechters<br />

Opmerking:<br />

Het verenigingsorganogram ziet er per vereniging waarschijnlijk net iets anders uit. Iedere vereniging kan het<br />

‘organogram verenigingsscheidsrechters’ dus naar eigen inzicht koppelen aan het verenigingsorganogram.<br />

<strong>Uitwerking</strong> <strong>Stappenplan</strong> <strong>Arbitrage</strong><br />

// 5


1b. Profielschetsen<br />

Op het moment dat duidelijk is hoe de organisatie er uit komt te zien en welke functies noodzakelijk zijn om de<br />

organisatie te laten draaien, kan worden begonnen met het samenstellen van de profielschetsen van de<br />

benodigde functies. Middels het samenstellen van profielschetsen kan duidelijk worden gemaakt welke<br />

kenmerken/kwaliteiten men van belang acht voor de verschillende functies. In de profielschetsen worden de<br />

taken en verantwoordelijkheden van alle betrokkenen omschreven. Vervolgens kunnen deze profielschetsen een<br />

hulpmiddel zijn bij het werven van de meest geschikte personen voor deze functies.<br />

Wellicht is het in dit stadium verstandig eerst de functies van scheidsrechterscoördinator en<br />

praktijkbegeleider(s) scheidsrechters arbitrage in te vullen, alvorens de profielschets voor de<br />

verenigingsscheidsrechters samen te stellen. Hierdoor ontstaat de mogelijkheid om de direct bij de<br />

verenigingsscheidsrechters betrokkenen mee te laten praten over de profielschets van de<br />

verenigingsscheidsrechter. Voordelen daarvan zijn: betrokkenheid, draagvlak en inbreng van de aanwezige<br />

deskundigheid.<br />

Als voorbeeld zijn hierna profielschetsen van genoemde functies weergegeven.<br />

1. Scheidsrechterscoördinator<br />

Functieomschrijving<br />

Het werkveld van de scheidsrechterscoördinator is de arbitrage van een voetbalvereniging. De<br />

scheidsrechterscoördinator werkt (afhankelijk van de gekozen organisatie) in overleg met de jeugdcommissie,<br />

de seniorencommissie en het hoofdbestuur. Vanuit deze functie is het mogelijk dat de<br />

scheidsrechterscoördinator de portefeuille scheidsrechterszaken in het bestuur onder zijn hoede heeft. De<br />

scheidsrechterscoördinator stuurt de verenigingsscheidsrechters en Praktijkbegeleiders scheidsrechters aan<br />

(regelt onder andere de aanstellingen).<br />

Rol en verantwoordelijkheden<br />

De scheidsrechterscoördinator is verantwoordelijk voor de uitvoering van het arbitragebeleid van de vereniging.<br />

Hij vervult een belangrijke rol als kwaliteitbewaker van de arbitrage-activiteiten van de vereniging. De<br />

scheidsrechterscoördinator onderhoudt een relatie met de KNVB op het gebied van arbitrage.<br />

De scheidsrechterscoördinator staat voor de uitdaging de kwaliteit van de arbitrage van de vereniging (verder)<br />

te ontwikkelen en te bewaken.<br />

Typerende houding<br />

De scheidsrechterscoördinator is gericht op de verdere ontwikkeling van arbitrage in de vereniging en heeft oog<br />

voor de belangen van arbitragekader en die van de vereniging.<br />

Taken<br />

- Uitdragen van arbitragebeleid/visie;<br />

- Informeren van arbitragekader;<br />

- Begeleiden van arbitragekader;<br />

- Stimuleren tot het volgen van (bij)scholingen.<br />

Concreet betekent dit dat de scheidsrechterscoördinator:<br />

- verenigingsscheidsrechters en Praktijkbegeleiders scheidsrechters informeert over hun taken<br />

- arbitrage-activiteiten evalueert met betrokkenen (scheidsrechters, Praktijkbegeleiders en de verschillende<br />

commissies)<br />

- vrijwillig kader (verenigingsscheidsrechters, Praktijkbegeleiders scheidsrechters etc.) stimuleert tot het volgen<br />

van (bij)scholingen<br />

- (bij)scholingen organiseert voor vrijwillig kader (verenigingsscheidsrechters, Praktijkbegeleiders<br />

6\\ <strong>Uitwerking</strong> <strong>Stappenplan</strong> <strong>Arbitrage</strong>


scheidsrechters, etc.)<br />

- verenigingsscheidsrechters en praktijkbegeleiders scheidsrechters zoekt<br />

- overlegt met de commissies en rapporteert aan het hoofdbestuur<br />

- de belangen van het arbitragekader in de vereniging behartigt<br />

- het arbitragebeleid uitdraagt<br />

- de kwaliteit van de arbitrage bewaakt<br />

- contact onderhoudt met de KNVB<br />

- een voorbeeldfunctie vervult.<br />

Met name personen met de volgende kenmerken komen in aanmerking voor de functie van<br />

scheidsrechterscoördinator:<br />

- onderschrijft de doelstelling van de vereniging<br />

- heeft organisatorische kwaliteiten<br />

- is bereid de verantwoordelijkheid te dragen voor de kwaliteit en de organisatie van de arbitrage van de<br />

vereniging<br />

- kan goed omgaan met de doelgroepen<br />

- beschikt over goede communicatieve vaardigheden<br />

- is bereid regelmatig overleg te plegen met betrokkenen.<br />

Mensen die in aanmerking komen voor de functie van scheidsrechterscoördinator kunnen uit diverse geledingen<br />

van de vereniging komen. Voorbeelden daarvan zijn:<br />

- (Oud-)KNVB- scheidsrechters<br />

- (Oud-)Verenigingsscheidsrechters<br />

- Ouders<br />

- Leden zonder kaderfunctie<br />

- Leden met kaderfunctie.<br />

Om te voorkomen dat mensen teveel taken op hun bordje krijgen, verdient het de voorkeur nieuwe mensen voor<br />

deze functie te interesseren.<br />

2. Praktijkbegeleider scheidsrechters<br />

Functieomschrijving<br />

De praktijkbegeleider begeleidt verenigingsscheidsrechters die niet zijn opgeleid, scheidsrechters die in<br />

opleiding zijn en gekwalificeerde scheidsrechters. De begeleiding kan structureel plaatsvinden en op verzoek.<br />

Ook kan een scheidsrechter worden begeleid als daar, om wat voor een reden dan ook, aanleiding voor is. De<br />

praktijkbegeleider kan voor de eigen vereniging en voor het district werken.<br />

Rol en verantwoordelijkheden<br />

De praktijkbegeleider is bevoegd tot het begeleiden van: de club assistent-scheidsrechter,<br />

pupillenscheidsrechter, juniorscheidsrechter en verenigingsscheidsrechters (BOS).<br />

De begeleiding bestaat uit het voeren van begeleidingsgesprekken, waarin feedback (terugkoppeling) een<br />

belangrijke rol speelt, en het geven van adviezen. De praktijkbegeleider vervult een voorbeeldfunctie.<br />

De praktijkbegeleider staat voor de uitdaging scheidsrechters (in opleiding) te stimuleren, te motiveren en de<br />

feedback te geven die bijdraagt tot een (verdere) verbetering van het prestatieniveau.<br />

Typerende houding<br />

De praktijkbegeleider tracht door te luisteren, het stellen van (open) vragen en doorvragen de scheidsrechter<br />

terug te laten kijken op het eigen handelen.<br />

<strong>Uitwerking</strong> <strong>Stappenplan</strong> <strong>Arbitrage</strong><br />

// 7


Taken<br />

- informeren, adviseren en ondersteunen van de scheidsrechter;<br />

- observeren en analyseren van de scheidsrechter;<br />

- coachen en begeleiden voor, tijdens en na de wedstrijd;<br />

- communiceren op passende wijze;<br />

- voeren van kennismakingsgesprek;<br />

- voeren van begeleidingsgesprekken;<br />

- vragen, ontvangen en geven van feedback;<br />

- stimuleren van zelfstandigheid;<br />

- opstellen van begeleidingsrapport.<br />

Concreet betekent dit dat de praktijkbegeleider scheidsrechters:<br />

- al dan niet opgeleide verenigingsscheidsrechters begeleidt.;<br />

- kennismakingsgesprekken voert;<br />

- begeleidingsgesprekken op basis van observaties voert;<br />

- feedback vraagt, ontvangt en geeft;<br />

- scheidsrechters informeert, adviseert en ondersteunt;<br />

- scheidsrechters van verschillende leeftijden begeleidt en coacht;<br />

- open staat voor vragen;<br />

- een voorbeeldfunctie vervult voor scheidsrechters en (andere) praktijkbegeleiders;<br />

- een begeleidingsrapport opstelt;<br />

- contact onderhoudt met de scheidsrechterscoördinator;<br />

- terugkijkt op eigen handelen.<br />

Vooral personen met de volgende kenmerken komen in aanmerking voor de functie van praktijkbegeleider:<br />

- gekwalificeerd (BOS-, SO II- of verenigings)scheidsrechter is, en;<br />

- minimaal 25 jaar bij aanvang van de opleiding is, en;<br />

- goede schriftelijke uitdrukkingsvaardigheid heeft, en;<br />

- gemotiveerd en beschikbaar is, en;<br />

- bereid is de cursus ‘Praktijkbegeleider scheidsrechters veldvoetbal’ te volgen.<br />

Daarnaast kunnen ook de volgende punten worden meegenomen in de zoektocht naar praktijkbegeleiders:<br />

- onderschrijft de doelstelling van de vereniging;<br />

- heeft fair play hoog in het vaandel staan;<br />

- kan goed omgaan met de doelgroepen;<br />

- is bereid regelmatig overleg te plegen met de scheidsrechterscoördinator en, indien nodig, de<br />

scheidsrechterscoördinator te assisteren en/of te vervangen.<br />

Zoals uit de profielschets blijkt, verdient het de voorkeur kandidaat-praktijkbegeleiders scheidsrechters te<br />

werven onder de volgende groepen mensen:<br />

- (Oud-)KNVB-scheidsrechters<br />

- (Oud-)Verenigingsscheidsrechters<br />

- Mensen die vanuit een andere discipline hiervoor vaardigheden hebben.<br />

Afhankelijk van de grootte van de vereniging én het aantal verenigingsscheidsrechters kunnen meerdere<br />

Praktijkbegeleiders scheidsrechters nodig zijn. In dat geval is het handig iedere Praktijkbegeleider scheidsrechters<br />

een aantal vaste verenigingsscheidsrechters te laten begeleiden. Hierdoor wordt voorkomen dat een<br />

verenigingsscheidsrechter steeds door een andere Praktijkbegeleider scheidsrechters wordt begeleid.<br />

8\\ <strong>Uitwerking</strong> <strong>Stappenplan</strong> <strong>Arbitrage</strong>


3. Verenigingsscheidsrechter<br />

Functieomschrijving<br />

De verenigingsscheidsrechter treedt op als scheidsrechter bij de jeugd (pupillenscheidsrechter,<br />

juniorscheidsrechter) en/of scheidsrechter bij de senioren.<br />

Rol en verantwoordelijkheden<br />

De verenigingsscheidsrechter is verantwoordelijk voor het handhaven van de regels.<br />

De verenigingsscheidsrechter heeft een beslissende rol als het om uitleg gaat en werkt samen met de assistentscheidsrechters.<br />

De verenigingsscheidsrechter staat voor de taak om wedstrijden op een zodanige manier te leiden dat de<br />

spelers het spel met plezier spelen, beleven en leren (het laatste geldt met name voor de jeugd).<br />

De verenigingsscheidsrechter heeft vier taken:<br />

- volgen van het spel en toepassen van de spelregels;<br />

- optreden bij beslismomenten;<br />

- communiceren met spelers;<br />

- afhandelen formaliteiten (administratie).<br />

Om deze taken goed te kunnen uitvoeren moet de verenigingsscheidsrechter in staat zijn om op juiste wijze:<br />

- waar te nemen, te interpreteren, spelregels toe te passen en te beslissen;<br />

- een bijdrage aan de sportieve sfeer te leveren;<br />

- formaliteiten van wedstrijden af te handelen.<br />

Wat betekent het voorafgaande nu voor de verenigingsscheidsrechter De volgende vijf onderdelen zijn<br />

uitgewerkt in handelingen van de verenigingsscheidsrechter.<br />

I Leiding<br />

- zich voorbereidt op wedstrijd<br />

- beslissingen non-verbaal verduidelijkt (middels gebaren en gezichtsuitdrukkingen)<br />

- samenwerkt met assistent-scheidsrechters<br />

- zich correct kleedt.<br />

II Spelregels<br />

- spel waarneemt, waarneming interpreteert en beslist<br />

- de diagonaal functioneel toepast<br />

- het spel niet hindert<br />

- anticipeert op de richting waarin het spel zich beweegt<br />

- de regels en reglementen correct toepast.<br />

III Formaliteiten<br />

- het speelveld met toebehoren controleert<br />

- de administratie tijdens wedstrijd bijhoudt<br />

- het wedstrijdformulier invult, controleert en aftekent<br />

- indien nodig, het strafrapportformulier invult.<br />

<strong>Uitwerking</strong> <strong>Stappenplan</strong> <strong>Arbitrage</strong><br />

// 9


IV Sportieve sfeer<br />

- waarden en normen respecteert<br />

- optreedt bij incorrect gedrag<br />

- voorbeeldgedrag vertoont<br />

- op correcte wijze met betrokkenen communiceert.<br />

V Ontwikkeling<br />

- eigen handelen evalueert<br />

- zich op hoogte houdt van spelregelwijzigingen<br />

- open staat voor begeleiding.<br />

Afhankelijk van leeftijd, ervaring, opleiding, etc. komen deze punten in mindere of meerdere mate voor. Het is<br />

duidelijk dat een scheidsrechtersopleiding hieraan een grote bijdrage kan leveren. Tijdens de opleiding wordt er<br />

gericht gewerkt aan de ontwikkeling van genoemde onderdelen.<br />

De volgende punten kunnen worden meegenomen in de zoektocht naar verenigingsscheidsrechters:<br />

- is bereid zich de spelregels eigen te maken;<br />

- is bereid de cursus ‘pupillenscheidsrechter’/ ‘juniorscheidsrechter’/BOS (basisopleiding scheidsrechter)’ te<br />

volgen;<br />

- is beschikbaar om regelmatig een wedstrijd te fluiten;<br />

- heeft een positieve instelling en voelt zich betrokken bij het wel en wee van de vereniging;<br />

- heeft fair play hoog in het vaandel staan;<br />

- staat open voor begeleiding door een Praktijkbegeleider scheidsrechters.<br />

Voor alle duidelijkheid: iedere vereniging bepaalt zelf welke van de hier genoemde vaardigheden/kwaliteiten<br />

men wel of niet opneemt in de desbetreffende profielschets.<br />

10 \\ <strong>Uitwerking</strong> <strong>Stappenplan</strong> <strong>Arbitrage</strong>


Stap 2<br />

Werving verenigingsscheidsrechters<br />

Als de betonnen fundering (de basis) voldoende is uitgehard kan er verder worden gebouwd. Om uiteindelijk<br />

een zo goed mogelijk bouwwerk neer te kunnen zetten is het nadenken over de wijze, waarop de werving van<br />

verenigingsscheidsrechters binnen de vereniging ter hand genomen gaat worden, wellicht de meest belangrijke<br />

stap. Het is belangrijk alle elementen die van invloed zijn op de werving te benoemen en daarin zodanige<br />

keuzes te maken dat de kans op succes zo groot mogelijk wordt.<br />

2a.Profielschets verenigingsscheidsrechter<br />

Een belangrijk gegeven met betrekking tot werving is de profielschets (datgene wat een verenigingsscheidsrechter<br />

op voorhand aan kenmerken/kwaliteiten zou moeten hebben) die door de vereniging wordt<br />

samengesteld. De profielschets is in hoge mate bepalend voor de werving. Afhankelijk van de eisen die via de<br />

profielschets aan de verenigingsscheidsrechters worden gesteld, wordt de groep kandidaatverenigingsscheidsrechters<br />

groter of kleiner. Daarmee zit men ook direct in de discussie ten aanzien van de<br />

kwaliteit die men zoekt. Profielschetsen kunnen daarbij een leidraad zijn.<br />

Voor de volledigheid is hier nog een keer een profielschets van een (beginnende) verenigingsscheidsrechter<br />

opgenomen:<br />

- is bereid de spelregels te leren en op de hoogte te blijven van nieuwe ontwikkelingen<br />

- is bereid de cursus ‘Pupillenscheidsrechter’/ ‘Juniorscheidsrechter’/ BOS (Basisopleiding Scheidsrechter) te<br />

volgen<br />

- is beschikbaar om regelmatig een wedstrijd te fluiten<br />

- is bereid mee te draaien in het aanstellingsbeleid van de club.<br />

- heeft een positieve instelling en voelt zich betrokken bij het wel en wee van de vereniging<br />

- heeft fair play (waarden en normen) hoog in het vaandel staan.<br />

- staat open voor begeleiding door een Praktijkbegeleider scheidsrechters.<br />

Iedereen die wordt benaderd voor de functie van verenigingsscheidsrechter wil op de eerste plaats weten wat<br />

er van hem/haar wordt verwacht. De vastgestelde taken en verantwoordelijkheden bieden daartoe duidelijkheid.<br />

De verenigingsscheidsrechter heeft vier taken:<br />

- volgen van het spel en toepassen van de spelregels;<br />

- optreden bij beslismomenten;<br />

- communiceren met spelers;<br />

- afhandelen formaliteiten (administratie).<br />

Om deze taken goed te kunnen uitvoeren moet de verenigingsscheidsrechter in staat zijn om op adequate<br />

wijze:<br />

- waar te nemen, te interpreteren, spelregels toe te passen en te beslissen;<br />

- een bijdrage aan de sportieve sfeer te leveren;<br />

- formaliteiten van wedstrijden af te handelen;<br />

- hulp/begeleiding te vragen.<br />

Wat betekent het voorafgaande nu voor de verenigingsscheidsrechter De volgende vijf onderdelen zijn<br />

uitgewerkt in handelingen van de verenigingsscheidsrechter.<br />

<strong>Uitwerking</strong> <strong>Stappenplan</strong> <strong>Arbitrage</strong><br />

// 11


I Leiding<br />

- zich voorbereidt op wedstrijd<br />

- beslissingen non-verbaal verduidelijkt (middels gebaren en gezichtsuitdrukkingen)<br />

- samenwerkt met assistent-scheidsrechters<br />

- zich correct kleedt.<br />

II Spelregels<br />

- spel waarneemt, waarneming interpreteert en beslist<br />

- de diagonaal functioneel toepast<br />

- het spel niet hindert<br />

- anticipeert op de richting waarin het spel zich beweegt<br />

- de regels en reglementen correct toepast.<br />

III Formaliteiten<br />

- het speelveld met toebehoren controleert<br />

- de administratie tijdens wedstrijd bijhoudt<br />

- het wedstrijdformulier invult, controleert en aftekent<br />

- indien nodig, het strafrapportformulier invult.<br />

IV Sportieve sfeer<br />

- waarden en normen respecteren<br />

- optreedt bij incorrect gedrag<br />

- voorbeeldgedrag vertoont<br />

- op correcte wijze met betrokkenen communiceert.<br />

V Ontwikkeling<br />

- eigen handelen evalueert<br />

- zich op hoogte houdt van spelregelwijzigingen<br />

- open staat voor begeleiding.<br />

Nogmaals, om zijn functie met succes te kunnen vervullen is het voor hem en de club van belang om te weten<br />

wat er concreet wordt verwacht van de verenigingsscheidsrechter. Afhankelijk van de leeftijd, ervaring,<br />

opleiding, etc. komen genoemde punten in mindere of meerdere mate voor.<br />

2b. Faciliteiten<br />

Naast nadenken over de taken en verantwoordelijkheden die gelden voor een verenigingsscheidsrechter<br />

moeten eventuele faciliteiten niet worden vergeten.<br />

Verenigingen wordt aanbevolen alle leden te stimuleren (zowel spelende leden als kaderleden) de<br />

mogelijkheden aan te reiken die ertoe bijdragen dat men zich zo goed mogelijk kan ontwikkelen. Als het gaat<br />

om jeugdige spelende leden en jeugdige kaderleden is die stimulering nog groter.<br />

Een deel van de eventuele faciliteiten die verenigingsscheidsrechters krijgen aangeboden, kan bijdragen aan de<br />

mogelijkheid tot optimale ontwikkeling. Het andere deel van de faciliteiten zou bedoeld kunnen zijn als een vorm<br />

van waardering, beloning, tegemoetkoming of iets dergelijks.<br />

Binnen een vereniging moet er over worden nagedacht of, en zo ja welke, faciliteiten verenigingsscheidsrechters<br />

krijgen aangeboden. Op het moment dat er ten aanzien van die faciliteiten duidelijkheid is, is het goed richting<br />

kandidaat-verenigingsscheidsrechters aan te geven, welke faciliteiten men aangeboden krijgt op het moment<br />

dat men daadwerkelijk verenigingsscheidsrechter wordt.<br />

12 \\ <strong>Uitwerking</strong> <strong>Stappenplan</strong> <strong>Arbitrage</strong>


Voorbeelden van mogelijke faciliteiten zijn:<br />

- beschikbaar stellen van notitieblokjes voor standen e.d. (verkrijgbaar bij KNVB);<br />

- beschikbaar stellen van een fluit;<br />

- beschikbaar stellen van een gele en rode kaart;<br />

- beschikbaar stellen (eventueel in bruikleen geven) van een scheidsrechtertenue (shirt, broekje, kousen);<br />

- beschikbaar stellen van een trainingspak;<br />

- korting op contributie;<br />

- korting op aanschaf sportkleding (in samenwerking met sportzaak);<br />

- vrijstelling van andere (verplichte) vrijwilligerstaken;<br />

- beschikbaar stellen van een aantal consumptiebonnen per te leiden wedstrijd;<br />

- aanbieden van gratis (bij)scholing;<br />

- bezoek BVO-wedstrijd;<br />

- waardering in de zin van:<br />

- met alle junioren die een vrijwilligerstaak vervullen regelmatig een wedstrijd van een BVO bezoeken<br />

- met junioren bijeenkomsten bezoeken (KNVB, <strong>VV</strong>ON en COVS)<br />

- vrijwilligersavonden dusdanig inrichten dat het leuk is voor junioren.<br />

2c. Doelgroepen<br />

Het is van belang te bepalen wat de doelgroepen zijn als het gaat om het werven van verenigingsscheidsrechters.<br />

Uiteraard kan dit per vereniging verschillen. Een en ander kan namelijk samenhangen met de cultuur van de<br />

vereniging, de mate waarin junioren al actief zijn binnen de vereniging, de opgedane ervaringen met junioren in<br />

vrijwilligerstaken, de visie die men heeft ten aanzien van de leeftijd waarop junioren als verenigingsscheidsrechter<br />

zouden kunnen beginnen, etc. Uit het voorgaande moet niet de conclusie worden getrokken dat men zich alleen op<br />

jeugdigen moet richten als het gaat om werving. Ook onder de volwassenen of senioren zijn vele potentiële<br />

verenigingsscheidsrechters te vinden. Iedere vereniging moet bepalen welke groepen men ziet als doelgroep voor<br />

het werven van kandidaat verenigingsscheidsrechters.<br />

Mogelijke doelgroepen:<br />

- Intern:<br />

- C-junioren (jongens en meisjes)<br />

- B-junioren (jongens en meisjes)<br />

- A-junioren (jongens en meisjes)<br />

- Senioren (mannen en vrouwen,<br />

spelend en niet-spelend)<br />

- Ouders<br />

- Extern:<br />

- Junioren die gaan stoppen/gestopt zijn met voetballen<br />

- Broers<br />

- Zussen<br />

- Vrienden<br />

- Vriendinnen<br />

- Jongens/meisjes die een bepaalde studie volgen<br />

(bijvoorbeeld Sport en Bewegen)<br />

- Oud-leden<br />

<strong>Uitwerking</strong> <strong>Stappenplan</strong> <strong>Arbitrage</strong><br />

// 13


2d. Informatie ten behoeve van kandidaat-verenigingsscheidsrechters<br />

Op het moment dat een kandidaat-verenigingsscheidsrechter wordt benaderd, is het van het grootste belang hem<br />

of haar de informatie te verschaffen die noodzakelijk is om te komen tot een weloverwogen besluit.<br />

Informatie die van belang is voor de kandidaat-scheidsrechter zal in de meeste gevallen mondeling worden<br />

verstrekt. Het is echter goed de desbetreffende informatie ook op papier uit te reiken. De kandidaatverenigingsscheidsrechter<br />

kan de verkregen informatie dan immers nog eens rustig doorlezen en eventuele<br />

onduidelijkheden door middel van het stellen van vragen helder proberen te krijgen.<br />

De volgende informatie is voor de kandidaat-verenigingsscheidsrechter van belang:<br />

- opsomming van de positieve kanten van het vervullen van vrijwilligerstaken<br />

- organisatie<br />

- taken en verantwoordelijkheden verenigingsscheidsrechter<br />

- beschikbaarheid / tijdsbesteding<br />

- introductie in de vereniging<br />

- basisinformatie voor beginnende verenigingsscheidsrechters<br />

- voorbereiding op eerste wedstrijd<br />

- begeleiding<br />

- (bij)scholingsmogelijkheden<br />

- faciliteiten.<br />

2e. Benaderen kandidaat-verenigingsscheidsrechters<br />

Als besloten is de doelgroep(en) te gaan benaderen voor de functie van verenigingsscheidsrechter, is het zaak<br />

na te denken over een manier van benaderen die leidt tot een zo hoog mogelijk rendement.<br />

Eén factor die daarbij een rol speelt is de situatie / het moment waarop bijvoorbeeld de doelgroep wordt<br />

benaderd. Hoewel er vele situaties zijn waarin mensen geïnformeerd/ benaderd kunnen worden voor een<br />

vrijwilligerstaak, zijn er een aantal mogelijkheden die de kans op succes groter maken:<br />

- Bijeenkomst voor de hele groep junioren - beroep doen op groepsgevoel.<br />

- Individuele benadering waarvan men weet/ denkt dat de junior een bepaalde taak kan/wil uitvoeren.<br />

- Bijeenkomst in plaats van of na een training - het kost de junioren geen extra avond.<br />

- Bijeenkomst waarin informatie wordt verschaft, de belangstelling wordt gepeild en vervolgens individuele<br />

gesprekken plaatsvinden met belangstellenden.<br />

- Via clubblad.<br />

- Via website.<br />

- Individuele gesprekken<br />

- in de kantine<br />

- in de bestuurskamer<br />

- thuis<br />

Daarnaast moet worden voorkomen dat een vrijwilligerstaak volledig is ‘dichtgetimmerd’. Daarmee wordt<br />

bedoeld dat er geen enkele flexibiliteit meer zit in de invulling. De kans om vrijwilligerstaken in te laten vullen is<br />

groter als de vrijwilligerstaken zodanig geformuleerd zijn, dat er ruimte zit in de invulling. Daardoor kan de taak<br />

worden aangepast aan de vrijwilliger. In de praktijk betekent dit dat de presentatie van de verschillende taken<br />

dusdanig is, dat met de uiteindelijke invulling flexibel kan worden omgegaan.<br />

De derde factor die van belang is heeft te maken met de winstkansen die er zijn voor de kandidaat-vrijwilligers<br />

op het moment dat zij een vrijwilligerstaak gaan uitvoeren. In het geval van junioren dient te worden benadrukt<br />

dat het vervullen van vrijwilligerstaken tal van verdere ontplooiingsmogelijkheden biedt. Zie hiervoor ook de<br />

bijlage ‘Junioren en vrijwilligerswerk’. Vanuit het oogpunt van de junioren zijn die winstkansen de belangrijkste<br />

redenen om al dan niet een taak op zich te nemen. De winstkansen voor de vereniging zijn uiteraard ook van<br />

belang, maar komen op de tweede plaats.<br />

14 \\ <strong>Uitwerking</strong> <strong>Stappenplan</strong> <strong>Arbitrage</strong>


Vierde factor is het verschaffen van duidelijke informatie. Zie 2.d. ‘Informatie t.b.v. kandidaatverenigingsscheidsrechters’.<br />

Als vijfde is ook ‘veiligheid’ een belangrijke factor. Vrijwilligers, en zeker als het junioren betreft, moeten van<br />

begin tot eind het gevoel hebben dat zij hun taak in een veilige omgeving kunnen uitoefenen. Ze moeten nooit<br />

het idee hebben het veld te worden opgestuurd, zonder dat er een Praktijkbegeleider aanwezig is. Constant<br />

moet er de mogelijkheid zijn op iemand terug te vallen. Bijvoorbeeld: de junior als verenigingsscheidsrechter die<br />

na de wedstrijd de Praktijkbegeleider scheidsrechters kan raadplegen. Ten aanzien van bepaalde<br />

vrijwilligerstaken dienen extra ‘veiligheidsmaatregelen’ te worden genomen. De functie van<br />

verenigingsscheidsrechter is daarvan een duidelijk voorbeeld. Trainers, begeleiders en ouders van zowel het<br />

eigen team alsook van de gasten dienen op de hoogte te worden gebracht van het feit dat junioren de rol van<br />

(beginnende) verenigingsscheidsrechter vervullen. Als er toch klachten zijn, kan men contact opnemen met de<br />

Praktijkbegeleider Scheidsrechters of de scheidsrechtercoördinator.<br />

Een factor die eigenlijk enigszins los staat van voorgaande factoren, maar wellicht de allerbelangrijkste is, is de<br />

PR ten aanzien van vrijwilligers. Verenigingen waar naar buiten toe veel positieve aandacht is voor vrijwilligers,<br />

zijn gemakkelijker in staat nieuwe vrijwilligers te werven. Er kan dan binnen de vereniging een sfeer ontstaan<br />

van ‘Er bij willen horen.’, ‘Vrijwilligerswerk bij deze vereniging is leuk!’, ‘Het is normaal om vrijwilligerswerk te<br />

doen!’, ‘Vrijwilligerswerk, daar word je beter van!’. ‘De voetbalmaatschappij, dat ben jij!’, etc. Op het moment dat<br />

vrijwilligers uitstralen en zelf uitspreken dat het als vrijwilliger leuk is binnen de vereniging, is de meest optimale<br />

vorm van PR bereikt. Naast de wijze van benaderen is het ook van belang na te denken over wie de kandidaatverenigingsscheidsrechters<br />

benadert. Hoewel dit in dit stappenplan is omschreven als taak en<br />

verantwoordelijkheid van de scheidsrechterscoördinator, hoeft dit niet direct te betekenen dat hij/zij dit ook<br />

(alleen) doet. Ook hier geldt weer dat de werkwijze die het hoogste rendement oplevert de beste is. Als andere<br />

mensen daartoe een positieve bijdrage kunnen leveren, is dat zeker aan te raden. Het kan voor bijvoorbeeld<br />

junioren namelijk nogal verschil maken als dat gebeurt door een voor de junioren ‘vreemde’ of iemand die dicht<br />

bij de junioren staat en door de junioren als ‘maatje’ wordt gezien. Zo kan er dus een groepje mensen ontstaan<br />

dat, onder aanvoering van de scheidsrechterscoördinator, zich hiermee bezig gaat houden. Van die groep<br />

kunnen dan bijvoorbeeld de trainer en begeleider van de junioren deel uitmaken.<br />

De volgende mensen zouden daarbij, naast de scheidsrechterscoördinator, een rol kunnen spelen:<br />

- Vrijwilligerscoördinator<br />

- Een ouder met kwaliteiten op dit gebied<br />

- Trainer<br />

- Begeleider<br />

- Coördinator van een bepaalde leeftijdsgroep<br />

- Jeugdcoördinator<br />

- Hoofdjeugdtrainer<br />

- Lid jeugdbestuur/-commissie<br />

- Lid hoofdbestuur<br />

- Regiocoaches KNVB<br />

Voor verenigingen is het te overwegen het benaderen van verenigingsscheidsrechters onderdeel te laten zijn of<br />

worden van vrijwilligersbeleid. Ten aanzien (van) van jeugdleden en met name junioren is het wellicht handig na<br />

te denken over het voorbereiden van junioren op het eventueel gaan vervullen van een vrijwilligerstaak binnen<br />

de vereniging. Daartoe zou het doorlopen van de volgende fases kunnen helpen:<br />

<strong>Uitwerking</strong> <strong>Stappenplan</strong> <strong>Arbitrage</strong><br />

// 15


1. Junioren betrekken bij de vereniging: binding verhogen.<br />

- mening vragen van junioren<br />

- samen met junioren het activiteitenpakket bespreken<br />

- samen met junioren komen tot een profiel van de nieuwe trainer<br />

- junioren betrekken bij de sollicitatieprocedure<br />

- junioren mee laten denken over de inrichting van de accommodatie<br />

2. Junioren inschakelen bij incidentele taken.<br />

- meehelpen bij de uitvoering van de jaarlijkse pupillendag<br />

- meehelpen bij het ontwikkelen van een affiche<br />

- fluiten van een F-toernooi<br />

- kantinedienst draaien op de voetbaldag voor ‘effies’ in de herfstvakantie<br />

- de muziek verzorgen tijdens de jaarlijkse pupillendisco<br />

- om de beurt speaker zijn bij wedstrijden van pupillen/junioren op het hoofdveld<br />

3. Junioren warm maken voor meer structurele taken.<br />

Het voorafgaande is deels ook van toepassing op volwassenen (senioren).<br />

2f. Factoren die van invloed zijn op het resultaat van de werving<br />

De hiervoor genoemde aspecten zijn direct van invloed op het resultaat van de werving van<br />

verenigingsscheidsrechters. Er zijn echter ook een aantal factoren te bedenken die, hoewel niet direct, wel<br />

degelijk van invloed op het resultaat van de werving.<br />

Voorbeelden daarvan zijn:<br />

- De betrokkenheid van (jeugd)leden bij de vereniging.<br />

Het is een belangrijk gegeven dat (jeugd)leden zich meer verantwoordelijk voelen voor de vereniging als ze<br />

het idee hebben dat die vereniging ook van hen is. Iedereen wil namelijk worden gewaardeerd en het gevoel<br />

hebben erbij te horen. Zolang (jeugd)leden alleen worden gezien als deelnemer van een (voor hen<br />

georganiseerde) activiteit en ze geacht worden tevreden te zijn met het bestaande aanbod, dan is een<br />

passieve houding een natuurlijk gevolg.<br />

- Het is dus zaak (jeugd)leden te betrekken bij de vereniging. Daartoe zijn diverse mogelijkheden:<br />

- (Jeugd)leden vragen naar hun ervaringen binnen de vereniging.<br />

- (Jeugd)leden vragen naar hun ideeën.<br />

- (Jeugd)leden betrekken bij ontwikkel- en beleidszaken.<br />

- Samen met de groep spelers/ teams komen tot gezamenlijke doelstellingen, werkwijze en bijbehorende<br />

afspraken. Doel daarvan is de (jeugd)leden mede verantwoordelijk te maken voor het geheel. Belangrijk<br />

daarbij is gedurende het seizoen een aantal momenten stil te staan bij de oorspronkelijk vastgestelde<br />

doelstelling, gekozen werkwijze en bijbehorende afspraken teneinde de gekozen route te bewaken en/of bij<br />

te stellen.<br />

- Met een groep omgaan binnen de club op een wijze die overeenkomt met hun leeftijd. Concreet betekent dit:<br />

- Junioren niet “kinderachtig” benaderen. Het zijn oudere kinderen tot jonge volwassenen met eigen<br />

ideeën en meningen;<br />

- Op de hoogte zijn van hun ideeën en mening door te luisteren en, indien mogelijk en passend binnen<br />

het clubbeleid, dienovereenkomstig te handelen. Met en niet over de (jeugd)leden;<br />

- ze die verantwoordelijkheid geven die ze willen en aankunnen;<br />

- duidelijk grenzen aangeven/ afspraken maken. (Jeugd)spelers willen graag duidelijkheid;<br />

- jaarlijks evaluatiegesprek (knelpunten, wensen);<br />

16 \\ <strong>Uitwerking</strong> <strong>Stappenplan</strong> <strong>Arbitrage</strong>


- jeugdhonk/-hoek in de kantine.<br />

- Naast de voetbalactiviteiten zorgen voor een zo aantrekkelijk mogelijk pakket aan nevenactiviteiten.<br />

Uiteraard dient dit afgestemd te zijn op de leeftijdsgroep en dient de groep zelf daarbij de nodige<br />

verantwoordelijkheid te worden gegeven / te nemen als het gaat om het aandragen van ideeën en het<br />

(mee) organiseren van de activiteiten.<br />

- Flexibiliteit van de organisatie.<br />

- Omdat kandidaat-verenigingsscheidsrechters allemaal hun eigen bezigheden (trainen, studie, werk,<br />

gezinssituatie (thuis), andere hobby’s, etc.) hebben, is het van belang binnen de organisatie ruimte te<br />

bieden die het voor (jeugd)leden mogelijk maakt ook nog verenigingsscheidsrechter te worden.<br />

- Positieve ervaringen van/met verenigingsscheidsrechters.<br />

- Om de beeldvorming ten aanzien van verenigingsscheidsrechters positief te beïnvloeden, is het goed<br />

positieve ervaringen van en/of met verenigingsscheidsrechter op te nemen in het clubblad. Naast het feit<br />

dat dit voor de desbetreffende verenigingsscheidsrechters leuk is, is het ook van belang voor kandidaatverenigingsscheidsrechters.<br />

- PR<br />

- Een club die beschikt over een goed beleid op het gebied van PR en op dergelijke wijze regelmatig positief<br />

naar buiten kan treden via de diverse media, kan er zeker van zijn dat een bepaalde groep mensen wel bij<br />

een dergelijke club wil gaan behoren. Voor een groot deel kan dit door mensen vanuit de club worden<br />

beïnvloed. Vooral via de vele, goed gelezen, plaatselijke en regionale kranten/bladen die er momenteel zijn.<br />

Hierbij valt ook te denken aan de lokale omroepen.<br />

- Daarnaast kunnen diverse groepen die zich binnen de club op enigerlei wijze verdienstelijk maken op<br />

dezelfde wijze in het zonnetje worden gezet. De kans is groot dat de betrokkenen dit positief waarderen en bij<br />

een dergelijke club willen blijven horen.<br />

- Interviews in clubblad/vragen aan….Hierbij een afwisseling van scheidsrechter per uitgave.<br />

- Verkiezing scheidsrechter van de maand; publiceren in clubblad. Is positieve aandacht.<br />

- Waardering<br />

- In het bijzonder is het goed op gezette tijden waardering te uiten naar alle vrijwilligers. Dit kan bijvoorbeeld via<br />

het clubblad, tijdens bijeenkomsten, gewoon langs de lijn op een persoonlijke manier. Naar kandidaatverenigingsscheidsrechters<br />

(en andere kandidaat-vrijwilligers) wordt daarmee aangegeven hoezeer het<br />

uitvoeren van vrijwilligerstaken wordt gewaardeerd.<br />

ZORG IN IEDER GEVAL VOOR POSITIEVE AANDACHT VOOR SCHEIDSRECHTERS!<br />

<strong>Uitwerking</strong> <strong>Stappenplan</strong> <strong>Arbitrage</strong><br />

// 17


Stap 3 Nieuwe verenigingsscheidsrechters op weg naar<br />

de eerste wedstrijd<br />

Als de werving succes heeft gehad begint een nieuwe fase. De kandidaat-verenigingsscheidsrechters zijn<br />

verenigingsscheidsrechter geworden. Uiteraard wil dit niet zeggen dat zij er dan ook direct klaar voor zijn. Er zal<br />

het nodige moeten gebeuren om er voor te zorgen dat zij zo goed mogelijk aan hun eerste wedstrijd kunnen<br />

beginnen.<br />

3a.Introductie in de vereniging<br />

Iedere nieuwe vrijwilliger, dus ook de verenigingsscheidsrechter, dient op een goede wijze binnen de vereniging<br />

te worden geïntroduceerd. Enerzijds gaat het er daarbij om dat bekend wordt wie de nieuwe<br />

verenigingsscheidsrechters zijn. Anderzijds is het goed dat de nieuwe verenigingsscheidsrechter wordt<br />

voorgesteld aan de direct-betrokkenen zoals scheidsrechterscoördinator, praktijkbegeleiders scheidsrechters en<br />

collega-verenigingsscheidsrechters.<br />

Mogelijkheden om verenigingsscheidsrechters in de vereniging te introduceren zijn:<br />

- Via het clubblad.<br />

- Via de site van de vereniging.<br />

- Introductie tijdens bijeenkomst met verenigingsscheidsrechters.<br />

- Kennismakingsgesprekje met scheidsrechterscoördinator, praktijkbegeleiders scheidsrechters en eventueel<br />

collega-verenigingsscheidsrechters.<br />

3b. Basisinformatie voor nieuwe verenigingsscheidsrechters<br />

Omdat een goed begin nog steeds het halve werk is, is het de verantwoordelijkheid van de vereniging de<br />

verenigingsscheidsrechter van informatie te voorzien die noodzakelijk is om de rol van verenigingsscheidsrechter<br />

goed te kunnen vervullen.<br />

Dit betekent dat de verenigingsscheidsrechter minimaal de volgende basisinformatie moet hebben:<br />

- Organisatie met betrekking tot verenigingsscheidsrechters<br />

- Namen, adressen, telefoonnummers, e-mailadressen van de betrokkenen (Praktijkbegeleiders scheidsrechters<br />

en scheidsrechterscoördinator)<br />

- Spelregels 7 tegen 7/ 11 tegen 11<br />

- Fluit, tossmunt, notitieblokje, kaarten en schrijfgerei<br />

- Kleding<br />

- Draaiboekje van de gang van zaken rond wedstrijden<br />

Voor voorbeelden van genoemde informatie wordt verwezen naar de diverse bijlagen.<br />

3c.Voorbereiding op en begeleiding tijdens de eerste wedstrijd<br />

Een goed begin is het halve werk. Een verenigingsscheidsrechter die binnenkort de eerste wedstrijd gaat fluiten<br />

dient een zodanige begeleiding te krijgen, dat met een goed gevoel aan de wedstrijd kan worden begonnen. In<br />

de praktijk betekent dit dat er vanuit de scheidsrechterscoördinator, de Praktijkbegeleiders scheidsrechters en<br />

de collega-scheidsrechters moet worden gestreefd naar een optimale voorbereiding. Daarbij valt te denken aan<br />

zaken als:<br />

- Eén of meerdere wedstrijden meelopen (over de schouder meekijken) met een ervaren<br />

verenigingsscheidsrechter om de gehele gang van zaken rond wedstrijden een keer mee te beleven en daar<br />

waar nodig vragen te stellen.<br />

18 \\ <strong>Uitwerking</strong> <strong>Stappenplan</strong> <strong>Arbitrage</strong>


- Begeleiding voor, tijdens en na de eerste wedstrijd(en) door de Praktijkbegeleider scheidsrechters en/of een<br />

meer ervaren verenigingsscheidsrechter.<br />

- Informeren van de teambegeleiders van de eigen vereniging (en bezoekende vereniging) omtrent het gegeven<br />

dat de aangestelde scheidsrechter de eerste wedstrijd gaat fluiten.<br />

Resultaat van het voorgaande moet zijn dat de beginnende verenigingsscheidsrechter na afloop van de<br />

wedstrijd met een goed gevoel terugkijkt op de eerste wedstrijd.<br />

Het is goed de afspraken die er ten aanzien van de voorbereiding op en de begeleiding tijdens de eerste<br />

wedstrijd worden gemaakt schriftelijk vast te leggen. Daarmee wordt bereikt dat niet iedere keer, wanneer een<br />

nieuwe verenigingsscheidsrechter z’n eerste wedstrijd gaat fluiten, moet worden nagedacht over de te nemen<br />

stappen.<br />

Met betrekking tot de begeleiding speelt de praktijkbegeleider een cruciale rol. Vooral voor deze persoon wordt<br />

dan ook extra aandacht gevraagd. Elke vereniging moet er naar streven om één of meerdere gekwalificeerde<br />

praktijkbegeleiders te hebben. Dit is afhankelijk van de grootte van de vereniging. Zie voor de opleiding<br />

Praktijkbegeleider Scheidsrechters het hoofdstuk deskundigheidsbevordering.<br />

<strong>Uitwerking</strong> <strong>Stappenplan</strong> <strong>Arbitrage</strong><br />

// 19


Stap 4 Organisatie<br />

De stappen 1, 2 en 3 hadden betrekking op de structuur, de werving van nieuwe verenigings-scheidsrechters en de<br />

voorbereiding van verenigingsscheidsrechters op hun eerste wedstrijd. Stap 4 gaat over de organisatie die moet<br />

worden neergezet om alles goed te laten verlopen tussen het moment dat de wedstrijdkalenders/-programma’s<br />

bekend zijn en het moment dat de taak van de verenigingsscheidsrechters op zaterdag of zondag er op zit.<br />

4a. Aanstellen verenigingsscheidsrechters<br />

Voordat de verenigingsscheidsrechters kunnen worden aangesteld zijn de volgende gegevens bekend:<br />

- Wedstrijdprogramma:<br />

- Voor de lange termijn. Dit kan met behulp van de speeldagenkalender, zoals die aan het begin van het<br />

seizoen door de KNVB wordt verspreid.<br />

- Voor de korte termijn. Dit naar aanleiding van het wedstrijdprogramma, zoals in de Officiële Mededelingen<br />

is aangegeven.<br />

- Aantal wedstrijden waarvoor verenigingsscheidsrechters moeten worden aangesteld.<br />

- Aanvangstijden wedstrijden, waarvoor verenigingsscheidsrechters moeten worden aangesteld.<br />

- Soort wedstrijden (leeftijdsgroepen, niveau, etc.) waarvoor verenigingsscheidsrechters moeten worden<br />

aangesteld.<br />

- Aantal beschikbare verenigingsscheidsrechters.<br />

- Wedstrijdpakketten verenigingsscheidsrechters. Voor degene die de scheidsrechters aanstelt, is het van<br />

belang te weten welke wedstrijden (leeftijdsgroep en niveau in die leeftijdsgroep) door wie gefloten kunnen<br />

worden.<br />

- (Voetbal)activiteiten verenigingsscheidsrechters (eigen wedstrijden inclusief vertrektijden en voorbereidingstijd,<br />

werk, etc.).<br />

- Aantal wedstrijden dat men reeds heeft gefloten.<br />

Op basis van voorgaande gegevens kan de scheidsrechtercoördinator een jaarplanning en een weekplanning<br />

(één tot twee weken vooruit) maken.<br />

4b. Aanstellen Praktijkbegeleider scheidsrechters<br />

Om de Praktijkbegeleider scheidsrechters te kunnen aanstellen beschikt de scheidsrechtercoördinator onder<br />

meer over de volgende gegevens:<br />

- Wedstrijdprogramma:<br />

- Voor de lange termijn. Dit kan met behulp van de speeldagenkalender, zoals die aan het begin van het<br />

seizoen door de KNVB wordt verspreid.<br />

- Voor de korte termijn. Dit naar aanleiding van het wedstrijdprogramma, zoals in de Officiële Mededelingen<br />

is aangegeven.<br />

- Aantal keren dat verenigingsscheidsrechters moeten worden begeleid.<br />

- Aantal beschikbare Praktijkbegeleider scheidsrechters.<br />

- Voorkeur van de Praktijkbegeleider scheidsrechters voor een bepaalde leeftijdsgroep.<br />

- Keuzes maken ten aanzien van:<br />

- Verenigingsscheidsrechters laten begeleiden door vaste Praktijkbegeleiders scheidsrechters, of<br />

- Verenigingsscheidsrechters laten begeleiden door meerdere praktijkbegeleiders.<br />

- Momenten waarop de Praktijkbegeleider scheidsrechters beschikbaar zijn.<br />

- Overzicht van de inzet van alle Praktijkbegeleider scheidsrechters. Dit om tot een goede verdeling van de inzet<br />

van de Praktijkbegeleider scheidsrechters te komen.<br />

Op basis van voorgaande gegevens kan de scheidsrechtercoördinator een jaarplanning en een weekplanning<br />

(bijvoorbeeld één tot twee weken vooruit, afhankelijk van de frequentie waarmee het clubblad uitkomt) maken.<br />

20 \\ <strong>Uitwerking</strong> <strong>Stappenplan</strong> <strong>Arbitrage</strong>


4c.Communicatie aanstelling<br />

Nadat de planning is gemaakt, moet dit tijdig met alle betrokkenen worden gecommuniceerd.<br />

Daarbij is het van belang na te denken over de volgende vragen:<br />

- Wie zijn de betrokkenen<br />

- Op welke wijze kan er worden gecommuniceerd<br />

- Op welk moment dient te worden gecommuniceerd<br />

Betrokkenen:<br />

Op de verzendlijst zouden bijvoorbeeld de volgende groepen mensen kunnen worden vermeld:<br />

- Alle verenigingsscheidsrechters.<br />

- Alle Praktijkbegeleider scheidsrechters.<br />

- Alle wedstrijdsecretarissen.<br />

- Alle begeleiders van de thuisspelende teams.<br />

- Het bestuurslid van dienst.<br />

- De redactie van het clubblad.<br />

Communicatie:<br />

Met betrokkenen kan onder meer op de volgende manieren worden gecommuniceerd:<br />

- Via e-mail.<br />

- Via de website van de club.<br />

- Via het clubblad.<br />

- Via de teletekstpagina’s van de club.<br />

- Via de post.<br />

- Via de telefoon.<br />

Door gebruik te maken van verschillende manieren van communiceren wordt de arbitrage enerzijds breed onder<br />

de aandacht gebracht en anderzijds worden betrokkenen op meerdere manieren geïnformeerd.<br />

Moment van communiceren:<br />

Binnen de vereniging dient voor alle betrokkenen duidelijk te zijn op welke momenten er over het aanstellen van<br />

scheidsrechters wordt gecommuniceerd. De volgende momenten zouden daartoe kunnen worden gekozen:<br />

- Begin van het seizoen.<br />

Op het moment dat de speeldagenkalender voor het komende seizoen vanuit de KNVB bekend is, kan een<br />

jaarplanning per verenigingsscheidsrechter worden gemaakt. Daarbij dienen uiteraard alle benodigde<br />

gegevens, zoals bij 4b. aangegeven, te worden betrokken. Voor de scheidsrechters die reeksen fluiten kan de<br />

jaarplanning worden beperkt tot een najaarsplanning, terwijl voor scheidsrechters die teams fluiten met een<br />

complete competitie een jaarplanning kan worden gemaakt. Daarnaast dient rekening te worden gehouden<br />

met oefenwedstrijden en toernooien aan het begin van het seizoen.<br />

- Na ontvangst Officiële Mededelingen.<br />

Op het moment dat de scheidsrechtercoördinator de Officiële Mededelingen heeft ontvangen, kan hij de<br />

aanstellingen voor de in die Officiële Mededelingen genoemde wedstrijden gereedmaken en verspreiden.<br />

- Tegelijk met plaatsing wedstrijdprogramma in clubblad.<br />

Iedere vereniging kent een eigen schema als het gaat om het verschijnen van het clubblad. In het clubblad<br />

wordt ook regelmatig het wedstrijdprogramma vermeld. Veelal wordt een wedstrijdprogramma wel twee keer<br />

vermeld. De eerste keer als een soort van ‘vooraankondiging’ en de tweede keer als definitieve aankondiging<br />

waarbij dan ook de noodzakelijke gegevens worden vermeld zoals: aanvangstijd, vertrektijd, tijdstip waarop<br />

<strong>Uitwerking</strong> <strong>Stappenplan</strong> <strong>Arbitrage</strong><br />

// 21


men aanwezig moet zijn, uitgenodigde spelers, begeleiding, etc. Dan kunnen ook de aangestelde verenigingsscheidsrechters<br />

worden meegenomen. Dit kan via het clubblad én rechtstreeks naar alle betrokkenen worden<br />

gecommuniceerd.<br />

- Begin van de futsalcompetitie/-toernooien.<br />

In diverse districten van de KNVB worden futsalcompetities/-toernooien georganiseerd, waarbij wedstrijden<br />

door verenigingsscheidsrechters moeten worden geleid. Op het moment dat het wedstrijdprogramma bekend<br />

is, kan de scheidsrechtercoördinator ook voor deze competities/toernooien een planning maken en<br />

verspreiden onder alle betrokkenen.<br />

- Begin van de voorjaarsreeks.<br />

Scheidsrechters die wedstrijden in reeksen fluiten, kunnen aan het begin van de voorjaarsreeks een nieuwe<br />

voorjaarsplanning ontvangen. Dit is van belang omdat er veranderingen (kunnen) zijn voor wat betreft het<br />

aantal teams (er kunnen extra teams in een bepaalde leeftijdsgroep bijgekomen zijn), aanvangstijden en de<br />

poule-indeling kunnen wijzigen, alsook het aantal verenigingsscheidsrechters, etc.<br />

Ook toernooien die de vereniging zelf organiseert en waarvoor dus scheidsrechters moeten worden aangesteld<br />

dienen in deze planning te worden opgenomen.<br />

4d. Afmelden verenigingsscheidsrechters<br />

Indien een verenigingsscheidsrechter niet in staat is een bepaalde wedstrijd te leiden, is het van belang dat hij dit<br />

zo snel mogelijk doorgeeft aan de scheidsrechtercoördinator. Deze kan dan op een zo kort mogelijke termijn een<br />

vervanger aanstellen. Aan betrokken verenigingsscheidsrechters dient dus goed duidelijk te worden gemaakt<br />

welke verantwoordelijkheid men heeft. Het vervangen van aangestelde scheidsrechters valt of staat uiteraard met<br />

de discipline om, in voorkomende gevallen, zich tijdig af te melden. De afspraken hieromtrent moeten voor<br />

iedereen duidelijk zijn. Het jaarlijks invullen door de verenigingsscheidsrechter van een jaarkalender met<br />

verhinderingen (verjaardagen, jubilea, uitjes, etc.) voorkomt veel onnodig werk. In de praktijk kan daarvoor een<br />

soort van afsprakenlijst worden opgesteld, zodat het duidelijk is wat ieders verantwoordelijkheid is en welke<br />

stappen dienen te worden genomen. Daarnaast staan ook alle daartoe benodigde telefoonnummer en<br />

e-mailadressen op de afsprakenlijst. Deze afsprakenlijst kan bij elke nieuwe start (najaarsreeks, futsalcompetitie,<br />

voorjaarsreeks) worden uitgereikt.<br />

4e. Heraanstellen verenigingsscheidsrechters<br />

Als de scheidsrechtercoördinator een nieuwe scheidsrechter heeft aangesteld voor een bepaalde wedstrijd is het<br />

belangrijk dat alle betrokkenen hiervan op de hoogte worden gesteld. In die gevallen waarbij de heraanstelling<br />

vroegtijdig heeft plaatsgevonden, kan de verzendlijst zoals die is vastgesteld, worden gehanteerd en de<br />

afgesproken communicatiemogelijkheden worden gebruikt. Iedereen ontvangt dan eigenlijk een soort van ‘update’<br />

van de oorspronkelijke aanstelling. Op het moment dat de heraanstelling op het laatste moment plaatsvindt, dient de<br />

scheidsrechtercoördinator alleen de direct bij die wedstrijd betrokkenen te informeren. In de praktijk zijn dat de<br />

volgende personen:<br />

- Praktijkbegeleider scheidsrechters.<br />

- Begeleider(s) van het thuisspelende team.<br />

- Desbetreffende wedstrijdsecretaris.<br />

- Het bestuurslid van dienst.<br />

Als communicatiemiddel zal in dergelijke gevallen vaak voor de telefoon worden gekozen. Voor de penningmeester<br />

kan eventueel worden gekozen voor e-mail, omdat de penningmeester op die manier toch weer een volledig<br />

overzicht heeft van scheidsrechters die op die bewuste dag een wedstrijd hebben gefloten.<br />

22 \\ <strong>Uitwerking</strong> <strong>Stappenplan</strong> <strong>Arbitrage</strong>


4f. Organisatie rond wedstrijden<br />

Om de wedstrijddag voor iedereen zo plezierig mogelijk te laten verlopen is van belang in een soort van<br />

draaiboekje aan te geven wat men van elkaar mag verwachten.<br />

Een dergelijk draaiboekje zou er als volgt uit kunnen zien:<br />

- 45 minuten > scheidsrechter aanwezig;<br />

> melden bij bestuurslid van dienst in bestuurskamer/commissiekamer;<br />

> scheidsrechter krijgt koffie/thee/frisdrank aangeboden;<br />

> scheidsrechter ontvangt wedstrijdbal en, indien van toepassing,vlaggen voor de assistentscheidsrechters;<br />

> scheidsrechter neemt, indien van toepassing, wedstrijdformulier in ontvangst;<br />

> scheidsrechter krijgt sleutel van kleedkamer,<br />

> scheidsrechter gaat omkleden;<br />

> eventueel voorbespreking met Praktijkbegeleider scheidsrechters;<br />

- 30 minuten > scheidsrechter begint warming-up;<br />

> scheidsrechter controleert veld;<br />

- 10 minuten > scheidsrechter keert terug naar kleedkamer;<br />

> scheidsrechter doet laatste voorbereidingen;<br />

- tenue in orde, fluit controleren, pen en notieblokje in orde,<br />

horloge/ stopwatch werkt, tossmunt bij je, kaarten bij de hand<br />

> scheidsrechter levert sleutel kleedkamer in bij bestuurslid van dienst<br />

> scheidsrechter haalt teams uit de kleedkamer;<br />

- 0 > wedstrijd begint<br />

- Rust > kleedkamer scheidsrechter wordt geopend<br />

> scheidsrechter gaat naar kleedkamer<br />

> scheidsrechter krijgt thee<br />

> eventueel korte feedback van Praktijkbegeleider scheidsrechters, alleen noodzakelijk voor<br />

een goed verloop van de wedstrijd<br />

- 2e helft > scheidsrechter levert sleutel kleedkamer in<br />

> scheidsrechter haalt teams uit kleedkamer<br />

- Na afloop > scheidsrechter haalt sleutel kleedkamer<br />

> scheidsrechter gaat douchen<br />

> scheidsrechter gaat naar bestuurskamer/ commissiekamer<br />

> scheidsrechter krijgt consumptie aangeboden<br />

> scheidsrechter levert sleutel kleedkamer, wedstrijdbal en vlaggen assistent-scheidsrechters in<br />

> scheidsrechter handelt administratieve handelingen af<br />

- wedstrijdformulier, indien van toepassing<br />

- eventuele strafrapporten<br />

> nabespreking met Praktijkbegeleider scheidsrechters<br />

<strong>Uitwerking</strong> <strong>Stappenplan</strong> <strong>Arbitrage</strong><br />

// 23


Stap 5<br />

Deskundigheidsbevordering / opleiding<br />

Sport staat voor leren/ beter worden! Verenigingen nemen de verantwoordelijkheid op zich het voetballeerproces zo<br />

optimaal mogelijk gestalte te geven. Voor kaderleden geldt hetzelfde. Dus ook voor verenigingsscheidsrechters!<br />

Iedere vereniging is dus verplicht haar verenigingsscheidsrechters optimale mogelijkheden aan te reiken. Hierdoor<br />

kan een verenigingsscheidsrechter z’n taak goed vervullen. Ook in dat opzicht kan dan de eigen top worden bereikt.<br />

Bij deskundigheidsbevordering kan onderscheid worden gemaakt tussen interne en externe<br />

deskundigheidsbevordering.<br />

5a.Intern<br />

Binnen de vereniging kunnen de volgende vormen van deskundigheidsbevordering worden toegepast:<br />

1. Begeleiden van verenigingsscheidsrechters<br />

Het begeleiden van verenigingsscheidsrechters is wellicht het meest efficiënte middel als het gaat om<br />

deskundigheidsbevordering. In de situatie waarin een verenigingsscheidsrechter namelijk wordt begeleid, is er<br />

sprake van een 1 op 1-situatie; één praktijkbegeleider scheidsrechters op één verenigingsscheidsrechter. In de<br />

praktijk betekent dit dat de verenigingsscheidsrechter gedurende de gehele wedstrijd, of een deel daarvan wordt<br />

begeleid door een Praktijkbegeleider Scheidsrechters. Het begeleiden gedurende de gehele wedstrijd heeft daarbij<br />

sterk de voorkeur. Bij het begeleiden gedurende een gedeelte van de wedstrijd kan namelijk óf het voorafgaande<br />

gedeelte óf het nog komende gedeelte niet in de begeleiding worden meegenomen. Vanuit praktische<br />

overwegingen kan er echter voor worden gekozen om verenigingsscheidsrechters gedurende een deel van een<br />

wedstrijd te begeleiden. In dezelfde tijd kunnen dan meer scheidsrechters worden begeleid.<br />

Begeleiding kan op diverse manieren worden ingevuld. Factoren die daarbij een rol kunnen spelen zijn:<br />

- De leeftijd van de verenigingsscheidsrechter.<br />

- De ervaring van de verenigingsscheidsrechter.<br />

- De leeftijdsgroep die wordt gefloten.<br />

- Het niveau waarop de leeftijdsgroep voetbalt.<br />

- De ambitie van de verenigingsscheidsrechter.<br />

Door deze factoren bij de begeleiding te betrekken, kan de begeleiding van verenigingsscheidsrechters<br />

zodanig op maat worden gemaakt, dat iedere scheidsrechter een passende begeleiding krijgt.<br />

Begeleiding van verenigingsscheidsrechters kan bestaan uit (combinaties van) de volgende vormen:<br />

- Voorbespreking<br />

De Praktijkbegeleider Scheidsrechters en de verenigingsscheidsrechter bespreken voorafgaande aan de<br />

wedstrijd een aantal zaken. De begeleider observeert de verenigingsscheidsrechter gedurende de wedstrijd<br />

en bespreekt de vooraf besproken, en eventueel andere, zaken vervolgens na.<br />

Zaken die daarbij aan de orde zouden kunnen komen zijn bijvoorbeeld:<br />

- Datgene wat in een vorige wedstrijd aan de orde is geweest.<br />

- Datgene wat van belang is bij de komende wedstrijd.<br />

- Datgene wat belangrijk is voor de verenigingsscheidsrechter om zich verder te kunnen ontwikkelen.<br />

- Observatie tijdens de wedstrijd<br />

De Praktijkbegeleider scheidsrechters observeert de verenigingsscheidsrechter gedurende de wedstrijd en vult<br />

daarbij een begeleidingsrapport in. Hij zou daarbij op de volgende manieren te werk kunnen gaan:<br />

- Observatie uit de ‘losse pols’, waarbij achteraf datgene ter sprake wordt gebracht wat zich heeft<br />

voorgedaan en door de Praktijkbegeleider scheidsrechters belangrijk wordt gevonden.<br />

- Observatie aan de hand van een aantal vooraf vastgestelde observatiepunten.<br />

24 \\ <strong>Uitwerking</strong> <strong>Stappenplan</strong> <strong>Arbitrage</strong>


De te observeren punten zouden op de volgende wijze kunnen worden bepaald:<br />

- Naar aanleiding van hetgeen vanuit een eerdere wedstrijd als belangrijk voor diezelfde<br />

verenigingsscheidsrechter wordt geacht.<br />

- Als resultaat van een vooraf gevoerde (interne) discussie die heeft geleid tot een (algemeen geldend)<br />

aantal observatiepunten voor verenigingsscheidsrechters van wedstrijden voor bepaalde<br />

leeftijdsgroepen.<br />

- Door het overnemen (en gebruikmaken) van begeleidingsrapporten zoals die door de KNVB zijn<br />

ontwikkeld.<br />

- Bespreking in de rust<br />

De Praktijkbegeleider scheidsrechters en de verenigingsscheidsrechter bespreken in de rust kort datgene wat<br />

vooraf is aangegeven en/of hetgeen zich in de eerste helft heeft voorgedaan. Deze bespreking vindt alleen<br />

plaats als het noodzakelijk is voor een goed verloop van de wedstrijd. Anders moet de rust ook daadwerkelijk<br />

worden gezien als een rustmoment voor de scheidsrechter om zich voor te bereiden op de tweede helft.<br />

- Nabespreking<br />

Na afloop van de wedstrijd wordt de wedstrijd nabesproken.<br />

- Schriftelijke rapportage<br />

De Praktijkbegeleider scheidsrechters legt datgene wat hij heeft waargenomen schriftelijk vast en draagt er<br />

zorg voor dat de desbetreffende verenigingsscheidsrechter dit ontvangt. Deze begeleidingsrapporten kan de<br />

scheidsrechter bijhouden in zijn persoonlijk logboek (portfolio). Daarnaast is het belangrijk dat ook de<br />

scheidsrechterscoördinator een soort van dossier van de scheidsrechter bijhoudt. Dit wil zeggen alle<br />

begeleidingsrapporten en overige documenten bijhouden (als back-up). Voorgaande vormen van begeleiding<br />

kunnen in allerlei combinaties worden toegepast!<br />

Binnen een vereniging kunnen er zich een aantal situaties voordoen die vragen om:<br />

- Ondersteuning gedurende rondom en tijdens de wedstrijden.<br />

Scheidsrechter en begeleider trekken samen op vanaf het moment dat men elkaar voorafgaand aan de<br />

wedstrijd op de accommodatie ontmoet tot het moment dat men afscheid van elkaar neemt. Situaties waarin<br />

een dergelijke vorm van begeleiding plaatsvindt, zijn bijvoorbeeld:<br />

- De situatie waarin een scheidsrechter zijn/haar eerste wedstrijd(en) fluit.<br />

- Na een minder positieve ervaring als scheidsrechter.<br />

- Op het moment dat een scheidsrechter op een ‘hoger niveau’ wedstrijd gaat fluiten.<br />

Ten aanzien van de begeleiding kan een aantal mogelijke uitgangspunten worden benoemd:<br />

1. Begeleiding geschiedt op basis van wederzijds vertrouwen.<br />

In de praktijk betekent dit dat de begeleiding plaatsvindt in een sfeer van veiligheid. Er is geen angst<br />

ervaringen, suggesties, meningen en overige van belang zijnde informatie uit te wisselen.<br />

2. De bedoeling van de begeleiding dient voor beide partijen (Praktijkbegeleider scheidsrechters en<br />

verenigingsscheidsrechter) duidelijk te zijn. Die doelstelling zou als volgt kunnen worden omschreven: het<br />

zodanig begeleiden van verenigingsscheidsrechters dat het uiteindelijke doel (het bereiken van ieders<br />

individuele top als scheidsrechter) wordt bereikt.<br />

3. Er dient altijd sprake te zijn van gelijkwaardigheid. Er is geen enkele reden te bedenken waarom de één zich<br />

ten opzichte van de ander verheven zou moeten voelen. Begeleiding dient dus zeker niet plaats te vinden in<br />

de sfeer van: “Ik ben Praktijkbegeleider scheidsrechters, dus…”.<br />

4. Het begeleiden van verenigingsscheidsrechters leidt altijd tot een positieve ervaring.<br />

<strong>Uitwerking</strong> <strong>Stappenplan</strong> <strong>Arbitrage</strong><br />

// 25


Tips/suggesties ten aanzien van het begeleiden van verenigingsscheidsrechters:<br />

1. Organiseer voorafgaand aan de daadwerkelijke begeleiding een kennismakingsgesprek. Met name in<br />

situaties waarin betrokkenen elkaar nog niet (zo goed) kennen is het verstandig met elkaar kennis te maken<br />

en een aantal zaken door te nemen.<br />

2. Kies het juiste moment. Er zijn een aantal momenten/situaties te bedenken waarop/ waarom het niet zo<br />

gunstig is een wedstrijd voor- of na te bespreken. Probeer daarin zorgvuldig te zijn.<br />

3. Zoek een rustige omgeving.<br />

4. Zorg voor oogcontact, maar ga niet recht tegenover elkaar zitten.<br />

5. Zorg voor de juiste hulpmiddelen. Voorwaarde voor een optimale voor- of nabespreking is dat de<br />

Praktijkbegeleider scheidsrechters de hulpmiddelen bij zich heeft die een bijdrage kunnen leveren aan het<br />

uiteindelijke resultaat. Hulpmiddelen die voor het begeleiden van verenigingsscheidsrechters gebruikt<br />

kunnen worden, zijn:<br />

- pen<br />

- spelregels<br />

- papier<br />

- begeleidingsformulieren<br />

6. Vergeet niet ook complimenten te geven! Volgorde: complimenten (positieve feedback) gevolgd door<br />

(uiteraard ook positief bedoeld) commentaar (negatieve feedback).<br />

7. Maak er geen preek van en voorkom “welles-nietesgesprekken”.<br />

8. Laat het geen monoloog worden, maar een dialoog (inbreng van beide).<br />

9. Luister en probeer te begrijpen.<br />

10.Geef voorbeelden, alternatieven, suggesties, tips, etc.<br />

11.Controleer of de verenigingsscheidsrechter het begrepen heeft door het stellen van vragen.<br />

12.De verenigingsscheidsrechter moet altijd met een positief gevoel aan de volgende wedstrijd beginnen.<br />

2. (Bij)scholen van verenigingsscheidsrechters<br />

Zoals al eerder in dit stappenplan is aangegeven, brengt het inzetten van jeugdige scheidsrechters voor de<br />

vereniging een extra verantwoordelijkheid met zich mee. De vereniging moet namelijk deze groep mensen<br />

mogelijkheden aanreiken zich als verenigingsscheidsrechters optimaal te kunnen ontwikkelen. Logische<br />

consequentie is dus dat een vereniging (bij)scholingen organiseert.<br />

Daarbij zouden onder andere de volgende onderwerpen aan de orde kunnen komen:<br />

Spelregels<br />

Spelregelkennis<br />

Toepassen spelregels<br />

- Beoordelen duels<br />

- Toepassen spelstraffen (direct/indirect)<br />

- Buitenspel<br />

- Voordeelregel<br />

- Vermaningen, straftijd, kaarten<br />

Volgen en positie kiezen<br />

- Volgen van het spel (diagonaal)<br />

- Contact met assistent-scheidsrechters<br />

- Positie kiezen bij vrije trappen en hoekschoppen<br />

Leiding geven<br />

- Fluitsignaal<br />

- Omgang met spelers<br />

- Aanvoelen wedstrijd<br />

- Kennis van doelgroep<br />

26 \\ <strong>Uitwerking</strong> <strong>Stappenplan</strong> <strong>Arbitrage</strong>


- Consequentheid<br />

- Presentatie/ uitrusting<br />

- Handelt kordaat<br />

- Voorbereiding<br />

- Afspraken met assistent-scheidsrechters<br />

Formaliteiten<br />

- Administratieve handelingen<br />

Intern zouden deze onderwerpen op de volgende manieren aan de orde kunnen worden gesteld:<br />

Bespreken van de spelregels<br />

- aan de hand van het boekje “Spelregels veldvoetbal”<br />

- aan de hand van het boek “Basisboek arbitrage veldvoetbal”<br />

Oefenen met de spelregels<br />

- met behulp van oefentoetsen<br />

- via observatie wedstrijd<br />

- via observatie wedstrijdbeelden<br />

- ‘huiswerk’<br />

Toetsen van de spelregels:<br />

- schriftelijk<br />

- mondeling<br />

- met behulp van wedstrijdbeelden<br />

- naar aanleiding van gefloten wedstrijd<br />

Toepassen van de spelregels:<br />

- via individuele begeleiding<br />

- door middel van observatie en nabespreking van een wedstrijd die door een collega-scheidsrechter is gefloten<br />

- met behulp van wedstrijdbeelden die met behulp van een video vanaf de t.v. zijn opgenomen of zelf<br />

opgenomen tijdens een wedstrijd van een verenigingsscheidsrechter<br />

- combinaties van het voorafgaande<br />

Volgen en positie kiezen<br />

- door middel van bespreking van dit onderwerp<br />

- via individuele begeleiding<br />

- door middel van observatie en nabespreking van een wedstrijd die door een collega-scheidsrechter is gefloten<br />

- met behulp van wedstrijdbeelden die met behulp van een video vanaf de tv opgenomen zijn of zelf opgenomen<br />

tijdens een wedstrijd van een verenigingsscheidsrechter<br />

- combinaties van het voorgaande<br />

Leiding geven<br />

- door middel van bespreking van dit onderwerp<br />

- via ‘huiswerk’<br />

- via individuele begeleiding<br />

- door middel van observatie en nabespreking van een wedstrijd die door een collega-scheidsrechter is<br />

gefloten<br />

- met behulp van wedstrijdbeelden die met behulp van een video vanaf de tv zijn opgenomen of zelf opgenomen<br />

tijdens een wedstrijd van een verenigingsscheidsrechter<br />

- combinaties van het voorafgaande<br />

Formaliteiten<br />

- door middel van bespreking van dit onderwerp<br />

- via ‘huiswerk’<br />

- via individuele begeleiding<br />

- combinaties van voorgaande<br />

<strong>Uitwerking</strong> <strong>Stappenplan</strong> <strong>Arbitrage</strong><br />

// 27


De volgende personen zouden hieraan leiding kunnen geven:<br />

- Scheidsrechtercoördinator<br />

- Praktijkbegeleider(s) scheidsrechters<br />

- Ervaren scheidsrechter uit de club<br />

- Ervaren scheidsrechter uit de regio<br />

- Scheidsrechter uit het betaalde voetbal<br />

- Lid regionale COVS-groep<br />

- Docent KNVB<br />

- Gastsprekers (scheidsrechter betaald voetbal)<br />

Mogelijke hulpmiddelen:<br />

- Boek “Spelregels veldvoetbal”<br />

- Boek “Basisboek arbitrage veldvoetbal”<br />

- Spelregeltoetsen<br />

- Videobeelden<br />

- Videobanden<br />

Afhankelijk van het aantal verenigingsscheidsrechters, de leeftijd van de verenigingsscheidsrechters, de ervaring<br />

van de verenigingsscheidsrechters, de ambitie, en de leeftijdscategorieën die door de verschillende verenigingsscheidsrechters<br />

worden gefloten, kan voor (bij)scholing worden gekozen voor de volgende groepssamenstelling:<br />

- alle verenigingsscheidsrechters samen<br />

- verenigingsscheidsrechters die dezelfde leeftijdscategorie fluiten samen<br />

- verenigingsscheidsrechters van min of meer dezelfde leeftijd samen<br />

- verenigingsscheidsrechters met min of meer dezelfde ervaring samen<br />

- verenigingsscheidsrechters met min of meer dezelfde ambitie samen<br />

- individueel<br />

- combinaties<br />

Een laatste aspect dat van belang is voor het invullen van (bij)scholing is de planning van de (verschillende)<br />

(bij)scholingsbijeenkomst(en). Ten aanzien van die planning dient onder andere rekening te worden gehouden<br />

met de volgende factoren:<br />

- wijzigingen in de spelregels;<br />

- aantal gewenste (bij)scholingsbijeenkomsten;<br />

- planning (bij)scholingsbijeenkomsten gedurende het seizoen;<br />

- motivatie verenigingsscheidsrechters;<br />

- beschikbare tijd verenigingsscheidsrechters;<br />

- beschikbare tijd scheidsrechtercoördinator/praktijkbegeleider scheidsrechters;<br />

- (on)mogelijkheden vereniging.<br />

5b. Extern<br />

Naast intern zijn er ook extern mogelijkheden tot deskundigheidsbevordering. Voor volledige informatie omtrent,<br />

opleidingen, organisatie en aanmeldingen surf naar:<br />

www.scheidsrechterswinnen.nl ➙ Academie ➙ <strong>Arbitrage</strong><br />

Hier volgt summiere informatie van de verschillende opleidingen op het gebied van de arbitrage: KNVB-opleidingen<br />

- Pupillenscheidsrechter<br />

- voor jongeren van 12-19 jaar die wedstrijden van E- en F-pupillen willen gaan leiden<br />

- twee bijeenkomsten van 2,5 uur of 1 bijeenkomst (in een schoolvakantie) van 5 uur<br />

- bij de eigen voetbalvereniging georganiseerd<br />

28 \\ <strong>Uitwerking</strong> <strong>Stappenplan</strong> <strong>Arbitrage</strong>


- Juniorscheidsrechter<br />

- voor jongeren vanaf 15-19 jaar die jeugdwedstrijden willen leiden (C- en D-junioren)<br />

- 4 lesdelen van 3 uur en een spelregeltoets + een terugkombijeenkomst<br />

- bijvoorkeur in schoolvakanties (2 hele dagen) of op avonden door de week<br />

- bij een voetbalvereniging georganiseerd<br />

- Basisopleiding scheidsrechter veldvoetbal (BOS-veldvoetbal)<br />

- voor mensen vanaf 16 jaar die interesse hebben in het leiden van wedstrijden veldvoetbal<br />

- opleiding tot KNVB- en/of verenigingsscheidsrechter<br />

- 7 bijeenkomsten van 3 uur op avonden door de week. Of deels via on-line spelregelcursus (E-learning<br />

spelregels), gevolgd door vier bijeenkomsten bij een voetbalvereniging in de regio<br />

- Verkorte Basisopleiding scheidsrechter veldvoetbal<br />

- voor mensen vanaf 16 jaar die interesse hebben in het leiden van wedstrijden veldvoetbal<br />

- opleiding tot KNVB- en/of verenigingsscheidsrechter<br />

- vier bijeenkomsten van 3 uur<br />

- toelating: certificaat spelregels veldvoetbal (via on-line spelregelcursus)<br />

- E-learning spelregels<br />

- Het leren van de spelregels veldvoetbal via E-learning.<br />

- De cursus kan worden gevolgd door iedereen die geïnteresseerd is in spelregels.<br />

- Het is mogelijk om de cursus af te sluiten met een on-line examen.<br />

- Het examen wordt afgesloten met een certificaat ‘spelregels veldvoetbal/futsal’.<br />

- Basisopleiding scheidsrechter futsal (BOS-futsal)<br />

- voor mensen vanaf 16 jaar die interesse hebben in het leiden van futsalwedstrijden<br />

- opleiding tot KNVB-scheidsrechter futsal<br />

- zeven bijeenkomsten van 3 uur op avonden<br />

- in een sporthal in de regio<br />

- Assistent-scheidsrechter<br />

- voor assistent-scheidsrechters vanaf 16 jaar<br />

- twee bijeenkomsten van 2,5 uur<br />

- bij een voetbalvereniging in de regio<br />

- Opleiding Praktijkbegeleider scheidsrechters<br />

- voor personen die gekwalificeerd BOS-, SO III of verenigingsscheidsrechter zijn<br />

- minimaal 25 jaar<br />

- drie bijeenkomsten van 3 uur<br />

- Door de KNVB georganiseerde applicaties<br />

Regelmatig worden door de KNVB applicaties georganiseerd voor verschillende doelgroepen. Tijdens deze<br />

applicaties worden diverse thema’s aan de orde gesteld. Via diverse kanalen (Officiële Mededelingen,<br />

uitnodigingen via de verenigingen, persoonlijke uitnodigingen) worden deze applicaties onder de aandacht<br />

gebracht.<br />

<strong>Uitwerking</strong> <strong>Stappenplan</strong> <strong>Arbitrage</strong><br />

// 29


Stap 6 Carrièremogelijkheden verenigingsscheidsrechters<br />

Binnen een groep vrijwilligers heeft iedereen zo zijn eigen beweegredenen/ doelstellingen om een bepaalde rol op<br />

zich te nemen, zijn eigen wijze van invulling van de rol, eigen kwaliteiten/ talenten en eigen top.<br />

Mogelijke beweegredenen/ doelstellingen voor (jeugd)leden om verenigingsscheidsrechter te worden:<br />

- gezelligheid<br />

- jezelf nuttig maken<br />

- ergens bij willen horen<br />

- gewaardeerd willen worden<br />

- nieuwe ervaringen opdoen<br />

- iets anders doen dan gebruikelijk is<br />

- mensen ontmoeten<br />

- interesse<br />

- nieuwsgierigheid<br />

- leerschool voor later<br />

- zinvolle vrijetijdsbesteding<br />

- taak zien als hobby<br />

- samen met vrienden iets doen<br />

- leuke taak<br />

- past bij studie<br />

- stage<br />

- eigen kwaliteiten en interesses ontdekken<br />

- verveling<br />

Wijze waar op men met de functie van verenigingsscheidsrechter om kan gaan:<br />

- enthousiast<br />

- ambitieus<br />

- plichtmatig<br />

- slordig<br />

- punctueel<br />

Mogelijke kwaliteiten / talenten als verenigingsscheidsrechter:<br />

- Goed/ minder goed inzicht in voetballen<br />

- Goede/ minder goede stijl van leiding geven<br />

- Goed/ minder goed inzicht in de techniek van het leiden van wedstrijden<br />

- Goede/ minder goede kennis van spelregels<br />

- Goed/ minder goed inzicht in het toepassen van spelregels<br />

- Voldoende/ geen zelfkritiek<br />

- Goed/ minder goed coachbaar<br />

- Goede/ minder goede presentatie<br />

- Goede/ minder goede fysieke kwaliteiten/ talenten<br />

Deze factoren zijn van invloed op en medebepalend voor het al dan niet bereiken van de eigen top.<br />

Gecombineerd met de verplichting die iedere vereniging heeft jongeren zodanig te begeleiden dat zij hun top<br />

kunnen bereiken, betekent dit dat de vereniging moet nadenken over de wijze waarop de vereniging een<br />

verenigingsscheidsrechter kan begeleiden op weg naar de persoonlijke top.<br />

30 \\ <strong>Uitwerking</strong> <strong>Stappenplan</strong> <strong>Arbitrage</strong>


6a.Van F- pupillen tot…<br />

Uitgangspunt in dit hoofdstuk is de verenigingsscheidsrechter die begint als scheidsrechter bij de<br />

F-pupillen en vervolgens doorgroeit naar oudere leeftijdscategorieën. Voor iedere verenigingsscheidsrechter die op<br />

een andere wijze instapt, kan het omschreven traject vanaf dat moment worden gevolgd. Ook kan worden gekozen<br />

om bij de F- pupillen te beginnen en daar waar mogelijk voor een versneld traject te kiezen.<br />

Om een (mogelijk) traject te kunnen omschrijven, zoals dat door verenigingsscheidsrechters kan worden<br />

doorlopen, dient antwoord te worden gegeven op de volgende vragen:<br />

1. Welke leeftijd zou een verenigingsscheidsrechter moeten hebben om een bepaalde leeftijdscategorie te<br />

kunnen fluiten<br />

2. Waar moet een verenigingsscheidsrechter op worden beoordeeld bij het fluiten van bepaalde<br />

leeftijdscategorieën<br />

3. Welk traject van begeleiding en beoordeling zou kunnen worden toegepast om door te kunnen stromen naar<br />

een oudere leeftijdscategorie<br />

Voor alle duidelijkheid: de antwoorden op de aangereikte mogelijkheden naar aanleiding van de gestelde<br />

vragen zijn zodanig omschreven, dat deze zouden kunnen gelden voor de ‘gemiddelde’ scheidsrechter. Er zijn<br />

waarschijnlijk altijd situaties en/of verenigingsscheidsrechters, waarbij dit anders verloopt.<br />

Bovenal is het belangrijk te weten wat de betrokken verenigingsscheidsrechters zelf willen en welke<br />

mogelijkheden de verenigingsscheidsrechters in zich hebben. Op basis van deze gegevens en de wijze waarop<br />

een en ander uiteindelijk binnen de vereniging wordt opgezet, kan een persoonlijke route worden uitgestippeld.<br />

Uitgangspunt: individuele ontwikkeling staat centraal!<br />

Dit betekent dat de verenigingsscheidsrechter die op basis van zijn ontwikkeling een stap vooruit kan maken<br />

hiertoe ook de gelegenheid moet krijgen. Dit onder het motto: ‘Stilstand is achteruitgang!’.<br />

Leeftijd verenigingsscheidsrechter ten opzichte van de leeftijdscategorie die hij/zij fluit:<br />

- F-pupillen : minimaal 12 jaar<br />

Dit sluit aan bij de minimumleeftijd die een verenigingsscheidsrechter moet hebben om de KNVB- cursus<br />

Pupillenscheidsrechter te volgen.<br />

- E-pupillen : 15 jaar<br />

Na één seizoen ervaring bij de F-pupillen zou een stap naar de E-pupillen kunnen worden gemaakt.<br />

- D-pupillen : 16 jaar<br />

Na één seizoen ervaring bij de E-pupillen zou een stap naar de D-pupillen kunnen worden gemaakt. Bij het<br />

fluiten van wedstrijden van D-pupillen zijn er een aantal facetten die er ten opzichte van het fluiten van E-<br />

pupillen bijkomen; 11 tegen 11, buitenspel en de samenwerking met assistent-scheidsrechters zijn daarbij de<br />

belangrijkste. Daarnaast kan ook het belang van de wedstrijd (winnen/verliezen) dermate belangrijk worden,<br />

dat omstanders (trainers, leiders en/of ouders) ook meer richting de scheidsrechter gaan reageren. Vandaar<br />

dat het goed is twee seizoenen ervaring op te doen bij de D-pupillen en ook in die twee jaar een bepaalde<br />

opbouw te kiezen van de lagere D-teams naar de hogere D-teams.<br />

- C-junioren : 18 jaar<br />

Vooral omdat de mondigheid van de spelers toeneemt, is het aan te bevelen deze leeftijdsgroep te laten fluiten<br />

door scheidsrechters die zelf al de nodige ervaring in het voetballen hebben. Zij hebben te maken gehad met<br />

verschillende scheidsrechters en zijn een aantal jaren ouder dan de spelers die ze fluiten. Uiteraard is het goed de<br />

verenigingsscheidsrechter ook binnen deze leeftijdsgroep te laten groeien naar zijn top.<br />

- B-junioren : 20 jaar<br />

Idem.<br />

- A-junioren : 22 jaar<br />

Idem.<br />

<strong>Uitwerking</strong> <strong>Stappenplan</strong> <strong>Arbitrage</strong><br />

// 31


Voorbeeld van een carrièretraject als verenigingsscheidsrechter:<br />

- seizoen 1 4X4 / 7X7 wedstrijden bij de F- en E-pupillen<br />

- seizoen 2 11X11 wedstrijden bij D-pupillen en C-junioren<br />

- seizoen 3 11X11 wedstrijden bij B- en A-junioren<br />

- seizoen 4 11X11 wedstrijden bij senioren<br />

Bij elke stap zal de scheidsrechter beginnen bij een lager elftal (per speelniveau) en vervolgens na een aantal<br />

wedstrijden steeds hoger gaan fluiten.<br />

Voor alle duidelijkheid: het hier beschreven traject is niet meer dan een voorbeeld. Het zou als een soort van<br />

‘basistraject’ kunnen dienen. Er zullen altijd verenigingsscheidsrechters zijn die dit traject sneller of langzamer<br />

zullen doorlopen, ergens blijven ‘hangen’ of onderweg afhaken als verenigingsscheidsrechter. Belangrijke factor<br />

om als verenigingsscheidsrechter wel of niet te kunnen doorstromen naar een oudere leeftijdsgroep is datgene wat<br />

de verenigingsscheidsrechter in de voorgaande leeftijdsgroep laat zien. Vraag is nu over welke kwaliteiten<br />

verenigingsscheidsrechters bij de verschillende leeftijdsgroepen dient te beschikken, alvorens over te gaan naar<br />

een volgende leeftijdsgroep. Met andere woorden: waar dient de begeleiding zich op te richten in de verschillende<br />

leeftijdsgroepen<br />

Scheidsrechter F- en E-pupillen:<br />

Volgen, positie kiezen<br />

- Neemt spel waar, interpreteert waarneming en beslist<br />

Toepassing spelregels<br />

- Is op de hoogte van spelregels en reglementen die van toepassing zijn binnen 4 tegen 4 en 7 tegen 7.<br />

Bijvoorbeeld:<br />

- Beoordeling duels<br />

- Ingooi<br />

- Terugspeelbal<br />

- Hoekschop<br />

- Doelschop<br />

(- Straftijd)<br />

Leiding geven (en communiceren met spelers)<br />

- Heeft een duidelijk fluitsignaal<br />

- Voelt de wedstrijd (leeftijdsgroep) aan<br />

- Geeft uitleg als speler een regel niet begrijpt<br />

- Is consequent<br />

- Handelt kordaat<br />

- Uitrusting is correct<br />

Formaliteiten<br />

- Houdt administratie bij<br />

- Controleert speelveld (staan de doelen vast)<br />

Ontwikkeling<br />

- Heeft zelfkritiek<br />

- Is coachbaar<br />

Sportieve sfeer<br />

- Respecteert waarden en normen<br />

- Treedt op tegen incorrect gedrag<br />

- Vertoont voorbeeldgedrag<br />

- Op correcte wijze met betrokkenen communiceert<br />

In bijlage 4 (blz. 56) is het begeleidingsrapport voor scheidsrechters van F- en E-pupillen opgenomen.<br />

32 \\ <strong>Uitwerking</strong> <strong>Stappenplan</strong> <strong>Arbitrage</strong>


Scheidsrechter D-pupillen en C-junioren:<br />

Spelregels<br />

- Neemt spel waar, interpreteert waarneming en beslist<br />

- Past diagonaal functioneel toe<br />

- Goede positie bij hoekschoppen en vrije trappen<br />

- Past regels en reglementen correct toe<br />

- Beoordeling duels<br />

- Spelstraffen (direct/indirect)<br />

- Strafbaar buitenspel<br />

- Aangeven indirecte<br />

- Vermaningen, straftijdregeling, kaarten<br />

Leiding geven<br />

- Bereidt zich voor op wedstrijd<br />

- Werkt samen met assistent-scheidsrechters<br />

- Kleedt zich correct<br />

- Heeft een duidelijk fluitsignaal<br />

- Voelt wedstrijd (leeftijdsgroep) aan<br />

- Uitleg geven als speler regel niet begrijpt<br />

- Handelt kordaat<br />

- Is consequent<br />

Sportieve sfeer<br />

- Respecteert waarden en normen<br />

- Communiceert op correcte wijze met betrokkenen<br />

- Vertoont voorbeeldgedrag<br />

- Treedt op bij incorrect gedrag<br />

Formaliteiten<br />

- Controleert veld<br />

- Houdt administratie tijdens de wedstrijd bij<br />

- Controleert, vult in en tekent wedstrijdformulier af<br />

- Stelt, indien van toepassing, strafrapport op<br />

Ontwikkeling<br />

- Evalueert eigen handelen<br />

- Houdt zich op hoogte van spelregelwijzigingen<br />

- Staat open voor begeleiding<br />

In de bijlage 4 (blz. 56) is het begeleidingsrapport voor scheidsrechters van D-pupillen en C-junioren opgenomen.<br />

Scheidsrechter B- , A-junioren en senioren:<br />

Spelregels<br />

- Neemt spel waar, interpreteert waarneming en beslist<br />

- Past diagonaal functioneel toe<br />

- Goede positie bij hoekschoppen en vrije trappen<br />

- Anticipeert op richting waarin spel beweegt<br />

- Hindert het spel niet<br />

- Past regels en reglementen correct toe<br />

- Beoordeling duels<br />

- Spelstraffen (direct/indirect)<br />

- Strafbaar buitenspel<br />

- Voordeelregel<br />

<strong>Uitwerking</strong> <strong>Stappenplan</strong> <strong>Arbitrage</strong><br />

// 33


- Aangeven indirecte<br />

- Toepassen vermaningen, straftijd en kaarten<br />

Leiding geven<br />

- Bereidt zich voor op wedstrijd<br />

- Voelt de wedstrijd (leeftijdsgroep) aan<br />

- Handelt kordaat<br />

- Is consequent<br />

- Werkt samen met assistent-scheidsrechters<br />

- Kleedt zich correct<br />

- Verduidelijkt beslissingen non-verbaal<br />

- duidelijk fluitsignaal<br />

- middels gebaren en gezichtsuitdrukkingen<br />

Formaliteiten<br />

- Onderhoudt contact met KNVB<br />

- Controleert het speelveld met toebehoren<br />

- Houdt administratie tijdens wedstrijd bij<br />

- Controleert, vult in en tekent wedstrijdformulier af<br />

- Vult strafrapportformulier in<br />

Sportieve sfeer<br />

- Respecteert waarden en normen<br />

- Treedt op bij incorrect gedrag<br />

- Vertoont voorbeeld gedrag<br />

- Communiceert op correcte wijze met betrokkene<br />

Ontwikkeling<br />

- Evalueert eigen handelen<br />

- Houdt zich op hoogte van spelregelwijzigingen<br />

- Staat open voor begeleiding<br />

In de bijlage 4 (blz. 58 en 59) is het begeleidingsrapport voor scheidsrechters van B- , A-junioren en senioren<br />

opgenomen.<br />

6b. Van verenigingsscheidsrechter tot KNVB-scheidsrechter<br />

Voor een aantal van de verenigingsscheidsrechters kan er een moment dat zij de stap om KNVBscheidsrechter<br />

te worden willen maken.<br />

Argumenten die ertoe bijdragen of zelfs bepalend zijn een dergelijke stap te maken zijn bijvoorbeeld:<br />

- de verenigingsscheidsrechter wil zelf voor de KNVB gaan fluiten;<br />

- de verenigingsscheidsrechter heeft binnen de vereniging zijn top bereikt;<br />

- de verenigingsscheidsrechter heeft een nieuwe uitdaging nodig;<br />

- de Praktijkbegeleider scheidsrechters is van mening dat hij wedstrijden met een hogere moeilijkheidsgraad<br />

nodig heeft om zich verder te ontwikkelen;<br />

- de Praktijkbegeleider scheidsrechters (in zijn rol als scout) vindt de verenigingsscheidsrechter zo talentvol dat<br />

hij moet gaan voor een scheidsrechterscarrière;<br />

Voorgaand lijstje van mogelijke argumenten is onder te verdelen in interne (vanuit de<br />

verenigingsscheidsrechters komende) en externe (van buiten de verenigingsscheidsrechter<br />

komende) argumenten.<br />

Het is van groot belang en de verantwoordelijkheid van iedere betrokkene om de verenigings-scheidsrechters<br />

die dermate talentvol en ambitieus zijn zodanig te informeren, stimuleren, begeleiden en eventueel te faciliteren,<br />

dat ze een volgende stap in hun carrière kunnen zetten.<br />

34 \\ <strong>Uitwerking</strong> <strong>Stappenplan</strong> <strong>Arbitrage</strong>


- Informeren<br />

Iedere vereniging (en dus ook de scheidsrechtercoördinator en praktijkbegeleider) ontvangt regelmatig<br />

informatie omtrent arbitrage. De verenigingen dienen alle voor verenigingsscheidsrechters relevante informatie<br />

door te spelen naar de verenigingsscheidsrechters. Voor de oudere, meer ervaren verenigingsscheidsrechter<br />

is de informatie die betrekking heeft op de wijze waarop de stap naar KNVB- scheidsrechter kan worden<br />

gemaakt zeker relevant.<br />

- Stimuleren<br />

Zoals alle groepen bestaat ook de groep verenigingsscheidsrechters uit verschillende mensen. Het is de taak<br />

van de scheidsrechtercoördinator en de Praktijkbegeleider scheidsrechters iedereen die dat nodig heeft en<br />

over kwaliteiten beschikt die een aspirant KNVB-scheidsrechter dient te hebben, zodanig te stimuleren dat<br />

men gaat nadenken over die stap. Uiteraard bepaalt iedereen uiteindelijk zelf of men die stap al dan niet<br />

neemt.<br />

- Begeleiden<br />

Het al dan niet nadenken over een eventuele carrière als KNVB-scheidsrechter wordt in hoge mate bepaald<br />

door de wijze waarop een verenigingsscheidsrechter wordt begeleid. Begeleiding dient er immers op gericht<br />

te zijn het beste uit iedereen te halen. Uiteraard geldt dit voor alle verenigingsscheidsrechters die binnen de<br />

vereniging actief zijn. Verenigingsscheidsrechters die het in zich hebben wellicht een goede KNVBscheidsrechter<br />

te worden, dienen vanuit de vereniging begeleiding te krijgen die erop gericht is op een<br />

bepaald moment die stap te maken. Het volgende is daarbij onder andere van belang:<br />

- samen (verenigingsscheidsrechter, scheidsrechterscoördinator en praktijkbegeleider) het doel bepalen;<br />

- samen (verenigingsscheidsrechter, scheidsrechterscoördinator en praktijkbegeleider) de route uitstippelen;<br />

- samen bespreken welke eisen tijdens deze route aan de verenigingsscheidsrechter dienen te worden<br />

gesteld;<br />

- samen de vorm(en) van begeleiding bespreken;<br />

Eigenlijk komt het er op neer om samen met de verenigingsscheidsrechter te komen tot een persoonlijk traject<br />

op weg naar KNVB-scheidsrechter.<br />

- Faciliteren<br />

Naast het voorafgaande kan een vereniging er ook over nadenken welke extra faciliteiten men<br />

verenigingsscheidsrechters zou kunnen bieden om de carrière als verenigingsscheidsrechter een goed vervolg<br />

te geven. Voorbeelden van mogelijke extra faciliteiten zijn:<br />

- meer begeleidingsmomenten bieden;<br />

- extra begeleiding bieden in de zin van:<br />

- externe begeleiding door middel van bijvoorbeeld een KNVB-praktijkbegeleider scheidsrechters of een<br />

Praktijkbegeleider scheidsrechters vanuit de regionale COVS-vereniging of een ervaren scheidsrechter;<br />

- observatie KNVB-scheidsrechter onder begeleiding van de Praktijkbegeleider scheidsrechters;<br />

- begeleiding/ondersteuning tijdens de te volgen Basisopleiding scheidsrechter (BOS) veldvoetbal;<br />

- vervoer naar bijvoorbeeld de cursus BOS veldvoetbal;<br />

Voor volledige informatie over organisatie, opleidingen en aanmeldingen: www.academie.knvb.nl<br />

<strong>Uitwerking</strong> <strong>Stappenplan</strong> <strong>Arbitrage</strong><br />

// 35


Stap 7 Rol van de KNVB<br />

Tot dusver lag de bal bij de verenigingen, u dus. Logisch, omdat de doelgroep (verenigingsscheidsrechters)<br />

bestaat uit leden van uw vereniging en hun carrière als verenigingsscheidsrechter binnen de vereniging<br />

beginnen. Toch kan de KNVB een rol spelen met betrekking tot verenigingsscheidsrechters. Die rol zal echter<br />

vooral ondersteunend van aard zijn. Ondersteunend omdat de verenigingen een en ander uiteindelijk naar eigen<br />

inzicht moeten invullen en uitvoeren.<br />

Binnen de districten van de KNVB kan de afdeling scheidsrechterszaken ondersteuning bieden. Het eerste<br />

aanspreekpunt daarbij is de medewerker Masterplan arbitrage. Voorbeelden van ondersteuning zijn:<br />

- Bestand van verenigingsscheidsrechters aanleggen ten behoeve van het regelmatig verschaffen van<br />

informatie aan verenigingsscheidsrechters en het verkrijgen van statistische gegevens die gebruikt kunnen<br />

worden om ontwikkelingen te volgen (bijvoorbeeld: toename of afname);<br />

- Bestand verenigingsscheidsrechters jaarlijks actualiseren;<br />

- www.scheidsrechterswinnen.nl;<br />

- Inhoud:<br />

- Spelregels;<br />

- Spelregelwijzigingen;<br />

- Bespreking wedstrijdsituaties;<br />

- Prijsvraag;<br />

- Aankondigen van activiteiten;<br />

- Verstrekken van informatie over arbitrageopleidingen;<br />

- Nieuwsbrief Verenigingsscheidsrechters samenstellen en verspreiden onder geregistreerde<br />

verenigingsscheidsrechters;<br />

- Inhoud:<br />

- Spelregelwijzigingen;<br />

- Interviews;<br />

- Prijsvraag;<br />

- Aankondigen van activiteiten;<br />

- Verstrekken van informatie over arbitrageopleidingen;<br />

- Verenigingsscheidsrechters jaarlijks de volgende zaken doen toekomen:<br />

- Fluit;<br />

- Notitieblokjes;<br />

- Pen;<br />

- Gele en rode kaarten;<br />

- Begeleiding bij het opzetten van beleid ten behoeve van verenigingsscheidsrechters;<br />

- Begeleiding bij het uitvoeren van vastgesteld beleid ten behoeve van verenigingsscheidsrechters;<br />

- Organiseren van arbitrageopleidingen:<br />

- Pupillenscheidsrechter;<br />

- Juniorscheidsrechter;<br />

- Basisopleiding scheidsrechter (BOS) veldvoetbal/ futsal;<br />

- Organiseren van applicaties voor verenigingsscheidsrechters;<br />

- Organiseren van bijeenkomsten voor scheidsrechterscoördinatoren;<br />

- Organiseren van opleidingen voor Praktijkbegeleiders scheidsrechters;<br />

- Ondersteuning bieden bij organisatie van wervingsavonden voor (jeugd)leden;<br />

- Ondersteuning bieden bij het organiseren van spelregelavonden.<br />

Voor vragen met betrekking tot genoemde vormen van ondersteuning kunt u contact opnemen met uw<br />

districtskantoor. Adresgegevens van alle KNVB-districten vindt u in de bijlage 7 op bladzijde 63.<br />

36 \\ <strong>Uitwerking</strong> <strong>Stappenplan</strong> <strong>Arbitrage</strong>


Stap 8 Rol van de COVS<br />

Hoewel de COVS (Centrale Organisatie van Voetbal Scheidsrechters) als hoofdtaak het behartigen van de<br />

belangen van de aangesloten scheidsrechters heeft, zijn vele van deze COVS-groepen bereid, daar waar<br />

mogelijk, verenigingen en verenigingsscheidsrechters ondersteuning te bieden.<br />

Voorbeelden van mogelijke ondersteuning door de COVS zijn:<br />

- Thema-avonden verzorgen<br />

- Spelregelquizzen verzorgen<br />

- Spelregelavonden verzorgen<br />

- Spelregellopen organiseren<br />

- Ondersteunen van verenigingen voor bepaalde tijd<br />

- Adopteren van verenigingen voor bepaalde tijd<br />

- Trainingsmogelijkheden bieden<br />

- Informatie verstrekken<br />

- Ondersteunen / verzorgen van Praktijkbegeleiding<br />

Voor vragen met betrekking tot genoemde vormen van ondersteuning kunt u contact opnemen met de KNVB,<br />

afdeling scheidsrechterszaken. Deze kan u voorzien van de adresgegevens van de COVS-groep bij u in de<br />

buurt.<br />

<strong>Uitwerking</strong> <strong>Stappenplan</strong> <strong>Arbitrage</strong><br />

// 37


Bijlagen<br />

Junioren en vrijwilligerswerk 39<br />

Organisatie 45<br />

Richtlijnen 4 tegen 4 en 7 tegen 7 48<br />

Begeleidingsrapport scheidsrechter F- en E-pupillen 52<br />

Begeleidingsrapport scheidsrechter D- pupillen en C-junioren 54<br />

Begeleidingsrapport scheidsrechter B- en A-junioren 56<br />

Praktijkverslag verenigingsscheidsrechter 58<br />

Opleidingen 59<br />

Adressen KNVB-districten 63<br />

Adressen COVS 63<br />

38 \\ <strong>Uitwerking</strong> <strong>Stappenplan</strong> <strong>Arbitrage</strong>


BIJLAGE 1<br />

Junioren en vrijwilligerswerk<br />

Jeugdparticipatie: luchtfietserij “De jeugd van tegenwoordig doet niets voor niets. Jongeren zijn dus ook niet bereid<br />

de handen uit de mouwen te steken voor hun voetbalvereniging”, zo wordt nogal eens verondersteld door<br />

verenigingsbestuurders.<br />

Jeugdparticipatie doen zij dan ook af als luchtfietserij. Onterecht, zo blijkt uit een enquête van onderzoeksbureau<br />

NIPO. Een ruime meerderheid van de jongeren lijkt het juist leuk om zich in te zetten voor hun voetbalvereniging. Op<br />

de vraag waarom ze dat dan niet doen, antwoordt het gros van de jongeren: “Hoe pak je zoiets aan” en vooral “De<br />

vereniging heeft het me nooit gevraagd”. Jeugdleden zijn dus best te porren voor verenigingstaken. Maar ze<br />

hebben wel een duwtje in de rug nodig. Zolang jongeren alleen gezien worden als deelnemer van een (voor hen<br />

georganiseerde) activiteit, cursus of sportwedstrijd en ze geacht worden tevreden te zijn met het aanbod dat er is,<br />

dan is een passieve houding een natuurlijk gevolg. Juist door bepaalde taken verantwoordelijkheden aan jongeren<br />

af te staan ontstaat er meer betrokkenheid, hetgeen mogelijkheden biedt ten aanzien van jeugdparticipatie. Het is<br />

wel zaak dat jongeren die mogelijkheden krijgen aangereikt. Door bijvoorbeeld met activiteiten te komen die ze<br />

zouden kunnen organiseren, door budget beschikbaar te stellen om hun eigen wensen te realiseren, door ze in de<br />

kantine zelf een jeugdhoek in te laten richten, door de openingstijden aan te passen en door gewoon met hen te<br />

praten over hun eventuele wensen.<br />

Er zijn veel motieven van jongeren om vrijwilligerswerk te doen. Hierna volgt een opsomming van motieven die (in<br />

combinatie) kunnen verklaren wat jongeren beweegt om vrijwilligerstaken op zich te nemen. Daarbij maken we<br />

onderscheid tussen vijf categorieën.<br />

- Relationele motieven<br />

- Gezelligheid<br />

- Mensen ontmoeten<br />

- Vrienden maken<br />

- Leeftijdsgenoten ontmoeten met dezelfde interesses<br />

- Met anderen samenwerken<br />

- Zelfontplooiings-motieven<br />

- Eigen kwaliteiten en interesses ontdekken<br />

- Leerschool voor later: verantwoordelijkheid leren dragen, organiseren, communiceren, etc.<br />

- Opstapje naar betaald werk: CV-building<br />

- Ontspannings-motieven<br />

- Anders dan gewoon<br />

- Nieuwe ervaring<br />

- Nieuwsgierigheid<br />

- Vrijwilligerswerk als leuke en zinvolle vrijetijdsbesteding<br />

- Negatieve keus: verveling<br />

- Inhoudelijke motieven<br />

- De aard van de werkzaamheden spreekt aan (bijvoorbeeld werken met kinderen blijkt onder jongeren heel<br />

populair; De Jagher, 1995)<br />

- Ideële motieven<br />

- Hobby (sport) wordt vrijwilligerswerk<br />

- Ligt in het verlengde van studie (eventueel voor studiepunten)<br />

<strong>Uitwerking</strong> <strong>Stappenplan</strong> <strong>Arbitrage</strong><br />

// 39


- Externe/ expressieve motieven<br />

- Status: nuttig zijn, vrijwilligerswerk als manier om betekenis aan het leven te geven<br />

- Identiteit ontlenen<br />

- Laten zien wat je kunt: gewaardeerd worden, bevestiging krijgen<br />

- Sociale druk: je als het ware verplicht voelen iets voor de vereniging te doen<br />

We kunnen dus stellen dat er zeer uiteenlopende redenen denkbaar zijn op grond waarvan jongeren kunnen<br />

besluiten om vrijwilligerswerk te gaan of blijven doen. Hier dien je als voetbalvereniging op in te spelen. Zo moet je<br />

een jeugdlid, dat vooral uit gezelligheidsoverwegingen iets voor de vereniging wil doen, niet opzadelen met het<br />

thuis opstellen van de jaarbegroting voor de jeugdcommissie. Voor een HEAO- student, die het vrijwilligerswerk in<br />

de voetbalvereniging vooral ziet als een manier om ervaring op te doen, is zo’n klus wellicht wel interessant.<br />

Jeugd betrekken bij de voetbalvereniging: waarom zou je<br />

Jeugdparticipatie gaat niet vanzelf. Het kost tijd en moeite. Zo is er iemand nodig die het initiatief neemt. En<br />

mensen om de jonge vrijwilligers te ondersteunen. Alsof voetbalverenigingen niet nog meer te doen hebben…<br />

Maar jeugdparticipatie is een investering die zichzelf terugverdient. Met wat goede wil en soms simpele<br />

ingrepen valt vaak al een hoop te bereiken. Enthousiaste jeugdleden bijvoorbeeld, die binding voelen met hun<br />

vereniging. Bovendien kunnen jongeren klussen uit handen nemen, nu en in de toekomst.<br />

Door junioren te laten participeren kunnen verschillende kaderfuncties binnen de vereniging worden ingevuld,<br />

wordt de kans vergroot dat er meer binding met de vereniging is en de junioren voor de voetbalsport behouden<br />

blijven (niet afhaken).<br />

Bovendien kan jeugdparticipatie het antwoord vormen op diverse knelpunten waar veel voetbalverenigingen<br />

mee kampen:<br />

Knelpunten binnen voetbalverenigingen<br />

Veel uitvallers onder de jeugd vanaf 13/14 jaar<br />

Jeugdparticipatie als antwoord, want…<br />

Jongeren weten wat jongeren willen<br />

Sport- en nevenactiviteiten worden slecht bezocht<br />

Tekort aan vrijwilligers (korte termijn)<br />

Opvolging van huidige vrijwilligers (lange termijn)<br />

Het vrijwilligersbestand van de vereniging vergrijst<br />

Jongeren vormen nieuw vrijwilligerspotentieel<br />

Jong geleerd is oud gedaan<br />

Jongeren zijn nog onbevangen en hebben vaak<br />

frisse ideeën<br />

Tips: werving & behoud van jeugdkader!<br />

- Neem jongeren (zichtbaar) serieus<br />

In de eerste plaats moet er sprake zijn van gedragsverandering in de voetbalvereniging. In de zin dat de<br />

mening van jongeren gehoord én gerespecteerd gaat worden. Ook als die mening afwijkt van wat in de<br />

vereniging gebruikelijk is. Alleen op die manier kan een gevoel van betrokkenheid en daarmee een actieve<br />

verenigingsinstelling bij de jeugd worden gecreëerd.<br />

Concreet betekent dit:<br />

- Taken en verantwoordelijkheden aan jeugdleden (durven) afstaan.<br />

- Zichtbaar iets doen met hun ideeën (niet alleen luisteren). Het werkt voor jongeren heel motiverend als ze<br />

zien dat zij daadwerkelijk invloed op hun voetbalvereniging hebben.<br />

- Stel bijvoorbeeld jaarlijks een budget beschikbaar, waaraan een jeugdafvaardiging een bestemming mag<br />

geven.<br />

40 \\ <strong>Uitwerking</strong> <strong>Stappenplan</strong> <strong>Arbitrage</strong>


Werving van jongeren: meer dan een oproep in het verenigingsblaadje<br />

Op de één of andere manier dienen jongeren te gaan inzien dat vrijwilligerswerk in de voetbalvereniging een<br />

aantrekkelijk alternatief vormt voor andere vrijetijdsactiviteiten, zoals bijbaantjes, tv kijken, uitgaan, etc. Dat ze zo<br />

iets terug kunnen doen voor hun voetbalvereniging. Ten aanzien van de werving van jongeren voor<br />

verenigingstaken zijn de volgende randvoorwaarden van belang:<br />

- Benader jongeren persoonlijk, zodat kan worden ingespeeld op individuele mogelijkheden en wensen. Een<br />

algemene oproep in het clubblad werkt niet. Ten eerste wordt dit orgaan doorgaans slecht gelezen door de<br />

jeugd. Ten tweede is de drempel om zelf te reageren voor de meeste jongeren te hoog.<br />

- Geef inzicht in motieven om verenigingstaken op zich te nemen. Leg daarbij, afhankelijk van de persoon, het<br />

accent op relationele (samenwerken, mensen ontmoeten), zelfontplooiings- (leerschool voor later, goed voor<br />

CV), inhoudelijke (taak sluit aan op eigen interesse) en/ of ontspannings- (leuke en zinvolle<br />

vrijetijdsbesteding) motieven.<br />

- Zorg voor een duidelijke en concreet afgebakende taakomschrijving (in overleg), zodat de jongere weet waar<br />

hij/ zij aan begint. Vragen of men ‘iets’ voor de vereniging wil doen kan afschrikken.<br />

- Jongeren hebben een voorkeur voor kortlopende, concrete activiteiten en willen zich liever niet op lange<br />

termijn vastleggen. Ook al omdat ze in een levensfase verkeren waarin periodes met veel en weinig tijd<br />

elkaar snel kunnen opvolgen. De activiteiten moeten in hun tijdschema kunnen worden ingepast.<br />

- Vraag jongeren met z’n tweeën. Dat verlaagt de drempel.<br />

- Benader ook de jonge jeugd voor (passende) verenigingstaken, ook al kost dit wellicht veel begeleiding. Dit<br />

kan mede worden gezien als een investering voor de toekomst. Gebleken is namelijk dat een vroege<br />

kennismaking met vrijwilligerswerk een positieve invloed heeft op de bereidheid om op latere leeftijd taken te<br />

verrichten.<br />

- Zeg nooit: je moet. Communiceer echter wel dat de voetbalvereniging haar (voort)bestaan vooral dankt aan<br />

haar leden- voor -leden karakter. Hiervan zijn veel jongeren zich niet bewust.<br />

- Geef duidelijk aan dat je niet eeuwig aan de taken vastzit. Maar: vrijwillig is niet hetzelfde als vrijblijvend. Aan<br />

zowel de jeugdige vrijwilliger als de vereniging en begeleiders worden, na bijvoorbeeld een proefperiode,<br />

eisen gesteld. Afspraken scheppen duidelijkheid en binding.<br />

- Organiseer eens een ‘omkeerdag’, waarbij jongeren en kader van rol wisselen. Dat biedt een laagdrempelige<br />

mogelijkheid voor jongeren om eens te ‘proeven’ aan het kaderwerk.<br />

De juiste taak bij de juiste jongere: ga uit van wensen en interesses<br />

Vanzelfsprekend moet de aard van de taken aansluiten bij de leefwereld, levensfase, interessesfeer, motieven en<br />

capaciteiten van jongeren in het algemeen en van elk jeugdlid in het bijzonder. In principe is er ‘voor ieder wat<br />

wils’. Om jongeren aan te spreken is het dus de kunst om in eerste instantie van hun vraag uit te gaan en niet,<br />

zoals veelal gebruikelijk, vanuit de te verrichten taken en klussen).<br />

Concreet betekent dit:<br />

- Bied keuzemogelijkheden. Start met de vraag: ‘Wat zou jij leuk vinden om te doen’<br />

- Participatie is ook een leerproces: de mate waarin en de wijze waarop jeugdigen (kunnen) participeren is<br />

afhankelijk van hun leeftijd en ontwikkelingsfase.<br />

- Het takenpakket moet aansluiten op individuele mogelijkheden en wensen. De ene jongere is de andere niet.<br />

- De voorkeur van het gros van de jongeren gaat uit naar praktische activiteiten met concrete producten en<br />

diensten. Het organiseren van een pupillentoernooi spreekt dus doorgaans meer aan dan het uitzetten van<br />

het verenigingsbeleid voor de lange termijn.<br />

- Zoals al eerder aangegeven: kortlopende activiteiten verdienen de voorkeur. Om die reden is het als<br />

voetbalvereniging nuttig om naast formele bestuurs- en verenigingsfuncties ook ruimte te bieden voor<br />

flexibele vormen van inzet. Dit kan in de vorm van commissies en werkgroepen (ten behoeve van een<br />

toernooi, feest, verenigingsuitje, etc.) of tijdelijke stageachtige taken (‘assistent functies’).<br />

<strong>Uitwerking</strong> <strong>Stappenplan</strong> <strong>Arbitrage</strong><br />

// 41


Maak het aantrekkelijk voor de jeugd om verenigingstaken te verrichten<br />

Veelal gaan jeugdleden met plezier naar de voetbalvereniging, ook buiten de wekelijkse trainingen en wedstrijden<br />

om. Wanneer een dergelijke binding tussen jongeren en verengingen eenmaal tot stand is gebracht, is er een<br />

goede basis aanwezig om jongeren te benaderen voor het verrichten van verenigingstaken. Bedenk daarbij echter<br />

wel dat het vrijwilligerswerk in de voetbalvereniging moet concurreren met andere vrijetijdsactiviteiten, die de<br />

jongeren ter beschikking staan. Er moet dan ook voor worden gezorgd dat het werk vooral leuk is.<br />

De volgende zaken kunnen daaraan bijdragen:<br />

- Uit alles moet blijken dat de vereniging ook van de jeugd is. Bied ruimte voor een jeugdhoek in de kantine<br />

(door de jeugd zelf in te richten), stem de openingstijden van de kantine en de sportaccommodatie af op het<br />

weekprogramma van de jeugd, stel speciale jeugdtarieven in voor consumpties en geef de jeugd de<br />

mogelijkheid op gezette tijden eigen muziek te draaien.<br />

- Houd voor ogen dat jongeren vooral gezelligheid in het vrijwilligerswerk zoeken. Kom daaraan als vereniging<br />

tegemoet door ook budget beschikbaar te stellen voor zaken als catering (tijdens de werkzaamheden) en uitjes<br />

(bijvoorbeeld naar een voetbalstadion).<br />

- Zorg voor een goede onkosten- en reisvergoeding.<br />

- Laat jongeren de taken bij voorkeur in koppels of in groepsverband doen. Enerzijds doet dat recht aan de sociale<br />

behoefte van jongeren, anderzijds kunnen de jongeren dan ook steun bij elkaar vinden (er niet alleen voor staan).<br />

Het biedt het de mogelijkheid om eens af te zeggen als het slecht uitkomt ( huiswerk, verjaardag, etc.).<br />

- Beloon jongeren voor hun inzet, bijvoorbeeld door het geven van een certificaat aan het eind van een project.<br />

Dat drukt niet alleen waardering uit, maar kan ook van pas komen bij het verkrijgen van stages,<br />

opleidingsplekken of banen (CV).<br />

Begeleiding: uitdagen, prikkelen, ondersteunen en waardering tonen<br />

Een voetbalvereniging die serieus werk maakt van jeugdparticipatie durft taken en verantwoordelijkheden uit handen<br />

te geven. Dat betekent echter niet dat jongeren daarbij volledig de vrije hand moet worden gegeven. Voor henzelf is<br />

het meestal ook prettiger om eerst enige begeleiding te krijgen, dan om direct in het diepe te worden gegooid. Beter<br />

is het dan ook om bij jeugdparticipatie te spreken over meedenken, meebeslissen en mede verantwoordelijkheid<br />

dragen. Het gaat om een samenspel tussen actieve jongeren en één of meer ervaren begeleiders of coördinatoren,<br />

die vooral in de voorwaardenscheppende sfeer (ruimte, geld, informatie) kunnen worden ingeschakeld.<br />

Ten aanzien van de begeleiding verdient het aanbeveling de volgende zaken in acht te nemen:<br />

- Zorg voor een duidelijk aanspreekpunt in de vereniging, waar de jonge vrijwilligers terecht kunnen met vragen<br />

en problemen. Vanzelfsprekend moet hier serieus werk van worden gemaakt door (zo mogelijk gezamenlijk) te<br />

komen tot oplossingen.<br />

- Het is zaak dat de begeleider/ coördinator naast en niet boven de jeugd gaat staan. Er moet sprake zijn van<br />

een gelijkwaardige relatie, die zich kenmerkt door samenwerking. Dus niet: als begeleider snel grijpen naar<br />

regels en in de controlerol schieten.<br />

- Zo’n gelijkwaardige relatie wordt makkelijker bereikt door begeleiders, die letterlijk (jongvolwassenen) en<br />

figuurlijk (jonge geest) dichtbij de jongeren staan.<br />

- Begeleiders dienen evenwicht te bewaren tussen ‘betutteling’ en voorkomen van ‘verzuipen’. Onderzoek<br />

(De Jagher, 1995) wijst uit dat jonge vrijwilligers zelf de voorkeur geven aan een begeleider die slechts op<br />

afstand toekijkt en pas bijstuurt wanneer dat echt nodig is. Daardoor voelen jongeren zich meer<br />

verantwoordelijk, hetgeen de band met de vereniging verstevigt.<br />

- De begeleider/ coördinator heeft tevens een uitdagende en prikkelende rol, die de deelnemers het gevoel geeft<br />

dat de jongeren mogen zijn wie ze zijn. Dat ze meer kunnen dan ze vaak zelf denken en dat extra inspanning<br />

voor de groep en de organisatie wordt gewaardeerd.<br />

- Zorg voor korte lijnen in de organisatie, zodat nieuwe ideeën niet verzanden in bureaucratie. Al eerder is<br />

opgemerkt dat het actieve jeugdleden motiveert als zij hun inzet beloond zien met concreet resultaat (en het<br />

demotiveert als dat resultaat uitblijft).<br />

42 \\ <strong>Uitwerking</strong> <strong>Stappenplan</strong> <strong>Arbitrage</strong>


- Vergroot de deskundigheid van het verenigingskader ten aanzien van jeugdbeleid door middel van<br />

workshops, cursussen, etc. Dit verhoogt de kwaliteit van de begeleiding en ook het draagvlak voor<br />

jeugdparticipatie in de voetbalvereniging.<br />

- Leg als begeleider eventueel contact met de school van actieve jeugdleden: onderwijs en vrijwilligerswerk<br />

zouden elkaar structureel meer kunnen bieden.<br />

Jeugdigen als verenigingsscheidsrechter!<br />

De rol als scheidsrechter “Als speler was ik een ettertje. De scheidsrechter deed het in mijn ogen nooit<br />

goed. Ik informeerde regelmatig of hij zijn bril had vergeten. Totdat mijn coach me uitdaagde zelf te gaan<br />

fluiten. ‘Laat dan maar eens zien hoe het wel moet’, zei hij. Zo gezegd, zo gedaan, dacht ik. Maar het<br />

bleek lastiger dan ik dacht. Je kunt niet alles zien. Iedereen maakt fouten. Zelfs ik. Nu ben ik niet meer zo<br />

aan het mekkeren tegen scheidsrechters. Ik weet inmiddels, na drie jaar fluiten, hoe moeilijk het is.”<br />

(Junior scheidsrechter)<br />

Zet ze aan het denken<br />

Als coach of leider van een juniorenvoetbalteam kunt u veel doen om spelers bewust te maken van de moeilijke<br />

positie van de scheidsrechter.<br />

Het gaat er vooral hen aan het denken te zetten en vervolgens feedback te geven. Niet door een oordeel te<br />

geven over de kwaliteit van het antwoord, maar door een open discussie aan te gaan…<br />

- Organiseer een bijeenkomst over fluiten na de training of op een afgelaste wedstrijddag. Werk aan de hand<br />

van praktijksituaties (praktijkvoorbeelden, videobeelden) en ga de discussie met de spelers aan. Was het<br />

buitenspel Indirecte of directe vrije schop Terechte strafschop<br />

- Analyseer samen met de spelers na afloop van een wedstrijd kort het optreden van de scheidsrechter.<br />

- Spreek samen met het team af welke sanctie er staat op mekkeren op de scheidsrechter<br />

(bijvoorbeeld wisselen).<br />

- En vooral: geef zelf het goede voorbeeld. Niet: vloeken en tieren bij foute beslissingen. Wel: de<br />

scheidsrechter na afloop bedanken.<br />

Laat ze zelf (eens) fluiten<br />

Vaak werkt het nog het beste om jongeren zelf aan den lijve te laten ondervinden hoe moeilijk, maar ook hoe<br />

leuk het is om te fluiten.<br />

- Laat spelers om beurten fluiten tijdens het afsluitend partijtje van de training.<br />

- Wijd een training volledig aan het fluiten. Opbouw: 1. een kort inleidend praatje; 2. diverse partijvormen<br />

wisselende scheidsrechters; 3. tussentijds positieve feedback en aanwijzingen geven; 4. een nabespreking<br />

(Hoe vonden jullie het Wat viel op Wat heb je geleerd). Zie bijvoorbeeld werkblad 6.<br />

- Zet junioren in als scheidsrechter bij verenigingstoernooitjes voor de D-, E- en F-pupillen. Veel jongeren<br />

vinden het leuk om met jonge kinderen om te gaan.<br />

- Misschien worden de junioren wel zo enthousiast dat ze vaker (bijvoorbeeld om de week) willen fluiten.<br />

Zorg in dat geval voor een aanspreekpunt (iemand die dichtbij de jongeren staat) waar ze met hun vragen<br />

terecht kunnen. Toon waardering, door ze bijvoorbeeld een scheidsrechtersshirt te geven.<br />

Welke aanwijzingen kun je ze geven<br />

Geef vooral positieve feedback, maar zeg dan wel concreet wat er goed ging. Natuurlijk kun je zo nu en dan wel<br />

wat aanwijzingen geven, maar het gaat in de eerste plaats om jongeren enthousiast te maken voor de rol van<br />

scheidsrechter. Aanwijzingen hebben het meeste effect wanneer zij concreet zijn en direct gekoppeld worden<br />

aan praktijksituaties. Daarbij kan het gaan om de volgende items:<br />

- Spelregels (bijvoorbeeld Wanneer is er sprake van een directe en wanneer van een indirecte vrije trap);<br />

- Spelregeltoepassing (“Waarom gaf je in deze situatie geen voordeel”);<br />

<strong>Uitwerking</strong> <strong>Stappenplan</strong> <strong>Arbitrage</strong><br />

// 43


- Houding in het veld (“Sta achter je beslissingen. Straal altijd overtuiging uit”);<br />

- Beslissingen toelichten (“Vaak helpt het als je even kort uitlegt waarom je fluit”);<br />

- Omgang met ‘lastige’ spelers (“Ga luchtig om met kritiek door bijvoorbeeld een grapje te maken), geef een<br />

keer een waarschuwing, maar treed daarna op”).<br />

44 \\ <strong>Uitwerking</strong> <strong>Stappenplan</strong> <strong>Arbitrage</strong>


BIJLAGE 2<br />

Organisatie<br />

Onderstaand schema is bedoeld als hulpmiddel voor iedereen die bij de verenigingsscheidsrechters is<br />

betrokken. Het geeft in het kort aan wat er zoal dient te gebeuren.<br />

1. Aanstellen verenigingsscheidsrechters<br />

Wie<br />

Scheidsrechtercoördinator<br />

Scheidsrechtercoördinator<br />

Scheidsrechtercoördinator<br />

Scheidsrechtercoördinator<br />

Scheidsrechtercoördinator<br />

Scheidsrechtercoördinator<br />

Scheidsrechtercoördinator<br />

Wat<br />

Gegevens beschikbare<br />

verenigingsscheidsrechters<br />

verzamelen<br />

Wedstrijdpakketten<br />

vaststellen<br />

Gegevens aan te stellen<br />

wedstrijden (oefen-, bekeren<br />

competitiewedstrijden)<br />

verzamelen<br />

Gegevens eigen<br />

voetbalactiviteiten<br />

verenigingsscheidsrechters<br />

verzamelen<br />

Seizoensplanning maken<br />

Planning voor de komende<br />

week/weken maken<br />

Bijhouden aantal gefloten<br />

wedstrijden<br />

Wanneer<br />

Eind (vorig) seizoen<br />

Eind (vorig) seizoen<br />

Eind (vorig) seizoen<br />

Voor aanvang<br />

seizoen<br />

Voor aanvang<br />

seizoen<br />

Iedere periode<br />

(afhankelijk van<br />

uitkomen clubblad)<br />

Na ieder weekend<br />

Hoe<br />

Via invulformulier<br />

‘Beschikbaarheid<br />

verenigingsscheidsrechters’<br />

In overleg met begeleiders en<br />

verenigingsscheidsrechter<br />

Via wedstrijdsecretariaat<br />

Via wedstrijdsecretariaat<br />

In excelbestand<br />

‘seizoenplanning<br />

verenigingsscheidsrechter’<br />

Selectie uit excelbestand<br />

‘seizoenplanning<br />

verenigingsscheidsrechter’<br />

Via excelbestand<br />

‘seizoenplanning<br />

verenigingsscheidsrechter’<br />

<strong>Uitwerking</strong> <strong>Stappenplan</strong> <strong>Arbitrage</strong><br />

// 45


2. Aanstellen Praktijkbegeleider Scheidsrechters<br />

Wie<br />

Scheidsrechtercoördinator<br />

Scheidsrechtercoördinator<br />

Scheidsrechtercoördinator<br />

Scheidsrechtercoördinator<br />

Scheidsrechtercoördinator<br />

Scheidsrechtercoördinator<br />

Wat<br />

Gegevens beschikbare<br />

begeleiders verzamelen<br />

Gegevens aan te stellen<br />

wedstrijden (oefen-, bekeren<br />

competitiewedstrijden)<br />

verzamelen<br />

Keuze maken voor vaste of<br />

wisselende begeleiders<br />

Seizoensplanning maken<br />

Planning voor de komende<br />

week/weken maken<br />

Bijhouden aantal<br />

begeleidde<br />

verenigingsscheidsrechters<br />

Wanneer<br />

Eind (vorig) seizoen<br />

Eind (vorig) seizoen<br />

Eind (vorig) seizoen<br />

Voor aanvang<br />

seizoen<br />

Iedere periode<br />

(afhankelijk van<br />

uitkomen clubblad)<br />

Na ieder weekend<br />

Hoe<br />

Via invulformulier<br />

‘Beschikbaarheid<br />

scheidsrechter-begeleiders’<br />

Via wedstrijdsecretariaat<br />

Via overleg<br />

In excelbestand<br />

‘seizoenplanning<br />

verenigingsscheidsrechter’<br />

Selectie uit excelbestand<br />

‘seizoenplanning<br />

verenigingsscheidsrechter’<br />

Via excelbestand<br />

‘seizoenplanning<br />

verenigingsscheidsrechter’<br />

3. Aanstellen Praktijkbegeleider Scheidsrechters<br />

Wie<br />

Scheidsrechtercoördinator<br />

Scheidsrechtercoördinator<br />

Scheidsrechtercoördinator<br />

Wat<br />

Seizoensplanning<br />

communiceren<br />

Periodeplanning<br />

(voorjaarsreeks,<br />

futsalcompetitie,<br />

najaarsreeks)<br />

communiceren<br />

Korte termijnplanning<br />

(wekelijks/<br />

tweewekelijks)<br />

communiceren<br />

Wanneer<br />

Voor aanvang<br />

seizoen<br />

Voor aanvang<br />

periode<br />

Afhankelijk van<br />

uitkomen clubblad<br />

Hoe<br />

Via door betrokkenen<br />

aangegeven kanalen<br />

Via door betrokkenen<br />

aangegeven kanalen<br />

Via door betrokkenen<br />

aangegeven kanalen<br />

4. Afmelden verenigingsscheidsrechters<br />

Wie<br />

Verenigingsscheidsrechter<br />

Wat<br />

Afmelden<br />

Wanneer<br />

Zo spoedig mogelijk<br />

Hoe<br />

Via aangegeven kanalen<br />

46 \\ <strong>Uitwerking</strong> <strong>Stappenplan</strong> <strong>Arbitrage</strong>


5. Heraanstellen verenigingsscheidsrechters<br />

Wie<br />

Scheidsrechtercoördinator<br />

Scheidsrechtercoördinator<br />

Scheidsrechtercoördinator<br />

Wat<br />

Heraanstellen<br />

Heraanstelling<br />

communiceren<br />

Bijhouden aantal gefloten<br />

wedstrijden<br />

Wanneer<br />

Zo spoedig mogelijk<br />

Zo spoedig mogelijk<br />

Na ieder weekend<br />

Hoe<br />

Via aangegeven kanalen<br />

Via aangegeven kanalen<br />

Via excelbestand<br />

‘seizoenplanning<br />

verenigingsscheidsrechter’<br />

6. Organisatie rond wedstrijden<br />

Wie<br />

Scheidsrechter<br />

Scheidsrechter<br />

Scheidsrechter<br />

Scheidsrechter<br />

Scheidsrechter<br />

Scheidsrechter<br />

Scheidsrechter<br />

Wat<br />

- Aanwezig<br />

- Melden<br />

- Wedstrijdbal/vlaggen<br />

- Wedstrijdformulier<br />

- Sleutel kleedkamer<br />

- Omkleden<br />

- Aanvang warming-up<br />

- Veld controleren<br />

- Naar kleedkamer<br />

- Laatste voorbereidingen<br />

- Sleutel kleedkamer<br />

inleveren<br />

- Teams halen<br />

- Wedstrijd begint<br />

- Naar kleedkamer<br />

- Thee<br />

- Sleutel inleveren<br />

- Teams halen<br />

- Sleutel halen<br />

- Douchen<br />

- Naar bestuurskamer<br />

- Materiaal inleveren<br />

- Administratie<br />

Wanneer<br />

- 45 minuten<br />

- 30 minuten<br />

- 10 minuten<br />

0<br />

Rust<br />

2e helft<br />

Na afloop<br />

Hoe<br />

<strong>Uitwerking</strong> <strong>Stappenplan</strong> <strong>Arbitrage</strong><br />

// 47


BIJLAGE 3<br />

Richtlijnen vier tegen vier<br />

Afmetingen<br />

Het speelveld heeft een minimale lengte van 30 meter en een maximale lengte van 40 meter. De breedte is<br />

minimaal 20 meter en maximaal 30 meter.<br />

Geadviseerd wordt om op een half voetbalveld twee veldjes uit te zetten in de hoeken.<br />

Doel<br />

Het doel heeft een breedte van 3 meter en een hoogte van 1 meter. De breedte (dikte) van doelpalen en doellat<br />

mag niet meer dan 8 cm en niet minder dan 6 cm bedragen. De doelpalen en doellat moeten dezelfde breedte<br />

hebben. Doelpaal en doellat mogen vierkant, rechthoekig, rond of ovaal van vorm zijn. De hoeken moeten<br />

afgerond zijn. Aan doelpalen en doellat moeten netten kunnen worden aangebracht. Het doel mag geen<br />

scherpe of uitstekende delen hebben.<br />

Belijning<br />

Het speelveldje moet in overeenstemming met de plattegrond zijn, afgebakend door duidelijke lijnen of<br />

markeringshoedjes/pilonnen die maximaal 10 meter uit elkaar staan. De breedte van de lijnen bedraagt<br />

maximaal 12 centimeter.<br />

Bal<br />

Bij mini- F-pupillen wordt met balmaat nummer 5 gespeeld, met een maximaal gewicht van 320 gram.<br />

Het aantal spelers en wissels<br />

Een complete ploeg in het veld bestaat uit vier spelers. Gespeeld wordt zonder doelman. Wissels zijn onbeperkt<br />

toegestaan.<br />

Bijzondere spelregels<br />

Spelbegin<br />

Het spel begint of wordt hervat, na een doelpunt, in het midden van het veld. De tegenpartij moet hierbij een<br />

afstand van 5 meter in acht nemen.<br />

Buitenspel<br />

De buitenspelregel is niet van toepassing.<br />

Strafschop<br />

Een strafschop wordt slechts bij hoge uitzondering gegeven: de afstand doellijn - penaltystip is 8 meter (bij het<br />

nemen van een strafschop wordt het doel niet door een speler verdedigd).<br />

Keeper<br />

Vier tegen vier wordt gespeeld zonder keeper.<br />

48 \\ <strong>Uitwerking</strong> <strong>Stappenplan</strong> <strong>Arbitrage</strong>


Richtlijnen 7 tegen 7<br />

De afmetingen<br />

Het speelveld moet rechthoekig zijn. De lengte mag variëren tussen 50 en 70 meter. De breedte tussen 35 en<br />

52,5 meter.<br />

Toelichting<br />

Geadviseerd wordt om op een normaal voetbalveld (100 x 64 meter tot 105 x 69 meter) een veldje uit te zetten.<br />

Dit veld heeft dan de afmetingen van circa 64 x 50 meter (half voetbalveld). De lengte en de breedte verhouden<br />

zich bij voorkeur van 7:5.<br />

Het doel<br />

Het doel moet een breedte hebben van 5 meter en een hoogte van 2 meter (binnenwerkse maten). De breedte<br />

(dikte) van doelpalen en doellat mag niet meer dan 8 cm en niet minder dan 6 cm bedragen. De doelpalen en<br />

doellat moeten dezelfde breedte hebben. Doelpaal en doellat mogen vierkant, rechthoekig, rond of ovaal van<br />

vorm zijn. De hoeken moeten afgerond zijn.<br />

Achter de doelpalen moeten aan doelpalen en doellat netten kunnen worden aangebracht. Het doel mag geen<br />

scherpe of uitstekende delen hebben.<br />

Toelichting<br />

- Uit veiligheidsoverwegingen verdienen doelen die in kokers in de grond op een vaste plaats worden geplaatst<br />

de nadrukkelijke voorkeur. Na gebruik kunnen deze doelen in zijn geheel worden verwijderd of in delen worden<br />

gedemonteerd en afgevoerd. De kokers moeten daarna worden afgesloten.<br />

- Verplaatsbare doelen mogen worden toegepast mits deze op doelmatige wijze aan de grond worden<br />

verankerd. Uit oogpunt van stabiliteit dienen verplaatsbare doelen voldoende draagvlak te hebben (liefst 1,50<br />

tot 2 meter). Doelen kunnen worden verankerd met speciale wartels of doelankers.<br />

- De doelnetten moeten zodanig worden aangebracht dat zij de doelverdediger behoorlijke ruimte laten.<br />

Voorkeur hebben doelen waarbij het doelnet door middel van stangen wordt ondersteund.<br />

- Hockey- of handbaldoelen zijn NIET toegestaan.<br />

- Bestaande 7 tegen 7-doelen met een doelhoogte van tenminste 1,75 meter zijn toegestaan.<br />

De belijning.<br />

Het speelveld moet in overeenstemming met de plattegrond zijn afgebakend door duidelijke lijnen. De breedte<br />

van de lijnen bedraagt 10 tot 12 cm. De lijnen die de verschillende gebieden begrenzen, behoren tot deze<br />

gebieden.<br />

Toelichting<br />

Het is de bedoeling dat alleen op speciale 7 tegen 7-veldjes de complete belijning wordt aangebracht als<br />

hiervoor aangegeven. Wordt gebruik gemaakt van normale velden, dan kan worden volstaan met het<br />

aanbrengen van een strafschoppunt. De oorspronkelijke zijlijnen, doellijn en middenlijn functioneren als<br />

begrenzing van het 7 tegen 7-veld.<br />

De bal<br />

Bij F- en E-pupillen wordt gespeeld met een bal maat nummer 5, met een maximaal gewicht van 320 gram.<br />

Bij D-pupillen met een bal nummer 5 met een maximaal gewicht van 370 gram.<br />

<strong>Uitwerking</strong> <strong>Stappenplan</strong> <strong>Arbitrage</strong><br />

// 49


Wedstrijdduur en teamgrootte<br />

Jongens categorie teamgrootte wedstrijdduur<br />

E-pupillen 7:7 2 X 25 minuten<br />

F-pupillen 7:7 2 X 20 minuten<br />

F-pupillen 4:4 afhankelijk van organisatie<br />

Meisjes categorie teamgrootte wedstrijdduur<br />

pupillen 9/12 jaar 7:7 2 X 30 minuten<br />

pupillen 5/8 jaar 7:7 2 X 30 minuten<br />

Een complete ploeg in het veld bestaat uit een doelman en zes veldspelers. Het<br />

minimum aantal spelers inclusief doelman is vijf.<br />

Wissels<br />

Wissels zijn onbeperkt toegestaan. Dit betekent dat het aantal door te wisselen spelers en het aantal malen dat<br />

men doorwisselt onbeperkt is.<br />

Opmerking<br />

Aanbevolen wordt om maximaal 7 tegen 7 te spelen en slechts bij extreme weersomstandigheden dit aantal uit<br />

te breiden tot 8 tegen 8 of maximaal 9 tegen 9. De praktijk heeft geleerd dat het spelen van 7 tegen 7 door<br />

spelers en coaches het meest waardevol wordt geacht. Bij 8 tegen 8, 9 tegen 9 of meer worden<br />

voetbalweerstanden (ruimten, tegenstanders, etc.) voor spelers groter en dit komt het jeugdvoetballeerproces<br />

niet ten goede.<br />

Bijzondere spelregels<br />

Spelbegin: Het spel begint of wordt hervat in het midden van het veld.<br />

De tegenpartij moet een afstand van 5 meter in acht nemen.<br />

Buitenspel: De buitenspelregel is niet van toepassing.<br />

Strafschop: Slechts bij hoge uitzondering: de afstand is acht meter.<br />

(F-pupillen gebruiken hun handen ter bescherming: niet bestraffen).<br />

Indien een werkelijke doelkans door overtreding (opzet) wordt ontnomen, dan kan een<br />

strafschop worden gegeven.<br />

Terugspeelbal: In het pupillenvoetbal is het voor 7-tallen toegestaan dat de keeper een terugspeelbal in de<br />

handen mag nemen.<br />

Achterballen en hoekschoppen<br />

Achterballen mogen door de doelman in het spel worden gebracht door middel van werpen of uit de handen<br />

schieten. Het hinderen van de doelman is niet toegestaan.<br />

Hoekschoppen worden als ‘halve corners’ genomen. Dat wil zeggen: vanaf een door de scheidsrechter te<br />

bepalen punt halverwege de hoekvlag en de dichtstbijzijnde doelpaal.<br />

Vrije schop<br />

Bij F- en E-pupillen worden alle overtredingen bestraft met een directe vrije schop, waarbij de tegenstanders op<br />

een minimale afstand van vijf meter staan. Bij de D-pupillen gelden de normale spelregels voor vrije schoppen.<br />

Inworp<br />

Deze wordt op normale wijze genomen. Foutief genomen inworpen moeten worden overgenomen (voor de<br />

duidelijkheid: door dezelfde partij). Laat diegene die foutief ingooide de inworp overnemen en leg uit hoe het<br />

wel moet.<br />

50 \\ <strong>Uitwerking</strong> <strong>Stappenplan</strong> <strong>Arbitrage</strong>


Scheidsrechtersbal<br />

Wanneer de scheidsrechter per ongeluk fluit tijdens het spel kan hij dit alleen maar herstellen door het spel te<br />

hervatten met een scheidsrechtersbal op de plaats waar de bal was op het moment toen de scheidsrechter<br />

floot. De bal moet dan wel in het spel zijn. Ook wanneer hij het spel stillegt vanwege een blessure,<br />

weersgesteldheid of andere calamiteiten.<br />

Spelbederf, onbehoorlijk gedrag of commentaar op de leiding kan worden bestraft met een straftijd van<br />

5 minuten.<br />

Zware overtredingen, zoals het trappen naar of van een tegenstander, spuwen, moet worden bestraft met een<br />

veldverwijdering.<br />

Gele en rode kaarten worden niet gebruikt bij zeventallenvoetbal.<br />

Wedstrijdformulieren<br />

Vanaf de D-pupillen wordt er gewerkt met wedstrijdformulieren. De E- en F-pupillen hebben geen<br />

wedstrijdformulieren. Hier wordt gewerkt met zogenaamde uitslagenlijsten die door de thuisspelende vereniging<br />

worden verzorgd. Bij iedere wedstrijd waarbij een wedstrijdformulier noodzakelijk is, levert de thuisspelende<br />

vereniging dit formulier. Beide leiders/aanvoerders voorzien dit formulier van relatienummers en spelersnamen<br />

van degene die aan de betreffende wedstrijd meedoen. Dit formulier dient voor aanvang van de wedstrijd te zijn<br />

ingevuld, ondertekend en aangeboden aan de scheidsrechter. De thuisspelende vereniging zorgt voor de<br />

officiële wedstrijdgegevens op het formulier.<br />

Ten slotte<br />

Het toepassen van de spelregels is in handen van de spelleider c.q. scheidsrechter. Deze kan maar één<br />

bedoeling hebben en dat is de jongens of meisjes zoveel mogelijk laten voetballen. Op het speelveld mogen<br />

zich alleen de spelers en de scheidsrechter bevinden. Coaches, begeleiders en anderen mogen zich dus niet<br />

tijdens de wedstrijd tussen de spelers begeven.<br />

<strong>Uitwerking</strong> <strong>Stappenplan</strong> <strong>Arbitrage</strong><br />

// 51


BIJLAGE 4<br />

Begeleidingsrapport scheidsrechter (in opleiding) voor wedstrijden E en F pupillen<br />

Naam scheidsrechter : Uitslag :<br />

Wedstrijd : Aantal geel :<br />

Karakter van de wedstrijd : Aantal rood :<br />

Datum :<br />

Per regel aankruisen of het een plus- of kluspunt is. Kluspunten beschrijven in concreet waarneembaar gedrag.<br />

Pluspunten<br />

Kluspunten<br />

1. Volgen & positie kiezen<br />

❏ Volgt het spel dichtbij met goed overzicht<br />

❏ Kiest goed positie bij m.n. hoekschop/vrije schop<br />

❏<br />

❏<br />

2.Toepassing spelregels<br />

❏ Beoordeelt duels voldoende<br />

❏ Handelt op juiste wijze bij ‘foute’ ingooi<br />

❏ Past regels mbt terugspeelbal juist toe<br />

❏ Past regels mbt hoekschop juist toe<br />

❏ Past regels mbt doelschop juist toe<br />

❏ Past regels mbt straftijd correct toe<br />

❏<br />

❏<br />

❏<br />

❏<br />

❏<br />

❏<br />

3. Leiding geven<br />

❏ Geeft duidelijk fluitsignaal met goede intonatie<br />

❏ Voelt de wedstrijd aan<br />

❏ Past de spelregels consequent toe<br />

❏ Geeft daar waar nodig uitleg<br />

❏ Treedt kordaat op<br />

❏ Heeft uitrusting in orde<br />

❏<br />

❏<br />

❏<br />

❏<br />

❏<br />

❏<br />

4. Sportieve sfeer<br />

❏ Respecteert waarden en normen<br />

❏ Treedt op tegen incorrect gedrag<br />

❏ Vertoont voorbeeldgedrag<br />

❏ Praat op correcte wijze met spelers<br />

❏<br />

❏<br />

❏<br />

❏<br />

5. Persoonlijke ontwikkeling<br />

❏ Heeft voldoende zelfkritiek<br />

❏ Toont begrip, is goed te coachen<br />

❏<br />

❏<br />

Korte toelichting/tips/adviezen<br />

Naam begeleider:<br />

Handtekening begeleider:<br />

52 \\ <strong>Uitwerking</strong> <strong>Stappenplan</strong> <strong>Arbitrage</strong>


Registratie (markeer de registraties waaraan u aandacht wilt geven in het begeleidingsgesprek)<br />

De scheidsrechter (in opleiding) is in staat op adequate wijze waar te nemen, te interpreteren, spelregels toe<br />

te passen en te beslissen:<br />

1. Volgen & positie kiezen<br />

2.Toepassing spelregels<br />

De scheidsrechter (in opleiding) is in staat op adequate wijze een bijdrage aan de sportieve sfeer te leveren:<br />

3. Leiding geven<br />

4. Sportieve sfeer<br />

De scheidsrechter (in opleiding) is in staat op adequate wijze de formaliteiten van de wedstrijd af te handelen:<br />

5. Formaliteiten<br />

De scheidsrechter (in opleiding) is in staat om op adequate wijze deskundigen of kennisbronnen te raadplegen:<br />

6. Persoonlijke ontwikkeling<br />

<strong>Uitwerking</strong> <strong>Stappenplan</strong> <strong>Arbitrage</strong><br />

// 53


Begeleidingsrapport scheidsrechter (in opleiding) voor wedstrijden C-junioren en D-pupillen<br />

Naam scheidsrechter : Uitslag :<br />

Wedstrijd : Aantal geel :<br />

Karakter van de wedstrijd : Aantal rood :<br />

Datum :<br />

Per regel aankruisen of het een plus- of kluspunt is. Kluspunten beschrijven in concreet waarneembaar gedrag.<br />

Pluspunten<br />

Kluspunten<br />

1. Volgen & positie kiezen<br />

❏ Volgt het spel dichtbij met goed overzicht<br />

❏ Houdt oogcontact met assistent-scheidsrechters<br />

❏ Kiest goed positie bij m.n. hoekschop/vrije schop<br />

❏<br />

❏<br />

❏<br />

2.Toepassing spelregels<br />

❏ Beoordeelt duels correct<br />

❏ Past juiste spelstraffen (direct/indirect) toe<br />

❏ Neemt strafbaar buitenspel waar<br />

❏ Geeft indirecte goed aan<br />

❏ Past vermaningen, straftijd en kaarten correct toe<br />

❏<br />

❏<br />

❏<br />

❏<br />

❏<br />

3. Leiding geven<br />

❏ Geeft duidelijk fluitsignaal met goede intonatie<br />

❏ Voelt de wedstrijd aan<br />

❏ Past de spelregels consequent toe<br />

❏ Geeft daar waar nodig uitleg<br />

❏ Treedt kordaat op<br />

❏ Werkt goed samen met assistent-scheidsrechter<br />

❏ Heeft uitrusting in orde<br />

❏<br />

❏<br />

❏<br />

❏<br />

❏<br />

❏<br />

❏<br />

4. Sportieve sfeer<br />

❏ Respecteert waarden en normen<br />

❏ Treedt op tegen incorrect gedrag<br />

❏ Vertoont voorbeeldgedrag<br />

❏ Praat op correcte wijze met spelers<br />

❏<br />

❏<br />

❏<br />

❏<br />

5. Formaliteiten<br />

❏ Handelt administratie juist af<br />

❏ Controleert speelveld<br />

❏<br />

❏<br />

6. Persoonlijke ontwikkeling<br />

❏ Heeft voldoende zelfkritiek<br />

❏ Toont begrip, is goed te coachen<br />

❏<br />

❏<br />

Korte toelichting/tips/adviezen<br />

Naam begeleider:<br />

Handtekening begeleider:<br />

54 \\ <strong>Uitwerking</strong> <strong>Stappenplan</strong> <strong>Arbitrage</strong>


Registratie (markeer de registraties waaraan u aandacht wilt geven in het begeleidingsgesprek)<br />

De scheidsrechter (in opleiding) is in staat op adequate wijze waar te nemen, te interpreteren, spelregels toe<br />

te passen en te beslissen:<br />

1. Volgen & positie kiezen<br />

2.Toepassing spelregels<br />

De scheidsrechter (in opleiding) is in staat op adequate wijze een bijdrage aan de sportieve sfeer te leveren:<br />

3. Leiding geven<br />

4. Sportieve sfeer<br />

De scheidsrechter (in opleiding) is in staat op adequate wijze de formaliteiten van de wedstrijd af te handelen:<br />

5. Formaliteiten<br />

De scheidsrechter (in opleiding) is in staat om op adequate wijze deskundigen of kennisbronnen te raadplegen:<br />

6. Persoonlijke ontwikkeling<br />

<strong>Uitwerking</strong> <strong>Stappenplan</strong> <strong>Arbitrage</strong><br />

// 55


Begeleidingsrapport scheidsrechter (in opleiding) voor wedstrijden A- en B-junioren en senioren<br />

Naam scheidsrechter : Uitslag :<br />

Wedstrijd : Aantal geel :<br />

Karakter van de wedstrijd : Aantal rood :<br />

Datum :<br />

Per regel aankruisen of het een plus- of kluspunt is. Kluspunten beschrijven in concreet waarneembaar gedrag.<br />

Pluspunten<br />

Kluspunten<br />

1. Volgen & positie kiezen<br />

❏ Volgt het spel dichtbij met goed overzicht<br />

❏ Hindert het spel niet<br />

❏ Anticipeert op richting waarin spel beweegt<br />

❏ Houdt oogcontact met assistent-scheidsrechters<br />

❏ Kiest goed positie bij m.n. hoekschop/vrije schop<br />

2.Toepassing spelregels<br />

❏ Beoordeelt duels correct<br />

❏ Past juiste spelstraffen (direct/indirect) toe<br />

❏ Neemt strafbaar buitenspel waar<br />

❏ Past voordeelregel correct toe<br />

❏ Geeft indirecte goed aan<br />

❏ Past vermaningen, straftijd en kaarten correct toe<br />

3. Leiding geven<br />

❏ Bereidt zich goed voor op de wedstrijd<br />

❏ Geeft duidelijk fluitsignaal met goede intonatie<br />

❏ Voelt de wedstrijd aan<br />

❏ Past de spelregels consequent toe<br />

❏ Verduidelijkt beslissingen non-verbaal<br />

❏ Treedt kordaat op<br />

❏ Werkt goed samen met assistent-scheidsrechter<br />

❏ Heeft uitrusting in orde<br />

4. Sportieve sfeer<br />

❏ Respecteert waarden en normen<br />

❏ Treedt op tegen incorrect gedrag<br />

❏ Vertoont voorbeeldgedrag<br />

❏ Praat op correcte wijze met spelers<br />

5. Formaliteiten<br />

❏ Handelt administratie juist af<br />

❏ Controleert speelveld<br />

❏ Vult strafrapport correct in<br />

6. Persoonlijke ontwikkeling<br />

❏ Heeft voldoende zelfkritiek<br />

❏ Toont begrip, is goed te coachen<br />

Korte toelichting/tips/adviezen<br />

❏<br />

❏<br />

❏<br />

❏<br />

❏<br />

❏<br />

❏<br />

❏<br />

❏<br />

❏<br />

❏<br />

❏<br />

❏<br />

❏<br />

❏<br />

❏<br />

❏<br />

❏<br />

❏<br />

❏<br />

❏<br />

❏<br />

❏<br />

❏<br />

❏<br />

❏<br />

❏<br />

❏<br />

Naam begeleider:<br />

Handtekening begeleider:<br />

56 \\ <strong>Uitwerking</strong> <strong>Stappenplan</strong> <strong>Arbitrage</strong>


Registratie (markeer de registraties waaraan u aandacht wilt geven in het begeleidingsgesprek)<br />

De scheidsrechter (in opleiding) is in staat op adequate wijze waar te nemen, te interpreteren, spelregels toe<br />

te passen en te beslissen:<br />

1. Volgen & positie kiezen<br />

2.Toepassing spelregels<br />

De scheidsrechter (in opleiding) is in staat op adequate wijze een bijdrage aan de sportieve sfeer te leveren:<br />

3. Leiding geven<br />

4. Sportieve sfeer<br />

De scheidsrechter (in opleiding) is in staat op adequate wijze de formaliteiten van de wedstrijd af te handelen:<br />

5. Formaliteiten<br />

De scheidsrechter (in opleiding) is in staat om op adequate wijze deskundigen of kennisbronnen te raadplegen:<br />

6. Persoonlijke ontwikkeling<br />

<strong>Uitwerking</strong> <strong>Stappenplan</strong> <strong>Arbitrage</strong><br />

// 57


BIJLAGE 6<br />

Praktijkverslag verenigingsscheidsrechters<br />

Naam Cursist: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .<br />

Datum: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .<br />

Wedstrijd: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Uitslag: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .<br />

Naam Praktijkbegeleider: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .<br />

Algemeen beeld eerste helft . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .<br />

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .<br />

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .<br />

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .<br />

Algemeen beeld tweede helft . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .<br />

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .<br />

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .<br />

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .<br />

Wat ging er goed . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .<br />

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .<br />

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .<br />

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .<br />

Wat ging er minder goed . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .<br />

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .<br />

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .<br />

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .<br />

Wat kan ik verbeteren . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .<br />

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .<br />

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .<br />

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .<br />

Hoe ga ik mezelf verbeteren . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .<br />

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .<br />

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .<br />

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .<br />

Opmerkingen nav contact met praktijkbegeleider scheidsrechters . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .<br />

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .<br />

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .<br />

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .<br />

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .<br />

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .<br />

58 \\ <strong>Uitwerking</strong> <strong>Stappenplan</strong> <strong>Arbitrage</strong>


BIJLAGE 7<br />

Opleidingen<br />

BASISOPLEIDING SCHEIDSRECHTER VELDVOETBAL (BOS-VELD)<br />

Doel en inhoud: Opleiding voor diegenen die interesse hebben in het leiden van wedstrijden veldvoetbal.<br />

De deelnemers worden opgeleid tot KNVB- en/of verenigingsscheidsrechter. De scheidsrechterscursussen<br />

gaan uit van de praktijk. Op het veld wordt geoefend in het leiding geven<br />

aan 22 spelers en het toepassen van de spelregels daarbij. Onderwerpen in de cursus zijn:<br />

- de 17 voetbalspelregels<br />

- organisatie en administratie<br />

- kennis van voetballen en voetballers<br />

- leiding geven<br />

- blessurepreventie<br />

- en de praktische toepassing van deze onderwerpen.<br />

Organisatie:<br />

De cursus richt zich met name op het leiden van B- en A-junioren en senioren.<br />

De cursus omvat zeven bijeenkomsten van 3 uur en wordt op avonden gegeven, in de regel op<br />

een accommodatie van een voetbalvereniging. De deelnemers die aan de gestelde<br />

voorwaarden voldoen, ontvangen het diploma “Basisopleiding Scheidsrechter Veldvoetbal”.<br />

Zij kunnen vervolgens worden aangesteld bij jeugdwedstrijden en/of wedstrijden in het lagere<br />

seniorenvoetbal.<br />

Toelating:<br />

Vanaf de leeftijd van 16 jaar. Het is mogelijk dat vooraf een toelatingsgesprek wordt gehouden.<br />

VERKORTE BASISOPLEIDING SCHEIDSRECHTER VELDVOETBAL<br />

Doel en inhoud: Opleiding voor diegenen die interesse hebben in het leiden van wedstrijden veldvoetbal.<br />

De deelnemers worden opgeleid tot KNVB- en/of verenigingsscheidsrechter. De scheidsrechterscursussen<br />

gaan uit van de praktijk. Op het veld wordt geoefend in het leiding geven<br />

aan 22 spelers en het toepassen van de spelregels daarbij. Onderwerpen in de cursus zijn:<br />

- de 17 voetbalspelregels<br />

- organisatie en administratie<br />

- kennis van voetballen en voetballers<br />

- leiding geven<br />

- blessurepreventie<br />

- en de praktische toepassing van deze onderwerpen.<br />

Organisatie:<br />

Met name de praktijk van het fluiten staat centraal tijdens de verkorte BOS.<br />

De cursus omvat vier bijeenkomsten van 3 uur en wordt op avonden gegeven, in de regel op<br />

een accommodatie van een voetbalvereniging. De verkorte BOS-opleiding wordt georganiseerd<br />

vanaf het voorjaar 2005.<br />

Toelating:<br />

Kandidaten dienen in het bezit te zijn van het certificaat spelregels. Het certificaat spelregels<br />

kan worden behaald via de on-line spelregelcursus (zie E-learning spelregels) welke is te<br />

vinden onder www.academie.knvb.nl<br />

<strong>Uitwerking</strong> <strong>Stappenplan</strong> <strong>Arbitrage</strong><br />

// 59


E-LEARNING SPELREGELS<br />

Doel en inhoud: Het leren van de spelregels veldvoetbal via E-learning. De cursus kan worden gevolgd door<br />

iedereen die geïnteresseerd is in spelregels. Het is mogelijk om de cursus af te sluiten met een<br />

on-line examen.<br />

Organisatie:<br />

Van achter de computer kan de cursist in eigen tempo deze cursus doen. De deelnemers die<br />

aan de gestelde voorwaarden voldoen, ontvangen het certificaat "Spelregels Veldvoetbal". Dit<br />

certificaat geeft de mogelijkheid tot het volgen van de scheidsrechtersopleiding "Verkorte<br />

Basisopleiding Scheids-rechter Veldvoetbal". De cursus is te volgen vanaf 1 augustus 2005 en<br />

is te bezoeken op het volgende adres: www.academie.knvb.nl<br />

Toelating:<br />

De cursus is voor iedereen toegankelijk.<br />

PUPILLENSCHEIDSRECHTER<br />

Doel en inhoud: Deze cursus is bestemd voor jongeren vanaf 12 jaar die binnen de eigen vereniging<br />

wedstrijden van pupillen willen gaan leiden. In deze korte cursus wordt ingegaan op:<br />

- spelregels 7 tegen 7<br />

- leiden van wedstrijden 4 tegen 4 en 7 tegen 7<br />

- in de praktijk oefenen.<br />

Organisatie:<br />

De cursus richt zich met name op het leiden van E- en F-pupillen.<br />

De cursus bestaat uit twee bijeenkomsten van 2,5 uur of 1 bijeenkomst (bijvoorbeeld op een<br />

dag in de schoolvakantie) van 5 uur en wordt bij een voetbalvereniging georganiseerd.<br />

Toelating:<br />

Jongeren in de leeftijd van 12 tot 19 jaar.<br />

JUNIORSCHEIDSRECHTER<br />

Doel en inhoud: Deze cursus is bestemd voor jongeren vanaf 15 jaar die binnen de eigen vereniging<br />

jeugdwedstrijden willen gaan leiden. Bij de voetballende junioren bestaat ook belangstelling<br />

andere taken bij de vereniging uit te voeren. Het scheidsrechter zijn bij een pupillen- of<br />

juniorenwedstrijd staat tijdens de cursus centraal. Onderwerpen in de cursus zijn:<br />

- de 17 voetbalspelregels (11 tegen 11)<br />

- organisatie en administratie<br />

- leiding geven aan voetballers<br />

- en de praktische toepassing van deze onderwerpen.<br />

Organisatie:<br />

De cursus richt zich met name op het leiden van wedstrijden van D-pupillen en C-junioren.<br />

De cursus bestaat uit vijf bijeenkomsten van 3 uur en een spelregeltoets en wordt op avonden<br />

of in schoolvakanties georganiseerd bij een voetbal-vereniging. De deelnemers die aan de<br />

gestelde voorwaarden voldoen, ontvangen het certificaat Juniorscheidsrechter.<br />

Toelating:<br />

Jongeren in de leeftijd van 15 tot 19 jaar.<br />

60 \\ <strong>Uitwerking</strong> <strong>Stappenplan</strong> <strong>Arbitrage</strong>


BASIS OPLEIDING SCHEIDSRECHTER FUTSAL (BOS-FUTSAL)<br />

Doel en inhoud: Opleiding voor diegenen die interesse hebben in het leiden van futsal-wedstrijden waarvoor de<br />

scheidsrechter door de KNVB wordt aangesteld. De praktijk staat centraal. In de sporthal wordt<br />

geoefend in het leiding geven aan 10 spelers en het toepassen van de spelregels daarbij.<br />

Onderwerpen in de cursus zijn:<br />

- spelregels futsal<br />

- organisatie en administratie<br />

- leiding geven aan voetballers<br />

- blessurepreventie<br />

- en de praktische toepassing van deze onderwerpen.<br />

Organisatie:<br />

De cursus omvat zeven bijeenkomsten van 3 uur en wordt op avonden gegeven in een<br />

sporthalaccommodatie. De deelnemers die aan de gestelde voorwaarden voldoen, ontvangen<br />

het diploma “Basis Opleiding Scheidsrechter - Futsal”. Zij kunnen vervolgens door de KNVB<br />

worden aangesteld bij futsalwedstrijden.<br />

Toelating:<br />

Vanaf de leeftijd van 16 jaar.<br />

ASSISTENT-SCHEIDSRECHTER<br />

Doel en inhoud: Cursus om assistent-scheidsrechters van verenigingen inzicht in en kennis te geven van de<br />

spelregels en de samenwerking met de scheidsrechter.<br />

Organisatie:<br />

De cursus bestaat uit twee bijeenkomsten van 2,5 uur en wordt in de regel georganiseerd bij<br />

een voetbalvereniging. Na de tweede avond ontvangen de deelnemers een certificaat.<br />

Toelating:<br />

Vanaf de leeftijd van 16 jaar.<br />

RAPPORTEUR VELDVOETBAL/FUTSAL<br />

Doel en inhoud: De cursus is bedoeld voor (oud-)scheidsrechters veldvoetbal of futsal die belangstelling<br />

hebben om scheidsrechters te beoordelen. De beoordelingen (rapporten) van de<br />

scheidsrechters vormen de uitgangs- punten voor begeleiding, selectie en doorstroming van<br />

de scheidsrechter. Onderwerpen in de cursus zijn:<br />

- het functioneren van de scheidsrechter en de rapporteur<br />

- waarnemen/beoordelen/waarderen<br />

- het invullen van het rapportageformulier<br />

- techniek van het scheidsrechteren<br />

- spel- en spelregelkennis in relatie tot rapportage<br />

- beïnvloedingsfactoren<br />

- analyseren van een stagewedstrijd.<br />

Organisatie:<br />

De cursus bestaat uit zes bijeenkomsten van 3 uur en een introductiebijeenkomst van 2 uur<br />

(totaal 20 uur). De deelnemers die aan de gestelde voorwaarden voldoen, ontvangen het<br />

certificaat “Rapporteur veldvoetbal of futsal”.<br />

Toelating:<br />

Vanaf de leeftijd van 25 jaar en scheidsrechterservaring hebben.<br />

<strong>Uitwerking</strong> <strong>Stappenplan</strong> <strong>Arbitrage</strong><br />

// 61


PRAKTIJKBEGELEIDER SCHEIDSRECHTERS VELDVOETBAL<br />

Doel en inhoud: De cursus is bedoeld voor (oud-)scheidsrechters veldvoetbal die belangstelling hebben om<br />

scheidsrechters (in opleiding) te begeleiden. Onderwerpen in de cursus zijn:<br />

- informeren, adviseren en ondersteunen van de scheidsrechter<br />

- observeren en analyseren van de scheidsrechter<br />

- coachen en begeleiden van de scheidsrechter<br />

- voeren van begeleidingsgesprekken<br />

- opstellen van een begeleidingsrapport<br />

- de competenties van de scheidsrechter en het arbitraal proces.<br />

Organisatie: De cursus bestaat uit drie bijeenkomsten van 3 uur. De deelnemers die aan de gestelde<br />

voorwaarden voldoen, ontvangen het certificaat "Praktijkbegeleider Scheidsrechters<br />

Veldvoetbal".<br />

Toelating:<br />

Men wordt tot de cursus toegelaten als men:<br />

- gekwalificeerd BOS-, SO III of Verenigingsscheidsrechter is;<br />

- minimaal 25 jaar bij aanvang van de opleiding is;<br />

- goede schriftelijke uitdrukkingsvaardigheden heeft;<br />

- gemotiveerd en beschikbaar is op wedstrijdmomenten.<br />

62 \\ <strong>Uitwerking</strong> <strong>Stappenplan</strong> <strong>Arbitrage</strong>


BIJLAGE 8<br />

Adressen KNVB<br />

District Noord<br />

Postbus 675<br />

8440 AR Heerenveen<br />

Abe Lenstrastadion - Huismanstraat 3<br />

8448 GZ Heerenveen<br />

T 0513 - 618920<br />

F 0513 - 618908<br />

E noord-scheidsrechterszaken@knvb.nl<br />

District West II<br />

Postbus 8200<br />

3009 AE Rotterdam<br />

Leningradplaats 13-15<br />

3066 SG Rotterdam<br />

T 010 - 2862119<br />

F 010 - 2862112<br />

E west2-scheidsrechterszaken@knvb.nl<br />

District Oost<br />

Postbus 618<br />

7400 AP Deventer<br />

Keulenstraat 14<br />

7418 ET Deventer<br />

T 0570 - 664213<br />

F 0570 - 677266<br />

E oost-scheidsrechterszaken@knvb.nl<br />

District Zuid I<br />

Postbus 5504<br />

4801 DE Breda<br />

Takkebijsters 3<br />

4817 BL Breda<br />

T 076 - 5728313<br />

F 076 - 5728358<br />

E zuid1-scheidsrechterszaken@knvb.nl<br />

District West I<br />

Postbus 9202<br />

1006 AE Amsterdam<br />

Overschiestraat 194 - Sportpark Riekerhaven<br />

1062 XK Amsterdam<br />

T 020 - 4879163<br />

F 020 - 4879133<br />

E west1-scheidsrechterszaken@knvb.nl<br />

District Zuid II<br />

Postbus 100<br />

6118 ZJ Nieuwstadt<br />

Susterderweg 31<br />

6118 CP Nieuwstadt<br />

T 046 - 4819424<br />

F 046 - 4819429<br />

E zuid2-scheidsrechterszaken@knvb.nl<br />

KNVB Academie<br />

Postbus 515<br />

3700 AM Zeist<br />

I www.academie.knvb.nl<br />

E academie@knvb.nl<br />

BIJLAGE 9<br />

Adressen COVS<br />

www.covs.nl of neem hiervoor contact op uw districtskantoor.<br />

<strong>Uitwerking</strong> <strong>Stappenplan</strong> <strong>Arbitrage</strong><br />

// 63

Hooray! Your file is uploaded and ready to be published.

Saved successfully!

Ooh no, something went wrong!