29.12.2014 Views

bouwstenen voor de stokstaartjes - Vrienden van Blijdorp

bouwstenen voor de stokstaartjes - Vrienden van Blijdorp

bouwstenen voor de stokstaartjes - Vrienden van Blijdorp

SHOW MORE
SHOW LESS

You also want an ePaper? Increase the reach of your titles

YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.

Vrien<strong>de</strong>n<br />

nieuws<br />

3/2011<br />

Opening wasberen 3<br />

Koud bloed<br />

Krabben en kreeften 14<br />

Bouwstenen <strong>voor</strong><br />

<strong>de</strong> <strong>stokstaartjes</strong> 18


Wasbeer - foto: Peter <strong>van</strong> Nor<strong>de</strong><br />

E V E N B I J P R A T E N<br />

Beste Vrien<strong>de</strong>n en Vriendinnen,<br />

De dag begon met met enorme regenbuien, maar toen we ’s middags het nieuwe wasberenverblijf<br />

gingen openen was het stralend weer. En zo hoort het ook! Gelukkig was u<br />

weer met velen om <strong>de</strong> opening <strong>van</strong> weer een nieuw geschenk bij te wonen. Samen<br />

maken we <strong>Blijdorp</strong> telkens weer een beetje mooier! Wij laten <strong>Blijdorp</strong> niet vallen!<br />

Een beetje anoniemer, maar niet min<strong>de</strong>r leuk, was <strong>de</strong> opening <strong>van</strong> <strong>de</strong> nieuwe volière<br />

<strong>voor</strong> wevervogels en Kaapse gron<strong>de</strong>ekhoorns. De volière is een geschenk <strong>van</strong> <strong>de</strong> familie<br />

Peters, en ook een beetje <strong>van</strong> u. Omdat <strong>de</strong> familie Peters enthousiaste le<strong>de</strong>n zijn <strong>van</strong><br />

onze Vereniging vond uw bestuur het geen enkel probleem om <strong>de</strong> ontbreken<strong>de</strong><br />

€ 10.000,- bij te dragen.<br />

Heeft u tijd, ga dan <strong>voor</strong>al <strong>de</strong> nieuwe verblijven bewon<strong>de</strong>ren!<br />

I N H O U D<br />

Vrien<strong>de</strong>n<br />

nieuws 3/2011<br />

Even bijpraten 2<br />

Opening Wasberen 3<br />

Nieuws uit <strong>Blijdorp</strong> 6<br />

Botanisch <strong>Blijdorp</strong>:<br />

Het wasberenverblijf 10<br />

Een weekje Poolse dierentuinen:<br />

Verslag meerdaagse reis 12<br />

Koud Bloed: Krabben en kreeften 14<br />

Opening wevers 16<br />

Heeft u al kennisgemaakt met het nieuwe IKEA-concept <strong>van</strong> <strong>Blijdorp</strong> Bij <strong>de</strong> opknapbeurt<br />

<strong>van</strong> Azië (met on<strong>de</strong>r meer onze verblijven <strong>voor</strong> Amoerpanters, het apen-eiland en<br />

<strong>de</strong> kuifhertjes) zijn <strong>de</strong> routes een beetje verlegd. De nietsvermoe<strong>de</strong>n<strong>de</strong> bezoeker wordt<br />

nu min of meer het continent ‘ingezogen’. Dat is een goe<strong>de</strong> zaak, want vroeger bestond<br />

het risico dat <strong>de</strong> bezoeker op het teerpad bleef lopen en zo een heleboel leuks miste. En<br />

dat is zon<strong>de</strong> als je €19,50 hebt betaald <strong>voor</strong> een kaartje…<br />

In dit nummer alweer <strong>de</strong> laatste reisaankondiging <strong>van</strong> dit jaar. Bent u nog niet mee geweest<br />

dan is dit uw kans. Natuurlijk kunt u ook zelf naar Dierenpark Amersfoort, maar<br />

met ons is het veel gezelliger!<br />

Ik hoop u binnenkort weer te mogen begroeten bij <strong>de</strong> winterlezingen. In <strong>de</strong> tussentijd<br />

sparen we flink door <strong>voor</strong> ons geschenk <strong>voor</strong> 2012 (nieuwe reptielenverblijven in het<br />

Azië-huis) en het jubileumgeschenk <strong>voor</strong> 2013 (een grootse hal <strong>voor</strong> Zuidamerikaanse<br />

vlin<strong>de</strong>rs en nachtdieren).<br />

Vrien<strong>de</strong>n maken het verschil!<br />

Marcel Kreuger,<br />

Voorzitter<br />

NIEUWE VRIENDENSHOP<br />

Bouwstenen <strong>voor</strong> <strong>de</strong> <strong>stokstaartjes</strong> 18<br />

Convocatie najaarsreis naar<br />

Dierenpark Amersfoort 20<br />

Lijn 13: Eten 22<br />

Mutaties in <strong>de</strong> Diergaar<strong>de</strong><br />

twee<strong>de</strong> kwartaal 2011 23<br />

Agenda / Colofon 24<br />

2 | Vrien<strong>de</strong>nnieuws 3 | 2011


Tekst: <strong>de</strong> wasbeertjes<br />

Opening - foto: Koos <strong>van</strong> Leeuwen<br />

Wasbeer - foto: Fred <strong>van</strong> Tiel<br />

YES, DE WASBEREN HEBBEN EEN NIEUW HUIS<br />

Op zaterdag 25 juni was het<br />

zover: <strong>de</strong> wasberen kon<strong>de</strong>n hun<br />

intrek nemen in <strong>de</strong> Amerikaanse<br />

houthakkershut, die naast het<br />

terras <strong>van</strong> het restaurant De Lepelaar<br />

is gebouwd. De bouw is mogelijk<br />

gemaakt door een gift <strong>van</strong><br />

<strong>de</strong> Vrien<strong>de</strong>n! Hieron<strong>de</strong>r kunt u<br />

lezen hoe <strong>de</strong> wasberen <strong>de</strong>ze dag<br />

hebben beleefd!<br />

8 uur ’s ochtends<br />

Psssssst, hé joh, wake up boys and girls.<br />

Huh, waarom maak je ons wakker<br />

Nou, dat zal ik jullie vertellen. Ik heb die<br />

rare tweevoeter, die ons ie<strong>de</strong>re dag eten<br />

geeft en ons huis schoon maakt, horen<br />

zeggen dat onze laatste uur hier heeft geslagen.<br />

Wát<br />

Neeejjj, zo erg is het ook weer niet, we belan<strong>de</strong>n<br />

niet op <strong>de</strong> BBQ of zo. Maar het<br />

schijnt dat we gaan verhuizen naar een<br />

spiksplinternieuw huis!<br />

Nou, dat zou tijd wor<strong>de</strong>n zeg. We hebben<br />

al heel wat achter <strong>de</strong> rug. Pfff, toen ik<br />

klein was, woon<strong>de</strong> ik bij een paar <strong>van</strong> die<br />

tweevoeters thuis. Dat vond ik maar niks,<br />

ik mocht niets, werd opgesloten in een<br />

klein hok en kon geen kant op. Vervolgens<br />

heb ik een poos bij, uhhh hoe heette die<br />

tent ook al weer…… oooh ja, Stichting Aap<br />

gezeten. Daar heb ik jullie <strong>voor</strong> het eerst<br />

gezien. Het waren daar wel aardige lui,<br />

maar ja, wij zijn natuurlijk geen apen en<br />

kon<strong>de</strong>n dus niet blijven. Toen zijn we hier<br />

naar toe verhuisd, naar een groot gebied<br />

met allemaal groen en heel veel an<strong>de</strong>re<br />

dieren. <strong>Blijdorp</strong> heet het hier geloof ik.<br />

Maar hoewel het hier aardige lui zijn en<br />

we goed te eten krijgen, lijken ze niet al te<br />

snugger. Ze hebben ons een huis gegeven<br />

in <strong>de</strong> kattenroton<strong>de</strong>. Zeg nou zelf, we lijken<br />

toch helemaal niet op katten!!! En<br />

eerlijk gezegd, ons huis, dat was toch wel<br />

een afbraakpandje. Maar nu heb ik geruchten<br />

gehoord dat ze iets moois speciaal<br />

<strong>voor</strong> ons hebben gebouwd, gaaf hè!<br />

Dat had<strong>de</strong>n ze ons eer<strong>de</strong>r mogen vertellen.<br />

Het gaat lijken op iets waar we allemaal<br />

<strong>van</strong>daan komen, een soort<br />

Amerikaanse houthakkershut. Ik heb er<br />

zin in, reken maar <strong>van</strong> yes!!! Maarrrruh,<br />

eerst zien, dan geloven.<br />

Die tweevoeter zegt dat het gesponsord is<br />

door <strong>de</strong> Vrien<strong>de</strong>n <strong>van</strong> <strong>Blijdorp</strong>! Wie dat<br />

dan wel niet mogen zijn…… Ze schijnen<br />

100.000 euro geschonken te hebben om<br />

dit te kunnen bouwen.<br />

What! Euro’s, wat zijn dat Waar ik <strong>van</strong>daan<br />

kom kennen we alleen maar dollars.<br />

Oh, is dat iets <strong>van</strong> 140.000 dollar. Wow,<br />

dat is best veel zeg, aardige lui die Vrien<strong>de</strong>n!<br />

Ohoh, daar komt die tweevoeter weer<br />

aan, Stefan heet hij en hij heeft kistjes bij<br />

zich. Daar moeten we vast in gaan zitten<br />

en dan brengt ‘ie ons naar ons nieuwe<br />

huis. Dat ligt in het gebied Artica <strong>van</strong> <strong>Blijdorp</strong>.<br />

Ik hoop dat ze begrijpen dat we dan<br />

wel een haardvuurtje willen hebben, want<br />

brrrrrr, in Arctica kan het véééééél te koud<br />

zijn <strong>voor</strong> ons. Dus boys en girls, geen gezeur<br />

en op hoop <strong>van</strong> zegen gewoon in die<br />

kistjes springen!<br />

Na 10 minuten hobbelen in een<br />

transportkist<br />

Wow, dit is best een mooie houthakkershut!<br />

Aah, en ik zie het hout <strong>voor</strong> dat<br />

haardvuurtje al liggen <strong>voor</strong> al die kou<strong>de</strong><br />

dagen in Arctica. We gaan er in<strong>de</strong>rdaad<br />

een stuk op <strong>voor</strong>uit zeg! Maar uhm, onze<br />

tuin is nog wel een beetje erg kaal, er<br />

staan helemaal nog geen plantjes in!!<br />

Wat is dat nou weer Krijgen we zomaar<br />

huisarrest! De <strong>de</strong>ur zit nog op slot en we<br />

mogen helemaal nog niet naar buiten.<br />

Nou ja, dan blijven we gewoon nog even<br />

binnen zitten en zien wel wat er gaat gebeuren…..<br />

3 | Vrien<strong>de</strong>nnieuws 3 | 2011


1 uur later<br />

Hé, kijk nou eens, er komt iemand plantjes<br />

poten. Wooow, zelfs met bloemetjes!<br />

Maar had<strong>de</strong>n ze dat nou niet een beetje<br />

eer<strong>de</strong>r kunnen doen Nee joh, dat schijnt<br />

hier altijd zo te gaan. Pas op het allerallerlaatste<br />

moment komt een tweevoeter <strong>de</strong><br />

plantjes brengen, ik heb dat wel vaker in<br />

<strong>Blijdorp</strong> gezien als een <strong>van</strong> onze concullega’s<br />

een nieuw huis krijgt. We zullen<br />

straks zien of <strong>de</strong> plantjes een beetje stevig<br />

in <strong>de</strong> grond staan …..<br />

En zie ik dat nou goed Boys and girls,<br />

we hebben een perfecte stek gekregen<br />

hier! We zitten naast het restaurant!! Da’s<br />

mooi, die tweevoeters gooien ons vast wel<br />

iets toe als we ons <strong>van</strong> onze beste kant<br />

laten zien, hihi. Kunnen we dat mooi eerst<br />

nog even wassen in het water <strong>voor</strong> onze<br />

<strong>de</strong>ur <strong>voor</strong>dat we het opeten.<br />

Heejj, heb jij dat bord al zien staan over<br />

ons! Daar staat zomaar op dat wij volleer<strong>de</strong><br />

inbrekers zijn en schuren, kippenhokken<br />

enzo insluipen en nog meer <strong>van</strong><br />

dat soort onzin! Inbrekers Uitbrekers<br />

zullen ze bedoelen! We zullen ons nieuwe<br />

on<strong>de</strong>rkomen eens even goed gaan on<strong>de</strong>rzoeken<br />

of er niet ergens een gaatje is om<br />

te ontsnappen en het restaurant in te<br />

sneaken. Ik heb al gehoord dat die houten<br />

planken helaas een paar meter <strong>de</strong> grond<br />

in gaan, dus on<strong>de</strong>r die planken door<br />

zwemmen of een tunnel graven lukt zon<strong>de</strong>r<br />

snorkelspullen helaas niet. Bummer.<br />

Misschien moeten we dan toch wat slims<br />

bouwen om over het schrikdraad te<br />

komen.<br />

4 | Vrien<strong>de</strong>nnieuws 3 | 2011<br />

Opening - foto: Koos <strong>van</strong> Leeuwen


8 uur later<br />

Tsjemig, wat is er nu weer aan <strong>de</strong> hand. Is<br />

er brand of zo Ie<strong>de</strong>reen loopt onze kant<br />

op en gaat <strong>voor</strong> ons huis staan. Is er soms<br />

iets <strong>van</strong> jullie bij of zo, kijk naar je eigen<br />

zeg!! Ik word nu toch wel een beetje onrustig.<br />

Ook al vind ik het hier binnen hartstikke<br />

prachtig, maaruh, ik wil er nu<br />

ein<strong>de</strong>lijk wel eens uit! Want ik heb ook gezien<br />

dat die tweevoeter wat lekkers heeft<br />

rondgestrooid in onze tuin!<br />

Heehh, het wordt steeds gekker, nou<br />

komen er ook nog 2 lui verkleed als pinguin<br />

in ons verblijf. Die zien we normaal<br />

gesproken nooit! Eentje met een snor en<br />

die an<strong>de</strong>r …………… uhm, heejj, dat is toch<br />

die pandjesbaas die hier <strong>de</strong> toko runt en<br />

alles <strong>voor</strong> het zeggen heeft Wat komen<br />

die twee hier doen Ze doen erg aardig<br />

tegen elkaar, maar <strong>de</strong><strong>de</strong>n ze maar eens<br />

aardig tegen ons door het <strong>de</strong>urtje open te<br />

doen! Pfffff, wat een gedoe zeg, al die aandacht.<br />

Tsjemig, moet je al die fototoestellen<br />

eens zien, het lijkt Hollywood wel!<br />

Verhip jongens, die twee nette meneren<br />

hebben het <strong>de</strong>urtje open gedaan. Yes, we<br />

kunnen naar buiten. Nou weet je, Jack, we<br />

sturen jou als verkenner naar buiten. Wij<br />

blijven lekker nog even binnen en wachten<br />

wel totdat <strong>de</strong> meeste tweevoeters weer<br />

vertrokken zijn….<br />

I N T E R V I E W<br />

BLIJDORP MOET<br />

BLIJVEN! EN… <br />

In oktober 2010 werd <strong>Blijdorp</strong> geconfronteerd<br />

met een subsidie-afbouw<br />

<strong>van</strong> € 4,8 miljoen tot slechts<br />

€ 0,8 miljoen per jaar. Daartegen<br />

is op alle fronten ge<strong>de</strong>monstreerd,<br />

niet in <strong>de</strong> laatste plaats door <strong>de</strong><br />

Vrien<strong>de</strong>n. Liefst 115.000 handtekeningen<br />

kon<strong>de</strong>n begin november<br />

2010 aan burgemeester Aboutaleb<br />

overhandigd wor<strong>de</strong>n door <strong>voor</strong>zitter<br />

Marcel Kreuger en <strong>Blijdorp</strong>directeur<br />

Marc Damen. De burgemeester<br />

en het college hiel<strong>de</strong>n<br />

vast aan <strong>de</strong> afbouw <strong>van</strong> <strong>de</strong> subsidie,<br />

maar zeg<strong>de</strong>n toe ‘te zorgen <strong>voor</strong> een zachte landing’. We zijn nu<br />

bijna een jaar ver<strong>de</strong>r. Is <strong>Blijdorp</strong> gered Een interview met directeur<br />

Marc Damen.<br />

Wat is er gebeurd sinds november vorig jaar<br />

Na 11 november 2010 zijn er maan<strong>de</strong>lijks gesprekken geweest tussen <strong>de</strong> gemeente en<br />

<strong>de</strong> Diergaar<strong>de</strong>. Daarbij is gekeken hoe <strong>Blijdorp</strong> <strong>de</strong> uitgaven kon verlagen of <strong>de</strong> inkomsten<br />

kon verhogen. De gemeente heeft ook een extern bureau ingehuurd om <strong>de</strong>ze<br />

zaken na te rekenen. De conclusie <strong>van</strong> het bureau was dat Diergaar<strong>de</strong> <strong>Blijdorp</strong> al veel<br />

bezuinigd heeft en er <strong>de</strong> komen<strong>de</strong> paar jaar in hun ogen met name winst moet komen<br />

aan <strong>de</strong> inkomstenkant.<br />

Is dat mogelijk<br />

Uit ons bezoekerson<strong>de</strong>rzoek blijkt dat ruim 85% <strong>van</strong> <strong>de</strong> bezoekers een dagje <strong>Blijdorp</strong><br />

het geld waard vindt, en da’s mooi nieuws. Het blijft echter een flinke uitgave. An<strong>de</strong>re<br />

dierentuinen in Ne<strong>de</strong>rland zagen <strong>de</strong> afgelopen jaren hun bezoekersaantal dalen. Door<br />

forse investeringen, zoals het ijsberenverblijf en giraffenverblijf kon<strong>de</strong>n wij ons niveau<br />

ongeveer op peil hou<strong>de</strong>n. In 2012 openen we geen grote spectaculaire attractie, omdat<br />

we druk zijn met <strong>de</strong> <strong>voor</strong>bereidingen <strong>voor</strong> <strong>de</strong> opening <strong>van</strong> <strong>de</strong> vlin<strong>de</strong>rkas in 2013 en<br />

vraagt het Oceanium ook steeds meer geld aan on<strong>de</strong>rhoud. Dit jaar zijn we gestart<br />

met adoptie <strong>van</strong> dieren door bedrijven. Die bedrijven willen echter ook allerlei tegenprestaties,<br />

dus <strong>de</strong> opbrengst is lager dan het lijkt.<br />

Wasbeer - foto: Peter <strong>van</strong> Nor<strong>de</strong><br />

Maar dan leent <strong>Blijdorp</strong> toch gewoon geld<br />

Was het maar zo eenvoudig. Voor <strong>de</strong> enorme investeringen <strong>van</strong> <strong>de</strong> afgelopen jaren,<br />

met name het Oceanium, zijn tientallen miljoenen geleend. De banken willen dat geld<br />

eerst terugzien. Om geld te lenen moet je een on<strong>de</strong>rpand aan <strong>de</strong> bank geven, bij<strong>voor</strong>beeld<br />

je huis. Wij hebben <strong>de</strong> hele grond al als on<strong>de</strong>rpand gegeven, en dat kun natuurlijk<br />

maar één keer doen.<br />

10 uur later<br />

Zo, ie<strong>de</strong>reen is weg, <strong>de</strong> dierentuin is gesloten<br />

en nu kunnen we op ons gemakkie<br />

eens rond gaan neuzen. Wooow, dat ziet<br />

er bij na<strong>de</strong>re inspectie niet verkeerd uit<br />

zeg. Hier gaan we een paar leuke jaren tegemoet.<br />

Nou uhhhh, Vrien<strong>de</strong>n <strong>van</strong> <strong>Blijdorp</strong>,<br />

namens <strong>de</strong> zwart-witte Yankees willen we<br />

jullie heel erg bedanken <strong>voor</strong> jullie gift!<br />

Home sweet home yeeaahhh!!!s<br />

Dus <strong>Blijdorp</strong> gaat nog steeds failliet<br />

De gemeente heeft op 11 november 2010 <strong>de</strong> Diergaar<strong>de</strong> gegaran<strong>de</strong>erd niet failliet te<br />

laten gaan. Voorlopig [augustus 2011; red.] krijgen we <strong>de</strong> begroting <strong>voor</strong> 2012 nog niet<br />

rond. We hebben al een paar miljoen bezuinigd, maar dat houdt wel een keer op. Volgend<br />

jaar krijgen we 1,1 miljoen euro min<strong>de</strong>r subsidie dan dit jaar; we kunnen nog drie<br />

ton zelf bezuinigen, maar komen dus nog acht ton tekort. Daarover zijn we met <strong>de</strong> gemeente<br />

in gesprek. Aan <strong>de</strong> ene kant moeten we positief in het nieuws blijven met bijzon<strong>de</strong>r<br />

dierennieuws en nieuwe verblijven om bezoekers te blijven trekken.<br />

Tegelijkertijd moeten we wel blijven vertellen dat het zó niet gaat, zon<strong>de</strong>r mensen het<br />

gevoel te geven dat <strong>Blijdorp</strong> niet meer <strong>de</strong> moeite waard is. Dan komen we in een negatieve<br />

spiraal en dat moeten we <strong>voor</strong>komen!<br />

5 | Vrien<strong>de</strong>nnieuws 2 | 2011


<strong>Blijdorp</strong> N<br />

I E U W S<br />

Tekst: Gerda Nijssen<br />

Vicuna - foto: Peter <strong>van</strong> Nor<strong>de</strong><br />

Alle hens aan <strong>de</strong>k. Oef dat is op het nippertje gehaald. De wasberen<br />

zaten erin en <strong>de</strong> houthakkershut was af, <strong>de</strong> laatste plantjes geplant.<br />

Het nieuwste geschenk <strong>van</strong> <strong>de</strong> Vrien<strong>de</strong>n kon in stijl geopend wor<strong>de</strong>n.<br />

Onze Marc blij, <strong>de</strong> vrien<strong>de</strong>n blij. En <strong>de</strong> wasberen Tja die moesten natuurlijk<br />

wel even wennen. Dat heeft u zojuist nog kunnen lezen...<br />

Helemaal af af bleek het verblijf toch niet te zijn, enkele schoonheidsfoutjes<br />

zorg<strong>de</strong>n er<strong>voor</strong> dat <strong>de</strong> elf beren nog <strong>voor</strong> een paar dagen terug<br />

naar <strong>de</strong> kattenstal moesten. Maar … het is wel een mooi groot verblijf<br />

gewor<strong>de</strong>n. Met lekker veel water dan kunnen <strong>de</strong> wasberen doen waar<br />

ze zo <strong>van</strong> hou<strong>de</strong>n namelijk hun eten wassen. Alles gaat <strong>voor</strong> het<br />

mondje eerst <strong>de</strong> plomp in, dan smaakt het kennelijk veel beter. Toch<br />

eens proberen De botanische af<strong>de</strong>ling moet op haar schre<strong>de</strong>n terugkeren.<br />

De dames en heren wasbeer hebben namelijk veel <strong>van</strong> <strong>de</strong> echinea<br />

en <strong>de</strong> irissen vakkundig eruit getrokken. Lekker en eetbaar vin<strong>de</strong>n ze<br />

het niet, want <strong>de</strong> pollen liggen er nog onaangetast bij.<br />

Jong spul<br />

Bij <strong>de</strong> Thomson gazellen heeft Tommy er<br />

een halfbroertje bij gekregen. Tommy is op<br />

8 april geboren en op 3 mei kwam zijn<br />

halfbroer ter wereld. De moe<strong>de</strong>r heet Kim.<br />

De verzorgers noemen haar zoon Kofi naar<br />

<strong>de</strong> <strong>voor</strong>malig secretaris generaal <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />

Verenig<strong>de</strong> Naties Kofi Annan. Kofi komt uit<br />

het Ghanees en betekent vrijdag, <strong>de</strong> geboortedag<br />

<strong>van</strong> <strong>de</strong> kleine. Ze staan op het<br />

sa<strong>van</strong>ne perk samen met <strong>de</strong> giraffen en <strong>de</strong><br />

koedoes.<br />

De giraffen<br />

De giraffengroep behoort tegenwoordig<br />

tot <strong>de</strong> een na grootste groep <strong>van</strong> Europa.<br />

Tsjechië heeft <strong>de</strong> grootste groep. Jani, zoon<br />

<strong>van</strong> Anne en Fahari is <strong>de</strong> 66e in Rotterdam<br />

geboren giraf. Het is een brutaal knaapje.<br />

’s Nachts kruipt ie on<strong>de</strong>r het afscheidingshek<br />

door om lekker bij pa Fahari te gaan<br />

liggen. En hij vindt het leuk om <strong>de</strong> koedoes<br />

en <strong>de</strong> gazellen op stang te jagen. Marianne<br />

en Trudi gaan ook binnenkort bevallen.<br />

Dan komt <strong>de</strong> groep, duimen dat alles<br />

goed gaat, op 12 dieren. We hebben twee<br />

mannen in <strong>de</strong> groep waar<strong>van</strong> Fahari eigenlijk<br />

naar el<strong>de</strong>rs moet (<strong>van</strong>wege <strong>de</strong><br />

bloedlijnen), maar er is nog geen geschikte<br />

plek <strong>voor</strong> hem gevon<strong>de</strong>n.<br />

Meer dan tien netgiraffen is dat al eer<strong>de</strong>r<br />

<strong>voor</strong>gekomen Hier volgen wat historische<br />

gegevens uit het stamboek. Op 29 augustus<br />

1983 had<strong>de</strong>n we <strong>voor</strong> het laatste 10 giraffen.<br />

Een maand later moesten er vier<br />

naar <strong>de</strong> Beekse Bergen verhuizen. Er zijn<br />

twee momenten geweest waarop <strong>Blijdorp</strong><br />

twaalf giraffen had. En wel tussen 4 en 25<br />

<strong>de</strong>cember 1976 en tussen 11 april en 24<br />

augustus 1983. Dan waren er op vijf momenten<br />

elf giraffen in Rotterdam. Dat was<br />

tussen 25 <strong>de</strong>cember 1976 en 24 maart<br />

1977 en tussen 3 en 7 april 1977 en tussen<br />

13 september en 6 oktober 1980, tussen<br />

29 november 1982 en 11 april 1983 en<br />

tenslotte tussen 24 en 25 augustus 1983.<br />

Het wordt spannend of we <strong>de</strong> twaalf dieren<br />

gaan halen. Dan mag Fahari nog niet<br />

verhuizen en moeten Marianne en Trudi<br />

<strong>voor</strong>spoedig bevallen. Dat zou dus zomaar<br />

kunnen! Marianne zou eind augustus kunnen<br />

bevallen. Ik houd mijn vingers gekruist.<br />

6 | Vrien<strong>de</strong>nnieuws 3 | 2011


De addaxen groep is uitgebreid. Op 5 mei<br />

beviel moe<strong>de</strong>r Laura <strong>van</strong> een gezon<strong>de</strong><br />

zoon. De va<strong>de</strong>r is Adje.<br />

Op 9 juni is een vicuna vrouwtje geboren.<br />

Zij gaat ver<strong>de</strong>r als Ineke door het leven.<br />

Hiermee is <strong>de</strong> groep gegroeid tot vier vicuna’s.<br />

Me<strong>de</strong>bewoners <strong>van</strong> het verblijf zijn<br />

<strong>de</strong> nandoes. Zij hebben <strong>de</strong> gewoonte om<br />

<strong>de</strong> eieren <strong>van</strong> alle vrouwtjes te verzamelen<br />

in een groot nest. En wie mag dan <strong>de</strong> honneurs<br />

waarnemen Meneer nandoe zorgt<br />

<strong>voor</strong> alle eieren tegelijk. Vorig jaar lever<strong>de</strong><br />

dat al drie nakomelingen op. Weliswaar<br />

niet door pa uitgebroed, maar in <strong>de</strong> broedmachine,<br />

want hij ging per ongeluk op zijn<br />

nageslacht liggen. Ook dit jaar is een aantal<br />

eieren geraapt <strong>voor</strong> achter <strong>de</strong> schermen<br />

en een paar blijven liggen om door<br />

meneer nandoe uitgebroed te wor<strong>de</strong>n.<br />

Tot ie<strong>de</strong>rs verrassing gaan <strong>de</strong> pelikanen<br />

gewoon door met eieren leggen. Hoewel<br />

het broedseizoen in <strong>de</strong> maan<strong>de</strong>n januari<br />

tot en met maart lag (althans bij ons in<br />

<strong>Blijdorp</strong>), zijn er in mei weer eieren gelegd<br />

en uitgekomen. Er zijn twee kuikens uit<br />

het ei gekropen. Helaas is een daar<strong>van</strong><br />

dood in <strong>de</strong> vijver gevon<strong>de</strong>n. De oorzaak is<br />

onbekend. Het twee<strong>de</strong> jong doet het uitstekend<br />

en is on<strong>de</strong>rtussen uitgegroeid tot<br />

een dikke, sterke jonge vogel. Die evenwel<br />

door moe<strong>de</strong>r fel tegen eventuele nieuwsgierige<br />

buren ver<strong>de</strong>digd wordt. “Niemand<br />

komt bij mijn kind in <strong>de</strong> buurt!”<br />

De zwarte oropendola’s zijn verhuisd naar<br />

<strong>de</strong> kant <strong>van</strong> <strong>de</strong> ara’s. De curator <strong>de</strong>nkt namelijk<br />

dat zij vorig jaar <strong>de</strong> oorzaak waren<br />

<strong>van</strong> <strong>de</strong> onvruchtbare nesten bij <strong>de</strong> ro<strong>de</strong><br />

ibissen. Mid<strong>de</strong>n juli tel ik elf nesten, daar<strong>van</strong><br />

zijn er zes bewoond. De nesten zijn<br />

wat meer over het binnenverblijf verspreid.<br />

Ook een in <strong>de</strong> boom waarin <strong>de</strong> oropendola’s<br />

altijd zaten en ver<strong>de</strong>r in twee<br />

hoeken. Dus <strong>de</strong> missie is in ie<strong>de</strong>r geval geslaagd.<br />

Op 17 juli tel ik ook vier jongen en<br />

op twee nesten wordt nog druk gebroed.<br />

De jongen on<strong>de</strong>rschei<strong>de</strong>n zich dui<strong>de</strong>lijk<br />

<strong>van</strong> <strong>de</strong> volwassen vogels door hun zwarte<br />

kleur.<br />

In <strong>de</strong> trekvogelvolière was het een drukte<br />

<strong>van</strong> belang. De kemphanen staken hun<br />

kragen weer fier op en <strong>de</strong> snavel in <strong>de</strong><br />

grond. De mannetjes wel te verstaan. Dat<br />

is een koddig gezicht zo’n mannetje met<br />

prachtig opgezette witte of donkerbruine<br />

kraag, <strong>de</strong> snavel in <strong>de</strong> grond en maar naar<br />

elkaar loeren. Om vervolgens ineens met<br />

een drafje op je tegenstan<strong>de</strong>r af te stor-<br />

Jonge giraffe - foto: Fred <strong>van</strong> Tiel<br />

Pelikanen - foto: Peter <strong>van</strong> Nor<strong>de</strong><br />

7 | Vrien<strong>de</strong>nnieuws 3 | 2011


men. Om daar tot stilstand te komen en<br />

dreigend te kijken zon<strong>de</strong>r een enkele keer<br />

elkaar te raken met hun snavels. Het is<br />

een schouwspel waar ik me ie<strong>de</strong>r jaar op<br />

verheug. De vrouwtjes lijken niet on<strong>de</strong>r<br />

indruk <strong>van</strong> al dit gepara<strong>de</strong>er, maar scharen<br />

zich wel in een groepje achter hun<br />

mooiste man. De kluten hebben het druk<br />

met kwetteren naar elkaar en zoeken in<br />

het ondiepe watertje naar een lekker<br />

hapje. De groep groeit gestaag en is zelfs<br />

in tweeën gesplitst. De lepelaars nestelen<br />

dit jaar ook in <strong>de</strong> bomen maar ik zie nog<br />

geen kuikens. De zwarte ibissen nestelen<br />

traditiegetrouw in <strong>de</strong> boom bij <strong>de</strong> ingang<br />

<strong>van</strong> <strong>de</strong> krokodillenrivier.<br />

De roodpoot patrijzen zorg<strong>de</strong>n weer <strong>voor</strong><br />

een rijke schare aan bolron<strong>de</strong> kuikens. De<br />

verzorgers hebben er <strong>de</strong>rtien ont<strong>de</strong>kt. Het<br />

is even zoeken, maar ze zitten er echt<br />

naast <strong>de</strong> spoorbaan bij <strong>de</strong> lepelaars in het<br />

struikgewas.<br />

In <strong>de</strong> diergaar<strong>de</strong> wonen drie stellen Visaya<br />

zwijnen. Slechts een <strong>van</strong> <strong>de</strong> drie kunnen<br />

wij als bezoekers volgen. Pa en ma Bothof<br />

zitten in een verblijf achter <strong>de</strong> speeltuin.<br />

De familie De Jong zit achter <strong>de</strong> takinrots<br />

(waar geen takins meer zijn). De familie<br />

Kalantar heeft een verblijf in het Azië<br />

huis. Alhoewel er ook wel partnerruil<br />

plaatsvindt. Dan gaat pa De Jong naar<br />

mevrouw Kalantar enzo<strong>voor</strong>ts. De stamboekhou<strong>de</strong>r<br />

geeft een seintje en hups<br />

alles wordt door elkaar gehusseld. Dat is<br />

beter <strong>voor</strong> <strong>de</strong> bloedlijnen. Zo te merken is<br />

het naar ie<strong>de</strong>rs genoegen, binnen <strong>de</strong> kortste<br />

keren is alles weer gesetteld en vindt<br />

ie<strong>de</strong>reen elkaar weer lief. Ie<strong>de</strong>r jaar wor<strong>de</strong>n<br />

er biggetjes geboren. Die hechten zich<br />

toch <strong>voor</strong>al aan moe<strong>de</strong>rs. Zo ook half mei<br />

dit jaar bij <strong>de</strong> familie Kalantar. Twee schattige<br />

gestreepte biggen wijken geen secon<strong>de</strong><br />

<strong>van</strong> ma Kalantars zij<strong>de</strong>.<br />

Jonge ezelspinguin - foto: Rob Doolaard<br />

N I E U W S<br />

Op 7 juni is een gezon<strong>de</strong> jongen geboren<br />

bij <strong>de</strong> okapi’s. Na <strong>de</strong> tegenvaller <strong>van</strong> het<br />

doodgeboren kalfje <strong>van</strong> Demba is ie<strong>de</strong>reen<br />

weer erg blij. Moe<strong>de</strong>r is Kamina en<br />

va<strong>de</strong>r is Kitabu. De verzorgers noemen het<br />

kalfje Kheri. Als ma overdag naar buiten<br />

gaat, blijft Kheri binnen. Hij gaat pas na<br />

enige maan<strong>de</strong>n <strong>de</strong> buitenlucht opzoeken.<br />

Op dinsdag 26 juli is in Diergaar<strong>de</strong> <strong>Blijdorp</strong><br />

een gorilla geboren. Dankzij <strong>de</strong><br />

zwangerschapstest hiel<strong>de</strong>n <strong>de</strong> verzorgers<br />

er al rekening mee dat het elk moment<br />

kon gebeuren. De moe<strong>de</strong>r is Tamani en <strong>de</strong><br />

va<strong>de</strong>r is Bokito. Tamani is een ervaren<br />

Jonge visaya zwijnen - foto: Joost Hubeek<br />

8 | Vrien<strong>de</strong>nnieuws 3 | 2011


Jonge gorilla - foto: Peter <strong>van</strong> Nor<strong>de</strong><br />

moe<strong>de</strong>r die al drie jongen heeft grootgebracht.<br />

Voor Bokito is dit het vijf<strong>de</strong> jong.<br />

Tamani verzorgt haar jong goed. Bokito<br />

bemoeit zich niet met <strong>de</strong> opvoeding, zoals<br />

een goe<strong>de</strong> familieman betaamt, maar<br />

blijft wel in <strong>de</strong> buurt <strong>van</strong> <strong>de</strong> kersverse<br />

moe<strong>de</strong>r. Op dit moment bestaat <strong>de</strong> groep<br />

uit Bokito, drie volwassen vrouwtjes, twee<br />

baby's, een peuter en drie kleuters. Inmid<strong>de</strong>ls<br />

is dui<strong>de</strong>lijk dat <strong>de</strong> twee baby’s allebei<br />

meisjes zijn. De halfzusjes heten Aybu<br />

(moe<strong>de</strong>r Aya) en Tamu (moe<strong>de</strong>r Tamani).<br />

De ezelspinguïns in het Oceanium <strong>van</strong><br />

<strong>Blijdorp</strong> hebben <strong>voor</strong> het eerst twee jongen<br />

op <strong>de</strong> wereld gebracht, een primeur<br />

<strong>voor</strong> <strong>Blijdorp</strong> en Ne<strong>de</strong>rland! In totaal hebben<br />

ze drie eieren gelegd, waar<strong>van</strong> er nu<br />

twee zijn uitgekomen. De ou<strong>de</strong>rs hebben<br />

het jong meteen on<strong>de</strong>r hun hoe<strong>de</strong> genomen.<br />

De pinguïns hebben zelf nestjes gemaakt<br />

<strong>van</strong> kiezels zoals ze dit in <strong>de</strong> natuur<br />

ook gewend zijn te doen. Hierdoor blijven<br />

<strong>de</strong> eieren en eventuele jongen netjes op<br />

hun plaats. Sinds 2009 zijn in <strong>Blijdorp</strong><br />

ezelspinguïns te zien als eerste dierentuin<br />

in Ne<strong>de</strong>rland.<br />

De klipdassen zitten ook niet stil, er zijn<br />

weer elf kleintjes te bewon<strong>de</strong>ren.<br />

Nog in blij<strong>de</strong> verwachting<br />

De kroonkraanvogels die bij <strong>de</strong> gieren huizen,<br />

zitten op eieren. Drie eieren heb ik<br />

kunnen spotten. Het vrouwtje verricht het<br />

meeste werk. Af en toe even <strong>de</strong> poten<br />

strekken en dan vlug weer <strong>de</strong> eieren schikken<br />

tot ze in <strong>de</strong> gewenste positie liggen<br />

en <strong>voor</strong>zichtig gaan zitten. De man loopt<br />

on<strong>de</strong>rtussen opgefokt rond. Alles wat<br />

maar even in <strong>de</strong> buurt komt, wordt met<br />

veel vertoon verjaagd. Of het nou een<br />

kauwtje is of een vrijpostige maraboe, pa<br />

richt zich fier op, groeit een paar centimeter<br />

en in<strong>de</strong>rdaad alles vliegt verschrikt op,<br />

weg <strong>van</strong> die vervaarlijke snavel. Alleen ik<br />

vrees met grote vreze. Wat an<strong>de</strong>re jaren<br />

gebeur<strong>de</strong>, dreigt zich te herhalen. Zijn die<br />

eieren wel bevrucht Ma blijft wel erg<br />

lang broe<strong>de</strong>n. De tijd zal het leren.<br />

De tapirs hebben een knipperlicht relatie.<br />

Lange tijd kwam het maar tot niks tussen<br />

James en Ganesha. Een beetje flirten,<br />

maar daar hield het dan ook mee op. En er<br />

moesten toch nodig eens nakomelingen<br />

komen volgens <strong>de</strong> stamboekhou<strong>de</strong>r. Oké,<br />

dan halen we maar een an<strong>de</strong>re man <strong>voor</strong><br />

onze kieskeurige dame. In Edinburgh zat<br />

Fasan, die mocht wel een poosje in Rotterdam<br />

bivakkeren. Zo gezegd zo gedaan.<br />

Fasan ging op transport en zit in quarantaine<br />

tot hij gezond en wel bevon<strong>de</strong>n is.<br />

Klaar om Gansha te verblij<strong>de</strong>n. Maar … u<br />

raadt het al. Niets veran<strong>de</strong>rlijker dan een…<br />

Zij hebben elkaar toch gevon<strong>de</strong>n. De vonk<br />

sloeg over en nu zijn ze onafschei<strong>de</strong>lijk. In<br />

augustus weten we of <strong>de</strong> paringen succesvol<br />

zijn geweest. Dan kunnen we ein<strong>de</strong>lijk<br />

een baby tapir bewon<strong>de</strong>ren. En wat<br />

moeten we nu met die Fasan Die is toch<br />

een beetje overbodig gewor<strong>de</strong>n.<br />

Ook in love zijn Timber en Donna. Timber<br />

is flink gegroeid <strong>de</strong> afgelopen maan<strong>de</strong>n.<br />

Hij begint zelfs boven Irma uit te groeien.<br />

Er zijn diverse paringen gesignaleerd.<br />

Donna bleef liever in <strong>de</strong> kud<strong>de</strong>. Zo zijn alle<br />

dames met haar mee gegaan op lief<strong>de</strong>svisite<br />

bij Timber. Dat schijnt bij olifanten<br />

vaker <strong>voor</strong> te komen. De ene olifant paart<br />

liever in <strong>de</strong> kud<strong>de</strong> en <strong>de</strong> an<strong>de</strong>re doet het<br />

liever wat meer privé. Een bloedprik zal<br />

uit moeten wijzen of <strong>de</strong> missie geslaagd<br />

is. Dat kan <strong>de</strong> dierenarts aflezen <strong>van</strong> haar<br />

hormoonspiegel. De dames zijn enige tijd<br />

permanent buiten gebleven. Er heeft namelijk<br />

een duurzaamheidsactie plaatsgevon<strong>de</strong>n<br />

aan <strong>de</strong> palen in het binnenverblijf.<br />

De palen wor<strong>de</strong>n hydraulisch op en neer<br />

bewogen om dieren <strong>van</strong> elkaar te kunnen<br />

schei<strong>de</strong>n. Daar is olie <strong>voor</strong> nodig en dat levert<br />

vervuiling op. Alle leidingen zijn<br />

schoongemaakt en <strong>de</strong> olie is ver<strong>van</strong>gen<br />

door raapzaadolie. Dat is veel milieuvrien<strong>de</strong>lijker,<br />

want <strong>de</strong>ze olie is volledig afbreekbaar.<br />

Rivièrahal<br />

Achter in <strong>de</strong> Victoriaserre is een nieuw<br />

stukje biotoop door <strong>de</strong> botanische af<strong>de</strong>ling<br />

gecreëerd. Er staan diverse soorten<br />

vleeseten<strong>de</strong> planten. Een informatief<br />

bordje erbij zou handig zijn, want nu zou<br />

je er zo <strong>voor</strong>bij lopen. Met enige studie zie<br />

je bij verschillen<strong>de</strong> planten hoe ze insecten<br />

<strong>van</strong>gen. De ene plant doet dat via kelken<br />

met een lekker geurend sapje waarin<br />

vliegen verdrinken, <strong>de</strong> an<strong>de</strong>re plant <strong>van</strong>gt<br />

een insect in trilhaartjes die langs het<br />

blad groeien en <strong>de</strong> volgen<strong>de</strong> heeft een<br />

plakkend goedje op <strong>de</strong> bla<strong>de</strong>ren waar insecten<br />

aan blijven plakken. En nu een<br />

bord met informatie graag, an<strong>de</strong>rs kunnen<br />

<strong>de</strong> ou<strong>de</strong>rs geen uitleg geven aan hun<br />

kin<strong>de</strong>ren.<br />

Moestuin<br />

Heeft u <strong>de</strong> moestuin ont<strong>de</strong>kt Naast <strong>de</strong><br />

‘ou<strong>de</strong>’ ingang aan <strong>de</strong> linkerkant. Allerlei<br />

ou<strong>de</strong> gewassen groeien er. Aardperen die<br />

wel 2 meter hoog wor<strong>de</strong>n en gele bloemen<br />

krijgen. Het eetbare <strong>de</strong>el zit on<strong>de</strong>r <strong>de</strong><br />

grond. Het lijken meer knolletjes dan<br />

peren vind ik. In biologische groentewinkels<br />

kun je ze wel eens kopen. Met een<br />

roomsausje zijn ze erg lekker. Een an<strong>de</strong>re<br />

‘vergeten’ groente is <strong>de</strong> kardoen. De plant<br />

lijkt op artisjokken. Hetzelf<strong>de</strong> gekartel<strong>de</strong><br />

blad en ook in <strong>de</strong> kardoen groeit een eetbare<br />

bloem met schubben. Ik beken dat ik<br />

die nog nooit gegeten heb. Ver<strong>de</strong>r staan er<br />

verschillen<strong>de</strong> soorten tijm, <strong>voor</strong>al <strong>de</strong> citroen<br />

tijm heeft een mooie kleur en ruikt<br />

heerlijk. Er staan meer dan vier soorten<br />

appelbomen en verschei<strong>de</strong>ne perenrassen.<br />

Ook bijzon<strong>de</strong>r is <strong>de</strong> moerbei boom <strong>de</strong><br />

vruchten wor<strong>de</strong>n al prachtig donkerrood.<br />

Deze smaken heerlijk zoet weet ik <strong>van</strong><br />

mijn vakantie op Sicilië. Je moet wel oppassen<br />

met je kleren, want die vlekken<br />

krijg je er nooit meer uit. De leiboompjes<br />

zijn nog een beetje ielig maar dat zal volgend<br />

jaar vast een mooie muur opleveren.<br />

Ver<strong>de</strong>r allerlei krui<strong>de</strong>n zoals basilicum, peterselie<br />

en salie. Het is een plaatje om te<br />

zien.<br />

Nieuw<br />

Nieuw aangekomen is het slurfhondje. De<br />

steppen slurfhond heeft z’n verblijf in <strong>de</strong><br />

krokodillenrivier naast <strong>de</strong> sprinkhanenkijkron<strong>de</strong>.<br />

Het ziet er meer uit als een<br />

muis met een slurfachtige neus en komt<br />

<strong>voor</strong> in Afrika. Dat is het dan ook, een reuzen<br />

spitsmuis. Voorlopig is het beestje nog<br />

wat schuw en heb ik hem / haar nog niet<br />

kunnen ont<strong>de</strong>kken. Denk aan het formaat<br />

<strong>van</strong> een rat.<br />

Al met al een zeer vruchtbaar kwartaal. Ik<br />

kon het niet echt goed bijbenen en heb<br />

ontzettend genoten. U ook<br />

9 | Vrien<strong>de</strong>nnieuws 3 | 2011


B O T A N I S C H B L I J D O R P Tekst: Monique <strong>van</strong> Leeuwen-Maat<br />

Aanplanten wasberenverblijf - foto: Monique <strong>van</strong> Leeuwen-Maat<br />

PLANTEN IN HET WASBERENVERBLIJF<br />

Het is 20 juni als ik een afspraak<br />

heb met Melitta <strong>van</strong> Bracht om te<br />

praten over het nieuwe wasberenverblijf.<br />

Het kantoor <strong>van</strong> Melitta<br />

is verhuisd. Zat ze eerst vlak<br />

bij <strong>de</strong> kassen achter <strong>de</strong> schermen,<br />

nu ga ik naar het Henri Martinhuis.<br />

Op <strong>de</strong> eerste etage heeft ze<br />

haar nieuwe kantoor. Het is niet<br />

moeilijk haar te vin<strong>de</strong>n. Als ik <strong>de</strong><br />

trap op loop, hoef ik alleen maar<br />

mijn oren achterna te gaan: Melitta<br />

zingt namelijk (bijna) altijd<br />

tij<strong>de</strong>ns haar werk. De tekentafel,<br />

waarop allerlei plannen gestalte<br />

krijgen, staat <strong>voor</strong> een groot raam<br />

met uitzicht op <strong>de</strong> gierenvolière.<br />

We buigen ons over <strong>de</strong> tekening <strong>van</strong> het<br />

wasberenverblijf. Nauwkeurig staat ingetekend<br />

welke bomen en planten er in en<br />

rond het verblijf komen. Alleen, het zal<br />

nog even duren <strong>voor</strong> al die planten op hun<br />

plekje staan. De zomer is namelijk een<br />

slechte tijd om aan te planten. Het is<br />

doorgaans veel te droog en te warm en<br />

dan slaan <strong>de</strong> planten niet aan. Dat is <strong>de</strong><br />

re<strong>de</strong>n dat kwekers het zogenaam<strong>de</strong> ‘wortelgoed’<br />

niet leveren in <strong>de</strong> zomer. Wortelgoed<br />

zijn bomen en struiken die uit <strong>de</strong><br />

volle grond wor<strong>de</strong>n gestoken. Bomen wor<strong>de</strong>n<br />

<strong>van</strong> jongs af aan elk jaar rond afgestoken.<br />

Dat stimuleert <strong>de</strong> boom om een klein,<br />

compact wortelstelsel te maken. Dit is<br />

nodig om <strong>de</strong> bomen te kunnen verplaatsen<br />

naar hun <strong>de</strong>finitieve standplaats.<br />

Eigenlijk kun je pas weer wortelgoed krijgen<br />

op het moment dat <strong>de</strong> R in <strong>de</strong> maand<br />

komt. De beste planttijd is zelfs nog ietsje<br />

later: <strong>van</strong>af november.<br />

In het tuincentrum kun je het hele jaar<br />

door bomen en planten kopen om in je<br />

tuin te zetten. Dat is <strong>de</strong> zogenaam<strong>de</strong> ‘potcultuur’.<br />

Planten in potten zijn echter veel<br />

duur<strong>de</strong>r in aanschaf en met <strong>de</strong> grote hoeveelhe<strong>de</strong>n<br />

die <strong>Blijdorp</strong> nodig heeft, zou<br />

dat een enorme kostenverhoging met zich<br />

meebrengen.<br />

Bovendien zou je dagelijks een tijd moeten<br />

sproeien om <strong>de</strong> bomen en struiken<br />

aan te laten slaan. Er dat kost weer te veel<br />

tijd <strong>voor</strong> het personeel.<br />

Wasberen leven in Noord-Amerika. Planten<br />

uit Noord Amerika doen het goed in<br />

ons klimaat, dus daar liggen weinig problemen.<br />

Er zullen veel coniferen komen en<br />

ook loofbomen die in het najaar prachtig<br />

verkleuren.<br />

Niet op tijd af<br />

Als we even later naar het verblijf lopen,<br />

schrik ik behoorlijk. Moet dit open op 25<br />

juni Ik zie een zan<strong>de</strong>rige mod<strong>de</strong>rpoel, het<br />

huisje is nog niet af en er is geen sprietje<br />

groen te bekennen. Om eerlijk te zijn ben<br />

ik bang dat we weer een leeg verblijf gaan<br />

openen. Maar er wordt op dat moment<br />

wel druk gewerkt door allerlei mensen die<br />

bezig zijn met het huisje, <strong>de</strong> bestrating<br />

om het verblijf en <strong>de</strong> technische zaken.<br />

Achter het verblijf treffen we Remi Kroon,<br />

een <strong>van</strong> <strong>Blijdorp</strong>s botanisten. Hij is bezig<br />

om <strong>de</strong> planten op het dijkje achter het terras<br />

<strong>van</strong> <strong>de</strong> Lepelaar te fatsoeneren.<br />

Ondanks dat nog niet alle planten leverbaar<br />

zijn, zal <strong>de</strong> botanische af<strong>de</strong>ling zorgen<br />

dat het er toch groen en kleurig uit<br />

gaat zien tij<strong>de</strong>ns <strong>de</strong> opening en geduren<strong>de</strong><br />

<strong>de</strong> zomer. De Diergaar<strong>de</strong> heeft namelijk<br />

<strong>van</strong> diverse kwekers allerlei kleurig<br />

perkgoed gekregen. Leeuwenbekken, penstemons,<br />

lupines: kratten vol staan er te<br />

wachten om een plekje te krijgen in <strong>de</strong><br />

grond. Remi wijst diverse bomen aan die<br />

al wel zijn aangeplant. Hij vertelt over het<br />

on<strong>de</strong>rhoud <strong>van</strong> <strong>de</strong>ze bomen. “Je moet heel<br />

goed het eindbeeld in je hoofd hebben.<br />

Hoe wil je dat een boom gaat groeien<br />

Moet hij een rechte stam hebben, wat<br />

<strong>voor</strong> vorm moet <strong>de</strong> kroon hebben, of wil je<br />

dat <strong>de</strong> boom gestoeld is “Dit laatste betekent<br />

dat <strong>de</strong> boom meer<strong>de</strong>re stammen<br />

krijgt en eigenlijk een struikvorm krijgt.<br />

De botanisten lei<strong>de</strong>n <strong>de</strong> bomen naar <strong>de</strong><br />

vorm die hij uitein<strong>de</strong>lijk moet krijgen.<br />

Daar gaat meestal een aantal jaren overheen.<br />

Ook is het belangrijk dat <strong>de</strong> boom<br />

zichzelf goed verankert in <strong>de</strong> grond. Soms<br />

10 | Vrien<strong>de</strong>nnieuws 3 | 2011


Race tegen <strong>de</strong> klok - foto: Monique <strong>van</strong> Leeuwen-Maat<br />

heeft een boom enige hulp nodig en dan<br />

krijgt hij palen naast zich om te <strong>voor</strong>komen<br />

dat hij scheef gaat staan. Dat ‘aanpalen’<br />

doen ze het liefst zo kort mogelijk. Het<br />

is geen natuurlijk gezicht als er allemaal<br />

palen naast <strong>de</strong> bomen staan. En dat is toch<br />

waar men in <strong>Blijdorp</strong> naar streeft: het publiek<br />

een zo goed mogelijk beeld geven<br />

<strong>van</strong> <strong>de</strong> natuurlijke levensomstandighe<strong>de</strong>n<br />

<strong>van</strong> <strong>de</strong> dieren.<br />

In het verblijf komen ook bomen en planten.<br />

De dieren wor<strong>de</strong>n daarbij nauwlettend<br />

in <strong>de</strong> gaten gehou<strong>de</strong>n. Het is niet <strong>de</strong><br />

bedoeling dat ze via <strong>de</strong> bomen of stuiken<br />

kunnen ontsnappen uit hun nieuwe verblijf!<br />

Plaagdieren en plaagplanten<br />

Wasberen kunnen zich enorm goed aanpassen.<br />

Ze leven <strong>van</strong> nature in bosrijke gebie<strong>de</strong>n<br />

met meren en waterstroompjes.<br />

Maar ze kunnen zich ook uitstekend red<strong>de</strong>n<br />

in verste<strong>de</strong>lijkt gebied en kunnen daar<br />

zelfs <strong>voor</strong> overlast zorgen. Op strooptocht<br />

naar eten gooien ze afvalbakken om of ze<br />

stelen eten uit <strong>de</strong> keuken. Net als ratten<br />

en muizen wor<strong>de</strong>n <strong>de</strong> wasberen daarom<br />

wel tot <strong>de</strong> zogenaam<strong>de</strong> ‘plaagdieren’ gerekend.<br />

Rond het nieuwe verblijf groeien<br />

veel ‘plaagplanten’. Braamstruiken, brandnetels<br />

en nog veel meer onkruid rukken op<br />

<strong>van</strong> achter het dijkje. Ze bezorgen <strong>de</strong> botanisten<br />

veel extra werk. In <strong>de</strong> Diergaar<strong>de</strong><br />

wordt meestal handmatig gewied, dit met<br />

het oog op <strong>de</strong> dieren en bezoekers. Soms<br />

wordt het onkruid bestre<strong>de</strong>n met <strong>de</strong> strijkstok,<br />

zo leer ik <strong>van</strong> Remi. Als violiste heb ik<br />

een bepaald beeld bij een strijkstok, dus ik<br />

ben heel benieuwd hoe je daarmee <strong>de</strong><br />

plaagplanten te lijf gaat. Bij onkruidbestrijding<br />

met <strong>de</strong> strijkstok gebruik je een<br />

lange sproeiarm en begiet je alleen <strong>de</strong><br />

blaadjes <strong>van</strong> <strong>de</strong> planten waar<strong>van</strong> jij wilt<br />

dat ze verdwijnen. Op <strong>de</strong>ze manier krijg je<br />

geen drift, wat betekent dat <strong>de</strong> vloeistof<br />

niet wordt verwaaid door <strong>de</strong> wind en terecht<br />

komt op an<strong>de</strong>re planten of in het oppervlaktewater.<br />

De vloeisof verstoort <strong>de</strong><br />

stikstofhuishouding <strong>van</strong> het onkruid,<br />

waardoor het zal afsterven. Botanisten die<br />

zich bezig hou<strong>de</strong>n met <strong>de</strong> onkruidbestrijding<br />

moeten elk jaar op cursus om hun<br />

kennis op te frissen en hun licentie te verlengen.<br />

Welke mid<strong>de</strong>len zijn verbo<strong>de</strong>n<br />

Wat is er nieuw op <strong>de</strong> markt De metho<strong>de</strong>n<br />

wor<strong>de</strong>n steeds verfijn<strong>de</strong>r en men ziet<br />

streng toe op <strong>de</strong> milieuregels. Ze moeten<br />

ook een logboek bijhou<strong>de</strong>n, waarin vermeld<br />

staat welk mid<strong>de</strong>l er gebruikt is,<br />

wanneer en waar het gebruikt is en hoeveel<br />

er gebruikt is.<br />

Mierennest<br />

Op 23 juni ga ik nogmaals naar <strong>Blijdorp</strong><br />

om foto’s te maken <strong>van</strong> het nieuwe verblijf.<br />

Het ziet er heel an<strong>de</strong>rs uit dan enkele<br />

dagen gele<strong>de</strong>n. Het krioelt <strong>van</strong> <strong>de</strong> mannen<br />

die allemaal bezig zijn om het verblijf en<br />

<strong>de</strong> bestrating eromheen af te maken. Het<br />

lijkt wel een mierennest! Het huisje is af,<br />

<strong>de</strong> oever <strong>van</strong> <strong>de</strong> waterstroom is gevormd<br />

<strong>van</strong> beton en er ligt een strandje <strong>van</strong><br />

keien. En <strong>de</strong> botanisten zijn bezig met <strong>de</strong><br />

aanplant: door het groen oogt het verblijf<br />

ineens aangekleed. Zou het toch lukken<br />

om op tijd te zijn <strong>voor</strong> <strong>de</strong> opening<br />

Op 25 juni zijn alle werkmannen, werktuigen<br />

en materialen verdwenen. Het water<br />

staat tot aan het keienstrandje, waardoor<br />

je het beton niet meer ziet. In en rond het<br />

verblijf zijn kleurige bloemen. Het verblijf<br />

oogt erg aantrekkelijk <strong>voor</strong> <strong>de</strong> wasberen<br />

én <strong>voor</strong> het publiek. Wat een verschil met<br />

<strong>de</strong> kattenroton<strong>de</strong>! Hun verblijf daar was<br />

tij<strong>de</strong>lijk, nu kunnen we ze echt in hun natuurlijke<br />

omgeving gaan zien. In het najaar<br />

zal het eenjarig perkgoed gaan<br />

afsterven. Dan komen <strong>de</strong> bomen en struiken<br />

binnen die nu nog bij <strong>de</strong> kwekers met<br />

hun wortels in <strong>de</strong> aar<strong>de</strong> staan. Met dit<br />

nieuwe verblijf heeft Vicks er wat mij betreft<br />

een concurrent bij; ik zal graag naar<br />

<strong>de</strong> wasberen in hun fraaie verblijf gaan kijken!<br />

Met dank aan: Melitta <strong>van</strong> Bracht en Remi Kroon (botanische af<strong>de</strong>ling Diergaar<strong>de</strong> <strong>Blijdorp</strong>)<br />

11 | Vrien<strong>de</strong>nnieuws 3 | 2011


Tekst: Karin <strong>van</strong> Leeuwen Foto’s: David Verhagen<br />

EEN WEEKJE POOLSE DIERENTUINEN<br />

Zeven dagen, vier totaal verschillen<strong>de</strong> dierenparken, een gezellige<br />

groep <strong>van</strong> 38 personen, goe<strong>de</strong> hotels, zonnig weer rond <strong>de</strong> vijfentwintig<br />

gra<strong>de</strong>n; dat waren <strong>de</strong> ingrediënten <strong>van</strong> <strong>de</strong> meerdaagse Vrien<strong>de</strong>nreis<br />

<strong>van</strong> 2011. Op 21 mei vertrokken we met een zeer gevarieerd gezelschap,<br />

met uiteenlopen<strong>de</strong> leeftij<strong>de</strong>n en op diverse manieren in dieren(parken)<br />

geïnteresseerd, richting Polen.<br />

Bij grote <strong>de</strong>len <strong>van</strong> dit park wan<strong>de</strong>l je door<br />

een bos en <strong>voor</strong> <strong>de</strong> opletten<strong>de</strong> bezoekers<br />

was het leuk om ook vrij leven<strong>de</strong> dieren,<br />

zoals eekhoorntjes, te kunnen waarnemen.<br />

Er zijn in dit park nog ou<strong>de</strong>rwetse<br />

rijen (kleine) kooien met bij<strong>voor</strong>beeld vogels<br />

of kleine katachtigen, maar er zijn<br />

ook nieuwere verblijven, die er natuurlijker<br />

uitzien en mooiere afscheidingen hebben.<br />

Hoogtepunt <strong>van</strong> dit park was <strong>voor</strong><br />

velen het in 2008 geopen<strong>de</strong> verblijf <strong>voor</strong><br />

Afrikaanse olifanten. Het bestaat uit een<br />

ruim buitenverblijf en een imposant gebouw<br />

<strong>voor</strong> <strong>de</strong> binnenverblijven. Qua diersoorten<br />

zijn er een aantal bijzon<strong>de</strong>rhe<strong>de</strong>n<br />

te zien die in dierentuinen dicht bij huis<br />

niet te vin<strong>de</strong>n zijn, zoals Bawean-herten,<br />

Yucatan zwarthandslingerapen en een<br />

Amerikaanse vliegen<strong>de</strong> eekhoorn.<br />

Lodz - Vrien<strong>de</strong>n bij olifantenverblijf<br />

Als opwarmertje bezochten we Poznan<br />

Stare Zoo. Het woord 'Stare' betekent<br />

'ou<strong>de</strong>' en dat is dan ook wat we hier te<br />

zien kregen. Eigenlijk was het geen bezoek<br />

aan een dierenpark, maar aan een stukje<br />

dierentuingeschie<strong>de</strong>nis. Voor sommigen<br />

was dat heel interessant, an<strong>de</strong>ren had<strong>de</strong>n<br />

het na een half uurtje al gezien in dit<br />

parkje. De gids wist met verhalen een dui<strong>de</strong>lijk<br />

beeld te scheppen over hoe het er<br />

vroeger uit moet hebben gezien. Het lijkt<br />

met z'n slechts 5,6 hectare toch een behoorlijk<br />

compleet stadspark te zijn geweest,<br />

met een roofdierengalerij, een<br />

olifant, een nijlpaard, giraffen, enzo<strong>voor</strong>t.<br />

Tegenwoordig is het meer een groot uitgevallen<br />

kin<strong>de</strong>rboer<strong>de</strong>rij, waar educatie<br />

erg belangrijk is en wat tevens dient als<br />

een vrij toegankelijk stukje groen in <strong>de</strong><br />

stad.<br />

In het parkje is een gebouw met vissen,<br />

een gebouw met reptielen en daar buiten<br />

vormen <strong>de</strong> Diana meerkatten en Komodovaranen<br />

<strong>de</strong> hoogtepunten. Van die laatste<br />

soort leven er nu twee vrouwtjes. Het zijn<br />

twee jongen uit het eerste Europese nest<br />

komodovaranen, dat door het 'Rotterdamse<br />

vrouwtje' op Gran Canaria op <strong>de</strong><br />

wereld is gezet. Er wordt gebouwd aan<br />

een nieuw verblijf en als dat gereed is willen<br />

ze één vrouwtje ruilen tegen een mannetje<br />

en dan hopen ze te kunnen fokken<br />

met dat paar. Het is <strong>de</strong> bedoeling dat het<br />

nieuwe verblijf en <strong>de</strong> nieuwe aquaria <strong>voor</strong><br />

volgen<strong>de</strong> zomer klaar zijn. Dat zie je overigens<br />

in heel Polen, overal zijn ze druk<br />

bezig om alles mooi aan kant te krijgen<br />

<strong>voor</strong> het EK voetbal dat volgend jaar daar<br />

en in Oekraïne gehou<strong>de</strong>n zal wor<strong>de</strong>n.<br />

De dag na het bezoekje aan <strong>de</strong> ou<strong>de</strong> zoo,<br />

was het natuurlijk tijd <strong>voor</strong> een bezoek<br />

aan <strong>de</strong> nieuwe zoo <strong>van</strong> Poznan. In Poznan<br />

Nowe Zoo, een enorm groot park <strong>van</strong> 117<br />

hectare, stond er gelukkig een treintje<br />

klaar <strong>voor</strong> <strong>de</strong> rondleiding. Op verschillen<strong>de</strong><br />

plekken stopt het treintje, zodat we<br />

<strong>de</strong> dieren rustig kunnen bekijken. Na <strong>de</strong><br />

rondleiding <strong>van</strong> ruim tweeënhalf uur hebben<br />

we het grootste <strong>de</strong>el <strong>van</strong> het park gezien<br />

en gaat ie<strong>de</strong>reen zelf zijn eigen weg.<br />

Je kon er <strong>voor</strong> kiezen om om drie uur met<br />

<strong>de</strong> bus naar <strong>de</strong> stad te vertrekken of an<strong>de</strong>rs<br />

vertrok <strong>de</strong> bus om vijf uur <strong>van</strong>uit het<br />

park naar het hotel. Het was ook mogelijk<br />

om op eigen gelegenheid terug te gaan,<br />

dus <strong>voor</strong> ie<strong>de</strong>r wat wils. 's Avonds had<strong>de</strong>n<br />

we een gezellig gezamenlijk Pools diner in<br />

<strong>de</strong> stad. Al was er met <strong>de</strong> kleine tafeltjes<br />

eigenlijk niet op gerekend dat er zo veel<br />

schalen op moesten staan, die schalen<br />

waren wel <strong>voor</strong>zien <strong>van</strong> lekker eten.<br />

De volgen<strong>de</strong> dag had<strong>de</strong>n we een reisdag<br />

op het programma staan. Voor aan<strong>van</strong>g<br />

<strong>van</strong> <strong>de</strong> rit bleek echter dat <strong>de</strong> bus niet<br />

wil<strong>de</strong> starten. Daar werd onze gezellige<br />

chauffeur Henk, die ondanks zijn pensionering<br />

toch gewoon weer <strong>van</strong> <strong>de</strong> partij<br />

was, toch iets min<strong>de</strong>r vrolijk <strong>van</strong>. De<br />

Poolse ANWB werd er bij gehaald en zij<br />

wisten wat ze moesten doen. Er ontstond<br />

een korte spectaculaire vonkenregen. Ondanks<br />

dat velen <strong>van</strong> een camera waren<br />

<strong>voor</strong>zien tij<strong>de</strong>ns <strong>de</strong>ze reis, heeft niemand<br />

dit spektakel kunnen vastleggen. Met<br />

ruim een uur vertraging kon<strong>de</strong>n we weer<br />

op pad en on<strong>de</strong>rweg kwam daar door file<br />

en een extra stop nog bijna een uur bij.<br />

Gelukkig ging <strong>de</strong>ze verloren tijd niet ten<br />

koste <strong>van</strong> een bezoek aan een dierenpark.<br />

Rond half vier kwamen we aan in Warschau,<br />

alwaar een ie<strong>de</strong>r <strong>de</strong> mogelijkheid<br />

had om <strong>de</strong> mooie ou<strong>de</strong> stad te bezichtigen.<br />

12 | Vrien<strong>de</strong>nnieuws 3 | 2011


V R I E N D E N<br />

Poznan Nowe - Olifantenverblijf<br />

Warschau - chimpanseeverblijf<br />

Zoo Warschau was verreweg het hoogtepunt<br />

<strong>van</strong> <strong>de</strong> reis. De laatste jaren zijn ze<br />

flink aan het vernieuwen en dat komt ten<br />

goe<strong>de</strong> aan zowel <strong>de</strong> dieren als <strong>de</strong> bezoekers.<br />

Vooral <strong>de</strong> (binnen)verblijven <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />

chimpansees en <strong>de</strong> gorilla's waren erg<br />

mooi. We kregen we<strong>de</strong>rom een uitgebrei<strong>de</strong><br />

rondleiding en toen <strong>de</strong> eerste gids<br />

na tweeënhalf uur een an<strong>de</strong>re afspraak<br />

had, stond er zelfs een twee<strong>de</strong> gids <strong>voor</strong><br />

ons klaar. Tij<strong>de</strong>ns <strong>de</strong> rondleiding kwamen<br />

er verschillen<strong>de</strong> beken<strong>de</strong> namen <strong>voor</strong>bij.<br />

Zo kregen we <strong>de</strong> geboortegrond <strong>van</strong> wijlen<br />

tijger Hermes te zien en in het <strong>voor</strong>malige<br />

ijsberenverblijf hebben 'onze ijsbeertjes'<br />

Eski en Moni heel wat jaren doorgebracht.<br />

Zoo Warschau is een heel compleet park<br />

wat diersoorten betreft. Het is een stadstuin<br />

en één <strong>van</strong> <strong>de</strong> gevolgen daar<strong>van</strong> is<br />

<strong>voor</strong> ons <strong>Blijdorp</strong>ers een bekend probleem.<br />

Het niet zo mooie verblijf <strong>van</strong> <strong>de</strong> Afrikaanse<br />

wil<strong>de</strong> hon<strong>de</strong>n is namelijk... een monument.<br />

Ondanks dat Zoo Warschau een<br />

stadstuin is lijkt er tussen al het groen nog<br />

voldoen<strong>de</strong> ruimte te zijn <strong>voor</strong> nog meer<br />

vernieuwingen. Ie<strong>de</strong>reen heeft volgens mij<br />

genoten <strong>van</strong> dit mooie park en sommigen<br />

maakten er graag gebruik <strong>van</strong> dat het park<br />

tot zonson<strong>de</strong>rgang te bezoeken was.<br />

Als toetje brachten we een bliksembezoek<br />

aan Zoo Lodz. Na een avontuurlijke rit door<br />

<strong>de</strong> stad, bleek <strong>de</strong> route bij het park zelf<br />

minstens net zo avontuurlijk te zijn. De<br />

bus werd door me<strong>de</strong>werkers <strong>van</strong> het park<br />

naar het dienstterrein begeleid. Daar<br />

waren ze dui<strong>de</strong>lijk niet berekend op zo'n<br />

grote bus, we kon<strong>de</strong>n er maar net tussendoor<br />

rij<strong>de</strong>n en uitein<strong>de</strong>lijk moesten we<br />

bijna uitstappen in een enorme mesthoop.<br />

In Zoo Lodz is er jarenlang een gebrek aan<br />

geld geweest, zodat ze zich niet hebben<br />

kunnen ontwikkelen (zoals wij in West-Europa<br />

gewend zijn). Zowel sommige verblijven,<br />

als een enkele olifant en een enkele<br />

zeeleeuw geven toch wel een triest beeld.<br />

Het was wel heel interessant om dit ook<br />

eens gezien te hebben en gelukkig wordt<br />

er tegenwoordig wel gewerkt aan nieuwe<br />

verblijven. Zoo Lodz is niet zo'n groot park,<br />

maar heeft wel een hoop beken<strong>de</strong>re diersoorten<br />

te bie<strong>de</strong>n. De ruim drie uur die we<br />

hier had<strong>de</strong>n te beste<strong>de</strong>n, bleek eigenlijk<br />

niet voldoen<strong>de</strong>. De meeste mensen had<strong>de</strong>n<br />

graag nog wat meer <strong>van</strong> dit park willen<br />

zien.<br />

Net als in <strong>de</strong> an<strong>de</strong>re parken wer<strong>de</strong>n we<br />

ook hier weer heel hartelijk ont<strong>van</strong>gen.<br />

Sommige Vrien<strong>de</strong>n kregen <strong>de</strong> gelegenheid<br />

om dichter bij <strong>de</strong> eenzame Aziatische olifant<br />

te komen om dit dier zo <strong>van</strong> een aai of<br />

een wortel te <strong>voor</strong>zien. Na <strong>de</strong> rondleiding,<br />

met twee gidsen, stond er een lekkere<br />

warme maaltijd <strong>voor</strong> ons klaar. Dat kwam<br />

goed <strong>van</strong> pas, want we had<strong>de</strong>n nog een<br />

lange rit <strong>voor</strong> <strong>de</strong> boeg. Tij<strong>de</strong>ns <strong>de</strong>ze rit<br />

wer<strong>de</strong>n er net als tij<strong>de</strong>ns <strong>de</strong> an<strong>de</strong>re tochten<br />

door Polen, weer regelmatig herten,<br />

ooievaars en verschillen<strong>de</strong> soorten roofvogels<br />

waargenomen. 's Avonds kwamen we<br />

aan in het hotel in Frankfurt (O<strong>de</strong>r) en<br />

had<strong>de</strong>n we onze tocht door Polen afgesloten<br />

en alleen nog een reisdag, met toen<br />

pas <strong>de</strong> eerste regendruppels, <strong>voor</strong> <strong>de</strong> boeg.<br />

Het was een zeer geslaag<strong>de</strong> verre reis,<br />

goed georganiseerd door Peter. Met mooi<br />

weer hebben we genoten <strong>van</strong> <strong>de</strong> gastvrijheid<br />

en <strong>de</strong> interessante diverse parken. Ik<br />

kijk nu alweer uit naar <strong>de</strong> reis <strong>van</strong> volgend<br />

jaar!<br />

13 | Vrien<strong>de</strong>nnieuws 3 | 2011


KRABBEN EN KREEFTEN<br />

K O U D B L O E D<br />

Tekst: Tyrese Wijngaar<strong>de</strong>n m.m.v. Jan Breedijk Foto’s Jan Breedijk<br />

Net als an<strong>de</strong>re jaren wil<strong>de</strong> ik dit jaar weer een artikel schrijven met<br />

één <strong>van</strong> mijn leerlingen. De vorige keren had ik steeds kin<strong>de</strong>ren uit<br />

groep 8, dit jaar ben ik meester <strong>van</strong> groep 7. Maar in <strong>de</strong> loop <strong>van</strong> het<br />

jaar kreeg ik het i<strong>de</strong>e dat Tyrese het wel aankon. Samen met hem toog<br />

ik naar het Oceanium <strong>voor</strong> een ontmoeting met Martijn <strong>van</strong> <strong>de</strong>r Veer,<br />

die geduldig <strong>de</strong> vragen <strong>van</strong> Tyrese beantwoord<strong>de</strong> en nog heel veel<br />

extra informatie meegaf. Tyrese kon aan het werk en hieron<strong>de</strong>r leest<br />

u het resultaat.<br />

Kreeftachtigen<br />

Kreeftachtigen wor<strong>de</strong>n ook wel schaaldieren<br />

genoemd. Het zijn alleseters, ze eten<br />

<strong>de</strong> resten <strong>van</strong> <strong>de</strong> bo<strong>de</strong>m <strong>van</strong> do<strong>de</strong> dieren<br />

en planten. Ze eten <strong>van</strong> alles, <strong>van</strong> zeeanemonen<br />

tot hun eigen soort. Ze zijn erg<br />

nuttig omdat <strong>de</strong> zee opruimen heel belangrijk<br />

is. Ze zijn er in alle soorten en<br />

maten. Van <strong>de</strong> watervlooien in onze sloot<br />

tot <strong>de</strong> beken<strong>de</strong> dieren die in een visrestaurant<br />

op je bord liggen. Dat zijn allemaal<br />

kreeftachtigen.<br />

Degenkrab <strong>van</strong> on<strong>de</strong>ren<br />

De schaal <strong>van</strong> krabben en kreeften is hard<br />

en moet hen beschermen als een uitwendig<br />

skelet. Er zijn echter momenten dat<br />

<strong>de</strong>ze dieren kwetsbaar zijn, momenten<br />

waarop hun vijan<strong>de</strong>n loeren. Om te kunnen<br />

groeien moet een schaaldier vervellen.<br />

De ou<strong>de</strong> schaal laat los en <strong>de</strong> nieuwe<br />

schaal zit er al on<strong>de</strong>r. Echter, <strong>de</strong>ze schaal<br />

moet nog uithar<strong>de</strong>n. Het vervellen en <strong>de</strong>ze<br />

weke perio<strong>de</strong> brengt een krab of kreeft het<br />

liefste door op een veilig verscholen plekje.<br />

De vervelling moet zo snel mogelijk gebeuren.<br />

Niet alleen omdat <strong>de</strong> dieren dan<br />

kwetsbaar zijn, maar ook omdat <strong>de</strong> kieuwen<br />

ook vervellen. De a<strong>de</strong>mhaling gaat<br />

erg moeilijk dan. Duurt het te lang, dan<br />

kan <strong>de</strong> krab of kreeft stikken.<br />

Bij <strong>de</strong> <strong>voor</strong>tplanting draagt het wijfje <strong>de</strong><br />

eieren geduren<strong>de</strong> enkele weken tot soms<br />

wel een jaar met zich mee. Sommige<br />

kreeften doen dat in klompen tussen hun<br />

scharen. Geduren<strong>de</strong> die tijd kunnen ze dus<br />

geen voedsel tot zich nemen. Uit <strong>de</strong> eieren<br />

ontwikkelen zich larven, die in het water<br />

zweven. Na vier tot negen vervellingen<br />

zijn ze volledig ontwikkeld en het larvale<br />

zwemstadium <strong>voor</strong>bij, en zinken naar <strong>de</strong><br />

bo<strong>de</strong>m om daar ver<strong>de</strong>r te groeien. Kleine<br />

kreeftachtigen vormen <strong>de</strong> voedselbron<br />

<strong>voor</strong> vele dieren. Denk maar eens aan kril<br />

dat gegeten wordt door o.a. vissen, pinguïns<br />

en walvissen. De grotere schaaldieren<br />

kunnen gegrepen wor<strong>de</strong>n door<br />

bij<strong>voor</strong>beeld vissen, zoals verpleegsterhaaien,<br />

roggen en murenes. Op <strong>de</strong> bo<strong>de</strong>m<br />

leven<strong>de</strong> vissoorten blazen het zand weg,<br />

op zoek naar schaal- en schelpdieren. Er<br />

zijn heel wat kaken waartegen zelfs <strong>de</strong><br />

schaal <strong>van</strong> <strong>de</strong> krabben en kreeften niet opgewassen<br />

is.<br />

Krabben<br />

In tegenstelling tot <strong>de</strong> kreeft loopt <strong>de</strong> krab<br />

opzij. Mannetjes krabben hebben een<br />

strakke, driehoekige borst, vrouwtjes zijn<br />

veel bre<strong>de</strong>r. Dat is omdat het achterste<br />

<strong>de</strong>el <strong>van</strong> een vrouwtjeskrab is aangepast<br />

om eieren te kunnen leggen. Krabben hebben<br />

grote scharen waarmee ze hun eten<br />

kunnen pakken en aan stukken scheuren<br />

en waarmee ze zich kunnen ver<strong>de</strong>digen.<br />

Ze hebben naast hun scharen ook aan elke<br />

kant vijf poten. Als door een vijand een<br />

poot af wordt gebroken kunnen ze gewoon<br />

nog wegvluchten. Ver<strong>de</strong>r hebben ze<br />

ook nog voelsprieten. Het lijkt alsof <strong>de</strong><br />

hele kleine ogen zitten vastgeplakt op hun<br />

kop. De kieuwen <strong>van</strong> een krab bevin<strong>de</strong>n<br />

zich on<strong>de</strong>r het rugschild. De meeste krabben<br />

kunnen alleen maar lopen, maar sommige<br />

krabben kunnen ook zwemmen. Bij<br />

die zwemkrabben zijn <strong>de</strong> twee achterste<br />

poten vergroeid tot ped<strong>de</strong>ls, die ze gebruiken<br />

bij het zwemmen. In <strong>de</strong> Mid<strong>de</strong>llandse<br />

zee, <strong>de</strong> Atlantische Oceaan en <strong>de</strong> Noordzee<br />

treffen mensen ze aan op <strong>de</strong> rots- en zand-<br />

14 | Vrien<strong>de</strong>nnieuws 3 | 2011


gron<strong>de</strong>n <strong>van</strong>af drie-en-een-halve meter<br />

diepte. Vaak zwemt het dier aan <strong>de</strong> oppervlakte.<br />

De wolkkrab beschermt zich heel apart.<br />

Bijna altijd is <strong>de</strong> krab met sponzen gecamoufleerd.<br />

Daartoe klimt hij op een spons<br />

en trekt er een stuk, zo groot als zijn eigen<br />

rugschild, af . Met zijn scharen houdt hij<br />

dit stuk spons boven zich vast. De spons<br />

heeft een fosforachtige geur en een vieze<br />

smaak en beschermt zo <strong>de</strong> krab tegen vijan<strong>de</strong>n,<br />

in het bijzon<strong>de</strong>r <strong>de</strong> inktvissen.<br />

Kreeften<br />

Kreeften kom je tegen in zoet en in zout<br />

water. Ze hebben ook <strong>de</strong> scharen, voelsprieten<br />

en <strong>de</strong> vijf paar poten, maar ze<br />

hebben ook iets dat <strong>de</strong> krab niet heeft: een<br />

staart en een staartwaaier. Daarmee kan<br />

hij een beetje zweven in het water. Eigenlijk<br />

heeft <strong>de</strong> krab die staart ook, maar hij<br />

zit on<strong>de</strong>r zijn lichaam gevouwen gegroeid.<br />

De kreeft heeft lange voelsprieten en in tegenstelling<br />

tot <strong>de</strong> krab twee verschillen<strong>de</strong><br />

scharen. De kreeft heeft een heel lang lijf.<br />

Kenmerken zijn <strong>de</strong> knipmesachtige <strong>van</strong>gpoten,<br />

waar<strong>van</strong> <strong>de</strong> laatste le<strong>de</strong>n bezet zijn<br />

met tan<strong>de</strong>n. De één is wat smaller en is<br />

om <strong>de</strong> prooi te grijpen, <strong>de</strong> an<strong>de</strong>r is wat<br />

groter en kan har<strong>de</strong> <strong>de</strong>len in stukken knippen.<br />

Zijn lijf heeft looppoten en aan het<br />

achterlijf zitten bladvormig roeipoten. Helemaal<br />

aan het ein<strong>de</strong> zit een bre<strong>de</strong> waaierstaart.<br />

De kieuwen <strong>van</strong> kreeften bevin<strong>de</strong>n<br />

zich, net als bij garnalen, aan <strong>de</strong> zijkant<br />

<strong>van</strong> het lichaam. Kreeften kunnen wel<br />

tientallen jaren oud wor<strong>de</strong>n en groeien uit<br />

tot zestig, soms wel tachtig cm.<br />

De heremietkreeft is een heel apart soort<br />

kreeft. Zijn achterlijf is niet hard, maar<br />

zacht. Daarom stopt <strong>de</strong> heremietkreeft<br />

zijn achterlijf in een schelp. De heremietkreeft<br />

leeft op zand en steengron<strong>de</strong>n, waar<br />

hij steeds naar nieuwe schelpen zoekt. Hij<br />

verhuist namelijk ook en zoekt elke keer<br />

een nieuwe schelp als zijn lichaam te<br />

groot is gewor<strong>de</strong>n <strong>voor</strong> <strong>de</strong> ou<strong>de</strong>. Aan zijn<br />

schelp groeien soms anemonen die hem<br />

extra beschermen. Sommige heremietkreeften<br />

nemen als ze hun huisje verlaten<br />

hun anemonevriendjes mee. Apart is dat<br />

heremietkreeften boven <strong>de</strong> evenaar an<strong>de</strong>rs<br />

gevormd zijn dan die eron<strong>de</strong>r. Hun lichaam<br />

is <strong>de</strong> an<strong>de</strong>re kant op scheef<br />

gegroeid. Dit geldt ook <strong>voor</strong> <strong>de</strong> slakkenhuizen.<br />

Een Noordzee-heremietkreeft krijgt<br />

zijn lijf dus niet in een Australisch slakkenhuis<br />

gewrongen. Daar is men in het Oceanium<br />

al eens achter gekomen.<br />

Garnalen<br />

Ook garnalen zijn kreeftachtigen, daarom<br />

nog een kort stukje hierover. Ook garnalen<br />

komen <strong>voor</strong> in zoet en zout water. Ze hebben<br />

een lange staart en een week afgeplat<br />

lichaam. De grijze of Hollandse garnalen<br />

leven in het ondiepe water <strong>voor</strong> <strong>de</strong> kust.<br />

Ze wor<strong>de</strong>n 5 tot 8 cm lang.<br />

Caribische langoest<br />

<strong>Blijdorp</strong><br />

In <strong>Blijdorp</strong> zijn heel wat kreeftachtigen te<br />

vin<strong>de</strong>n. De pekelkreeftjes die in het publiekslab<br />

te zien zijn horen hier ook bij. Ze<br />

wor<strong>de</strong>n in <strong>Blijdorp</strong> gekweekt tot het eerste<br />

stadium om ze dan te gebruiken als voer.<br />

De volwassen pekelkreeftjes wor<strong>de</strong>n ingekocht<br />

om ook als voer te dienen <strong>voor</strong><br />

on<strong>de</strong>r an<strong>de</strong>re <strong>de</strong> zeepaardjes en <strong>de</strong> kwallen.<br />

Ook poetsgarnalen wor<strong>de</strong>n gekweekt in<br />

<strong>Blijdorp</strong>. Ze eten <strong>de</strong> parasieten <strong>van</strong> vissen<br />

af. Hier<strong>voor</strong> wor<strong>de</strong>n ze ook in <strong>Blijdorp</strong> gebruikt.<br />

Zelfs in <strong>de</strong> haaientunnel zijn poetsgarnalen<br />

uitgezet. Een vis die last heeft<br />

<strong>van</strong> parasieten weet <strong>de</strong>ze schoonmaakstations<br />

te vin<strong>de</strong>n en laten zich hier schoon<br />

eten door <strong>de</strong> garnalen.<br />

Tyrese met <strong>de</strong> Caribische langoesten<br />

Met dank aan Martijn <strong>van</strong> <strong>de</strong>r Veer, Oceanium <strong>Blijdorp</strong><br />

Heremietkreeftjes wor<strong>de</strong>n in <strong>Blijdorp</strong> gehou<strong>de</strong>n<br />

om <strong>de</strong> bakken schoon te hou<strong>de</strong>n<br />

<strong>van</strong> alg. De gewone langoest leeft in het<br />

Makrelenaquarium. Hij kan zichzelf ‘lanceren’<br />

en dan achteruit zwemmen. Hij loopt<br />

zowel <strong>voor</strong>- als achteruit. Bij <strong>de</strong> koeneusroggen<br />

zwemmen hun Caribische familiele<strong>de</strong>n.<br />

Ook uit <strong>de</strong> Caribische zee komen <strong>de</strong> <strong>de</strong>genkrabben.<br />

Zij zijn ook te zien in het publiekslab.<br />

Het is een prehistorische<br />

levensvorm die nu nog leeft. Apart aan<br />

<strong>de</strong>ze dieren is dat ze hel<strong>de</strong>r blauw bloed<br />

hebben.<br />

Er zijn in totaal wel zo’n twintig kreeftachtigen<br />

te ont<strong>de</strong>kken in het Oceanium. Daaron<strong>de</strong>r<br />

bevin<strong>de</strong>n zich nog steurgarnalen,<br />

noordzeekrabben en zeekreeften die gewoon<br />

in onze wateren te vin<strong>de</strong>n zijn. Er<br />

waren ooit vijf kingcrabs in <strong>Blijdorp</strong>. Zij<br />

waren ook onlangs in het nieuws omdat<br />

ze bij Alaska wer<strong>de</strong>n ge<strong>van</strong>gen. De Russen<br />

hebben ze ooit ten noor<strong>de</strong>n <strong>van</strong> Rusland<br />

uitgezet en ze wor<strong>de</strong>n nu al <strong>voor</strong> <strong>de</strong><br />

Noorse kust ge<strong>van</strong>gen. Met <strong>de</strong> vijf in <strong>Blijdorp</strong><br />

ging het heel goed, totdat ze moesten<br />

gaan vervellen. Jammer genoeg waren<br />

<strong>de</strong> omstandighe<strong>de</strong>n kennelijk niet goed<br />

genoeg <strong>voor</strong> een snelle vervelling.<br />

Tenslotte<br />

Ik, Tyrese, heb dit on<strong>de</strong>rwerp gekozen<br />

omdat ik het heel interessant vond. Je<br />

leest en praat niet veel over krabben en<br />

kreeften. Ik heb heel veel gezien en geleerd<br />

hierover in <strong>Blijdorp</strong>. Sommige krabben zien<br />

er heel bijzon<strong>de</strong>r uit, bij<strong>voor</strong>beeld <strong>de</strong> <strong>de</strong>genkrab.<br />

Ik vind het als ik eerlijk mag zeggen<br />

leuke dieren.<br />

15 | Vrien<strong>de</strong>nnieuws 3 | 2011


Afrika. De mannetjes hebben in het<br />

broedseizoen een zwarte kop en een<br />

mooie zwart/gele rug, maar buiten het<br />

broedseizoen lijken ze erg veel op <strong>de</strong><br />

vrouwtjes. Die hebben min<strong>de</strong>r felle kleuren<br />

en géén zwarte kop. De mannetjes<br />

bouwen <strong>de</strong> hangen<strong>de</strong> nesten, die door <strong>de</strong><br />

vrouwtjes wor<strong>de</strong>n gekeurd <strong>voor</strong>dat ze er<br />

haar eieren in zal leggen. Het vernuftige<br />

nest hangt in een boom en is ingenieus<br />

gevlochten met grasstengels en riet. Voor<br />

wie wel eens vol bewon<strong>de</strong>ring naar die<br />

huisvlijt heeft staan kijken, zal het er mee<br />

eens zijn dat het bijna on<strong>voor</strong>stelbaar is<br />

dat zo’n ingewikkel<strong>de</strong> constructie met alleen<br />

een snavel gemaakt wordt. Omdat <strong>de</strong><br />

grote textorwever in diverse habitats<br />

<strong>voor</strong>komt (<strong>van</strong> bossen tot dorpen) zijn ze<br />

in het wild gelukkig niet bedreigd.<br />

Tekst: Angeline Peters en Alex Schouten Foto’s: Alex Schouten<br />

WEVERTJES HEBBEN EEN<br />

NIEUW HUIS!<br />

In 2010 kon u op <strong>de</strong> algemene le<strong>de</strong>nverga<strong>de</strong>ring kiezen <strong>voor</strong> welke<br />

diersoort <strong>de</strong> Vrien<strong>de</strong>n het verblijf zou<strong>de</strong>n sponsoren: <strong>de</strong> wasberen of <strong>de</strong><br />

wevervogels. U koos toen <strong>voor</strong> die Amerikaanse rakkers, <strong>de</strong> wasberen.<br />

Inmid<strong>de</strong>ls is het schitteren<strong>de</strong> wasberenverblijf geopend, maar er<br />

waren mensen die von<strong>de</strong>n dat <strong>de</strong> wevervogels niet zo maar vergeten<br />

kon<strong>de</strong>n wor<strong>de</strong>n. Door een particuliere gift <strong>van</strong> een Vrien<strong>de</strong>nfamilie én<br />

een bijdrage <strong>van</strong> <strong>de</strong> Vrien<strong>de</strong>n was <strong>Blijdorp</strong> in staat een mooi ontwerp<br />

<strong>voor</strong> <strong>de</strong> wevervogels uit te voeren. In <strong>de</strong> loop <strong>van</strong> het <strong>voor</strong>jaar werd gestart<br />

met <strong>de</strong> bouw en halverwege juli kon<strong>de</strong>n <strong>de</strong> eerste wevertjes hun<br />

intrek nemen in hun nieuwe on<strong>de</strong>rkomen!<br />

Waarom een nieuw verblijf<br />

Waarom was een nieuw verblijf nodig<br />

Het ou<strong>de</strong> verblijf was toch zo slecht nog<br />

niet Klopt, maar het ou<strong>de</strong> verblijf was<br />

tegen <strong>de</strong> monumentale zebrastal aan gebouwd<br />

en dát vond <strong>de</strong> Commissie Welstand<br />

en Monumenten geen goed i<strong>de</strong>e.<br />

Dus moest <strong>Blijdorp</strong> op zoek naar een<br />

nieuwe plek én naar een nieuwe sponsor!<br />

Bei<strong>de</strong>n waren snel gevon<strong>de</strong>n en in <strong>de</strong><br />

‘oksel’ <strong>van</strong> het vlon<strong>de</strong>rpad naar het binnenverblijf<br />

<strong>van</strong> <strong>de</strong> giraffen (<strong>de</strong> Ui) is het<br />

nieuwe verblijf gebouwd. De filosofie <strong>van</strong><br />

<strong>Blijdorp</strong> bij het bouwen <strong>van</strong> nieuwe verblijven<br />

is, dat ze lange tijd mee moeten<br />

gaan en dat niet, zoals bij Arctica, verblijven<br />

al weer na een paar jaar moeten wor<strong>de</strong>n<br />

ver<strong>van</strong>gen of aangepast.<br />

De kern <strong>van</strong> het weververblijf bestaat uit<br />

2 stalen zeecontainers, die aan elkaar gelast<br />

zijn. Die gaan dus wel even mee! Vervolgens<br />

is er een kunstrots omheen gemaakt<br />

zodat het geheel er aan <strong>de</strong><br />

buitenkant uitziet als een Afrikaans kopje,<br />

zoals die ook el<strong>de</strong>rs bij <strong>de</strong> Afrika-verblijven<br />

te zien zijn.<br />

De wevers hebben een binnenverblijf en<br />

een grote vliegvoliére gekregen. Een <strong>de</strong>el<br />

<strong>van</strong> <strong>de</strong> buitenkooi is over<strong>de</strong>kt, zodat <strong>de</strong><br />

vogels hun nestjes ‘droog’ op kunnen hangen<br />

en <strong>de</strong>ze bij een fikse regenbui niet ter<br />

ziele gaan!<br />

Wevertjes<br />

De hoofdbewoners <strong>van</strong> dit nieuwe verblijf<br />

zijn natuurlijk <strong>de</strong> wevers, en wel <strong>de</strong> grote<br />

textorwever (ploceus cucullatus). De grote<br />

textorwevers zijn circa 17 cm lang (<strong>van</strong><br />

snavelpunt tot staartpunt) en leven in<br />

grote, luidruchtige groepen in oostelijke<br />

Opening <strong>van</strong> Weverkopje!<br />

Op dinsdag 19 juli was het dan zo ver. De<br />

eerste wevervogels wer<strong>de</strong>n in hun nieuwe<br />

binnenverblijf losgelaten. In het begin <strong>van</strong><br />

het jaar, toen dui<strong>de</strong>lijk was dat het<br />

nieuwe verblijf gebouwd zou wor<strong>de</strong>n, zijn<br />

11 vogels apart <strong>van</strong> <strong>de</strong> groep gezet zodat<br />

ze niet gingen broe<strong>de</strong>n. Deze vogels zijn<br />

dus <strong>de</strong> eerste bewoners <strong>van</strong> het weverkopje<br />

gewor<strong>de</strong>n. Als het broedseizoen is<br />

afgelopen, verhuizen ook <strong>de</strong> an<strong>de</strong>re vogels<br />

naar het nieuwe verblijf. Dan zal ook het<br />

grote ‘speelwevernest’ meeverhuizen.<br />

De openingshan<strong>de</strong>ling werd door een<br />

tweetal familiele<strong>de</strong>n verricht door het<br />

onthullen <strong>van</strong> het tij<strong>de</strong>lijke sponsorbordje.<br />

Maar niet nadat <strong>de</strong> directeur <strong>van</strong><br />

Diergaar<strong>de</strong> <strong>Blijdorp</strong>, Marc Damen, <strong>de</strong> giftgevers<br />

bedankt had. Maar ook <strong>de</strong> technische<br />

en botanische dienst én <strong>de</strong><br />

verzorgers wer<strong>de</strong>n in het zonnetje gezet<br />

<strong>voor</strong> hun geweldige inzet om <strong>de</strong> opening<br />

mogelijk te maken, ondanks het zeer<br />

slechte weer in <strong>de</strong> week <strong>voor</strong>afgaand aan<br />

<strong>de</strong> opening. In <strong>de</strong> gieten<strong>de</strong> regen werd bij<strong>voor</strong>beeld<br />

het groene dak <strong>van</strong> het binnenverblijf<br />

aangelegd en ingeplant! Na <strong>de</strong>ze<br />

mooie woor<strong>de</strong>n kon<strong>de</strong>n <strong>de</strong> aanwezigen<br />

een kijkje nemen in het binnenverblijf,<br />

<strong>voor</strong>dat <strong>de</strong> vogels los wer<strong>de</strong>n gelaten. Het<br />

weer was ie<strong>de</strong>reen <strong>de</strong>ze dag gunstig gezind<br />

en on<strong>de</strong>r het genot <strong>van</strong> een hapje en<br />

drankje gaven <strong>de</strong> Diergaar<strong>de</strong> me<strong>de</strong>werkers<br />

uitleg over het verblijf, hoe het gebouwd<br />

was en natuurlijk <strong>de</strong> dieren die er<br />

gaan wonen. De wevers hebben <strong>de</strong> eerste<br />

dagen goed doorstaan, <strong>de</strong> mest is goed en<br />

ze lijken het prima naar hun zin te hebben!<br />

16 | Vrien<strong>de</strong>nnieuws 3 | 2011


Me<strong>de</strong>-bewoners<br />

De wevers <strong>de</strong>len hun nieuwe verblijf met<br />

twee an<strong>de</strong>re Afrikaanse diersoorten:<br />

Kaapse Gron<strong>de</strong>ekhoorns<br />

<strong>Blijdorp</strong> heeft inmid<strong>de</strong>ls zes (2.4) Kaapse<br />

gron<strong>de</strong>ekhoorns. Door <strong>de</strong> dierentuinen<br />

<strong>van</strong> Praag en Mag<strong>de</strong>burg is een grote<br />

groep geïmporteerd om een fokprogramma<br />

mee op te zetten in Europa. Ook<br />

<strong>de</strong> Diergaar<strong>de</strong> is bena<strong>de</strong>rd om hieraan<br />

mee te doen. Inmid<strong>de</strong>ls zijn <strong>de</strong> gron<strong>de</strong>ekhoorns<br />

uit quarantaine en lopen rond te<br />

hobbelen in het verblijf. Omdat gron<strong>de</strong>ekhoorns<br />

echte gravers zijn, zijn er uiteraard<br />

speciale aanpassingen aan het verblijf gedaan.<br />

Binnen bestaat <strong>de</strong> bo<strong>de</strong>m uit een<br />

dikke laag zand, waar ze naar hartelust<br />

tunnels kunnen graven. Om te <strong>voor</strong>komen<br />

dat <strong>de</strong> verzorgers bij het schoonmaken in<br />

<strong>de</strong> tunnels zakken, zijn<br />

stapstenen neergelegd.<br />

In <strong>de</strong> volière zijn maatregelen<br />

genomen om te<br />

<strong>voor</strong>komen dat <strong>de</strong> dieren<br />

zich een weg naar<br />

buiten graven!<br />

Gekuif<strong>de</strong> parelhoen<strong>de</strong>rs<br />

Het stelletje in <strong>Blijdorp</strong><br />

is 1 jaar oud en afkomstig<br />

uit Avifauna. Deze<br />

soort leeft in beboste<br />

sa<strong>van</strong>nes in grote <strong>de</strong>len<br />

<strong>van</strong> Afrika. Parelhoen<strong>de</strong>rs<br />

zijn grappige vogels,<br />

die in grote<br />

groepen met name op<br />

<strong>de</strong> grond fourageren.<br />

Bij gevaar flad<strong>de</strong>ren ze<br />

een boom in. Ze zijn<br />

heel luidruchtig en maken nogal vreem<strong>de</strong>,<br />

klokken<strong>de</strong> gelui<strong>de</strong>n. Hopelijk laten ze die<br />

ook in <strong>de</strong> Diergaar<strong>de</strong> horen. Overdag kunt<br />

u ze zien in <strong>de</strong> volière. Maar als ze <strong>van</strong>wege<br />

<strong>de</strong> weersomstandighe<strong>de</strong>n binnen<br />

moeten blijven, zijn ze helaas niet te zien<br />

omdat ze een apart binnenverblijf hebben.<br />

Als er een sponsor gevon<strong>de</strong>n is (wie weet<br />

er nog één), dan krijgen ook <strong>de</strong> <strong>stokstaartjes</strong><br />

een buitenverblijf, dat grenst aan het<br />

Weverkopje.<br />

Met <strong>de</strong> opening <strong>van</strong> het Weverkopje is er<br />

weer een fraaie stukje Afrika gerealiseerd<br />

in <strong>de</strong> Diergaar<strong>de</strong>! En dit seizoen kunt u <strong>de</strong><br />

wevertjes zelfs op 2 locaties bewon<strong>de</strong>ren.<br />

Is dat niet bijzon<strong>de</strong>r<br />

17 | Vrien<strong>de</strong>nnieuws 3 | 2011


BOUWSTENEN VOOR DE STOKSTAARTJES<br />

De nieuwsberichten over <strong>de</strong> subsidiestop <strong>voor</strong> <strong>Blijdorp</strong> zullen u niet<br />

ontgaan zijn. En dat <strong>Blijdorp</strong> geld nodig heeft om te kunnen investeren<br />

in <strong>de</strong> diergaar<strong>de</strong> is natuurlijk ook geen nieuws. Om aan voldoen<strong>de</strong><br />

mid<strong>de</strong>len te komen zijn er verschillen<strong>de</strong> projecten bedacht. Een <strong>van</strong><br />

<strong>de</strong>ze projecten heet ‘<strong>bouwstenen</strong>’. De <strong>bouwstenen</strong> zijn giften die door<br />

mensen aan <strong>de</strong> diergaar<strong>de</strong> gedaan wor<strong>de</strong>n. Met <strong>de</strong>ze <strong>bouwstenen</strong> kunnen<br />

nieuwe verblijven gerealiseerd wor<strong>de</strong>n. Het eerste nieuwe verblijf<br />

dat op <strong>de</strong> rol staat, zodra er genoeg <strong>bouwstenen</strong> zijn, is dat <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />

<strong>stokstaartjes</strong>!<br />

Tekst: Trix Vermeulen<br />

Voor mij, en ik <strong>de</strong>nk <strong>voor</strong> velen, zijn <strong>de</strong><br />

<strong>stokstaartjes</strong> een <strong>van</strong> die bewoners <strong>van</strong><br />

<strong>de</strong> dierentuin die je simpelweg bij elk bezoek<br />

even moet zien. Hun beweeglijkheid<br />

maakt vrolijk, het zonneba<strong>de</strong>n laat je realiseren<br />

hoe gezond een uurtje niks doen in<br />

<strong>de</strong> zon is en hun omgang met elkaar<br />

brengt positiviteit. Genoeg te beleven<br />

dus!<br />

Het leven <strong>van</strong> een stokstaartje begint na<br />

een draagtijd <strong>van</strong> elf weken in moe<strong>de</strong>rs<br />

buik. Bij <strong>de</strong> geboorte heeft een stokstaartje<br />

vaak al het gezelschap <strong>van</strong> één tot vier<br />

broertjes en/of zusjes. De jongen zijn geboren<br />

in <strong>de</strong> kraamkamer. Voordat <strong>de</strong><br />

<strong>stokstaartjes</strong>familie hier hun intre<strong>de</strong><br />

<strong>de</strong>ed, woon<strong>de</strong>n er een stel gron<strong>de</strong>ekhoorns.<br />

Moe<strong>de</strong>r verlaat <strong>de</strong> kraamkamer<br />

om te kunnen eten en aan te sterken. Als<br />

zij voldoen<strong>de</strong> eet, heeft ze voldoen<strong>de</strong> melk<br />

om aan haar jongen te geven. Dit is alleen<br />

<strong>de</strong> eerste drie maan<strong>de</strong>n nodig, want <strong>de</strong><br />

jongen zullen snel groeien en na een half<br />

jaar staan ze al helemaal op eigen benen.<br />

Terwijl moe<strong>de</strong>r het hol verlaat, hou<strong>de</strong>n<br />

an<strong>de</strong>re <strong>stokstaartjes</strong> <strong>de</strong> wacht bij <strong>de</strong> kleintjes.<br />

Na een uur kunnen <strong>de</strong> baby-<strong>stokstaartjes</strong><br />

zelf lopen.<br />

Na een week of drie is het tijd om <strong>de</strong> rest<br />

<strong>van</strong> <strong>de</strong> verblijven te verkennen en een<br />

kijkje buiten te nemen. Tij<strong>de</strong>ns dit avontuur<br />

wor<strong>de</strong>n <strong>de</strong> jongen begeleid door een<br />

ou<strong>de</strong>re groepsgenoot, een oppas als het<br />

ware. Via een gang komen <strong>de</strong> <strong>stokstaartjes</strong><br />

langs verschillen<strong>de</strong> slaapkamers, an<strong>de</strong>re<br />

kraamkamers en ook toiletten. In het<br />

toilet is een mestkever bezig het schoon<br />

te maken. Hij rolt <strong>de</strong> uitwerpselen <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />

<strong>stokstaartjes</strong> naar buiten en legt er zijn eitjes<br />

in. Als <strong>de</strong>ze uitkomen, hebben <strong>de</strong><br />

<strong>stokstaartjes</strong> weer een nieuwe schoonmaakploeg.<br />

De jonge <strong>stokstaartjes</strong> hebben<br />

al gehoord dat ze <strong>de</strong> mestkevers niet<br />

mogen eten, want ze zijn erg giftig.<br />

Wat ze wel mogen eten zijn slakken, insecten<br />

en spinnen. Als het lukt, is een<br />

klein knaagdier ook goed voedsel, net als<br />

vogels en hun eieren. Maar ook giftige<br />

dieren als slangen en schorpioenen staan<br />

op het menu. Stokstaartjes zijn immuun<br />

<strong>voor</strong> het gif <strong>van</strong> schorpioenen. Wel is het<br />

noodzakelijk om met <strong>de</strong> staart <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />

schorpioen te beginnen, an<strong>de</strong>rs zou je nog<br />

in je neus gebeten wor<strong>de</strong>n! Als afwisseling<br />

eet een stokstaartje ook wortels en<br />

knollen. Ook al zijn <strong>stokstaartjes</strong> erg sociaal,<br />

als het op eten aankomt is daar weinig<br />

meer <strong>van</strong> te merken. Een ge<strong>van</strong>gen<br />

prooi wordt meestal alleen en op afstand<br />

<strong>van</strong> <strong>de</strong> groep gegeten. Hij zal ook niet zomaar<br />

afstand doen <strong>van</strong> zijn prooi. Als er<br />

geïnteresseer<strong>de</strong>n na<strong>de</strong>ren, zet hij het luid<br />

grommend op een lopen. Gelukkig wordt<br />

er <strong>voor</strong> zwakkere en jonge dieren wel een<br />

uitzon<strong>de</strong>ring gemaakt. De jongen kunnen<br />

nu dus rustig eten, maar over een paar<br />

weken zal het an<strong>de</strong>rs zijn. Een <strong>van</strong> hen<br />

krijgt dan een stuk vlees <strong>van</strong> een ou<strong>de</strong>re<br />

groepsgenoot, opdat <strong>de</strong> an<strong>de</strong>re jongen<br />

het proberen af te pakken. Zo leren ze zelf<br />

te jagen en hun <strong>van</strong>gst te beschermen. Na<br />

het eten laat <strong>de</strong> oppas zien hoe ze hun<br />

gebit moeten verzorgen. De lange nagels<br />

aan hun <strong>voor</strong>poten zijn geweldige tan<strong>de</strong>nstokers!<br />

Buiten het hol gekomen zien <strong>de</strong> jongen<br />

wat meer <strong>van</strong> hun omgeving, het is maar<br />

een droge en dorre vlakte! Ze zullen zelf<br />

niet weten dat ze rondwan<strong>de</strong>len in het<br />

zui<strong>de</strong>n <strong>van</strong> Afrika.<br />

Ze zien nu wel an<strong>de</strong>re le<strong>de</strong>n <strong>van</strong> hun familie.<br />

Iets ver<strong>de</strong>rop staat een <strong>van</strong> <strong>de</strong> familiele<strong>de</strong>n<br />

stokstijf op een steen. Hij houdt <strong>de</strong><br />

wacht. Hij beziet <strong>de</strong> omgeving nauwlettend<br />

en bij het minste gevaar zal hij <strong>de</strong><br />

an<strong>de</strong>re <strong>stokstaartjes</strong> direct waarschuwen.<br />

De wachter legt uit: “Juist op <strong>de</strong>ze open<br />

vlakte kan ik goed zien wanneer er gevaar<br />

dreigt. Er zijn nauwelijks planten en<br />

bomen, dus ik hoef me geen zorgen te<br />

maken om rovers die zich daar kunnen<br />

schuilhou<strong>de</strong>n. Mocht er gevaar dreigen,<br />

dan laat ik dat horen. Als ik fluit, betekent<br />

het dat je moet oppassen, maar als ik een<br />

blaffend geluid maak, dan moet je maken<br />

dat je wegkomt, rennen <strong>voor</strong> je leven!” Hij<br />

vertelt ook dat je vogels kan herkennen<br />

aan hun manier <strong>van</strong> vliegen. Het is heel<br />

belangrijk om een arend snel te herkennen,<br />

want dat is vijand nummer één. De<br />

vogel die ze nu in <strong>de</strong> lucht zien is een gier<br />

en dat is geen direct gevaar. Als er wel gevaar<br />

is, beginnen alle <strong>stokstaartjes</strong> driftig<br />

te graven. Ze creëren zo een stofwolk die<br />

het roofdier hopelijk op <strong>de</strong> vlucht doet<br />

slaan. Als <strong>de</strong> aanvaller blijft volhou<strong>de</strong>n,<br />

proberen ze hem aan te vallen, waarbij ze<br />

spugen en bijten. Een stokstaartje blijft<br />

terugvechten. Ook als ze echt dreigen te<br />

verliezen en op hun rug liggen, laten ze<br />

hun tan<strong>de</strong>n zien en halen flink uit met<br />

hun klauwen. Zich zomaar gewonnen<br />

geven doen ze niet.<br />

Voor nu hebben <strong>de</strong> jongen genoeg geleerd<br />

en is het tijd om te relaxen en spelen in <strong>de</strong><br />

zon. Dat is iets wat alle <strong>stokstaartjes</strong><br />

graag doen! Het is ook nodig om <strong>de</strong> lichaamstemperatuur<br />

te reguleren. Door<br />

met hun buik in <strong>de</strong> zon te zitten, warmen<br />

ze zichzelf op en op hete dagen is het<br />

18 | Vrien<strong>de</strong>nnieuws 3 | 2011


heerlijk om verkoeling te vin<strong>de</strong>n door met <strong>de</strong> buik plat op <strong>de</strong> vloer in het hol te liggen.<br />

Tij<strong>de</strong>ns het slapen schermen ze hun buik af om warmteverlies tegen te gaan. Ze slapen<br />

ook graag in <strong>de</strong> vorm <strong>van</strong> een toren: een stokstaart of vijf op elkaar, <strong>de</strong> één dwars op <strong>de</strong><br />

an<strong>de</strong>r. Elke groep heeft zijn eigen slaapritme met uren waarop <strong>de</strong> dieren wakker zijn.<br />

Het is nu bedtijd <strong>voor</strong> <strong>de</strong> jonge <strong>stokstaartjes</strong>. Het is ze <strong>van</strong>daag dui<strong>de</strong>lijk gewor<strong>de</strong>n dat<br />

ze nog veel kunnen leren en dat ze later <strong>van</strong> alles kunnen wor<strong>de</strong>n: een oppas <strong>voor</strong> <strong>de</strong><br />

jongen, een schildwacht die waakt over <strong>de</strong> groep of zelfs alfaman of –vrouw, dan<br />

heb je <strong>de</strong> leiding over <strong>de</strong> hele groep en kan je zelf jongen krijgen. Genoeg om<br />

over te dromen!<br />

Terug naar Rotterdam<br />

Als een groep <strong>stokstaartjes</strong> goed functioneert, is <strong>de</strong> verzorging<br />

er<strong>van</strong> niet zo moeilijk. Sociale spanning binnen een groep is<br />

wat het hou<strong>de</strong>n <strong>van</strong> <strong>stokstaartjes</strong> problematisch kan<br />

maken. De <strong>stokstaartjes</strong> vechten dan flink met elkaar om<br />

hun territorium te beschermen. De problemen beginnen<br />

meestal als <strong>de</strong> jongen geslachtsrijp zijn. In <strong>de</strong> natuur<br />

zou<strong>de</strong>n <strong>de</strong> vrouwtjes dan <strong>de</strong> groep verlaten,<br />

terwijl <strong>de</strong> mannetjes een functie krijgen binnen<br />

<strong>de</strong> groep.<br />

De verzorgers kunnen het verblijf makkelijk<br />

betre<strong>de</strong>n, maar zou<strong>de</strong>n zeker gebeten<br />

wor<strong>de</strong>n als ze <strong>de</strong> dieren<br />

probeer<strong>de</strong>n aan te raken. Hoe schattig<br />

<strong>de</strong> <strong>stokstaartjes</strong> er ook uitzien, het<br />

blijven kleine roofdieren. In <strong>Blijdorp</strong><br />

ontbreken <strong>de</strong> mestkevers in het verblijf,<br />

dus <strong>de</strong> schoonmaak is ook een<br />

taak <strong>van</strong> <strong>de</strong> verzorgers.<br />

’s Ochtends wor<strong>de</strong>n <strong>de</strong> <strong>stokstaartjes</strong><br />

gevoerd. Ze krijgen een paar kattenbrokjes.<br />

Dol zijn ze op <strong>de</strong>ze brokjes! De<br />

dieren komen meteen te<strong>voor</strong>schijn en<br />

<strong>de</strong> verzorger kan tellen of alle dieren aanwezig<br />

zijn. Ver<strong>de</strong>r krijgen ze kip, konijn,<br />

kuikens, krekels en ei te eten. In het verblijf<br />

wor<strong>de</strong>n meelwormen gestrooid als verrijkingsvoedsel.<br />

Hoe meer <strong>de</strong> dieren te doen<br />

hebben, hoe kleiner <strong>de</strong> kans op spanning in <strong>de</strong><br />

groep. De meelwormen vallen op verschillen<strong>de</strong><br />

tij<strong>de</strong>n en op verschillen<strong>de</strong> plekken in het verblijf,<br />

dus <strong>de</strong> <strong>stokstaartjes</strong> moeten steeds opnieuw <strong>de</strong><br />

weg naar hun voedsel vin<strong>de</strong>n.<br />

De <strong>stokstaartjes</strong> in <strong>Blijdorp</strong> dromen misschien wel <strong>van</strong><br />

een nieuw verblijf. Eerst woon<strong>de</strong>n ze vlakbij <strong>de</strong> ou<strong>de</strong> ingang<br />

waar ze een binnen- en buitenverblijf had<strong>de</strong>n.<br />

Dit verblijf moest afgebroken wor<strong>de</strong>n <strong>van</strong>wege renovatiewerkzaamhe<strong>de</strong>n.<br />

De <strong>stokstaartjes</strong> verhuis<strong>de</strong>n<br />

naar <strong>de</strong> Krokodillenrivier, waar ze het verblijf<br />

<strong>de</strong>len met een familie stekelvarkens. Dit verblijf<br />

is echter alleen een binnenverblijf. Hopelijk<br />

zijn er snel voldoen<strong>de</strong> <strong>bouwstenen</strong>, zodat<br />

het nieuwe verblijf snel een feit is. En dan<br />

weer heerlijk zonneba<strong>de</strong>n!<br />

<<br />

Stokstaartje<br />

< foto: Aart Pijl<br />

foto: Peter <strong>van</strong> Nor<strong>de</strong><br />

foto: Ton <strong>van</strong> Buren<br />

Bronnen: Website <strong>Blijdorp</strong> en wikipedia<br />

19 | Vrien<strong>de</strong>nnieuws 3 | 2011


V R I E N D E N<br />

Tekst & foto’s: Peter Biesta<br />

Najaarsexcursie<br />

OP BEZOEK BIJ DE OLIFANTEN<br />

IN HET RIJK DER REUZEN...<br />

We gaan naar Dierenpark Amersfoort<br />

Op zaterdag 8 oktober 2011 organiseert<br />

<strong>de</strong> Vereniging Vrien<strong>de</strong>n<br />

<strong>van</strong> <strong>Blijdorp</strong> <strong>de</strong> najaarsexcursie<br />

naar Dierenpark Amersfoort. U<br />

kunt hier weer aan <strong>de</strong>elnemen.<br />

Dierenpark Amersfoort<br />

Nog geen 25 jaar gele<strong>de</strong>n <strong>de</strong> minste<br />

‘grote’dierentuin <strong>van</strong> Ne<strong>de</strong>rland. Nu geklommen,<br />

volgens <strong>de</strong> roemruchte lijst <strong>van</strong><br />

Anthony Sheridan, tot <strong>de</strong> beste 80 dierentuinen<br />

<strong>van</strong> Europa! Het won<strong>de</strong>r <strong>van</strong><br />

Amersfoort. Het park werd in 1948 opgericht<br />

en had het eerste jaar 5000 bezoekers.<br />

Nu zijn dat er meer dan 700.000! Na<br />

<strong>de</strong> bouw <strong>van</strong> <strong>de</strong> Ark (1988) kan het jaar<br />

2000 met <strong>de</strong> opening <strong>van</strong> <strong>de</strong> ‘Stad <strong>de</strong>r<br />

Oudheid’ een grote mijlpaal genoemd<br />

wor<strong>de</strong>n in <strong>de</strong> Amersfoortse geschie<strong>de</strong>nis.<br />

En Amersfoort ging door! Eerst met het<br />

‘Dinobos’ en vorig jaar met een juweel <strong>van</strong><br />

een olifantenverblijf het ‘Rijk <strong>de</strong>r Reuzen’.<br />

Naast <strong>de</strong>ze grote projecten zijn er nog tal<br />

<strong>van</strong> kleine juweeltjes te vin<strong>de</strong>n zoals het<br />

Indische neushoornperk en <strong>de</strong> Japanse<br />

tuin. Deze zomer wordt nog boven ‘<strong>de</strong><br />

Nacht’ het nieuwe ‘Hon<strong>de</strong>rdduizend Dierenhuis’<br />

geopend <strong>voor</strong> al het kleins.<br />

Kortom een zeer complete dierentuin in<br />

een mooie bosrijke omgeving met een<br />

unieke uitstraling.<br />

Hoogteverschil is er nauwelijks. Bent u iets<br />

min<strong>de</strong>r goed ter been In Amersfoort geen<br />

probleem! Wel met een kanttekening <strong>voor</strong><br />

het ‘Dinobos’ en ‘<strong>de</strong> Nacht’ <strong>van</strong>wege <strong>de</strong> on<strong>de</strong>rgrond.<br />

Hoogtepunten in Dierenpark<br />

Amersfoort:<br />

• ‘Stad <strong>de</strong>r oudheid’ Een haast Bijbels<br />

themagebied met paleizen en ruïnes<br />

bewoond door dieren <strong>voor</strong>namelijk uit<br />

het Mid<strong>de</strong>n-Oosten.<br />

• ‘De Nacht’ In <strong>de</strong> vroegere ‘Ark <strong>van</strong><br />

Amersfoort’ is op <strong>de</strong> begane grond een<br />

apart nachtdierenhuis ontstaan. Bijzon<strong>de</strong>r,<br />

omdat vele nachtdieren zon<strong>de</strong>r<br />

(glas)afscheidingen <strong>van</strong>af loopbruggen<br />

te spotten zijn.<br />

• ‘Het Rijk <strong>de</strong>r Reuzen’ Een bijzon<strong>de</strong>r innovatief<br />

olifantenverblijf! Met een relatief<br />

klein budget is met een inrichting<br />

<strong>van</strong> bijna alleen maar natuurlijke materialen<br />

(tonnen zand en 325 eikenstammen)<br />

<strong>de</strong> op twee na grootste<br />

olifantenhal <strong>van</strong> Europa verrezen.<br />

Dierenpark Amersfoort biedt <strong>de</strong> Vrien<strong>de</strong>n<br />

<strong>van</strong> <strong>Blijdorp</strong> een mooi programma aan. Wij<br />

wor<strong>de</strong>n om 10.15 uur ont<strong>van</strong>gen in het<br />

restaurant ‘De Boer<strong>de</strong>rij’ met koffie/thee<br />

en een gebakje om 11.00 gevolgd door een<br />

rondleiding. Me<strong>de</strong> door <strong>de</strong> welwillen<strong>de</strong><br />

me<strong>de</strong>werking <strong>van</strong> Dierenpark Amersfoort<br />

is <strong>de</strong>ze dagtocht dan ook aantrekkelijk geprijsd.<br />

De volgen<strong>de</strong> punten zijn <strong>voor</strong> u <strong>van</strong><br />

belang<br />

Minimaal 35 <strong>de</strong>elnemers. Maximaal<br />

aantal <strong>de</strong>elnemers is 55-70-80 afhankelijk<br />

<strong>van</strong> het aantal <strong>de</strong>elnemers en <strong>de</strong> in te<br />

zetten bus. Besteld is een 58-persoons<br />

(verleng<strong>de</strong>)bus.<br />

Bij bedui<strong>de</strong>nd meer <strong>de</strong>elnemers wordt er<br />

met één grotere bus gere<strong>de</strong>n.<br />

20 | Vrien<strong>de</strong>nnieuws 3 | 2011


Rectificatie:<br />

De foto <strong>van</strong> <strong>de</strong> rotstuin op pagina 11 <strong>van</strong> Vrien<strong>de</strong>nnieuws<br />

2011-2 was <strong>van</strong> Rob Doolaard en niet <strong>van</strong> Koos <strong>van</strong> Leeuwen.<br />

Onze excuses.<br />

Er wordt, gezien <strong>de</strong> afstand, on<strong>de</strong>rweg niet gestopt.<br />

Vertrek: 9.00 uur <strong>van</strong>af het metrostation Capelsebrug op <strong>de</strong><br />

grens <strong>van</strong> Rotterdam en Capelle a/d IJssel. Hier stoppen <strong>de</strong><br />

metrolijnen A, B en C. Aankomsttijd in Amersfoort ca. 10.15 uur.<br />

Vertrek uit Amersfoort om 17.00 uur. Geplan<strong>de</strong> aankomsttijd in<br />

Rotterdam ca. 18.15 uur.<br />

Kosten <strong>voor</strong> le<strong>de</strong>n bedragen: € 27,50. Niet le<strong>de</strong>n betalen € 30<br />

In <strong>de</strong> reissom zijn inbegrepen:<br />

• De busreis Rotterdam – Amersfoort v.v.;<br />

• Toegang tot <strong>de</strong> dierentuin;<br />

• Fooi <strong>voor</strong> <strong>de</strong> chauffeur;<br />

• Ont<strong>van</strong>gst met een woord <strong>van</strong> welkom en met koffie/thee en<br />

gebak;<br />

• Een rondleiding.<br />

Aanmel<strong>de</strong>n <strong>voor</strong> <strong>de</strong>ze reis<br />

Het verschuldig<strong>de</strong> bedrag dient u over te maken naar ING rekening<br />

20.71.059 t.n.v. Vereniging Vrien<strong>de</strong>n <strong>van</strong> <strong>Blijdorp</strong>, Dijkstraat<br />

7B, 2675 AT Honselersdijk on<strong>de</strong>r vermelding <strong>van</strong> ‘Amersfoort’ +<br />

uw telefoonnummer en <strong>voor</strong> le<strong>de</strong>n het lidmaatschapsnummer.<br />

De overschrijvingen dienen uiterlijk 1 oktober 2011 te zijn ont<strong>van</strong>gen.<br />

Uw overschrijving is uw bewijs <strong>van</strong> <strong>de</strong>elname. U ont<strong>van</strong>gt<br />

geen ver<strong>de</strong>re beschei<strong>de</strong>n of me<strong>de</strong><strong>de</strong>lingen, tenzij <strong>de</strong> bus<br />

vol is. Hier<strong>van</strong> krijgt u dan zo snel mogelijk bericht en het volledige<br />

bedrag wordt teruggestort.<br />

Ont<strong>van</strong>g een ca<strong>de</strong>aubon <strong>van</strong><br />

5 euro <strong>voor</strong> <strong>de</strong> Vrien<strong>de</strong>nwinkel in <strong>Blijdorp</strong><br />

als u zorgt <strong>voor</strong> een nieuw lid <strong>van</strong> onze<br />

vereniging.<br />

Vrien<strong>de</strong>n<br />

Bedankt <strong>voor</strong> het aanmel<strong>de</strong>n<br />

<strong>van</strong> een nieuw<br />

lid <strong>van</strong> <strong>de</strong> Vereniging<br />

Vrien<strong>de</strong>n <strong>van</strong> <strong>Blijdorp</strong>.<br />

Bedankt <strong>voor</strong> uw hulp<br />

<strong>Blijdorp</strong> nog mooier<br />

te maken!<br />

www.vrien<strong>de</strong>n<strong>van</strong>blijdorp.nl<br />

Geldig tot 1 jaar<br />

na uitgifte.<br />

Bedankt <strong>voor</strong> uw hulp <strong>Blijdorp</strong> nog<br />

mooier te maken!!<br />

U kunt <strong>de</strong>ze bon<br />

beste<strong>de</strong>n bij <strong>de</strong><br />

Vrien<strong>de</strong>nwinkel in<br />

Diergaar<strong>de</strong> <strong>Blijdorp</strong>.<br />

Ca<strong>de</strong>aubon<br />

€ 5,- (vijf euro)<br />

uitgegeven aan<br />

inschrijfnummer<br />

naam<br />

Het is niet mogelijk het betaal<strong>de</strong> bedrag te restitueren <strong>voor</strong> afmeldingen<br />

die na 1 oktober wor<strong>de</strong>n ont<strong>van</strong>gen. Eventuele restituties<br />

vin<strong>de</strong>n plaats on<strong>de</strong>r inhouding <strong>van</strong> € 2,50<br />

administratiekosten.<br />

Niet inwisselbaar<br />

<strong>voor</strong> geld.<br />

plaats<br />

datum<br />

21 | Vrien<strong>de</strong>nnieuws 3 | 2011


Lijn 13<br />

Eten...<br />

Voor wie het nog niet wist, ik ben 54 jaar en weeg bij een lengte<br />

<strong>van</strong> 186 cm rond <strong>de</strong> 87 kilo. Eigenlijk ben ik hier best tevre<strong>de</strong>n<br />

over. Ik eet re<strong>de</strong>lijk veel, maar merk wel dat ik hier niet meer<br />

ongestraft mee door kan gaan. Dat heet geloof ik bewustwording.<br />

Dat er meer vetafzetting rond mijn mid<strong>de</strong>l komt, daar<br />

kan ik mee leven. Ik heb me <strong>voor</strong>genomen pas drastische maatregelen<br />

te nemen als ik niet meer kan zien waar mijn hemd in<br />

mijn broek verdwijnt.<br />

De laatste tijd heb je regelmatig op TV <strong>van</strong> die programma’s<br />

over sensationele eetstoornissen zoals obesitas. Meestal gepresenteerd<br />

door weggepromoveer<strong>de</strong> presentatoren of aanstormen<strong>de</strong><br />

mediatalentjes met een vermoe<strong>de</strong>lijk groot empathisch<br />

vermogen. Het heeft een hoog ‘gut o gut’ of ’t is toch wat’ gehalte.<br />

Over <strong>de</strong> kijker zegt het natuurlijk ook wat. Leedvermaak<br />

en kijkcijfers gaan vaak hand in hand. Aan het eind <strong>van</strong> <strong>de</strong> uitzending<br />

zijn <strong>de</strong> betrokkenen steevast afgevallen, gelukkig, fitter<br />

dan ooit en zullen nooit meer wor<strong>de</strong>n zoals ze waren.<br />

Hebben dieren nooit gewichtsproblemen Als ze ziek zijn toch<br />

weleens Wat zeg ik, je hebt ook te dikke hon<strong>de</strong>n of katten en af<br />

en toe een te dikke cavia, konijn of paard. Maar als je te dikke<br />

dieren ziet dan hebben doorgaans <strong>de</strong> mensen zich ermee bemoeid.<br />

Ik vind het wel knap hoe dieren <strong>voor</strong>geprogammeerd<br />

zijn. Een dier eet zoveel het nodig heeft om opnieuw te kunnen<br />

eten of eten te zoeken en zich <strong>voor</strong>t te planten. Dieren doen niet<br />

aan emotie-eten, “boehoe mijn verkering is uit en nu eet ik een<br />

zak chips en een bak ijs leeg” of “ik heb geen promotie gemaakt<br />

en nu ga ik een pizza, twee burgers en een liter cola wegwerken.”<br />

Nee dieren zijn simpel. Een volgevreten wolf rent niet achter<br />

een trojka aan, een hert zoekt geen boom om ’s avonds <strong>de</strong><br />

schors te kunnen snacken!<br />

Op dit moment zit ik in het zonnetje op het terras <strong>van</strong> <strong>de</strong> Lepelaar.<br />

Draconische maatregelen lijken me gezien mijn gewicht<br />

<strong>voor</strong> mezelf nog niet nodig. Op tafel staat een espresso en een<br />

lekkere donut. Rechts <strong>van</strong> me bevind zich het nieuwe wasberenverblijf.<br />

In dit verblijf zitten elf wasberen die in hun vorige<br />

verblijf, <strong>de</strong> inmid<strong>de</strong>ls gesloopte kattenroton<strong>de</strong>, al een pittig<br />

dieet hebben opgelegd gekregen. Het zijn dieren die door particulieren<br />

in te kleine ruimten zijn gehou<strong>de</strong>n. Via Stichting AAP<br />

zijn ze bij <strong>Blijdorp</strong> terecht gekomen. Wasberen zijn geweldige<br />

dieren die zich in onze gecultiveer<strong>de</strong> wereld uitstekend staan<strong>de</strong><br />

kunnen hou<strong>de</strong>n. Zelfs als <strong>de</strong>ze dieren in Noord-Amerika of Canada<br />

uit <strong>de</strong> vuilnisbakken eten, wat ze doen, wor<strong>de</strong>n ze nog<br />

niet zo dik! Inmid<strong>de</strong>ls zijn ze hier lekker afgeslankt, en stukken<br />

fitter. Wasberen krijgen hier geen <strong>de</strong>pressie <strong>van</strong>. Het mooie <strong>van</strong><br />

een dier is dat het leeft in het <strong>van</strong>daag met wat het heeft, niet<br />

in het verle<strong>de</strong>n met wat het had. Daar kunnen wij een <strong>voor</strong>beeld<br />

aan nemen.<br />

En nu drink ik mijn espresso en eet ik mijn<br />

donut, kijk naar rechts naar <strong>de</strong> wasberen<br />

en geniet.<br />

22 | Vrien<strong>de</strong>nnieuws 3 | 2011


M U T A T I E S<br />

TWEEDE KWARTAAL 2011<br />

In <strong>de</strong>ze rubriek vindt u een selectie uit <strong>de</strong> mutatielijst <strong>van</strong> <strong>de</strong><br />

Diergaar<strong>de</strong>. Er kan tussentijds het een en an<strong>de</strong>r zijn veran<strong>de</strong>rd.<br />

Ook kunnen dieren zich (niet zichtbaar <strong>voor</strong> publiek) achter <strong>de</strong><br />

schermen bevin<strong>de</strong>n. Waar bekend wordt aangegeven of het een<br />

mannetje (het eerste cijfer) of een vrouwtje (het twee<strong>de</strong> cijfer) betreft,<br />

of dat het geslacht nog niet bekend is (het <strong>de</strong>r<strong>de</strong> cijfer). Voorbeeld:<br />

1.1.0 Leeuw = Twee leeuwen, één mannetje en één vrouwtje.<br />

Geboren Geboren<br />

4 apr/0.0.1 Rüppell’s gier, 23 apr en 14<br />

mei/0.0.6 Visaya wrattenzwijn, 25<br />

apr/0.0.1 gevlekte hyena, 5 mei/1.0.0<br />

Addax, 6 mei/0.1.0 Kirk’s dikdik, 16<br />

mei/01.0.0 giraf, 16,19 en 31 mei/0.0.4<br />

Kroeskoppelikaan, 20 mei/1.0.0 bizon, 29<br />

mei/0.1.0 Chapmann zebra, 3 jun/1.0.0<br />

Mhorr gazelle, 7 jun/1.0.0 okapi, 9<br />

jun/0.1.0 vicuna, 11 en 24 jun/1.1.0 Californische<br />

zeeleeuw.<br />

Gestorven<br />

2 apr/1.0.0 wrattenzwijn (plm 16 jaar), 7<br />

apr/1.0.0 Sumatraanse tijger (Hermes,<br />

ruim 16 jaar), 26 apr/0.1.0 Gillen’s varaan<br />

(ruim 13 jaar),27 mei/0.1.0 Raaf (ruim 6<br />

jaar), 30 mei/1.0.0 papegaaiduiker (ruim 5<br />

jaar), 9 jun/1.0.0 Himalaja-glansfazant<br />

(ruim 11 jaar), 24 jun/0.1.0 dwergkaaiman<br />

(plm 29 jaar).<br />

Gearriveerd Gearriveerd<br />

20 apr/1.0.0 Maleise tapir (uit Praag), 20<br />

apr/1.0.0 grietjebie (uit Pilzen), 3 mei/0.1.0<br />

Raaf (uit Kerkra<strong>de</strong>), 11 mei/1.1.0 kolonisten<br />

agame (uit Amsterdam), 2 jun/2.4<br />

Kaapse gron<strong>de</strong>ekhoorn (uit Mag<strong>de</strong>burg),<br />

28 jun/1.0.0 vijfstreepskink (uit Antwerpen).<br />

Verzon<strong>de</strong>n<br />

Verzon<strong>de</strong>n<br />

19 apr/1.1.0 geelkeel gaailijster (naar<br />

Lyon), 21 apr/0.1.0 gekroon<strong>de</strong> kievit (naar<br />

Pilzen), 21 apr/1.0.0 grietjebie (naar Pilzen),<br />

21 apr/1.0.0 toco toekan (naar Rhenen),<br />

3 mei/1.1.0 groene oropendola (naar<br />

Kerkra<strong>de</strong>), 9 mei/1.0.0 Chapmann zebra<br />

(naar Krakow), 12 mei/ 5.0.0 moeraswallabie<br />

(naar Planckendael), 2 jun/1.1.0 groene<br />

boomhop (naar Amsterdam), 2 jun/2.0.0<br />

Molonettispreeuw (naar Amsterdam), 18<br />

jun/1.0.0 Mhorr gazelle (naar Boedapest),<br />

23 jun/0.1.0 Mhorr gazelle (naar Barcelona),<br />

23 jun/2.1.0 Molonettispreeuw<br />

(naar Arnhem), 23 jun/1.0.0 penseeloorzwijn<br />

(naar Madrid), 23 jun/1.0.0 penseeloorzwijn<br />

(naar Valencia), 27 jun/1.0.0<br />

Mhorr gazelle (naar Montpellier), 27<br />

jun/1.2.0 Braziliaanse ro<strong>de</strong> tangara (naar<br />

Montpellier), 28 jun/1.0.0 colobus aap<br />

(naar Antwerpen).<br />

Mhorrgazelle - foto: Peter <strong>van</strong> Nor<strong>de</strong><br />

Jonge okapi - foto: Rob Doolaard<br />

Jonge zeeleeuwen - foto: Peter <strong>van</strong> Nor<strong>de</strong><br />

23 | Vrien<strong>de</strong>nnieuws 3 | 2011


c o l o f o n<br />

Denkt u na over een periodieke<br />

schenking aan onze vereniging<br />

Kijk op www.schenkservice.nl<br />

en zoek op Vrien<strong>de</strong>n <strong>van</strong> <strong>Blijdorp</strong><br />

Alvast hartelijk<br />

dank!<br />

33e jaargang, nummer 3, oplage: 6500<br />

Vereniging Vrien<strong>de</strong>n <strong>van</strong> <strong>Blijdorp</strong><br />

Sonoystraat 6a, 3039 ZT Rotterdam<br />

Vrien<strong>de</strong>nnieuws is een uitgave <strong>van</strong> <strong>de</strong> Vereniging<br />

Vrien<strong>de</strong>n <strong>van</strong> <strong>Blijdorp</strong> en verschijnt vier maal per jaar.<br />

De Vereniging Vrien<strong>de</strong>n <strong>van</strong> <strong>Blijdorp</strong> stelt zich ten doel: “Het<br />

in zo breed mogelijke zin on<strong>de</strong>rsteunen <strong>van</strong> Diergaar<strong>de</strong> <strong>Blijdorp</strong>”.<br />

De jaarlijkse minimale contributie bedraagt € 41,-,<br />

waar<strong>voor</strong> <strong>de</strong> le<strong>de</strong>n 4 keer per jaar het verenigingsorgaan<br />

Vrien<strong>de</strong>nnieuws ont<strong>van</strong>gen, alsme<strong>de</strong> 2 gratis toegangsbewijzen<br />

<strong>voor</strong> Diergaar<strong>de</strong> <strong>Blijdorp</strong> in Rotterdam. Bovendien<br />

wor<strong>de</strong>n <strong>de</strong> le<strong>de</strong>n in staat gesteld <strong>de</strong>el te nemen aan diverse<br />

activiteiten, die speciaal <strong>voor</strong> hen georganiseerd wor<strong>de</strong>n,<br />

zoals excursies en lezingen.<br />

a g e n d a<br />

Zaterdag 8 oktober 2011:<br />

Vrien<strong>de</strong>nreis naar Dierenpark Amersfoort<br />

(zie blz. 20)<br />

Zondag 13 november 2011:<br />

11.00-12.30 uur. Winterlezing Stefan Timmermans<br />

over het nieuwe wasberenverblijf.<br />

Zondag 11 <strong>de</strong>cember 2011:<br />

11.00-12.30 uur. Winterlezing Rob Doolaard<br />

over het fotograferen <strong>van</strong> (dierentuin-)dieren.<br />

Zondag 8 januari 2012:<br />

11.00-12.30 uur. Nieuwjaarslezing <strong>Blijdorp</strong>directeur<br />

Marc Damen: <strong>Blijdorp</strong> in het <strong>voor</strong>bije<br />

en komen<strong>de</strong> jaar.<br />

De lezingen wor<strong>de</strong>n gehou<strong>de</strong>n in het Eauditorium<br />

in het Oceanium. Vrien<strong>de</strong>n hebben op<br />

<strong>de</strong> genoem<strong>de</strong> data gratis toegang tot <strong>de</strong><br />

Diergaar<strong>de</strong> tot aan<strong>van</strong>g <strong>van</strong> <strong>de</strong> bijeenkomst<br />

en op vertoon <strong>van</strong> hun lidmaatschapskaart<br />

<strong>voor</strong> het betreffen<strong>de</strong> jaar. Er is niet meer dan<br />

één introducé per lid toegestaan. U kunt in<br />

het Eauditorium uitrijkaarten kopen.<br />

NB. De zaal gaat al om 9.30 uur open. U heeft<br />

dan alle tijd om on<strong>de</strong>r het genot <strong>van</strong> een<br />

kopje koffie of een an<strong>de</strong>re versnapering bij te<br />

praten met collega-le<strong>de</strong>n of te kijken of Koos<br />

<strong>van</strong> Leeuwen iets interessants <strong>voor</strong> u heeft<br />

op zijn curiosa-kraam.<br />

NIEUWS<br />

PER E-MAIL<br />

Ons secretariaat probeert <strong>de</strong><br />

le<strong>de</strong>n zo goed mogelijk op<br />

<strong>de</strong> hoogte te hou<strong>de</strong>n <strong>van</strong><br />

belangrijke ontwikkelingen<br />

in <strong>Blijdorp</strong> of binnen<br />

onze Vereniging. Dat kan<br />

om kosten- technische re<strong>de</strong>nen<br />

helaas alleen per email.<br />

Heeft u email en wilt u door<br />

ons op <strong>de</strong> hoogte wor<strong>de</strong>n gehou<strong>de</strong>n<br />

<strong>van</strong> <strong>de</strong> laatste ontwikkelingen<br />

Geef uw<br />

emailadres dan door aan<br />

info@vrien<strong>de</strong>n<strong>van</strong>blijdorp.nl<br />

Voor onze administratie is<br />

het erg handig wanneer u<br />

ook even lidnummer, naam<br />

en adres vermeldt, dan kunnen<br />

we uw gegevens correct<br />

opslaan.<br />

Secretariaat:<br />

Koos <strong>van</strong> Leeuwen, Sonoystraat 6a,<br />

3039 ZT Rotterdam<br />

Email: info@vrien<strong>de</strong>n<strong>van</strong>blijdorp.nl<br />

ING Bank nr: 13 57 803<br />

IBAN/SEPA nummer: NL39INGB 0001 3578 03<br />

BIC nummer: INGBNL2A<br />

Reizen:<br />

Peter Biesta, Dijkstraat 7-B, 2675 AT Honselersdijk<br />

Telefoon: 06-48808538<br />

Email: peterbiesta@vrien<strong>de</strong>n<strong>van</strong>blijdorp.nl<br />

Promotieteam:<br />

Marianne Nichting, Email: promotie@vrien<strong>de</strong>n<strong>van</strong>blijdorp.nl<br />

Redactie-adres Vrien<strong>de</strong>nnieuws:<br />

Marcel Kreuger, hoofdredacteur<br />

Goudsesingel 235d, 3031 EL Rotterdam<br />

Email: marcelkreuger@vrien<strong>de</strong>n<strong>van</strong>blijdorp.nl<br />

Redactie-me<strong>de</strong>werkers:<br />

Jan Breedijk, Monique <strong>van</strong> Leeuwen-Maat,<br />

Angeline Peters, Alex Schouten, Gerda Nijssen<br />

Theo <strong>van</strong> <strong>de</strong> Vel<strong>de</strong>, Trix Vermeulen<br />

Vormgeving en druk: Argus, Rotterdam<br />

Vrien<strong>de</strong>n <strong>van</strong> <strong>Blijdorp</strong> op Internet:<br />

Website: http://www.vrien<strong>de</strong>n<strong>van</strong>blijdorp.nl<br />

Samenstelling Verenigingsbestuur:<br />

Voorzitter<br />

Marcel Kreuger<br />

Secretaris<br />

Koos <strong>van</strong> Leeuwen<br />

Twee<strong>de</strong> secretaris Sylvia Visser-Noordijk<br />

Penningmeester /<br />

Vice-<strong>voor</strong>zitter Arie Bos<br />

Le<strong>de</strong>n<br />

Peter Biesta - Reizen<br />

Marianne Nichting - Promotieteam<br />

Bart Noor<strong>de</strong>graaf - Ext. comm. / PR<br />

ISSN: 1568-3400<br />

TWITTER<br />

@BLIJDORPVRIEND<br />

a d r e s B l i j d o r p<br />

Diergaar<strong>de</strong> <strong>Blijdorp</strong>, Abraham <strong>van</strong> Stolkweg, Rotterdam<br />

Bezoekersinformatie: 010 - 443 14 95<br />

Postadres: Postbus 532, 3000 AM Rotterdam<br />

Openingstij<strong>de</strong>n: Het gehele jaar, ie<strong>de</strong>re dag geopend!<br />

Wintertijd: 09.00 tot 17.00 uur. Zomertijd: 09.00 tot 18.00 uur<br />

Artikelen geschreven door <strong>de</strong>r<strong>de</strong>n vertegenwoordigen<br />

<strong>de</strong> mening <strong>van</strong> <strong>de</strong> auteur en niet noodzakelijkerwijs die <strong>van</strong><br />

<strong>de</strong> redactie. De redactie behoudt zich het recht <strong>voor</strong> artikelen<br />

in te korten of te weigeren.<br />

Toegezon<strong>de</strong>n foto’s kunnen met vermelding <strong>van</strong> <strong>de</strong> naam<br />

<strong>van</strong> <strong>de</strong> fotograaf rechtenvrij gebruikt wor<strong>de</strong>n ten behoeve<br />

<strong>van</strong> activiteiten zon<strong>de</strong>r winstoogmerk <strong>van</strong> <strong>de</strong> Vereniging<br />

Vrien<strong>de</strong>n <strong>van</strong> <strong>Blijdorp</strong>. Tenzij schriftelijk an<strong>de</strong>rs wordt aangegeven<br />

wor<strong>de</strong>n toegezon<strong>de</strong>n foto’s opgenomen in het fotoarchief<br />

<strong>van</strong> <strong>de</strong> Vereniging Vrien<strong>de</strong>n <strong>van</strong> <strong>Blijdorp</strong> en aldus<br />

niet geretourneerd.

Hooray! Your file is uploaded and ready to be published.

Saved successfully!

Ooh no, something went wrong!