Mediq Jaarverslag 2010 - Alle jaarverslagen

allejaarverslagen.nl

Mediq Jaarverslag 2010 - Alle jaarverslagen

MEDIQ LEIDEND IN EEN VERANDERENDE ZORGMARKT

Jaarverslag 2010


MEDIQ IN ÉÉN OOGOPSLAG

Mediq levert als internationale zorgonderneming geneesmiddelen, medische middelen

en bijbehorende zorg. De zorg voor de patiënt staat hierbij centraal. Mediq levert via

drie distributiekanalen: direct aan huis, via ziekenhuizen, verzorgingstehuizen en andere

zorg instellingen en via Mediq Apotheken.

VERENIGDE STATEN

Direct

DIRECT

Mediq bezorgt specialistische medische hulpmiddelen

en geneesmiddelen direct aan huis, via postorder of via

de thuiszorg. Daarbij geeft Mediq informatie, instructie

en verpleegkundige begeleiding. Mediq levert aan

mensen met diabetes, stomapatiënten en patiënten

met incontinentieproblemen. Ook voorziet Mediq in

wondverzorging, ademhalingstherapie, enterale voeding,

infuustherapie en biotechnologische geneesmiddelen.

INSTITUTIONEEL

Mediq Institutioneel levert medische middelen en geneesmiddelen

aan professionele afnemers, zoals ziekenhuizen,

verpleeghuizen, huisartsen, apotheken en laboratoria.

Mediq levert een breed en diep assortiment medische

middelen, en vertegenwoordigt in voorkomende gevallen

fabrikanten op exclusieve basis. Mediq verzorgt tevens

advies, trainingen en ondersteuning op het gebied van

voorraadbeheer, kostenbeheersing en standaardisatie.

APOTHEKEN

Mediq Apotheek is de grootste apotheekketen in

Nederland. Ook in Polen hebben wij apotheken.

Mediq Apotheken maken lokaal het verschil door te

zorgen voor goede en actieve voorlichting aan de patiënt.

De groothandel verzorgt de logistieke dienstverlening

richting apotheken, huisartsen, ziekenhuizen en andere

zorginstellingen.


Mediq is actief in 14 landen. Het hoofdkantoor staat in Utrecht. Het bedrijf is opgericht in

1899 en heeft circa 8.200 medewerkers in dienst. Het aandeel staat sinds 1992 genoteerd

aan Euronext Amsterdam, waar het deel uitmaakt van de Midcap Index.

ZWEDEN

Institutioneel

NOORWEGEN

Direct

Institutioneel

FINLAND

Institutioneel

DENEMARKEN

Direct

Institutioneel

NEDERLAND

Apotheken

Direct

Institutioneel

BELGIË

Institutioneel

POLEN

Apotheken

ESTLAND

Institutioneel

LETLAND

Institutioneel

LITOUWEN

Institutioneel

DUITSLAND

Direct

ZWITSERLAND

Institutioneel

HONGARIJE

Direct

NETTO-OMZET PER KANAAL

X € 1.000.000

DIRECT

INSTITUTIONEEL

APOTHEKEN

490

571

1.607

NETTO-OMZET PER LAND

X € 1.000.000

NEDERLAND

POLEN

NORDICS & BALTISCHE STATEN

VERENIGDE STATEN

OVERIG

525

273

125 72

1.639


KERNPUNTEN 2010

• Bedrijfsresultaat uit gewone bedrijfsvoering stijgt met 12%, gedreven

door hogere operationele resultaten bij Direct & Institutioneel en

Apotheken Nederland

• Toename operationele marge uit gewone bedrijfsvoering onder

invloed van hogere marge bij Apotheken Nederland en een hoger

aandeel van Direct & Institutioneel in de totale omzet van de groep

• Omzettoename van 1% (1% autonoom)

• Belangrijke versterking positie op institutionele markt via acquisitie

in Zweden, Finland, de Baltische staten en Denemarken

• Succesvolle implementatie strategie Apotheken Nederland

• Goede groei retail Poolse markt; tijdelijke dubbele kosten nieuw

distributiecentrum groothandel

• Versterking balans ondanks substantiële acquisities onder invloed

van solide operationele cash flow, opbrengst sale & lease back

Nederlandse apotheken en verkoop belang Anzag

ACTIVITEITEN IN BEELD

Zomaar een greep uit waar wij ons mee bezig houden, want natuurlijk doen we veel meer.

Toch geven de beeld pagina’s een inkijkje in de wereld van Mediq. Een wereld waarin de zorg

voor patiënten centraal staat en waarin we daar zo goed mogelijk inhoud aan geven.

Traditie en innovatie 8

50 Jongeren en diabetes

Logistieke kennis en ervaring 13

58 Geneesmiddelen en advies

Thuistherapieën 34

68 Partner voor professionals

Onze rol in de maatschappij 40


JAARVERSLAG 2010

Mediq leidend in

een veranderende

zorgmarkt

Bericht van de voorzitter 3

Kerncijfers 6

Missie, trends en strategie 10

Profiel per kanaal 14

• Direct 14

• Institutioneel 16

• Apotheken 18

Organisatie 20

Personalia Groepsdirectie 2 1

Strategie en managementagenda per segment 22

Verslag van de Raad van Bestuur 25

Vergoedingssystematiek 36

Maatschappelijk verantwoord ondernemen 42

Personalia Raad van Commissarissen 52

Verslag van de Raad van Commissarissen 53

Corporate governance 60

Remuneratierapport 64

Risicobeheersing 70

Bestuursverklaring 76

Jaarrekening 77

Aandeelhoudersinformatie 154

Groepsmaatschappijen 157

Tienjaarsoverzicht 160

Definities 164

Safe harbour statement

Dit jaarverslag bevat toekomstgerichte uitlatingen. Toekomstgerichte

uitlatingen zijn altijd afhankelijk van aannames en inschattingen over

onzekere gebeurtenissen waarop Mediq NV geen beslissende invloed

kan uitoefenen. Hierbij valt te denken aan overheidsmaatregelen in en

buiten Nederland, koersontwikkelingen, prijsschommelingen, wijziging van

wet- en regelgeving, jurisprudentie, marktontwikkelingen en beleid van

zorgverzekeraars. Mediq NV hecht eraan erop te wijzen dat de tekst van dit

jaarverslag gebaseerd is op de informatie zoals die op dit moment bekend

is. De realiteit kan altijd afwijken van toekomstverwachtingen.


2 MEDIQ JAARVERSLAG 2010


BERICHT VAN DE VOORZITTER

Internationalisatie,

optimalisatie,

transparantie

2010 WAS EEN GOED JAAR VOOR MEDIQ. WIJ HEBBEN

BELANGRIJKE STRATEGISCHE STAPPEN GEZET. BIJ ONZE

DIRECTE EN INSTITUTIONELE ACTIVITEITEN HEBBEN WIJ

VERDERE SCHAALGROOTTE GEREALISEERD DOOR EEN

GROTE ACQUISITIE IN ZWEDEN, FINLAND, DE BALTISCHE

STATEN EN DENEMARKEN. OP DE NOG ONRUSTIGE

NEDERLANDSE APOTHEEKMARKT ZIJN WIJ ERIN

GESLAAGD HET TIJ TE KEREN DOOR ONS KOSTEN-

BESPARINGSPROGRAMMA. BEIDE ONTWIKKELINGEN

HEBBEN GELEID TOT GROEI VAN HET BEDRIJFSRESULTAAT

UIT GEWONE BEDRIJFSVOERING.

INTERNATIONALISATIE

Mediq heeft zich ontwikkeld van een puur Nederlandse

farmaceutische groothandel tot een internationale

zorgonderneming. Vijf jaar geleden waren we actief in

zes landen – inmiddels zijn het er veertien. Samen met

8.200 collega’s leveren wij geneesmiddelen en medische

hulpmiddelen aan patiënten en zorginstellingen. Dit doen wij

in toenemende mate direct aan huis, zoals bijvoorbeeld aan

een half miljoen diabetes patiënten. Wij geven informatie en

instructie, begeleiden en zorgen voor monitoring van de

behandeling. Hiervoor werken wij nauw samen met

voorschrijvers, zorgverzekeraars en fabrikanten.

Marc van Gelder

Voorzitter Raad van Bestuur

De groei van deze directe en institutionele activiteiten is een

van de belangrijkste pijlers van onze strategie. Hiermee spelen

wij in op een aantal belangrijke trends – een toename van het

aantal mensen met een chronische aandoening, de groei van

verzorging en verpleging in de thuisomgeving en het

toegenomen belang dat de patiënt hecht aan gemak en

service. Door onze bedrijfsonderdelen is afgelopen jaar flink

geïnvesteerd om de zorg nog doelmatiger en klantgerichter

te maken. Samen met patiëntenorganisaties, beroepsverenigingen

en voorschrijvers is er gewerkt aan kennisopbouw en

verdere verbetering van zorgprotocollen. Om de patiënt beter

te kunnen begeleiden investeren wij in onze ICT-systemen

en de kennis en vaardigheden van onze medewerkers.

En via Medisource, een detacheerder van voornamelijk

verpleegkundig personeel, die wij begin 2010 hebben

overgenomen, kunnen alle groepsmaatschappijen in

Nederland wanneer dit nodig is verpleegkundigen direct

inzetten om mensen thuis nog beter te kunnen begeleiden.

Ook in 2010 realiseerde Mediq een sterke autonome

omzetgroei, vooral in Nederland, Denemarken en de

Verenigde Staten, bij onder andere stoma-, continentie- en

infuuszorg. Het totaalbeeld werd echter negatief beïnvloed

door druk op de diabetesomzet in Duitsland en de Verenigde

BERICHT VAN DE VOORZITTER MEDIQ JAARVERSLAG 2010

3


Staten. In Duitsland hebben wij als gevolg van een verandering

in de regelgeving in de zomer van 2009 aanpassingen in

het businessmodel doorgevoerd. In de Verenigde Staten

ondervonden wij de gevolgen van een aanscherping van

de verbruikslimieten van verzekeraars. Deze specifieke

ontwikkelingen doen echter niets af aan de onderliggende

trend van solide autonome omzetgroei.

Door de overname van de medische-middelenactiviteiten van

Oriola-KD in de Nordics is Mediq per juni 2010 de grootste

leverancier aan ziekenhuizen en andere zorginstellingen in

Finland, Zweden, Denemarken, Noorwegen en de Baltische

staten geworden. Met deze acquisitie hebben wij onze

uitgangspositie richting fabrikanten duidelijk verbeterd.

Het volume en de inkoopkracht voor de hele groep zijn

toegenomen; van groot belang op de institutionele markt.

Wij signaleren momenteel een sterk toegenomen interesse van

leveranciers in samenwerking. Met deze acquisitie hebben we

tevens een entree tot de markt voor directe leveringen aan

patiënten in deze landen gecreëerd.

Het bedrijfsresultaat van Direct & Institutioneel vertoonde een

gezonde groei. Met het centraliseren van de groepsbrede

inkoop zijn wij in staat de aanhoudende prijsdruk te pareren.

De gemiddelde marge is door de acquisitie licht gedaald

vanwege het feit dat de marge van deze activiteiten lager ligt

dan het segmentgemiddelde. Wel lag de marge binnen de

eerder afgegeven bandbreedte van 7,5 tot 8,5%.

OPTIMALISATIE

De rechtstreekse inkoop van generieke geneesmiddelen door

een aantal grote zorgverzekeraars (het zogenaamde

preferentiebeleid) heeft de afgelopen jaren grote impact

gehad op de winstgevendheid van de Nederlandse apotheek.

Wij hebben snel en adequaat ingespeeld op deze enorme

omslag. Wij hebben sinds halverwege 2008 de efficiency

aanzienlijk verhoogd, vooral door ongeveer € 10 miljoen te

investeren in procesoptimalisatie en het personeelsbestand

met 417 fte’s te reduceren. De effecten hiervan zijn nu

duidelijk zichtbaar. In 2010 zijn we met name succesvol

geweest met de opschaling van de centrale verwerking van

herhaalmedicatie op één plek in het land. Aan het eind van

2010 waren 195 apotheken aangesloten, waaronder

45 zelfstandige. Er worden per dag al 40.000 receptregels

verwerkt, ofwel 100.000 doosjes! Een logistieke innovatie,

waardoor de lokale apotheek efficiënter dan voorheen kan

werken en er meer tijd overblijft voor de patiënt. Wij zijn dan

ook klaar om verder te bouwen aan de toekomst.

Een toekomst waarin patiënten niet alleen voor hun

receptgeneesmiddelen bij de Mediq Apotheek terechtkunnen,

maar bijvoorbeeld ook voor huidverzorgingsproducten,

vitamines en een breed scala aan zelfzorgmiddelen.

Een goede naamsbekendheid is daarbij van groot belang.

In 2010 hebben we enorme vooruitgang geboekt bij het

vergroten van onze naamsbekendheid: van 7% per januari

2008 (toen wij net begonnen waren met de landelijke uitrol

van de formule), tot 68% per half 2010. De forse uitbreiding

van het assortiment eigenmerkproducten heeft daarbij

geholpen.

Een toekomst waarin patiënten ook voor zorgdiensten bij

Mediq Apotheek terechtkunnen. In 2010 hebben wij enkele

nieuwe, innovatieve diensten geïntroduceerd, gericht op

preventie en therapietrouw. Eén daarvan is proactieve

herhaalmedicatie: wanneer de patiënt aangeeft dat te willen,

zorgt Mediq Apotheek, in overleg met de arts, dat hij op een

vast tijdstip automatisch wordt voorzien van de benodigde

herhaalmedicatie. Hiermee combineren wij een betere service,

hogere therapietrouw en lagere kosten.

Ook hebben wij in samenwerking met enkele verzekeraars

zorgprojecten uitgevoerd. De verstrekking van geneesmiddelen

is immers onlosmakelijk verbonden met medicatiebewaking

en advies. In navolging op de succesvolle pilot

in Amsterdam in 2009, hebben wij in Rotterdam in samenwerking

met Achmea en Agis circa 1.000 COPD-patiënten

gescreend op gebruik van hun medicatie. Al met al is door de

intensieve begeleiding van patiënten de effectiviteit van hun

behandeling vergroot. Ook hebben wij inmiddels rond de

30.000 abonnees op onze online zelfmanagementmodule

‘mijnmedicijnkompas’. Het biedt chronische gebruikers van

medicatie alle relevante informatie over de medicijnen die

worden gebruikt, bijvoorbeeld over de werking, mogelijke

bijwerkingen en resterende voorraad. Men kan online vragen

stellen aan de apotheker. Op het bijbehorende forum kan

men ervaringen delen met anderen. Allemaal zeer relevant

in een tijd dat zelfmanagement steeds meer opgeld doet.

Patiëntenorganisaties geven aan belang te hechten aan

intensievere begeleiding van vooral ouderen. Wij willen deze

handschoen graag oppakken. Ons ambitieniveau ligt echter

hoger dan de verzekeraars ons op dit moment lijken toe te

staan.

De verlaging van de receptregelvergoeding per 2011 zet

opnieuw druk op het businessmodel van de apotheek. Hoewel

nog niet zeker, zal naar verwachting in 2012 een nieuwe wijze

van vergoeden van geneesmiddelen en farmaceutische zorg

worden ingevoerd. Wij staan hier positief tegenover, in de

hoop dat we met een systeem van vrije tarieven loskomen

van politieke en beleidsmatige onzekerheid. Zo komt er meer

ruimte om te ondernemen en te investeren in de kwaliteit van

de dienstverlening aan de patiënt.

Onze resultaten in Polen in 2010 zijn bepaald door twee

uiteenlopende trends: enerzijds de positieve ontwikkelingen

bij onze apotheekketen, anderzijds een hoger dan gepland

kostenniveau bij onze groothandelsactiviteiten. Nagenoeg

al onze apotheken in Polen voeren inmiddels de Mediq

Apotheekformule. De toegenomen marketingkracht heeft

geresulteerd in een omzetgroei in lokale valuta met 9%,

waarvan 5% autonoom. Wij beginnen hier dus de vruchten te

plukken van de herstructurering van de afgelopen twee jaar.

De resultaten bij de groothandel stonden echter in het teken

4 MEDIQ JAARVERSLAG 2010 BERICHT VAN DE VOORZITTER


van afbouw van logistieke dienstverlening aan fabrikanten

(pre-wholesale) en tijdelijke dubbele kosten door vertraging

bij de integratie van enkele regionale distributiecentra in het

nieuwe nationale distributiecentrum. Inmiddels zijn de

geplande vier regionale centra geïntegreerd in het nationale

centrum in Warschau en loopt het logistieke proces weer

naar behoren. In het kader van verdergaande efficiencyverbeteringen

is in de loop van 2010 een reductie van het

personeelsbestand met 140 fte’s in gang gezet. Wij zien

nog mogelijkheden om de resultaten van de groothandelsactiviteiten

te verbeteren – in 2011 zullen we die ter hand

nemen.

TRANSPARANTIE

Wij zijn op weg naar één geïntegreerd bedrijf, met een

samenhangende merkarchitectuur, huisstijl en propositie

richting de patiënt. Een logisch gevolg van onze strategie.

In dit kader hebben wij dit jaar onze centrale organisatie

versterkt, onder meer via het aanstellen van managers die

groepsbreed werkzaam zijn op het gebied van kwaliteit,

logistiek en IT. Een sterke centrale organisatie, met onder

meer de ontwikkeling van zorgconcepten en efficiënte

logistiek, leidt tot optimale lokale zorg.

Onze groeiende naamsbekendheid helpt ons in commercieel,

maar ook in maatschappelijk opzicht. Wij hebben in 2010 een

groepsbreed beleid op het gebied van maatschappelijk

verantwoord ondernemen geformuleerd aan de hand van vier

thema’s die ons na aan het hart liggen: zorg voor de patiënt,

zorg voor een goede werkomgeving, minimaliseren van onze

impact op het milieu en het leveren van een bijdrage aan de

samenleving. Wij willen een internationale zorgonderneming

zijn met een duurzame, transparante strategie gericht op de

patiënt. Een bedrijf midden in de samenleving. Zo zijn wij

onder andere volop betrokken bij kinderen met diabetes.

Wij ondersteunen ze sinds anderhalf jaar met activiteiten

waarmee we ze een hart onder de riem willen steken. Zoals

met een speciale website waarop ze ervaringen met elkaar

kunnen delen, want deze ziekte brengt veel leefregels met

zich mee die niet makkelijk zijn, vooral niet naarmate kinderen

ouder en onafhankelijker worden. Ter ere van de officiële

opening van ons nieuwe hoofdkantoor hebben wij over dit

onderwerp een symposium georganiseerd, dat is bijgewoond

door Hare Koninklijke Hoogheid Prinses Margriet.

In dit kader van transparantie is de Henri Sijthoff-Prijs die

wij dit jaar hebben gewonnen voor de beste financiële

verslaggeving van Nederland (in de categorie mid- en

smallcapfondsen) dan ook een enorme opsteker. Wij kregen

de prijs voor de kwaliteit van onze verslaggeving – maar het

sluit naar mijn mening tevens aan bij de erkenning die we alom

krijgen voor de strategische richting die wij hebben gekozen.

TOT SLOT

Wij hebben een gezonde financieringspositie waaraan, naast

een gezonde operationele kasstroom, in 2010 ook de sale &

lease back van een groot aantal bedrijfspanden in Nederland

en de verkoop van onze aandelenpositie in de Duitse

farmaceutische groothandel Anzag hebben bijgedragen.

Hiermee hebben wij voldoende flexibiliteit om verder te

kunnen groeien.

Ondernemen in de zorg is mensenwerk. Wij willen dat pa tiënten

beter worden, dan wel zo goed mogelijk leren omgaan

met hun aandoening, zodat zij zich gezonder voelen en hun

plaats in de samenleving kunnen behouden. Ze moeten

kun nen vertrouwen op een snelle, integere en betrouwbare

service, of nu de lokale apotheker het gezicht van Mediq is, of

de verpleegkundige die bij de patiënt thuis komt. We kunnen

dit alleen waarmaken met gekwalificeerde en gemotiveerde

medewerkers. Daarom investeren wij in de kennis en vaardigheden

van onze mensen – op elk niveau besteden wij aandacht

aan trainen en opleiden. Sinds vijf jaar organiseren wij

ieder jaar een intern tweedaags managementtrainingsprogram

ma, waaraan sinds twee jaar ook een vergelijkbaar

programma voor een internationale groep van jonge talentvolle

mede werkers is gekoppeld. Ook worden netwerkbijeenkomsten

georganiseerd op het gebied van logistiek, finance,

marketing, human resources en communicatie. Zo leren we

van elkaar door het delen van best practices, en worden

interne contacten gestimuleerd. Dit alles werpt duidelijk zijn

vruchten af. Ik wil iedereen bij Mediq graag bedanken voor zijn

of haar enthousiasme, flexibiliteit en inzet in het afgelopen

jaar.

PRIORITEITEN VOOR 2011

Groei directe & institutionele activiteiten

• Organische groei

• Internationale acquisities

• Uitbreiding samenwerking met Mediq Apotheken

in Nederland

• Versterking gecombineerde sourcing

• Expansie exclusieve distributieovereenkomsten

medische middelen

Uitbouw leidende apotheekformule

• Organische groei; meer omzet uit additionele diensten

en producten zonder recept

• Implementatie verdere samenwerking met andere

zorgverleners en verzekeraars (ketenzorg) in Nederland

Efficiencyverhoging

• Verdere centralisatie, standaardisatie en integratie

(Nederland)

• Optimalisatie logistiek groothandel (Polen)

Marc van Gelder

BERICHT VAN DE VOORZITTER MEDIQ JAARVERSLAG 2010

5


KERNCIJFERS

2010 2009 VERANDERING

WINST-EN-VERLIESREKENING (X € 1.000.000)

Netto-omzet 2.633,9 2.602,7 1%

Bedrijfsresultaat 114,5 116,1 – 1%

Bedrijfsresultaat uit gewone bedrijfsvoering 108,8 97,0 12%

Nettoresultaat 76,7 74,5 3%

BALANS (X € 1.000.000)

Werkkapitaal 185,2 151,2 22%

Werkzaam vermogen 741,0 669,3 11%

Nettoschuld 177,5 175,1 1%

KASSTROOM (X € 1.000.000)

Kasstroom uit operationele activiteiten 82,8 104,7 – 21%

Investeringen vaste activa 20,6 33,0 – 38%

Acquisities 90,4 0,5 > 100%

RATIO’S EN RENTABILITEIT

Operationele marge 4,3% 4,5%

Winst per aandeel (X € 1) 1,30 1,27

Dividend per aandeel (X € 1) 0,46 0,44

Gemiddeld aantal uitstaande aandelen (X 1.000.000) 59,2 58,7

Rendement gemiddeld werkzaam vermogen 15,4% 16,9%

Rendement gemiddeld eigen vermogen 16,9% 18,6%

Rentedekking 11,8 8,9

Schuldratio 1,1 1,3

NETTO-OMZET EN

NETTORESULTAAT

NETTORESULTAAT EN DIVIDEND

BEDRIJFSRESULTAAT X € 1.000.000

X € 1.000.000

PER AANDEEL X € 1

150

3.000

150

2,7

2,7

100

2.000

100

1,8

1,8

50

1.000

50

0,9

0,9

0

0

0

0,0

0,0

—50

—1.000

—50

—0,9

—0,9

—100

—2.000 —100

—1,8

—1,8

—150

—3.000

—150

—2,7

—2,7

2006

2007

2008

2009

2010

2006

2007

2008

2009

2010

2006

2007

2008

2009

2010

BEDRIJFSRESULTAAT

NETTO-OMZET

NETTORESULTAAT PER AANDEEL

DIVIDEND PER AANDEEL

6 MEDIQ JAARVERSLAG 2010 KERNCIJFERS


2010 2009

OPERATIONELE KENGETALLEN

Aantal klanten via het directe distributiekanaal

• Nederland 206.000 195.000

• Verenigde Staten 284.000 271.000

• Duitsland 145.000 195.000

• Hongarije 16.000 15.000

• Denemarken 106.000 101.000

• Noorwegen 3.000 –

Marktaandeel farmaceutische groothandelsmarkt

• Nederland 26% 26% *

• Polen 7% 7%

Marktaandeel farmaceutische retailmarkt

• Nederland 13% 13% *

• Polen 2% 2%

Aantal apotheken

• Nederland 225 225

• Polen 199 192

PERSONEEL

Gemiddeld aantal medewerkers (inclusief tijdelijk) 7.647 7.832

Idem, in fulltime equivalenten 7.075 6.944

* Definitie aangepast.

RENDEMENT GEMIDDELD WERKZAAM

VERMOGEN IN %

KASSTROOM UIT OPERATIONELE

ACTIVITEITEN X € 1.000.000

KOERSVERLOOP AANDEEL 2010

X € 1

21

150

17

14

125

16

7

100

15

0

75

14

—7

50

13

—14

25

12

—21

0

11

2006

2007

2008

2009

2010

2006

2007

2008

2009

2010

12 01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 12

MEDIQ

AEX*

AMX*

* Startpunt koers aandeel Mediq per 4.1.2010

KERNCIJFERS MEDIQ JAARVERSLAG 2010

7


TRADITIE EN INNOVATIE

DAT MEDIQ IN 1899 ONDER DE NAAM COÖPERATIEVE APOTHEKERS VEREENIGING

‘DE ONDERLINGE PHARMACEUTISCHE GROOTHANDEL’, KORTWEG OPG, WERD

OPGERICHT HAD EEN AANTAL REDENEN. DE APOTHEKERSWERELD WAS ERG

ONRUSTIG, DROGISTERIJEN SCHOTEN ALS PADDEN STOELEN UIT DE GROND EN

MENSEN ZONDER DIPLOMA KONDEN APOTHEKEN EXPLOITEREN. DAT BRACHT

91 NEDERLANDSE APOTHEKERS OP HET IDEE OM MEER SAMEN TE WERKEN.

Mediq al 111 jaar actief

VAN APOTHEEKBEDRIJF NAAR EEN BREED GEORIËNTEERDE ONDERNEMING IN DE GEZONDHEIDSZORG

De eerste doelstellingen waren het doelmatiger

inkopen van grondstoffen, het beter

beheersen van de kwaliteit van de farmaceutische

zorg en daarmee het beschermen

en professionaliseren van het beroep

apotheker. Vanaf 1905 kwam daar ook

de fabricatie van medische middelen en

geneesmiddelen bij. Inmiddels is Mediq

een internationaal actieve speler in de

gezondheidszorg. Werkzaam in veertien

landen met circa 8.200 medewerkers en

een omzet van € 2,6 miljard. De focus is

verbreed naar medische middelen en naar

de leveringen bij patiënten thuis en aan

instellingen zoals ziekenhuizen en verpleeghuizen.

De zorg voor de patiënt staat centraal.

Al 111 jaar actief, en door het voortdurend

inspelen op nieuwe ontwikkelingen

een grote, sterke en betrouwbare onderneming.

En ja, daar zijn we trots op.

1899>

1928:

ECONOMISCHE CRISIS

BIEDT NIEUWE KANSEN

In 1928 werd de farmaceutische markt

overspoeld met goedkope producten uit

Duitsland. Tijdens deze economische crisis

werd OPG gedwongen op zoek te gaan

naar nieuwe markten en afnemers. De vraag

naar galenische preparaten was groot en

dus stortte OPG zich op de productie van

tincturen, stropen, pillen, poeders, gestandaardiseerde

genees middelen én

injectievloeistoffen waaronder

het nieuwe wondermiddel

penicilline.

GALENISCH KOMT VAN GALENUS

Claudius Galenus van Pergamon

(130-200) was stadsarts van

Rome. Daarnaast beheerde hij

een apo theek. Hij schreef onder

andere De simpli cibus, waarin hij

540 plantaardige, 180 dierlijke en

100 minerale genees middelen

beschreef. Zijn kennis werd lange

tijd als onfeilbaar beschouwd.

Niet altijd terecht, want hij trok

soms verkeerde conclusies uit

de proeven die hij deed. Toch

leverde zijn enorme kennis hem

eeuwige roem: galenische

pre paraten, afkomstig van

plant aardige en dierlijke

grondstoffen (‘simplicia’),

zijn naar hem genoemd.

PER ONGELUK…

Alexander Fleming was

nogal laks met hygiëneregels.

Daardoor raakte

in 1928 tijdens een experiment

een van zijn testculturen

besmet met

de schimmel Penicillium

notatum. Tot zijn verba zing

bleek dat hier geen

bacteriën groeiden.

Hij deed nader onderzoek

en zo werd penicilline

ontdekt.

8 MEDIQ JAARVERSLAG 2010


TRADITIE EN INNOVATIE

1945>

Patiënt wil meer inbreng

Na de Tweede Wereldoorlog werden de activiteiten verbreed naar

fabricage en onderzoek. Het was het begin van een periode van bloei.

In deze jaren stonden in de Nederlandse maatschappij gezag en tradities

centraal. Wel werd de patiënt steeds mondiger en begon meer op te

komen voor zijn eigen, persoonlijke belangen. Zo werd in deze periode in

Nederland de eerste patiëntenvereniging opgericht voor diabetespatiënten,

toen nog ‘suikerzieken’ genoemd. En wat te denken van de seksuele

revolutie in de jaren zestig, waarin actie werd gevoerd om de pil op te

nemen in het ziekenfondspakket.

1995

KOERSWIJZIGING

In 1995 kocht OPG enkele

apotheken aan, als proeftuin

voor nog efficiëntere

samenwerking met

apothekers, maar ook als

voorbode op strategische

veranderingen in de markt.

Immers, ketenvorming zit

eraan te komen en ook

hierin wilde OPG leidend

zijn. Het was het begin

van een strategische koerswijziging.

De fabricageactiviteiten

werden

afgestoten en OPG

concen treerde zich op

het rechtstreeks bedienen

van de patiënt via het

exploiteren van apotheken

en via leveringen in

thuiszorgsituaties.

OPG WORDT MEDIQ!

In 2005 werd de Mediq Apotheekformule

geïntroduceerd, een

combinatie van de traditie van de

apotheker als kennis- en adviesvraagbaak

op farmaceutisch gebied met

aandacht voor de wensen van de

moderne patiënt. Daar horen nauwkeurige

begeleiding en bewaking van

medicijngebruik bij, maar ook advies

over een gezonde stijl van leven.

In 2009 werd besloten de naam Mediq

ook te gebruiken voor de totale onderneming.

Een naam die samenhangt

met het centraal stellen van de behoeften

van de patiënt. En om dit nieuwe

tijdperk kracht bij te zetten verhuisde

Mediq naar een nieuw hoofdkantoor:

open, transparant, en in goede

samenwerking met elkaar en met

2010

andere zorgverleners. Bij het sym posium

ter gelegenheid van de opening

van het nieuwe pand was HKH Prinses

Margriet aanwezig, een hoogtepunt in

onze geschiedenis!

2006>

OVER DE GRENZEN

Voor verdere groei is OPG zich steeds

meer gaan richten op de medische

hulpmiddelen, waarbij deze met name

internationaal tot stand kwam.

Vanaf 2006 kwamen er vestigingen

bij in Duitsland, de Verenigde Staten,

Denemarken, Zweden, Finland en de

Baltische Staten. In korte tijd verhoogde

Mediq het aantal landen waarin zij actief

is van zes naar veertien!

MEDIQ JAARVERSLAG 2010

9


MISSIE, TRENDS EN STRATEGIE

MISSIE EN KERNWAARDEN

ONZE MISSIE

Wij verbeteren de gezondheid van patiënten met de beste en

meest efficiënte levering van gezondheidszorg. We doen dat

door het leveren van geneesmiddelen, medische middelen en

de beste gerelateerde diensten.

Het waarmaken van onze belofte aan de patiënt is een zaak

van alle medewerkers. Onze kernwaarden zijn daarbij een

belangrijke leidraad.

ONZE KERNWAARDEN

Wij zijn klantgericht

Al onze inspanningen zijn erop gericht om te voorzien in

de behoefte van de patiënt. We verbeteren de zorg

voor patiënten door de efficiënte levering van de juiste

geneesmiddelen en medische middelen, maar vooral door

persoonlijk en deskundig advies. Informatie, begeleiding en

instructie staan daarbij centraal.

Wij zijn gericht op innovatie

Of het nu gaat om een serviceconcept voor een apotheek,

service in thuiszorgsituaties of logistieke ondersteuning aan

een zorginstelling, we kijken verder dan de gebruikelijke

kaders. Innovatie betekent voor ons de bereidheid tot

aanpassingen in de wijze waarop we de klant bedienen.

Wij zijn gericht op samenwerking

Om resultaten te boeken is onze gezamenlijke inspanning

nodig. Daarvan is iedereen zich bewust. Het betreft zowel

interne samenwerking als samenwerking met andere

eerstelijnszorgverleners, verzekeraars en fabrikanten.

Wij zijn integer en open

Wij hechten grote waarde aan integriteit en transparantie in

alle aspecten van de bedrijfsvoering. We verwachten dat

ook van degenen met wie wij zaken doen. Het draait bij

ons immers om de gezondheid van mensen.

TRENDS

Wij zien de volgende trends in de markten waarin wij

opereren:

• Volumegroei: er is sprake van een aanhoudende toename

van het aantal mensen met chronische klachten. Dit

wordt met name veroorzaakt door vergrijzing en een

veranderende levensstijl. Daarnaast is er sprake van

volumegroei door snelle ontwikkelingen in medische

techniek, biotechnologie en farmacie.

• Om de gezondheidszorg betaalbaar te houden, is er sprake

van een aanhoudende prijsdruk. Deze prijsdruk vanuit

overheid en verzekeraars leidt tot lagere opbrengsten

uit logistiek, distributie en inkoop voor onder meer

groothandels en apotheken. Patiënten moeten op hun

beurt meer zelf betalen (bijvoorbeeld in de vorm van

bijbetalingen of eigen risico) en hun keuzevrijheid wordt

in toenemende mate ingeperkt door sturing door

verzekeraars.

• De klant wordt steeds zelfbewuster en stelt in toe -

nemende mate gemak, in de vorm van betere service en

grotere keuze, op prijs. Patiënten worden klanten met

veranderende eisen. Zij zijn steeds beter geïnformeerd,

zelfbewuster en kritischer, vragen betere service en hebben

behoefte aan een persoonlijke benadering. Ook worden de

gevolgen van ziekten minder geaccepteerd.

• Verschuiving naar het directe kanaal: genees- en hulpmiddelen

worden steeds vaker direct aan huis geleverd,

eventueel vergezeld van advies en instructie.

• De grootste volumegroei doet zich voor bij gespecialiseerde

geneesmiddelen voor kleinere patiëntgroepen,

bijvoorbeeld biotechnologische geneesmiddelen, in plaats

van bij geneesmiddelen met brede toepassing.

10 MEDIQ JAARVERSLAG 2010 MISSIE, TRENDS EN STRATEGIE


SWOT-ANALYSE

Voor Mediq geldt de volgende analyse van sterke en zwak(kere) punten, kansen en bedreigingen.

Sterkten

• Sterke marktpositie in veertien landen in levering

medische middelen; markleider in Nederland

en Nordics.

• Marktleider op Nederlandse apotheekmarkt en een

van de grootste spelers op Poolse apotheekmarkt.

• Deskundige medewerkers.

• Sterke balans en kasstroom.

Zwakten

• Afhankelijkheid van Nederlandse markt.

• Gefragmenteerde IT-omgeving.

• Activiteiten Polen onvoldoende efficiënt.

Kansen

• Demografische ontwikkelingen, met name

vergrijzing, leiden tot volume-/marktgroei.

• Ontwikkeling leidend merk.

• Gefragmenteerde markten bieden verdere

internationale groeimogelijkheden voor directe

en institutionele activiteiten.

• Verdere uitbouw leidende marktpositie via innovaties

en kostenbesparing.

Bedreigingen

• Maatregelen, waaronder verdere structurele

prijsverlagingen, door overheden of verzekeraars.

• Toenemende concentratietendens bij

zorgverzekeraars en fabrikanten.

STRATEGIE

Tegen de achtergrond van onze missie, kernwaarden, de

trends die we zien in de markt en de SWOT-analyse hebben

wij onze strategie geformuleerd, waarbij de patiënt centraal

staat.

Onze kerntaken zijn de distributie van genees- en medische

middelen, en de hieraan verbonden advisering en diensten

waarmee wij toegevoegde waarde leveren. Wij streven hierbij

in toenemende mate naar de rol van regisseur van de

distributieketen: het vervullen van de centrale rol in de keten

van fabrikant tot patiënt. Wij hebben hierbij voortdurend oog

voor proces- en zorginnovatie.

Wij bedienen de patiënt via meerdere distributiekanalen.

Direct aan huis, zo nodig met verpleegkundige begeleiding

(Mediq Direct), via ziekenhuizen, verpleeghuizen en andere

zorginstellingen (Mediq Institutioneel) of via Mediq

Apotheken. Voor het bereiken van onze strategie werken

wij, in partnerschap, samen met fabrikanten, voorschrijvers

en zorgverzekeraars

Onze strategie rust op drie pijlers:

• Groei directe & institutionele activiteiten

Wij willen verder groeien, zowel door organische groei als

door acquisities. Hiermee spelen we in op de volgende

markttrends: een toename van het aantal mensen met

een chronische aandoening, de groei van verzorging en

verpleging in de thuisomgeving en het toegenomen belang

voor de patiënt van gemak en service. Zo kunnen we in

diverse landen onze dienstenportfolio nog verder

uitbreiden met aanvullende product-marktcombinaties en

zijn er mogelijkheden om ons klantenbestand verder uit

te breiden. Door optimaal kennis en ervaringen tussen

de diverse groepsmaatschappijen te delen, kunnen we

profiteren van synergie, zowel op het gebied van omzet als

op het gebied van kosten. Ook op de zorginstellingenmarkt

is schaalgrootte van belang onder invloed van prijsdruk.

Door internationaal te groeien worden we minder

afhankelijk van de Nederlandse markt en maken we

optimaal gebruik van onze inkoopkracht.

Ten aanzien van acquisities richten we ons vooral op

de landen waar we al aanwezig zijn. We zien daarbij

de meeste kansen in Duitsland, de Nordics en de

Verenigde Staten.

• Uitbouw leidende apotheekformule

Nagenoeg al onze apotheken in Nederland en Polen voeren

inmiddels de Mediq apotheekformule. Omzetgroei dient

onder andere tot stand te komen uit een breed en

aantrekkelijk assortiment niet-receptgeneesmiddelen zoals

huidverzorgingsproducten, paracetamol en vitamines,

deels van eigen merk.

Daarnaast streven we naar een groei in het aantal

aanvullende zorgdiensten, waarbij wordt ingespeeld op de

groeiende behoefte aan persoonlijk en deskundig advies

rondom geneesmiddelen en gezondheid. Het draait daarbij

om persoonlijke en deskundige informatie over de

werkzaamheid en veiligheid van medicatie zoals

gestructureerde zorgprogramma’s gerelateerd aan

MISSIE, TRENDS EN STRATEGIE MEDIQ JAARVERSLAG 2010

11


chronische condities als diabetes en astma/COPD. Ook is

er sprake van specifieke vormen van zorgverlening, zoals

polyfarmacieprojecten (begeleiden van patiënten die

meerdere medicijnen gebruiken) en medicatie- en

gezondheidschecks. Deze zorgdiensten worden in nauwe

samenwerking met artsen, andere eerstelijnszorgverleners,

fabrikanten en zorgverzekeraars ontwikkeld. Ze bieden

zorgverzekeraars de gelegenheid zich te onderscheiden

richting de patiënt.

Verdere groei van het aantal Mediq Apotheken zal met

name worden gerealiseerd door een toename van het

aantal franchisenemers, zowel in Nederland als in Polen.

• Efficiencyverhoging

Door te denken vanuit geïntegreerde logistieke concepten

trachten wij onze logistieke prestaties te verbeteren en

marge-erosie als gevolg van prijsverlagingen tegen te gaan.

Door back-officeprocessen te centraliseren en te

standaardiseren verlagen wij ons kostenniveau. Daarnaast

pareren we margedruk door groepsbrede inkoop en de

uitbreiding van het assortiment eigenmerkproducten.

Gegeven haar schaalgrootte beschikt Mediq over een

substantieel inkoopvolume. Er is een actief inkoopbeleid

dat leidt tot procesverbetering, tot intensieve samenwerking

met leveranciers, soms op exclusieve basis, en

onderaannemers en tot verlaging van de kosten.

We hebben onze strategie vervat in concrete actiepunten per

segment in het hoofdstuk ‘Strategie en managementagenda

per segment’. Daar rapporteren we over de voortgang die we

in 2010 hebben geboekt bij de realisatie van deze agenda, en

over onze actiepunten voor 2011. Voor een nader overzicht

van de risico’s die gepaard gaan met onze strategie, zie het

hoofdstuk ‘Risicobeheersing’.

AMBITIE

Wij willen ons ontwikkelen tot een wereldspeler op het gebied

van distributie van medische middelen en de bijbehorende

diensten aan patiënten en zorginstellingen. Bij onze apotheekactiviteiten

streven wij naar een verdere versteviging van ons

marktleiderschap in Nederland, en van onze leidende positie

in Polen.

RANDVOORWAARDEN

FINANCIËLE DOELSTELLINGEN

Bij de uitvoering van onze strategie streven wij een structurele

groei van het nettoresultaat per aandeel van gemiddeld 8%

per jaar na. In 2010 bedroeg het nettoresultaat per aandeel

€ 1,30 ten opzichte van € 1,27 in 2009.

Daarnaast hanteren we als financiële randvoorwaarde

een rendement op het gemiddeld werkzaam vermogen

(gebaseerd op bedrijfsresultaat) van ten minste 15% vóór

belastingen. In 2010 bedroeg dit 15,4% ten opzichte van

16,9% in 2009.

Wij streven ernaar circa 35% van het nettoresultaat als

dividend uit te keren. Het dividendvoorstel voor 2010

bedraagt € 0,46 per aandeel, ofwel een pay-out van 35%.

ACQUISITIES

Acquisities moeten passen in onze strategie. We maken eerst

een analyse van de aantrekkelijkheid van de markt. Nationale

wet- en regelgeving over onder meer het vergoedingenstelsel

in de gezondheidszorg is daarbij vaak het belangrijkste.

We letten erop hoe capabel het management is en of het bij

de bedrijfscultuur van onze groep past. Daarnaast hanteren

we strakke financiële criteria waarbij de algemene voorwaarde

is dat de acquisitie binnen een beperkt aantal jaren een

rendement op het gemiddeld werkzaam vermogen vóór

belasting van ten minste 15% op moet leveren. Ten aanzien van

toevoegingen aan bestaande platforms moet dit rendement

na uiterlijk twee jaar zijn bereikt.

Bij het segment Direct & Institutioneel zijn we actief op zoek

naar acquisitiemogelijkheden. Ten aanzien van acquisities

richten we ons vooral op de landen waar we al aanwezig zijn.

We zien daarbij de meeste kansen in Duitsland, de Nordics

en de Verenigde Staten.

Op de apotheekmarkt gaan we selectief met acquisitiemogelijkheden

in Nederland en Polen om. Beoordeling van

acquisitiemogelijkheden vindt plaats aan de hand van onze

locatiestrategie.

FINANCIERING

Een randvoorwaarde in ons beleid is een gezonde

financieringsstructuur, die het evenwicht bewaart tussen

rendementsverhoging door vreemdvermogenfinanciering en

voldoende vrije financieringsruimte. Wij streven daarbij naar

behoud van erkenning door de markt als ‘investment grade’,

omdat wij hiermee relatief lage financieringskosten

bewerkstelligen en flexibiliteit bewaren voor de uitvoering

van onze groeistrategie.

Onze balans en kasstroom zijn solide. Dit stelt ons in staat

verder te groeien door acquisities.

De restricties op onze leningen en kredietfaciliteiten zijn

een maximale nettoschuld/EBITDA-ratio van 3,5 en een

rentedekking van ten minste 5,0 (EBITDA/rentelast).

Per eind 2010 bedroegen deze ratio’s 1,1 respectievelijk 11,8.

De gewogen gemiddelde looptijd van onze kredietfaciliteiten

bedroeg per eind 2010 2,7 jaar.

12 MEDIQ JAARVERSLAG 2010 MISSIE, TRENDS EN STRATEGIE


LOGISTIEKE KENNIS EN ERVARING

BIJ MEDIQ IS EFFICIËNTE EN BETROUWBARE LOGISTIEK EEN VOORWAARDE OM ONZE

DOELSTELLING EN BELOFTE AAN DE KLANT WAAR TE MAKEN. WE ZIJN ACTIEF IN

14 LANDEN, MET IN ELK LAND EEN ENORME SCHAT AAN KENNIS EN ERVARING.

ER LIGGEN VEEL KANSEN DOOR DIT MET ELKAAR TE DELEN EN NATIONAAL EN

INTERNATIONAAL MEER SAMEN TE WERKEN. IN 2011 IS EEN CORPORATE DIRECTEUR

LOGISTIEK AANGESTELD DIE VERANTWOORDELIJK IS VOOR HET VERDER ONTWIKKELEN

VAN DEZE SAMENWERKING. VAN PRIMAIR BELANG IS DE HOGE KWALITEIT VAN UIT-

LEVERING EN DE OPTIMALE EFFICIËNTIE. MAAR OOK WERK METHODEN EN ERGONOMIE

ZIJN BELANGRIJK, VOORAL VOOR ONZE MEDEWERKERS. DOOR CONSTANTE INNOVATIE

VAN MEDIQ IN DE LOGISTIEK, ZIJN WIJ OOK IN DE TOEKOMST IN STAAT ONZE KLANTEN

VAN EEN OPTIMALE SERVICE TE VOORZIEN TEGEN MINIMALE KOSTEN.

male service

aximale

ti

Innovatief

Bij de logistieke processen van Mediq maken we zo veel

mogelijk gebruik van computergestuurde processen en

moderne technieken. Zo wordt in een aantal distributiecentrales

met handscanners gewerkt: logistiek medewerkers scannen

barcodes op orders en producten. Op deze manier kunnen

verpakkingen die veel op elkaar lijken nooit met elkaar verward

worden, vooral bij geneesmiddelen erg belangrijk. In weer

andere distributiecentra van Mediq wordt een spraakgestuurd

systeem gebruikt. Hierbij draagt een medewerker een koptelefoon

die in contact staat met een logistiek systeem.

De opdrachten worden ontvangen via gesproken tekst.

Door zelf codenummers in te spreken in de microfoon,

geeft de medewerker door welke producten hij heeft gepakt

en in welke fase van het orderpicken hij zit.

EISEN AAN OMGANG

MET GENEESMIDDELEN

Vervoer van geneesmiddelen vraagt

méér dan alleen een (vracht)auto.

Niet alleen zijn er strenge controleeisen

omdat geneesmiddelen niet

vrij verhandeld mogen worden,

maar veel genees middelen moeten

onder bepaalde temperatuurcondities

worden vervoerd en er

zijn soms ook gevaarlijke stoffen bij

die voor zichtig behandeld moeten

worden. Specialistenwerk dus.

MEDIQ JAARVERSLAG 2010

13


PROFIEL PER KANAAL

DIRECT

Mediq bezorgt specialistische medische hulpmiddelen en geneesmiddelen direct aan huis, via

postorder of via de thuiszorg. Daarbij geeft Mediq informatie, instructie en verpleegkundige

begeleiding. Mediq levert aan mensen met diabetes, stomapatiënten en patiënten met

incontinentieproblemen. Ook voorziet mediq in wondverzorging, ademhalingstherapie, enterale

voeding, infuustherapie en biotechnologische geneesmiddelen.

Mediq Direct wil de kwaliteit van leven voor haar klanten

verhogen. Mediq Direct kan de oorzaak van het probleem niet

wegnemen, maar zorgt ervoor dat het ongemak een zo klein

mogelijke plaats inneemt in het leven van de klant.

Mediq Direct is een one-stop-shop die het patiënten

gemakkelijk maakt hulpmiddelen snel en discreet thuis te

krijgen. Mediq levert producten via integrale zorgconcepten

met patiëntenzorg op maat, zorg- en onderhoudsdiensten

en neemt het regelen van declaraties uit handen. Ervaren

medewerkers luisteren naar de wensen van de patiënt

om vervolgens te voorzien in de beste hulpmiddelen en

zorgdiensten. In hun benadering wordt veel waarde gehecht

aan privacy en comfort. Mediq geeft informatie en instructie,

begeleidt en zorgt voor monitoring van de behandeling.

Zo nodig met een verpleegkundige thuis en 24 uur per dag.

Wij voeren een groot assortiment verbruiksartikelen, zijn

merkonafhankelijk en expert op het gebied van de relevante

aandoening.

Onze strategie is erop gericht voor iedere product-marktcombinatie

een toonaangevende plaats, bij voorkeur in de

top 3, te bekleden. Met de hieraan verbonden schaalgrootte

en specialistische expertise bouwen wij een voorkeurspositie

op bij patiënten, voorschrijvers (specialisten en verpleegkundigen)

en verzekeraars. Samenwerking met partners in

de zorg is van het grootste belang.

In Nederland zijn we actief op de markt van medische

verbruiksartikelen voor mensen in thuiszorgsituaties.

We voeren de merknamen Mediq Direct Diabetes, CombiCare,

Red Swan, ZorgService NL, Tefa en Medisource. We leveren

een divers assortiment medische middelen aan intensieve

gebruikers op het gebied van stoma, incontinentie,

wondverzorging, diabetes, enterale voeding, infuustherapie en

ademhalingsondersteuning. Onze expertise zetten we ook in

voor biotechnologische geneesmiddelen die we bij mensen

thuis leveren.

In 2010 hebben we Medisource geacquireerd, een

detacheerder van verpleegkundig personeel, omdat advies,

instructie en verpleegkundige hulp belangrijke onderdelen

van onze dienstverlening vormen.

Sinds 2008 zijn wij actief in de Verenigde Staten met Byram

Healthcare. Byram levert voornamelijk producten voor

stomabehoeften, diabetes, wondverzorging en incontinentie.

Byram verschaft een landelijk dekkend platform voor groei in

‘s werelds grootste en meest gefragmenteerde directe markt.

Het businessmodel en de gevoerde producten zijn nagenoeg

gelijk aan die van Mediq’s Europese activiteiten.

14 MEDIQ JAARVERSLAG 2010 PROFIEL PER KANAAL – DIRECT


In Denemarken zijn we actief sinds 2007. Mediq Danmark

levert medische middelen voor onder andere incontinentie,

stoma, diabetes, enterale voeding en wondverzorging.

We zijn sinds 2006 actief in Duitsland met de grootste

verkoop- en distributieonderneming voor diabetesmiddelen

(voornamelijk teststrips en insulinepompen), Mediq Direkt

Diabetes.

In Hongarije hebben we als Mediq Direkt een leidende positie

op het gebied van wondverzorging.

Markt Marktpositie (gegevens per eind 2010)

Nederland • Nummer één of twee in ieder marktsegment. In totaal 206.000 klanten

Verenigde Staten • Overall nummer vier met in totaal 284.000 klanten

Denemarken • Marktleider met in totaal 106.000 klanten

Duitsland • Nummer één op diabetesgebied. In totaal 145.000 klanten

Hongarije • Sterke positie op wondverzorgingsmarkt met 16.000 klanten

Noorwegen • Startpositie op stoma-, wondverzorgings- en incontinentiemarkt met 3.000 klanten

NB De markten voor directe leveringen zijn sterk gefragmenteerd. Exacte marktaandeelgegevens zijn nauwelijks beschikbaar.

De cijfers in de tabel geven dan ook slechts een indicatie.

Voorschrijver

RECEPT

PRODUCTINFORMATIE

FEEDBACK OVER THERAPIE

MEDIQ DIRECT

Leverancier

Inkoop Order-intake Aflevering

Advies

&

ondersteuning

Patiënt

FACTURERING

BETALING

Verzekeraar

OMZET 2010

MEDEWERKERS 2010

DIRECT ALS DEEL VAN MEDIQ

X € 1.000.000

571

IN FTE’S, GEMIDDELD

1.442

PROFIEL PER KANAAL – DIRECT MEDIQ JAARVERSLAG 2010

15


INSTITUTIONEEL

Mediq Institutioneel levert medische middelen en geneesmiddelen aan professionele afnemers,

zoals ziekenhuizen, verpleeghuizen, huisartsen, apotheken en laboratoria. Mediq levert een breed

en diep assortiment medische hulpmiddelen, en vertegenwoordigt in voorkomende gevallen

fabrkanten op exclusieve basis. Mediq verzorgt tevens advies, trainingen en ondersteuning op het

gebied van voorraadbeheer, kostenbeheersing en standaardisatie.

Het institutionele kanaal biedt een entree tot de markt voor

directe leveringen aan patiënten en is daarmee nauw

verweven met het directe kanaal. Daarnaast creëren we via de

instellingenmarkt inkoopkracht en een eigenmerkassortiment

voor de hele groep.

Mediq levert een breed en diep totaalassortiment medische

hulpmiddelen van diverse fabrikanten (op niet-exclusieve

basis), maar ook eigenmerkproducten. Desgewenst

vertegenwoordigt Mediq daarnaast fabrikanten op exclusieve

basis. Tevens levert Mediq in Zweden en Finland logistieke

diensten aan zorginstellingen en fabrikanten.

Mediq Institutioneel is gesprekspartner van zorginstellingen.

Zij kunnen rekenen op hulpmiddelen en oplossingen op maat,

waarbij Mediq ook trainingen verzorgt voor verpleegkundigen

en andere verzorgers. Mediq heeft daarvoor alle kennis en

(specialistische) hulpmiddelen in huis.

In Nederland hebben we goede posities opgebouwd in de

levering aan ziekenhuizen en verpleeghuizen van zowel

geneesmiddelen (OPG Distrimed) als medische verbruiksartikelen

(Medeco). OPG Distrimed levert geneesmiddelen aan

ziekenhuizen. Het biedt tevens diensten die de dagelijkse

bedrijfsvoering gericht ondersteunen en totaaloplossingen op

het gebied van bijvoorbeeld voorraadbeheer en medicatieveiligheid.

Medeco levert een groot assortiment aan producten

op het gebied van incontinentie, wondverzorging en

verbruiksartikelen voor intensieve zorg aan zorginstellingen,

huisartsen en apotheken. Productverkoop wordt gekoppeld

aan ondersteuning bij voorraadbeheer, kostenbeheersing en

producttrainingen. Medeco is tevens actief in België.

Door de overname van de zogenaamde healthcare tradeactiviteiten

van Oriola-KD in Finland, Zweden, Denemarken,

Estland, Letland en Litouwen is Mediq per juni 2010 de

grootste leverancier van medische hulpmiddelen aan

zorginstellingen in de Nordics en Baltische staten geworden.

Met deze acquisitie hebben wij onze uitgangspositie richting

fabrikanten duidelijk verbeterd.

Het Zweedse Mediq Sverige levert aan zorginstellingen

en huisartsen. Daarnaast biedt Mediq Sverige logistieke

oplossingen aan zorginstellingen en fabrikanten. Het eveneens

Zweedse Meteko levert, dikwijls op exclusieve basis,

hulpmiddelen voor anesthesie/IC, urologie, chirurgie en

persoonlijke bescherming.

Mediq Suomi in Finland levert een producten- en

dienstenportfolio vergelijkbaar met dat van Mediq Sverige,

plus leveringen aan apotheken en laboratoria. Mediq Suomi

verkoopt en onderhoudt tevens apparatuur voor bijvoorbeeld

‘medical imaging’, met de bijbehorende training van

gebruikers.

In Denemarken levert Mediq Danmark, naast medische

middelen in thuissituaties (‘direct’), een breed assortiment aan

zorginstellingen als verzorgings- en ziekenhuizen, en aan

huisartsen. Mediq Danmark levert daarnaast producten aan

bandagisten en apotheken.

16 MEDIQ JAARVERSLAG 2010 PROFIEL PER KANAAL – INSTITUTIONEEL


Mediq Eesti in Estland, Mediq Latvija in Letland en Mediq

Lietuva in Litouwen leveren een portfolio die vergelijkbaar is

met die van Mediq Danmark.

Mediq Norge biedt in Noorwegen een vergelijkbaar

producten- en dienstenpakket als Medeco in Nederland.

Mediq Norge levert tevens veldhospitalen aan internationale

hulporganisaties en overheden.

In Zwitserland verkoopt Mediq Suisse vooral

incontinentieproducten aan verpleeg- en verzorgingshuizen.

Markt Marktpositie (gegevens per eind 2010)

Nederland • Marktleider in levering van geneesmiddelen aan ziekenhuizen

• Marktleider in levering van medische middelen aan ziekenhuizen en andere

zorginstellingen, en apotheken

Zweden • Marktleider in levering medische middelen aan zorginstellingen en ziekenhuizen.

Tevens actief in logistieke diensten voor derden

Finland • Marktleider in levering medische middelen aan zorginstellingen, ziekenhuizen

en laboratoria. Tevens actief in logistieke diensten voor derden

Noorwegen • Marktleider in levering medische middelen aan zorginstellingen en huisartsen

Denemarken • Marktleider in levering medische middelen aan zorginstellingen, ziekenhuizen

en huisartsen

Baltische staten

(Estland, Letland, Litouwen)

• Nichespeler in levering medische middelen aan zorginstellingen, ziekenhuizen

en huisartsen en laboratoria

Zwitserland • Nichespeler op het gebied van incontinentieproducten aan zorginstellingen

en ziekenhuizen

België • Nichespeler in levering medische middelen aan ziekenhuizen en andere zorginstellingen

MEDIQ INSTITUTIONEEL

PRODUCT-

VOORKEUR

Leverancier

Businessdevelopment

Inkoop

Marketing

Klantenservice

Verkoop

Educatie

ADVIES/

TRAINING

BESTELLING

Zorginstelling

Patiënt

LEVERING

INSTITUTIONEEL

OMZET 2010

X € 1.000.000

490

MEDEWERKERS 2010

IN FTE’S, GEMIDDELD

502

ALS DEEL VAN MEDIQ

PROFIEL PER KANAAL – INSTITUTIONEEL MEDIQ JAARVERSLAG 2010

17


APOTHEKEN

Mediq Apotheek is de grootste apotheekketen in Nederland. Ook in Polen hebben wij apotheken.

Mediq Apotheken maken lokaal het verschil door te zorgen voor goede en actieve voorlichting aan

de patiënt. De groothandel verzorgt de logistieke dienstverlening richting apotheken, huisartsen,

ziekenhuizen en andere zorginstellingen.

In Nederland hebben wij 225 apotheken. Daarnaast zijn er

20 Mediq Apotheken die worden beheerd door zelfstandige

apothekers. 72 van onze apotheken maken deel uit van een

gezondheidscentrum, waar doorgaans tevens een aantal

huisartsen en soms nog andere zorgverleners zijn gevestigd.

Met een sterke centrale organisatie die onder meer

ondersteunt in de ontwikkeling van zorgconcepten,

automatisering van herhaalmedicatie en administratie, is er

meer tijd en ruimte voor zorg aan patiënten in de apotheek.

De Mediq Apotheekformule is herkenbaar, van de gevel tot

en met het open, moderne interieur. Klanten kunnen bij alle

Mediq Apotheken hetzelfde assortiment verwachten en

gebruikmaken van aanvullende zorgdiensten zoals

www.mijnmedicijnkompas.nl, de hooikoorts sms-service of

een bloedsuikertest. De Mediq Apotheekformule draait vooral

om deskundig advies. Niet alleen als het gaat om receptgeneesmiddelen,

maar ook als het andere gezondheidsproducten

betreft die in de vrije verkoop verkrijgbaar zijn.

Onze groothandel belevert naast onze eigen apotheken ook

ongeveer 200 zelfstandige apotheken. In toenemende mate

gaan wij samenwerkingsverbanden met deze zelfstandige

apotheken aan, bijvoorbeeld in de vorm van franchises.

We streven naar een landelijk dekkend netwerk van apotheken

dat garant staat voor het leveren van uitstekende, eenduidige

kwaliteit en zorgvernieuwing aan klant en zorgverzekeraar.

Hierbij koppelen wij lokaal ondernemerschap aan centrale

inkoopkracht en de centrale ontwikkeling van zorgconcepten.

Via OPG Medico hebben wij een leidende positie bij de

belevering van apotheekhoudende huisartsen.

In Polen zijn we sinds 1999 actief als groothandel en

apotheekketen. Gezien de grootte en het groeipotentieel

hebben wij vertrouwen in de mogelijkheden op de Poolse

markt. Daarnaast mogen ondernemingen er tevens

apotheekketens bezitten, wat in verschillende andere landen

niet is toegestaan. In 2008 zijn we ook in Polen begonnen met

de uitrol van onze retailformule. Nagenoeg al onze apotheken

in Polen voeren inmiddels de Mediq Apotheekformule.

Markt Marktpositie (gegevens per eind 2010)

Nederland • Grootste apotheekketen met 225 eigen apotheken (marktaandeel van 13%)

en 20 franchisers

• Grootste groothandel met 26% marktaandeel

Polen • Nr. 2 apotheekketen met 199 apotheken (2% marktaandeel) en 3 franchisers

• Qua grootte 4e groothandel ofwel 7% marktaandeel

18 MEDIQ JAARVERSLAG 2010 PROFIEL PER KANAAL – APOTHEKEN


Voorschrijver

RECEPT

ADVIES

MEDIQ APOTHEEK

Leverancier

Inkoop Distributie Advies & ondersteuning

Patiënt

FACTURERING

BETALING

Verzekeraar

APOTHEKEN NEDERLAND

OMZET 2010

X € 1.000.000

MEDEWERKERS 2010

IN FTE’S, GEMIDDELD

2.547

ALS DEEL VAN MEDIQ

APOTHEKEN INTERNATIONAAL

ALS DEEL VAN MEDIQ

1.081

525

2.533

NEDERLAND

JAAREINDE 2010

POLEN

JAAREINDE 2010


225 EIGEN APOTHEKEN


20 FRANCHISERS


199 EIGEN APOTHEKEN

• 3 FRANCHISERS

PROFIEL PER KANAAL – APOTHEKEN MEDIQ JAARVERSLAG 2010

19


ORGANISATIE

SEGMENTINDELING

Wij hebben de drie distributiekanalen georganiseerd in de

volgende segmenten: Direct & Institutioneel, Apotheken

Nederland en Apotheken Internationaal. In het segment Direct

& Institutioneel zijn deze kanalen geclusterd omdat ze nauw

met elkaar verweven zijn. Het institutionele kanaal biedt een

entree tot de markt voor directe leveringen.

Daarnaast bundelen de bedrijfsonderdelen binnen de twee

kanalen hun inkoopkracht en ontwikkelen en benutten

ze gezamenlijk een groeiend eigenmerkassortiment.

De segmentindeling is de basis van onze interne

managementrapportage en dus ook van onze financiële

rapportage.

ORGANOGRAM

De leden van de Raad van Bestuur vormen samen met de

groepsdirecteuren de Groepsdirectie, die in operationele zin

de onderneming leidt.

Marc van Gelder is de voorzitter van de Raad van Bestuur.

Hans Janssen is lid van de Raad van Bestuur en chief financial

officer.

Gerben Klein Nulent is als groepsdirecteur verantwoordelijk

voor de apotheekactiviteiten in Nederland en Polen. OPG

Distrimed (farmaceutische groothandel voor instellingen)

rapporteert daarnaast ook aan hem gezien de sterke

afhankelijkheid van de infrastructuur van OPG Groothandel.

Marcel van den Broek en Jesper Boysen zijn beiden

groepsdirecteur Direct & Institutioneel. Marcel is

verantwoordelijk voor de activiteiten in Nederland (alleen

direct), Duitsland, Verenigde Staten en Hongarije. Jesper

is verantwoordelijk voor de activiteiten in Denemarken,

Noorwegen, Zweden, Finland, Estland, Letland, Litouwen,

Zwitserland en Nederland (alleen institutioneel).

Groepsdirectie

Marc van Gelder (ceo)

Hans Janssen (cfo)

Raad van Bestuur

Marcel

van den Broek

Jesper

Boysen

Gerben

Klein Nulent

Groepsdirecteuren

Direct & Institutioneel

Apotheken Nederland

NEDERLAND

• CombiCare

Mediq Direct Diabetes

• ZorgService NL

• Red Swan

• Tefa

• Medisource

DUITSLAND

Mediq Direkt Diabetes

HONGARIJE

Mediq Direkt

VERENIGDE STATEN • Byram Healthcare

NEDERLAND

Apotheken

Mediq Apotheken

• Systemfarma

Mediq Central Filling Apotheek

Groothandel voor apotheken

• OPG Groothandel

Groothandel voor

apotheekhoudende huisartsen

• OPG Medico

NEDERLAND

BELGIË

FINLAND

ZWEDEN

ESTLAND

LETLAND

LITOUWEN

DENEMARKEN

NOORWEGEN

ZWITSERLAND

• Medeco

• Medeco

Mediq Suomi

Mediq Sverige

• Meteko

Mediq Eesti

Mediq Latvija

Mediq Lietuva

Mediq Danmark

• Opco

Mediq Norge

Mediq Suisse

Import spécialités

• Polyfarma

Apotheken Internationaal

POLEN

Apotheken

Mediq Apteka

Groothandel voor apotheken

• ACP Pharma

NEDERLAND

Groothandel voor instellingen

• OPG Distrimed

20 MEDIQ JAARVERSLAG 2010 ORGANISATIE


PERSONALIA GROEPSDIRECTIE

RAAD VAN BESTUUR

Drs. M.C. van Gelder (Marc, 1961) is

sinds 1 december 2005 voorzitter van

de Raad van Bestuur. Voordat hij op

1 januari 2005 in dienst trad bij

Mediq was hij onder meer werkzaam

bij McKinsey & Company en Royal

Ahold NV in functies op het gebied van

logistiek, retailmarketing, strategie en

lijnmanagement. Zijn laatste functie was

chief executive officer van Peapod, de

internetsupermarkt van Ahold in de

Verenigde Staten.

Hij heeft de Nederlandse nationaliteit.

Commissariaten/nevenfuncties

• Commissaris Maxeda NV

• Adviseur 3i Benelux

• Lid van het dagelijks bestuur van

GIRP (Europese koepelorganisatie

van farmaceutische groothandels)

Drs. J.G. Janssen RC (Hans, 1967) is

sinds 1 mei 2008 chief financial officer

en lid van de Raad van Bestuur. Voordat

hij per genoemde datum in dienst trad

werkte hij bij Unilever in tal van functies

op het gebied van financiën, logistiek en

fusies en overnames in Nederland, het

Verenigd Koninkrijk, Singapore, Maleisië

en Duitsland.

Hij heeft de Nederlandse nationaliteit.

GROEPSDIRECTEUREN

Drs. G.J. Klein Nulent (Gerben, 1955)

is sinds 1995 directeur van Mediq

Apotheken Beheer BV. Per 1 augustus

2005 is hij benoemd tot groepsdirecteur

met verantwoordelijkheid voor

Apotheken Nederland. Sinds 1 augustus

2009 is hij tevens verantwoordelijk voor

Apotheken Internationaal, waarbij hij

sinds eind oktober 2010 de dagelijkse

leiding heeft over de activiteiten in

Polen. Vóór 1995 was hij zelfstandig

apotheker in Rotterdam.

Hij heeft de Nederlandse nationaliteit.

Commissariaten/nevenfuncties

• Voorzitter van de Associatie van

Ketenapotheken (ASKA)

M.L.N. van den Broek (Marcel, 1954) is

sinds 1996 als directeur van de directe

activiteiten aan Mediq verbonden.

Per 1 augustus 2005 is hij benoemd tot

groepsdirecteur met verantwoordelijkheid

voor Direct & Institutioneel.

Hij was eerder werkzaam als onder

meer general manager van Hoekloos

Medische Technologie.

Hij heeft de Nederlandse nationaliteit.

Commissariaten/nevenfuncties

• Commissaris Health Innovation Fund

Van links naar rechts:

Jesper Boysen, Hans Janssen,

Marc van Gelder, Marcel van den Broek

en Gerben Klein Nulent.

J.B. Boysen (Jesper, 1960) is op

1 augustus 2009 benoemd tot

groepsdirecteur met verantwoordelijkheid

voor Direct & Institutioneel.

Jesper Boysen was de directeur van

Kirudan (inmiddels Mediq Danmark

genoemd) ten tijde van de acquisitie van

deze onderneming door Mediq in 2007.

Vóór 2006 was Jesper werkzaam als

directeur van diverse Scandinavische

ondernemingen, waaronder Mölnlycke

Health Care (Nordic markets).

Hij heeft de Deense nationaliteit.

PERSONALIA GROEPSDIRECTIE MEDIQ JAARVERSLAG 2010

21


STRATEGIE EN MANAGEMENTAGENDA PER SEGMENT

Wij hebben onze strategie (zie ‘Missie, trends en strategie’) vervat in een concrete

managementagenda per segment. Zo rapporteren we over de voortgang die we in 2010

hebben gemaakt bij de realisatie van onze strategie, en over onze actiepunten voor 2011.

DIRECT & INSTITUTIONEEL

ACTIEPUNTEN 2010 REALISATIE 2010 ACTIEPUNTEN 2011

GROEI DIRECTE EN INSTITUTIONELE ACTIVITEITEN

Verbreden portfolio en vergroten klantenbestand

• Uitbouw samenwerking met Mediq

• Gecombineerde diensten met Mediq

• Verdere uitbouw samenwerking met

Apotheek in Nederland

• Ontwikkeling strategie in het kader van

ketenzorg in Nederland

• Uitbreiding samenwerking met

thuiszorgorganisaties in Verenigde Staten

• Opzetten specifieke marketingstrategie

institutioneel richting huisartsen

• Uitbreiding portfolio Duitsland

• Uitbreiding portfolio Zwitserland

Apotheek geïmplementeerd, onder andere

op gebied van diabetes en dieetadvies

• Strategie in het kader van ketenzorg

ontwikkeld; deelgenomen aan diverse

lokale initiatieven

• Portfolio in Noorwegen uitgebreid

• Samenwerking met thuiszorgorganisaties

in Verenigde Staten uitgebreid

• Specifieke marketingstrategie richting

huisartsen opgezet via acquisitie in Nordics

en Baltische staten

Mediq Apotheek in Nederland

• Groepsbrede ontwikkeling en uitrol

loyaliteits-, educatie- en minderhedenprogramma’s

• Verbreding portfolio in Duitsland

• Uitbreiding portfolio en versterking en

uitbreiding aantal distributiepunten in

Duitsland

• Aanpassing businessmodel levering

medicatie in thuiszorgsituaties aan eventuele

verplaatsing dure geneesmiddelen

naar ziekenhuisbudget in Nederland

Exclusieve distributieovereenkomsten

• Toename aantal distributieovereenkomsten

• Aantal overeenkomsten uitgebreid, onder

meer via acquisitie in Nordics en Baltische

staten

• Verdere toename aantal, en uitbreiding

van bestaande, overeenkomsten

Gecoördineerde sourcing

• Opzet Mediq sourcing center

• Verdere verbreding eigenmerkassortiment

accessoires in geselecteerde productcategorieën

Mediq business development & sourcing

center opgezet

• Optimalisatie eigenmerkassortiment in

diverse landen

Acquisities

• Actief op zoek naar mogelijkheden, met

name internationaal.

• Acquisitie in Nordics en Baltische staten

• Detacheerder verpleegkundig personeel

in Nederland (Medisource) geacquireerd

• Actief op zoek naar acquisitiemogelijkheden

EFFICIENCYVERHOGING

Inkoopsynergie door afsluiting internationale raamcontracten

• Realisatie verdere inkoopsynergie en • Verdere inkoopsynergie gerealiseerd

• Verdere versterking gecombineerde sourcing

vergroten assortiment A-merken

Centralisatie en standaardisatie backoffice-processen

• Herstructurering Medeco in Nederland: • Herstructurering Medeco volledig

• Loskoppeling IT-omgevingen van Oriola-KD

reductie 40 fte’s

• Implementatie nieuw IT-systeem in

Denemarken

geïmplementeerd

• Implementatie nieuw IT-systeem in

Denemarken nagenoeg afgerond

in Zweden en Finland

• Opstelling en implementatie logistiek

masterplan Zweden

• Integratie nieuw geacquireerde activiteiten

in Denemarken in Mediq Danmark

• Stimulering webordering directe activiteiten

22 MEDIQ JAARVERSLAG 2010 STRATEGIE EN MANAGEMENTAGENDA PER SEGMENT


APOTHEKEN NEDERLAND

ACTIEPUNTEN 2010 REALISATIE 2010 ACTIEPUNTEN 2011

UITBOUW LEIDENDE APOTHEEKFORMULE

Levering onderscheidende zorgdiensten

• Implementatie diverse gecombineerde

diensten met Mediq Direct

• Gecombineerde diensten met Mediq Direct

geïmplementeerd, onder andere op gebied

van diabetes en dieetadvies

• Verdere uitbouw samenwerking met

Mediq Direct

Versterking samenwerking met andere zorgaanbieders, verzekeraars en fabrikanten

• Ontwikkeling strategie in het kader van • Strategie in het kader van ketenzorg

• Voortzetting en intensivering deelname

ketenzorg plus deelname aan lokale

initiatieven

ontwikkeld; deelname aan lokale initiatieven

• In Rotterdam pilot astma/COPD-check-up

met verzekeraar Achmea uitgevoerd

• In Friesland project rondom verbetering

therapietrouw antidepressiva uitgevoerd

met zorgverzekeraar De Friesland

lokale initiatieven

• Ontwikkeling en implementatie van nieuwe

additionele zorgdiensten

• Proactieve herhaalmedicatie

• Start internetapotheek

Vergroting naamsbekendheid

• Voortzetting campagne

• Succesvolle landelijke marketingcampagne

gevoerd; (geholpen) naamsbekendheid

gestegen tot 68%

• Voortzetting landelijke campagne,

ondersteund door maandelijkse

themacampagnes

Verhoging omzet niet-receptgeneesmiddelen

• Verdere toename, onder meer via nieuw • Aantal eigenmerkproducten toegenomen

assortiment

van 41 tot 66

• Verdere groei omzet niet-receptgeneesmiddelen

• Verdere toename aantal eigenmerkproducten

tot 100

Vergroting dekking apotheekformule

• Selectieve uitbreiding dekking, bij voorkeur

via franchises

• Rationalisatie waar mogelijk

• Aantal franchisenemers toegenomen van

16 naar 20

• 4 relatief kleine apotheken omgezet naar

uitdeelposten en 1 minder rendabele

apotheek gesloten

• Selectieve uitbreiding dekking, bij voorkeur

via franchises

• Rationalisatie waar mogelijk

EFFICIENCYVERHOGING

Vergroting productiviteit

• Implementatie fase 2 en start fase 3 van

reorganisatie

• Fase 2 en 3 (totale reductie 200 fte’s) op

koers: inmiddels 167 fte’s gereduceerd,

onder meer via sterke groei centrale

verwerking herhaalmedicatie

• Afronding reorganisatie (onder meer

aansluiting alle Mediq Apotheken op centrale

verwerking herhaalmedicatie)

Centralisatie en standaardisatie processen

• Verdere optimalisatie van de geïntegreerde • Goede voortgang gemaakt

apotheekadministratie inclusief

declaratieproces

• Verdere implementatie ICT-applicaties en

procesverbeteringen

• Optimalisatie logistieke infrastructuur Mediq

Apotheken en Mediq Direct in Nederland

STRATEGIE EN MANAGEMENTAGENDA PER SEGMENT MEDIQ JAARVERSLAG 2010

23


APOTHEKEN INTERNATIONAAL – POLEN

ACTIEPUNTEN 2010 REALISATIE 2010 ACTIEPUNTEN 2011

UITBOUW LEIDENDE APOTHEEKFORMULE

Verhoging omzet niet-receptgeneesmiddelen

• Verdere uitbreiding eigenmerkpakket • Portfolio eigenmerkproducten vergroot • Verdere uitbreiding eigenmerkpakket

Vergroting dekking apotheekformule

• 160 Mediq Apotheken waarvan 10 op

franchisebasis

• Selectieve uitbreiding dekking, onder meer

via franchises; rationalisatie waar mogelijk

• 170 eigen Mediq Apotheken plus 3 op

franchisebasis

• Opbouw specifieke diabetesexpertise

in 40 apotheken

• 180 eigen Mediq Apotheken plus 30 op

franchisebasis

• Uitbreiding specifieke diabetesexpertise

naar 100 apotheken

EFFICIENCYVERHOGING

Centralisatie en standaardisatie processen

• Verdere integratie distributiecentra en • Nationaal distributiecentrum geopend;

• Structurele verlaging kostenniveau

customerserviceafdelingen

4 regionale distributiecentra geïntegreerd

• Reductie personeelsbestand met 140 fte’s

groothandelsactiviteiten

• Verdere integratie

Geïntegreerde IT-ondersteuning

• Keuze ERP-systeem

• Besloten huidige ERP-systeem te handhaven

24 MEDIQ JAARVERSLAG 2010 STRATEGIE EN MANAGEMENTAGENDA PER SEGMENT


VERSLAG VAN DE RAAD VAN BESTUUR

Bedrijfsresultaat uit

gewone bedrijfsvoering

+12%

TOELICHTING OP DE GANG VAN ZAKEN IN 2010

2010 was een goed jaar voor Mediq. We hebben belangrijke

strategische stappen gezet en goede financiële resultaten

geboekt. Het bedrijfsresultaat bedroeg € 114,5 miljoen. Het

effect van posten met een niet-operationeel karakter was per

saldo in 2010 € 13,4 miljoen kleiner dan in 2009, waardoor het

bedrijfs resultaat uit gewone bedrijfsvoering toenam met 12%

tot € 108,8 miljoen. Bij Direct & Institutioneel was, evenals in

de voorgaande jaren, sprake van een aanzienlijke stijging van

het bedrijfsresultaat uit gewone bedrijfsvoering. Door de

goede implementatie van de strategie bij Apotheken

Nederland steeg ook bij dat segment het bedrijfsresultaat uit

gewone bedrijfsvoering sterk.

WINST-EN-VERLIESREKENING

X € 1.000.000 2010 2009 VERANDERING

Netto-omzet 2.633,9 2.602,7 1%

EBITA uit gewone bedrijfsvoering* 116,9 101,9 15%

Bedrijfsresultaat uit gewone bedrijfsvoering* 108,8 97,0 12%

Bedrijfsresultaat 114,5 116,1 – 1%

Financiële baten en lasten – 13,4 – 14,6

Resultaat geassocieerde deelnemingen 1,1 1,1

Belastingen – 23,8 – 25,8

Resultaat na belastingen 78,4 76,8 2%

• aandeelhouders (nettoresultaat) 76,7 74,5 3%

• derden 1,7 2,3

Winst per aandeel 1,30 1,27 2%

Dividend per aandeel (x € 1) 0,46 0,44 5%

Operationele marge uit gewone bedrijfsvoering* 4,1% 3,7%

Operationele marge 4,3% 4,5%

Rendement gemiddeld werkzaam vermogen 15,4% 16,9%

Rendement gemiddeld eigen vermogen 16,9% 18,6%

Kasstroom uit operationele activiteiten 82,8 104,7

Investeringen 20,6 33,0

Acquisities 90,4 0,5

Gemiddeld aantal fte’s 7.075 6.944

* Gecorrigeerd voor posten met een niet-operationeel karakter.

VERSLAG VAN DE RAAD VAN BESTUUR MEDIQ JAARVERSLAG 2010

25


Direct & Institutioneel realiseerde een sterke omzetgroei, met

name door de acquisitie in de Nordics, terwijl er bij Apotheken

Internationaal sprake was van een negatief effect als gevolg

van de verkoop van de farmaceutische activiteiten in België in

2009. De omzet bij Apotheken Nederland steeg licht.

NETTO-OMZET

X € 1.000.000

+18%

3.000

+1%

–21%

+1%

Door lagere financiële lasten en lagere belastingen steeg het

nettoresultaat met 3% naar € 76,7 miljoen. In lijn met deze

toename wordt een dividend voorgesteld van € 0,46 per

aandeel; een stijging van 5% ten opzichte van 2009.

2.400

1.800

Netto-omzet

De omzet steeg met 1% (€ 31,2 miljoen) tot € 2.634 miljoen

onder invloed van acquisities bij Direct & Institutioneel (+5%),

autonome groei (+1%) en de stijging van de Poolse zloty

en US-dollar (+2%). De verkoop van onze Belgische

farmaceutische activiteiten in 2009 (Apotheken Internationaal)

leidde tot een negatief effect van 7%. Het segment

Direct & Institutioneel realiseerde een omzetgroei van 18%,

waarvan 2% autonoom tot stand kwam. De omzet bij

Apotheken Nederland steeg met 1%. Bij Apotheken

Internationaal daalde de omzet met 21%, vooral door de

verkoop van onze Belgische farmaceutische activiteiten

(–26%).

Bedrijfsresultaat

Het bedrijfsresultaat was met € 114,5 miljoen licht lager

dan in 2009. Wanneer de niet-operationele posten buiten

beschouwing worden gelaten, steeg het bedrijfsresultaat met

12% naar € 108,8 miljoen.

Het segment Direct & Institutioneel liet, evenals voorgaande

jaren, een uitstekende resultaatgroei zien. Het bedrijfsresultaat

uit gewone bedrijfsvoering kwam uit op € 86,1 miljoen, een

toename van 15%.

1.200

600

0

—100

Direct &

Institutioneel

2009

2010

Apotheken Apotheken

Nederland Internationaal

Overig

Totaal

BEDRIJFSRESULTAAT UIT GEWONE BEDRIJFSVOERING

X € 1.000.000

110

88

66

44

+15%

+35%

–62%

+12%

Het bedrijfsresultaat uit gewone bedrijfsvoering van

22

Apotheken Nederland steeg met € 6,5 miljoen, ofwel 35%,

0

naar € 25,0 miljoen, voornamelijk gedreven door een gedegen

implementatie van de strategie, wat vooral heeft geleid tot

—22

lagere operationele kosten.

Direct &

Institutioneel

Apotheken Apotheken

Nederland Internationaal

Overig

Totaal

Het bedrijfsresultaat uit gewone bedrijfsvoering bij Apotheken

2009

Internationaal daalde met € 3,2 miljoen naar € 2,0 miljoen

2010

onder invloed van tijdelijk hogere kosten bij het nationaal

distributiecentrum in Polen en de verkoop van onze Belgische

farmaceutische activiteiten in de tweede helft van 2009.

De operationele marge van de groep daalde licht van 4,5%

naar 4,3%. Wanneer posten met een niet-operationeel karakter

buiten beschouwing worden gelaten, steeg de operationele

marge van 3,7% naar 4,1%. Dit was het resultaat van een

hogere marge bij Apotheken Nederland en een hoger aandeel

van Direct & Institutioneel in de totale omzet van de groep.

Bij Apotheken Internationaal was sprake van een lagere

operationele marge.

Met ingang van 2011 zullen we EBITA (bedrijfsresultaat vóór

amortisatie van klantrelaties) als de belangrijkste maatstaf

gaan hanteren voor de beoordeling van de financiële

resultaten van de segmenten. Het gebruik van EBITA geeft

beter inzicht in de bijdrage van geacquireerde ondernemingen

aan de resultaatontwikkeling van Mediq en bevordert daarmee

de vergelijkbaarheid van de resultaten.

26 MEDIQ JAARVERSLAG 2010 VERSLAG VAN DE RAAD VAN BESTUUR


BEDRIJFS- EN NETTORESULTAAT GESCHOOND VOOR NIET-OPERATIONELE POSTEN

X € 1.000.000 2010 2009 VERANDERING

Bedrijfsresultaat 114,5 116,1 – 1%

Af: verkoop onroerend goed 2 2,0

Bij: bijzondere waardevermindering goodwill Polen 3 – 2,2

Af: verkoop onroerend goed België 4 2,7 0,8

Af: boekwinst verkoop activiteiten België 3 7,7

Af: vrijval voorziening 3 3,1

Af: (vrijval) voorziening juridische claims 3 0,6 – 0,6

Af: boekwinst sale & lease back 1 5,6

Bij: afboeking vordering 4 – 1,3

Af: resultaat Anzag 4 2,6 3,8

Bedrijfsresultaat uit gewone bedrijfsvoering 108,8 97,0 12%

Nettoresultaat 76,7 74,5 3%

Af: bovenstaande correcties na vennootschapsbelasting 4,2 16,9

Nettoresultaat uit gewone bedrijfsvoering 72,5 57,6 26%

1 Direct & Institutioneel.

2 Apotheken Nederland.

3 Apotheken Internationaal.

4 Overig.

Financiële baten en lasten

De netto financiële lasten bedroegen € 13,4 miljoen en lagen

daarmee € 1,2 miljoen lager dan in 2009. Ten opzichte van

2009 is de nettoschuld licht gestegen van € 175 miljoen naar

€ 178 miljoen, onder invloed van de acquisitie in de Nordics en

Baltische staten. Het gemiddelde rentepercentage op de

leningen bedroeg in 2010 4,1% (2009: 4,6%).

Belastingen

De belastingen daalden met € 2,0 miljoen naar € 23,8 miljoen.

De belastingdruk bedroeg 23,3% en was daarmee 2,5% lager

dan de gewogen gemiddelde nominale belastingdruk.

Dit werd met name veroorzaakt door de vrijval van een

tweetal in het verleden gevormde voorzieningen. Een andere

post die de belastingdruk in 2010 heeft beïnvloed, betreft het

positieve resultaat op ons belang in Anzag.

Nettoresultaat en winst per aandeel

Bovenstaande posten leidden per saldo tot een nettoresultaat

over 2010 van € 76,7 miljoen ten opzichte van € 74,5 miljoen

over 2009. De winst per aandeel is daarmee gestegen van

€ 1,27 naar € 1,30.

In bovenstaande tabel worden het bedrijfs- en nettoresultaat

geschoond voor niet-operationele posten, wat resulteert in het

bedrijfs- c.q. nettoresultaat uit gewone bedrijfsvoering.

KASSTROOMOVERZICHT, BALANS, RATIO’S EN FINANCIERING

Wij bepalen onze kasstromen volgens de indirecte methode.

De nettokasstroom was over 2010 € 149,9 miljoen lager dan

over het voorgaande jaar.

De kasstroom uit operationele activiteiten was € 21,9 miljoen

lager, met name door hogere belastingbetalingen en een

minder grote afname van het werkkapitaal dan in 2009.

Het gemiddelde werkkapitaal als percentage van de nettoomzet

is licht gedaald.

Bedrijfsresultaat uit gewone

bedrijfsvoering stijgt met 12%

De kasstroom uit investeringsactiviteiten was in 2010

€ 63,7 miljoen negatief. In totaal is € 90,4 miljoen besteed aan

acquisities waarvan de belangrijkste die van Oriola Healthcare

Trade in de Nordics en Baltische staten (€ 79,4 miljoen) was.

De totale investeringen in vaste activa in 2010 bedroegen

€ 20,6 miljoen en hadden voornamelijk betrekking op ICT in

Nederland en Denemarken, robots voor de centrale

verwerking van herhaalmedicatie en ketenopbouw in Polen.

De investeringen waren € 12,4 miljoen lager dan in voorgaand

jaar. De verkoop van ons belang in Anzag, de sale & lease back

van 32 apotheekpanden in Nederland en de verkoop van

onroerend goed in België leidden tot een positieve kasstroom

uit investeringsactiviteiten van € 42,2 miljoen.

De kasstroom uit financieringsactiviteiten was in 2010

€ 60,4 miljoen negatief. Er is € 80 miljoen aan bilaterale

leningen afgelost en € 40 miljoen aan bankleningen

aangetrokken onder € 107 miljoen aan nieuwe faciliteiten.

VERSLAG VAN DE RAAD VAN BESTUUR MEDIQ JAARVERSLAG 2010

27


KASSTROOMOVERZICHT

X € 1.000.000 2010 2009

Kasstroom uit operationele activiteiten 82,8 104,7

Kasstroom uit investeringsactiviteiten – 63,7 16,9

Kasstroom uit financieringsactiviteiten – 60,4 – 13,0

Nettokasstroom – 41,3 108,6

Kasstromen ten bate van onze aandeelhouders in de vorm van

dividend bedroegen € 15,8 miljoen en hadden per saldo een

€ 2,3 miljoen hogere uitstroom dan over 2009 tot gevolg.

In 2009 was het saldo van de kasstroom uit financieringsactiviteiten

€ 13,0 miljoen negatief en bestond met name uit

betaalde dividenden.

faciliteiten bedraagt ultimo 2010 € 115 miljoen. In 2010 is

€ 80 miljoen aan aflopende bilaterale bankleningen afgelost

en voor € 107 miljoen aan nieuwe gecommitteerde faciliteiten

aangegaan. De eerstvolgende aflossing van de kredietfaciliteiten

is gepland in december 2011 en bedraagt

€ 32 miljoen.

Werkkapitaal

Het werkkapitaal als percentage van de omzet is in 2010

licht verbeterd. De omloopsnelheid van onze debiteuren is

verbeterd ten opzichte van 2009. De omloopsnelheid van

de voorraden en crediteuren verslechterde enigszins door

mixeffecten en een tijdelijk verhoogd werkkapitaalniveau

in Polen. Het werkkapitaal bedroeg ultimo 2010 in totaal

€ 185,2 miljoen.

Financiering

Ultimo 2010 bedroeg de nettoschuld € 177,5 miljoen (2009:

€ 175,1 miljoen). Naast beperkte kredietfaciliteiten van

groepsmaatschappijen voor het dagelijkse betalingsverkeer,

beschikt de groep in Nederland over kredietfaciliteiten van

€ 432 miljoen. Hiervan is circa € 345 miljoen gecommitteerd.

De niet-benutte ruimte onder onze gecommitteerde

VRIJE KASSTROOM

X € 1.000.000

140

105

70

35

0

De gewogen gemiddelde looptijd van alle aan Mediq ter

beschikking staande kredietfaciliteiten is 2,7 jaar. Variabele

rente op getrokken leningen onder deze faciliteiten wordt op

dit moment door gebruik van rentederivaten omgezet in een

vaste rente.

De rentedekking ultimo 2010 bedroeg 11,8 (2009: 8,9) en de

schuldratio ultimo 2010 was 1,1 (ultimo 2009: 1,3). Beide ratio’s

voldoen hiermee ruimschoots aan de in kredietovereenkomsten

overeengekomen voorwaarden waarin een

rentedekking van minimaal 5,0 en een schuldratio van

maximaal 3,5 is vereist. Voor de begripsomschrijvingen

verwijzen wij naar het hoofdstuk ‘Definities’ van dit jaarverslag.

Rendement op gemiddeld geïnvesteerd vermogen

Het rendement op het gemiddeld werkzaam vermogen

bedroeg 15,4% en lag daarmee hoger dan onze minimale norm

van 15% (2009: 16,9%). Het gemiddeld werkzaam vermogen

is in 2010 gestegen als gevolg van de acquisities.

Het rendement op het gemiddeld eigen vermogen lag met

16,9% lager dan de 18,6% van 2009.

Dividend

Wij stellen voor een slotdividend uit te keren van € 0,31, wat

resulteert in een totaaldividend over 2010 van € 0,46 (2009:

€ 0,44). Dit komt overeen met een pay-out van 35% en is

daarmee gelijk aan onze streefwaarde. Aandeelhouders

wordt de keuze geboden tussen dividend in contanten of in

aandelen.

Vooruitzichten

—35

—70

2006 2007 2008

INVESTERINGEN IN VASTE ACTIVA

2009

2010

De positieve ontwikkelingen bij Direct & Institutioneel en

Apotheken Nederland geven ons vertrouwen voor 2011.

Onze strategische prioriteiten voor 2011 zijn onveranderd:

groei van Direct & Institutioneel, uitbouw van onze

leidende apotheekketen in Nederland en Polen en

efficiencyverbeteringen.

KASSTROOM UIT OPERATIONELE ACTIVITEITEN

VRIJE KASSTROOM

28 MEDIQ JAARVERSLAG 2010 VERSLAG VAN DE RAAD VAN BESTUUR


GANG VAN ZAKEN PER SEGMENT

Direct & Institutioneel

• Significante acquisitie in Zweden, Finland, de

Baltische staten en Denemarken.

• Een omzetgroei van 18%, waarvan 15% uit acquisities

en 2% autonoom.

• Groei van de EBITA uit gewone bedrijfsvoering van 18%,

met name gerealiseerd in Denemarken en Nederland

en door bovengenoemde acquisitie.

31 mei 2010. Door deze overname is het aandeel van in het

buitenland gerealiseerde omzet gestegen tot 45% van het

segmenttotaal, tegenover 38% een jaar geleden. Hiermee

geven wij invulling aan onze strategie van uitbouw van onze

directe en institutionele activiteiten, vooral buiten Nederland.

Daarnaast was er sprake van groei uit acquisities door

relatief kleine uitbreidingen van onze bestaande platforms

in Nederland (acquisitie van Medisource op 4 januari) en

Denemarken (acquisitie van Opco op 10 maart).

Marktontwikkelingen 2010

Er was sprake van een autonome groei op de belangrijkste

markten (diabetes, stoma, voeding en incontinentie), maar

de groei van de diabetesmarkt was lager dan in voorgaande

jaren. In de Verenigde Staten hebben de verzekeraars

verbruikslimieten ingesteld en in Duitsland heeft de omzet

aan diabetesmiddelen, met name in de eerste drie kwartalen

van het jaar, onder druk gestaan door aanpassingen in het

businessmodel als gevolg van veranderingen in de regelgeving

in de zomer van 2009.

Door de toegenomen invloed van verzekeraars en inkoopcombinaties

is er in een aantal van onze markten sprake van

een toename in het aantal openbare aanbestedingen, wat tot

prijsdruk heeft geleid.

Toelichting op het resultaat

De omzet nam in 2010 met 18% toe, waarvan 2% autonoom en

15% uit acquisities. Het wisselkoerseffect bedroeg daarnaast

1%. De omzetgroei uit acquisities is voornamelijk gerealiseerd

door de overname van healthcare-activiteiten van Oriola KD in

Zweden, Finland, Denemarken en de Baltische staten per

De omzetgroei van de directe activiteiten in Nederland werd

gerealiseerd bij de levering in thuiszorgsituaties van zowel

medische middelen als geneesmiddelen. Met name de

infuustherapie, enterale voeding en incontinentie lieten een

flinke groei zien. De omzetgroei in het directe kanaal buiten

Nederland bedroeg in 2010 2% en werd negatief beïnvloed

door aanpassingen van het businessmodel in Duitsland ten

gevolge van de verandering in de regelgeving in de zomer van

2009. In Q4 zagen we de groei in Duitsland weer terugkeren.

Verder was er sprake van lagere diabetesomzet in de

Verenigde Staten onder invloed van de door verzekeraars

ingestelde verbruikslimieten. Desondanks was er in de

Verenigde Staten sprake van een omzetstijging van 4%

(in lokale valuta).

De omzetgroei in Nederland bij de levering van

geneesmiddelen en medische middelen aan instellingen

bedroeg 2% en is lager dan voorgaande jaren door

aanhoudende prijsdruk bij ziekenhuizen en verschuiving naar

de directe levering van bepaalde geneesmiddelen. De sterke

toename van de omzet in het institutionele kanaal buiten

Nederland was voornamelijk het gevolg van bovengenoemde

CIJFERS DIRECT & INSTITUTIONEEL

X € 1.000.000 2010 2009 VERANDERING

Omzet direct Nederland 310,0 284,0 9%

Omzet direct buiten Nederland 260,6 254,5 2%

Omzet institutioneel Nederland 277,8 271,1 2%

Omzet institutioneel buiten Nederland 212,4 82,5 > 100%

Eliminaties – 20,2 – 10,6

Netto-omzet 1.040,6 881,5 18%

EBITA uit gewone bedrijfsvoering 94,1 80,0 18%

Bedrijfsresultaat uit gewone bedrijfsvoering 86,1 75,1 15%

Bedrijfsresultaat 86,1 80,7 7%

EBITA-marge uit gewone bedrijfsvoering 9,0% 9,1%

Operationele marge uit gewone bedrijfsvoering 8,3% 8,5%

Operationele marge 8,3% 9,2%

Werkzaam vermogen 302,5 210,3

Rendement gemiddeld werkzaam vermogen 31,4% 36,3%

Kasstroom uit operationele activiteiten 66,8 70,7

Investeringen 7,2 6,3

Acquisities 85,1 –

Aantal medewerkers (in fte’s, gemiddeld en inclusief tijdelijk) 1.944 1.632

De regel ‘Eliminaties’ betreft onderling gerealiseerde omzet tussen ‘institutioneel’ en ‘direct’.

VERSLAG VAN DE RAAD VAN BESTUUR MEDIQ JAARVERSLAG 2010

29


Per saldo is de geneesmiddelenmarkt in 2010 met 1%

gestegen. Hierbij was sprake van enerzijds groei van het aantal

receptregels en anderzijds prijsdalingen. Prijsdalingen onder

invloed van het preferentiebeleid en de Wet Geneesmiddelenacquisitie

in de Nordics en Baltische staten per 31 mei.

De omzetbijdrage van deze acquisitie bedroeg € 121,5 miljoen

en was in lijn met de verwachtingen.

Het bedrijfsresultaat nam toe met € 5,4 miljoen. Hierbij was

overigens sprake van een niet-operationele boekwinst van

€ 5,6 miljoen in 2009 als gevolg van de sale & lease backtransactie

van een pand in Noorwegen, en € 0,9 miljoen

acquisitiekosten (in verband met de acquisitie in de Nordics

en Baltische staten) in 2010. De EBITA uit gewone

bedrijfsvoering steeg met € 14,1 miljoen, ofwel 18%, als het

gevolg van de autonome omzetgroei, bovengenoemde

acquisitie en beheersing van de operationele kosten.

De operationele marge uit gewone bedrijfsvoering bedroeg

8,3% en is daarmee licht gedaald ten opzichte van 2009, toen

deze 8,5% (uit gewone bedrijfsvoering) bedroeg. De daling

is voornamelijk veroorzaakt door hogere amortisatie op

klantrelaties en mixeffecten naar aanleiding van de acquisitie

in de Nordics en Baltische staten. Met het realiseren van een

operationele marge uit gewone bedrijfsvoering van 8,3% is

overigens ruimschoots voldaan aan de doelstelling van een

operationele marge tussen de 7,5% en 8,5%. De EBITA-marge

uit gewone bedrijfsvoering bedroeg 9,0% en is daarmee

nagenoeg gelijk aan de 9,1% vorig jaar.

De kasstroom uit operationele activiteiten was € 66,2 miljoen

(2009: € 70,7 miljoen). Het positieve effect van het hogere

bedrijfsresultaat werd tenietgedaan door een hoger

werkkapitaal ten gevolge van omzetgroei in met name

Zweden.

Vooruitzichten 2011

Wij verwachten een verdere toename van de omzet, zowel

organisch als uit acquisities, mede ingegeven door verdere

vergrijzing, verdere verschuiving naar directe leveringen in

thuiszorgsituaties en een verdere toename van het aantal dure

geneesmiddelen.

Het realiseren van inkoopvoordelen blijft een speerpunt.

Hierdoor zijn wij in staat de gevolgen van prijsdruk van

vooral de verzekeraars te pareren. Wij verwachten dat een

toenemend deel van onze omzet uit aanbestedingsprocedures

zal worden gerealiseerd. Nieuwe initiatieven hiervoor kunnen

van zowel de overheid (Duitsland, Verenigde Staten) als van

zorgverzekeraars (Nederland) komen. Als grootste partij in

de markt zien wij hier echter ook mogelijkheden om te groeien

in volume.

Apotheken Nederland

• Positieve resultaatontwikkeling onder invloed van gedegen

implementatie van de strategie.

• Reorganisatie vóór op schema.

• Succesvolle centralisatie van herhaalmedicatie.

Marktontwikkelingen 2010

Sinds medio 2008 voeren de zorgverzekeraars het

zogenaamde preferentiebeleid: van geneesmiddelen waarvan

het patent is verlopen, worden alleen de laagst geprijsde

vergoed. De inkoopmarge op generieke geneesmiddelen,

sinds jaren de belangrijkste inkomstenbron voor apotheken,

is daarmee sterk gedaald. Het preferentiebeleid is in 2010

opnieuw verder uitgebreid.

Het gemiddeld aantal werknemers (in fte’s, inclusief tijdelijk)

is met 312 gestegen naar een totaal van 1.944, met name als

het gevolg van de acquisitie in de Nordics en Baltische staten

per 1 juni.

CIJFERS APOTHEKEN NEDERLAND

X € 1.000.000 2010 2009 VERANDERING

Omzet groothandel 848,7 852,1 0%

Omzet apotheken 629,4 624,5 1%

Eliminaties – 396,9 – 406,6

Netto-omzet 1.081,2 1.070,0 1%

Bedrijfsresultaat uit gewone bedrijfsvoering 25,0 18,5 35%

Bedrijfsresultaat 27,0 18,5 46%

Operationele marge uit gewone bedrijfsvoering 2,3% 1,7%

Operationele marge 2,5% 1,7%

Werkzaam vermogen 296,2 329,3

Rendement gemiddeld werkzaam vermogen 8,2% 5,5%

Kasstroom uit operationele activiteiten 42,6 36,3

Investeringen 10,4 12,8

Acquisities 1,5 0,5

Aantal medewerkers (in fte’s, gemiddeld, inclusief tijdelijk) 2.547 2.657

De regel ‘Eliminaties’ betreft groothandelsomzet gerealiseerd bij onze eigen apotheken.

30 MEDIQ JAARVERSLAG 2010 VERSLAG VAN DE RAAD VAN BESTUUR


prijzen (WGP – zie hoofdstuk ‘Vergoedingssystematiek’)

zijn deels gecompenseerd door een verhoging van de

receptregelvergoeding.

Toelichting op het resultaat

De omzet van het segment bleef stabiel. Prijsdalingen op

generieke geneesmiddelen door het preferentiebeleid en de

WGP en scherpe prijsconcurrentie bij onze groothandelsactiviteiten

werden gecompenseerd door volumegroei en

een hogere receptregelvergoeding.

De omzet van onze groothandelsactiviteiten bleef nagenoeg

gelijk. Vergeleken met 2009 waren er forse mutaties in het

klantenbestand: enerzijds een toename van het klantenbestand

met 45 apotheken in het vierde kwartaal van 2009 en

anderzijds het vertrek van 30 Lloyds-apotheken per 1 juni 2010

als gevolg van het samengaan van de activiteiten van Lloyds

en Brocacef op de Nederlandse markt.

Op apotheekniveau steeg de omzet met circa 1%. Het

negatieve effect van de uitbreiding van het preferentiebeleid

en prijsdalingen als gevolg van de WGP werd gecompenseerd

door het hogere volume en de per januari verhoogde

receptregelvergoeding. Ons marktaandeel is met 13% stabiel

gebleven.

De implementatie van de tweede en derde fase van het

reorganisatieproces, dat tot een reductie van het

personeelsbestand van 200 fte’s aan het eind van 2011 ten

opzichte van 2009 moet leiden, ligt vóór op schema. Er zijn

in 2010 167 fte’s gereduceerd. Inmiddels laten 195 apotheken,

waarvan 150 eigen apotheken, het grootste deel van hun

herhaalmedicatie verwerken door Mediq Central Filling

Apotheek. Alle eigen bereidingen zijn in de loop van 2010

uitbesteed aan een externe partner.

Er is eveneens vooruitgang geboekt bij de implementatie

van de strategie ter verhoging van de omzet. De landelijke

marketingcampagne van Mediq Apotheek is succesvol

verlopen: de (geholpen) naamsbekendheid is in 2010 verder

gestegen naar 68%. Het aantal eigenmerkproducten is

gestegen van 41 tot 66.

Het bedrijfsresultaat uit gewone bedrijfsvoering steeg met

€ 6,5 miljoen onder invloed van kostenbesparingen, ondanks

een lichte daling van de brutowinstmarge. Ook was er

in 2009 sprake van een hogere voorziening in verband met

de lopende reorganisatie van € 4,1 miljoen, in vergelijking

met een voorziening van € 2,9 miljoen in 2010. Verder was

er in 2010 sprake van een niet-operationele opbrengst van

€ 2 miljoen met betrekking tot de sale & lease back van

32 apotheekpanden.

In 2010 hebben wij vijf apotheken verworven, vier relatief

kleine apotheken omgezet naar uitdeelposten en één minder

rendabele apotheek gesloten, waardoor het totaal aantal

apotheken eind 2010 225 bedroeg. Hiervan worden er 8 als

minderheidsdeelneming gehouden (2009: respectievelijk

225 en 8). Het aantal Mediq Apotheken op franchisebasis is

daarnaast gestegen van 16 naar 20. Inmiddels maken 72 van

onze apotheken deel uit van een gezondheidscentrum,

waar tevens een aantal huisartsen en soms nog andere

zorgverleners zijn gevestigd.

Om onze dienstverlening te verbeteren en de toekomstige

rentabiliteit in een veranderende markt veilig te stellen,

hebben wij € 10,4 miljoen geïnvesteerd in onderscheidende

zorgprogramma’s en procesinnovaties. De belangrijkste

investeringen betroffen robots ten behoeve van de centrale

verwerking van herhaalmedicatie en ICT. In totaal lagen de

investeringen met € 10,4 miljoen € 2,4 miljoen lager dan in

2009.

Het gemiddeld aantal medewerkers is met 110 gedaald naar

2.547 onder invloed van de medio 2008 ingezette reductie

van het personeelsbestand. Het aantal fte’s bij Systemfarma,

de groepsmaatschappij die op een centrale locatie

geneesmiddelen per innamemoment verpakt, is overigens

opnieuw gegroeid onder invloed van de sterke volumegroei.

Grote toename naamsbekendheid,

en centralisatie en standaardisatie

van processen

De kasstroom uit operationele activiteiten was met

€ 42,6 miljoen € 6,3 miljoen hoger dan vorig jaar, voornamelijk

veroorzaakt door het hogere bedrijfsresultaat.

Het werkkapitaal als percentage van de omzet lag licht lager

dan in 2009 en zorgde tevens voor een positief effect op

de kasstroom.

Vooruitzichten 2011

De omzet zal licht dalen onder invloed van het verlies van

de 30 Lloyds-apotheken bij onze groothandel per juni 2010.

Het tarief voor de verstrekking van een receptgeneesmiddel,

de zogenaamde receptregelvergoeding, is per januari 2011

verlaagd van € 7,91 naar € 7,50 (zie hoofdstuk ‘Vergoedingssystematiek’

voor meer informatie). Deze verlaging zorgt in

combinatie met een verdere uitbreiding van het preferentiebeleid

en de verlaging van de clawback van een tijdelijk

verhoogd niveau in 2009 en 2010 naar het standaardpercentage

van 6,82% voor een negatief effect van € 8 miljoen

ten opzichte van 2010. Dit effect zal naar verwachting

grotendeels gecompenseerd worden door kostenbesparingen

als gevolg van de reorganisatie en volumegroei.

VERSLAG VAN DE RAAD VAN BESTUUR MEDIQ JAARVERSLAG 2010

31


CIJFERS APOTHEKEN INTERNATIONAAL

X € 1.000.000 2010 2009 VERANDERING

Omzet groothandel Polen 457,9 440,6 4%

Omzet groothandel België – 167,7 > – 100%

Omzet apotheken Polen 158,9 134,7 18%

Omzet apotheken België – 4,3 > – 100%

Eliminaties – 91,5 – 84,1

Netto-omzet 525,3 663,2 – 21%

Bedrijfsresultaat uit gewone bedrijfsvoering 2,0 5,2 – 62%

Bedrijfsresultaat 0,4 15,4 – 97%

Operationele marge uit gewone bedrijfsvoering 0,4% 0,8%

Operationele marge 0,1% 2,3%

Werkzaam vermogen 121,4 103,4

Rendement gemiddeld werkzaam vermogen 0,3% 14,4%

Kasstroom uit operationele activiteiten – 14,1 0,8

Investeringen 1,9 8,3

Acquisities 3,8 –

Aantal medewerkers (in fte’s, gemiddeld, inclusief tijdelijk) 2.533 2.589

De regel ‘Eliminaties’ betreft groothandelsomzet gerealiseerd bij onze eigen apotheken.

Apotheken Internationaal

• Omzetdaling door verkoop Belgische activiteiten

en autonome daling groothandel Polen.

• Omzetgroei apotheken in lijn met de markt.

• Bedrijfsresultaat uit gewone bedrijfsvoering gedaald onder

invloed van hogere kosten nationaal distributiecentrum.

• Uitrol Mediq Apotheekformule in Polen nagenoeg

afgerond.

Onder Apotheken Internationaal verantwoorden wij onze

activiteiten in Polen en België (tot oktober 2009, toen de

farmaceutische activiteiten in België zijn verkocht).

Marktontwikkelingen 2010

In het afgelopen jaar is de markt voor geneesmiddelen in

Polen met circa 5% gegroeid. Hiermee lag de groei over 2010

iets lager dan in voorgaande jaren (7%). Het totaal aantal

apotheken is opnieuw licht gedaald.

Toelichting op het resultaat

De omzetdaling is veroorzaakt door de verkoop van onze

activiteiten in België (– 26%) en een autonome omzetdaling

van 2%, vooral gerealiseerd bij de groothandel in Polen.

Daarnaast was er sprake van een positief effect van de stijging

van de zloty van 6% en een acquisitie-effect van 1%.

De omzet van de groothandelsactiviteiten in Polen nam in

lokale valuta af met 4% onder invloed van het aangescherpt

kredietbeleid en de afbouw van pre-wholesaleactiviteiten. Ons

marktaandeel is stabiel gebleven en bedroeg ultimo 2010 7%.

De omzet van onze Poolse apotheekketen is in lokale valuta

met 9% gestegen door autonome groei (5%) en acquisities

(4%). Deze autonome groei was in lijn met de marktgroei.

Er is voortgang gemaakt bij de opbouw van specialistische

kennis, onder meer door middel van specifieke diabetesexpertise

in 40 apotheken, en bij het stimuleren van de

omzet aan OTC-middelen, mede via een uitbreiding van het

assortiment eigenmerkproducten.

BEDRIJFSRESULTAAT APOTHEKEN INTERNATIONAAL GESCHOOND VOOR NIET-OPERATIONELE POSTEN

X € 1.000.000 2010 2009 VERANDERING

Bedrijfsresultaat 0,4 15,4 > – 97%

Af:

Bijzondere waardevermindering goodwill groothandel – 2,2

Vrijval voorziening juridische claims 0,6

Boekwinst verkoop activiteiten (België) 7,7

Vrijval voorziening claim (Polen) 3,1

Voorziening juridische claim (Polen) – 0,6

Bedrijfsresultaat uit gewone bedrijfsvoering 2,0 5,2 – 62%

32 MEDIQ JAARVERSLAG 2010 VERSLAG VAN DE RAAD VAN BESTUUR


Het bedrijfsresultaat is met € 15,0 miljoen afgenomen tot

€ 0,4 miljoen. Deze afname is grotendeels veroorzaakt door

een aantal posten met een niet-operationeel karakter.

We hebben in het vierde kwartaal een bijzondere waardevermindering

van de goodwill verantwoord ter grootte van

€ 2,2 miljoen. Deze is het gevolg van veranderde inschattingen

van de omzetontwikkeling van de pre-wholesaleactiviteiten.

Het betreft hier de gehele aan de groothandelsactiviteiten

gerelateerde goodwill.

In 2009 was er sprake van een boekwinst met betrekking tot

de verkoop van groothandelsactiviteiten en apotheken in

België ter grootte van € 7,7 miljoen. Verder is gedurende 2009

een juridische procedure succesvol afgerond, waardoor de

hiervoor gevormde voorziening is vrijgevallen.

De daling van het bedrijfsresultaat uit gewone bedrijfsvoering

met € 3,2 miljoen had deels te maken met de verkoop van

onze Belgische farmaceutische activiteiten. Daarnaast is er

sprake van een tijdelijk verhoogd kostenniveau bij de

groothandel in Polen in verband met de later dan geplande

integratie van twee regionale distributiecentra door extra

training en opleiding. Verder hebben we in het kader van

verdergaande efficiencyverbeteringen een eenmalige

reorganisatie voorziening gevormd ter grootte van

€ 0,4 miljoen. Inmiddels is de integratie van beide regionale

distributiecentra in het nationale distributiecentrum afgerond.

De reductie van het personeelsbestand met 140 fte’s is

eveneens afgerond.

In het eerste kwartaal hebben we acht nieuwe apotheken

verworven met de overname van de apotheekketen Corda,

waarmee we enkele regionale posities hebben versterkt.

Tevens is één minder rendabele apotheek gesloten. Per saldo

kwam het aantal apotheken per jaareinde hiermee op 199

(2009: 192). De uitrol van de Mediq Apotheekformule verloopt

voorspoedig. Wij hebben over het afgelopen jaar 46 van

onze apotheken omgezet naar de Mediq Apotheekformule

waarmee het totaal aantal Mediq Apteka per jaareinde 170

bedraagt.

De investeringen lagen met € 1,9 miljoen aanzienlijk lager

dan in 2009 toen er sprake was van een aantal grote

investeringsprojecten: de ontwikkeling van het nieuwe

nationale distributiecentrum, ICT en de uitrol van de Mediq

Apotheekformule.

De kasstroom uit operationele activiteiten bedroeg

€ 14,1 miljoen negatief; een verslechtering van € 14,9 miljoen

ten opzichte van vorig jaar. De negatieve kasstroom

gedurende het boekjaar is veroorzaakt door een tijdelijk

hogere werkkapitaalbehoefte als gevolg van de verlate

integratie van een aantal regionale distributiecentra.

Vooruitzichten 2011

Wij verwachten bij onze apotheken een autonome groei licht

boven de marktgroei en bij de groothandel een omzetontwikkeling

in lijn met de markt. Verder verwachten we een

verbetering van de winstgevendheid bij zowel onze apotheken

als de groothandel.

Overig

Onder ‘Overig’ verantwoorden wij de resultaten van niet aan

segmenten toebedeelde activiteiten. Het bedrijfsresultaat nam

af met € 0,5 miljoen. Het resultaat uit ons 6%-aandelenbelang

in de beursgenoteerde Duitse farmaceutische groothandel

Andreae-Noris Zahn AG (Anzag) uit ontvangen dividend en

gerealiseerde koerswinst was € 2,6 miljoen positief, een

afname van € 1,2 miljoen ten opzichte van 2009. Wij hebben

dit belang, dat al geruime tijd niet tot onze kernactiviteiten

behoorde, per 21 december verkocht.

Verder was er in 2010 sprake van een boekwinst op verkoop

van resterend onroerend goed in België, dat wij nog bezaten

in verband met de in 2009 afgestoten farmaceutische

activiteiten, van € 2,7 miljoen. In 2009 resteerden juist posten

met een niet-operationeel karakter van per saldo € 0,5 miljoen

negatief.

Gecorrigeerd voor alle posten met een niet-operationeel

karakter was er sprake van een daling van het bedrijfsresultaat

met € 2,5 miljoen, onder invloed van acquisitiekosten met

betrekking tot de overname in de Nordics en Baltische staten

(€ 1,2 miljoen) en hogere concernkosten.

CIJFERS OVERIG

X € 1.000.000 2010 2009 VERANDERING

Netto-omzet – 13,2 – 12,0

Bedrijfsresultaat 1,0 1,5 – 33%

Werkzaam vermogen 20,9 26,3

Investeringen 1,1 5,5

Aantal medewerkers (in fte’s, gemiddeld, inclusief tijdelijk) 52 64

VERSLAG VAN DE RAAD VAN BESTUUR MEDIQ JAARVERSLAG 2010

33


THUISTHERAPIEËN

BIJ MEDIQ STAAT DE PATIËNT VOOROP. DAT IS GEEN LOZE KREET. ZO BIEDEN WE

PATIËNTEN BIJVOOR BEELD ALLE GEMAK VAN LEVERINGEN THUIS. VOOR SOMMIGE

PATIËNTEN IS DIT SIMPEL WEG EEN NOODZAAK: HEB JE EEN ERNSTIGE AAN-

DOENING, DAN KUN JE NIET ALTIJD EVEN GEMAKKELIJK HET HUIS UIT.

MEDIQ BEZORGT NIET ALLEEN HULP MIDDELEN EN MEDICATIE THUIS, WE ZORGEN

OOK VOOR VERPLEEGKUNDIGE HULP. DAT VARIEERT VAN HET TOEDIENEN VAN

MEDICATIE TOT HET GEVEN VAN BEDIENINGSINSTRUCTIES VOOR MEDISCHE

APPARATUUR. OOK VOOR OUDEREN DIE WAT MINDER MOBIEL ZIJN, IS HET

LEVEREN VAN MATERIALEN THUIS EEN UITKOMST. TOCH HOEF JE NIET BESLIST

ERNSTIG ZIEK OF MINDER MOBIEL TE ZIJN OM VAN ALLE GEMAKKEN VAN THUIS-

BEZORGING TE PROFITEREN. WIJ LEVEREN VEEL PRODUCTEN VIA POSTORDERING.

Producten én zorg

aan huis

‘BYRAM HEALTHCARE HEEFT ME WAT MEER ONAFHANKELIJKHEID GEGEVEN’

Bij Joseph werd zo’n vijftien jaar geleden diabetes en lymfeoedeem geconstateerd,

waardoor er vocht ophoopt in zijn benen. Van het een kwam het ander en wat

volgde was een neerwaartse spiraal. ‘Het is verbazingwekkend hoe mijn lichaam

de laatste tien jaar is veranderd. Ik kon doen wat ik wilde, maar nu kan ik zelfs

niet eens trap lopen! Ik slik meerdere medicijnen per dag. Vroeger deed ik het

beheer van al die medicatie zelf. Allemaal verschillende leveranciers die me

vertelden wat ik wel en niet moest doen en daarnaast moest ik ook nog bijhouden

hoe het met de voorraden zat. Vreselijk. Ik wil me eigenlijk alleen maar

concentreren op hoe ik zo goed mogelijk met mijn ziekte kan omgaan. Ik ben dan

ook heel gelukkig met Byram Healthcare. Eén adres dat echt alles voor me regelt.

Géén ingewikkelde telefoontjes of formu lieren meer, en alle medicatie wordt

binnen twee of drie dagen thuis afgeleverd. Ook leveren ze een speciaal

apparaat dat het vocht in mijn benen weer terug in mijn lichaam stuwt.

Nu kan ik weer een klein beetje rond scharrelen en spelen met mijn

kleinkinderen. Byram Healthcare heeft me weer wat meer

onafhankelijkheid gegeven en daarmee een grote last

van mijn schouders gehaald.’

Joseph Logiudice

62 jaar, klant van

Byram Healthcare

34 MEDIQ JAARVERSLAG 2010


THUISTHERAPIEËN

‘ALLES WORDT GEREGELD’

Miriam heeft sinds een jaar of vijf hypogammaglobulinemie, een zeldzame afweerstoornis.

Ze heeft maar weinig witte bloedcellen en is erg vatbaar voor infectieziekten.

‘Ik had altijd al het gevoel dat er iets mis was met mij. Ik had vaak koorts,

verkoudheden en griep waren bij mij altijd heftiger dan bij anderen, wondjes genazen

slecht en ik was vaak moe. Er klopte gewoon iets niet. Het klinkt gek, maar toen

eindelijk de diagnose gesteld werd, sprong ik een gat in de lucht: ik was echt ziek,

het zat niet tussen mijn oren! Jammer genoeg is mijn ziekte niet te genezen, maar

door de medicatie voel ik me wel veel beter. Ik krijg eens in de drie weken een infuus

met medicatie. Daarvoor regelt Red Swan een verpleegkundige van Medisource bij

mij thuis. Die heeft de medicatie bij zich en koppelt het infuus aan. Alle infuusbenodigdheden,

zoals slangen, zakjes, naaldjes en dergelijke heb ik hier

op voorraad. Als ze op zijn, bestel ik een nieuwe voorraad bij Tefa en

dat wordt een dag later al geleverd.’ Als verzorgende draait Miriam

geen avond- en nachtdiensten meer. Verder heeft ze niet het gevoel

dat ze haar leven erg heeft moeten aanpassen aan haar ziekte.

‘Zolang mijn situatie stabiel is, kan ik er goed mee leven.’

Miriam Meihuizen

42 jaar, klant van Tefa en Red Swan

2009

78

1900

1800

46

36

Levensverwachting verdubbeld!

De levensverwachting in de veertien

landen waarin wij werkzaam zijn,

is vooral in de vorige eeuw flink

gestegen. In 1800 was het nog

gemiddeld 36 jaar, in 1900 46 jaar,

en vandaag de dag is de levensverwachting

maar liefst 78 jaar.

Bron: gapminder.org

Internet zorgt voor andere rolverdeling

Het internet heeft ervoor

gezorgd dat de informatiekloof

tussen burger en zorgverlener is

verkleind. In eerste instantie was

het internet vooral eenrichtingsverkeer:

mensen gingen zelf op zoek naar informatie

over hun ziektebeeld en werden

daardoor steeds mondiger. De afgelopen

jaren heeft het internet zich ook

ontwikkeld tot een discussieplatform.

Bijvoorbeeld via websites van patiëntenverenigingen,

maar vooral ook door

sociale media zoals Hyves, Facebook en

Twitter. Hoewel dit soort informele informatie

niet altijd betrouwbaar is, hechten

veel mensen wel waarde aan de mening

van anderen, en is ook de belangstelling

voor een gezonde leefstijl om ziektes

te voorkomen veel groter geworden.

Voor zorgverleners betekent deze ontwikkeling

dat ze patiënten anders zullen

moeten benaderen. Beter luisteren en

mensen ook de kans geven zelf mee te

denken over hun behandeling, een meer

actieve rol geven dus.

Bron: Raad voor de Volksgezondheid en Zorg

THUISBEZORGING: MODERN OF …

Thuiswinkelen is op zich niet nieuw. Denk aan de marskramers die in vroegere

eeuwen vaak rond gingen met hun waren in een korf op de rug. En zo had je ook

apothekers die met een reisapotheek op pad gingen om hun geneesmiddelen te

bezorgen. Daarna brak een tijd aan waarin mensen

het door een betere mobiliteit juist prettig vonden

om zelf te gaan winkelen en een ruime keuze te

hebben. Zo ontstonden grote warenhuizen.

Vandaag de dag gaan we echter zuinig om

met onze kostbare tijd. De opkomst van

het internet biedt ruime mogelijk heden

om het thuis winkelen weer populair te

maken. Niet alle aan bieders blijken

echter betrouwbaar te zijn. Een kans

dus voor Mediq, dat garant staat voor

veilige en kwalitatief hoog waardige

producten en middelen en de

bijbehorende zorg.

MEDIQ JAARVERSLAG 2010

35


VERGOEDINGSSYSTEMATIEK

Vergoeding voor

farmaceutische zorg

en de levering van

medische middelen

DE VERGOEDINGSSYSTEMATIEK VOOR DE

FARMACEUTISCHE ZORG EN DE LEVERING VAN MEDISCHE

HULPMIDDELEN IN DE DIVERSE LANDEN IS COMPLEX.

DE OPBRENGSTEN WORDEN IN BELANGRIJKE MATE

BEPAALD DOOR DE OVERHEID EN VERZEKERAARS.

DIT HOOFDSTUK GEEFT EEN OVERZICHT VAN DE MEEST

RELEVANTE WETTEN, REGELINGEN EN BETALERS IN DE

IN DIT KADER MEEST RELEVANTE LANDEN.

De verantwoordelijkheid voor de levering van receptgeneesmiddelen

vormt de basis voor de belangrijkste,

en meest gereguleerde inkomstenbron van Nederlandse

apotheken. Daarnaast verdienen onze apotheken op de

verkoop van geneesmiddelen, medische hulpmiddelen en

producten die zonder doktersrecept verkrijgbaar zijn, de

zogenaamde zelfzorggeneesmiddelen.

De inkomsten van een Poolse apotheek komen voort uit de

verkoop van receptgeneesmiddelen (circa 60% van de

omzet) en van overige producten (circa 40% van de omzet).

Via het kanaal Direct & Institutioneel leveren wij medische

hulpmiddelen en gerelateerde zorgdiensten, grotendeels op

basis van een machtiging van de verzekeraar of een andere

betaler.

FARMACEUTISCHE ZORG NEDERLAND

De inkomsten van de Nederlandse apotheek bestaan uit drie

onderdelen: de receptregelvergoeding, de inkoopvergoeding

en marges op receptgeneesmiddelen en de verkoop van

zelfzorggeneesmiddelen en andere producten, waaronder

verzorgingsproducten (OTC).

RECEPTREGELVERGOEDING

De receptregelvergoeding is de vergoeding die een apotheek

van de zorgverzekeraar ontvangt voor de dienstverlening.

Deze dienstverlening richt zich bijvoorbeeld op de (eerste)

uitgifte van geneesmiddelen aan patiënten, geneesmiddelen

die in een weekdoseersysteem worden afgeleverd, en op door

de apotheek gemaakte geneesmiddelen (zogenaamde

magistrale bereiding). De gemiddelde receptregel vergoeding

was per 1 januari 2010 € 7,91. Van dit tarief kon contractueel

worden afgeweken tot een maximum van € 10,00.

De gemiddelde receptregelvergoeding is per januari 2011

verlaagd tot € 7,50. Dit zogenaamde transitietarief

(zie paragraaf ‘Beleidsontwikkelingen 2011’) ligt lager dan het

tarief in 2010 ondanks de verdere daling van de inkoopmarge

36 MEDIQ JAARVERSLAG 2010 VERGOEDINGSSYSTEMATIEK


op geneesmiddelen als gevolg van een verdere uitbreiding

van het preferentiebeleid (zie paragraaf ‘Preferentiebeleid’).

De Nederlandse Zorgautoriteit heeft bij het vaststellen van dit

tarief een nieuw criterium gehanteerd; het tarief bevat niet

langer een opslag voor de opvang van onvoorzienbare

marktrisico’s, de zogenaamde veiligheidsmarge. Het betreft

hier dus een structurele verlaging van de vergoeding.

Partijen mogen in 2011, net als in 2010, afwijken van het

gemiddelde tarief tot een maximum van € 10,00. Het verschil

tussen € 7,50 en € 10,00 kan worden gebruikt voor het

belonen van onderlinge afspraken, zoals het ontwikkelen

van zorgdiensten en het doorvoeren van kwaliteitscriteria.

Mediq heeft de ruimte die de Nederlandse Zorgautoriteit

de afgelopen jaren heeft geboden voor maatwerk tussen

apothekers en zorgverzekeraars benut om specifieke

afspraken te maken met Zilveren Kruis Achmea, Agis

en CZ. Deze contracten bieden een alternatief voor het

preferentiebeleid (zie paragraaf ‘Preferentiebeleid’).

De contracten met Zilveren Kruis Achmea, Agis en CZ

hebben als voordeel dat Mediq haar rol als regisseur van de

geneesmiddelenvoorziening kan waarmaken, onder andere

door de inkoop van geneesmiddelen weer zelf te doen.

In deze contracten hebben wij ook afspraken gemaakt over

het gezamenlijk ontwikkelen van aanvullende zorgdiensten,

bijvoorbeeld de screening en preventie van chronische ziekten

als diabetes en astma/COPD of medicatiechecks.

INKOOPVERGOEDING EN MARGES

De omvang van de inkoopvergoeding en marges wordt

bepaald door de hoeveelheid producten die een apotheek

verkoopt en het verschil tussen inkoopkosten – het bedrag dat

een apotheker moet betalen aan de groothandel – en de

inkoopvergoeding – het bedrag dat de zorgverzekeraar aan de

apotheek betaalt. De prijsvorming van receptgeneesmiddelen

is sterk gereguleerd. Dat geldt niet voor niet-receptgeneesmiddelen.

Prijsvorming

De prijsvorming van receptgeneesmiddelen wordt ingekaderd

door de Wet Geneesmiddelenprijzen (WGP), de lijstprijs

van geneesmiddelen (de Taxe), en het Geneesmiddelenvergoedingssysteem

(GVS). De WGP bepaalt de maximumprijs

van geneesmiddelen in Nederland. Deze maximumprijzen zijn

gebaseerd op de gemiddelde prijzen in Groot-Brittannië,

België, Frankrijk en Duitsland en worden halfjaarlijks door het

Ministerie van VWS geactualiseerd. Het is verboden een

geneesmiddel tegen een hogere prijs dan de maximumprijs

aan te bieden of in rekening te brengen. De lijstprijs of Taxe is

de officieel geregistreerde prijs die fabrikanten vragen voor

hun geneesmiddelen. Bij het vaststellen van de lijstprijs

houden fabrikanten rekening met de vergoedingslimiet van

een geneesmiddel die de overheid op grond van het

Geneesmiddelenvergoedingssysteem (GVS) vaststelt. Het GVS

regelt de vergoeding van geneesmiddelen. Het bepaalt hoe

geneesmiddelen in groepen van onderling vervangbare

geneesmiddelen worden ingedeeld en hoe vergoedings-

REGISSEUR VAN DE

GENEESMIDDELEN-

VOORZIENING

Mediq sluit bilaterale

overeenkomsten met

zorgverzekeraars over inkoop

en aanvullende zorgdiensten.

limieten worden berekend. Per cluster wordt een maximumvergoeding

bepaald. Ligt de prijs erboven, dan moet de

patiënt zelf bijbetalen. In de praktijk liggen de prijzen van de

meeste geneesmiddelen beneden deze vergoedingslimiet.

Inkoopmarge

De lijstprijzen van fabrikanten vormen de basis voor de inkoop

en verkoop van geneesmiddelen door apotheken. In de

praktijk bestaat er een verschil tussen de officiële lijstprijzen

van geneesmiddelen die apotheken in rekening brengen bij

de zorgverzekeraars en de inkoopprijs van geneesmiddelen.

Dit verschil is de zogenaamde inkoopmarge die apotheken

via de groothandel van fabrikanten ontvangen. Op generieke

geneesmiddelen, dat wil zeggen geneesmiddelen waarvan

meerdere varianten op de markt zijn, bieden fabrikanten van

oudsher hogere marges dan patentgeneesmiddelen. Deze

marge wordt sinds eind jaren negentig door de overheid

‘afgeroomd’ via de zogeheten clawback. Deze clawback

bedraagt structureel 6,82% van de lijstprijs van geneesmiddelen

tot een maximum van € 6,80 per verstrekking. In de

tweede helft van 2008 is de clawback door de rechter tijdelijk

buiten werking gesteld. Per januari 2009 is de clawback

echter weer ingesteld en de gedurende de tweede helft van

2008 opgeschorte clawback is alsnog verrekend via een

tijdelijke ophoging van het percentage tot 8,53% in 2009

en 2010.

In het tariefbesluit voor 2011 heeft de NZa de clawback weer

teruggebracht naar het oude niveau van 6,82%. De hoogte

van het nieuwe tarief en de hoogte van de clawback kunnen

overigens door verzekeraars in 2011 in de onderhandeling met

apothekers worden betrokken.

Preferentiebeleid

Sinds 2008 heeft de apotheekmarkt te maken gekregen met

preferentiebeleid vanuit verzekeraars. Dit preferentiebeleid

houdt in dat verzekeraars binnen een groep geneesmiddelen

met eenzelfde werkzame stof en toedieningsweg, bepaalde

geneesmiddelen als voorkeursmiddel aanwijzen. Alleen in

specifieke gevallen kunnen artsen en apothekers van dit

voorkeursmiddel afwijken.

VERGOEDINGSSYSTEMATIEK MEDIQ JAARVERSLAG 2010

37


Per werkzame stof met dezelfde toedieningsweg en sterkte

wijzen zorgverzekeraars een of meer preferente medicijnlabels

aan als tussen de merken een prijsverschil van een bepaald

percentage, dat per zorgverzekeraar kan verschillen, bestaat.

Vervolgens wordt het goedkoopste medicijnmerk aangewezen

als preferent product, samen met alle andere medicijnlabels

die vallen binnen de bepaalde bandbreedte (die kan

verschillen per zorgverzekeraar) ten opzichte van de prijs

van het goedkoopste label. Producten die buiten deze

bandbreedte vallen komen niet voor vergoeding in

aanmerking.

Het preferentiebeleid heeft sinds juni 2008 geleid tot enorme

prijsdalingen. De inkoopmarge op generieke geneesmiddelen,

voordien de belangrijkste inkomstenbron voor apotheken, is

daarmee zeer sterk gedaald.

Inkoopmarge op geneesmiddelen

onder druk

ZELFZORGGENEESMIDDELEN EN ANDERE (OTC-)PRODUCTEN

De laatste bron van inkomsten is de verkoop van zelfzorggeneesmiddelen

en andere producten, waaronder verzorgings

producten (OTC). In dit segment is sprake van vrije

prijsvorming. Deze producten vallen buiten het basispakket

van de zorgverzekeringswet. Verzekerden kunnen op grond

van een vrijwillige aanvullende zorgverzekering soms wel

aanspraak maken op een vergoeding.

FARMACEUTISCHE ZORG POLEN

De inkomsten van een Poolse apotheek komen voort uit de

verkoop van receptgeneesmiddelen (circa 60% van de omzet)

en van overige producten (circa 40% van de omzet).

Ook de invloed van de Poolse overheid op de inkomsten van

een apotheek is groot. De overheid onderhandelt ten minste

twee keer per jaar met de farmaceutische industrie om

afspraken te maken over de maximumprijzen van te

vergoeden receptgeneesmiddelen en de vergoedingsniveaus

van receptgeneesmiddelen te bepalen. Er is geen direct

equivalent van het receptregelsysteem zoals dat in Nederland

bestaat.

geneesmiddelen en voor bepaalde groepen patiënten wordt

het product volledig vergoed, met inachtneming van een

eigen bijdrage van PLN 3,20 in sommige gevallen. Voor andere

categorieën geneesmiddelen bestaan bijbetalingsregelingen

van 30 tot 50% van de officiële te vergoeden verkoopprijs.

Als de voorschrijver een ander merk voorschrijft van dezelfde

werkzame stof of als de klant daar zelf voor kiest, moet de

klant het eventuele verschil met de door de overheid

vastgestelde maximum te vergoeden verkoopprijs zelf betalen.

Voor alle producten komt de handelsmarge van de apotheek

tot stand door onderhandelingen met de groothandel of

rechtstreeks met de fabrikanten.

MEDISCHE HULPMIDDELEN

Mediq levert medische hulpmiddelen die voor vergoeding in

aanmerking komen (privaat of publiekelijk). De vergoedingsprijzen

worden vastgesteld door de betaler. Wie de betaler is,

verschilt per land. Verder gelden er landspecifieke regels voor

eigen bijdragen.

In Nederland is er sprake van private bekostiging door

zorgverzekeraars. Medische hulpmiddelen kennen lijstprijzen

die door de fabrikanten worden vastgesteld en openbaar zijn.

Vanuit de overheid worden geen maximumprijzen of wettelijke

vergoedingslimieten vastgesteld. Zorgverzekeraars sturen

op de kosten door per categorie medische hulpmiddelen,

verbruiksnormen vast te stellen. Deze normen kunnen per

verzekeraar verschillen. De vergoedingsprijs komt tot stand in

onderhandeling met de zorgverzekeraar. Er is sprake van een

eigen bijdrage in de vorm van een gemaximeerd eigen risico

op jaarbasis voor alle medische voorzieningen.

In de Verenigde Staten worden medische hulpmiddelen deels

vergoed door publieke instanties (Medicare and Medicaid) en

deels door private zorgverzekeraars. De diversiteit van private

zorgverzekeraars is groot. Er is altijd sprake van een eigen

bijdrage, die overigens wel kan worden herverzekerd.

In Duitsland, Noorwegen en Denemarken vindt bekostiging

plaats door publieke instanties (Krankenkassen respec -

tievelijk gemeentelijke instanties). In Duitsland kennen de

Krankenkassen een eigen bijdrage, gemaximeerd per levering.

In Denemarken is geen sprake van een eigen bijdrage.

In Polen wordt bijna 50% van het geneesmiddelenassortiment

niet vergoed via het nationale ziekenfondssysteem. Deze

kosten worden door de klant zelf betaald. Voor de overige

50% bestaat een gedifferentieerde vergoedingssystematiek

die gebaseerd is op het type geneesmiddel en het type

aandoening dat wordt behandeld. Voor sommige categorieën

38 MEDIQ JAARVERSLAG 2010 VERGOEDINGSSYSTEMATIEK


BELEIDSONTWIKKELINGEN 2011

NEDERLAND: PRESTATIEBESCHRIJVINGEN EN VRIJE TARIEVEN

De nieuwe Minister van Volksgezondheid heeft eind 2010

aangekondigd de beleidsvoornemens van haar voorganger op

het terrein van de farmacie te willen voortzetten. Dat betekent

dat de sector zich in 2011 zal moeten voorbereiden op vrije

prijzen voor de farmaceutische zorg met ingang van 2012.

De Minister heeft het voornemen dit begin 2011 in een

wetswijziging te bekrachtigen. De basis voor vrije prijzen zijn

de door de NZa in samenspraak met marktpartijen in 2010

vastgestelde farmaceutische prestaties.

NEDERLAND: INTEGRALE BEKOSTIGING VAN ZORG VOOR

CHRONISCH ZIEKEN

De overheid stuurt aan op een andere bekostiging van de

zorg voor chronisch zieken. Deze zogenaamde integrale

bekostiging moet bijdragen aan een betere samenwerking

(ketenzorg) tussen de verschillende zorgverleners waaronder

de huisarts, apotheek en verpleegkundige. Het uitgangspunt

is dat zorgverleners niet langer afzonderlijk betaald worden,

maar dat voor de gehele behandeling een bedrag per

kalenderjaar wordt overeengekomen tussen een hoofdaannemer

en een zorgverzekeraar. De inhoud en de

kwaliteitscriteria van de behandeling zijn afgeleid van de

zorgstandaard voor die betreffende behandeling.

Zorgstandaarden geven aan waaruit de zorg ten minste

moet bestaan voor iemand met een bepaalde chronische

aandoening en worden ontwikkeld door patiënten en

aanbieders.

In januari 2010 is gestart met twee aandoeningen: diabetes en

vasculair risicomanagement. Luchtweg- en longaandoeningen

(COPD) vallen hier vanaf juli ook onder. De farmaceutische

zorg is vooralsnog geen onderdeel van de integrale

bekostiging.

POLEN: ONTWIKKELINGEN IN WETGEVING MET GEVOLGEN

VOOR DE FARMACEUTISCHE INDUSTRIE IN POLEN

In het derde kwartaal van 2010 heeft het Poolse ministerie

van Volksgezondheid nieuwe wetgeving op het gebied van

geneesmiddelenvergoedingen opgesteld. Het wetsvoorstel

werd in het begin van het vierde kwartaal van 2010

goedgekeurd door de regering en naar het parlement

gezonden voor verdere uitwerking. De nieuwe wetgeving

zal op 1 januari 2012 in werking treden.

Het wetsontwerp fixeert de prijzen van en marges op

geneesmiddelen in de gehele distributieketen. De bestaande

maximumprijzen van geneesmiddelen worden vervangen door

vaste officiële verkoopprijzen aan patiënten. Kortingen en

bonussen zijn niet toegestaan bij deze nieuwe systematiek,

waardoor het fabrikanten niet is toegestaan om hun producten

met kortingen te leveren. De vergoedingslimiet voor een

bepaalde productcategorie wordt gebaseerd op de hoogste

prijs van de 15% laagst geprijsde producten in deze categorie.

De verkoopmarge wordt gebaseerd op de vergoedingslimiet

in plaats van op de verkoopprijs.

VERENIGDE STATEN

In de VS heeft in 2010 een zogenaamd competitive biddingproces

plaatsgevonden voor Medicare-verzekerden

(gepensioneerden) voor diverse hulpmiddelen waaronder

diabetesteststrips. In fase I (pilot) betrof dit enkele

grootstedelijke gebieden. Dit heeft geleid tot lagere prijzen,

maar de gevolgen voor Mediq zijn vooralsnog beperkt. Of en

hoe fase II wordt uitgerold in 2012 staat nog ter discussie.

NEDERLAND: OVERHEVELING DURE GENEESMIDDELEN

NAAR ZIEKENHUISBUDGET

Het kabinet heeft in 2010 besloten om bepaalde groepen

geneesmiddelen uitsluitend nog te vergoeden via het

ziekenhuisbudget. Deze overheveling zal naar verwachting

op 1 januari 2012 van kracht worden. Mediq heeft in aanloop

naar dit besluit haar zorgen geuit over de mogelijke gevolgen

voor patiënten. Het Ministerie heeft de meerwaarde van

behandeling van patiënten in de thuissituatie erkend.

Ziekenhuizen zullen hier bij de inkoop van geneesmiddelen

en gespecialiseerde zorg rekening mee moeten houden. Voor

ons bedrijfsonderdeel dat gespecialiseerde medicatie, soms

inclusief de bijbehorende toediening, levert aan klanten in

thuiszorgsituaties, zal dit betekenen dat het businessmodel

moet worden aangepast: van fullservice-apotheek stand alone

naar fullservice-apotheek in samenwerking met ziekenhuizen.

EIGEN ASSORTIMENT

Mediq Apotheek levert een groeiend

assortiment zelfzorggeneesmiddelen,

vitamines en aanverwante producten

onder eigen merk. Kwalitatief

hoogwaardige producten tegen een

aantrekkelijke prijs.

VERGOEDINGSSYSTEMATIEK MEDIQ JAARVERSLAG 2010

39


ONZE ROL IN DE MAATSCHAPPIJ

MAATSCHAPPELIJK VERANTWOORD ONDERNEMEN IS NIET MEER

WEG TE DENKEN. HET BEGON IN 1987 MET HET BRUNDTLAND-

RAPPORT ‘OUR COMMON FUTURE’ DAT DOOR EEN VN-COMMISSIE

WERD GEPUBLICEERD. HIERIN WERD OPGEROEPEN TOT DUURZAME

ONTWIKKELING, OFWEL OP EEN ZODANIGE MANIER OMGAAN MET

DE AARDE DAT OOK TOEKOMSTIGE GENERATIES KUNNEN WONEN

IN EEN LEEFBARE WERELD. ONTWIKKELINGEN ZOALS EEN TEKORT

AAN NATUURLIJKE GRONDSTOFFEN, MILIEUVERVUILING, KLIMAAT-

VERANDERING, GROEI VAN DE WERELD BEVOLKING EN SOCIALE

ONGELIJKHEID STAAN INMIDDELS STEEDS PROMINENTER OP

DE AGENDA VAN ZOWEL OVERHEDEN, MAATSCHAPPELIJKE

ORGANISATIES ALS BEDRIJVEN.

Maatschappelijk

verantwoord

ondernemen

Werkzaam zijn

in de gezondheids

zorg een

extra stimulans

Zoals veel andere bedrijven in

de wereld, nemen ook wij onze

verantwoordelijkheid voor de

effecten van onze bedrijfsactiviteiten

op de wereld om ons heen.

Dat wij werkzaam zijn in de

gezondheidszorg is daarbij

een extra stimulans. Onze kernwaarden

vormen de basis: klantgericht,

gericht op samenwerking,

innovatief, integer en open.

De komende jaren zullen wij ons

MVO-beleid en de invoering daarvan

verder uitrollen binnen al

onze bedrijfsonderdelen.

bij Mediq

PPP

Maatschappelijk verantwoord ondernemen

draait om een balans tussen de

drie p’s: profit (economische prestaties),

people (met respect voor de sociale

kant van de bedrijfsvoering) en planet

(binnen ecologische randvoorwaarden).

40 MEDIQ JAARVERSLAG 2010


Poul Erik Pedersen

kwaliteitsmanager bij Mediq Danmark

en lid van het projectteam

‘het beperken van schadelijke

gevolgen voor het milieu’

Een continu proces

‘In mijn dagelijks werk is het maken van

milieuoverwegingen een continu proces.

Ik ben dan ook erg blij dat ik de gelegenheid

krijg om samen met collega’s prioriteiten

op milieugebied te definiëren voor

Mediq als groep. Bij Mediq Danmark nemen

wij alle nodige maatregelen voor een goede,

verantwoorde bedrijfsvoering. Zo maken

we in onze gebouwen gebruik van groene

stroom en beschikken we over een systeem

voor afvalbeheer. Ook willen we onnodige

verspilling zo veel mogelijk vermijden en

zetten we juist in op recycling. Door slimme

logistieke oplossingen te bedenken, kunnen

we onze ecologische voetafdruk minimaliseren

en tegelijkertijd goede service aan

onze klanten bieden.’

ONZE ROL IN DE MAATSCHAPPIJ

Interessant aandachtsgebied

‘Een paar jaar geleden ben ik afgestudeerd op het

onderwerp MVO. Ik heb toen voor Mediq Direct een

strategisch beleidsplan geschreven: hoe kan Mediq Direct

in haar bedrijfsvoering zorg dragen voor mens en milieu

Daaruit spreekt niet alleen mijn interesse voor MVO, maar

ook dat van Mediq. Na mijn studie kwam ik in dienst bij

Mediq Direct. Inmiddels zijn hier al veel zaken doorgevoerd,

zoals ISO-certificeringen, klanttevredenheidsonderzoeken

en klachten procedures. We maken magazines voor diverse

patiëntgroepen. Niet alleen bedoeld om informatie te

geven, maar vooral ook om het acceptatieproces van hun

ziekte te bevorderen. Daarnaast besteden we veel tijd aan

educatie van verpleegkundigen en verzorgenden om de

kwaliteit van de zorg zo hoog mogelijk te houden.’

Mariëlle van den Berg

medewerker kwaliteitszorg bij CombiCare en

lid van de werkgroep ‘zorg voor de patiënt’

RELATIE TUSSEN MVO EN BETROKKENHEID VAN

MEDEWERKERS

Uit onderzoek blijkt dat medewerkers het waarderen als

hun werkgever maatschap pelijk verantwoord onderneemt.

En het ligt in de lijn van de verwachting dat dit

de komende jaren alleen maar gaat toenemen.

Investeren in MVO loont dus ook op dit punt.

Het Center for Creative Leadership onderzocht de relatie

tussen hoe medewerkers aankijken tegen het MVOgedrag

van hun onderneming en de mate waarop zij

vervolgens betrokken zijn bij hun onderneming. Er is een

duidelijke lijn te zien: wanneer mede werkers vinden dat

hun onderneming maatschappelijk verantwoord bezig is,

voelen ze zich meer betrokken bij hun onderneming.

BETROKKENHEID BIJ ORGANISATIE

5

4

3

2

1

2,27 2,70 3,20 3,67 4,07

STERK MEE ONEENS

MEE ONEENS

NEUTRAAL

MEE EENS

STERK MEE EENS

MIJN ORGANISATIE IS VERANTWOORD BEZIG

Bron: www.ccl.org

1

zorg voor

de patiënt

een verschil maken

in de maatschappij

4

2

een goede

werkomgeving

voor medewerkers

het beperken

van schadelijke

gevolgen voor

het milieu

3

VIER AANDACHTSGEBIEDEN

Mediq heeft vier aandachtsgebieden geformuleerd

en uitgewerkt met behulp van groepsbrede

werkgroepen. De werkgroepen hebben vier

maanden intensief samengewerkt om inhoud

te geven aan deze gebieden.

MEDIQ JAARVERSLAG 2010

41


MAATSCHAPPELIJK VERANTWOORD

ONDERNEMEN

Focusgebieden

vastgesteld

MEDIQ IS ACTIEF IN DE ZORGSECTOR. WIJ HEBBEN DAN

OOK TE MAKEN MET DE GEZONDHEID VAN PATIËNTEN

EN NEMEN ONZE VERANTWOORDELIJKHEID RICHTING

DE SAMENLEVING SERIEUS.

Voor Mediq staat maatschappelijk verantwoord ondernemen

(MVO) voor winstgevend zakendoen en tegelijkertijd het

streven naar maatschappelijke vooruitgang en een beter

milieu. Dat houdt in dat wij patiënten en professionele klanten

de juiste producten en de het beste advies leveren, onze

medewerkers een goede werkomgeving bieden, de invloed

van onze activiteiten op het milieu tot een minimum

terugdringen en een verschil maken in de gemeenschappen

waarbinnen wij actief zijn. Alleen door met onze stakeholders

samen te werken, kunnen we dat bereiken.

FOCUSGEBIEDEN EN AGENDA

In 2010 zijn we met een intensief proces begonnen waarbij

vier interne projectteams, die diverse groepsmaatschappijen

vertegenwoordigen, hebben gewerkt aan de vaststelling van

bedrijfsspecifieke MVO-focusgebieden. Dit proces heeft geleid

tot de vaststelling en de keuze van de sociale en milieu

onderwerpen waarop wij ons willen gaan richten. Samen met

onze kernwaarden en gedragsregels vormen de volgende

focusgebieden de basis van ons MVO-beleid:

• Zorg voor de patiënt

• Een goede werkomgeving voor medewerkers

• Het beperken van schadelijke gevolgen voor het milieu

• Een verschil maken in de maatschappij

In 2011 zullen wij onze impact op deze gebieden voor het eerst

meten aan de hand van concrete key performance indicators

(KPI’s). Deze KPI’s hebben wij reeds vastgesteld en deze

worden in de onderstaande paragrafen genoemd. Het is ons

doel om in het Jaarverslag 2011 uitgebreider over onze

kwalitatieve en kwantitatieve MVO-gegevens te rapporteren.

Aangezien het bij de gegevensverzameling in 2011 om een

eerste poging gaat, kunnen deze KPI’s waar nodig worden

aangepast op basis van de ervaringen in de praktijk. Wij

zijn van plan om in 2012 een structurele dialoog met onze

belangrijkste stakeholders aan te gaan en concrete

doelstellingen voor de KPI’s te formuleren.

42 MEDIQ JAARVERSLAG 2010 MAATSCHAPPELIJK VERANTWOORD ONDERNEMEN


DIALOOG MET STAKEHOLDERS

Het succes van onze onderneming is afhankelijk van de

mate waarin wij in de behoeften van onze patiënten kunnen

voorzien en van de manier waarop wij de meningen en

belangen van onze stakeholders in onze bedrijfsstrategie

opnemen. Wij gaan de dialoog aan met klanten, patiëntenen

consumentenorganisaties, professionals, voorschrijvers,

betalers, medewerkers, ondernemingsraden, producenten,

overheden en beleggers.

Onze groepsmaatschappijen hebben contact met klanten

(patiënten en professionals) en meten proactief de

tevredenheid door klanttevredenheidsonderzoeken uit

te voeren. Daarnaast hebben wij contact met patiënten,

patiëntenorganisaties en voorschrijvers om

therapiegerelateerde onderwerpen te bespreken. De AVA,

de roadshows en bijeenkomsten voor beleggers vormen de

basis voor de structurele dialoog met onze aandeelhouders.

Naast het dagelijkse contact met onze medewerkers

houden we onderzoeken om een nog beter inzicht in de

medewerkerstevredenheid te verkrijgen en houden we

geregeld besprekingen met lokale ondernemingsraden.

Bovendien onderhouden onze centrale inkoopafdeling en de

lokale categoriemanagers contacten met fabrikanten. Verder

onderhoudt ons stafhoofd beleidsontwikkeling contacten met

overheden, politici, toezichthoudende instanties en patiëntenen

consumentenorganisaties. Ten slotte zijn er medewerkers

in de betreffende landen die contacten onderhouden met

zorgverzekeraars.

AANSTURING VAN MVO

Ten behoeve van een effectieve implementatie van MVO

hebben wij een organisatiestructuur hiervoor in het leven

geroepen. De eindverantwoordelijkheid ligt bij de Raad van

Bestuur. De operationele verantwoordelijkheid is belegd bij

het stafhoofd Quality Assurance and Safety.

ZORG VOOR DE PATIËNT

Wij stellen de patiënt centraal en bieden diensten die verder

gaan dan alleen het leveren van producten. Onze ambitie is

om actief de gezondheid van patiënten te verbeteren of hen

te helpen beter met hun ziekte om te gaan, of die nu tijdelijk

of chronisch is. Onze inspanningen op dit gebied worden niet

alleen geleverd door de medewerkers die uitsluitend op de

dienstverlening aan de patiënt zijn gericht. Achter de

mensen die de patiënt van dienst zijn, staan specialistische

medewerkers die als taak hebben de dienstverlening zo

efficiënt, effectief, soepel en slim mogelijk te laten verlopen.

WIJ HELPEN PATIËNTEN OM BETER TE WORDEN

OF BETER MET HUN AANDOENING OM TE GAAN

Wij beschouwen het als onze verantwoordelijkheid om ervoor

te zorgen dat patiënten de juiste medicatie en medische

hulpmiddelen ontvangen. Daarom interveniëren wij proactief

in behandelingen die onder onze verantwoordelijkheid vallen,

om zo de therapietrouw te verbeteren. Ook stimuleren wij

patiëntenvoorlichting en zelfmanagement.

Als service aan patiënten, heeft Mediq Apotheek in Nederland

een gepersonaliseerd programma voor zelfmanagement

ingevoerd onder de naam Mijnmedicijnkompas. Het gaat om

een uniek programma voor de Nederlandse markt voor

chronische patiënten. Het ondersteunt patiënten bij het begrip

van hun ziekte en het gebruik van hun geneesmiddelen. In

Mijnmedicijnkompas kunnen patiënten informatie over hun

geneesmiddelen lezen, instructiefilmpjes bekijken en

gebruikmaken van speciale zelfmanagementmodules, zoals

voor astma/COPD en diabetes. Deze dienst is inmiddels via

alle Mediq Apotheken beschikbaar en bijna 30.000 patiënten

maken er gebruik van.

Onze directe bedrijfsonderdelen bieden patiënten voorlichting

op het gebied van zelfmanagement, veiligheid en het

effectieve gebruik van geneesmiddelen en medische

hulpmiddelen. Onze institutionele bedrijfsonderdelen bieden

professionals training over het juiste gebruik van de producten

en de betreffende aandoening, zodat zij hun patiënten beter

van dienst kunnen zijn. Daarnaast beschikken wij over

zogenaamde train-the-trainermodules, waarmee wij

zorgverleners en voorschrijvers voorlichten. De directe

bedrijfsonderdelen geven voorlichting aan bijvoorbeeld

verpleegkundigen aan de hand van klinische lessen,

workshops en e-learningmodules. Hierbij benadrukken wij

het belang van de kwaliteit van de patiëntenzorg en het juiste

gebruik van medische hulpmiddelen. Zo faciliteren wij een

veilige en effectieve zorg. In 2010 zijn in Nederland ruim

1.400 verpleegkundigen door CombiCare getraind tijdens

klinische lessen en workshops. In hoofdzaak zijn deze lessen

theoretisch van aard, waarbij de nadruk ligt op pathologie

en fysiologie om zo de professionele deskundigheid van

verpleegkundigen te vergroten. Ook bieden onze institutionele

bedrijfsonderdelen opleidingsprogramma’s aan professionals

om hen te leren hoe ze de producten die wij verkopen, moeten

toepassen. Uiteindelijk komt dit de patiënt ten goede.

Zo geven productspecialisten in Denemarken voorlichting

aan zorginstellingen en huisartsen over het juiste gebruik van

wondverzorgingsproducten, desinfecteerproducten, medische

compressieproducten en enterale voeding. In Nederland

biedt Medeco College e-learning en workshops voor zorgprofessionals,

inkopers en facilitymanagers op diverse

gebieden, zoals anatomie, wondverzorging, incontinentie

en critical care.

WIJ WERKEN AAN BEWUSTWORDING

Mediq wil de bewustwording onder patiënten ten aanzien van

gezondheid en gezondheidsrisico’s vergroten. Daartoe stellen

wij patiënten in staat om deel te nemen aan gezondheidsscreenings

en voorlichtingsbijeenkomsten en bieden wij

informatie via websites en patiëntentijdschriften.

Een goed voorbeeld van het belang van bewustwording is de

behandeling van diabetes. In de diabetesweek in november

MAATSCHAPPELIJK VERANTWOORD ONDERNEMEN MEDIQ JAARVERSLAG 2010

43


kunnen consumenten in onze Nederlandse apotheken een

bloedsuikertest laten uitvoeren. In 2010 lieten 16.500 mensen

zich in onze apotheken testen. Daarnaast organiseren onze

apotheken lokale voorlichtingsbijeenkomsten over

diabetesdienstverlening. In Duitsland neemt Mediq Direkt

Diabetes ieder halfjaar deel aan voorlichtingsbijeenkomsten

voor bestaande en potentiële klanten, om voorlichting te

geven over het leven met diabetes.

WIJ WILLEN DE VERWACHTINGEN VAN DE KLANT

OVERTREFFEN

Wij beschouwen het als onze verantwoordelijkheid om te

voorzien in producten en diensten die voldoen aan de

specifieke wensen van onze patiënten en institutionele

klanten. Wij willen weten wat klanten van ons vinden en of

wij aan hun verwachtingen voldoen. Daarom werken wij met

klantonderzoeken en zijn wij continu in dialoog met patiënten

en patiëntenorganisaties.

Veel van onze groepsmaatschappijen houden periodiek een

klanttevredenheidsonderzoek. De uitkomsten bieden inzicht in

de waardering die patiënten en institutionele klanten voor ons

hebben, evenals in mogelijkheden tot verbetering. Ons streven

is om in 2011 bij al onze groepsmaatschappijen een dergelijk

onderzoek te houden. Onze Nederlandse apotheken houden

jaarlijks een onderzoek. Bij de Poolse apotheken is een

minimumniveau voor de klantenservice vastgesteld, dat is

gekoppeld aan het bonussysteem van de apotheekmedewerkers.

Bij onze directe groepsmaatschappijen meet

Tefa bijvoorbeeld de tevredenheid onder de professionals

waarmee zij werkt, evenals onder patiënten. Byram Healthcare

in de Verenigde Staten verzendt maandelijks circa 2.000

onderzoeken aan een willekeurige groep patiënten.

LATINO DIABETES PROGRAM IN DE VERENIGDE STATEN

Onze Amerikaanse groepsmaatschappij Byram Healthcare

beschikt over een programma voor Amerikanen van Latijns-

Amerikaanse afkomst met als doel de toegang tot de zorg te

vergroten en taalbarrières voor diabetespatiënten weg te

nemen. Het programma voorziet onder meer in speciale

telefoonnummers waarop de patiënt rechtstreeks door een

Spaanssprekende klantenservice te woord wordt gestaan,

Spaanstalige etiketten voor geneesmiddelen en klinische

instructies, tweetalige diabetesvoorlichters en

Spaanssprekende coördinatoren die nabellen om de verdere

behoeften van de patiënten vast te stellen. Byram Healthcare

heeft dit programma opgezet op basis van een duidelijk

inzicht in de veranderende demografie. Onder Amerikanen

van Latijns-Amerikaanse afkomst komt diabetes twee- tot

viermaal zoveel voor als onder niet-Latijns-Amerikaanse

Amerikanen. Uit onderzoek is gebleken dat door eerder te

interveniëren betere resultaten kunnen worden behaald.

Wij beschikken over klachtenprocedures, waarmee klanten

hun ongenoegen kunnen melden. Wij nemen alle klachten

serieus en trekken er lering uit om zo herhaling te voorkomen.

De Nederlandse apotheken hebben een centraal zorgregistratiesysteem,

dat in 2010 is gekoppeld aan de nationale

databank van de Koninklijke Nederlandse Maatschappij ter

bevordering der Pharmacie (KNMP) om incidenten met

geneesmiddelen te registreren. Mediq Direct in Nederland

behandelt klachten in het kader van de kwaliteitsprocedures.

Wij leven internationale richtlijnen voor medische hulpmiddelen

na op het gebied van klachtenregistratie (MEDDEV).

Verder bewaken kwaliteitsmanagers de juiste en tijdige

afhandeling van de klachten.

WIJ GARANDEREN PRODUCTKWALITEIT EN -VEILIGHEID

Als regisseur van de toeleveringsketen, voelen wij ons

verantwoordelijk voor het leveren van veilige producten.

Op het gebied van kwaliteit en veiligheid staan bij ons

centraal:

• Naleving van wet- en regelgeving

• Interne richtlijnen en externe certificeringsschema’s

• Beoordeling van leveranciers om kwaliteit te waarborgen

en namaak te voorkomen

Omdat wij producten op medisch gebied leveren, dienen wij

ons te houden aan strenge wet- en regelgeving ten aanzien

van kwaliteit en veiligheid. Daarnaast hebben wij eigen

kwaliteitsmanagers, die onze prestaties met betrekking tot

intern vastgestelde KPI’s bewaken. Ook voldoen wij aan

externe normen. Zo zijn onze Nederlandse apotheken

gecertificeerd door de Stichting Harmonisatie Kwaliteitsbeoordeling

in de Zorgsector. Verder is het merendeel van

onze groepsmaatschappijen volgens ISO 9001-2008 of een

vergelijkbare norm gecertificeerd. Diverse groepsmaatschappijen

die medische hulpmiddelen verkopen, voldoen

eveneens aan ISO 13485, de norm die specifieke eisen aan

medische hulpmiddelen stelt. Bovendien houden onze

Nederlandse en Poolse groothandelsactiviteiten zich aan

de Good Distribution Practices for Pharmaceutical Products

volgens de normen van de EU.

Om onze organisatie op kwaliteitsgebied verder te versterken

is in 2010 op groepsniveau een manager Quality Assurance

and Safety in dienst getreden.

Wij voelen ons verantwoordelijk voor de gezondheid en de

veiligheid van onze patiënten en kopen onze producten dan

ook met uiterste zorg in. De dienstverlening van onze

leveranciers wordt periodiek beoordeeld. Daarnaast nemen wij

maatregelen om te voorkomen dat er namaakproducten op de

markt komen. Wij beschikken over systemen om de echtheid

van zowel geneesmiddelen als medische hulpmiddelen te

controleren.

44 MEDIQ JAARVERSLAG 2010 MAATSCHAPPELIJK VERANTWOORD ONDERNEMEN


In 2010 is een start gemaakt met de implementatie van onze

gedragscode voor leveranciers. Hierin staan de ethische en

maatschappelijke normen beschreven waarvan wij willen dat

ze opgevolgd worden door onze leveranciers. In 2011 willen wij

deze implementatie afronden.

AANTAL MEDEWERKERS PER LAND DIRECT &

INSTITUTIONEEL

IN FTE’S, GEMIDDELD, INCLUSIEF TIJDELIJK

262

KPI’S VOOR 2011

Voor het focusgebied ‘Zorg voor de patiënt’ hebben we de

volgende KPI’s vastgesteld, waarover we met ingang van 2011

jaarlijks gaan rapporteren.

• Het percentage van de groepsmaatschappijen dat

periodiek klanttevredenheidsonderzoeken houdt

• Het percentage van de groepsmaatschappijen met

een kwaliteitscertificering

NEDERLAND

NORDICS & BALTISCHE STATEN

VERENIGDE STATEN

OVERIG

501

498

734

EEN GOEDE WERKOMGEVING VOOR MEDEWERKERS

AANTAL MEDEWERKERS PER LAND APOTHEKEN

IN FTE’S, GEMIDDELD, INCLUSIEF TIJDELIJK

Het humanresourcesbeleid van Mediq is erop gericht

NEDERLAND

medewerkers zodanig te ontwikkelen dat zij enerzijds aan de

doelstellingen van de organisatie bijdragen en anderzijds hun

vaardigheden en competenties ontwikkelen. Daarbij is het van

belang om het evenwicht te vinden tussen de ambities van

Mediq en die van de medewerkers, waarbij de kernwaarden

van Mediq het uitgangspunt vormen. Wij trachten een

werkomgeving te scheppen waarin medewerkers zich

uitgedaagd voelen, waarin ze hun vaardigheden en

competenties kunnen ontwikkelen en waarin ze succesvol

kunnen zijn.

POLEN

2.533

2.547

ORGANISATIEONTWIKKELINGEN IN 2010

Reorganisaties

De activiteiten en medewerkers van Mediq zijn onderhevig aan

veranderingen in de zorgmarkt. In 2010 is verdere voortgang

geboekt met de reorganisatie die in 2008 bij onze Nederlandse

apotheekactiviteiten is ingezet. Deze reorganisatie

houdt verband met het preferentiebeleid van de zorgverzekeraars

en de daaruit voortvloeiende prijsdaling en

lagere winstgevendheid. Van de totale voorgenomen

personeelsreductie van 450 fte’s is het aantal arbeidsplaatsen

sinds medio 2008 met 417 fte’s teruggebracht, waarvan 167 in

2010. Dit proces zal eind 2011 zijn afgerond. Ook bij Medeco in

Nederland waren reorganisaties nodig, evenals bij onze

groothandelsactiviteiten in Polen. In Polen is in het derde

kwartaal van 2010 een reductie van in totaal 140 fte’s

gerealiseerd, terwijl bij Medeco 40 fte’s kwamen te vervallen.

Een veranderende markt confronteert medewerkers met zowel

kansen als uitdagingen. Een van de voornaamste uitdagingen

van ons HR-beleid is hen te helpen op veranderingen in te

spelen. Tijdens reorganisaties doen wij ons uiterste best om

medewerkers te helpen binnen de onderneming ander werk te

vinden. In Nederland is door de corporate HR-afdeling een

mobiliteitsdesk ingericht. Dankzij dit initiatief hebben wij 25%

van de ontslagen medewerkers binnen Apotheken Nederland

kunnen herplaatsen. Daarnaast hebben wij ons ingezet om

samen met uitzendbureaus medewerkers te helpen buiten

Mediq een nieuwe werkkring te vinden.

Een werkomgeving waarin

medewerkers hun vaardigheden en

competenties kunnen ontwikkelen

MAATSCHAPPELIJK VERANTWOORD ONDERNEMEN MEDIQ JAARVERSLAG 2010

45


EDUCATIE

Medeco College biedt e-learning

en workshops aan voor zorgprofessionals

op gebieden als

anatomie, wondverzorging en

critical care, zodat zij hun patiënten

beter van dienst kunnen zijn.

Onze groepsmaatschappijen hanteren een beloningsbeleid

dat marktconform is. Verder maken zij gebruik van prestatiemanagementtools

gericht op personeelsontwikkeling.

Zo hanteert Byram Healthcare in de Verenigde Staten

een profielprestatiesysteem, dat ondersteuning biedt bij

opvolgingsplanning en het herkennen van leiderschapspotentieel.

De beloning van onze Nederlandse en Deense

medewerkers is gekoppeld aan hun jaarlijkse prestatiebeoordeling.

Het doel is om in de komende jaren bij al onze

groepsmaatschappijen de beloning aan de prestatiebeoordeling

te koppelen.

Overname in de Nordics en Baltische staten

In 2010 hebben we een overname in de Nordics en de

Baltische staten gepleegd, waardoor het personeelsbestand

met circa 445 fte’s is uitgebreid. Het management uit deze

landen is uitgenodigd voor een kennismakingsdag op ons

hoofdkantoor in juni 2010. Om de integratie nog meer te

bevorderen, hebben diverse medewerkers van deze nieuwe

groepsmaatschappijen zich aangesloten bij internationale

netwerken en business leadershipprogramma’s.

PERSONEELSBETROKKENHEID

Het is onze ambitie om over uitstekend presterende,

betrokken en trotse medewerkers te beschikken, die zich

achter de strategie van de onderneming scharen. In een aantal

landen waarin wij actief zijn, houden wij medewerkerstevredenheidsonderzoeken.

Wij willen dat onze medewerkers

tevreden zijn met hun werk en werkomstandigheden. De

komende jaren gaan wij dergelijke, om het jaar te houden,

onderzoeken implementeren bij alle groepsmaatschappijen.

DIVERSITEIT

In totaal hebben wij mensen in dienst in 14 verschillende

landen, die een nog grotere diversiteit aan nationaliteiten

vertegenwoordigen. Wij beschikken weliswaar over een groot

aantal vrouwelijke medewerkers, maar in de top zijn zij

ondervertegenwoordigd. Wij trachten vrouwelijk talent in

een vroeg stadium te ontdekken en stimuleren hen om naar

sleutelposities door te groeien. Het is onze ambitie om het

aandeel vrouwen in hogere managementfuncties te vergroten.

AANTREKKEN EN BEHOUDEN

Mediq wil capabele mensen aantrekken, die graag werken

bij een onderneming die gezondheidszorg combineert met

een ondernemersgeest. Wij zoeken medewerkers die flexibel

en ambitieus zijn en een passie hebben voor werken in de

gezondheidszorg.

In Nederland en Polen werken we voor het aantrekken van

nieuwe medewerkers samen met farmaceutische academies,

universiteiten en lagere opleidingsinstellingen. Middels

maatschappelijke en opleidingsprogramma’s wordt de

farmaceutische opleiding zoveel mogelijk afgestemd op de

ontwikkelingen in de farmaceutische markt. De exclusieve

samenwerkingsovereenkomst met ROC Midden Nederland om

de opleiding van apothekersassistenten te verbeteren, vormt

hiervan een concreet voorbeeld.

PERSONEELSONTWIKKELING

Op internationaal niveau richten wij ons op het waarborgen

van een hoogwaardige invulling van sleutelfuncties voor de

lange termijn (opvolgingsplanning). Aan de hand van

het proces van talentbeoordeling identificeren wij op

internationaal niveau getalenteerde medewerkers. Verder

zorgen ontwikkelingsprogramma’s ervoor dat medewerkers

goed kunnen presteren en daartoe gemotiveerd worden en

dat op talenten een beroep wordt gedaan en ze worden

uitgedaagd. Wij organiseren een jaarlijks businessprogramma

voor talenten, uitwisselingsprogramma’s en de eerdergenoemde

internationale netwerkbijeenkomsten.

De in 2004 opgerichte Mediq Academy, die deel uitmaakt van

Mediq Apotheken Nederland, biedt cursussen en trainingen.

De groepsmaatschappijen van Mediq Direct in Nederland

bieden trainingsprogramma’s die voornamelijk zijn gericht

op vergroting van de specifieke deskundigheid en kennis ten

aanzien van de producten en de bijbehorende dienstverlening.

ACP Pharma in Polen organiseert trainingen gericht op

managementvaardigheden. Bij Byram Healthcare in de

Verenigde Staten wordt middels het eerdergenoemde

profielprestatiesysteem in de ontwikkelingsbehoeften van

de medewerkers voorzien.

Wij maken het werken binnen Mediq aantrekkelijker door

middel van internationale netwerken en uitwisselingsprogramma’s.

In 2010 zijn verschillende internationale

netwerkbijeenkomsten (logistiek, financiën, marketing en

communicatie) en het jaarlijkse business leadershipprogramma

voor het hogere management georganiseerd. In 2011 worden

opnieuw bijeenkomsten gepland, waaronder een HR-netwerkevenement.

46 MEDIQ JAARVERSLAG 2010 MAATSCHAPPELIJK VERANTWOORD ONDERNEMEN


BUSINESS LEADERSHIPPROGRAMMA VOOR TALENTEN

In aansluiting op ons internationale karakter beschikken wij

over een business leadershipprogramma voor talenten. Daarbij

komen 25 getalenteerde medewerkers, afkomstig uit vrijwel

alle landen waar Mediq actief is, bijeen om strategie,

veranderingen en innovatie te bespreken. Dit programma is

gericht op de ontwikkeling van leiderschap en bewustwording

van hun toekomstige leidersrol. Met dit jaarlijkse programma

stellen we hen in staat om hun internationale loopbaan te uit

te bouwen, hun internationale netwerk te vergroten en

stimuleren we de internationale uitwisseling van kennis,

ervaring en vaardigheden.

Waar dit passend wordt geacht, wordt het lokale management

bij de behandeling en de oplossing van het probleem

betrokken. Alle in 2010 ingediende klachten zijn binnen twee

maanden verwerkt en afgehandeld.

MEDEZEGGENSCHAP

In 2010 heeft de Centrale Ondernemingsraad (COR) diverse

zaken met het management besproken. Gespreksonderwerpen

waren onder andere het HR-beleid van de onderneming en

de wijze waarop dit wordt ingevuld, de financiële resultaten,

de toenemende samenwerking binnen de onderneming en

ontwikkelingen in de apothekenmarkt in Nederland,

waaronder het voortgaande preferentiebeleid van de zorgverzekeraars,

en de daaruit voortvloeiende reorganisatie.

De COR heeft conform de Wet Harrewijn het beloningsbeleid

van Mediq beoordeeld.

GEZONDHEID EN VEILIGHEID

Het verzuimpercentage bedroeg in 2010 3,6 (dit percentage

vertegenwoordigt 88% van het totaal aantal fte’s). In

Nederland zijn in samenwerking met Achmea Vitale stappen

ondernomen om het verzuimpercentage terug te dringen.

Daarbij zijn verbeteringen doorgevoerd, zoals de rol van

managers bij de verlaging van het verzuimcijfer. In 2011

worden verdere stappen ondernomen.

Alle groepsmaatschappijen hanteren veiligheidsprocedures en

voeren deze nauwgezet uit. Deze procedures zijn vastgelegd

in handboeken en kwaliteitssystemen. Met behulp van veiligheidstrainingen

worden logistieke medewerkers voorgelicht.

Mediq Denemarken beschikt over een gecertificeerd systeem

voor het bewaken van de gezondheid en de veiligheid op het

werk. In Zweden voeren vertegenwoordigers van werkgever

en werknemers een actieve dialoog in veiligheidscommissies.

Bij Mediq Apotheken Nederland zijn trainingen voor

medewerkers ontwikkeld over het omgaan met agressie

(agressief gedrag aan de balie, overvallen, diefstal, enz.).

De Mediq Apotheken onderhouden nauw contact met de

lokale politie en met gemeenteraden om medewerkers de

juiste zorg te kunnen bieden.

KLACHTEN VAN MEDEWERKERS

Naast onze gedragscode beschikken wij over een

klokkenluidersregeling. Zo kunnen werknemers die zich

bezwaard voelen om met hun lijnmanager in gesprek te gaan

een klacht bij de Raad van Bestuur indienen. Om medewerkers

in staat te stellen en aan te moedigen eventuele klachten in

te dienen, is in 2009 een externe partij gecontracteerd.

Deze partij biedt de mogelijkheid om zowel telefonisch als

via internet klachten in te dienen, desgewenst anoniem.

Dit systeem is momenteel operationeel in Nederland, de

Verenigde Staten, Polen, Denemarken, Noorwegen en

Hongarije. In 2011 zullen we dit systeem verder uitrollen.

De secretaris van de vennootschap neemt klachten namens

de voorzitter van de Raad van Bestuur in behandeling.

In Nederland is, evenals vorig jaar, een viertal ondernemingraden

actief binnen de groepsmaatschappijen Medeco,

Red Swan, Mediq Apotheken en binnen de cluster van de

direct-bedrijfsonderdelen in Nederland. In Polen en

Noorwegen zijn door het management en de lokale

ondernemingsraden driemaandelijks gezamenlijke

bijeenkomsten gehouden. In Polen waren de voornaamste

gespreksonderwerpen gerelateerd aan de personeelsreductie

met 140 fte’s. In Noorwegen is gesproken over de resultaten,

de beloningssystematiek en de begroting. Bij Mediq Suomi is

na de overname door Mediq in 2010 een commissie ingesteld

waarin vertegenwoordigers van zowel werknemers als

werkgever zitting hebben.

KPI’S VOOR 2011

Voor het focusgebied ‘Een goede werkomgeving voor

medewerkers’ hebben we de volgende KPI’s vastgesteld,

waarover we met ingang van 2011 jaarlijks gaan rapporteren.

• Verzuimpercentage

• Aantal werkgerelateerde ongevallen met verzuim per

100 fte’s

• Percentage medewerkers dat aan een

medewerkerstevredenheidsonderzoek heeft deelgenomen

• Percentage personeelsverloop

• Percentage medewerkers dat een prestatiebeoordeling

heeft ontvangen

HET BEPERKEN VAN SCHADELIJKE GEVOLGEN

VOOR HET MILIEU

Hoewel onze eigen activiteiten het milieu betrekkelijk weinig

belasten, zijn we gespitst op mogelijkheden om effecten op

het milieu terug te dringen op die terreinen waarop wij de

grootste invloed hebben. Wij hebben vastgesteld dat het

daarbij gaat om verpakking, afval en transport (input –

throughput – output). Wij willen onze effecten op deze

terreinen in 2011 voor het eerst gaan meten.

MAATSCHAPPELIJK VERANTWOORD ONDERNEMEN MEDIQ JAARVERSLAG 2010

47


VERPAKKING

Mediq is verantwoordelijk voor de inkoop en distributie van

geneesmiddelen en medische hulpmiddelen. In onze

distributiecentra slaan wij goederen in en gebruiken wij

diverse soorten verpakkingsmateriaal om deze voor verdere

verzending gereed te maken. Verpakking kan voor eenmalig

en voor meermalig gebruik bedoeld zijn. Verpakking voor

meermalig gebruik wordt hoofdzakelijk binnen ons B2Bproces

gebruikt. Hergebruik vindt binnen de eigen processen

plaats. Verpakking voor eenmalig gebruik is verpakking die wij

gebruiken en aan de klant doorgeven. De materialen waaruit

verpakkingen bestaan, zijn bijvoorbeeld karton, papier en

kunststoffen. In ons B2B-segment gebruiken wij voornamelijk

verpakkingsmaterialen voor meervoudig gebruik.

AFVAL

De goederen die wij inkopen, worden in pakketten afgeleverd.

Wij pakken deze uit en herverpakken de goederen, waarbij het

uitpakken tot afval leidt. Onze distributieactiviteiten zijn dan

ook verantwoordelijk voor het merendeel van het afval dat

wij genereren. Een aanzienlijke hoeveelheid van het door ons

geproduceerde afval, zoals papier en karton, is geschikt voor

hergebruik. Naast herbruikbaar afval, produceren wij ook

een zekere hoeveelheid niet herbruikbaar afval dat met onze

kernactiviteiten verband houdt, zoals afval van geneesmiddelen.

Wij willen het aandeel herbruikbaar afval vergroten.

Daartoe richt ons beleid zich op interne bewustzijnsvergroting

ten aanzien van afvalbeheer en samenwerking met

gerespecteerde afvalverwerkers die de nadruk op het milieu

leggen.

TRANSPORT

Onze logistieke processen maken deel uit van onze kernactiviteiten.

Wij distribueren goederen zowel naar ziekenhuizen,

verzorgingstehuizen en apotheken als rechtstreeks

naar patiënten. Het transport vindt voornamelijk plaats met

trucks en bestelwagens en kan, afhankelijk van de situatie ter

plaatse, geheel of gedeeltelijk zijn uitbesteed. De meeste

invloed kunnen wij uitoefenen op eigen transport en het

uitbestede transport waarbij uitsluitend goederen van of

namens ons worden vervoerd. Minder invloed hebben wij op

zogenaamd groupagetransport, waarbij zendingen van

verschillende ondernemingen worden samengevoegd.

In Nederland, waar wij nauwelijks groupagetansport inzetten,

nemen de afgelegde afstanden af, doordat wij ons op een

betere planning richten. Ten aanzien van het aantal afgelegde

kilometers is sprake van nauwgezette bewaking en instructie.

Mede dankzij de transportplanning die wij in 2008 voor onze

farmaceutische groothandelsactiviteiten in Nederland hebben

ingevoerd, waren wij in staat om drie jaren achtereen de CO 2 -

uitstoot te verminderen. In 2010 is de CO 2 -uitstoot vergeleken

met het voorgaande jaar met 100 ton verminderd.

De komende jaren blijven we ons bij onze groepsmaatschappijen

overal ter wereld richten op het verminderen van

de transportafstanden waarop wij de meeste invloed kunnen

uitoefenen.

KPI’S VOOR 2011

Voor het focusgebied ‘Het beperken van schadelijke gevolgen

voor het milieu’ hebben we de volgende KPI’s vastgesteld,

waarover we met ingang van 2011 jaarlijks gaan rapporteren.

• Totale hoeveelheid ingekocht verpakkingsmateriaal,

uitgedrukt in kg per EUR 1.000 netto-omzet,

gespecificeerd naar categorie

• Hoeveelheid afval in kg, uitgedrukt als percentage van het

totale afval, gespecificeerd per categorie

• Totale CO 2 -uitstoot uit transport, uitgedrukt in tonnen per

EUR 1.000 netto-omzet

EEN VERSCHIL MAKEN IN DE MAATSCHAPPIJ

Als onderneming in de gezondheidszorg zijn we ons terdege

bewust van onze maatschappelijke rol. Daarvan geven wij blijk

door projecten te steunen die dicht bij onze eigen activiteiten

staan.

JONGEREN MET DIABETES

In 2010 is Mediq begonnen met het opzetten van projecten

die zijn gericht op jongeren met diabetes. Jonge mensen met

diabetes hebben een speciale plek in ons hart. Diabetes is

een ernstige chronische ziekte, die van grote invloed is op het

dagelijks leven van de patiënten. Zij moeten dagelijks hun

bloedsuikerpeil meten en insuline inspuiten. Dat is nogal een

belasting, vooral als je nog jong bent.

MEDECO INVESTEERT IN GROENE TRUCK

Als leverancier van medische hulpmiddelen aan instellingen in

Nederland, gebruikt Medeco zo’n 20 trucks om haar goederen

te distribueren. In 2010 heeft Medeco samen met haar

gevestigde leverancier Van der Mark in een truck geïnvesteerd

die rijdt op CNG (aardgas onder druk). Door het rijden op

CNG wordt de CO 2 -uitstoot met 80% verminderd. Met deze

eerste investering in groen transport geeft Medeco invulling

aan haar MVO-intenties.

Jongeren met diabetes willen niet uit de toon vallen.

Soms verzetten ze zich dan ook tegen de beperkingen die

hun ziekte hun oplegt. Zo kan het voorkomen dat ze niet op

tijd hun bloedsuikerpeil controleren of insuline inspuiten.

Dat kan tot gevaarlijke situaties leiden, zoals hypo- of

hyperglycemie (een te laag of te hoog bloedsuikerpeil).

Wanneer ze ouder zijn, kunnen complicaties optreden, zoals

aandoeningen aan de kransslagaders, de nieren, de ogen en

het zenuwstelsel.

48 MEDIQ JAARVERSLAG 2010 MAATSCHAPPELIJK VERANTWOORD ONDERNEMEN


Speciaal voor jongeren heeft Mediq de website

www.diabetesshout.nl opgezet. Wanneer ze zich onzeker

voelen of liever advies van lotgenoten willen, kunnen zij hier

hun gedachten en gevoelens uitwisselen. Als snel na de

lancering in 2010 hadden zich 145 jongeren ingeschreven

(op het totaal van circa 5.000 jongeren met diabetes in

Nederland). Wij blijven de website promoten via onze raad

van jongeren met diabetes en diabetesverpleegkundigen.

In Nederland hebben we een raad van jongeren met diabetes,

waarmee wij contact hebben over zaken die met diabetes

verband houden. Zo helpen deze jongeren ons om op de

hoogte te blijven van de behoeften van jonge mensen

met diabetes. De leden van de raad zijn ook actief op

www.diabetesshout.nl.

Verder heeft Mediq in samenwerking met het Diabetes

Fonds theatervoorstellingen voor jongeren met diabetes

georganiseerd. Candy is een ontroerende en humoristische

voorstelling, die jongeren met diabetes een hart onder de riem

steekt. Mediq heeft Candy in zeven Nederlandse steden en in

diverse ziekenhuizen op de planken gebracht en jonge

diabetici, samen met familie en vrienden, uitgenodigd voor

een vrolijke avond. Het stuk was een enorm succes: tijdens de

officiële opening van ons nieuwe hoofdkantoor zijn meer dan

1.000 mensen naar Candy komen kijken, niet alleen jongeren

met diabetes, maar ook hun ouders, vrienden, diabetesverpleegkundigen

en gasten.

In alle landen waar wij in de directe distributie van diabetesmiddelen

actief zijn, werken wij nauw samen met de lokale

diabetesorganisaties, te weten in Nederland het Diabetes

Fonds en de Diabetes Federatie (NDF), in Denemarken de

Diabetes Foreningen en de Juvenile Diabetes Research

Foundation (JDRF), in de Verenigde Staten de American

Diabetes Association en in Duitsland de Deutscher Diabetiker

Bund (DDB) en de Deutsche Diabetes Gesellschaft (DDG).

Bovendien organiseren diverse groepsmaatschappijen

projecten voor jonge diabetici, variërend van zeiltochten

en kooklessen tot zomerkampen.

PLAATSELIJKE INITIATIEVEN

Mediq steunt een groot aantal plaatselijke initiatieven. Medeco,

Apotheken Nederland en Mediq Apteka in Polen bijvoorbeeld,

sponsoren plaatselijke sportclubs en daarnaast sponsort

Medeco initiatieven in de zorg, zoals schaatsen met autistische

kinderen en vrijwilligerswerk in een zorginstelling. Daarnaast

werken onze Nederlandse apotheken mee aan Amber Alert,

een waarschuwingssysteem van de politie dat wordt gebruikt

wanneer er een kind wordt vermist. De waarschuwingen

worden vertoond op beeldschermen in onze apotheken.

Mediq Suomi heeft geld gedoneerd aan Mannerheimin

Lastensuojeluliitto, de grootste organisatie voor kinderbescherming

in Finland.

Mediq wil een verschil maken voor

jongeren met diabetes

ACTIVITEITEN IN 2011

In 2011 blijven wij tijd en aandacht besteden aan jongeren met

diabetes, onder andere door onze activiteiten op dit terrein

internationaal uit te breiden, met name in de Verenigde Staten,

Denemarken, Duitsland en Polen. We willen de raden waarin

jongeren met diabetes samenkomen verder ontwikkelen.

De interactie met deze jonge mensen verleent sturing aan

onze activiteiten, zodat we de bewustwording en het begrip

kunnen vergroten onder jonge diabetici en anderen die met

hen te maken krijgen, bijvoorbeeld thuis of op school.

Naast uitbreiding van de rol van de bestaande raad in

Nederland willen we het concept ook in andere landen

invoeren. In Nederland gaan we www.diabetesshout.nl actief

promoten en verbeteren en in de Verenigde Staten lanceren

we www.diabetesshout.com. Ook zorgen we voor nog eens

zes opvoeringen van Candy en breiden we onze steun aan

andere projecten voor jongeren met diabetes uit.

SCHENKINGEN IN NATURA

Aangezien Mediq is gespecialiseerd in de distributie van

geneesmiddelen en medische hulpmiddelen, kunnen we deze

in tijden van nood schenken. De aardbeving op Haïti in januari

2010 was een ramp die naar schatting 3 miljoen mensen heeft

getroffen. Ten behoeve van de eerste hulpverlening heeft

Mediq medische hulmiddelen geschonken, zoals verbandmiddelen,

infuusmaterialen en geneesmiddelen. Een initiatief

van Tefa was de schenking van beademingsapparatuur aan

een ziekenhuis in Suriname. In Polen heeft Mediq Apteka

geneesmiddelen gedoneerd aan verpleeghuizen voor

geestelijk gehandicapte patiënten. Mediq Noorwegen heeft

60 warmhouddekens aan daklozen in Oslo verstrekt tijdens de

recente, extreem koude winter.

MAATSCHAPPELIJK VERANTWOORD ONDERNEMEN MEDIQ JAARVERSLAG 2010

49


JONGEREN EN DIABETES

WERELDWIJD HEBBEN ZO’N 285 MILJOEN MENSEN DIABETES EN

DE INTERNATIONAL DIABETES FEDERATION DENKT ZELFS DAT

DIT AANTAL IN 2030 GAAT STIJGEN NAAR 438 MILJOEN, OFWEL ZO’N 8% VAN

DE WERELDBEVOLKING. HET IS DAARMEE EEN VAN DE MEEST VOORKOMENDE

AANDOENINGEN. NAAST OORZAKEN ALS ERFELIJKE FACTOREN, LIJKT DIABETES

EEN ECHTE WELVAARTSZIEKTE TE WORDEN DOOR VERKEERDE

VOEDINGSGEWOONTEN EN TE WEINIG LICHAAMSBEWEGING.

Grip op risico’s

Therapie trouw vooral lastig bij jongeren

Bij diabetes is het heel belangrijk met zich meebrengt, door bijvoorbeeld

de insuline op tijd te injecteren.

niet tijdig hun bloedglucosewaarden te

Toch hebben jongeren daar vaak

controleren en insuline te spuiten. En ook

moeite mee. Ze willen niet anders zijn de angst om dikker te worden is groot.

dan anderen en dus niet opvallen door Volgens onderzoek door de Deense

zichtbaar bezig te zijn met injectienaalden

of insulinepompen.

dan negen op de tien jongeren met

specialist Henrik Skovlund, slaan meer

type 1 diabetes minstens een keer per

Uit gesprekken met jongeren, zorgprofessionals

en ook uit wetenschappelijk in de hand te houden. Niet anders willen

maand een injectie over om hun gewicht

onderzoek, blijkt soms een manco in de zijn, is erg belangrijk voor deze leeftijdsgroep.

Om jongeren met elkaar in

communicatie tussen ouders, behandelaars

en pubers. Jongeren kunnen zich contact te brengen, heeft Mediq

afzetten tegen de leefregels die diabetes www.diabetesshout.nl ontwikkeld.

Op deze website kunnen jongeren hun

eigen verhaal en emoties delen met

lotgenoten. Een panel van jongeren met

diabetes houdt de plaatsingen in de

gaten en reageert of onderneemt actie,

daar waar nodig. De website wordt ook

gelanceerd in de VS. Het panel adviseert

ook bij de activiteiten die Mediq organiseert

en onderneemt voor jongeren met

diabetes.

EVEN ‘NORMAAL’ ZIJN

Het Duitse Mediq Direkt Diabetes organiseert elk jaar

speciale vakantiekampen voor kinderen met diabetes.

Max Wirlitsch van 14 is er al vijf keer geweest: ‘Voor mij is

het vakantiekamp op Hainewalde altijd een heel bijzondere

ervaring. Ik kan er praten met andere kinderen die diabetes

hebben en je realiseert je dat je niet de enige ben die daar

last van heeft. Je bent er geen buitenstaander die “raar” is,

maar gewoon een van de velen. Er worden elke dag leuke

activiteiten georganiseerd, zoals wandelen en voetballen.

Tussendoor leren we ook hoe we om moeten gaan met

diabetes en waar we allemaal rekening mee moeten

houden. Met Dietmar, de kampleider, kan ik goed praten

over mijn problemen. Helaas was afgelopen zomer mijn

laatste keer. Ik word 15 in mei en het vakantiekamp is

voor kinderen tot 14 jaar.’

50

MEDIQ JAARVERSLAG 2010


JONGEREN EN DIABETES

EEN POMP ÉN EEN SENSOR

Steeds vaker kiezen mensen met diabetes voor een insulinepomp.

Deze pomp dragen ze 24 uur per dag bij zich. Via een slangetje

dat met het lichaam verbonden is, dient de pomp insuline toe.

Dit is onder andere geschikt voor mensen die moeilijk instelbaar zijn

of onregelmatig leven en/of eten. De pomp is te combineren met een

glucosesensor: die meet elke drie tot vijf minuten de bloed glucosewaarde

waar de pomp dan meteen op kan reageren. Hypo’s behoren hiermee tot

het verleden. De in diabeteshulpmiddelen gespecialiseerde bedrijven van

Mediq leveren pompen en sensoren van verschillende merken. In Nederland

heeft Mediq Direct Diabetes voor de medicatie die nodig is een directe lijn

met de speciale apotheek Red Swan Pharma Services. Makkelijk en efficiënt.

Niet zo onschuldig

als het lijkt…

Circa 50% van diabetici met type 2 heeft niet in de gaten

dat ze er last van hebben, omdat ze geen klachten hebben.

Zo op het oog lijkt diabetes dus redelijk onschul dig. Maar niets

is minder waar: diabetes kan op termijn ernstige complicaties

veroorzaken, zoals hart- en vaatziekten, nierafwijkingen, oogaandoeningen

en zenuwafwijkingen. Tijdige en vooral ook

regelmatige medicatie is daarom ontzettend belangrijk.

WAT IS DIABETES

Eten en drinken wordt door het lichaam omgezet in glucose.

Hierdoor krijgen we energie om te bewegen. Om de glucose via

het bloed te transporteren naar de lichaamscellen, maakt het

lichaam insuline aan. Bij diabetes mellitus, ook wel suikerziekte

genoemd, heeft het lichaam een tekort aan insuline of werkt

de aanwezige insuline niet goed genoeg en stijgt het bloedglucosegehalte

in het bloed. Dat kan alleen worden opgelost

door insuline toe te voegen.

Er zijn verschillende soorten diabetes. Bij diabetes type 1

maakt het lichaam geen insuline meer. Het geeft snel klachten

en wordt dan ook snel onderkend. Het komt voornamelijk

bij jonge mensen voor. Bij mensen met type 2 maakt

de alvleesklier te weinig insuline aan of is het lichaam

ongevoelig voor de eigen insuline. Diabetes type 2 komt

vooral voor bij ouderen en bij mensen met overgewicht,

onder wie ook steeds vaker jonge kinderen en jongeren.

Circa 90% van het aantal diabetespatiënten heeft

diabetes type 2. De ontwikkeling van diabetes type 2

verloopt meestal langzaam (jaren) en zonder dat men zich

ervan bewust is. Daardoor kan al veel schade aangericht

zijn. Het is dan ook belangrijk om de diagnose zo vroeg

mogelijk te stellen.

Een andere vorm is zwangerschapsdiabetes, dat kan

ontstaan na de 20ste week van de zwangerschap onder

invloed van hormonale veranderingen. Het komt voor bij

ongeveer 1 op de 20 zwangere vrouwen. Na de bevalling

verdwijnt deze vorm van diabetes weer, maar de kans om

binnen 10 jaar diabetes type 2 te ontwikkelen is wel 50%

groter.

CANDY

Een ontroerende en

komische theatervoorstelling

over de impact van diabetes

bij jongeren

In 2010 organiseerde Mediq samen

met het Diabetes Fonds zeven gratis

theatervoorstellingen voor jongeren

met diabetes. ‘Candy’ gaat uit van de

belevingswereld van jongeren en hoe

zij het leven met diabetes ervaren.

De voorstelling is ontroerend en

komisch tegelijk en heel herkenbaar.

De rollen worden gespeeld door

Izaira Kersten (zelf diabetespatiënt)

en Floris van Tilburg, onder regie van

Barry Atsma. De voorstellingen waren

in 2010 een groot succes en worden

in 2011 voortgezet in ziekenhuizen.

‘Candy’ is niet alleen leuk voor

jongeren, maar ook voor vrienden,

ouders, leraren en diabetesverpleegkundigen.

MEDIQ JAARVERSLAG 2010

51


PERSONALIA RAAD VAN COMMISSARISSEN

Drs. S. van Keulen, voorzitter (1946)

Nederlander, benoemd in 2010

Einde huidige termijn: 2014

Huidige functie: Chairman Holland

Financial Center

Drs. B.T. Visser, vicevoorzitter (1952)

Nederlander, benoemd in 2003

Einde huidige termijn: 2011

Huidige functie: chief executive officer

Aap implantate AG

Commissariaten/nevenfuncties

• Lid Raad van Commissarissen APG Groep

• Lid Raad van Commissarissen Heijmans N.V.

• Bestuurslid Stichting Health Insurance Fund

• Voorzitter Investment Fund for Health in Africa

• Bestuurslid Stichting Natuur en Milieu

• Lid Raad van Toezicht van het WNF

• Adviseur Pharm Access International

Commissariaten/nevenfuncties

• Lid(-apotheker) Commissie van Toezicht van Stichting

Gedragscode Farmaceutische Bedrijfstak

• Voorzitter Raad van Commissarisen HZPC Holland BV

• Commissaris Actavis Holding Sarl

• Commissaris Kreatech Holding BV

Dr. W.M. van den Goorbergh (1948)

Nederlander, benoemd in 2006

Einde huidige termijn: 2014

Laatst beklede functie: vicevoorzitter

Raad van Bestuur en chief financial officer

Rabobank Nederland

Commissariaten/nevenfuncties

• Voorzitter Raad van Commissarissen NIBC Bank NV

• Voorzitter Raad van Commissarissen DELA

• Commissaris Bank Nederlandse Gemeenten NV

• Voorzitter Raad van Commissarissen De Welten Groep

Holding BV

• Vicevoorzitter Stichting Katholieke Universiteit Nijmegen

(Radboud Universiteit en UMC St. Radboud)

Drs. M.J.M. van Weelden-Hulshof (1952)

Nederlandse, benoemd in 2009

Einde huidige termijn: 2013

Huidige functie: openbaar apotheker

in Ermelo

Commissariaten/nevenfuncties

• Lid Coördinatie Platform Zorgstandaarden

• Voorzitter programmacommissie van het Nederlands

Actieprogramma Diabetes

F.K. De Moor, Lic-drs (1962)

Belg, benoemd in 2008

Einde huidige termijn: 2012

Huidige functie: bestuursvoorzitter Macintosh

Retail Group NV

O.R. Stuge MD MBA (1954)

Noor, benoemd in 2008

Einde huidige termijn: 2012

Huidige functie: Chief executive officer

Impulse Dynamics NV

Commissariaten/nevenfuncties

• Lid van de Raad van Commissarissen Sligro

Food Group NV

• Lid van het Dagelijks Bestuur van de Raad Nederlandse

Detailhandel

• Lid van de Raad van Bestuur Electronic Commerce

Platform

• Lid van het Bestuur Stichting Leerstoel

Detailhandelsmarketing

Commissariaten/nevenfuncties

• Voorzitter Raad van Commissarissen BoneSupport AB

• Lid van de Raad van Commissarissen Nobel Biocare AG

• Stategisch adviseur Uptake Medical Inc.

• Medeoprichter en bestuurslid Quentiq AG

De auditcommissie is als volgt samengesteld: de heren

Van den Goorbergh (voorzitter) en De Moor.

De selectie-en-benoemingscommissie bestaat uit

de heer Stuge (voorzitter) en mevrouw Van Weelden.

De remuneratiecommissie bestaat uit de heren

Visser (voorzitter) en Van Keulen.

52 MEDIQ JAARVERSLAG 2010 PERSONALIA RAAD VAN COMMISSARISSEN


VERSLAG VAN

DE RAAD VAN COMMISSARISSEN

Uitvoering strategie

verder vormgegeven

HIERBIJ BIEDEN WIJ U DE JAARREKENING 2010 VAN MEDIQ

AAN. DE JAARREKENING IS OPGEMAAKT DOOR DE RAAD

VAN BESTUUR EN DOOR ONS ONDERTEKEND OP GROND

VAN ARTIKEL 2:101 LID 2 BW. DE JAARREKENING IS

GECONTROLEERD DOOR KPMG NV, DIE HIERAAN EEN

GOEDKEURENDE VERKLARING HEEFT GEHECHT. WIJ

HEBBEN KENNIS GENOMEN VAN DE JAARREKENING 2010

EN DE DAARBIJ DOOR DE RAAD VAN BESTUUR

VOORGESTELDE WINSTVERDELING. DE JAARREKENING

2010 ZAL DOOR ONS WORDEN AANGEBODEN AAN DE

ALGEMENE VERGADERING VAN AANDEELHOUDERS (AVA),

TE HOUDEN OP WOENSDAG 13 APRIL 2011. ONS VOORSTEL

IS DAT DE AVA DEZE JAARREKENING 2010 ONGEWIJZIGD

ZAL VASTSTELLEN.

SAMENSTELLING RAAD VAN COMMISSARISSEN

Conform rooster van aftreden eindigde na afloop van de

AVA van 8 april 2010 de eerste benoemingsperiode van

Wim van den Goorbergh. De heer Van den Goorbergh heeft

aangegeven zich voor herbenoeming beschikbaar te stellen.

De heer Van den Goorbergh geldt als een financieel expert, in

de betekenis die daaraan gegeven is in best-practicebepaling

III.3.2, en is voorzitter van de auditcommissie. Op grond van

de met de heer Van den Goorbergh als commissaris en

voorzitter van de auditcommissie opgedane ervaringen

heeft de Raad hem voordragen voor herbenoeming.

Deze voordracht vond plaats in overeenstemming met het

versterkte aanbevelingsrecht van de Centrale Ondernemingsraad.

De AVA is op 8 april 2010 akkoord gegaan met de

herbenoeming van de heer Van den Goorbergh voor een

periode van vier jaar.

Verder is aan de AVA op 8 april 2010 de heer Van Keulen

voorgedragen voor benoeming als nieuwe commissaris.

Sjoerd van Keulen (1946) is voorzitter van het Holland

Financial Center en heeft diverse managementfuncties

bekleed in het Nederlandse bankwezen, laatstelijk als

voorzitter van de Raad van Bestuur van de beursgenoteerde

SNS Reaal Groep. Met de voordracht tot benoeming is

geanticipeerd op het vertrek van de voorzitter van de Raad

van Commissarissen, de heer Van Duyne, aan het eind van de

zomer. De heer Van Keulen beschikt naar de overtuiging van

de Raad van Commissarissen over de gewenste specifieke

deskundigheid en ervaring om als voorzitter te kunnen

functioneren. Voor deze benoeming is van de Centrale

Ondernemingsraad een positief advies ontvangen. De AVA is

akkoord gegaan met de benoeming van de heer Van Keulen

voor een periode van vier jaar.

De benoemingsperiode van de voorzitter de heer Van Duyne

eindigde na afloop van de AVA in 2011, maar hij maakte bij de

herbenoeming al duidelijk die periode niet per se vol te zullen

VERSLAG VAN DE RAAD VAN COMMISSARISSEN MEDIQ JAARVERSLAG 2010

53


maken. De heer Van Duyne is inmiddels teruggetreden per

6 september 2010. De Raad is hem zeer dankbaar voor zijn

bijdrage aan de onderneming gedurende maar liefst vijftien

jaar. Als lid, en sinds 2004 als voorzitter, heeft hij een zeer

belangrijke bijdrage geleverd aan de goede samenwerking

binnen de raad en aan de contacten met de Raad van Bestuur.

Daarnaast hebben zijn kennis en ervaring bijgedragen aan de

ontwikkeling die de onderneming de afgelopen jaren heeft

doorgemaakt, in het bijzonder de internationalisatie. Zijn

internationale ervaring en gedegen managementcapaciteiten

zijn van groot belang geweest voor Mediq. De groei, de

verstrekkende keuze voor één naam voor het hele concern,

en het vermogen weerstand te bieden tegen aanmerkelijke

druk van buitenaf is nadrukkelijk ook aan zijn inzicht,

standvastigheid en vaardigheid te danken. Hij verstond de

kunst om, dan weer intensief en dan weer op goedgekozen

afstand, de Raad van Bestuur te adviseren, te steunen maar

ook kritisch te bevragen. Hij was de eerste voorzitter van de

Raad van Commissarissen die geen apotheker was. Die taak

heeft hij dankzij de unieke combinatie van senioriteit en

professionaliteit uitmuntend vervuld. De onderneming en

daarmee ook de Raad van Commissarissen zijn hem daarvoor

zeer dankbaar.

In november is het functioneren van de Raad geëvalueerd.

Met behulp van een bondige vragenlijst is door alle leden

individueel aangegeven wat men vindt van het functioneren

van de Raad als geheel, van de onderlinge contacten en

samenwerking, van de contacten met de Raad van Bestuur en

van de informatievoorziening. Op basis van de verzamelde

uitkomsten is door de Raad in een aparte vergadering hierover

gesproken.

Drie leden van de Raad waren op verschillende vergaderingen

ieder eenmaal verhinderd om deel te nemen. De afwezigen

gaven vooraf hun commentaar en opvatting over de

geagendeerde onderwerpen door aan de voorzitter.

De vergaderingen zijn gehouden in aanwezigheid van de

leden van de Raad van Bestuur en de secretaris van de

vennootschap. Wegens afwezigheid van de chief financial

officer woonde de groepscontroller eenmaal een vergadering

bij. In november werd het functioneren van de Raad

geëvalueerd. Daarbij waren de leden van de Raad van Bestuur

en de secretaris niet aanwezig.

Tijdens de reguliere vergaderingen werden met name de

volgende onderwerpen behandeld:

• strategie van de groep en strategische ontwikkelingen

bij groepsmaatschappijen;

• acquisitiestrategie en -mogelijkheden;

• kwartaalverslagen van de groep;

• actualiteiten met een materiële invloed op de

groepsresultaten;

• human resources beleid;

• communicatie met aandeelhouders;

• begrotingen;

• kwaliteit van de organisatie.

Nieuwe voorzitter

Raad van Commissarissen

De Raad is van mening dat zijn huidige omvang en

samenstelling goed passen bij de aard en omvang van de

onderneming. De Raad is zodanig samengesteld dat alle in

de profielschets opgenomen aspecten zijn vertegenwoordigd,

waaronder actuele topmanagementervaring, eindverantwoordelijkheid

in een grote internationaal opererende

onderneming, deskundigheid op vakgebieden als financiën,

human resources, organisatie, ICT en internationale commercie

en marketing, bekendheid met het politieke besluitvormingsproces

en specifieke deskundigheid ten aanzien van de

verhoudingen binnen de geneesmiddelen voorziening en

de gezondheidszorg in Nederland, in het bijzonder de

openbare farmacie.

VERGADERINGEN VAN DE RAAD VAN COMMISSARISSEN

Dit jaar heeft de Raad zevenmaal vergaderd. Zes vergaderingen

waren regulier en één ingelast. De aanleiding voor

de ingelaste vergadering was het acquisitievoorstel voor

overname, inclusief de financiering, van de healthcare tradeactiviteiten

van het Finse Oriola-KD (in Zweden, Finland en de

Baltische staten).

Verder werden de volgende onderwerpen besproken:

In februari werd de vergadering hoofdzakelijk gewijd aan de

jaarresultaten en het jaarverslag over het boekjaar 2009, de

voorbereiding van de AVA en daarmee verbandhoudende

onderwerpen. Om die reden waren tijdens de bespreking

van de jaarrekening ook de betrokken partners van

PricewaterhouseCoopers Accountants NV aanwezig.

Voor hen was dit de laatste keer. PwC is meer dan dertig jaar

naar volle tevredenheid van de Raad accountant van de

vennootschap geweest. KPMG, die met ingang van dit

verslagjaar de nieuwe accountant van de onderneming is, is

voortvarend van start gegaan. Verder werd in die vergadering

aandacht besteed aan de reorganisatie bij Medeco, het

voortaan bieden van een keuze tussen dividend in cash of

aandelen en de vaststelling van de variabele honorering van

de Raad van Bestuur over 2009. Ook de samenstelling van de

Raad van Commissarissen kwam in deze vergadering ter

sprake. Dit betrof de kandidatuur voor herbenoeming van de

heer Van den Goorbergh. Daarnaast was de opvolging van de

heer Van Duyne aan de orde. Hij had eerder aangegeven zijn

functie in 2010 te willen beëindigen. Om die reden werd

gesproken over de selectie van een lid van de Raad en over

de opvolging van de heer Van Duyne als voorzitter. Op basis

54 MEDIQ JAARVERSLAG 2010 VERSLAG VAN DE RAAD VAN COMMISSARISSEN


van het opgestelde profiel werd onder leiding van de selectieen-benoemingscommissie

een grondig en zorgvuldig proces

doorlopen. Met diverse kandidaten werd gesproken en na

ampele overwegingen is de kandidaat waar de voorkeur

naar uitging, voorgedragen aan de voltallige Raad van

Commissarissen. Nadat deze de voordracht overnam, is de

kandidaat voorgesteld aan de Centrale Ondernemingsraad.

Deze adviseerde positief. Dit resulteerde erin dat besloten

werd de heer Van Keulen aan de aandeelhoudersvergadering

ter benoeming voor te stellen. Daarbij werd de intentie

uitgesproken de heer Van Keulen tot voorzitter te benoemen

bij het vertrek van de heer Van Duyne.

Eind april werd in de vergadering gesproken over de

solvabiliteitsbewaking en over de voortgang van de

voorgenomen acquisitie van de healthcare-tradeactiviteiten

van het Finse Oriola-KD. Verder werd gesproken over de

voortgang van de reorganisatie die sinds halverwege 2008

bij Apotheken Nederland loopt, waaronder de reductie van het

aantal medewerkers als gevolg van verdere standaardisatie en

centralisatie van processen, waaronder de centrale verwerking

van herhaalmedicatie op één plek in het land, en de gevolgen

en (kwaliteits)risico’s van het preferentiebeleid. De Raad

uitte zijn zorgen over de toekomst van de Nederlandse

apotheeksector door de aanhoudende druk op de winstgevendheid

onder invloed van het preferentiebeleid van de

zorgverzekeraars. De contracten met Achmea, Agis en CZ, die

halverwege 2009 zijn gesloten als alternatief voor het

preferentiebeleid, verlopen overigens naar tevredenheid van

beide partijen. Daarnaast zijn enkele concrete acquisitiekandidaten

kort besproken.

De volgende vergadering was begin juni. Deze had als

bijzonder onderwerp human resources management. Daarbij

kwamen opvolgingsbeleid en loopbaanontwikkeling aan de

orde. Verantwoordelijk groepsdirecteur Jesper Boysen lichtte

het integratieplan van de overgenomen activiteiten in de

Nordics en Baltische staten toe. In het eerste kwartaal van 2011

zullen de acquisitie en de integratie geëvalueerd worden.

Gerben Klein Nulent lichtte daarnaast de stand van zaken toe

bij de apotheekactiviteiten in zowel Nederland als Polen.

Ten slotte werd een presentatie gehouden over de resultaten

van recente klanttevredenheidsonderzoeken in Nederland.

Eind juli vond de bespreking van de halfjaarrapportage plaats.

Aan de hand daarvan werd extra aandacht besteed aan de

invloed van zorgverzekeraars op de openbare farmacie

in Nederland. Ook is aandacht besteed aan aanstaande

regelgeving ten aanzien van de financiering van dure

geneesmiddelen in Nederland, wat consequenties zal hebben

voor het businessmodel van de groepsmaatschappij Red

Swan. Verder werd gesproken over de aanloopproblemen bij

het nieuwe nationale distributiecentrum in Warschau, Polen

en over IT-aandachtspunten in het kader van de integratie van

de geacquireerde activiteiten in de Nordics en Baltische staten

binen Mediq. Ook passeerden enkele acquisitiemogelijkheden

de revue en werd gesproken over de financiering van de

onderneming.

Met ingang van 6 september is de heer Van Keulen voorzitter

van de Raad van Commissarissen. Direct daaraan voorafgaand

bracht de Raad, samen met de Raad van Bestuur, een bezoek

aan Denemarken. Het afscheid van de heer Van Duyne als

voorzitter en lid van de Raad werd gecombineerd met een

bezoek aan Mediq Danmark.

De vergadering van eind oktober werd voor het eerst

voorgezeten door de heer Van Keulen. Aan de orde was het

rapport over het derde kwartaal 2010. In het bijzonder de

eerdergenoemde aanstaande veranderingen bij Red Swan en

de gang van zaken in het nieuwe distributiecentrum van ACP

Pharma kwamen aan de orde. Het management verzorgde een

presentatie over de strategie voor Direct & Institutioneel.

Er werd goedkeuring gegeven aan het voorstel van de Raad

van Bestuur om het niet-strategische aandelenbelang in

Andreas-Norris Zahn AG te verkopen. Aanleiding was de

bekendmaking van het openbaar bod van AllianceBoots op

alle aandelen Anzag.

De laatste reguliere vergadering werd eind november

gehouden. In aanwezigheid van adviseurs van TowersWatson

werd gesproken over de remuneratie van de Raad van Bestuur.

Uitgangspunten van remuneratie en diverse varianten van

remuneratie passeerden de revue. De uitkomsten van deze

discussie leidden tot het voorstel vanuit de remuneratiecommissie

om het remuneratiebeleid te handhaven.

Aansluitend werd gesproken over de begroting voor 2011.

Op dat moment was nog onzeker welke receptregelvergoeding

in Nederland voor 2011 zou gelden. Nadat de

Nederlandse Zorgautoriteit hierover haar besluit bekend had

gemaakt, is in een telefonische vergadering de begroting voor

2011 op voorstel van de Raad van Bestuur vastgesteld.

Buiten de vergaderingen om bestond regelmatig contact

tussen leden van de Raad van Commissarissen en de leden

van de Raad van Bestuur, met name tussen de voorzitters.

Hiertoe was temeer aanleiding vanwege de wisseling van

voorzitter van de Raad. Voor de heer Van Keulen is een

uitgebreid introductieprogramma opgezet. De heer Van

Keulen bezocht diverse bedrijfsonderdelen in binnen- en

buitenland om kennis te maken met het management en om

zich te laten informeren over de specifieke bedrijfsactiviteiten

en marktomstandigheden. Zoals hiervoor genoemd bezocht

NIEUWE NAAM,

NIEUWE HUISSTIJL

De geacquireerde activiteiten in de

Nordics en Baltische staten hebben

in een snel tempo de nieuwe naam

en huisstijl ingevoerd.

VERSLAG VAN DE RAAD VAN COMMISSARISSEN MEDIQ JAARVERSLAG 2010

55


de voltallige Raad Mediq Danmark. Enkele commissarissen

bezochten Mediq Central Filling Apotheek in Almere en

werden daar geïnformeerd over de voordelen van deze nieuwe

logistieke werkwijze voor Nederlandse openbare apotheken.

DE COMMISSIES

De samenstelling van de drie commissies is uitsluitend

gewijzigd door de vervanging van de heer Van Duyne als lid

van de remuneratiecommissie door de heer Van Keulen.

AUDITCOMMISSIE

De auditcommissie wordt voorgezeten door de heer

Van den Goorbergh. Hij geldt in de termen van de corporategovernancecode

als financieel expert. De heer De Moor is lid.

De commissie kwam tweemaal bijeen. Eenmaal in februari ter

bespreking van de jaarrekening en het jaarverslag 2009 en in

juli 2010 ter bespreking van de tweede kwartaalcijfers.

De vergaderingen zijn altijd bijgewoond door de accountant

van de vennootschap, de leden van de Raad van Bestuur,

de groepscontroller en het hoofd van de afdeling Internal

Audit. De commissie sprak daarnaast ook altijd afzonderlijk

met de accountant van de vennootschap.

Vaste onderwerpen in de commissievergaderingen waren:

• juridische procedures;

• voorzieningen;

• business incidents;

• de jaarrekening en het jaarverslag;

• het voorstel tot winstbestemming;

• het internal-auditprogramma;

• de aard en mate van de opvolging

van de auditaanbevelingen;

• het accountantsverslag;

• het verloop van de accountantscontrole;

• onregelmatigheden en administratieve bijzonderheden

met materiële effecten.

In de vergadering van februari waren de accountants van

PricewaterhouseCoopers aanwezig. In die vergadering werd

in het bijzonder gesproken over het control framework voor

fiscale zaken en voor Mediq als geheel en het voor het eerst

ter beschikking stellen van keuzedividend. Gedurende het

verslagjaar is de afdeling Internal Audit versterkt met enkele

gespecialiseerde medewerkers. Deze uitbreiding leidt ertoe

dat meer taken intern worden verricht. Zo is een zogenaamd

control framework ontwikkeld en geïmplementeerd in de

groepsmaatschappijen. Er werd verheugd gereageerd op de

schikking die het Mediq Pensioenfonds medio januari wist te

bereiken met de Amerikaanse vermogensbeheerder State

Street. Hiermee kwam voor het pensioenfonds een einde aan

de onzekerheid omtrent een aanzienlijk deel van het belegd

vermogen dat onderdeel geworden was van het faillissement

van de Amerikaanse zakenbank Lehman Brothers. Eind

2008 was dit de belangrijkste en acute aanleiding voor de

onderneming om een financieel hulpprogramma overeen te

komen met het bestuur van het pensioenfonds. Destijds was

het pensioenfonds in een situatie van onderdekking geraakt.

Buiten aanwezigheid van de accountant is nog gesproken over

de keuze van een andere accountant met ingang van het

boekjaar 2010. Deze commissie heeft zeer veel aandacht

besteed aan de selectie van KPMG. Het benadrukken van

het belang van een effectieve en geruisloze overgang van

PricewaterhouseCoopers naar KPMG was een logisch vervolg

op die zorgvuldige selectie.

In juli werd voor het eerst vergaderd in aanwezigheid van de

accountants van KPMG. Als bijzondere onderwerpen kwamen

aan de orde het transitieproces betreffende de wisseling van

controlerend accountant, de administratieve organisatie van

de Nederlandse apotheekactiviteiten (het project AIKIDO) en

de stand van de pensioenregelingen binnen de onderneming

in Nederland.

De cfo en de voorzitter van de commissie hebben buiten de

vergadering regelmatig contact met elkaar gehad over actuele

onderwerpen en de gang van zaken binnen de onderneming.

De groepscontroller fungeert als notulist van deze commissie.

SELECTIE-EN-BENOEMINGSCOMMISSIE

De selectie-en-benoemingscommissie wordt voorgezeten

door de heer Stuge. Mevrouw Van Weelden is lid.

In het voorjaar werd veel zorg en aandacht besteed aan de

opvolging van de heer Van Duyne later in het verslagjaar. Door

de commissie is een profiel geformuleerd. De belangrijkste

elementen van het opgestelde profiel waren topmanagementervaring,

specifieke deskundigheid op het gebied van human

resources, organisatie, commercie en marketing. Met de

selectie werd beoogd dat de kandidaat ook de voorzitterspositie

zou kunnen vervullen aansluitend aan het vertrek van

de heer Van Duyne. De heer Van Keulen beschikt over de

gewenste specifieke deskundigheid en ervaring om als

voorzitter van de Raad van Commissarissen te kunnen

fungeren.

Nadat dit door de voltallige Raad was besproken en

goedgekeurd werd de selectieprocedure gestart. Met diverse

kandidaten is gesproken. Dit leidde tot de voordracht van de

heer Van Keulen aan de Raad, vervolgens aan de Centrale

Ondernemingsraad en ten slotte aan de Algemene

Vergadering van Aandeelhouders.

De commissie is in oktober bijeengeweest om te spreken over

opvolgingsbeleid. Daarbij is een onderscheid gemaakt tussen

vervanging in acute gevallen en opvolging op langere termijn

voor wat betreft senior management, onder wie ook begrepen

de leden van de Groepsdirectie en van de Raad van Bestuur.

Vanwege de voortschrijdende internationalisatie en groei van

de groep is het management op het niveau direct onder de

Groepsdirectie versterkt. Op holdingniveau zijn nieuwe

56 MEDIQ JAARVERSLAG 2010 VERSLAG VAN DE RAAD VAN COMMISSARISSEN


stafhoofden aangesteld op het gebied van IT, logistiek en

kwaliteitsmanagement.

De secretaris van de vennootschap fungeert als secretaris van

deze commissie.

REMUNERATIECOMMISSIE

De voorzitter van de remuneratiecommissie is de heer Visser.

De heer Van Keulen heeft met ingang van 6 september 2010

de heer Van Duyne opgevolgd als lid van de commissie.

De heer Visser is voormalig lid van de Raad van Bestuur van

de vennootschap. Op grond van codebepaling III.5.11 zou dat

ongewenst zijn. Aangezien de heer Visser echter al in 1998

de onderneming als bestuurder verliet en geen van zijn

toenmalige collega-bestuurders meer actief in de

onderneming is, is door de Raad in 2009 besloten deze

positie door hem te laten vervullen.

De commissie vergaderde eenmaal in januari ter afsluiting

van het verslagjaar 2009. in die vergadering werden ook

de persoonlijke doelstellingen van de Raad van Bestuur

vastgesteld. Medio 2010 sprak de voorzitter van de commissie

met de leden van de Raad van Bestuur over de realisatie van

de doelstellingen van de Raad van Bestuur tot op dat moment.

In het najaar heeft de commissie een discussie geïnitieerd over

de vraag of het remuneratiebeleid van de Raad van Bestuur

herziening behoeft. De commissie heeft zich hierin laten

begeleiden door TowersWatson. Als uitgangspunten golden

in het bijzonder dat aansluiting gehouden moet worden bij

de beloningsstructuur voor senior management binnen de

onderneming, dat het remuneratiebeleid toegesneden moet

zijn op de specifieke omstandigheden van de onderneming

en van de (ontwikkelings)fase waarin deze zich bevindt.

Als oriëntatie is de middellange termijn gekozen. In november

is in de vergadering van de voltallige Raad onder leiding van

adviseurs van TowersWatson gediscussieerd over de

grondslagen en over de bouwstenen van het gewenste

remuneratiebeleid voor de Raad van Bestuur. De uitkomsten

hiervan hebben geleid tot een voorstel van de remuneratiecommissie

aan de voltallige Raad. Dat voorstel hield in het

bestaande remuneratiebeleid niet te herzien en over drie jaar

weer te heroverwegen, tenzij tussentijdse ontwikkelingen

aanleiding geven dit eerder te doen. De Raad heeft besloten

zich te conformeren aan dit voorstel van de remuneratiecommissie.

Ter afsluiting van het verslagjaar werd de mate van realisatie

van de kwantitatieve en de persoonlijke, kwalitatieve

doelstellingen van de leden van de Raad van Bestuur over

2010 bepaald. Het verheugt de commissie te kunnen

vaststellen dat deze doelstellingen in hoge mate gerealiseerd

zijn. De beloning van beide heren voor 2011 werd bepaald

en met hen werd gesproken over hun individueel en

onderlinge functioneren. De commissie is van oordeel dat de

Raad van Bestuur evenwichtig is samengesteld en goed is

toegerust om leiding te geven aan de onderneming.

De nauwe samenwerking tussen de Raad van Bestuur en de

drie groepsdirecteuren ervaart de commissie als effectief en

constructief.

De secretaris van de vennootschap fungeert als secretaris van

deze commissie.

CONTACT EN OVERLEG MET DE CENTRALE

ONDERNEMINGSRAAD

Door twee leden van de Raad van Commissarissen is een

overlegvergadering van de Centrale Ondernemingsraad

bijgewoond. De heer Van den Goorbergh besprak de

resultaten van 2009. Hij deed dat in de vergadering

vooruitlopend op de aandeelhoudersvergadering waarin zijn

herbenoeming aan de orde was. De heer Van den Goorbergh

werd destijds met het versterkt aanbevelingsrecht van de

Centrale Ondernemingsraad voor benoeming voorgedragen

door de Raad van Commissarissen. De heer Visser bezocht

de Centrale Ondernemingsraad in het najaar. In die

overlegvergadering werd gesproken over de begroting 2011

en over het beleid van Mediq ten aanzien van maatschappelijk

verantwoord ondernemen.

DANKWOORD

De Raad realiseert zich dat medewerkers en hun loyaliteit

essentieel zijn voor het behalen van gestelde doelen en het

boeken van vooruitgang. Voor een onderneming zijn de

medewerkers van het grootste belang. Mediq is haar

medewerkers daarom ook dit jaar weer zeer veel dank

verschuldigd voor de inzet en toewijding. Nu de bedrijfsonderdelen

in grote mate overgegaan zijn op de gemeenschappelijke

naam Mediq is eens temeer merkbaar geworden

dat de medewerkers trots zijn op, en eer leggen in, het werken

voor onze onderneming. De Raad heeft dit met veel genoegen

waargenomen.

Utrecht, 16 februari 2011

Raad van Commissarissen

S. van Keulen, voorzitter

B.T. Visser, vicevoorzitter

W.M. van den Goorbergh

F.K. De Moor

O.R. Stuge

M.J.M. van Weelden-Hulshof

VERSLAG VAN DE RAAD VAN COMMISSARISSEN MEDIQ JAARVERSLAG 2010

57


GENEESMIDDELEN EN ADVIES

IN NEDERLAND BIEDT MEDIQ APOTHEKEN HERHAALGEMAK AAN.

DAT WIL ZEGGEN DAT PATIËNTEN DIE LANGDURIG MEERDERE

GENEESMIDDELEN GEBRUIKEN, AUTOMATISCH EEN BERICHT

KRIJGEN DAT DE VOORRAAD VAN HUN MEDICATIE OP DREIGT TE

RAKEN, DAT ER WEER EEN NIEUWE VOORRAAD BESTELD WORDT

EN WANNEER DIT OPGEHAALD OF BEZORGD KAN WORDEN.

DOOR DE UITGIFTE VAN DE VERSCHILLENDE GENEESMIDDELEN

OP DEZE MANIER TE COMBINEREN EN OP VASTE TIJDSTIPPEN

TE DOEN, BETEKENT DIT VOOR DE PATIËNT EXTRA GEMAK EN

WORDEN OOK DE KOSTEN VERLAAGD. ZORG LEVEREN, ZOALS

HET MOET.

Zorg leveren,

DE MEERWAARDE VAN DE APOTHEEK

Natuurlijk, je kunt je geneesmiddelen ook

bestellen via internet. En veelgebruikte

middelen als paracetamol en ibuprofen kun

je ook halen bij de supermarkt of drogist.

Maar er gaat niets boven het advies en de

extra informatie die je krijgt bij een apotheek.

Dáár kunnen ze kijken of er interacties zijn

met andere medicatie die je mogelijkerwijze

gebruikt. En dáár kunnen ze ook adviseren

welke pijnstiller in jouw geval beter helpt.

Dat geldt overigens ook voor allerlei zelfzorggeneesmiddelen

die verkrijgbaar zijn in een

Mediq Apotheek. Professioneel en betrouwbaar

advies. Bijvoorbeeld bij huidaandoeningen,

zoals allergieën. De juiste producten, met

bijbehorende zorg.

zoals het moet

ADVIESFUNCTIE

‘Toen mijn astma erger werd, ging ik eerst maar eens te rade bij mijn apotheek.

Wat bleek Ik gebruikte alleen een puffer die de luchtwegen wijder maakt en

dus direct verlichting geeft. De apotheker vertelde mij dat een ontstekingsremmer

eigenlijk nog belangrijker is, omdat je daarmee een nieuwe aanval

kunt voorkomen. Het duurt een paar dagen voordat het effect heeft, maar nu

ik dagelijks een ontstekingsremmer gebruik, heb ik het andere medicijn nog

maar zelden nodig.’

Annabel de Jong, onderwijzeres en klant van Mediq Apotheek

58

MEDIQ JAARVERSLAG 2010


GENEESMIDDELEN EN ADVIES

PRIJSVRIENDELIJK

Mediq ontwikkelt in het apotheekkanaal

een sterk, professioneel eigen merk voor

zelfzorgmiddelen. Onder de namen

Mediq Apotheek in Nederland en

Mediq Apteka in Polen zijn onder andere

pijnstillers, geneesmiddelen tegen

verkoudheid, voedingssupplementen en

dergelijke verkrijgbaar. Een kwalitatief

goed en prijsvriendelijk alternatief.

Succesvolle actie

bij Mediq Apteka

Waar in Nederland receptgeneesmiddelen grotendeels

vergoed worden door zorgverzekeraars,

moeten patiënten in Polen een deel van deze

middelen zelf betalen. Dit betekent dat Mediq Apteka

klanten kunnen trekken onder andere door geneesmiddelen

tegen lagere prijzen aan te bieden.

Eén van de succesvolle acties voor diabetespatiënten:

een aantrekkelijke prijs voor insuline in

combinatie met farmaceutisch advies, begeleiding

én goede communicatie naar de artsen.

Sowieso zijn Mediq Apteka bezig hun diabetesexpertise

duidelijker onder de aandacht van

diabetici te brengen. En ook dat levert prima

respons op.

GEWOON HET VERTROUWDE MERK GENEESMIDDEL

Mediq Apotheken werkt nauw samen met ongeacht soort medicijn, merk, inkoopprijs of

andere partijen in de markt om de zorg te medische noodzaak. Het voordeel voor de

optimaliseren. Zo was in Nederland Mediq patiënt is vooral dat het merk geneesmiddel

Apotheken de eerste die met zorgverze keraar veelal hetzelfde kan blijven en niet elke keer

Achmea het zogenaamde ‘pakjes model’

wisselt als de zorgverzekeraar bij een andere

overeenkwam. Dit houdt in dat een apotheek fabrikant lagere prijsafspraken kan bedingen.

een vaste vergoeding per verpakking krijgt, Een veilig gevoel.

Méér samenwerking

‘In deze veranderende markt wordt samenwerking tussen allerlei partijen

steeds belangrijker. Op apotheekgebied zijn er – naast het pakjesmodel –

meer gezamenlijke projecten ontwikkeld en we blijven op zoek naar

innovatieve mogelijkheden die de zorg voor de patiënt kunnen verbeteren

tegen een acceptabel kostenniveau. Eén van de succesvolle projecten

is de astma/COPD-check-up die onze klanten bij Mediq Apotheek in

Amsterdam en Rotterdam hebben kunnen doen. Ze kregen instructies

voor een beter gebruik van hun medicatie en patiënten met

een verhoogd risico profiel werden doorverwezen

naar de huisarts. Door de intensieve begeleiding

van patiënten is zo de effectiviteit van

hun behandeling vergroot en zijn wellicht

ook complicaties voorkomen. Met checkups

als deze kunnen wij ons als zorgverzekeraar

onderscheiden richting

onze klanten.’

STEEDS MEER ALLERGIEËN

Wereldwijd heeft 15-20% van de mensen

last van allergische klachten, en dat

neemt alleen maar toe. Daarom wordt

allergie wel eens de ziekte van de

21e eeuw genoemd. De klachten worden

niet zozeer veroorzaakt door vervuilde

lucht, maar deze verergert de klachten

wél. Pollen die in een vervuilde lucht

zweven, hechten zich aan roet- en

stofdeeltjes, waardoor de structuur

van pollen kan veranderen en ze zich

ontwikkelen tot sterkere allergenen.

Marjolein Verstappen

lid Raad van Bestuur van

Agis Zorgverzekeringen

MEDIQ JAARVERSLAG 2010

59


CORPORATE GOVERNANCE

Mediq voldoet

aan Nederlandse

corporategovernancecode

DE ORGANISATIE VAN HET BESTUUR, HET TOEZICHT OP

HET BESTUUR EN DE RELATIE MET AANDEELHOUDERS

ZIJN IN LIJN MET DE PRINCIPES EN AANBEVELINGEN VAN

DE NEDERLANDSE CORPORATE-GOVERNANCECODE.

Sinds 2004 is er een Nederlandse corporate-governancecode

waarin principes en best-practicebepalingen zijn vastgelegd

waarvan naleving door de overheid wenselijk wordt geacht.

Met ingang van 2010 is een geactualiseerde versie van de

code van kracht. Naleving houdt in dat de bepalingen van de

code worden gevolgd, ofwel dat volgens het ‘pas toe of leg

uit’-principe afwijkingen gemotiveerd aan de aandeelhouders

zijn of worden voorgelegd. Mediq voldoet langs die weg

integraal aan de actuele corporate-governancecode.

Mediq NV geldt volgens de regels van het Burgerlijk Wetboek

als structuurvennootschap. Voor wat betreft de governance

betekent dit met name dat ten opzichte van andere naamloze

vennootschappen de Raad van Commissarissen naast zijn

toezichthoudende taak tevens tot taak heeft de benoeming

en het ontslag van leden van de Raad van Bestuur, de

voordracht van commissarissen en de goedkeuring van

een aantal bestuursbesluiten.

RAAD VAN BESTUUR

De Raad van Bestuur vormt het bestuur van de onderneming

en draagt daarvoor volle statutaire verantwoordelijkheid.

Tot zijn taakgebieden behoren onder meer de strategievorming,

het beleid ter realisatie van de ondernemingsdoelstellingen,

het bijbehorende risicoprofiel, de externe

verantwoording en de opzet en werking van de interne

risicobeheersings- en controlesystemen. De Raad van Bestuur

legt hierover verantwoording af aan de Raad van

Commissarissen.

De Raad van Bestuur bestaat uit twee personen. Ze krijgen

ondersteuning van drie groepsdirecteuren die samen met de

leden van de Raad van Bestuur de Groepsdirectie vormen.

De Groepsdirectie vormt het dagelijks bestuur van de

onderneming in operationele zin, zonder af te doen aan de

wettelijke en statutaire verantwoordelijkheid van de Raad

van Bestuur.

60 MEDIQ JAARVERSLAG 2010 CORPORATE GOVERNANCE


RAAD VAN COMMISSARISSEN

CORPORATE-GOVERNANCECODE

De Raad van Commissarissen houdt toezicht op het beleid

van de Raad van Bestuur en de algemene gang van zaken in

de onderneming. De Raad van Commissarissen benoemt de

leden van de Raad van Bestuur, na kennisgeving aan de AVA.

De Raad van Commissarissen heeft uit zijn midden een

drietal commissies ingesteld op het gebied van selectie en

benoeming van bestuurders en commissarissen (‘selectieen-benoemingscommissie’),

remuneratie (‘remuneratiecommissie’)

en verslaggeving en risicobeheersing

(‘auditcommissie’). Deze commissies hebben de taak de

besluitvorming van de Raad van Commissarissen op

genoemde gebieden voor te bereiden. Besluitvorming

vindt te allen tijde plaats binnen de voltallige Raad van

Commissarissen.

Er zijn enkele afwijkingen ten opzichte van de principes en

aanbevelingen van de corporate-governancecode die al in

eerdere AVA’s zijn toegelicht. Het gaat om de volgende drie

afwijkingen.

• Bij Mediq is geregeld dat aandelen die in het kader

van het remuneratiebeleid vóór 2007 als variabel

langetermijninkomen aan bestuurders zijn toegekend,

worden aangehouden voor telkens een periode van

minstens vijf jaar. De blokkade loopt door bij einde van

het dienstverband, maar houdt op ingeval van overlijden

of bij wijziging in de zeggenschap over de vennootschap.

In die zin is de regeling bij Mediq strenger dan de

codebepalingen (II.2.5).

De corporate-governancecode schrijft voor dat bedrijven

in hun jaarverslag een verklaring opnemen over de

onafhankelijkheid van de leden van de Raad van Commissarissen.

Hierbij vereist de code dat alle commissarissen, met

uitzondering van maximaal één persoon, ten opzichte van

elkaar, het bestuur of deelbelangen onafhankelijk en kritisch

kunnen opereren. De Raad van Commissarissen van Mediq

voldoet aan dit vereiste, waarbij één persoon geldt als nietonafhankelijk

in de zin van de code. Het betreft mevrouw Van

Weelden-Hulshof die als zelfstandig openbaar apotheker te

Ermelo afnemer is van onze farmaceutische groothandel in

Nederland.

• In 2006 is de arbeidsovereenkomst van de heer Van Gelder

gewijzigd. De arbeidsovereenkomst geldt voor onbepaalde

tijd. Zijn benoeming als bestuurder geldt voor vier jaar

De drie afwijkingen zijn uitgebreid

toegelicht

ALGEMENE VERGADERING VAN AANDEELHOUDERS

Tot de bevoegdheden van de AVA behoren de benoeming

van commissarissen op voordracht van de Raad van

Commissarissen (al dan niet met een versterkt voordrachtsrecht

van de Centrale Ondernemingsraad), het

vaststellen van de jaarrekening en het verlenen van decharge

aan de Raad van Bestuur en de Raad van Commissarissen

voor respectievelijk het gevoerde bestuur en het uitgeoefende

toezicht gedurende het boekjaar. Met de AVA worden het

jaarverslag, het reserverings- en dividendbeleid en het

voorstel tot uitkering van dividend besproken. De Raad van

Bestuur en de Raad van Commissarissen leggen over de

corporate-governancestructuur verantwoording af aan de

AVA. In navolging van de wettelijke code worden belangrijke

wijzigingen in de identiteit van de onderneming voorgelegd

aan de AVA.

gerekend vanaf 1 januari 2009, de datum van

herbenoeming. Hierdoor wordt bereikt dat het functioneren

als bestuurder periodiek aan de orde gesteld wordt zonder

dat daarbij ook de arbeidsovereenkomst onderwerp van

de beoordeling moet zijn. Opzegging van de zijde van

Mediq leidt tot een schadeloosstelling op basis van de

zogenoemde ’kantonrechterformule’ met een minimum

van twaalfmaal het geldende maandsalaris. Aan de

arbeidsovereenkomst is een regeling toegevoegd

voor de situatie waarin er sprake is van een wijziging

in zeggenschap over Mediq. Als om die reden de

arbeidsovereenkomst wordt beëindigd door een van beide

partijen, ontvangt de bestuurder een vergoeding ter

hoogte van één jaarsalaris per jaar over de periode vanaf

de datum van beëindiging van het dienstverband tot de

datum waarop de bestuurder de 65-jarige leeftijd bereikt

met een maximum van drie jaar. Daarnaast zal Mediq de

geldende opbouw voor pensioen voortzetten, dan wel een

alternatieve regeling treffen. Verder heeft de Raad van

Commissarissen de discretionaire bevoegdheid de

bestuurder een bonus toe te kennen overwegende de

voorwaarden van de transactie waarbij de zeggenschap

over Mediq is overgegaan en de eventueel daaruit voortvloeiende

meerwaarde voor belanghebbenden. Deze

regeling is identiek aan de regeling zoals die gehanteerd is

voor leden van de Raad van Bestuur voordat de eerste

Nederlandse corporate-governancecode in 2004 van

kracht werd (II.2.8).

CORPORATE GOVERNANCE MEDIQ JAARVERSLAG 2010

61


GEZAMENLIJKE PROPOSITIE

Steeds vaker combineren de directe

bedrijfsonderdelen en Mediq

Apotheek hun dienstverlening aan

de patiënt. Zo brengen Mediq Direct

Diabetes en Mediq Apotheek

gezamenlijk een informatiemagazine

over diabetes uit.

Bovengenoemde regeling is sinds de goedkeuring van het

huidige remuneratiebeleid in de AVA van 2 april 2008 op

beide bestuurders van toepassing.

• Sinds juni 2009 is de heer Visser voorzitter van de

remuneratiecommissie. De heer Visser is voormalig lid van

de Raad van Bestuur van de vennootschap. Op grond van

codebepaling III.5.11 zou dat ongewenst zijn. Aangezien

de heer Visser echter al in 1998 de onderneming als

bestuurder verliet en geen van zijn toenmalige collegabestuurders

nu meer actief in de onderneming is,

is besloten deze positie door hem te laten vervullen.

De AVA heeft hiermee op 8 april 2010 ingestemd.

Best-practicebepalingen II.3.2 tot en met II.3.4 en III.6.1 tot en

met III.6.3 zijn nageleefd.

Voor de verklaring van het ondernemingsbestuur over de

interne risicobeheersings- en controlesystemen verwijzen wij

naar de bestuursverklaring in het hoofdstuk Risicobeheersing.

In het hoofdstuk ‘Remuneratierapport’ leggen wij, in lijn met

de code, verantwoording af over het gevoerde remuneratiebeleid

voor bestuurders en commissarissen.

STICHTING PREFERENTE AANDELEN MEDIQ

Voor wat betreft de melding van alle uitstaande of potentieel

inzetbare beschermingsmaatregelen, noemen wij de Stichting

Preferente Aandelen Mediq.

Mediq NV is een overeenkomst aangegaan met de

Stichting Preferente Aandelen Mediq op grond waarvan de

vennootschap aan de stichting een optie heeft verleend op

het verkrijgen van cumulatief preferente aandelen tot het

totale nominale bedrag aan uitstaande aandelen op het

moment van uitoefening. In overeenstemming met het

bepaalde in de Wet melding zeggenschap heeft de stichting

aan de Autoriteit Financiële Markten gemeld dat de stichting

een optie heeft op cumulatief preferente aandelen Mediq.

Hiermee kan 100% van het tot dat moment geplaatste

kapitaal worden verworven ofwel 50% van de zeggenschap.

De stichting kan het optierecht uitoefenen en daarmee 50%

van de zeggenschap verwerven indien dit naar haar oordeel

gewenst is met het oog op de behartiging van de belangen

van de vennootschap en van de ondernemingen die door de

vennootschap (in)direct in stand worden gehouden, op

zodanige wijze dat de belangen van de vennootschap en de

ondernemingen en van alle daarbij betrokkenen zo goed

mogelijk worden gewaarborgd, en dat invloeden die de

zelfstandigheid en/of de continuïteit en/of de identiteit van

de vennootschap en die ondernemingen in strijd met die

belangen zouden kunnen aantasten, naar maximaal vermogen

worden geweerd.

Wij zien dit uitdrukkelijk als een tijdelijke maatregel om een

periode van overleg te creëren en alternatieven te kunnen

overwegen. De Raad van Bestuur zal publiekelijk mededeling

doen van de voorbereiding door derden van een overname via

een openbaar bod indien hij daar kennis van neemt. Wij zijn

ook van plan een dergelijk bod of mogelijke alternatieven ter

goedkeuring voor te leggen aan de AVA aangezien wij vinden

dat voorstellen voor belangrijke wijzigingen in de identiteit

van de onderneming daar thuishoren. Een vriendelijk

openbaar bod, dat uitonderhandeld is en dat eventueel

vermeerderd is met een overnamepremie, zal vanuit de

zienswijze van het ondernemingsbestuur de marktwaarde van

het bedrijf weerspiegelen. Bij een vijandig bod hoeft dit niet

het geval te zijn. Het bestuur van de stichting kan met name

in zo’n geval de preferente aandelen inzetten om een periode

van overleg te creëren en eventueel alternatieven te

overwegen. Het stelt ons als bestuur van de onderneming

in staat de mogelijke overname en de alternatieven te

beoordelen vanuit het gezichtspunt van alle belanghebbenden

bij de onderneming.

Het bestuur van de stichting bestaat uit de heren A.L. Asscher

(voorzitter), H. Visser, R. Zwartendijk, J. van den Belt en

W. van Vonno. Hierin zijn in het verslagjaar geen wijzigingen

opgetreden.

De Raad van Bestuur en het stichtingsbestuur zijn gezamenlijk

van mening dat de stichting onafhankelijk is van Mediq in de

zin van de Wet financieel toezicht.

Behalve via een openbare bieding kan ook door het

verwerven van aandelen Mediq op de beurs een dominante

aandeelhouderspositie worden opgebouwd die controle geeft

over de vennootschap. Van een overnamepremie is dan

uiteraard geen sprake. Ook in deze situatie kan het inroepen

van het optierecht door de stichting functioneel zijn.

De samenstelling van het bestuur, de bestaansreden van de

stichting en het bestaande optierecht zijn jaarlijks onderwerp

van heroverweging binnen het bestuur van de stichting.

Mediq heeft de stichting het recht toegekend om volgens

artikel 2:346 sub c Burgerlijk Wetboek een verzoek tot het

instellen van een enquête als bedoeld in artikel 2:345

62 MEDIQ JAARVERSLAG 2010 CORPORATE GOVERNANCE


Burgerlijk Wetboek in te dienen. Op deze wijze wordt het de

stichting mogelijk gemaakt haar doel te realiseren zonder

per se gebruik te moeten maken van het aan haar verleende

optierecht. Onder omstandigheden kan het wenselijk zijn het

optierecht (nog) niet te hanteren.

BESLUIT ARTIKEL 10 INFORMATIE IN HET KADER

VAN DE OVERNAMERICHTLIJN

CENTRAL FILLING

Kostenefficiency bereiken wij onder

meer door in Nederland een groot

deel van de herhaalmedicatie centraal

op 1 locatie te verwerken. In de

apotheek is minder tijd nodig voor

het ‘pakken en plakken’, waar door er

meer tijd overblijft voor de patiënt.

Bestuurders worden benoemd, geschorst en ontslagen

door de Raad van Commissarissen (statuten artikel 13).

Commissarissen worden benoemd door de AVA, geschorst

door de Raad van Commissarissen en ontslagen door de

ondernemingskamer van het gerechtshof te Amsterdam

(statuten artikelen 19 en 20). De AVA kan het ontslag van de

Raad van Commissarissen bewerkstelligen (statuten artikel

22). Wijziging van de statuten geschiedt door de AVA

(statuten artikel 31.5).

De bevoegdheden van het bestuur in het bijzonder met

betrekking tot de uitgifte van aandelen van de vennootschap

zijn vastgelegd in artikel 4 van de statuten en met betrekking

tot de verkrijging van eigen aandelen door de vennootschap

in artikel 6 van de statuten.

Mediq heeft een kredietfaciliteit tot zijn beschikking van

een consortium van banken, alsmede een niet-bancaire lening.

De faciliteiten staan beschreven in de jaarrekening. In de

voorwaarden van beide leningen is een zogenaamde ‘change

of control’-clausule opgenomen. Op het moment dat een partij

meer dan de helft van het geplaatste aandelenkapitaal of de

stemrechten in Mediq verkrijgt, hebben de leninggevers het

recht om de leningen onmiddellijk op te eisen.

• De naleving van principes en best-practicebepalingen

corporate-governancecode (artikel 3 Vaststellingsbesluit)

staat in het hoofdstuk Corporate governance.

• De belangrijkste kenmerken van het interne

risicobeheersings- en controlesysteem in verband met het

proces van financiële verslaggeving van de groep (artikel

3a sub a Vaststellingsbesluit) staan in het hoofdstuk

Risicobeheersing.

• Informatie over het functioneren van Mediq’s Algemene

Vergadering van Aandeelhouders en haar voornaamste

bevoegdheden, en de rechten van de aandeelhouders en

hoe deze kunnen worden uitgeoefend (artikel 3a sub b

Vaststellingsbesluit), staan in de relevante onderdelen van

het hoofdstuk Corporate governance.

• De samenstelling en het functioneren van Raad van

Bestuur, Raad van Commissarissen en hun Commissies

(artikel 3a sub c Vaststellingsbesluit) staan in het hoofdstuk

Corporate governance, het Verslag van de Raad van

Commissarissen en op pagina’s 21 en 52.

• De informatie bedoeld in het Besluit artikel 10

overnamerichtlijn (artikel 3b Vaststellingsbesluit) staat in

het hoofdstuk Corporate governance.

CORPORATE-GOVERNANCEVERKLARING

In december 2008 is de Code Tabaksblat geactualiseerd door

de Monitoring Commissie Corporate Governance (‘Commissie

Frijns’). De geactualiseerde Code (‘Code Frijns’ of ‘Code’) is op

10 december 2009 bij algemene maatregel van bestuur door

de wetgever aangewezen als de nieuwe gedragscode zoals

bedoeld in artikel 2:391 Burgerlijk Wetboek.

CORPORATE-GOVERNANCEVERKLARING

Dit is een verklaring inzake corporate governance zoals

bedoeld in artikel 2a van het Vaststellingsbesluit nadere

voorschriften inhoud jaarverslag van (effectief) 1 januari 2010

(‘Vaststellingsbesluit’). Deze verklaring maakt deel uit van het

jaarverslag 2010 van Mediq. De vereiste informatie die in deze

corporate-governanceverklaring moet worden opgenomen,

zoals bedoeld in de artikelen 3, 3a en 3b van het

Vaststellingsbesluit, kan in de volgende hoofdstukken,

onderdelen en pagina’s van het jaarverslag 2010 van Mediq

worden gevonden en dient als hier ingelast en herhaald te

worden beschouwd:

CORPORATE GOVERNANCE MEDIQ JAARVERSLAG 2010

63


REMUNERATIERAPPORT

HET DOEL VAN HET REMUNERATIEBELEID IS GOED

GEKWALIFICEERDE BESTUURDERS EN COMMISSARISSEN

AAN TE TREKKEN EN TE BEHOUDEN VOOR DE

ONDERNEMING. DAARBIJ STIMULEERT DE VARIABELE

HONORERING DE BESTUURDERS TOT CONTINUÏTEIT

VAN DE ONDERNEMING EN STRUCTURELE

WAARDEVERMEERDERING.

De Algemene Vergadering van Aandeelhouders heeft het

remuneratiebeleid op 2 april 2008 goedgekeurd. Door de

opbouw in korte- en langetermijncomponenten beoogt de

variabele honorering zowel de structurele versterking van de

marktposities van de onderneming en waardevermeerdering

voor aandeelhouders, als financiële resultaten op korte termijn

te stimuleren.

RAAD VAN BESTUUR

Met het remuneratiebeleid wordt beoogd de leden van de

Raad van Bestuur te motiveren te werken aan een structurele

versterking van de marktposities van de onderneming

en het creëren van waardevermeerdering. De Raad van

Commissarissen is ervan overtuigd dat hiermee de belangen

van de diverse stakeholders van de onderneming worden

gediend.

Het remuneratiepakket van de bestuurders is samengesteld

op grond van een marktvergelijking, uitgevoerd door een

onafhankelijk extern adviesbureau. Het wordt driejaarlijks

getoetst op marktconformiteit aan de hand van door

dit bureau verzamelde gegevens van een groep van

25 beursgenoteerde en niet-beursgenoteerde Nederlandse

ondernemingen in dezelfde grootteklasse als Mediq

(de zogenaamde ‘peer group’).

De beloningsstructuur kent drie basiscomponenten:

• Een vast salaris. Daarnaast gelden voor de leden van de

Raad van Bestuur gelijke aanvullende arbeidsvoorwaarden

als voor de meeste medewerkers van Mediq.

• Een variabel inkomen in geld, gerelateerd aan prestaties in

het afgelopen jaar (kortetermijnbeloning). Dit is afhankelijk

van de gewogen score op de volgende criteria: het

gemiddelde nettoresultaat, economische winst, gemiddeld

werkkapitaal als percentage van de omzet en persoonlijk

functioneren. At target is hiervoor 45% en maximaal 100%

van het vaste salaris beschikbaar.

64 MEDIQ JAARVERSLAG 2010 REMUNERATIERAPPORT


• Een variabel langetermijninkomen in geld, gerelateerd

aan driejaarsgemiddelden van de groei van de winst per

aandeel; Total Shareholder Return (TSR) gerelateerd aan

vergelijkbare internationale ondernemingen en TSR

Amsterdam Midcap Index (AMX). At target is hiervoor

45% en maximaal 120% van het vaste salaris beschikbaar.

Het variabel kortetermijninkomen was over 2010 afhankelijk

van een gewogen score op de volgende criteria:

nettoresultaat, economische winst, gemiddeld werkkapitaal als

percentage van de omzet en persoonlijk functioneren; elk

criterium weegt hierin voor een gelijk deel. Voor 2011 gelden

dezelfde criteria en weging. Het persoonlijk functioneren

wordt getoetst aan de hand van criteria die per persoon

kunnen variëren. In overeenstemming met aanbeveling II.2.10

van de commissie-Frijns, heeft de Raad van Commissarissen

de bevoegdheid om discretionair de variabele honorering van

de Raad van Bestuur hoger of lager vast te stellen als hij

daartoe redenen aanwezig acht.

Bij het volledig behalen van alle vier doelstellingen is als

variabel inkomen in totaal 45% van het vaste salaris

beschikbaar. Bij overschrijding of onderschrijding van de

gestelde doelen wordt de variabele beloning vastgesteld

volgens onderstaande staffels. Op advies van de

remuneratiecommissie heeft de Raad van Commissarissen

besloten voor het gemiddeld werkkapitaal een afzonderlijke

staffel te hanteren. Daarmee wordt bereikt dat de resultaten

die het management realiseert voor wat betreft werkkapitaal

beter worden gewogen. Het is meer in lijn met de gestelde

doelen doordat de invloed van mutaties in het gemiddeld

werkkapitaal als gevolg van acquisities, desinvesteringen

en wisselkoersen wordt geminimaliseerd.

Variabel kortetermijninkomen

De uitkering van het variabel langetermijninkomen wordt

gebaseerd op driejaarsgemiddelden van de volgende drie

prestatiecriteria:

• Groei van de winst per aandeel (gewicht 50%).

De basisdoelstelling is 8% (jaarlijkse) groei van de winst

per aandeel.

• Total Shareholder Return (TSR; totaal aandeelhoudersrendement)

gerelateerd aan een referentiegroep

vergelijkbaar met Mediq, bestaande uit de volgende

internationale beursgenoteerde ondernemingen:

McKesson (USA), Cardinal Health (USA), Walgreens (USA),

Celesio (D), United Drug (IRL) en Galenica (CH) (gewicht

25%). De basisdoelstelling is het behalen van de vierde

positie in deze referentiegroep.

• TSR gerelateerd aan een referentiegroep bestaande uit

de AMX-genoteerde ondernemingen (gewicht 25%).

De basisdoelstelling is het behalen van de twaalfde positie

in deze referentiegroep.

TSR meet het aandeelhoudersrendement en omvat

zowel de verandering in de koers van het aandeel als

dividendinkomsten, waarbij aangenomen wordt dat

dividenden worden ge(her)investeerd in aandelen van de

onderneming op het moment dat de koers ‘ex-dividend’

gaat. De TSR-prestatie zal worden gemeten over een

driejaarsperiode, waarbij het gemiddelde over de volledige

(driejaars)periode wordt bepaald voor Mediq en de

geselecteerde referentieondernemingen.

De AVA heeft op 8 april 2009 goedgekeurd dat de

driejaarsgemiddelden als volgt worden berekend: over 2008

wordt alleen 2008 als ‘gemiddelde’ genomen, over 2009 het

gemiddelde van 2008 en 2009, over 2010 het gemiddelde van

2008, 2009 en 2010 en vervolgens voortschrijdend gemiddeld

over drie jaar.

1. GEMIDDELD WERKKAPITAAL ALS % VAN DE OMZET

REALISATIE VAN DOELSTELLING

UITKERING VAN VAST SALARIS

< 90% 0%

90% 23%

100% 45%

110% 100%

> 110% 100%

2. OVERIGE CRITERIA

REALISATIE VAN DOELSTELLING

UITKERING VAN VAST SALARIS

< 80% 0%

80% 23%

100% 45%

120% 100%

> 120% 100%

Bij tussenliggende realisatie wordt geïnterpoleerd.

Verder wordt voor de berekening van het langetermijninkomen

voor de jaren 2009 en 2010 de groei van de winst per aandeel

voor 2008 op 0% gesteld en wordt de groei van de winst per

aandeel tijdelijk op 8% gemaximeerd. De reden hiervoor is dat

2008 een bijzonder jaar is geweest, met name door de

bijzondere waardevermindering van goodwill en de gevolgen

van het preferentiebeleid. Door de groei van de winst per

aandeel voor 2008 op 0% te stellen, wordt zowel tegemoetgekomen

aan het laten doorwerken van de negatieve

resultaten van 2008 in 2009 en 2010, als aan het motiveren

van de bestuurders dat in 2009 en 2010 een uitbetaling

bereikt kan worden.

Bij het volledig behalen van alle drie doelstellingen is als

variabel langetermijninkomen in totaal 45% van het vaste

salaris beschikbaar. Het maximum ligt op 120% van het vaste

salaris.

Met de bestuurders is een afspraak gemaakt dat zij in de

komende jaren een aandelenbelang in Mediq opbouwen ter

grootte van tweemaal het vaste jaarsalaris. De heer Van Gelder

REMUNERATIERAPPORT MEDIQ JAARVERSLAG 2010

65


heeft gedurende 2010 zijn aandelenbelang uitgebreid met

5.441 aandelen van 44.337 aandelen naar 49.778 aandelen.

De heer Janssen heeft gedurende 2010 zijn aandelenbelang

uitgebreid met 3.000 aandelen van 20.000 aandelen naar

23.000 aandelen.

Er worden geen opties uitgegeven in het kader van het

honoreringsbeleid.

Variabel langetermijninkomen

1. GROEI VAN DE WINST PER AANDEEL

REALISATIE

< 4% 0%

4% 23%

8% 45%

12% 68%

16% 90%

20% 120%

> 20% 120%

UITKERING VAN VAST SALARIS

(GEWICHT 50%)

2. TSR REFERENTIEGROEP VERGELIJKBARE

ONDERNEMINGEN

REALISATIE

1e 120%

2e 90%

3e 68%

4e 45%

5e 23%

6e 0%

7e 0%

3. TSR AMX REFERENTIEGROEP

REALISATIE

1e 120%

2e 113%

3e 106%

4e 100%

5e 93%

6e 86%

7e 79%

8e 72%

9e 65%

10e 59%

11e 52%

12e 45%

13e 34%

14e 23%

15e – 26e 0%

UITKERING VAN VAST SALARIS

(GEWICHT 25%)

UITKERING VAN VAST SALARIS

(GEWICHT 25%)

Alle componenten gezamenlijk leidden voor de bestuurders

tot de onderstaande beloning over het verslagjaar:

X € 1.000 2010 2009

M.C. VAN GELDER

Brutosalaris 510 500

Variabele beloning korte termijn 431 452

Totaal kortetermijnbeloning 941 952

Totaal langetermijnbeloning 115 113

Pensioenpremie

(exclusief eigen bijdrage) 104 134

J.G. JANSSEN

Brutosalaris 350 315

Variabele beloning korte termijn 296 285

Totaal kortetermijnbeloning 646 600

Totaal langetermijnbeloning 79 71

Pensioenpremie

(exclusief eigen bijdrage) 72 84

Het vaste jaarsalaris over 2010 bedroeg voor de heer

Van Gelder € 510.000 en voor de heer Janssen € 350.000.

Voor 2011 zijn deze vaste salarissen bepaald op € 550.000

respectievelijk € 375.000. De Raad is ervan overtuigd een

marktconforme honorering te hanteren gezien de ontwikkeling

en het ambitieniveau van de onderneming.

Het variabele kortetermijninkomen van de beide leden van

de Raad van Bestuur over 2010 bedraagt 85% van het

brutosalaris. Dit percentage komt overeen met het totaal van

de uitkeringen op de vier genoemde criteria conform de

eerdergenoemde staffel. De langetermijnbeloning van de

beide leden van de Raad van Bestuur over 2010 bedraagt 23%

van het brutosalaris. Dit percentage komt overeen met het

totaal van de uitkeringen op de drie genoemde criteria

conform de eerdergenoemde staffels. Het belang van de

onderneming verzet zich tegen een meer gedetailleerde

openbare verslaglegging. Wel kan gezegd worden dat naar de

overtuiging van de Raad van Commissarissen de leden van de

Raad van Bestuur naar behoren hebben gefunctioneerd.

Naar de mening van de Raad van Commissarissen is het

gevoerde bezoldigingsbeleid in 2010 effectief geweest.

66 MEDIQ JAARVERSLAG 2010 REMUNERATIERAPPORT


RAAD VAN COMMISSARISSEN

De vergoeding voor de Raad van Commissarissen is sinds de

Algemene Vergadering van Aandeelhouders per 6 april 2005

gebaseerd op een vaste vergoeding, aangevuld met een

vergoeding per commissielidmaatschap. Met de vastgestelde

vergoedingen is de Raad van Commissarissen van mening te

voldoen aan een verantwoorde wijze van honorering van de

commissarissen op een niveau dat in grote lijnen overeenkomt

met dat van Mediq’s ‘peer group’. In onderstaand overzicht

wordt de vergoedingssystematiek van de Raad van

Commissarissen weergegeven zoals deze sinds 2005 en in

geheel 2010 is gehanteerd:

VASTE VERGOEDING

VERGOEDING PER

COMMISSIELIDMAATSCHAP

Voorzitter € 40.000 Commissievoorzitter € 5.000

Vicevoorzitter € 35.000 Commissieleden € 4.000

Leden € 30.000

De vergoeding voor commissieleden geldt ook voor de

voorzitter en de vicevoorzitter van de Raad, indien en voor

zover zij lid zijn van een commissie. De vergoedingen per

commissaris, zoals vermeld in de jaarrekening, zijn in 2010

overeenkomstig bovenstaand schema vastgesteld.

REMUNERATIERAPPORT MEDIQ JAARVERSLAG 2010

67


PARTNER VOOR PROFESSIONALS

DE ZORG IN ZIEKENHUIZEN EN INSTELLINGEN IS DE LAATSTE JAREN FLINK

IN BEWEGING. IN ZIEKENHUIZEN ZORGEN MODERNE APPARATUUR, NIEUWE

MEDICATIE EN NIEUWE BEHANDELMETHODEN ERVOOR DAT STEEDS MEER

ZIEKTEN SUCCESVOL BEHANDELD EN SOMS OOK BESTREDEN KUNNEN

WORDEN. OOK DE VRAAG NAAR BETERE ZORG IN VERZORGINGSTEHUIZEN

WORDT STEEDS GROTER. DAT DIT KOSTEN MET ZICH MEEBRENGT, IS ZONNE-

KLAAR. DE UITDAGING AAN ZORGVERLENERS IS DAN OOK EEN ACCEPTABEL

EVENWICHT TE VINDEN IN BEHANDEL- OF ZORGMETHODEN BINNEN DE

GEZONDHEIDSZORGBUDGETTEN. MOEILIJK GENOEG, EN DAAROM IS HET

PRETTIG OM MEER PRAKTISCHE PROBLEMEN ZO VEEL MOGELIJK AAN EEN

BETROUW BARE PARTNER UIT TE BESTEDEN.

Betrouwbare

leveringen

LEVERING AAN ELF LANDEN

De afgelopen jaren heeft Mediq een

aantal bedrijven in Noord-Europa

overgenomen. In het institutionele

kanaal is Mediq nu in elf landen vertegenwoordigd:

Nederland, Zweden, Denemarken,

Noorwegen, Zwitserland, België,

Estland, Finland, Letland, Litouwen en

Duitsland. Vooral door de toevoeging

van Zweden, Finland en de Baltische

staten werd in 2010 een grote stap gezet.

EEN TOTAALOPLOSSING

VOOR LEVERANCIERS

Ove Käll, algemeen directeur van Mediq

Sverige: ‘Wij bieden zorginstellingen in

Zweden een totaaloplossing voor de

levering van medische middelen. Mediq

Sverige voert een compleet assortiment

van kwaliteitsproducten. Daarbij heeft de

klant slechts één contactpersoon voor

alle bestellingen, maar één aflevering en

ook maar één factuur. Dat is efficiënt

en vooral ook gemakkelijk voor onze

klanten. Alles wat nodig is voor een

uitstekende patiëntenzorg is direct

leverbaar. Maar onze dienstverlening

gaat verder: Mediq Sverige kan het hele

traject coördineren vanaf de leverancier

tot het bijvullen van de voorraden op

de afdelingen van instellingen.

Onder andere door gebruik te maken

van moderne IT bieden wij een solide en

betrouwbare levering aan, waardoor de

zorgprofessional efficiënter kan werken

en meer tijd heeft voor goede patiëntenzorg.

Door leveringen zo veel mogelijk te

combineren, is minder transport nodig,

wat een positief effect heeft op het

milieu.

Wij blijven continu zoeken naar nieuwe

manieren om patiënten te voorzien van

de beste zorg. Zo hebben we een nieuwe

dienst geïntroduceerd: via onze webwinkel

kunnen voorschrijvers een

bestelling desgewenst ook direct bij

hun patiënten thuis laten afleveren.’

68 MEDIQ JAARVERSLAG 2010


Een veilige zorg

Medeco heeft regelmatig contact met prof. dr. Jan Klein, anesthesioloog en sinds

november 2010 bijzonder hoogleraar Veiligheid in de Zorg bij het instituut Beleid

& Management Gezondheidszorg van de Erasmus Universiteit. Zijn oratie had als

titel ‘Tussen de modder van de praktijk en de schone wetenschap’.

‘In de afgelopen twintig jaar zijn goede verschillende afdelingen en organisaties.

therapieën ontwikkeld in de vorm van Natuurlijk hebben de nieuwe ontwikkelingen

gezondheidswinst opgeleverd,

nieuwe tests, nieuwe medicijnen en

nieuwe techniek. Om deze te kunnen maar de introductie had vaak het effect

toepassen zijn er steeds meer gezondheidsprofessionals

die getraind zijn op Het aantal patiënten dat overlijdt

van een explosie in een glasfabriek.

een specifiek terrein. Patiënten met of blijvende schade oploopt door

complexe aandoeningen zien een groot potentieel vermijdbare oorzaken is fors.

aantal behandelaars, vaak verspreid over Hoewel veiligheid in de zorg hoog op

PARTNER VOOR PROFESSIONALS

de nationale en internationale agenda

staat en er al veel initiatieven ontplooid

zijn, is onduidelijk of de veiligheid van

de patiënt beter is dan voorheen. Het is

een probleem dat we alleen kunnen

oplossen door een gezamenlijke

inspanning van zorgprofessionals,

wetenschappers en

de toeleverende sector.

Op termijn zal de winst

groot zijn:

een veilige zorg.’

Prof. dr. Jan Klein

Vertrouwensrelatie met leveranciers

Teleflex is een internationaal medisch

technologiebedrijf dat is gespecialiseerd

in medische middelen en

diensten op de gebieden vasculair,

luchtwegen, algemene en regionale

anesthesie, cardiologische zorg,

urologie en chirurgie. Mediq is een

exclusieve distributeur van veel

producten van Teleflex in de

Scandinavische en Baltische regio.

Jan Verstreken, Regional Vice President en General Manager, Teleflex Medical,

EMEA: ‘Onze relatie met Mediq dateert van 1968 toen Meteko Teleflex-producten

ging verkopen in Zweden. Later breidde onze samenwerking zich uit naar Finland,

Denemarken en de Baltische landen. We verwachten van onze distributeurs dat zij

hun markten kennen, open zijn in hun communicatie, gekwalificeerd personeel in

dienst hebben om onze producten te promoten, en gecommitteerd zijn om onze

gezamenlijke doelstellingen te realiseren. We hebben deze waarden eerst gedeeld

met Oriola-KD en doen dat nu met Mediq. Onze wederzijdse doelstelling is onze

business verder te ontwikkelen en te groeien. Daarbij willen we een bijdrage leveren

aan het verminderen van ziekenhuisinfecties en het verbeteren van de veiligheid van

patiënten en zorgprofessionals door te zorgen voor minder invasieve procedures.’

VAN ALRUIN NAAR ZENUWBLOKKADE...

Al vanaf ver voor onze jaartelling gingen mensen op zoek naar

middelen om pijn te bestrijden. Dat gebeurde veelal door het

gebruik van slaapverwekkende middelen, zoals papaversap en

alruin. Pas in de 19e eeuw werden ether en lachgas gebruikt

om patiënten te verdoven. Anesthesie begon als inhalatietechniek.

Veel later werd het ook intraveneus toegepast.

Vandaag de dag ligt het accent vooral op regionale anesthesie,

waarbij een gedeelte van het lichaam gevoelloos wordt door

een verdovingsmiddel rond een zenuw te spuiten. Barbaarse

operaties zonder verdoving zijn gelukkig al lang voorbij.

Griekse artsen lieten de wortel

van alruin in wijn trekken en

gebruikten dat brouwsel als

een narcoticum.

Middeleeuwse kwakzalvers opereerden

zonder verdoving. Een patiënt werd

hooguit bewusteloos geslagen of kreeg

veel alcohol te drinken.

In 1846 werd voor het eerst officieel

ether toegepast door tandarts en

geneeskundestudent William Morton.

Moderne technieken maken

anesthesie minder ingrijpend

voor de patiënt. Door zenuwen

te blokkeren wordt slechts

een deel van het lichaam

gevoelloos.

MEDIQ JAARVERSLAG 2010

69


RISICOBEHEERSING

ONDERNEMEN BETEKENT HET VERANTWOORD NEMEN

VAN RISICO’S. WIJ HANTEREN EEN SYSTEEM VAN INTERNE

BEHEERSING DAT INZICHT GEEFT IN DE REALISATIE VAN

ONZE DOELEN, WAARBIJ WIJ GESTRUCTUREERD RISICO’S

IDENTIFICEREN, AANGAAN EN WAAR NODIG AFDEKKEN.

RISICOBEHEERSINGS- EN CONTROLESYSTEMEN

Onze interne beheersings- en controlesystemen zijn

gebaseerd op het COSO Enterprise Risk Management

(COSO ERM) raamwerk voor interne beheersing en

risicomanagement. Wij inventariseren bedrijfsrisico’s,

schatten de waarschijnlijkheid en mogelijke impact daarvan

in en treffen zo mogelijk maatregelen ter afdekking of

vermindering van deze risico’s en bewaken de tijdige

afwikkeling daarvan. Deze aanpak is als volgt in onze

organisatie verankerd.

KERNWAARDEN

Integriteit en openheid zijn belangrijke kernwaarden binnen

onze organisatie, zoals vastgelegd in onze bedrijfscode

Mediq de essentie’. In 2010 hebben wij het Mediq

management charter en de business-incidentprocedure

geactualiseerd en uitgerold binnen de organisatie, waarin

deze kernwaarden verder zijn uitgewerkt. Op basis van de

klokkenluidersregeling kunnen eventuele incidenten in

Nederland, Polen, Dene marken, Noorwegen, de Verenigde

staten en Hongarije worden gemeld bij een externe meldlijn,

al dan niet op anonieme wijze. Deze regeling zal in 2011 verder

worden uitgerold binnen de groep.

‘PLANNING & CONTROL’-CYCLUS

Alle groepsmaatschappijen stellen op vaste momenten in

het jaar bedrijfsplannen, budgetten en prognoses op,

waarin zowel financiële als operationele doelstellingen zijn

opgenomen. Periodiek vinden besprekingen plaats met het

management van de groepsmaatschappijen over de algehele

gang van zaken, waaronder de haalbaarheid van afgegeven

prognoses en strategische keuzes, en de vermindering van

bedrijfsrisico’s. Daarbij hanteren wij scenarioanalyses voor

ontwikkelingen die mogelijk een belangrijke impact op onze

financiële resultaten kunnen hebben.

70 MEDIQ JAARVERSLAG 2010 RISICOBEHEERSING


INTERNE RICHTLIJNEN EN EXTERNE STANDAARDEN

Er zijn uniforme operationele en financiële richtlijnen en

procedures die gelden voor alle groepsmaatschappijen,

zoals richtlijnen voor de operationele inrichting van de

bedrijfsprocessen, de financiële verslaglegging, investeringen,

financieringen en – meer in het algemeen – langlopende

verplichtingen.

Bij acquisities voeren we standaard een ‘due diligence’-

onderzoek uit. Op het moment van een overname hebben

we een integratieplan gereed. Daarnaast vindt periodiek

een evaluatie plaats van de mate waarin de beoogde

doelstellingen van acquisities daadwerkelijk zijn gerealiseerd.

Wij hebben een code voor beveiliging van informatie en

gegevens, zowel binnen als buiten de ICT-omgeving. Verder is

er een business-incidentprocedure, die in de centrale melding

van incidenten of calamiteiten voorziet die de gezondheid van

patiënten nadelig zouden kunnen beïnvloeden, financiële

schade zouden kunnen veroorzaken en/of onze reputatie in

gevaar zouden kunnen brengen.

Wij zijn gehouden aan strikte wet- en regelgeving met

betrekking tot kwaliteit en veiligheid ten aanzien van de

opslag en levering van onze producten. Onze Nederlandse

apotheken zijn grotendeels gecertificeerd volgens HKZ

(Harmonisatie Kwaliteitsbeoordeling in de Zorgsector).

Veel van onze bedrijfsonderdelen zijn gecertificeerd volgens

ISO-normen. Onze groothandelsactiviteiten in Nederland en

Polen voldoen aan GDP-standaarden (Good Distribution

Practices). In 2010 is het aantal bedrijfsonderdelen dat

officieel gecertificeerd is in Nederland en in het buitenland

verder uitgebreid.

VERZEKERINGEN EN TREASURYBELEID

Wij hanteren een groepsbreed verzekeringsbeleid met

betrekking tot het verzekeren van bedrijfsrisico’s, met

richtlijnen voor de groepsmaatschappijen. We voorkomen

substantiële beïnvloeding van resultaten door middel van

verzekeringspolissen voor onder meer risico’s van beroeps-,

product- en algemene aansprakelijkheid, bedrijfsschade,

transportschade, vermogensschade aan eigendommen en

bestuurdersaansprakelijkheid. In 2010 hebben we de integratie

van alle verzekeringspolissen in ons corporate verzekeringsprogramma

afgerond waarmee alle verzekerbare risico’s

wereldwijd onder gelijke dekking zijn verzekerd met gelijke

en acceptabele eigen risicolimieten.

Wij hanteren een groepsbreed treasurybeleid voor een

adequaat beheer van onze kas- en financieringsstromen

en de daaraan gerelateerde financiële risico’s waaronder

(her)financieringsrisico’s, valutarisico’s en renterisico’s.

In 2010 hebben we onze buitenlandse groepsmaatschappijen

geïntegreerd in onze ‘cash pooling’, waarmee we het

vermogensbeslag voor operationele activiteiten en daaraan

gerelateerde rentelasten aanzienlijk hebben kunnen reduceren.

RISICOTOLERANTIE

Wij stimuleren het aangrijpen van nieuwe kansen en

accepteren de daarbij behorende risico’s wanneer deze een

bijdrage leveren aan de realisatie van onze strategische en

operationele doelstellingen. Wij stellen daarbij als voorwaarde

dat bijkomende risico’s worden onderkend en beheerst.

Wij hanteren strakke financiële criteria voor acquisities en

investeringen: acquisities moeten naast strategische criteria

tevens binnen enkele jaren een rendement op het gemiddeld

werkzaam vermogen van ten minste 15% vóór belastingen

opleveren. Wij zijn bereid het risico van meerdere tegelijkertijd

lopende acquisitietrajecten te nemen, zolang deze aan onze

doelstellingen met betrekking tot rendement, management en

andere cultuur voldoen.

Onze risicohouding wordt verder beïnvloed door een aantal

interne en externe factoren, zoals onze financiële resultaten en

operationele kasstromen, onze financieringsmogelijkheden,

economische conjunctuur en wet- en regelgeving.

TOETSING

De groepsmaatschappijen zijn zelf verantwoordelijk voor

de opzet en werking van de risicobeheersings- en controlesystemen

van hun onderneming, binnen centrale richtlijnen

van de groep. Zij voeren jaarlijks als onderdeel van het

jaarplanproces een inventarisatie van de belangrijkste risico’s

ten aanzien van de bedrijfsdoelstellingen uit, waarvan de

resultaten worden besproken met de Groepsdirectie. Tevens

leggen groepsmaatschappijen jaarlijks verantwoording af over

de kwaliteit van hun interne beheersing door middel van een

‘letter of representation’.

De bedrijfsonderdelen zijn verantwoordelijk voor de

implementatie van het Mediq control framework, waarin

controlemaatregelen zijn opgenomen met betrekking tot

hun risicobeheersingsproces. Dit control framework richt zich

in de huidige fase primair op financiële verslagleggingsrisico’s,

maar zal geleidelijk worden verbreed tot een business

control framework, waarin ook controlemaatregelen worden

opgenomen die gericht zijn op operationele risico’s.

Onze internal-auditafdeling voert regelmatige, risicogerelateerde

onderzoeken uit bij onze bedrijfsonderdelen,

die bijdragen om de effectiviteit en doelmatigheid van

de opzet en werking van onze risicobeheersings- en

controlesystemen te toetsen en waar nodig verder te

verbeteren. Onze externe accountant beoordeelt onze

risicobeheersings- en controlesystemen ten aanzien van

financiële verslaggevingsrisico’s, voor zover relevant in het

kader van een efficiënte controle van de jaarrekening.

De bevindingen van onderzoeken door onze internalauditafdeling

en de voortgang van verbeteringsmaatregelen

worden besproken met het verantwoordelijke management

en ten minste tweemaal per jaar met de auditcommissie.

RISICOBEHEERSING MEDIQ JAARVERSLAG 2010

71


Eenmaal per jaar bespreken wij met de auditcommissie de

integrale opzet en werking van onze risicobeheersings- en

controlesystemen, eventuele belangrijke tekortkomingen

die zijn geconstateerd en inmiddels aangebrachte, dan wel

voorgenomen verbeteringsmaatregelen. De belangrijkste

specifieke verbeteringsmaatregelen worden in de

‘Bestuursverklaring’ vermeld.

Mogelijke negatieve effecten van deze risico’s beperken

wij zo veel mogelijk door verbeterde inkoopcondities bij

fabrikanten, efficiencyverbeteringen, het inzetten van

eigenmerkproducten en het investeren in hoogwaardige

dienstverlening tegen concurrerende prijzen. Patiënten die

zich in toenemende mate manifesteren als zorgconsumenten,

gaan hun keuze voor zorgaanbieders immers bepalen op basis

van het gemak en de service die worden geboden.

RISICOPROFIEL

Ondernemen gaat gepaard met risico’s. De realisatie van

onze doelstellingen is onder meer afhankelijk van externe

economische factoren, marktontwikkelingen, lokale

regelgeving en andere factoren. Hieronder volgt een

overzicht van de belangrijkste risico’s verbonden aan onze

doelstellingen, ingedeeld naar marktrisico’s, strategische

en operationele risico’s, financiële risico’s en risico’s met

betrekking tot verslaggeving en naleving van wet- en

regelgeving. Tevens geven wij aan hoe wij deze risico’s

beheersen.

MARKTRISICO’S

Lokale regelgeving en prijsdruk

In de markten waarin wij actief zijn, speelt regulering door

de overheid een belangrijke rol.

Bij Apotheken Nederland is met name sinds half 2008 sprake

van zeer forse prijsdruk als gevolg van het preferentiebeleid

van de zorgverzekeraars. In sommige gevallen hebben zich

prijsverlagingen van meer dan 90% voorgedaan. Bovendien

heeft de NZA in december 2010 besloten om de receptregelvergoeding,

inmiddels de belangrijkste bron van

inkomsten van Nederlandse apotheken, in 2011 te verlagen.

Deze ontwikkelingen hebben de marktomstandigheden en

marges voor apotheken in Nederland in de laatste jaren

structureel gewijzigd, en de druk op de verdiencapaciteit

van de Nederlandse apotheek verder opgevoerd. Onze

inspanningen zijn gericht op het tot stand brengen van

een nieuw businessmodel dat recht doet aan zowel de

zorgverlenende taak van de apotheker, als aan het

ondernemerschap van ons bedrijf.

Ook met betrekking tot medische hulpmiddelen worden

de vereisten van zorgverzekeraars in Nederland steeds

stringenter op het gebied van vastlegging en monitoring van

verbruik door patiënten.

Ook in de andere landen waar wij actief zijn, staan onze

marges onder druk door toetreding van nieuwe marktpartijen,

toegenomen inkoopmacht van zorgverzekeraars en

overheidsinstanties, veelal ontstaan uit de politieke wens om

de kosten van de zorg te verminderen ten gunste van de

belasting- of premiebetaler. Zo worden door overheden

en verzekeraars steeds meer openbare aanbestedingen

uitgeschreven, wat de prijzen verder onder druk zet.

Wij zijn vertegenwoordigd bij diverse relevante nationale en

internationale branche- en koepelorganisaties, wat ons de

mogelijkheid geeft om een bijdrage te kunnen leveren aan de

totstandkoming van regelgeving, en ons goed te kunnen

positioneren bij toekomstige ontwikkelingen.

Economische ontwikkelingen en financiering

De bovengenoemde ontwikkelingen zorgen ervoor dat prijzen

en daarmee onze resultaten onder druk staan. Daarentegen

hebben de huidige moeilijke economische omstandigheden

slechts in beperkte mate invloed op onze resultaten gehad.

Onze volumes zijn verder gegroeid onder invloed van

toenemende vergrijzing en een veranderende levensstijl.

Een verdere economische teruggang kan onze resultaten

negatief beïnvloeden. Dit kan zich voordoen via teruglopende

verkopen van zelfzorgmiddelen en van producten waarvoor

klanten een eigen bijdrage moeten betalen, met name in Polen

en Amerika. Daarnaast leidt de economische teruggang tot

een toenemend debiteurenrisico, vooral bij apotheken in

Nederland en Polen en Nederlandse zorginstellingen. Om de

gevolgen hiervan zo veel mogelijk te beperken, besteden

wij verhoogde aandacht aan het monitoren van onze

debiteurenposities en aan klanten verstrekte leningen,

en hanteren wij stringentere procedures met betrekking tot

cash- en werkkapitaalmanagement.

Verder kunnen onze acquisitiemogelijkheden worden

beperkt als onze resultaten teruglopen. Wij zullen eventuele

acquisitiemogelijkheden daarom selectief beoordelen.

Wij hebben een relatief gezonde financieringspositie,

waaraan naast een gezonde operationele kasstroom, ook de

sale & lease back van een groot aantal bedrijfspanden in

Nederland, de verkoop van onze aandelenpositie in Anzag

en de inrichting van een wereldwijde ‘cash pool’ hebben

bijgedragen. Eind 2010 is een aantal leningen tegen gunstige

voorwaarden geherfinancierd en deels uitgebreid zodat er

voldoende vrije financieringsruimte aanwezig is voor de

financiering van acquisities of tijdelijke werkkapitaalfluctuaties.

STRATEGISCHE EN OPERATIONELE RISICO’S

Groei directe en institutionele activiteiten

We streven naar een vermindering van de afhankelijkheid van

de Nederlandse markt door vooral internationaal te groeien.

Bij het segment Direct & Institutioneel zijn we actief op zoek

naar acquisitiemogelijkheden. Ten aanzien van acquisities

richten we ons vooral op de landen waar we al aanwezig zijn.

72 MEDIQ JAARVERSLAG 2010 RISICOBEHEERSING


We zien daarbij de meeste kansen in Duitsland, de Nordics

en de Verenigde Staten. Zoals in de paragraaf ‘Economische

ontwikkelingen en financiering’ vermeld, kunnen onze

acquisitiemogelijkheden worden beperkt als onze resultaten

teruglopen. Wij zullen deze daarom selectief beoordelen,

waarbij acquisities moeten voldoen aan stringente criteria

(zoals vermeld in de paragraaf ‘Risicotolerantie’). Verder

bestaat het risico dat voltooide acquisities niet aan de

verwachtingen beantwoorden. Dit risico wordt zo veel

mogelijk beperkt door doorlopende internationale

marktverkenning, een goede screening van geschikte

overnamekandidaten en het zo snel en zo goed mogelijk

integreren van nieuw verworven deelnemingen, zowel

beheersmatig als in ons commercieel beleid.

Het beheer van de ITC-applicaties van de in 2010

geacquireerde bedrijfsonderdelen in Zweden en Finland wordt

momenteel nog uitgevoerd door de voormalige eigenaar.

Momenteel wordt een plan opgesteld om deze afhankelijkheid

zo spoedig mogelijk te beëindigen.

De groei van het aantal bedrijfsonderdelen leidt tot een

toename van het aantal beheersrisico’s op het gebied van

onder meer IT, kwaliteitsmanagement en reputatie. Dit vraagt

om een gedegen aansturing van de bedrijfsonderdelen en een

adequate, projectmatige aanpak van veranderingsprocessen.

In dit kader hebben we onze organisatie verder versterkt op

het gebied van IT, logistiek en kwaliteit.

De invulling van sleutelposities bij onze bedrijfsonderdelen is

van groot belang voor het behalen van onze doelstellingen,

zowel bij bestaande als bij nieuw geacquireerde bedrijfsonderdelen.

In toenemende mate wordt op een gestruc tureerde

wijze gewerkt aan een goede opvolging van

sleutelposities en het vergroten van de beschikbaarheid

van internationaal inzetbare managers.

Uitbouw leidende apotheekformule

Een van onze strategische speerpunten is het verder

ontwikkelen van de Mediq Apotheekformule. Wij verwachten

met een eenduidige en kwalitatief hoogwaardige propositie

sterk te staan naar patiënten en verzekeraars. Daarnaast

werken wij, met name in Nederland, aan samenwerkingsverbanden

met patiëntenverenigingen, verzekeraars,

fabrikanten en huisartsen, gericht op het verbeteren van de

kwaliteit voor de patiënt. Deze maatregelen zijn van belang

om voor de Nederlandse apotheek de overgang te kunnen

realiseren van een verdienmodel dat vooral gebaseerd was op

inkoopmarges, naar een model van beloning voor geleverde

diensten.

Zo hebben wij in 2009 contracten met een aantal verzekeraars

afgesloten, waarbij wij de verantwoordelijkheid behouden

voor de inkoop en logistieke afhandeling van goederen met

een vaste vergoeding voor producten en geleverde diensten.

VERPLEEGKUNDIGE

BEGELEIDING

Wij leveren niet alleen medische

middelen en geneesmiddelen, maar

ook informatie, instructie en waar

nodig verpleegkundige begeleiding.

Het risico bestaat dat wij met eigen en franchiseapotheken

niet voldoende in staat zijn om in te spelen op de behoeftes

van patiënten, andere zorgverleners, fabrikanten en

verzekeraars. Wij beperken dit risico door het uitbouwen van

de naamsbekendheid van ons merk Mediq Apotheek, het

optimaliseren van de ketenaansturing en -beheersing, het

uitbouwen van het franchisemodel, het ontwikkelen van

farmaceutische patiëntenzorgprogramma’s en het verder

standaardiseren van onze processen.

De toenemende differentiatie in beleid bij zorgverzekeraars en

toenemende eisen op het gebied van compliance leiden tot

steeds meer administratieve en controletaken bij Apotheken

Nederland.

De administratieve, logistieke en commerciële systemen

in onze Nederlandse apotheken zijn nog niet volledig

geïntegreerd. Wij hebben diverse controlemaatregelen

geïmplementeerd om de hiermee samenhangende

operationele en financiële risico’s te beperken, waaronder een

verdere standaardisatie en centralisatie van administratieve

processen. Wij verwachten in 2011 de implementatie van een

aantal ICT-applicaties en procesverbeteringen af te ronden,

waardoor de interne beheersing van de geld-goederenstromen

binnen apotheken verder zal verbeteren.

Efficiencyverhoging

Door te denken vanuit geïntegreerde logistieke concepten

trachten wij onze logistieke prestaties te verbeteren en margeerosie

door prijsverlagingen tegen te gaan. Het risico bestaat

immers dat de prijserosie niet kan worden gecompenseerd

met efficiencymaatregelen, wat uiteindelijk leidt tot margeerosie.

Om dit risico tegen te gaan, werken wij voortdurend

aan het realiseren van efficiencyverbeteringen, onder meer

door het optimaliseren en integreren van onze logistieke

concepten, het verder standaardiseren van processen, het

groepsbreed inkopen van medische middelen en het

uitbreiden van ons assortiment eigenmerkproducten. Ook

optimaliseren wij de samenwerking en kennisuitwisseling

tussen de verschillende groepsmaatschappijen.

Wij zijn bezig onze operationele kosten bij Apotheken

Nederland fors terug te brengen door middel van het verder

centraliseren en standaardiseren van werkzaamheden. In 2010

zijn de werkzaamheden met betrekking tot herhaalmedicatie

RISICOBEHEERSING MEDIQ JAARVERSLAG 2010

73


en eigen bereidingen grotendeels gecentraliseerd.

Sinds medio 2008 hebben wij het personeelsbestand met

417 fulltime equivalenten (fte’s) gereduceerd, terwijl de totale

reductie van 450 fte’s naar verwachting conform planning

eind 2011 zal worden afgerond.

Binnen de groep maken wij gebruik van verschillende ICTsystemen.

Om de risico’s samenhangend met niet optimaal

geïntegreerde ICT-systemen te verminderen, zijn wij

voortdurend bezig om onze informatieprocessen en ICTsystemen

zo veel mogelijk verder te standaardiseren. ICTsystemen

van geacquireerde ondernemingen worden zo snel

mogelijk geïntegreerd in bestaande platformen. Op termijn

willen we het aantal ICT-platformen terugbrengen; dit zullen

we pas doen op het moment dat bestaande platformen aan

vervanging toe zijn om onnodige kosten te voorkomen. Wij

gaan onze IT-strategie verder aanscherpen, waarin zowel het

toekomstige IT-landschap zal worden gedefinieerd als het

migratiepad om hier op een gestructureerde manier te komen.

In Polen hebben we in 2010 een aantal lokale distributiecentra

opgeheven en geïntegreerd in het nieuwe landelijke

distributiecentrum. Deze integratie is complexer gebleken dan

oorspronkelijk gedacht, wat tot tijdelijke hogere kosten heeft

geleid. Er worden acties ingezet om de gesignaleerde

verbeteringspunten aan te pakken.

FINANCIËLE RISICO’S

Onze financieringsstructuur is erop gericht om evenwicht

te realiseren tussen rendementsverhoging door vreemdvermogenfinanciering

en voldoende vrije financieringsruimte.

De restricties op onze leningen en kredietfaciliteiten zijn

een maximale nettoschuld/EBITDA-ratio van 3,5 en een

rentedekking van ten minste 5,0 (EBITDA/rentelast). Per eind

2010 bedroegen deze ratio’s 1,1 respectievelijk 11,8.

Onze totale kredietfaciliteiten, bestaande uit langlopende

leningen van institutionele beleggers en middellange en

kortlopende bancaire faciliteiten, bedroegen per 31 december

2010 € 432 miljoen (2009: € 445 miljoen), waarvan een vrije

ruimte onder de gecommitteerde faciliteiten van € 115 miljoen.

Ons beleid is erop gericht om valutarisico’s die ontstaan uit

handelstransacties of leningen anders dan in de eigen valuta

van de desbetreffende groepsonderneming, op consequente

basis af te dekken, veelal door valutatermijntransacties.

Translatierisico’s dekken we niet af. We beschouwen onze

posities in andere landen (in dit geval buiten de eurozone)

als strategisch en gaan ervan uit dat op langere termijn

valutaschommelingen per saldo een neutraal effect zullen

hebben. Onze renterisico’s hebben wij beperkt door zo nodig

gebruik te maken van renteswaps of andere derivaten.

Op fiscaal gebied maken wij gebruik van de mogelijkheden die

de fiscale wet- en regelgeving ons biedt, zonder onnodige

risico’s te lopen. Bij de beoordeling van wettelijke

mogelijkheden en ter toetsing van onze naleving van de

belastingwetgeving krijgen wij ondersteuning van externe

fiscale adviseurs. Overigens zijn wij regelmatig in overleg met

fiscale autoriteiten over de interpretatie van fiscale regels,

waarvan de afloop niet altijd met zekerheid kan worden

voorspeld. Wijzigingen van het vennootschapsbelastingtarief

in de landen waar wij actief zijn, kunnen leiden tot voor- en/of

nadelige veranderingen in de belastingposities op onze balans.

Voor wat betreft pensioenrisico’s: wij hebben zowel

toegezegd-pensioenregelingen als toegezegdebijdrageregelingen

voor onze medewerkers. De toegezegdpensioenregeling

(‘defined benefit’) heeft grotendeels

betrekking op de Nederlandse entiteiten die aangesloten zijn

bij Stichting Pensioenfonds Mediq en betreft circa 4.500

deelnemers (actief en niet-actief). Pensioenverplichtingen

van Nederlandse bedrijfsonderdelen die niet onder de

werkingssfeer van de Collectieve Arbeidsovereenkomst van

Mediq vallen en van buitenlandse bedrijfsonderdelen zijn

veelal ondergebracht bij separate bedrijfstakpensioenfondsen

of (her)verzekeraars, dan wel verzekerd via lokale overheden.

De besturen van de pensioenfondsen zijn verantwoordelijk

voor het gevoerde beleid. De belangrijkste risico’s van

pensioenfondsen betreffen langlevenrisico’s, renterisico’s,

kasstroomrisico’s en beleggingsrisico’s. Deze risico’s worden

zo veel mogelijk beperkt, onder meer door het analyseren

van leven- en sterfteontwikkelingen, het uitvoeren van ‘asset

liability management’-studies en het zo goed mogelijk

uitvoeren van een adequaat beleggingsbeleid. Indien sprake

is van een onderdekking bij Pensioenfonds Mediq, wordt de

financiering hiervan geregeld op grond van de uitvoeringsovereenkomst

met Mediq.

In 2008 leed het Pensioenfonds Mediq een groot

vermogensverlies als gevolg van het feit dat een groot deel

van het vermogen door de vermogensbeheerder buiten

medeweten van het pensioenfonds was overgedragen aan

Lehman Brothers die in september 2008 failliet ging. Het

pensioenfonds heeft in 2008 een herstelplan opgesteld,

waarin is vastgelegd dat Mediq in 2008 en 2009 eenmalige

bijdragen heeft verricht van € 5 miljoen respectievelijk

€ 2,5 miljoen. Begin januari 2010 heeft het pensioenfonds een

schikking getroffen met vermogensbeheerder State Street

waardoor de dekkingsgraad fors is verbeterd, en verdere

stortingen door Mediq niet meer nodig waren.

Voor een nadere toelichting op en kwantificering van de

hiervoor genoemde financiële risico’s verwijzen wij naar

de toelichtingen in de jaarrekening 2010 onder ‘Overige

voorzieningen’ en ‘Overige vermeldingen: Risicobeheer en

financiële instrumenten’.

RISICO’S MET BETREKKING TOT VERSLAGGEVING

EN NALEVING WET- EN REGELGEVING

Betrouwbare financiële verslaggeving is essentieel voor

interne managementinformatie en als grondslag voor externe

rapportages. De financiële verslaglegging door de

bedrijfsonderdelen gebeurt binnen groepsbrede richtlijnen,

74 MEDIQ JAARVERSLAG 2010 RISICOBEHEERSING


gebaseerd op IFRS. Uitgebreide ‘checks and balances’

verkleinen het risico van onjuistheden.

In het afgelopen jaar is vooruitgang geboekt met de

implementatie van het Mediq control framework. In 2011 zal

aandacht worden besteed aan het verankeren (‘embedden’)

van deze controlemaatregelen met de bedrijfsprocessen, en

daarnaast aan de implementatie van beheersingsmaatregelen

op het gebied van IT general controls en belastingen (tax

control framework).

Zeker in de bedrijfstak waarin wij actief zijn is een zorgvuldige

naleving van wet- en regelgeving en van onze gedragscode

van het grootste belang. Via richtlijnen zoals de bedrijfscode

Mediq – de essentie’ dragen wij het belang hiervan binnen

onze groep uit. Waar overtredingen plaatsvinden of dreigen

voor te komen, kunnen medewerkers dit (eventueel anoniem)

melden via de klokkenluidersregeling. Daarnaast informeert

onze ‘business incident’-procedure verantwoordelijke

managers op het hoogste niveau over inbreuk op wet- en

regelgeving. Deze instrumenten helpen ons om eventuele

frauderisico’s zo veel mogelijk te beperken (naast andere

beheersingsmaatregelen).

Als logistieke dienstverlener hebben wij distributiecentra die

moeten voldoen aan lokale wet- en regelgeving op het gebied

van veiligheid (bijvoorbeeld werkomstandigheden) en milieu

(bijvoorbeeld transport en afval). Wanneer regelgeving met

betrekking tot deze gebieden stringenter wordt, kan dit

betekenen dat wij additionele investeringen moeten doen

om te blijven voldoen aan deze wetten en regels.

Naar aanleiding van de in 2009 gesignaleerde namaakinsulinenaalden

hebben wij diverse maatregelen getroffen

om verspreiding van nagemaakte medische middelen in de

toekomst te voorkomen, waaronder het aanscherpen van

inkoop- en productrecall-procedures, de start van de

implementatie van een gedragscode voor leveranciers en

het aantrekken van een kwaliteitsmanager voor de groep. In

2010 zijn de kwaliteits systemen verder aangescherpt zodat

eventuele ingekochte namaakproducten in een vroeg stadium

herkend kunnen worden.

Wij zijn zelf verantwoordelijk voor de kwaliteitsvereisten

van eigenmerkproducten die in opdracht van ons worden

geproduceerd. Gezien de toenemende omvang hiervan zullen

wij onze kwaliteitsvereisten voor deze categorie in het komend

jaar verder aanscherpen.

Het aantal compliance checks op de juistheid van ingediende

declaraties door zorgverzekeraars neemt voortdurend toe,

met name in de Verenigde Staten en in Nederland. Wij hebben

strikte procedures en controlemaatregelen om risico’s met

betrekking tot naleving te beperken.

RISICOBEHEERSING MEDIQ JAARVERSLAG 2010

75


BESTUURSVERKLARING

Wij zijn als Raad van Bestuur verantwoordelijk voor de

ontwikkeling, implementatie en werking van de op onze

bedrijfsactiviteiten afgestemde interne risicobeheersings- en

controlesystemen. Deze systemen zijn erop gericht om tijdig

significante risico’s te onderkennen en deze zo goed mogelijk

te beheersen. Zij geven met een redelijke mate van zekerheid

inzicht in de vraag in hoeverre strategische, operationele en

financiële doelstellingen worden gerealiseerd, de financiële

verslaglegging betrouwbaar is en relevante wet- en

regelgeving wordt nageleefd. Deze systemen zijn ontwikkeld

op basis van COSO ERM.

Voor een beschrijving van ons risicomanagement en

risicoprofiel verwijzen wij naar het hoofdstuk

‘Risicobeheersing’. De door de bedrijfsonderdelen

afgegeven interne ‘letters of representation’, periodieke

inventarisaties van risico’s en de kwartaalbesprekingen

met het management maken integraal deel uit van ons

risicomanagementbeleid. Eenmaal per jaar bespreken wij met

de auditcommissie de integrale opzet en werking van onze

risicobeheersings- en controlesystemen, eventuele belangrijke

tekortkomingen die zijn geconstateerd, alsmede inmiddels

aangebrachte dan wel voorgenomen verbeteringsmaatregelen.

Zoals in voorgaande jaren aangegeven, is er nog geen

volledige aansluiting tussen de administratieve, logistieke

en commerciële systemen in onze Nederlandse apotheken.

Wij hebben diverse controlemaatregelen geïmplementeerd om

de hiermee samenhangende operationele en financiële risico’s

te verminderen, waaronder een verdere standaardisatie en

centralisatie van administratieve processen. Wij verwachten in

2011 de implementatie van een aantal ICT-applicaties en

procesverbeteringen af te ronden, waardoor de interne

beheersing van de geld-goederen stromen binnen apotheken

verder zal verbeteren.

Onze interne risicobeheersings- en controlesystemen kunnen

echter niet de absolute zekerheid bieden dat de strategische,

operationele en financiële doelstellingen zonder meer worden

bereikt en dat wet- en regelgeving altijd wordt nageleefd. Ook

zullen de systemen niet alle menselijke (beoordelings)fouten

en vergissingen kunnen voorkomen. Voorts is het inherent aan

het ondernemerschap dat er bij het aanvaarden van risico’s en

het treffen van beheersingsmaatregelen steeds kostenbatenafwegingen

moeten worden gemaakt.

Op grond van bovenstaande zijn wij van mening dat wij

hiermee voldoen aan de best-practicebepalingen II.1.3, II.1.4

en II.1.5 van de Nederlandse corporate-governancecode.

Wij ondertekenen de jaarrekening op grond van artikel 2:101

lid 2 BW en artikel 5:25c lid 2 sub c Wft.

Voorts verklaren wij, in overeenstemming met artikel 5:25c

Wft, dat voor zover ons bekend:

• de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de activa,

passiva en financiële positie per 31 december 2010 en het

resultaat over 2010 van Mediq NV en de gezamenlijk

in de consolidatie opgenomen ondernemingen; en

• het jaarverslag een getrouw beeld geeft omtrent de

toestand op 31 december 2010, de gang van zaken

gedurende 2010 van Mediq NV en van de met haar

verbonden ondernemingen, waarvan de gegevens in haar

jaarrekening zijn opgenomen en dat in het jaarverslag 2010

de wezenlijke risico’s waarmee Mediq NV wordt

geconfronteerd, zijn beschreven.

Utrecht, 16 februari 2011

Marc van Gelder, voorzitter Raad van Bestuur

Hans Janssen, chief financial officer

Met inachtneming van het bovenstaande zijn wij van mening

dat onze risicobeheersings- en controlesystemen een redelijke

mate van zekerheid geven dat de financiële verslaggeving

geen onjuistheden van materieel belang bevat, en dat de

risicobeheersings- en controlesystemen ten aanzien van de

financiële verslagleggingsrisico’s in het verslagjaar naar

behoren hebben gewerkt.

76 MEDIQ JAARVERSLAG 2010 BESTUURSVERKLARING


JAARREKENING 2010

Geconsolideerde winst-en-verliesrekening 78

Geconsolideerd overzicht van het totaalresultaat 79

Geconsolideerde balans 80

Geconsolideerd mutatieoverzicht van het eigen

vermogen 81

Geconsolideerd kasstroomoverzicht 83

Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening 85

Toelichting op de geconsolideerde winst-enverliesrekening

99

Toelichting op de geconsolideerde balans 107

Toelichting op het geconsolideerde kasstroomoverzicht 128

Overige vermeldingen 129

Enkelvoudige balans 138

Enkelvoudige winst-en-verliesrekening 139

Toelichting op de enkelvoudige jaarrekening 140

Toelichting op de enkelvoudige winst-en-verliesrekening 141

Toelichting op de enkelvoudige balans 142

Overige gegevens 151

JAARREKENING MEDIQ JAARVERSLAG 2010

77


GECONSOLIDEERDE

WINST-EN-VERLIESREKENING

X € 1.000 TOELICHTING 2010 2009

Netto-omzet 5 2.633.940 2.602.712

Inkoopwaarde van de omzet 2.043.306 2.056.728

Brutowinst 590.634 545.984

Overige baten 6 14.164 26.396

Personeelskosten 7 294.182 281.007

Afschrijvingen en amortisatie 8 32.267 26.221

Bijzondere waardevermindering vaste activa 9 3.547 –

Overige bedrijfskosten 10 160.267 149.098

Totaal bedrijfskosten 490.263 456.326

Bedrijfsresultaat 114.535 116.054

Financiële baten 11 1.269 1.077

Financiële lasten 11 – 14.731 – 15.637

Nettofinancieringslasten – 13.462 – 14.560

Resultaat geassocieerde deelnemingen 12 1.099 1.127

Resultaat voor belastingen 102.172 102.621

Belastingen 13 – 23.814 – 25.819

Resultaat na belastingen 78.358 76.802

Toe te rekenen aan:

Aandeelhouders van de vennootschap

(Nettoresultaat) 76.662 74.530

Minderheidsbelangen 1.696 2.272

Totaal 78.358 76.802

IN EURO’S

Resultaat per aandeel toe te rekenen aan

aandeelhouders van de vennootschap 14 1,30 1,27

Resultaat per aandeel toe te rekenen aan

aandeelhouders na verwatering 14 1,30 1,27

78 MEDIQ JAARVERSLAG 2010 JAARREKENING


GECONSOLIDEERD OVERZICHT

VAN HET TOTAALRESULTAAT

X € 1.000 TOELICHTING 2010 2009

Resultaat na belastingen 78.358 76.802

Actuariële verschillen direct opgenomen in het

eigen vermogen: 28

• Actuariële winsten en verliezen inzake

toegezegd-pensioenregelingen

• Belastingeffect op actuariële verschillen direct

opgenomen in het eigen vermogen

– 14.967 14.218

3.817 – 3.624

Kasstroomafdekkingen direct opgenomen

in het eigen vermogen: 28

• Nettomutatie in de reële waarde van de

kasstroomafdekkingen

• Belastingeffect op kasstroomafdekkingen

direct opgenomen in het eigen vermogen

– 909 – 263

232 67

Valutaomrekeningsverschillen 28 4.810 1.627

Resultaat direct opgenomen in het eigen

vermogen – 7.017 12.025

Totaalresultaat 71.341 88.827

Totaalresultaat toe te rekenen aan:

Aandeelhouders van de vennootschap 69.227 86.304

Minderheidsbelangen 2.114 2.523

Totaalresultaat 71.341 88.827

JAARREKENING MEDIQ JAARVERSLAG 2010

79


GECONSOLIDEERDE BALANS

X € 1.000 TOELICHTING 31.12.2010 31.12.2009

Vaste activa

Materiële vaste activa 15 109.824 123.903

Vastgoedbeleggingen 16 1.796 2.158

Goodwill 17 364.529 293.556

Overige immateriële activa 18 39.539 34.583

Geassocieerde deelnemingen 19 7.204 7.192

Latente belastingvorderingen 31 28.588 25.919

Pensioenoverschot 32 – 5.426

Vorderingen 20 4.050 5.842

Beleggingen 21 – 16.670

Derivaten 30 356 –

555.886 515.249

Vlottende activa

Voorraden 22 231.809 210.629

Handelsvorderingen 23 297.405 263.655

Vennootschapsbelasting 10.745 1.247

Overige vorderingen 24 32.394 36.068

Derivaten 30 81 –

Liquide middelen 25 67.196 109.737

Vaste activa aangehouden voor verkoop 26 297 2.850

639.927 624.186

Totaal activa 1.195.813 1.139.435

Eigen vermogen

Aandelenkapitaal en agio 27 107.154 107.154

Reserves 28 384.862 331.414

Totaal toe te rekenen aan aandeelhouders 492.016 438.568

Minderheidsbelangen 18.207 15.539

Totaal eigen vermogen 510.223 454.107

Langlopende verplichtingen

Leningen 29 210.545 195.490

Derivaten 30 6.732 8.844

Latente belastingverplichtingen 31 22.059 14.384

Personeelsgerelateerde voorzieningen 32 12.080 2.428

Overige voorzieningen 33 4.247 1.712

255.663 222.858

Kortlopende verplichtingen

Kredietinstellingen 462 1.731

Leningen vervallend binnen 1 jaar 29 32.075 82.015

Derivaten 30 1.577 1.304

Handelscrediteuren en overige

kortlopende schulden 34 360.267 329.892

Vennootschapsbelasting 1.350 9.833

Overige belastingen en sociale premies 25.564 20.679

Overige voorzieningen 33 8.632 17.016

429.927 462.470

Totaal eigen vermogen en verplichtingen 1.195.813 1.139.435

80 MEDIQ JAARVERSLAG 2010 JAARREKENING


GECONSOLIDEERD MUTATIEOVERZICHT

VAN HET EIGEN VERMOGEN

X € 1.000 2009

Toelichting: 27, 28

GESTORT

KAPITAAL

AGIO-

RESERVES

RESERVE

OMREKE-

NINGS-

VERSCHIL-

LEN

HEDGING-

RESERVE

OVERIGE

RESERVES

TOTAAL TOE

TE REKENEN

AAN

AANDEEL-

HOUDERS

MINDER-

HEIDS-

BELANGEN

TOTAAL

EIGEN

VERMOGEN

Openingsbalans per 1 januari 2009 14.625 91.263 – 1.824 – 3.026 263.865 364.903 14.142 379.045

Resultaat na belastingen 74.530 74.530 2.272 76.802

Directe vermogensmutaties:

• Actuariële winsten/verliezen

inzake pensioenen 14.218 14.218 14.218

• Belastingeffect op actuariële

verschillen pensioenen – 3.624 – 3.624 – 3.624

• Winsten/verliezen u.h.v.

kasstroomafdekkingen – 263 – 263 – 263

• Belastingeffect op

kasstroomafdekkingen 67 67 67

• Valutaomrekeningsverschillen 1.376 1.376 251 1.627

Resultaat direct opgenomen

in het eigen vermogen 1.376 – 196 10.594 11.774 251 12.025

Totaalresultaat 1.376 – 196 85.124 86.304 2.523 88.827

Transacties met aandeelhouders:

• Slotdividend 2008 – 7.628 – 7.628 – 7.628

• Conversie door aandeelhouders 46 1.220 – 505 761 761

• Acquisities – 806 – 806

• Dividend en opgenomen

kapitaal – 320 – 320

• Transacties met

minderheidsaandeelhouders – 50 – 50 – 50

• Uitkering interim-dividend 2009 – 5.869 – 5.869 – 5.869

• Overige mutaties 147 147 147

Totaal transacties met

aandeelhouders 46 1.220 – 13.905 – 12.639 – 1.126 – 13.765

Stand per 31 december 2009 14.671 92.483 – 448 – 3.222 335.084 438.568 15.539 454.107

JAARREKENING MEDIQ JAARVERSLAG 2010

81


GECONSOLIDEERD MUTATIEOVERZICHT VAN HET EIGEN VERMOGEN

X € 1.000 2010

Toelichting: 27, 28

GESTORT

KAPITAAL

AGIO-

RESERVES

RESERVE

OMREKE-

NINGS-

VERSCHIL-

LEN

HEDGING-

RESERVE

OVERIGE

RESERVES

TOTAAL TOE

TE REKENEN

AAN

AANDEEL-

HOUDERS

MINDER-

HEIDS-

BELANGEN

TOTAAL

EIGEN

VERMOGEN

Openingsbalans per 1 januari 2010 14.671 92.483 – 448 – 3.222 335.084 438.568 15.539 454.107

Resultaat na belastingen 76.662 76.662 1.696 78.358

Directe vermogensmutaties:

• Actuariële winsten/verliezen

inzake pensioenen – 14.967 – 14.967 – 14.967

• Belastingeffect op actuariële

verschillen pensioenen 3.817 3.817 3.817

• Winsten/verliezen u.h.v.

kasstroomafdekkingen – 909 – 909 – 909

• Belastingeffect op

kasstroomafdekkingen 232 232 232

• Valutaomrekeningsverschillen 4.392 4.392 418 4.810

Resultaat direct opgenomen

in het eigen vermogen 4.392 – 677 – 11.150 – 7.435 418 – 7.017

Totaalresultaat 4.392 – 677 65.512 69.227 2.114 71.341

Transacties met aandeelhouders:

• Slotdividend 2009 151 – 151 – 11.527 – 11.527 – 11.527

• Acquisities 71 71

• Dividend en opgenomen

kapitaal – 737 – 737

• Transacties met minderheidsaandeelhouders

1.427 1.427

• Uitkering interim-dividend 2010 90 – 90 – 4.227 – 4.227 – 4.227

• Overige mutaties – 25 – 25 – 207 – 232

Totaal transacties met

aandeelhouders 241 – 241 – 15.779 – 15.779 554 – 15.225

Stand per 31 december 2010 14.912 92.242 3.944 – 3.899 384.817 492.016 18.207 510.223

82 MEDIQ JAARVERSLAG 2010 JAARREKENING


GECONSOLIDEERD KASSTROOMOVERZICHT

X € 1.000 TOELICHTING 2010 2009

Resultaat na belastingen 78.358 76.802

Aanpassingen voor:

Netto financieringslasten 11 13.462 14.560

Resultaat geassocieerde deelnemingen 12 – 1.099 – 1.127

Last uit hoofde van winstbelastingen 13 23.814 25.819

Afschrijvingen op vaste activa 8 19.442 18.151

Amortisatie op immateriële activa 8 12.825 8.070

Bijzondere waardevermindering vaste activa 9 3.547 –

Resultaat uit verkoop groepsmaatschappijen 6 – 460 – 7.453

Resultaat uit verkoop activa 6 – 4.668 – 7.527

Beleggingsresultaat 6 – 2.568 – 3.869

Mutaties:

Mutatie voorzieningen – 857 2.998

Mutatie voorraden 35 – 1.651 5.758

Mutatie kortlopende vorderingen 35 – 6.348 17.204

Mutatie kortlopende verplichtingen 35 4.531 – 2.392

Operationele kasstroom 138.328 146.994

Betaalde interest – 13.463 – 14.985

Betaalde belastingen over operationeel resultaat – 42.089 – 27.309

Kasstroom uit operationele activiteiten 82.776 104.700

Investeringen vaste activa 15, 16, 17 – 20.619 – 33.022

Acquisities na aftrek van liquide middelen 4 – 90.413 – 538

Ontvangen interest 1.355 403

Ontvangen dividend 6, 19 1.920 1.537

Verkoop van groepsmaatschappijen 4 460 21.576

Desinvesteringen vaste activa 15, 16, 18, 21 41.779 24.146

Verstrekte leningen 20 – 735 – 653

Ontvangen aflossing op leningen 20 2.574 3.573

Betaalde belastingen over investeringsactiviteiten – – 77

Kasstroom uit investeringsactiviteiten – 63.679 16.945

Ontvangsten uit uitgifte van aandelen – 1.266

Conversie door aandeelhouders – – 505

Betaald dividend 28 – 15.754 – 13.497

Opgenomen financiering 29 40.000 1.544

Aflossing op leningen 29 – 85.217 – 971

Mutatie minderheidsaandeelhouders 595 – 852

Kasstroom uit financieringsactiviteiten – 60.376 – 13.015

Nettokasstroom – 41.279 108.630

JAARREKENING MEDIQ JAARVERSLAG 2010

83


GECONSOLIDEERD KASSTROOMOVERZICHT

X € 1.000 2010 2009

Aansluiting naar de balans:

Nettokasstroom – 41.279 108.630

Valutakoersverschillen in nettogeldmiddelen 7 – 3.552

Subtotaal – 41.272 105.078

Nettogeldmiddelen begin periode

Liquide middelen 109.737 28.356

Kredietinstellingen – 1.731 – 25.428

108.006 2.928

Nettogeldmiddelen einde periode

Liquide middelen 67.196 109.737

Kredietinstellingen – 462 – 1.731

66.734 108.006

Mutatie nettogeldmiddelen op balans – 41.272 105.078

84 MEDIQ JAARVERSLAG 2010 JAARREKENING


TOELICHTING OP DE GECONSOLIDEERDE

JAARREKENING

1 VERSLAGGEVENDE ENTITEIT

Mediq NV (‘Mediq’) is statutair gevestigd in Utrecht, Nederland. De geconsolideerde jaarrekening van de onderneming voor

het jaar 2010 omvat de onderneming en al haar groepsmaatschappijen. Bovendien heeft Mediq belangen in geassocieerde

deelnemingen. Een overzicht van de belangrijkste geassocieerde deelnemingen is opgenomen in de toelichting.

2 GEHANTEERDE GRONDSLAGEN BIJ DE OPSTELLING VAN DE JAARREKENING

OVEREENSTEMMINGSVERKLARING

De geconsolideerde jaarrekening 2010 is opgesteld in overeenstemming met de International Financial Reporting Standards

zoals aanvaard binnen de Europese Unie (EU-IFRSs).

De Raad van Commissarissen heeft de conceptjaarrekening met de Raad van Bestuur besproken. In vervolg daarop heeft de

Raad van Bestuur de jaarcijfers op 16 februari 2011 vrijgegeven voor publicatie. Op 13 april 2011 zal het jaarverslag aan de

Algemene Vergadering van Aandeelhouders ter vaststelling worden voorgelegd.

GRONDSLAG VOOR DE WAARDERING

De geconsolideerde jaarrekening is opgesteld op basis van historische kosten, met uitzondering van de volgende van materieel

belang zijnde balansposten:

• Financiële vaste activa, zijnde beleggingen, worden gewaardeerd tegen reële waarde met verwerking van

waardeveranderingen in de winst-en-verliesrekening;

• Derivaten (afgeleide financiële instrumenten) worden gewaardeerd tegen reële waarde.

FUNCTIONELE VALUTA EN PRESENTATIEVALUTA

De jaarrekening wordt gepresenteerd in euro’s; dit is de functionele valuta van Mediq. Alle financiële informatie in euro’s is

afgerond op het dichtstbijzijnde duizendtal.

GEBRUIK VAN SCHATTINGEN EN OORDELEN

De jaarrekening wordt opgesteld in overeenstemming met de EU-IFRS-grondslagen. Het management dient daartoe bepaalde

veronderstellingen en schattingen te maken die van invloed zijn op de waardering van activa en verplichtingen, op de

resultaatbepaling en op de rapportage van voorwaardelijke activa en verplichtingen. De daadwerkelijke uitkomsten kunnen

afwijken van deze schattingen. De schattingen en onderliggende veronderstellingen worden voortdurend beoordeeld.

Herzieningen van schattingen worden opgenomen in de periode waarin de schattingen worden herzien en in toekomstige

perioden waarvoor de herziening gevolgen heeft.

Informatie over veronderstellingen en schattingsonzekerheden die naar de mening van de Raad van Bestuur het meest kritisch

zijn voor het weergeven van de financiële positie en een subjectieve of complexe beoordeling van het management vragen,

zijn opgenomen in de volgende onderdelen van de toelichting:

• Noot 4: acquisities: voornamelijk waardering van klantrelaties

• Noot 17: belangrijke veronderstellingen gebruikt voor kasstroomprognoses op contante waarde ten behoeve van testen

op bijzondere waardevermindering.

• Noot 23: inbaarheid van uitstaande vorderingen.

• Noot 31: benutting van fiscale verliezen.

• Noot 32: waardering van verplichtingen uit hoofde van toegezegde pensioenrechten.

• Noot 33 en Noot 37: voorzieningen en voorwaardelijke verplichtingen.

JAARREKENING MEDIQ JAARVERSLAG 2010

85


TOELICHTING OP DE GECONSOLIDEERDE JAARREKENING

WIJZIGINGEN IN DE GRONDSLAGEN VOOR FINANCIËLE VERSLAGGEVING

Verantwoording van bedrijfscombinaties

Met ingang van het verslagjaar 2010 is IFRS 3 Bedrijfscombinaties (2008) toegepast. Deze herziening van IFRS 3 (IFRS 3R) is

prospectief toegepast en heeft geen effect van materieel belang op het resultaat gehad, met uitzondering van aan acquisities

gerelateerde kosten.

Acquisities worden verwerkt op basis van de overnamemethode per overnamedatum, dat wil zeggen de datum waarop de

zeggenschap overgaat naar Mediq. Er is sprake van zeggenschap als wij de mogelijkheid hebben om het financiële en

operationele beleid van een entiteit te bepalen met als doel voordelen te verkrijgen uit de activiteiten van de entiteit. Bij de

beoordeling van zeggenschap houden wij rekening met potentiële stemrechten die op dat moment uitoefenbaar zijn.

Acquisities op of na 1 januari 2010

Voor acquisities op of na 1 januari 2010 wordt de goodwill als volgt gewaardeerd:

• de reële waarde van de overgedragen vergoeding; plus

• het opgenomen bedrag van eventuele minderheidsbelangen in de overgenomen partij; plus

• indien de acquisitie in fasen plaatsvindt, de reële waarde van het voorafgaande belang in de overgenomen partij;

verminderd met

• het opgenomen nettobedrag (over het algemeen de reële waarde) van de identificeerbare verworven activa en aangegane

verplichtingen.

Indien het verschil negatief is, wordt onmiddellijk een boekwinst uit een voordelige koop in de winst-en-verliesrekening

opgenomen.

De aan acquisities gerelateerde kosten, niet zijnde kosten in verband met de uitgifte van aandelen of obligaties, worden in de

winst-en-verliesrekening opgenomen wanneer zij worden gemaakt.

De reële waarde van een voorwaardelijke vergoeding wordt op overnamedatum opgenomen. Indien die voorwaardelijke

vergoeding wordt geclassificeerd als eigen vermogen, vindt geen latere herwaardering plaats en wordt de afwikkeling

verantwoord binnen het eigen vermogen. In het andere geval worden wijzigingen na eerste opname in de winst-enverliesrekening

opgenomen.

Acquisities vóór 1 januari 2010

Ten aanzien van acquisities vóór 1 januari 2010 is goodwill het positieve verschil tussen de kostprijs van de acquisitie en het

belang van de groep in het opgenomen bedrag (over het algemeen de reële waarde) van de identificeerbare activa,

verplichtingen en voorwaardelijke verplichtingen van de overgenomen partij. Indien het verschil negatief was, werd onmiddellijk

een boekwinst uit een voordelige koop in de winst-en-verliesrekening opgenomen.

De aan acquisities gerelateerde kosten, niet zijnde kosten in verband met de uitgifte van aandelen of obligaties, werden

opgenomen als onderdeel van de kostprijs van de acquisitie.

Verantwoording van verwerving van minderheidsbelangen

Met ingang van 1 januari 2010 wordt IAS 27 De geconsolideerde jaarrekening en de enkelvoudige jaarrekening (2008) toegepast

bij de verwerving van minderheidsbelangen. De wijziging is prospectief toegepast en heeft geen effect van materieel belang op

het resultaat gehad.

Volgens de nieuwe grondslag worden verworven minderheidsbelangen verwerkt als transacties met eigenaars in hun capaciteit

als eigenaars en daarom wordt uit hoofde van dergelijke transacties geen goodwill opgenomen. De aanpassingen van de

minderheidsbelangen zijn gebaseerd op een evenredig bedrag van de netto-activa van de dochteronderneming.

Voorheen werd bij de verwerving van een minderheidsbelang in een dochteronderneming goodwill opgenomen, die het

meerdere vertegenwoordigde van de boekwaarde van het belang en de op de transactiedatum verworven netto-activa.

86 MEDIQ JAARVERSLAG 2010 JAARREKENING


Kasstroomoverzicht

Met ingang van het verslagjaar 2010 is de indeling van het geconsolideerde kasstroomoverzicht gewijzigd om aan te sluiten

met de meest recente interpretaties van EU-IFRSs. Het kasstroomoverzicht wordt opgesteld vanuit het resultaat na belastingen.

Als gevolg van deze wijzigingen zijn ook de vergelijkende cijfers aangepast.

3 BELANGRIJKE GRONDSLAGEN VOOR FINANCIËLE VERSLAGGEVING

De belangrijkste grondslagen voor de waardering en resultaatbepaling bij het opstellen van de geconsolideerde jaarrekening

lichten we hierna toe. De ondernemingen van de groep hebben deze grondslagen consistent toegepast voor de in deze

geconsolideerde jaarrekening gepresenteerde perioden, tenzij anders vermeld.

CONSOLIDATIEGRONDSLAGEN

Groepsmaatschappijen

In de consolidatie worden de financiële gegevens van Mediq betrokken en van ondernemingen waarin de vennootschap

zeggenschap over het operationele en financiële beleid kan uitoefenen. In het algemeen houdt de vennootschap hier direct

of indirect meer dan de helft van de zeggenschapsrechten. De activa, verplichtingen en resultaten van deze ondernemingen

(hierna aangeduid als groepsmaatschappijen) worden volledig geconsolideerd. De transacties, relaties en ongerealiseerde

resultaten tussen de groepsmaatschappijen zijn geëlimineerd. Het aandeel van derden in het geconsolideerde resultaat en

vermogen is afzonderlijk vermeld.

Acquisities

Mediq heeft de grondslagen voor financiële verslaggeving met betrekking tot acquisities gewijzigd. Zie noot 2 (verantwoording

van bedrijfscombinaties) voor nadere details.

Desinvesteringen

De financiële gegevens van groepsmaatschappijen die zijn afgestoten, worden geconsolideerd tot het moment van beëindiging

van zeggenschap. Op het moment dat een groepsmaatschappij wordt afgestoten, wordt het verschil tussen de opbrengstwaarde

en de boekwaarde, inclusief de goodwill en de cumulatieve omrekeningsverschillen, verantwoord in de winst-en-verliesrekening.

Indien de groep een belang behoudt in de voormalige dochteronderneming, wordt dat belang tegen de reële waarde

verantwoord per de datum dat niet langer sprake was van zeggenschap.

Geassocieerde deelnemingen

Een geassocieerde deelneming is een entiteit waarbij de groep door haar belang invloed van betekenis kan uitoefenen op de

financiële en beleidsbeslissingen van de deelneming, maar geen zeggenschap heeft. Investeringen in geassocieerde

deelnemingen worden verantwoord op basis van de ‘equity’-methode, samen met de goodwill waarvan bij acquisitie sprake was,

onder aftrek van eventuele waardeverminderingen van individuele investeringen.

Voor het bepalen van de waarde van deze deelnemingen volgens de ‘equity-’methode worden de waarderings- en

resultaatbepalingsgrondslagen van de groep gehanteerd. De eerste waardering van gekochte deelnemingen is tegen kostprijs,

waarbij binnen de kosten een allocatie plaatsvindt volgens de reële waarde van de netto-activa op het moment van acquisitie.

Voor vervolgwaardering gaan we uit van de op deze manier bepaalde reële waarde.

De resultaten van de geassocieerde deelnemingen bepalen we in overeenstemming met de waarderingsgrondslagen van Mediq.

Voor deze deelnemingen tonen we een evenredig aandeel in het resultaat gebaseerd op de ‘equity’-methode. Uitkeringen die van

geassocieerde deelnemingen worden ontvangen, verlagen de boekwaarde van de investering.

Wanneer ons aandeel in de verliezen groter is dan de waarde van het belang in de geassocieerde deelneming, wordt de

boekwaarde van de entiteit afgeboekt tot nihil en worden verdere verliezen niet meer in aanmerking genomen, behalve voor

zover we een in rechte afdwingbare of feitelijke verplichting zijn aangegaan of betalingen hebben verricht namens een

geassocieerde deelneming. Transacties met onze geassocieerde deelnemingen vinden plaats tegen marktconforme condities.

JAARREKENING MEDIQ JAARVERSLAG 2010

87


TOELICHTING OP DE GECONSOLIDEERDE JAARREKENING

Eliminatie van intercompany transacties

Intragroepsaldi en -transacties, eventueel niet-gerealiseerde winsten en verliezen op transacties binnen de groep of baten en

lasten uit dergelijke transacties worden bij de opstelling van de geconsolideerde jaarrekening geëlimineerd. Niet-gerealiseerde

winsten en verliezen uit hoofde van transacties met geassocieerde deelnemingen worden geëlimineerd naar rato van het belang

dat de groep in de investering heeft.

OMREKENING VAN VREEMDE VALUTA’S

Transacties en balansposities

Handelstransacties en balansposities in vreemde valuta’s van individuele ondernemingen worden in de functionele valuta

vastgelegd in de lokale administratie tegen de geldende dagkoers. Monetaire activa en verplichtingen die zijn uitgedrukt in

vreemde valuta’s worden omgerekend tegen de valutakoers per balansdatum. Hieruit voortvloeiende omrekeningsverschillen

en koersverschillen voortvloeiend uit de afwikkeling van dergelijke transacties worden in het resultaat verwerkt.

Groepsmaatschappijen

De resultaten en balansen van alle groepsmaatschappijen die in een andere functionele valuta rapporteren dan de euro worden

als volgt omgerekend naar euro’s:

• activa en verplichtingen van ondernemingen worden omgerekend naar euro’s tegen de valutakoers per balansdatum;

• de winst-en-verliesrekeningen van deze ondernemingen worden omgerekend naar euro’s tegen de koers die de wisselkoers

op transactiedatum benadert;

• koersverschillen die voortvloeien uit de omrekening van de nettovermogenswaarde van geconsolideerde ondernemingen

worden verwerkt in het resultaat direct opgenomen in het eigen vermogen.

Wanneer een buitenlandse entiteit geheel of gedeeltelijk wordt verkocht, waardoor zeggenschap verloren gaat, worden

cumulatieve omrekeningsverschillen ten gunste of ten laste gebracht van de winst-en-verliesrekening als onderdeel van het

resultaat op de verkoop.

Goodwill die voortvloeit uit de overname van een buitenlandse activiteit en aanpassingen aan de reële waarde zijn onderdeel van

de investering in de buitenlandse activiteit en worden omgerekend naar euro’s tegen de valutakoers per balansdatum.

Bij het opstellen van deze geconsolideerde jaarrekening zijn voor de belangrijkste landen waar Mediq actief is, de volgende

koersen gebruikt:

IN EURO’S

BALANS PER

31.12.2010

WINST-EN-

VERLIES-

REKENING

2010

BALANS PER

31.12.2009

WINST-EN-

VERLIES-

REKENING

2009

US-dollar (USD) 100 74,84 75,35 69,42 71,64

Poolse zloty (PLN) 100 25,16 24,93 24,36 23,07

Deense kroon (DKK) 100 13,42 13,43 13,44 13,43

Noorse kroon (NOK) 100 12,82 12,46 12,05 11,40

Zweedse kroon (SEK) 100 11,15 10,73 – –

Zwitserse frank (CHF) 100 79,97 72,74 67,40 66,41

KASSTROOMOVERZICHT

Het kasstroomoverzicht is opgesteld volgens de indirecte methode. De geldmiddelen in het kasstroomoverzicht bestaan uit

de liquide middelen, het bankkrediet en geldmarktleningen opgenomen onder de kortlopende verplichtingen. Kasstromen in

vreemde valuta’s worden omgerekend tegen de koers op het moment van de transacties.

Investeringen in groepsmaatschappijen worden verwerkt tegen de verkrijgingsprijs van vermogenstitels of (indien van

toepassing) werkzaam vermogen, vermeerderd met overgenomen rentedragende schulden en onder aftrek van binnen

de geacquireerde onderneming aanwezige geldmiddelen.

88 MEDIQ JAARVERSLAG 2010 JAARREKENING


MATERIËLE VASTE ACTIVA

Materiële vaste activa waarderen wij tegen kostprijs verminderd met geaccumuleerde afschrijvingen en geaccumuleerde

bijzondere waardeverminderingen. Afschrijvingen worden verantwoord als kosten en op lineaire basis bepaald, rekening

houdend met de gebruiksduur en met inachtneming van een eventuele restwaarde. Op terreinen wordt niet afgeschreven.

Voor bedrijfsgebouwen geldt een afschrijvingstermijn die ligt tussen 10 en 33 jaar. Machines, installaties en andere vaste

bedrijfsmiddelen worden afgeschreven over een periode die varieert van 3 tot 10 jaar.

Onderhoud, reparaties en renovaties worden over het algemeen als kosten verwerkt in de periode waarin ze optreden. Belangrijke

renovaties worden geactiveerd in de boekwaarde van het betreffende actief als mag worden verwacht dat de toekomstige

economische voordelen groter zullen zijn dan de oorspronkelijk vastgestelde waarde. Deze worden afgeschreven over de

gebruiksduur van het betreffende actief, maar gaan de resterende gebruiksduur van het actief waarvan het deel uitmaakt niet

te boven.

De restwaarde en de gebruiksduur worden aan het eind van ieder jaar beoordeeld. Bij herziening van eerdere verwachtingen

verwerken wij de wijzigingen als een schattingswijziging.

De reële waarde wordt met een interval van enkele jaren getoetst door onafhankelijke deskundigen.

VASTGOEDBELEGGINGEN

Vastgoedbeleggingen worden gewaardeerd volgens het kostprijsmodel. De waarderingsgrondslagen zijn gelijk aan die van

materiële vaste activa.

GOODWILL

Onder immateriële vaste activa is de goodwill opgenomen die ontstaat bij acquisitie. De goodwill op acquisities van

geassocieerde deelnemingen verantwoorden we onder investeringen in geassocieerde deelnemingen. Goodwill wordt bepaald

door het verschil tussen de verkrijgingsprijs die wordt betaald op het moment van aankoop van een onderneming, en het aandeel

van de groep in de reële waarde van de identificeerbare activa en verplichtingen. Na initiële verantwoording wordt de goodwill

gewaardeerd tegen kostprijs onder aftrek van geaccumuleerde bijzondere waardeverminderingen.

Bij verkoop van een entiteit waar wij zeggenschap hebben, wordt de goodwill afgeboekt naar rato van het aandeel van deze

entiteit in de totale waarde van de kasstroom genererende eenheid waar de entiteit deel van uitmaakt.

OVERIGE IMMATERIËLE ACTIVA

Immateriële activa anders dan goodwill, zoals software, websites en geïdentificeerde activa bij investeringen in

groepsmaatschappijen, zoals klantrelaties, worden gewaardeerd tegen kostprijs minus geaccumuleerde amortisatie en

geaccumuleerde bijzondere waardeverminderingen. Amortisatie wordt verantwoord als kosten en op lineaire basis bepaald over

de verwachte gebruiksduur, die op vijf jaar wordt geschat voor de categorie software en websites. De amortisatieperiode op

klantrelaties is afhankelijk van het vooraf ingeschatte klantverloop.

FINANCIËLE VASTE ACTIVA

Financiële activa worden in de balans opgenomen tot de afwikkelingsdatum. De groep heeft financiële activa in de volgende

categorieën:

• Vorderingen

Na een initiële waardering tegen reële waarde vermeerderd met direct toe te rekenen transactiekosten, worden vorderingen

gewaardeerd tegen de geamortiseerde kostprijs, eventueel verminderd met een voorziening voor oninbaar geachte posten.

Elk verschil tussen het uitgeleende bedrag (na verrekening van een eventueel agio of disagio) en de te ontvangen

aflossingstermijnen gedurende de looptijd van de vordering wordt verantwoord in de winst-en-verliesrekening volgens de

effectieve interestmethode. Vorderingen met een looptijd korter dan één jaar worden geclassificeerd onder de vlottende

activa.

JAARREKENING MEDIQ JAARVERSLAG 2010

89


TOELICHTING OP DE GECONSOLIDEERDE JAARREKENING

• Beleggingen

Deze financiële activa worden gewaardeerd tegen reële waarde. Het beleggingsresultaat (inclusief het ontvangen dividend)

verantwoorden wij rechtstreeks in de winst-en-verliesrekening.

BIJZONDERE WAARDEVERMINDERINGEN VAN VASTE ACTIVA

De groep beoordeelt op iedere balansdatum of er aanwijzingen zijn dat een actief aan een bijzondere waardevermindering

onderhevig kan zijn. Als dergelijke indicaties aanwezig zijn, wordt de realiseerbare waarde van het actief vastgesteld. Als het

niet mogelijk is de realiseerbare waarde voor het individuele actief te bepalen, wordt de realiseerbare waarde bepaald van de

kasstroomgenererende eenheid waartoe het actief behoort. Voor de goodwill wordt, ook indien er geen indicaties aanwezig zijn,

jaarlijks een test op bijzondere waardevermindering uitgevoerd.

Voor de test op bijzondere waardevermindering van goodwill is het niveau bepalend waarop wij goodwill monitoren binnen

de onderneming. Vanuit deze gedachte wordt een keten van apotheken aan een test op bijzondere waardevermindering

onderworpen en niet elke individuele apotheek. Voor onze overige activiteiten wordt de individuele groepsmaatschappij als

kasstroomgenererende eenheid beschouwd.

Van een bijzondere waardevermindering is sprake als de boekwaarde van een actief hoger is dan de realiseerbare waarde;

de realiseerbare waarde is de hoogste van de reële waarde (minus eventuele verkoopkosten) en de bedrijfswaarde.

Als de realiseerbare waarde lager is dan de boekwaarde wordt het actief afgewaardeerd (impairment) tot die lagere realiseerbare

waarde. Waardeverminderingen worden direct als last in de winst-en-verliesrekening verwerkt.

Een bijzondere waardevermindering wordt (gedeeltelijk) ongedaan gemaakt, met uitzondering van goodwill, wanneer de

omstandigheid die aanleiding gaf tot de bijzondere waardevermindering zo is gewijzigd dat de realiseerbare waarde is gestegen.

In een dergelijk geval wordt de boekwaarde van het actief verhoogd tot de herziene realiseerbare waarde, maar maximaal tot de

boekwaarde die zou zijn vastgesteld als er geen sprake was geweest van een verlies door waardevermindering voor het

betreffende actief.

VOORRADEN

De waardering van voorraden (grond- en hulpstoffen, gereed product en handelsvoorraden) geschiedt tegen de gewogen

gemiddelde inkoopprijs of lagere opbrengstwaarde. Vrachtkosten, accijnzen, kortingen, bonussen, productie- en ompakkosten

maken, voor zover direct herleidbaar naar de voorraad, deel uit van de gemiddelde inkoopprijs. De opbrengstwaarde is de

geschatte verkoopprijs in het kader van de gewone bedrijfsuitoefening, verminderd met de geschatte kosten van voltooiing en

de verkoopkosten.

VORDERINGEN

Na initiële verantwoording tegen reële waarde worden handelsvorderingen gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs

verminderd met kosten van oninbaarheid. Een voorziening voor oninbaarheid wordt gevormd als vast komt te staan dat de groep

niet in staat zal zijn de volledige waarde van de handelsvordering te incasseren. Het bedrag aan voorziening is het verschil tussen

de boekwaarde van de handelsvorderingen en de contante waarde van de verwachte kasstromen. Het bedrag van de dotatie aan

de voorziening wordt ten laste van de winst-en-verliesrekening gebracht.

LIQUIDE MIDDELEN

Liquide middelen bestaan uit kas- en banksaldi en andere direct opvraagbare deposito’s en worden opgenomen tegen reële

waarde.

VASTE ACTIVA AANGEHOUDEN VOOR VERKOOP

Activa worden geclassificeerd als ‘aangehouden voor verkoop’ indien de boekwaarde hoofdzakelijk gerealiseerd zal worden in

een verkooptransactie in plaats van door voortgezet gebruik. Aanvullende criteria hierbij zijn dat het geëigende

managementniveau besloten heeft tot een plan voor verkoop van het actief, er een operationeel plan is opgesteld om een koper

te vinden en een begin is gemaakt met het plan om dit te voltooien. Bovendien moet het actief op actieve wijze voor verkoop op

de markt gebracht worden tegen een prijs die redelijk is ten opzichte van zijn actuele reële waarde. Verder dient de verkoop naar

verwachting in aanmerking te komen voor opname als een voltooide verkoop binnen één jaar na de datum van classificatie als

‘aangehouden voor verkoop’ en dienen handelingen die nodig zijn om het plan te voltooien, aan te geven dat het onwaarschijnlijk

90 MEDIQ JAARVERSLAG 2010 JAARREKENING


is dat belangrijke wijzigingen aan het plan zullen worden aangebracht of dat het plan zal worden ingetrokken. Als gebeurtenissen

of omstandigheden buiten machte van de groep ertoe leiden dat de verkoop niet binnen één jaar voltooid is, waarbij alle overige

criteria voor classificatie als ‘aangehouden voor verkoop’ onverminderd van kracht blijven, wordt de periode om de verkoop te

voltooien verlengd. Waardering vindt plaats tegen de boekwaarde of de lagere reële waarde minus verkoopkosten op het

moment dat het actief als ‘aangehouden voor verkoop’ is geclassificeerd.

EIGEN VERMOGEN

Als de groep eigen aandelen inkoopt, wordt de kostprijs van de ingekochte aandelen in mindering gebracht op de overige

reserves, totdat deze aandelen worden ingetrokken of worden verkocht. Als ingekochte aandelen worden verkocht, komt

de opbrengst uit verkoop ten gunste van de overige reserves.

Bij de uitkoop van minderheidsaandeelhouders of bij de verkoop van minderheidsbelangen in een entiteit waar wij al

zeggenschap hebben, wordt het verschil tussen de reële waarde en de boekwaarde rechtstreeks in het eigen vermogen verwerkt.

De aandeelhouders zijn gerechtigd tot dividend, zoals door de Algemene Vergadering van Aandeelhouders wordt vastgesteld.

De dividenduitkering wordt in de geconsolideerde balans als verplichting verantwoord in de periode waarin de dividenduitkering

wordt goedgekeurd door de Algemene Vergadering van Aandeelhouders.

LANGLOPENDE LENINGEN

Langlopende leningen waarderen we initieel tegen reële waarde onder aftrek van transactiekosten en vervolgens tegen de

geamortiseerde kostprijs. Elk verschil tussen de ontvangsten (na aftrek van transactiekosten) en de aflossingsverplichting

wordt gedurende de looptijd van de schuld verantwoord in de winst-en-verliesrekening volgens de effectieve-interestmethode.

Langlopende verplichtingen met een looptijd korter dan één jaar worden geclassificeerd onder de kortlopende verplichtingen.

FINANCIËLE LEASING

Leasecontracten waarbij voor- en nadelen verbonden aan het betreffende actief nagenoeg geheel bij de groep liggen, worden bij

aanvang van het leasecontract in de balans verwerkt tegen de reële waarde van het actief of de lagere contante waarde van de

minimale leasetermijnen. De te betalen leasetermijnen worden verdeeld in een aflossings- en een rentecomponent, gebaseerd op

een impliciete rentevoet. De langlopende leaseverplichtingen nemen we exclusief de rentevergoeding op onder de langlopende

verplichtingen. Binnen een jaar vervallende leaseverplichtingen zijn opgenomen onder de kortlopende verplichtingen.

De rentecomponent als onderdeel van de leasetermijn wordt verantwoord in de winst-en-verliesrekening. De relevante activa

worden afgeschreven over de resterende gebruiksduur of de leasetermijn als deze korter is.

OPERATIONELE LEASING

Leasecontracten waarbij de voor- en nadelen verbonden aan het eigendom niet nagenoeg geheel bij de groep liggen,

verantwoorden we als operationele leasing. Verplichtingen uit hoofde van operationele leasing worden op lineaire basis

verwerkt in de winst-en-verliesrekening over de looptijd van het contract.

DERIVATEN

Derivaten waarderen wij op reële waarde. De methode voor het verwerken van het hieruit voortvloeiende resultaat hangt af van

de aard van de afgedekte positie en of het derivaat verantwoord wordt onder hedge-accounting.

Wij passen in beginsel hedge-accounting toe op alle langlopende renteswaps. Dit betreft in alle gevallen kasstroomafdekkingen.

Bij aanvang van de transactie wordt de relatie tussen het derivaat en de afgedekte positie vastgelegd, evenals het beoogde

risicomanagement dat betrekking heeft op de afgedekte positie en de strategie voor het afsluiten van hedgetransacties in het

algemeen. Zowel bij aanvang van de hedgetransactie als daarna leggen we vast of de derivaten, die bij hedgetransacties gebruikt

worden, de veranderingen van de kasstromen effectief afdekken. Ook de toetsing hiervan leggen we vast. Hiermee wordt voldaan

aan de voorwaarden van hedge-accounting. Voor zover sprake is van een effectieve hedge worden veranderingen in de reële

waarde van het derivaat verantwoord in het resultaat, direct opgenomen in het eigen vermogen en gepresenteerd in de

hedgingreserve. Het mogelijke resultaat op het ineffectieve hedgedeel (als geen effectieve afdekkingsrelatie is aangetoond)

verantwoorden we rechtstreeks in de winst-en-verliesrekening onder het financiële resultaat. Als een derivaat afloopt of wordt

verkocht, of als een derivaat niet langer voldoet aan de criteria voor hedge-accounting, zal elke in het eigen vermogen

JAARREKENING MEDIQ JAARVERSLAG 2010

91


TOELICHTING OP DE GECONSOLIDEERDE JAARREKENING

opgebouwde winst of elk verlies verantwoord worden in de winst-en-verliesrekening. Als we niet verwachten dat een voorziene

transactie zal plaatsvinden, zal opgebouwde winst of verlies verantwoord in het eigen vermogen, in zijn geheel direct

overgeboekt worden naar de winst-en-verliesrekening.

Op valutatermijncontracten passen we geen hedge-accounting toe. De resultaten uit het derivaat worden rechtstreeks verwerkt

onder het financiële resultaat in de winst-en-verliesrekening. Derivaten waarmee langlopende posities zijn afgedekt worden

gepresenteerd als langlopend actief of langlopende verplichting. Als kortlopende posities worden afgedekt, presenteren we dat

onder kortlopende activa of verplichtingen.

WINSTBELASTINGEN

Winstbelastingen hebben betrekking op over het verslagjaar verschuldigde en verrekenbare belastingen en op de latente

belastingen. Winstbelastingen worden in beginsel in de winst-en-verliesrekening verantwoord. Echter, winstbelastingen die

betrekking hebben op posten die rechtstreeks in het eigen vermogen worden verwerkt, worden eveneens direct in het eigen

vermogen verwerkt.

De over het verslagjaar verschuldigde en verrekenbare belasting bestaat uit de winstbelasting over het belastbare resultaat,

die wordt berekend aan de hand van de belastingtarieven die wettelijk zijn vastgesteld op de balansdatum, dan wel waartoe

materieel reeds op balansdatum is besloten. Daarnaast kunnen er correcties op belastingen over eerdere jaren worden

opgenomen.

Een voorziening voor latente belastingvorderingen en -verplichtingen treffen we met de verplichtingenmethode voor tijdelijke

verschillen tussen de boekwaarde van activa en verplichtingen enerzijds en hun belastinggrondslag anderzijds, en tevens

wanneer sprake is van voorwaartse verliescompensatie. Latente belastingen voor tijdelijke verschillen worden berekend op basis

van de op het einde van het verslagjaar geldende belastingtarieven of tegen de in komende jaren geldende tarieven, voor zover

reeds bij wet vastgesteld.

Latente belastingvorderingen en -verplichtingen binnen dezelfde fiscale eenheid worden alleen gesaldeerd als Mediq daartoe

een afdwingbaar recht heeft en het voornemen heeft om op nettobasis af te rekenen. Latente belastingvorderingen, met inbegrip

van die voortvloeiend uit voorwaartse verliescompensatie, nemen we op als het waarschijnlijk is dat er toekomstige fiscale winst

beschikbaar zal zijn waarmee verschillen kunnen worden benut. Waardering vindt plaats tegen het wettelijk vastgestelde

belastingtarief op het moment dat naar verwachting realisatie plaatsvindt. Een voorziening voor latente belastingen wordt

getroffen voor tijdelijke verschillen die ontstaan als gevolg van investeringen in groepsmaatschappijen waarbij de reële waarde

van de overgenomen activa en passiva afwijkt van de boekwaarde.

De latente belastingen zijn gewaardeerd tegen nominale waarde.

PERSONEELSGERELATEERDE VOORZIENINGEN

Binnen de groep gelden zowel toegezegde-bijdrageregelingen als toegezegd-pensioenregelingen.

Toegezegde-bijdrageregelingen

Toegezegde-bijdrageregelingen zijn regelingen waarbij in beginsel geen in rechte afdwingbare of feitelijke verplichting bestaat

om verdere bijdragen te betalen als het pensioenfonds niet over voldoende activa beschikt om alle pensioenuitkeringen te

betalen die verband houden met werknemersprestaties. Verplichtingen voor bijdragen aan toegezegde-bijdrageregelingen

worden in de winst-en-verliesrekening verantwoord in de periode waarin ze zich voordoen. Bij deze regeling worden vastgestelde

premies betaald aan een pensioenfonds of een verzekeringsmaatschappij.

Toegezegd-pensioenregelingen

Als een pensioenregeling zich niet kwalificeert als een toegezegde-bijdrageregeling is er sprake van een toegezegdpensioenregeling

en nemen we alle verplichtingen in de huidige en voorgaande perioden op in de balans. De pensioenverplichting

wordt bepaald aan de hand van de actuarieel berekende Projected Unit Credit Methode. De verplichting wordt

contant gemaakt tegen een disconteringsvoet gebaseerd op de rentetarieven van hogekwaliteit-ondernemingsobligaties,

waarvan de looptijd ongeveer overeenkomt met de looptijd van de pensioenverplichting.

92 MEDIQ JAARVERSLAG 2010 JAARREKENING


Op deze verplichting wordt de reële waarde van de beleggingsportefeuille, die bij het pensioenfonds ter dekking van de

verplichtingen is opgenomen, in mindering gebracht. Deze waardering wordt ten minste eenmaal per jaar opgevraagd waarbij in

ieder geval de waardering per ultimo boekjaar wordt bepaald.

Een pensioenoverschot wordt als actief opgenomen indien het waarschijnlijk is dat de premie voor rekening van de onderneming

in de toekomst lager zal zijn dan de servicekosten van het pensioenfonds of indien op andere wijze premiekortingen en/of

stortingen naar de onderneming terugvloeien.

De actuariële winsten en verliezen op de toegezegd-pensioenregelingen worden direct opgenomen in het eigen vermogen.

De pensioenlasten voor toegezegd-pensioenregelingen worden bepaald op basis van de verwachte aan het dienstjaar

toegerekende pensioenkosten, de verwachte rentekosten op de pensioenverplichting en het verwachte rendement op de

fondsbeleggingen.

Overige personeelsgerelateerde voorzieningen

De verplichtingen uit hoofde van vervroegde uittreding en toekomstige jubileumuitkeringen worden bepaald aan de hand van

actuariële berekeningen. De verwachte kosten van deze beloningen worden toegerekend aan de periode van het dienstverband

waarbij dezelfde waarderingsgrondslagen worden gebruikt als voor de toegezegd-pensioenregelingen. Actuariële verschillen die

voortvloeien uit veranderde veronderstellingen worden rechtstreeks in de winst-en-verliesrekening verantwoord.

OVERIGE VOORZIENINGEN

Voorzieningen zijn feitelijke of in rechte afdwingbare verplichtingen die voortvloeien uit een gebeurtenis uit het verleden, waarbij

het waarschijnlijk is dat een uitstroom van middelen noodzakelijk is en het management een betrouwbare schatting kan maken

van de omvang van de verplichting. Als het effect daarvan materieel is, worden de voorzieningen gewaardeerd tegen de contante

waarde van de uitgaven die naar verwachting vereist zullen zijn om de verplichting af te wikkelen. De toename in de voorziening

door het verstrijken van de tijd is verwerkt als rentekosten en wij presenteren deze onder de financiële baten en lasten.

HANDELSCREDITEUREN EN OVERIGE KORTLOPENDE SCHULDEN

Na initiële verantwoording tegen reële waarde worden de handelscrediteuren en overige kortlopende schulden gewaardeerd

tegen geamortiseerde kostprijs, gebruikmakend van de effectieve-interestmethode.

NETTO-OMZET

Opbrengsten uit de levering van goederen worden verwerkt als:

• alle belangrijke rechten en risico’s met betrekking tot het eigendom van de goederen zijn overgedragen aan de koper;

• het bedrag van de opbrengst betrouwbaar kan worden vastgesteld en het waarschijnlijk is dat de economische voordelen van

de transactie naar de onderneming zullen vloeien;

• de gemaakte of nog te maken kosten met betrekking tot de transactie betrouwbaar kunnen worden vastgesteld.

Het verantwoorden van opbrengsten uit de levering van diensten geschiedt naar rato van de geleverde prestaties, gebaseerd op

de verrichte diensten tot aan de balansdatum in verhouding met de in totaal te verrichten diensten.

De netto-omzet omvat de opbrengsten uit levering van goederen en diensten onder aftrek van kortingen en dergelijke, onder

aftrek van over de omzet geheven belastingen en na eliminatie van verkopen binnen de groep.

INKOOPWAARDE VAN DE OMZET

De inkoopwaarde omvat de inkoopprijs van handelsgoederen, inclusief bijkomende kosten zoals inkomende vrachtkosten, kosten

van afhandeling en andere kosten direct toe te rekenen aan de aanschaf van de producten, en afwaarderingen van voorraden.

De inkoopprijs is na aftrek van kortingen en bonussen van leveranciers.

OVERIGE BATEN

Beleggingsresultaten omvatten het aan de groep uitgekeerde dividend, eveneens onder aftrek van belastingen die hierop van

toepassing zijn, en mutaties in de marktwaarde van de belegging.

Dividenden op beleggingen worden opgenomen op het moment dat de groep het recht heeft verkregen op de ontvangst.

Het resultaat uit de verkoop van deelnemingen is het resultaat dat voortvloeit uit de verkoop van groepsmaatschappijen.

JAARREKENING MEDIQ JAARVERSLAG 2010

93


TOELICHTING OP DE GECONSOLIDEERDE JAARREKENING

Het resultaat wordt bepaald als het verschil tussen de opbrengstwaarde en de boekwaarde (inclusief goodwill en cumulatieve

omrekeningsverschillen) op het moment van overdracht van de zeggenschap.

Baten op rentedragende vorderingen worden berekend op basis van de effectieve-interestmethode.

PERSONEELSKOSTEN

De kosten van langetermijnbeloningen betreffen de aan de verslagperiode toegekende rechten en toekomstige aanspraken van

leden van de Raad van Bestuur, groepsdirecteuren en bepaalde seniormanagers van de groep. De kosten zijn gebaseerd op

diverse beloningsarrangementen, waarbij de deelnemers de keuze hebben om deze af te wikkelen in contanten of in contanten

met betrekking tot de verschuldigde loonheffing en het resterende deel in aandelen. De lasten uit hoofde van toegerekende

rechten en toekomstige aanspraken zijn gebaseerd op de verrichte diensten in de huidige verslagperiode en worden gelijkmatig

verdeeld over de periode waarin de prestatie gemeten wordt.

FINANCIËLE BATEN

Onder de financiële baten is de ontvangen rente van financiële instellingen opgenomen. Dit betreft ontvangen rente op tijdelijke

debetstanden. Tevens zijn hieronder koersresultaten opgenomen op onder liquide middelen aangehouden saldi in vreemde

valuta’s.

FINANCIËLE LASTEN

Financiële lasten omvatten de verschuldigde rente op schulden berekend met behulp van de effectieve-interestmethode,

de rentelast als bestanddeel van de financiële leasebetalingen en koersverschillen op valutatransacties.

RESULTAAT GEASSOCIEERDE DEELNEMINGEN

Het resultaat geassocieerde deelnemingen omvat het naar rato berekende aandeel van de groep in het resultaat van nietgeconsolideerde

deelnemingen en het resultaat uit de verkoop van geassocieerde deelnemingen waarin door de groep invloed

van betekenis wordt uitgeoefend op het beleid, onder aftrek van belastingen die hierop van toepassing zijn.

WINST PER AANDEEL

Mediq presenteert het resultaat per aandeel en het resultaat per aandeel na verwatering. Het resultaat per gewoon aandeel wordt

berekend aan de hand van de aan de aandeelhouders van de groep toe te rekenen winst of verlies, gedeeld door het gewogen

gemiddelde aantal gewone aandelen die gedurende de verslagperiode uitstaan (gecorrigeerd voor aangehouden eigen

aandelen). Bij de berekening van het resultaat per aandeel na verwatering worden de aan de aandeelhouders van de groep toe te

rekenen winst of verlies en het gewogen gemiddelde aantal gewone aandelen die gedurende de verslagperiode uitstaan

(gecorrigeerd voor aangehouden eigen aandelen), gecorrigeerd voor alle potentieel verwaterende effecten op de gewone

aandelen.

SEGMENTERING

Voor operationele segmenten van de groep wordt gesegmenteerde informatie verstrekt. Een operationeel segment is een

onderdeel van de groep dat bedrijfsactiviteiten uitvoert die kunnen resulteren in opbrengsten en kosten, waaronder opbrengsten

en kosten in verband met transacties met de andere onderdelen van de groep. Op grond van de managementbenadering zijn de

operationele segmenten gebaseerd op de interne managementrapportage zoals verstrekt aan de Raad van Bestuur ten behoeve

van het nemen van strategische beslissingen en ter beoordeling van de prestaties.

NOG NIET TOEGEPASTE NIEUWE STANDAARDEN EN INTERPRETATIES

Momenteel onderzoeken wij de invloed voor de groep van overige interpretaties en wijzigingen op gepubliceerde standaarden

die van kracht worden in 2011 of later. Naar verwachting zullen deze wijzigingen geen of beperkte consequenties voor de groep

hebben.

INRICHTING ENKELVOUDIGE WINST-EN-VERLIESREKENING

Aangezien de winst-en-verliesrekening over 2010 van de vennootschap is verwerkt in de geconsolideerde jaarrekening,

is volstaan met de weergave van een beknopte winst-en-verliesrekening in overeenstemming met artikel 402, Boek 2 BW.

94 MEDIQ JAARVERSLAG 2010 JAARREKENING


4 WIJZIGINGEN IN DE SAMENSTELLING VAN MEDIQ

ACQUISITIES

In 2010 heeft Mediq overnames gerealiseerd voor een totaalbedrag van € 96,3 miljoen. Dit heeft voor € 85,4 miljoen betrekking

op 100% van de aandelen van de healthcare-activiteiten van Oriola-KD in Finland, Zweden en Denemarken en bepaalde activa in

de Baltische staten. Het resterende bedrag van € 10,9 miljoen heeft betrekking op overnames in het directe en institutionele

kanaal in Nederland, Denemarken en Duitsland, en van apotheken in Polen en Nederland.

Verwerving Healthcare activiteiten Oriola-KD

Op 31 mei 2010 heeft Mediq de Healthcare activiteiten van Oriola-KD in de Nordics en Baltische staten overgenomen.

De acquisitieprijs van € 85,4 miljoen is geheel uit eigen middelen voldaan. Met deze overname is Mediq de grootste leverancier

van medische middelen aan ziekenhuizen en andere zorginstellingen geworden in Finland, Zweden, Denemarken, Noorwegen en

de Baltische staten. Ongeveer 47% van de omzet in 2009 werd in Finland gegenereerd, 45% in Zweden, 2% in Denemarken en 6%

in de Baltische staten. Er zijn circa 440 fte’s werkzaam.

Het bedrijfsmodel van de overgenomen onderneming is grotendeels gelijk aan de bestaande bedrijfsactiviteiten van Mediq.

De overgenomen activiteiten hebben betrekking op de marketing, verkoop, distributie en service van medische middelen en

laboratoriumapparatuur aan ziekenhuizen, andere zorginstellingen en laboratoria. Een andere belangrijke activiteit betreft de

logistieke dienstverlening aan derden in Zweden en Finland. De acquisitie is in overeenstemming met Mediq’s groeistrategie en

zal bijdragen aan het versterken van Mediq’s marktpositie in de directe en institutionele markten in Europa.

In de zeven maanden tot en met 31 december 2010 bedroeg de bijdrage van de overgenomen activiteiten aan de omzet

€ 121,5 miljoen en de bijdrage aan het bedrijfsresultaat € 4,1 miljoen (exclusief eenmalige acquisitiekosten voor een bedrag van

€ 0,9 miljoen en exclusief amortisatie klantrelaties voor een bedrag van € 2,9 miljoen). Wanneer de overgenomen activiteiten

per 1 januari 2010 zouden zijn opgenomen, zou de bijdrage aan de geconsolideerde omzet € 212,8 miljoen hebben bedragen en

aan het bedrijfsresultaat € 7,0 miljoen (exclusief eenmalige acquisitiekosten en exclusief amortisatie klantrelaties). Deze

schattingen zijn gebaseerd op het uitgangspunt dat de waardering van de overgenomen activiteiten per 1 juni 2010 hetzelfde

zou zijn als wanneer de acquisitie op 1 januari 2010 zou hebben plaatsgevonden.

Overige acquisities

De overige acquisities hadden betrekking op onze directe activiteiten in Nederland (Medisource), Denemarken (Opco A/S),

en Duitsland (Krämer Medizintechnik) en onze apotheekactiviteiten in Polen (Corda) en Nederland (5 individuele apotheken).

De acquisitieprijs van deze ondernemingen bedroeg in totaal € 10,9 miljoen en is geheel uit eigen middelen voldaan. Deze

overnames zijn ieder op zich niet materieel. In 2010 bedroeg de gezamenlijke bijdrage van deze acquisities aan de omzet

€ 20,5 miljoen en aan het bedrijfsresultaat € 0,4 miljoen (exclusief eenmalige acquisitiekosten voor een bedrag van € 0,1 miljoen).

Wanneer de overgenomen activiteiten per 1 januari 2010 zouden zijn opgenomen, zou de bijdrage aan de geconsolideerde omzet

€ 23,5 miljoen hebben bedragen en de bijdrage aan het bedrijfsresultaat € 0,5 miljoen. Ook deze schattingen zijn gebaseerd op

het uitgangspunt dat de voorlopige waardering van de overgenomen activiteiten op overnamedatum hetzelfde zouden zijn als

wanneer de acquisitie op 1 januari 2010 zou hebben plaatsgevonden.

AAN ACQUISITIES GERELATEERDE KOSTEN

De aan acquisities gerelateerde kosten (externe juridische diensten, due diligence en overdrachtsbelasting) bedroegen in

totaliteit € 2,0 miljoen. Deze kosten zijn onder overige bedrijfskosten verantwoord (waarvan € 0,9 miljoen bij het segment

Direct & Institutioneel en het resterende bedrag bij Overig).

JAARREKENING MEDIQ JAARVERSLAG 2010

95


TOELICHTING OP DE GECONSOLIDEERDE JAARREKENING

EFFECT VAN ACQUISITIES OP ACTIVA EN VERPLICHTINGEN

Identificeerbare verworven activa en verplichtingen

De reële waarde van de verworven activa en aangegane verplichtingen waren op het moment van acquisities als volgt:

X € 1.000

TOELICHTING

HEALTHCARE

ACTIVITEITEN

ORIOLA-KD

OVERIGE

ACQUISITIES

Materiële vaste activa 15, 16 3.992 949 4.941

Immateriële activa 18 11.891 1.151 13.042

Financiële vaste activa 20 – 7 7

Voorraden 22 17.047 1.257 18.304

Handelsvorderingen en overige vorderingen 23, 24 20.127 1.856 21.983

Liquide middelen 25 6.073 – 166 5.907

Latente belastingverplichtingen 31 – 3.065 – 253 – 3.318

Handelscrediteuren en overige kortlopende schulden 34 – 25.860 – 2.906 – 28.766

Voorzieningen 33 – 378 – – 378

Saldo van identificeerbare activa en verplichtingen 29.827 1.895 31.722

TOTAAL

Voor acquisities hebben wij een vergoeding betaald voor overgenomen geïdentificeerde activa en verplichtingen. Daarnaast is

een vergoeding betaald voor de locatie, de expertise van het aanwezige management en toekomstige demografische

ontwikkelingen. Als deze immateriële posten identificeerbaar zijn, worden ze opgenomen als immaterieel actief op de balans.

Hierbij zijn drie criteria van belang. Op de eerste plaats moet het als actief afscheidbaar zijn of voortvloeien uit een contractueel

of ander juridisch recht. Ten tweede moet de verwachting bestaan dat toekomstige economische voordelen uit dit immaterieel

actief naar de groep zullen vloeien. Ten derde moet de kostprijs van het actief betrouwbaar vastgesteld kunnen worden.

De waarde van de klantrelatie is bepaald op basis van een aantal parameters. De belangrijkste parameters zijn hierbij: de

verwachte kasstromen voortkomend uit de klantrelatie, het klantverloop en de gehanteerde disconteringsvoet.

De toekomstige kasstromen zijn gebaseerd op de meest recente meerjarenprojectie, vanuit het perspectief van de overgenomen

entiteit vóór acquisitie. Het klantverloop is bepaald op basis van historische gegevens bij de overgenomen entiteit, aangevuld

met ervaringsgegevens van groepsmaatschappijen en algemeen verwachte marktontwikkelingen. De gehanteerde

disconteringsvoet is gelijk aan onze inschatting van de gewogen gemiddelde vermogenskosten van de betreffende eenheid.

Het is mogelijk dat toekomstige ontwikkelingen afwijken van de gehanteerde veronderstellingen.

De handelsvorderingen bestaan uit bruto contractuele vorderingen van € 19,9 miljoen waarvan op overnamedatum naar

verwachting geen materieel bedrag oninbaar was.

Goodwill

De goodwill gerelateerd aan de acquisities in 2010 is als volgt opgenomen:

X € 1.000

HEALTHCARE

ACTIVITEITEN

ORIOLA-KD

OVERIGE

ACQUISITIES

Totaal overeengekomen vergoeding 85.438 10.882 96.320

Reële waarde van identificeerbare activa en verplichtingen 29.827 1.895 31.722

Goodwill 55.611 8.987 64.598

TOTAAL

96 MEDIQ JAARVERSLAG 2010 JAARREKENING


De waarde van immateriële activa die niet op de balans geïdentificeerd kunnen worden, zoals de locatie of de kwaliteit

van het zittende management, zijn onderdeel van de post goodwill. Tevens heeft de goodwill betrekking op niet direct aan de

overgenomen onderneming gelieerde aspecten, zoals demografische ontwikkelingen, voor zover deze naar verwachting bij

gaan dragen aan de te realiseren kasstroom. De opgenomen goodwill is naar verwachting niet fiscaal aftrekbaar.

DESINVESTERINGEN

In 2010 hebben er geen desinvesteringen van groepsmaatschappijen plaatsgevonden.

EFFECT VAN ACQUISITIES OP KASSTROMEN

De wijzigingen in de samenstelling van Mediq heeft de volgende effecten gehad op de kasstromen:

X € 1.000

HEALTHCARE

ACTIVITEITEN

ORIOLA-KD

OVERIGE

ACQUISITIES

Saldo van identificeerbare activa en verplichtingen 29.827 1.895 31.722

Goodwill 55.611 8.987 64.598

Betaalde liquide middelen 85.438 10.882 96.320

TOTAAL

Verkregen liquide middelen – 6.073 166 – 5.907

Nettokasuitstroom 79.365 11.048 90.413

De kasinstroom in 2010 voor desinvesteringen van groepsmaatschappijen heeft betrekking op de afwikkeling van

desinvesteringen in het voorgaande boekjaar.

MUTATIES IN APOTHEEKKETENS

In 2010 is het aantal apotheken van onze apotheekketen in Nederland met 225 gelijk gebleven. Hiervan worden acht apotheken

niet opgenomen in de consolidatie, omdat wij hierin geen beslissende zeggenschap hebben (2009: 8). Gedurende het boekjaar

zijn vijf apotheken verworven, vier relatief kleine apotheken zijn omgezet naar uitdeelposten en één minder rendabele apotheek

is gesloten.

In Polen zijn acht nieuwe apotheken verworven als gevolg van de acquisitie van Corda. Tevens is er één minder rendabele

apotheek gesloten. Per saldo kwam het aantal apotheken per jaareinde hiermee op 199 (2009: 192).

ACQUISITIES EN DESINVESTERINGEN IN VOORGAAND BOEKJAAR

In 2009 zijn geen materiële acquisities verricht. Alleen binnen het segment Apotheken Nederland zijn Medsen Central Filling

(door ons hernoemd in Mediq Central Filling Apotheek) en één apotheek aangekocht.

In 2009 zijn onze Belgische activiteiten op het gebied van geneesmiddelendistributie verkocht. Dit betrof zowel de groothandel

Laboratoria Flandria (per 1 oktober 2009) als de apotheken (per 1 augustus 2009). De activiteiten van de farmaceutische

groothandel en de apotheken zijn, evenals de medewerkers, overgenomen door Celesio respectievelijk Sodiap cvba (een

dochteronderneming van Febelco cvba). Laboratoria Flandria en Mediq België maakten deel uit van het segment Apotheken

Internationaal. In totaliteit werkten er circa 180 medewerkers.

De boekwinst op de verkoop bedroeg € 7,7 miljoen. De grond en de gebouwen van Laboratoria Flandria zijn hierbij niet

meegenomen en zijn separaat verkocht.

JAARREKENING MEDIQ JAARVERSLAG 2010

97


TOELICHTING OP DE GECONSOLIDEERDE JAARREKENING

De acquisities en desinvesteringen in 2009 hadden op het moment van acquisitie dan wel verkoop de volgende effecten op de

activa en passiva van Mediq:

X € 1.000

AQUISITIE

APOTHEKEN

NEDERLAND

DESINVESTE-

RING APOTHE-

KEN INTERNA-

TIONAAL

Materiële vaste activa 109 – 1.682

Immateriële vaste activa – – 6.811

Latente belastingen – – 161

Voorraden 353 – 12.062

(Handels)vorderingen 13 – 22.998

Liquide middelen 2 – 10.916

Leningen – 329

Latente belastingverplichtingen – 56

Leningen vervallend binnen 1 jaar – 12

(Handels)verplichtingen – 296 28.588

Voorzieningen – 559

Netto geïdentificeerde activa/passiva 181 – 25.086

Goodwill op acquisities 359 –

Boekwinst uit hoofde van desinvesteringen – 7.582

Ontvangen/(betaalde) liquide middelen – 540 32.668

Nog te ontvangen vergoeding – – 176

Verkregen/(gedesinvesteerde) liquide middelen 2 – 10.916

Nettokasinstroom/(kasuitstroom) – 538 21.576

98 MEDIQ JAARVERSLAG 2010 JAARREKENING


TOELICHTING OP DE GECONSOLIDEERDE

WINST-EN-VERLIESREKENING

5 SEGMENTERING

De Groep heeft drie segmenten waarover gerapporteerd dient te worden en die samen de strategische divisies van de Groep

vormen: Direct & Institutioneel, Apotheken Nederland en Apotheken Internationaal. Deze operationele segmenten genereren

opbrengsten door de verkoop van geneesmiddelen, medische middelen en daaraan gerelateerde diensten aan patiënten thuis

of aan ziekenhuizen en verpleeghuizen (Direct & Institutioneel) en de verkoop van geneesmiddelen en medische middelen via

apotheken en groothandels (Apotheken Nederland en Apotheken Internationaal).

Direct & Institutioneel wordt als één operationeel segment beschouwd op basis van de managementinformatiestructuur en

de aard van de activiteiten. Zowel via het directe als het institutionele kanaal worden medische middelen, geneesmiddelen en

bijbehorende dienstverlening geleverd. Het inkoopproces vindt grotendeels centraal plaats en ook de overige processen zijn

grotendeels gelijk. Het institutionele kanaal is ondersteunend aan het directe kanaal, waarbij het institutionele kanaal zorgt voor

de substantiële kritische inkoopmassa die vereist is voor het voeren van een eigenmerkstrategie. Ten slotte is de regelgeving voor

producten en processen voor directe en institutionele activiteiten grotendeels gelijk binnen de verschillende landen.

Voor elk materieel geografisch gebied wordt informatie over de omzet en de activa verstrekt. Dit geschiedt op basis van de

locatie van de groepsmaatschappij in lijn met de rapportage in voorgaande jaren. Afnemers van onze groepsmaatschappijen

zijn overwegend gevestigd in het land waar de groepsmaatschappij zelf gevestigd is.

De activiteiten van de holding hebben betrekking op groepsbrede activiteiten, waaronder financiën, personeel en organisatie,

marketing en inkoop van niet-handelsgoederen. Tevens omvatte dit ons belang in de aandelen van Anzag dat in het vierde

kwartaal van 2010 is verkocht. De kosten die op groepsniveau gemaakt worden voor de bedrijfsonderdelen zijn zoveel mogelijk

toegerekend aan de desbetreffende bedrijfsonderdelen. De resultaten van deze activiteiten worden separaat verstrekt aan de

Raad van Bestuur en zijn in het segmentatieoverzicht gepresenteerd in de kolom ‘holding en eliminaties’.

Onderstaand is een overzicht opgenomen van de resultaten van de te rapporteren segmenten. De Raad van Bestuur beoordeelt

de prestaties van de operationele segmenten op basis van het bedrijfsresultaat. De grondslagen van de operationele segmenten

zijn identiek aan de grondslagen van de groep. Het bedrijfsresultaat per segment is inclusief de toegerekende kosten op

groepsniveau.

De financiële baten en lasten, het resultaat van geassocieerde deelnemingen en de belastingen maken geen onderdeel uit van

het bedrijfsresultaat per segment. De gesaldeerde financiële baten en lasten en het resultaat van geassocieerde deelnemingen

worden wel per operationeel segment beoordeeld.

Transacties tussen segmenten vinden plaats tegen marktconforme condities.

JAARREKENING MEDIQ JAARVERSLAG 2010

99


TOELICHTING OP DE GECONSOLIDEERDE WINST-EN-VERLIESREKENING

X € 1.000.000

DIRECT & INSTITUTIONEEL APOTHEKEN NEDERLAND APOTHEKEN INTERNATIONAAL

2010 2009 2010 2009 2010 2009

Netto-omzet derden 1.028,3 870,5 1.080,3 1.069,2 525,3 663,0

Netto-omzet intercompany 12,3 11,0 0,9 0,8 0,0 0,2

Totaal netto-omzet 1.040,6 881,5 1.081,2 1.070,0 525,3 663,2

Inkoopwaarde van de omzet plus bedrijfskosten – 954,5 – 800,8 – 1.054,2 – 1.051,5 – 524,9 – 647,8

Bedrijfsresultaat 86,1 80,7 27,0 18,5 0,4 15,4

Resultaat voor belastingen 81,9 79,1 20,8 7,4 – 1,8 13,7

Totaal activa 694,6 370,8 485,1 505,8 214,3 201,5

Totaal verplichtingen 488,4 314,6 541,9 575,9 140,3 121,3

Totaal geassocieerde deelnemingen – – 7,0 7,0 – –

Acquisities 85,1 – 1,5 0,5 3,8 –

Investeringen vaste activa 7,2 6,3 10,4 12,8 1,9 8,3

Amortisatie immateriële activa 8,6 6,2 2,5 1,4 0,4 0,3

Afschrijvingen materiële vaste activa 5,0 4,0 11,2 10,8 2,4 2,1

Bijzondere waardevermindering – – 1,3 – 2,2 –

Operationele marge 8,3% 9,2% 2,5% 1,7% 0,1% 2,3%

Werkzaam vermogen 302,5 210,3 296,2 329,3 121,4 103,4

Rendement gemiddeld werkzaam vermogen 31,4% 36,3% 8,2% 5,5% 0,3% 14,4%

Werkkapitaal in percentage van de omzet 3,0% 3,3% 9,1% 10,5% 8,8% 6,0%

De groep is actief in veertien verschillende landen. In het onderstaande overzicht zijn de activiteiten in Noorwegen, Zweden,

Finland, Denemarken, Estland, Letland en Litouwen samengevoegd als ‘Nordics & Baltische staten’. Duitsland, Hongarije,

Zwitserland en België zijn opgenomen onder ‘Overige landen’.

X € 1.000.000

NEDERLAND POLEN NORDICS & BALTISCHE STATEN

2010 2009 2010 2009 2010 2009

Netto-omzet 1.639,2 1.602,1 525,3 494,0 272,3 141,4

Werkzaam vermogen 347,4 368,2 121,4 103,4 144,3 49,7

Totaal activa 532,8 598,2 214,3 201,2 231,9 83,5

Acquisities 4,0 0,5 3,8 – 82,1 –

Investeringen 14,6 21,0 1,9 8,1 2,8 1,5

100 MEDIQ JAARVERSLAG 2010 JAARREKENING


TOTAAL OPERATIONELE

SEGMENTEN

HOLDING & ELIMINATIES

GECONSOLIDEERD

2010 2009 2010 2009 2010 2009

2.633,9 2.602,7 – – 2.633,9 2.602,7

13,2 12,0 – 13,2 – 12,0 – –

2.647.1 2.614.7 – 13,2 – 12,0 2.633,9 2.602,7

– 2.533,6 – 2.500,1 14,2 13,5 – 2.519,4 – 2.486,6

113,5 114,6 1,0 1,5 114,5 116,1

100,9 100,2 1,3 2,4 102,2 102,6

1.394,0 1.078,1 – 198,2 61,3 1.195,8 1.139,4

1.170,6 1.011,8 – 485,0 – 326,5 685,6 685,3

7,0 7,0 0,2 0,2 7,2 7,2

90,4 0,5 – – 90,4 0,5

19,5 27,4 1,1 5,6 20,6 33,0

11,5 7,9 1,3 0,2 12,8 8,1

18,6 16,9 0,8 1,3 19,4 18,2

3,5 – – – 3,5 –

– – – – 4,3% 4,5%

720,1 643,0 20,9 26,3 741,0 669,3

– – – – 15,4% 16,9%

– – – – 6,7% 7,0%

VERENIGDE STATEN OVERIGE LANDEN GECONSOLIDEERD

2010 2009 2010 2009 2010 2009

124,8 114,5 72,3 250,7 2.633,9 2.602,7

98,7 96,6 29,2 51,4 741,0 669,3

123,6 114,0 93,2 142,5 1.195,8 1.139,4

– – 0,5 – 90,4 0,7

1,1 1,7 0,2 0,7 20,6 33,0

JAARREKENING MEDIQ JAARVERSLAG 2010 101


TOELICHTING OP DE GECONSOLIDEERDE WINST-EN-VERLIESREKENING

6 OVERIGE BATEN

X € 1.000 2010 2009

Boekresultaat op verkoop activa 4.668 7.527

Informatieverstrekking 2.100 1.501

Koerseffecten op beleggingen 1.829 3.130

Dienstverlening 1.553 979

Baten uit overschrijding krediettermijn afnemers 861 1.484

Interestbaten leningen u/g 836 641

Dividend uit beleggingen 739 739

Boekresultaat op verkoop groepsmaatschappijen 460 7.453

Subsidies 116 79

Ontvangsten uit claim – 2.143

Diverse baten 1.002 720

Totaal 14.164 26.396

Het boekresultaat van € 4,7 miljoen op de verkoop van activa vloeit voor € 2.0 miljoen voort uit de sale & lease back-transactie

van 32 apotheekpanden in Nederland die in november 2010 is afgerond en voor € 2,4 miljoen uit de afwikkeling van de verkoop

van onroerend goed in België.

De koerseffecten op beleggingen voor een bedrag van € 1,8 miljoen en dividend uit beleggingen van € 0,7 miljoen vloeien voort

uit ons belang van 6,29% (2009: 6,29%) in Andreae-Noris Zahn AG (Anzag). In december 2010 hebben wij dit belang, dat al

geruime tijd niet tot de kernactiviteiten behoorde, verkocht.

Het boekresultaat van € 0,5 miljoen op verkoop van groepsmaatschappijen komt grotendeels voort uit de afwikkeling van

de verkoop in 2009 van onze Belgische farmaceutische activiteiten.

De interestbaten leningen u/g hebben betrekking op verstrekte leningen die zijn geclassificeerd als financiële activa.

7 PERSONEELSKOSTEN

X € 1.000 2010 2009

Lonen en salarissen 207.182 196.943

Sociale lasten 28.601 28.158

Kosten ingehuurd personeel 18.762 21.036

Lasten voor toegezegde-bijdrageregelingen 9.098 7.517

Lasten voor toegezegd-pensioenregelingen 10.050 7.672

Langetermijnbeloningen 1.302 959

Overige personeelskosten 19.187 18.722

Totaal 294.182 281.007

De langetermijnbeloningen over 2010 hebben betrekking op de toegekende rechten en toekomstige aanspraken van de leden

van de Raad van Bestuur, groepsdirecteuren en bepaalde seniormanagers van de groep. Dit betreft onvoorwaardelijke beloningen

en een inschatting van langetermijnbeloningen, die over een periode van drie jaar worden uitgekeerd.

De toelichting op de bezoldiging van de Raad van Bestuur en de Raad van Commissarissen is opgenomen bij de toelichting

op de verbonden partijen (zie noot 39).

102 MEDIQ JAARVERSLAG 2010 JAARREKENING


AANTAL MEDEWERKERS

IN FTE’S

ULTIMO

GEMIDDELD

2010 2009 2010 2009

Direct & Institutioneel 2.187 1.635 1.943 1.632

Apotheken Nederland 2.518 2.603 2.547 2.657

Apotheken Internationaal 2.428 2.511 2.533 2.589

Overig 51 64 52 66

Totaal 7.184 6.813 7.075 6.944

Het aantal medewerkers in fulltime equivalenten, werkzaam bij een vestiging in het buitenland, bedroeg ultimo dit verslagjaar

3.944 (2009: 3.486). Gemiddeld over 2010 was dit 3.795 (2009: 3.544).

8 AFSCHRIJVINGEN EN AMORTISATIE

X € 1.000 2010 2009

Materiële vaste activa 19.404 17.987

Immateriële activa 12.825 8.070

Vastgoedbeleggingen 38 164

Totaal 32.267 26.221

De amortisatie van immateriële activa heeft voor € 8,0 miljoen betrekking op de amortisatie van klantrelaties

(2009: € 4,9 miljoen).

9 BIJZONDERE WAARDEVERMINDERING VASTE ACTIVA

X € 1.000 2010 2009

Bijzondere waardevermindering goodwill Apotheken Internationaal 2.219 –

Afwaardering materiële vaste activa Apotheken Nederland 540 –

Afwaardering immateriële activa Apotheken Nederland 788 –

Totaal 3.547 –

De ultimo 2010 uitgevoerde testen op bijzondere waardevermindering hebben geleid tot een bijzondere waardevermindering van

€ 2,2 miljoen voor het segment Apotheken Internationaal, waarvan het gehele bedrag betrekking heeft op goodwill. Zie noot 17

voor een nadere toelichting op de gehanteerde uitgangspunten en deze bijzondere waardevermindering.

De overige afwaarderingen hebben betrekking op het segment Apotheken Nederland. In 2010 is naar aanleiding van een toets op

de reële waarde door onafhankelijke deskundigen vastgesteld dat de reële waarde van bepaalde bedrijfsterreinen en –gebouwen

lager is dan de boekwaarde. De waardevermindering op immateriële activa heeft betrekking op het afboeken van software in

ontwikkeling.

JAARREKENING MEDIQ JAARVERSLAG 2010 103


TOELICHTING OP DE GECONSOLIDEERDE WINST-EN-VERLIESREKENING

10 OVERIGE BEDRIJFSKOSTEN

X € 1.000 2010 2009

Verkoopkosten 59.526 57.958

Huisvestingskosten 44.946 39.014

Kosten voor licenties en kleine aanschaffingen 21.775 19.423

Algemene kosten 34.020 32.703

Totaal 160.267 149.098

11 FINANCIËLE BATEN EN LASTEN

X € 1.000 2010 2009

Financiële lasten

Rentelast uit tegen geamortiseerde kostprijs gewaardeerde financiële verplichtingen en

toegerekende derivaten – 13.109 – 14.938

Reële–waardemutaties financiële instrumenten – 1.353 – 221

Koersverschillen op valutatransacties – – 423

Overige financiële lasten – 269 – 55

Subtotaal – 14.731 – 15.637

Financiële baten

Rentebaten uit bankdeposito’s en rekening–courant 476 155

Koersverschillen op valutatransacties 793 42

Reële-waardemutaties financiële instrumenten – 880

Subtotaal 1.269 1.077

Totaal financiële baten en lasten – 13.462 – 14.560

Onder de reële-waardemutaties financiële instrumenten is ook het koersresultaat op de US-dollar leningen van institutionele

beleggers evenals het valutadeel in de gecombineerde valuta-renteswap opgenomen. Over 2010 is hierop zowel de last van

€ 4,1 miljoen (2009: € 1,8 miljoen) betreffende het koersresultaat op de leningen als de waardemutatie van het valutadeel in de

valuta-renteswap, een bate van € 4,1 miljoen, verantwoord (2009: € 1,8 miljoen).

12 RESULTAAT GEASSOCIEERDE DEELNEMINGEN

X € 1.000 2010 2009

Resultaat deelnemingen in Nederlandse apotheken 1.207 1.092

Resultaat overige geassocieerde deelnemingen – 108 35

Totaal 1.099 1.127

104 MEDIQ JAARVERSLAG 2010 JAARREKENING


13 BELASTINGEN OP GEWONE BEDRIJFSUITOEFENING

X € 1.000 2010 2009

Acute belastingen

Acute belasting over lopend boekjaar 19.411 29.992

Belasting op resultaat voorgaande jaren – 2.362 2.640

17.049 32.632

Latente belastingen

Ontstaan en vervallen van tijdelijke verschillen 7.524 – 5.192

Bate uit hoofde van mutaties fiscaal compensabele verliezen – 1.120 – 1.621

Wijziging door verlaging tarieven 361 –

6.765 – 6.813

Totaal 23.814 25.819

In onderstaande tabel geven we de aansluiting tussen het gemiddelde nominale tarief vennootschapsbelasting voor de groep en

het effectieve tarief van vennootschapsbelasting voor de groep, evenals de daarbij behorende bedragen. Het uitgangspunt is hier

het resultaat voor belastingen.

X € 1.000

TARIEF

BEDRAG

2010 2009 2010 2009

Gewogen gemiddelde vennootschapsbelastingtarief 25,8% 25,2% 26.369 25.893

Effecten van:

• belasting op resultaat voorgaande jaren – 2,3% 2,6% – 2.362 2.640

• deelnemingsvrijstelling – 2,1% – 3,2% – 2.110 – 3.284

• onbelaste ontvangsten – 0,5% – 0,8% – 556 – 827

• beperkt aftrekbare kosten 1,2% 0,6% 1.225 602

• bijzondere waardevermindering goodwill 0,4% – 422 –

• wijziging latentie door verlaging tarieven 0,4% – 361 –

• niet geactiveerde verliezen 0,2% 0,2% 162 195

• overige 0,2% 0,6% 303 600

Effectieve belastingdruk 23,3% 25,2%

Totaal 23.814 25.819

Het effect van belasting op resultaat voorgaande boekjaren heeft betrekking op een vrijval ten gunste van het resultaat van

eerder gevormde reserveringen voor belastingverplichtingen in Nederland en Duitsland.

De deelnemingsvrijstelling betreft de afwikkeling van de verkoop van het onroerend goed dat verband hield met onze

farmaceutische activiteiten in België en het grotendeels onbelaste resultaat op ons aandelenbelang in het beursgenoteerde

Duitse Andreae-Noris Zahn AG (Anzag).

JAARREKENING MEDIQ JAARVERSLAG 2010 105


TOELICHTING OP DE GECONSOLIDEERDE WINST-EN-VERLIESREKENING

Het bedrag van de latente belastingen dat is opgenomen in de winst-en-verliesrekening is als volgt samengesteld:

X € 1.000 2010 2009

Materiële vaste activa 1.166 – 66

Immateriële activa – 1.549 – 1.196

Goodwill 7.419 – 9.584

Financiële activa – 26 56

Handelsdebiteuren – 354 1.502

Voorraden – 306 – 44

Fiscaal compensabele verliezen 1.120 1.621

Overige activa 84 132

Personeelsgerelateerde voorzieningen 159 435

Voorzieningen – 32 – 149

Overige verplichtingen – 916 480

Totaal 6.765 – 6.813

14 NETTORESULTAAT PER AANDEEL

X € 1.000 2010 2009

Nettoresultaat per aandeel

Resultaat in het jaar ter beschikking aan aandeelhouders 76.662 74.530

Gemiddeld aantal aandelen A 59.194 58.592

Gemiddeld aantal aandelen B herleid naar volgestort – 40

Totaal gemiddeld aantal aandelen 59.194 58.632

Nettoresultaat per aandeel (X € 1) 1,30 1,27

Nettoresultaat per aandeel na verwatering

Resultaat in het jaar ter beschikking aan aandeelhouders 76.662 74.530

Gemiddeld aantal aandelen A 59.194 58.592

Conversie aandelen B naar A – 200

Totaal gemiddeld aantal aandelen na conversie 59.194 58.792

Nettoresultaat per aandeel na verwatering (X € 1) 1,30 1,27

Het nettoresultaat per aandeel wordt berekend door het nettoresultaat te delen door het gemiddeld aantal aandelen A en

aandelen B herleid naar volgestort (59.193.717 stuks). Het nettoresultaat per aandeel bedraagt € 1,30 (voorgaand boekjaar € 1,27).

In 2010 is geen sprake van verwaterde winst per aandeel.

In 2009 heeft voor de zevende en tevens laatste maal de conversie van een volledige jaarlaag aandelen B in aandelen A

plaatsgevonden. Na de conversie zijn er geen aandelen B meer geplaatst en zijn de aandelen A omgezet in gewone aandelen.

De verwaterde winst per aandeel in 2009 is verkregen door het nettoresultaat te delen door het gemiddeld aantal aandelen A en

B (58.792.150 stuks). In dit geval worden de aandelen B beschouwd als geconverteerd naar aandelen A als de conversie de winst

of het verlies per aandeel zou verlagen respectievelijk verhogen. In 2009 vormde het gemiddeld aantal aandelen B een zeer klein

deel van het gemiddeld totaal aantal aandelen, waardoor het effect van verwatering miniem is. De verwaterde winst per aandeel

is daardoor gelijk aan het nettoresultaat per aandeel op basis van het gemiddeld aantal aandelen A en B herleid naar volgestort.

106 MEDIQ JAARVERSLAG 2010 JAARREKENING


TOELICHTING OP DE

GECONSOLIDEERDE BALANS

15 MATERIËLE VASTE ACTIVA

X € 1.000 2009

BEDRIJFS-

TERREINEN EN

-GEBOUWEN

MACHINES EN

INSTALLATIES

ANDERE

VASTE

BEDRIJFS-

MIDDELEN

VASTE

BEDRIJFS-

MIDDELEN IN

UITVOERING

TOTAAL

MATERIËLE

VASTE ACTIVA

Aanschaffingswaarde 120.231 33.868 68.418 7.395 229.917

Cumulatieve afschrijvingen – 31.078 – 25.017 – 41.934 – – 98.034

Boekwaarde 1 januari 2009 89.153 8.851 26.484 7.395 131.883

Acquisities 66 – 43 – 109

Investeringen 3.087 2.948 6.562 14.750 27.347

Verkoop groepsmaatschappijen – 633 – 483 – 158 – – 1.274

Desinvesteringen – 14.962 – 40 – 544 – 149 – 15.695

Afschrijvingen – 6.345 – 3.015 – 8.627 – – 17.987

Valutakoerseffecten 1.416 70 – 44 863 2.305

Herrubricering naar vaste activa aangehouden voor verkoop – 2.459 – – – – 2.459

Overige herrubriceringen 71 – 839 414 28 – 326

Ingebruikname 11.032 2.486 7.656 – 21.174 –

Boekwaarde 31 december 2009 80.426 9.978 31.786 1.713 123.903

Aanschaffingswaarde 115.747 28.322 80.487 1.713 226.269

Cumulatieve afschrijvingen – 35.321 – 18.344 – 48.701 – – 102.366

Boekwaarde 31 december 2009 80.426 9.978 31.786 1.713 123.903

X € 1.000 2010

BEDRIJFS-

TERREINEN EN

-GEBOUWEN

MACHINES EN

INSTALLATIES

ANDERE

VASTE

BEDRIJFS-

MIDDELEN

VASTE

BEDRIJFS-

MIDDELEN IN

UITVOERING

TOTAAL

MATERIËLE

VASTE ACTIVA

Aanschaffingswaarde 115.747 28.322 80.487 1.713 226.269

Cumulatieve afschrijvingen – 35.321 – 18.344 – 48.701 – – 102.366

Boekwaarde 1 januari 2010 80.426 9.978 31.786 1.713 123.903

Acquisities 591 3.738 585 27 4.941

Investeringen 2.866 4.228 6.208 3.044 16.346

Desinvesteringen – 15.114 – 849 – 139 – 171 – 16.273

Afschrijvingen – 6.505 – 3.778 – 9.123 – – 19.406

Bijzondere waardevermindering – 415 – – – – 415

Valutakoerseffecten 193 145 439 7 784

Herrubricering naar vaste activa aangehouden voor verkoop – 9 – – – – 9

Overige herrubriceringen – 68 – 16 – 544 580 – 47

Ingebruikname – 1.774 1.242 – 3.016 –

Boekwaarde 31 december 2010 61.965 15.220 30.454 2.184 109.824

Aanschaffingswaarde 98.742 35.626 79.437 2.184 215.994

Cumulatieve afschrijvingen – 36.777 – 20.406 – 48.983 – – 106.170

Boekwaarde 31 december 2010 61.965 15.220 30.454 2.184 109.824

JAARREKENING MEDIQ JAARVERSLAG 2010 107


TOELICHTING OP DE GECONSOLIDEERDE BALANS

De gehanteerde afschrijvingspercentages luiden als volgt:

Bedrijfsterreinen 0%

Bedrijfsgebouwen 3% – 10%

Machines en installaties 10% – 33%

Andere vaste bedrijfsmiddelen 10% – 33%

De reële waarde van de bedrijfsterreinen en -gebouwen bedraagt € 77,9 miljoen inclusief wat is opgenomen onder vaste activa

aangehouden voor verkoop (2009: € 107,9 miljoen). De reële waarde van de overige activa wijkt in materiële zin niet af van de

boekwaarde.

De boekwaarde van de activa onder financiële lease bedraagt € 0,9 miljoen (2009: € 0,6 miljoen) en is nagenoeg volledig

opgenomen onder de post machines en installaties.

Er is, evenals vorig boekjaar, geen vastgoed in onderpand gegeven. De totale verplichting voor aankopen materiële vaste activa

bedraagt € 0,3 miljoen (2009: € 2,0 miljoen).

16 VASTGOEDBELEGGINGEN

X € 1.000 2010 2009

Aanschaffingswaarde 2.682 3.063

Cumulatieve waardeverminderingen – 524 – 491

Boekwaarde per 1 januari 2.158 2.572

Investeringen – 280

Verkoop groepsmaatschappijen – – 408

Desinvesteringen – 199 – 361

Afschrijvingen – 38 – 164

Bijzondere waardevermindering – 125 –

Overige herrubriceringen – 239

Boekwaarde per 31 december 1.796 2.158

Aanschaffingswaarde 2.452 2.682

Cumulatieve waardeverminderingen – 656 – 524

Boekwaarde per 31 december 1.796 2.158

Afschrijvingen op de vastgoedbeleggingen worden op lineaire basis bepaald. Het afschrijvingspercentage bedraagt 3% – 10%.

De reële waarde van de vastgoedbeleggingen bedroeg per 31 december 2010 € 1,8 miljoen (per 31 december 2009:

€ 2,3 miljoen).

De huurinkomsten en exploitatielasten uit vastgoedbeleggingen zijn niet materieel van omvang.

108 MEDIQ JAARVERSLAG 2010 JAARREKENING


17 GOODWILL

X € 1.000 2010 2009

Aanschaffingswaarde 493.153 500.625

Cumulatieve waardeverminderingen – 199.597 – 199.583

Boekwaarde per 1 januari 293.556 301.042

Acquisities 64.598 359

Verkoop groepsmaatschappijen – – 6.600

Aanpassing voorgaand boekjaar – 139

Bijzondere waardevermindering – 2.219 –

Valutakoerseffecten 8.594 – 1.384

Boekwaarde per 31 december 364.529 293.556

Aanschaffingswaarde 566.394 493.153

Cumulatieve waardeverminderingen – 201.865 – 199.597

Boekwaarde per 31 december 364.529 293.556

De acquisities in 2010 hebben voornamelijk betrekking op het segment Direct & Institutioneel. De bijzondere waardevermindering

heeft betrekking op het segment Apotheken Internationaal. Valutakoerseffecten zijn grotendeels veroorzaakt door waardestijgingen

van de US-dollar en de Poolse Zloty.

In onderstaande tabel is de goodwill nader gespecificeerd per operationeel segment:

X € 1.000

DIRECT &

INSTITU-

TIONEEL

APOTHEKEN

NEDERLAND

APOTHEKEN

INTERNA-

TIONAAL

Nederland 23.345 111.773 – 135.118

Verenigde Staten 75.121 – – 75.121

Polen – – 47.046 47.046

Nordics & Baltische staten 92.567 – – 92.567

Overige landen 14.677 – – 14.677

Totaal 205.710 111.773 47.046 364.529

TOTAAL

Voor de test op bijzondere waardevermindering is het niveau bepalend waarop vanuit strategisch en operationeel perspectief

gestuurd wordt. Vanuit deze gedachte wordt een keten van apotheken aan een test op bijzondere waardevermindering

onderworpen en niet elke individuele apotheek.

UITGANGSPUNTEN

Uitgangspunt bij de testen op bijzondere waardeverminderingen zijn de bestaande activiteiten exclusief resultaten uit

toekomstige acquisities en/of desinvesteringen. Verder veronderstellen we een toename in marktvolume (door vergrijzing

en stijgend gebruik), waarbij we de toenemende prijsdruk uit de markt, al dan niet ingegeven door overheidsmaatregelen,

in ogenschouw nemen. Deze uitgangspunten over de langere termijn zijn valide in alle landen waar wij actief zijn.

Bij alle testen is de realiseerbare waarde bepaald op basis van de bedrijfswaarde. De bedrijfswaarde is vastgesteld door het

berekenen van de contante waarde van de verwachte toekomstige kasstromen. De verwachte kasstromen zijn voor elk van de

komende vijf jaren afzonderlijk berekend. Voor het komende jaar is de begroting voor 2011 richtinggevend. De daarop volgende

jaren zijn gebaseerd op de opgestelde strategische en financiële meerjarenplanning en op nadere inzichten van het

JAARREKENING MEDIQ JAARVERSLAG 2010 109


TOELICHTING OP DE GECONSOLIDEERDE BALANS

verantwoordelijke management. Vanaf het zesde jaar is de kasstroom gelijkgehouden aan het vijfde jaar. Dit geeft naar ons

oordeel op dit moment de best mogelijke inschatting van toekomstige ontwikkelingen.

De testen worden uitgevoerd in de lokale valuta. Hierbij wordt de disconteringsvoet gebaseerd op de gewogen gemiddelde

vermogenskosten vóór belastingen die relevant is voor de activa van de eenheid. Hierbij wordt rekening gehouden met de

geldende rentevoet per land. Bij de bepaling van de disconteringsvoet houden wij geen rekening met marktrisico’s per land,

omdat de specifieke marktrisico’s (bijvoorbeeld veroorzaakt door landen, valuta, prijzen, etc.) mee worden genomen bij de

bepaling van de verwachte toekomstige kasstromen.

Het bedrijfsresultaat is een belangrijke determinant van toekomstige kasstromen. In de voor de apotheekketens uitgevoerde

testen op bijzondere waardevermindering varieert de operationele marge tussen 1,4% en 5,1%. De gemiddeld verwachte groei

in de omzet van onze apotheken ligt tussen de 2,0% en 6,5%.

De belangrijkste veronderstellingen in de berekeningen zijn verder als volgt:

GEWOGEN GEMIDDELDE

VERMOGENSKOSTENVOET

VOOR WINSTBELASTINGEN

VERWACHTE JAARLIJKSE

INFLATIE OP LANGE TERMIJN

VERWACHTE OMZETGROEI

2011-2015

Nederland 8,7% 1,5% – 2,0% 2,0% – 8,0%

Verenigde Staten 10,9% 1,5% 2,7% – 7,0%

Polen 11,8% 2,6% 6,0% – 6,5%

Nordics & Baltische staten 8,7% – 9,7% 1,5% – 2,3% 2,0% – 6,5%

Overige landen 9,6% – 12,5% 1,4% – 3,0% 3,5% – 6,0%

De uitgevoerde testen hebben in 2010 geleid tot een bijzondere waardevermindering in het segment Apotheken Internationaal.

De boekwaarde van onze Poolse groothandelsactiviteiten, die als separaat kasstroomgenererende eenheid is gedefinieerd,

was hoger dan de realiseerbare waarde gebaseerd op de bedrijfswaarde. Daardoor is een bijzonder waardeverminderingverlies

van € 2,2 miljoen opgenomen in de winst-en-verliesrekening. Deze is het gevolg van veranderde inschattingen van de

omzetontwikkeling van de pre-wholesaleactiviteiten. De disconteringsvoet week niet wezenlijk af van de in voorgaande jaren

gehanteerde disconteringsvoet. De bijzondere waardevermindering is volledig toegerekend aan goodwill en omvat de gehele aan

groothandelsactiviteiten gerelateerde goodwill. In 2009 heeft geen bijzondere waardevermindering van goodwill laatsgevonden.

GEVOELIGHEID VOOR VERANDERINGEN IN VERONDERSTELLINGEN

Goodwill wordt minimaal eenmaal per jaar getest op bijzondere waardevermindering of wanneer gewijzigde omstandigheden

daartoe aanleiding geven. Bij het testen op bijzondere waardevermindering is het onvermijdelijk dat factoren geschat moeten

worden. De realiseerbare waarde wordt beïnvloed door factoren als onze inschatting van toekomstige economische omstandigheden

en de verwachtingen ten aanzien van marktontwikkelingen en bedrijfsvoering. De inschatting van deze factoren kan in

de loop van de tijd veranderen, wat aanleiding kan geven tot een bijzondere waardevermindering ten laste van de winst-enverliesrekening.

De realiseerbare waarde is tevens afhankelijk van de toegepaste disconteringsvoet, die gelijk is aan onze

inschatting van de gewogen gemiddelde vermogenskosten van de betreffende eenheid.

Inherent aan de gehanteerde berekeningsmethodiek, kan een wijziging van de uitgangspunten tot een andere conclusie ten

aanzien van de benodigde bijzondere waardevermindering leiden. Als de werkelijke disconteringsvoet 1%-punt hoger

wordt verondersteld dan waarvan uitgegaan is in de afzonderlijke impairmenttesten, zou geen aanvullende bijzondere

waardevermindering noodzakelijk zijn geweest. Tevens geldt dat er geen aanvullende bijzondere waardevermindering

noodzakelijk zou zijn geweest als de werkelijk toekomstige kasstromen in de afzonderlijke uitgevoerde impairmenttesten

10% lager worden gesteld, dan waarvan is uitgegaan.

110 MEDIQ JAARVERSLAG 2010 JAARREKENING


18 OVERIGE IMMATERIËLE ACTIVA

X € 1.000 2009

SOFTWARE EN

WEBSITES

SOFTWARE EN

WEBSITES IN

UITVOERING

KLANTRELATIE

Aanschaffingswaarde 21.168 3.282 36.405 60.855

Cumulatieve amortisatie – 13.748 – – 9.316 – 23.064

Boekwaarde 1 januari 2009 7.420 3.282 27.089 37.791

TOTAAL

Investeringen 2.348 2.774 273 5.395

Desinvesteringen – 353 – 6 – – 359

Amortisatie – 3.133 – – 4.937 – 8.070

Valutakoerseffecten 48 – 1 – 256 – 209

Herrubriceringen 41 – 6 – 35

Ingebruikname 2.572 – 2.572 – –

Boekwaarde 31 december 2009 8.943 3.471 22.169 34.583

Aanschaffingswaarde 23.409 3.471 36.343 63.223

Cumulatieve amortisatie – 14.466 – – 14.174 – 28.640

Boekwaarde 31 december 2009 8.943 3.471 22.169 34.583

X € 1.000 2010

SOFTWARE EN

WEBSITES

SOFTWARE EN

WEBSITES IN

UITVOERING

KLANTRELATIE

Aanschaffingswaarde 23.409 3.471 36.343 63.223

Cumulatieve amortisatie – 14.466 – – 14.174 – 28.640

Boekwaarde 1 januari 2010 8.943 3.471 22.169 34.583

TOTAAL

Acquisities 115 – 12.927 13.042

Investeringen 1.868 1.930 475 4.273

Desinvesteringen – 32 – – – 32

Amortisatie – 4.787 – – 8.038 – 12.825

Bijzondere waardevermindering – – 788 – – 788

Valutakoerseffecten 98 22 1.119 1.239

Herrubriceringen 626 – 579 – 47

Ingebruikname 3.239 – 3.239 – –

Boekwaarde 31 december 2010 10.070 817 28.652 39.539

Aanschaffingswaarde 29.647 817 51.257 81.721

Cumulatieve amortisatie – 19.577 – – 22.605 – 42.182

Boekwaarde 31 december 2010 10.070 817 28.652 39.539

De post software en websites betreft immateriële activa met een beperkte gebruiksduur. Het amortisatiepercentage hiervan

is 20%.

De post klantrelatie betreft een immaterieel actief met een beperkte gebruiksduur. De waarde van de klantrelatie wordt

voornamelijk bepaald door logistieke prestaties, geleverde producten en service en bereikbaarheid via internet en telefoon.

Gezamenlijk bepalen deze elementen het beeld dat klanten bij deze entiteiten hebben en wat hen doet besluiten als klant trouw

te blijven. Het amortisatiepercentage ligt tussen 12,5% en 50,0%.

JAARREKENING MEDIQ JAARVERSLAG 2010

111


TOELICHTING OP DE GECONSOLIDEERDE BALANS

Evenals vorig jaar zijn er geen immateriële activa verpand als zekerheid voor verplichtingen. In 2010 heeft een bijzondere

waardevermindering plaatsgevonden in de post software en websites in uitvoering. In 2009 was geen sprake van bijzondere

waardeverminderingen.

19 GEASSOCIEERDE DEELNEMINGEN

X € 1.000

Stand 1 januari 2009 7.039

Acquisitie 59

Resultaat geassocieerde deelnemingen 1.127

Boekwaarde desinvesteringen – 282

Ontvangen dividend – 798

Overig 47

Stand 31 december 2009 7.192

Acquisitie 140

Resultaat geassocieerde deelnemingen 1.099

Boekwaarde desinvesteringen – 41

Ontvangen dividend – 1.181

Overig – 5

Stand 31 december 2010 7.204

In de post geassocieerde deelnemingen is per 31 december 2010 een bedrag van € 3,9 miljoen begrepen aan goodwill

(per 31 december 2009: € 3,9 miljoen).

De belangrijkste geassocieerde deelnemingen van de groep, alle niet-beursgenoteerd, zijn:

2010 2009

NAAM VESTIGINGSPLAATS % AANDEEL % AANDEEL

Apotheek Heer Maastricht 49% 49%

Apothekengroep Noord-Holland Noord-Holland 50% 50%

Apotheek Axel Axel 50% 50%

Apotheek Willekens Vught 50% 50%

Apotheek Binnendijk Nijmegen 49% 49%

Apotheek de Eendracht Klundert 50% 50%

Politheek Lievensberg Bergen op Zoom 50% 50%

De omvang van de individuele geassocieerde deelnemingen is niet materieel.

112 MEDIQ JAARVERSLAG 2010 JAARREKENING


Onderstaand zijn de gezamenlijke gegevens van bovengenoemde deelnemingen verder gesplitst naar balansposities (exclusief

goodwill) en de belangrijkste posten in de winst-en-verliesrekening.

X € 1.000 2010 2009

Activa 9.241 11.155

Verplichtingen 5.359 6.793

Omzet 25.254 24.888

Nettoresultaat 1.494 2.051

20 VORDERINGEN

X € 1.000

LENINGEN AAN

AFNEMERS

LEVERINGS-

RECHTEN AAN

AFNEMERS

OVERIGE

VORDERINGEN

Stand 1 januari 2009 8.109 522 116 8.747

Verstrekte leningen 623 30 – 653

Aflossingen – 3.028 – 545 – – 3.573

Verrekend voor oninbaarheid – 268 – – – 268

Reële-waarde-effecten – 51 – 51

Herrubricering naar kortlopend 48 182 – 14 216

Valutakoerseffecten 16 – – 16

Stand 31 december 2009 5.500 240 102 5.842

TOTAAL

Verstrekte leningen 735 – – 735

Acquisities – – 7 7

Aflossingen – 2.244 – 326 – 4 – 2.574

Verrekend voor oninbaarheid 466 – – 466

Reële-waarde-effecten – 16 – 16

Herrubricering naar kortlopend – 557 110 – 37 – 484

Valutakoerseffecten 15 – 27 42

Stand 31 december 2010 3.915 40 95 4.050

De vorderingen betreffen financiële vaste activa gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs. Het kortlopende deel van de

leningen aan afnemers bedraagt € 3,6 miljoen (2009: € 3,6 miljoen). Dit is opgenomen onder de vlottende activa.

De gemiddelde looptijd van leningen verstrekt aan afnemers bedraagt 3,2 jaar (2009: 3,7 jaar) en heeft grotendeels betrekking

op verstrekte leningen in Nederland. Het gemiddelde interestpercentage is 5,9% (2009: 6,0%). De reële waarde van de leningen

aan afnemers is ongeveer gelijk aan de boekwaarde.

In de post leningen aan afnemers is een bedrag van € 0,4 miljoen (2009: € 0,8 miljoen) verrekend voor oninbaarheid. De afname

in 2010 heeft betrekking op een vrijval en een herrubricering naar kortlopend van per saldo € 0,4 miljoen. Bij enkele van deze

afnemers is de uitstaande lening volledig voorzien. Er zijn geen leningen aan afnemers waarvan de betalingstermijn deels is

verstreken en waarvoor geen voorziening is getroffen. Voor het overgrote deel van de leningen aan afnemers zijn zekerheden

verstrekt door de schuldenaar. De reële waarde van deze zekerheden is niet met voldoende zekerheid in te schatten.

JAARREKENING MEDIQ JAARVERSLAG 2010 113


TOELICHTING OP DE GECONSOLIDEERDE BALANS

De leveringsrechten aan afnemers hebben een gemiddelde looptijd van 1,5 jaar (2009: 1,7 jaar). Leveringsrechten zijn toekomstige

inkoopkortingen vooruitbetaald aan apotheken, waarbij de apotheken de verplichting zijn aangegaan tot afname gedurende de

overeengekomen periode. De aflossingen op deze leveringsrechten verantwoorden we als verstrekte kortingen. Zowel over het

afgelopen boekjaar als over 2009 is hierop geen voorziening voor oninbaarheid getroffen. De reële waarde van

de leveringsrechten ligt in lijn met de boekwaarde. Door de schuldenaars zijn geen zekerheden verstrekt.

Er is geen concentratie van kredietrisico voor de leningen en leveringsrechten aan afnemers, aangezien het aantal schuldenaars

groot is. Zie noot 38 voor een nadere toelichting.

CONDITIES EN AFLOSSINGSTERMIJNEN

X € 1.000

TOTAAL < 1 JAAR LANGLOPENDE

VORDERING

1 - 2 JAAR 2 - 5 JAAR MEER DAN

5 JAAR

Leningen aan afnemers 7.864 3.591 4.273 1.390 1.766 1.117

Leveringsrechten aan afnemers 255 215 40 39 1 –

Overige vorderingen 345 250 95 23 72 –

8.464 4.056 4.408 1.452 1.839 1.117

Voorziening voor oninbaarheid – 625 – 267 – 358

Totaal 7.839 3.789 4.050

21 BELEGGINGEN

X € 1.000

Stand 1 januari 2009 13.506

Uitbreiding belang 34

Koerseffecten 3.130

Stand 31 december 2009 16.670

Verkoop belang – 18.499

Koerseffecten 1.829

Stand 31 december 2010

Dit betreft financiële vaste activa gewaardeerd tegen reële waarde, waarbij waardeveranderingen door koerseffecten in de

winst-en-verliesrekening onder overige baten worden verwerkt.

De beleggingen hebben betrekking op ons belang van 6,29% (2009: 6,29%) in Andreae-Noris Zahn AG (Anzag), een

farmaceutische groothandel gevestigd te Frankfurt, Duitsland. Anzag staat genoteerd aan de ‘Deutsche Börse’ te Frankfurt,

waardoor de beurswaarde als maatstaf voor de reële waarde geldt. In december 2010 hebben wij ons belang in Anzag,

dat al geruime tijd niet tot de kernactiviteiten behoorde, verkocht.

22 VOORRADEN

X € 1.000 31.12.2010 31.12.2009

Gereed product en handelsvoorraden 218.167 196.295

Grond- en hulpstoffen 13.642 14.334

Totaal 231.809 210.629

114 MEDIQ JAARVERSLAG 2010 JAARREKENING


Van de voorraad waarderen we een zeer beperkt deel tegen een lagere opbrengstwaarde in plaats van tegen de gewogen

gemiddelde inkoopprijs. In 2010 is een bedrag van € 2,8 miljoen (2009: € 2,6 miljoen) ten laste van het resultaat gebracht

als afwaardering van voorraden. De waarde van de voorraden gewaardeerd tegen een lagere opbrengstwaarde bedraagt

€ 10,7 miljoen (2009: € 8,7 miljoen).

De voorraden zijn niet verpand als zekerheid voor verplichtingen.

De kostprijs van de voorraden die in de winst-en-verliesrekening onder inkoopwaarde van de omzet verwerkt is, bedroeg

€ 2.043,3 miljoen (2009: € 2.056,7 miljoen).

23 HANDELSVORDERINGEN

X € 1.000 31.12.2010 31.12.2009

Handelsvorderingen 308.511 277.772

Af: voorziening voor oninbaarheid 11.106 14.117

Totaal 297.405 263.655

De opgenomen voorziening voor oninbaarheid is een goede reflectie van het incassorisico op balansdatum. Hierdoor is de netto-

boekwaarde van de handelsvorderingen ongeveer gelijk aan de reële waarde van de vorderingen. De voorziening is opgenomen

tegen nominale waarde, gezien de kortlopende aard van deze post.

UITSPLITSING HANDELSVORDERINGEN NAAR OUDERDOM

X € 1.000 31.12.2010 31.12.2009

Geen overschrijding 257.221 215.981

Overschrijding < 30 dagen 30.479 35.283

Overschrijding > 30 < 60 dagen 4.867 6.098

Overschrijding > 60 < 90 dagen 3.620 2.684

Overschrijding > 90 dagen 12.324 17.726

Voorziening voor oninbaarheid – 11.106 – 14.117

Totaal 297.405 263.655

Het werkkapitaalbeslag van de handelsdebiteuren wordt door middel van de DSO (Days of Sales Outstanding) uitgedrukt

in dagen. De gemiddelde DSO over 2010, die gemeten wordt op basis van een 13-punts gemiddelde, bedroeg 36,8 dagen

(2009: 35,1 dagen).

Het saldo handelsvorderingen dat per balansdatum niet is afgewikkeld op de contractueel overeengekomen datum bedraagt

€ 51,3 miljoen (2009: € 61,8 miljoen). Op balansdatum is 17% (2009: 22%) niet voldaan binnen de gestelde betalingstermijn.

De posten die mogelijk als oninbaar worden aangemerkt, zijn geheel voorzien. Voor de bepaling van deze voorziening worden

inschattingen en veronderstellingen gehanteerd. Deze zijn gebaseerd op een ouderdomsanalyse en specifieke ontwikkelingen

met betrekking tot marktomstandigheden en het kredietrisico. Mediq is van mening dat de kredietkwaliteit toereikend is ten

aanzien van vorderingen waarvoor de betalingstermijn per einde boekjaar is verstreken, maar waar geen voorziening voor

oninbaarheid is getroffen.

De voorziening voor oninbaarheid heeft volledig betrekking op handelsvorderingen waarvan de contractueel overeengekomen

betalingsdatum verstreken is. Van de uitstaande vorderingen waarvan de overschrijding meer dan 90 dagen is, heeft

€ 0,8 miljoen (2009: € 1,1 miljoen) betrekking op te incasseren gelden ten behoeve van derden. Vanuit de aard van de

overeenkomst wordt over deze vorderingen geen incassorisico gelopen.

JAARREKENING MEDIQ JAARVERSLAG 2010 115


TOELICHTING OP DE GECONSOLIDEERDE BALANS

VOORZIENING VOOR ONINBAARHEID

X € 1.000 2010 2009

Stand per 1 januari 14.117 15.276

Acquisities 15 –

Dotatie 1.249 3.266

Besteding – 2.513 – 1.965

Vrijval – 2.046 – 2.359

Valutakoerseffecten 391 – 45

Overige mutaties – 107 – 56

Stand per 31 december 11.106 14.117

In het boekjaar 2010 is per saldo € 0,8 miljoen van de voorziening voor oninbaarheid ten gunste van het resultaat gebracht

(2009: per saldo € 0,9 miljoen ten laste van het resultaat).

Zie noot 38 voor een nadere toelichting op de kredietconcentratie en het kredietrisico.

24 OVERIGE VORDERINGEN

X € 1.000 31.12.2010 31.12.2009

Vooruitbetaalde bedragen 16.783 18.428

Leningen aan afnemers (kortlopend deel van de langlopende leningen) 3.324 3.290

Te ontvangen bonussen 3.101 4.294

Te ontvangen bijdrage SSAO 3.101 3.101

Overige belastingen en premies sociale verzekeringen 1.347 999

Nog te ontvangen afrekeningen uit acquisities en vervreemding 645 2.526

Leveringsrechten aan afnemers (kortlopend deel van de langlopende leningen) 215 327

Overige 3.878 3.103

Totaal 32.394 36.068

De reële waarde van de overige vorderingen is gezien de korte looptijd gelijk aan de boekwaarde. In het kortlopende deel

van de langlopende leningen aan afnemers is een bedrag van € 0,5 miljoen als voorziening voor oninbaarheid opgenomen.

De nog te ontvangen afrekeningen uit acquisities en vervreemding zijn vooral een voortvloeisel uit de verkoop van onze

Belgische activiteiten.

25 LIQUIDE MIDDELEN

De liquide middelen bestaan grotendeels uit banksaldi in rekening-courant en deposito’s met een korte looptijd. Deze staan

alle ter vrije beschikking.

26 VASTE ACTIVA AANGEHOUDEN VOOR VERKOOP

Dit betreft bedrijfsterreinen en -gebouwen die de bedrijfsuitoefening niet direct ten dienste staan en ter verkoop aangeboden

zijn. Ultimo 2010 betreft deze post de boekwaarde van een voormalig distributiecentrum in Duitsland (€ 0,3 miljoen).

De bedrijfsterreinen en -gebouwen met betrekking tot onze voormalige activiteiten in België, die ultimo 2009 te koop stonden,

zijn in de maand maart van dit verslagjaar verkocht.

116 MEDIQ JAARVERSLAG 2010 JAARREKENING


27 AANDELENKAPITAAL EN AGIO

Voor informatie over samenstelling, grootte en mutaties van het eigen vermogen verwijzen wij naar het geconsolideerde

mutatieoverzicht van het eigen vermogen.

Hierna volgt een toelichting op het aandelenkapitaal en de agioreserve. De toelichting op andere componenten van het

eigen vermogen (reserves) is opgenomen onder noot 28.

X € 1.000

AANTAL

AANDELEN

HERLEID NAAR

VOLGESTORT

(X 1.000

STUKS)

GESTORT KAPITAAL AGIORESERVE TOTAAL

AANDELEN-

KAPITAAL

EN AGIO

AANDELEN A AANDELEN B

Openingsbalans per 1 januari 2009 58.459 14.571 54 91.263 105.888

Conversie door aandeelhouders 225 100 – 54 1.220 1.266

Stand per 31 december 2009 58.684 14.671 – 92.483 107.154

Openingsbalans per 1 januari 2010 58.684 14.671 – 92.483 107.154

Dividend in aandelen uitgekeerd 962 241 – – 241 –

Stand per 31 december 2010 59.646 14.912 – 92.242 107.154

KEUZEDIVIDEND

In het jaar 2010 hebben voor het eerst uitkeringen van dividend met een keuze tussen afwikkeling in contanten of aandelen

plaatsgevonden. Als gevolg van dit keuzedividend zijn er in dit jaar 962.016 aandelen A nieuw uitgegeven.

GESTORT KAPITAAL

Ultimo 2010 waren er 59.646.252 aandelen (met een nominale waarde van € 0,25) geplaatst en volgestort.

AGIORESERVE

De agioreserve is fiscaal vrij uitkeerbaar.

INKOOP EIGEN AANDELEN

Op 1 januari 2010 had de vennootschap geen eigen aandelen in bezit. In het boekjaar heeft de vennootschap geen eigen aandelen

ingekocht, waardoor de vennootschap ultimo boekjaar ook geen eigen aandelen in haar bezit had.

28 RESERVES

De directe vermogensmutaties zijn opgenomen onder aftrek van belastingeffecten. Onder de transacties met

minderheidsaandeelhouders is het verschil verwerkt tussen de boekwaarde en reële waarde bij de uitkoop van

minderheidsbelangen of bij de verkoop van minderheidsbelangen in een entiteit waarin wij reeds zeggenschap hebben.

Onder de post dividend en opgenomen kapitaal zijn opgenomen het door minderheidsaandeelhouders ontvangen dividend en

het opgenomen kapitaal ten koste van hun aandeel in het vermogen van de vennootschap waarin zij een minderheidsaandeel

hebben.

RESERVE OMREKENINGSVERSCHILLEN

De reserve omrekeningsverschillen omvat alle cumulatieve omrekeningsverschillen op vreemde valuta’s, die ontstaan door

omrekening van de jaarrekening van buitenlandse activiteiten, en is niet vrij uitkeerbaar.

JAARREKENING MEDIQ JAARVERSLAG 2010 117


TOELICHTING OP DE GECONSOLIDEERDE BALANS

De omrekeningsverschillen opgenomen in het totaalresultaat over het verslagjaar bedragen € 4,8 miljoen. Dit bedrag is inclusief

€ 0,4 miljoen met betrekking tot minderheidsaandeelhouders.

HEDGINGRESERVE

De hedgingreserve bestaat uit het effectieve deel van de cumulatieve nettomutatie in de reële waarde van kasstroomafdekkingsinstrumenten

met betrekking tot afgedekte transacties die nog niet hebben plaatsgevonden.

OVERIGE RESERVES

De overige reserves bevatten een niet vrij uitkeerbare wettelijke reserve van € 0,7 miljoen (2009: € 1,5 miljoen) voor

niet-uitgekeerde resultaten van dochterondernemingen waarvan uitkering niet zonder beperking door Mediq kan

worden bewerkstelligd.

WINSTBESTEMMING 2009

Na het slotdividend, dat tijdens de Algemene Vergadering van Aandeelhouders op 8 april 2010 is vastgesteld op € 0,34

per aandeel, is de winst van € 63,0 miljoen ten gunste gebracht van de overige reserves.

Het slotdividend over het jaar 2009 is voor een deel uitgekeerd in contanten en bedroeg € 11,5 miljoen (€ 0,34 per aandeel).

Het overig deel is uitgekeerd in aandelen, wat heeft geresulteerd in een uitgifte van 604.389 aandelen Mediq, waardoor de

agioreserve is afgenomen met € 0,2 miljoen. In 2010 is tevens een interim-dividend betaald, deels in contanten (in totaal

€ 4,2 miljoen, € 0,15 per aandeel) en deels in aandelen (uitgifte van 357.627 aandelen Mediq). Aan de Algemene Vergadering

van Aandeelhouders zal een slotdividend worden voorgesteld van € 0,31 per aandeel. Het voorgestelde slotdividend is nog

niet in de jaarrekening verwerkt. Het slotdividend zal in de vorm van keuzedividend worden aangeboden.

29 LANGLOPENDE VERPLICHTINGEN

X € 1.000 31.12.2010 31.12.2009

Leningen van institutionele beleggers 76.129 72.062

Leningen van banken 160.102 197.556

Vooruitontvangen kortingen 4.946 5.624

Overige langlopende verplichtingen 1.443 2.263

242.620 277.505

Af: gedeelte leningen vervallend binnen 1 jaar 32.075 82.015

Totaal 210.545 195.490

De uitsplitsing van de langlopende verplichtingen per valuta is als volgt:

X € 1.000 31.12.2010 31.12.2009

Euro’s 100.426 145.616

US-dollars (ultimo 2010 en ultimo 2009 US-dollars 190,0 miljoen) 142.194 131.889

Totaal 242.620 277.505

LENINGEN

De leningen betreffen:

• leningen van institutionele beleggers, voor een bedrag van € 76,1 miljoen (2009: € 72,1 miljoen), opgenomen bij institutionele

beleggers in de Verenigde Staten en Engeland. Wanneer deze financiering gezamenlijk met de valutatermijncontracten

gekoppeld aan deze leningen worden beschouwd, bedragen de toekomstige aflossingsverplichtingen € 77,7 miljoen,

gelijk aan 2009;

• de bancaire leningen van € 160,1 miljoen (2009: € 197,6 miljoen) die zijn opgenomen bij Nederlandse banken en een Schotse

bank.

118 MEDIQ JAARVERSLAG 2010 JAARREKENING


In 2010 is € 80 miljoen aan aflopende bilaterale bankleningen afgelost en voor € 107 miljoen aan nieuw gecommitteerde

faciliteiten aangegaan, waarvan € 40 miljoen is opgenomen.

De leningen per 31 december 2010 zijn alle afgesloten tegen een marktconforme rente. Risico’s uit hoofde van valutakoersverschillen

op het resultaat en kasstromen zijn volledig afgedekt door valutaswaps.

De waardeverandering van de leningen van institutionele beleggers wordt volledig veroorzaakt door de waardering van de

US-dollarleningen. Het koersresultaat op de leningen afgesloten in US-dollars is opgenomen onder de financiële baten en lasten

en wordt daar toegelicht (zie noot 11).

Het gemiddelde rentepercentage op de bancaire en niet-bancaire langlopende leningen bedroeg in 2010 4,1% (2009: 4,6%).

Een deel van de leningen is afgesloten tegen een vaste rente. De leningen tegen een variabele rente zijn door middel van

afgesloten renteswaps voor de gehele looptijd gefixeerd. Het kortlopende deel van de langlopende schulden van € 32,1 miljoen is

opgenomen onder kortlopende verplichtingen.

Noch voor de bancaire, noch voor de niet-bancaire kredietfaciliteiten zijn zekerheden verstrekt. Voor de belangrijkste faciliteiten

gelden dezelfde ratio’s (een schuldratio van maximaal 3,5 en een rentedekking van minimaal 5). Daarnaast zijn ook gebruikelijke

clausules over ‘negative pledge’, ‘cross default’ en ‘pari passu’ op overeenkomstige wijze in de kredietdocumentatie met de

verschillende kredietverstrekkers opgenomen. Indien niet aan de gestelde ratio’s wordt voldaan, zijn de leningen onder deze

faciliteiten direct opeisbaar.

De schuldratio en de rentedekking bedragen 1,1 respectievelijk 11,8 per 31 december 2010. Per 31 december 2009 bedroegen deze

respectievelijk 1,3 en 8,9. Onder ‘definities’ is een verdere toelichting gegeven op de definities voor schuldratio en rentedekking.

30 DERIVATEN

X € 1.000 2010 2009

Langlopende verplichtingen uit hoofde van derivaten 6.732 8.844

Kortlopende verplichtingen uit hoofde van derivaten 1.577 1.304

Vaste activa uit hoofde van derivaten – 356 –

Vlottende activa uit hoofde van derivaten – 81 –

Totaal 7.872 10.148

Onderstaande tabel geeft een overzicht van de derivaten geclassificeerd naar soort:

X € 1.000

BOEKWAARDE

PER

31.12.2010

BOEKWAARDE

PER

31.12.2009

Renteswaps 6.751 5.159

Valutatermijncontracten 1.037 104

Gecombineerde valuta-renteswaps 84 4.885

Totaal 7.872 10.148

De boekwaarde van de verschillende derivaten per 31 december 2010 en per 31 december 2009 is gelijk aan de reële waarde.

Wij maken gebruik van renteswaps en valutatermijncontracten om rente- en valutarisico’s te beheersen. Vorderingen uit hoofde

van derivaten zijn onder de vaste en vlottende activa gepresenteerd.

JAARREKENING MEDIQ JAARVERSLAG 2010 119


TOELICHTING OP DE GECONSOLIDEERDE BALANS

De renteswaps zijn afgesloten op alle uitstaande leningen van banken met een variabele rente en voor de gehele looptijd.

De Euribor 1-maand die op deze leningen wordt betaald, wordt hiermee geruild tegen een vaste rente.

De valutatermijncontracten dekken het risico van volatiliteit van toekomstige transacties in vreemde valuta af. Deze toekomstige

transacties kunnen zowel betrekking hebben op handelsactiviteiten met derden als op financieringen met diverse groepsmaatschappijen.

Financieringen met groepsmaatschappijen vinden altijd plaats in de functionele valuta van de desbetreffende

groepsmaatschappij, waarbij valutatermijncontracten het risico op volatiliteit in vreemde valuta afdekken. Het genoemde bedrag

heeft voornamelijk betrekking op posities in PLN, SEK, NOK en USD.

De gecombineerde valuta-renteswaps zijn afgesloten op de USD-leningen van institutionele beleggers waarmee de hoofdsom en

vaste rente in USD naar een hoofdsom en vaste rente in euro’s worden geconverteerd. Zie noot 38 voor een nadere toelichting op

risicobeheer en financiële instrumenten.

31 LATENTE BELASTINGEN

Latente belastingvorderingen en -verplichtingen binnen dezelfde fiscale eenheid salderen we alleen als de groep daartoe een

afdwingbaar recht heeft en het voornemen heeft om op nettobasis af te rekenen.

De balansposities zijn als volgt:

X € 1.000 2010 2009

Latente belastingvorderingen na saldering 28.588 25.919

Latente belastingverplichtingen na saldering – 22.059 – 14.384

Totaal 6.529 11.535

Looptijden

X € 1.000 2009

TOTAAL < 1 JAAR 1 - 2 JAAR 2 - 5 JAAR MEER DAN

5 JAAR

Latente belastingvorderingen 25.919 4.159 5.069 15.586 1.105

Latente belastingverplichtingen – 14.384 – 2.526 – 1.257 – 3.857 – 6.744

Totaal 11.535 1.633 3.812 11.729 – 5.639

X € 1.000 2010

TOTAAL < 1 JAAR 1 - 2 JAAR 2 - 5 JAAR MEER DAN

5 JAAR

Latente belastingvorderingen 28.588 9.546 4.535 13.213 1.294

Latente belastingverplichtingen – 22.059 – 3.408 – 2.316 – 2.762 – 13.573

Totaal 6.529 6.138 2.219 10.451 – 12.279

120 MEDIQ JAARVERSLAG 2010 JAARREKENING


De mutaties op het saldo van de latente belastingvorderingen en -verplichtingen zijn als volgt:

X € 1.000 2010 2009

Stand per 1 januari 11.535 9.849

Ten laste/gunste van het resultaat – 6.765 6.813

Ten laste/gunste van het eigen vermogen 4.359 – 3.586

Acquisities en verkoop groepsmaatschappijen – 3.318 – 158

Desinvesteringen activa 929 – 1.241

Valutakoerseffecten – 211 – 142

Stand per 31 december 6.529 11.535

De mutatie in 2010 ten laste van het resultaat heeft voor een groot deel betrekking op het onder fiscale grondslagen gedeeltelijk

afwaarderen van de goodwill bij Apotheken Nederland. Dit heeft geleid tot een afname van de latente belastingvorderingen.

De latente belastingvorderingen en -verplichtingen vóór saldering hebben betrekking op het volgende:

X € 1.000

LATENTE

BELASTINGVORDERINGEN

LATENTE

BELASTINGVERPLICHTINGEN

2010 2009 2010 2009

Materiële vaste activa 1.281 1.287 – 5.531 – 4.632

Immateriële activa 810 1.062 – 8.847 – 7.248

Goodwill 18.748 25.062 – 11.663 – 10.458

Financiële activa 1.678 1.316 – 524 – 481

Handelsdebiteuren 874 363 – 489 – 384

Voorraden 670 354 30 22

Fiscaal compensabele verliezen 3.410 4.316 613 381

Overige activa 40 242 – – 118

Personeelsgerelateerde voorzieningen 2.696 542 32 – 1.715

Voorzieningen 1.259 1.086 1 88

Overige verplichtingen 1.196 1.474 245 – 1.024

Latente belastingvordering/-verplichting 32.662 37.104 – 26.133 – 25.569

Saldering belastingcomponent – 4.074 – 11.185 4.074 11.185

Netto latente belastingvordering/-verplichting 28.588 25.919 – 22.059 – 14.384

Latente belastingvorderingen worden opgenomen indien het waarschijnlijk is dat ze zullen worden gerealiseerd. Daarbij houden

we rekening met diverse factoren zoals toekomstig belastbare inkomsten, belastingplanning en mogelijke correcties op eerdere

belastingaangiften.

De latente belastingvorderingen hebben voornamelijk betrekking op fiscaal afschrijfbare goodwill en goodwill betaald vóór 2001.

De afname in 2010 heeft betrekking op het onder fiscale grondslagen afwaarderen van goodwill als gevolg van wijzigingen in de

receptregelvergoeding.

De fiscaal compensabele verliezen hebben voor € 1,6 miljoen betrekking op waardering van verrekenbare verliezen met

betrekking tot het in 2008 verworven Byram Healthcare (2009: € 2,7 miljoen). De overige fiscaal compensabele verliezen

betreffen hoofdzakelijk fiscaal compensabele verliezen in Polen en Duitsland. Op basis van de daadwerkelijke resultaten

verwachten wij in toekomstige perioden deze verliezen volledig te compenseren.

JAARREKENING MEDIQ JAARVERSLAG 2010 121


TOELICHTING OP DE GECONSOLIDEERDE BALANS

In verband met onzekerheid over de mogelijkheid om in de toekomst fiscale verliezen te compenseren, en mede door de lange

termijn van eventuele verliescompensatie, is voor een totaal nominaal bedrag van € 12,7 miljoen (2009: € 15,5 miljoen) aan

potentiële verliescompensatie geen actieve belastinglatentie gevormd. Dit heeft vrijwel volledig betrekking op onze activiteiten

in Polen en Nederland. Het vervalschema is als volgt:

X € 1.000

TOTAAL < 1 JAAR 1 - 2 JAAR 2 - 5 JAAR MEER DAN

5 JAAR

Niet-gewaardeerde verliescompensatie 12.693 3.331 3.034 3.816 2.512

32 PERSONEELSGERELATEERDE VOORZIENINGEN

Onder personeelsgerelateerde voorzieningen zijn de verplichtingen betreffende toegezegd-pensioenregelingen en overige

personeelsgerelateerde voorzieningen opgenomen. De overige personeelsgerelateerde voorzieningen hebben betrekking op

vervroegde uittreding en een voorziening voor toekomstige jubileumuitkeringen.

TOEGEZEGD-PENSIOENREGELINGEN

Nettoverplichting per balansdatum

X € 1.000 2010 2009

Contante waarde van de gedekte verplichtingen 296.994 250.011

Reële waarde van fondsbeleggingen 285.859 254.463

Pensioenverplichting c.q. pensioenoverschot 11.135 – 4.452

Opgenomen pensioenoverschot – 5.426

Pensioenverplichting 11.135 974

Overige personeelsgerelateerde voorzieningen 945 1.454

Stand einde boekjaar 12.080 2.428

PENSIOENVOORZIENING

Voor een gedeelte van het Mediq-personeel geldt een toegezegd-pensioenregeling.

De ultimo 2010 opgenomen verplichting inzake toegezegd-pensioenregelingen heeft grotendeels betrekking op de Nederlandse

entiteiten die aangesloten zijn bij Stichting Pensioenfonds Mediq en betreft circa 4.600 verzekerden, waaronder circa

1.300 actieve deelnemers. Daarnaast heeft een gedeelte betrekking op gedeeltelijke toegezegd-pensioenverplichtingen

van Mediq Norge A/S, in Noorwegen, en betreft circa 100 deelnemers.

De verplichting of het overschot voor de toegezegd-pensioenregelingen wordt op de balans opgenomen. De verplichting

of het overschot is het saldo van de reële waarde van de in de regeling opgenomen activa en de contante waarde van de

toegezegd-pensioenverplichting op de balansdatum, inclusief aanpassingen voor actuariële winsten en verliezen. Hierbij maken

we inschattingen over verwacht rendement, verwachte loonstijging en verwachte carrière- en ontslagkansen. De op voorhand

berekende pensioenlast is verantwoord als last in de winst-en-verliesrekening.

122 MEDIQ JAARVERSLAG 2010 JAARREKENING


De mutaties in de verplichtingen zoals in de balans opgenomen zijn als volgt:

Contante waarde van de verplichtingen

X € 1.000 2010 2009

Stand per 1 januari 250.011 221.222

Rente op verplichtingen 12.899 12.412

Aan het dienstjaar toegerekende pensioenkosten 4.404 3.060

Pensioenbijdrage deelnemers 1.956 2.458

Actuariële winsten en verliezen 34.969 18.923

Pensioenbetalingen – 7.293 – 6.907

Koersverschillen 48 110

Verkoop groepsmaatschappijen – – 1.267

Stand per 31 december 296.994 250.011

Reële waarde van fondsbeleggingen

X € 1.000 2010 2009

Stand per 1 januari 254.463 204.173

Verwacht rendement op fondsbeleggingen 8.703 9.243

Pensioenbijdragen 11.434 17.174

Pensioenbetalingen – 7.293 – 6.907

Actuariële winsten en verliezen 20.002 33.162

Overige kosten – 1.450 – 1.443

Verkoop groepsmaatschappijen – – 939

Stand per 31 december 285.859 254.463

In de fondsbeleggingen zijn in zowel 2010 als 2009 geen aandelen Mediq opgenomen. Het actuele rendement op de

fondsbeleggingen bedroeg over het verslagjaar € 28,7 miljoen (+ 11,2%) en over het vorige verslagjaar € 5,0 miljoen (+ 2,4%).

De onderstaande financiële en demografische uitgangspunten hebben betrekking op de Nederlandse entiteiten.

Financiële uitgangspunten

De voornaamste actuariële veronderstellingen per balansdatum:

2010 2009

Disconteringsvoet per 31 december 4,7% 5,1%

Verwacht rendement op de fondsbeleggingen 3,9% 3,4%

Toekomstige salarisstijgingen 2,5% 2,5%

Toekomstige pensioenstijgingen 2,5% 2,5%

De disconteringsvoet van 4,7% is gebaseerd op het rendement van hoogwaardige bedrijfsobligaties. De gemiddelde looptijd

van de verplichtingen stemt overeen met de gemiddelde looptijd van de obligaties waar het rendement op gebaseerd is.

Gebaseerd op de beleggingsmix is het veronderstelde rendement op beleggingen gelijk aan 3,9%. Dit rendement is bepaald

met behulp van zo goed mogelijke schattingen van de langetermijnontwikkeling van de rendementen van de belangrijkste

beleggingscategorieën.

De toekomstige salarisstijging van 2,5% is gebaseerd op een algemene salarisverhoging en een leeftijdsafhankelijke individuele

salarisverhoging.

JAARREKENING MEDIQ JAARVERSLAG 2010 123


TOELICHTING OP DE GECONSOLIDEERDE BALANS

Demografische uitgangspunten

De gehanteerde invalideringskansen zijn ontleend aan het rapport van het Nederlandse Verbond van Verzekeraars, toegepast

voor de sector Groothandel II zonder bedrijfsspecifieke correctie.

In augustus 2010 heeft het Actuarieel Genootschap een nieuwe generatietabel uitgegeven (AG Prognosetafel 2010-2060).

Deze tabel is toegepast voor de berekening van de ultimo 2010 opgenomen verplichting inzake toegezegd-pensioenregelingen

die betrekking heeft op de Nederlandse entiteiten die aangesloten zijn bij Stichting Pensioenfonds Mediq.

De gemiddelde levensverwachting in jaren van de deelnemers naar categorie is:

2010 2009

Actieven

Gemiddelde leeftijd 42,5 42,0

Gemiddelde toekomstige levensverwachting 44,9 42,9

Inactieven

Gemiddelde leeftijd 48,6 47,7

Gemiddelde toekomstige levensverwachting 38,7 37,1

Gepensioneerden

Gemiddelde leeftijd 71,5 71,1

Gemiddelde toekomstige levensverwachting 16,7 15,3

Nabestaanden

Gemiddelde leeftijd 71,0 70,4

Cumulatieve actuariële winsten en verliezen inclusief belastingeffect

X € 1.000 2010 2009

Opgenomen in het eigen vermogen begin boekjaar 12.907 2.313

Opgenomen in het totaalresultaat 11.150 10.594

Opgenomen in het eigen vermogen einde boekjaar 1.757 12.907

Waarde van de fondsbeleggingen

De waarde van de fondsbeleggingen heeft alleen betrekking op de Nederlandse entiteiten en is als volgt:

X € 1.000 2010 2009

Vastrentende waarden 209.459 73% 186.297 73%

Zakelijke waarden en derivaten 73.072 26% 24.747 10%

Overige 3.328 1% 43.069 17%

Totaal 285.859 100% 254.113 100%

De te verwachten beleggingsopbrengst is gebaseerd op een schatting van het te verwachten langetermijnrendement op

vastrentende waarden en zakelijke waarden, uitgaande van de strategische beleggingsmix. De vastrentende waarden bestaan

voornamelijk uit overheidsobligaties. De zakelijke waarden bestaan vooral uit beleggingen in aandelenfondsen en onroerend

goed. Onder de post overige fondsbeleggingen zijn hoofdzakelijk liquide middelen begrepen.

124 MEDIQ JAARVERSLAG 2010 JAARREKENING


Meerjarenoverzicht

X € 1.000 2010 2009 2008 2007 2006

Contante waarde van de gedekte verplichtingen 296.994 250.011 221.222 214.342 243.775

Reële waarde van fondsbeleggingen 285.859 254.463 204.173 220.202 218.255

Pensioenoverschot c.q. verplichting 11.135 – 4.452 17.049 – 5.860 25.520

Ervaringsaanpassing op de verplichtingen 8.758 18.869 – 4.397 – 37.086 – 10.405

Ervaringsaanpassing op de fondsbeleggingen 20.002 33.162 – 35.653 – 9.149 – 1.783

De ervaringsaanpassingen hebben betrekking op wijzigingen van de gehanteerde uitgangspunten en veronderstellingen die ten

grondslag liggen aan de bepaling van de toegekende aanspraken.

Kosten winst-en-verliesrekening

Kosten zoals opgenomen in de winst-en-verliesrekening onder personeelskosten:

X € 1.000 2010 2009

Rente op verplichtingen 12.899 12.412

Aan het dienstjaar toegerekende pensioenkosten 4.404 3.060

Verwacht rendement op fondsbeleggingen – 8.703 – 9.243

Overige kosten 1.450 1.443

Totaal 10.050 7.672

De pensioenverplichtingen van de Nederlandse bedrijfsonderdelen, die onder de werkingssfeer vallen van de collectieve

arbeidsovereenkomst van de groep, zijn ondergebracht bij het ondernemingspensioenfonds van Mediq. Stichting Pensioenfonds

Mediq is onafhankelijk in haar besluitvorming.

De (backservice-)verplichtingen zijn bij de stichting volledig gefinancierd. In 2010 bedroeg de totale premie voor het pensioenfonds

van Mediq 24% van de relevante salarissom.

Na aftrek van werknemersbijdragen van circa 5% resteerde een bijdrage door de onderneming van circa 19%. Voor het jaar 2011

wordt een totale premie voor het pensioenfonds van Mediq van € 14,0 miljoen verwacht; circa 28% van de relevante salarissom.

De financiering van het pensioenfonds is geregeld door middel van een samenwerkingsovereenkomst met Mediq.

De voorlopige dekkingsgraad volgens de normen van Het Financieel Toetsingskader van De Nederlandsche Bank bedroeg ultimo

2010 112,3% (definitieve dekkingsgraad ultimo 2009: 113,6%).

TOEGEZEGDE-BIJDRAGEREGELINGEN

Pensioenverplichtingen van Nederlandse bedrijfsonderdelen, die niet onder de werkingssfeer van de Collectieve Arbeidsovereenkomst

van Mediq vallen, en van buitenlandse bedrijfsonderdelen zijn veelal ondergebracht bij separate bedrijfstakpensioenfondsen

of (her-)verzekeraars, dan wel verzekerd via lokale overheden. De pensioenverplichtingen voor het overgrote

deel van de medewerkers in onze Nederlandse apotheekketen zijn grotendeels ondergebracht bij een bedrijfstak- en een

beroepsgroepenpensioenfonds. Naast werknemers in Nederland, die recht hebben op AOW, hebben ook de werknemers

bij onze buitenlandse groepsmaatschappijen in het algemeen recht op een staatspensioen.

In Polen is er naast het staatspensioen een door de staat verplichte pensioneringsbonus. In Noorwegen geldt een pensioenregeling

die gebaseerd is op de door de overheid gereguleerde pensioenopbouw. In verband met deze regeling is een

pensioenvoorziening gevormd op de balans van de onderneming.

JAARREKENING MEDIQ JAARVERSLAG 2010 125


TOELICHTING OP DE GECONSOLIDEERDE BALANS

Volgens ons dienen de pensioenregelingen van het bedrijfstakpensioenfonds voor apothekersassistenten en het beroepsgroepenpensioenfonds

voor apothekers (beide in Nederland) te worden gezien als toegezegd-pensioenregelingen. Van beide

genoemde fondsen is geen informatie ontvangen over de waardering van deze fondsen. De fondsen stellen enerzijds dat de

pensioenregelingen toegezegde-bijdrageregelingen betreffen en geen toegezegd-pensioenregelingen, anderzijds kunnen deze

fondsen de benodigde informatie niet leveren, omdat zij stellen geen objectieve sleutel te hebben voor het toerekenen van het

aandeel voor Mediq. Op grond hiervan hebben we in de jaarrekening van Mediq deze twee pensioenregelingen als toegezegdebijdrageregelingen

verwerkt.

33 OVERIGE VOORZIENINGEN

X € 1.000

REORGANI-

SATIES

JURIDISCHE

KWESTIES

BELASTINGEN DIVERSEN TOTAAL

Stand per 1 januari 2009 2.426 1.776 4.381 870 9.453

Dotatie 5.765 175 4.015 1.981 11.936

Besteding – 1.242 – 249 – – – 1.491

Vrijval – 494 – 519 – – 313 – 1.326

Oprenting – – 149 – 149

Valutakoerseffecten 4 2 – 1 7

Stand per 31 december 2009 6.459 1.185 8.545 2.539 18.728

Dotatie 4.504 110 1.237 1.459 7.310

Besteding – 5.265 – – – 460 – 5.725

Vrijval – 1.607 – 20 – 2.015 – 74 – 3.716

Oprenting – – 163 – 163

Valutakoerseffecten – – – 72 72

Reclassificatie – – – 5.043 1.090 – 3.953

Stand per 31 december 2010 4.091 1.275 2.887 4.626 12.879

ANALYSE VAN DE VOORZIENING

X € 1.000 2010 2009

Langlopend 4.247 1.712

Kortlopend 8.632 17.016

Totaal 12.879 18.728

Reorganisaties

De uitvoering van de tweede en derde stap van het reorganisatieprogramma van Apotheken Nederland en de reorganisatie bij de

institutionele activiteiten in Nederland hebben in 2010 geleid tot een besteding van € 5,3 miljoen en de vrijval van een resterend

deel ter grootte van € 1,6 miljoen. Daarnaast is voor vervolgstappen in het reorganisatieprogramma van Apotheken Nederland

een dotatie aan de voorziening gedaan ter grootte van € 4,5 miljoen. De reorganisatiekosten betreffen hoofdzakelijk

afvloeiingskosten en zijn gebaseerd op een gedetailleerd sociaal plan.

Juridische kwesties

De voorziening voor juridische kwesties is licht gewijzigd door een vrijval als gevolg van een schikking van een juridische

procedure. Daarnaast is een dotatie verantwoord voor een nieuwe juridische procedure. De veronderstellingen die ten grondslag

liggen aan de voorzieningen zijn voor zover mogelijk onderbouwd met de opinie van externe experts.

126 MEDIQ JAARVERSLAG 2010 JAARREKENING


Belastingen

In 2008 is een voorziening gevormd voor een risico voor de vennootschapsbelasting, waarbij de kans op een kasuitstroom

groter was dan de kans dat deze niet plaats zou vinden. In 2010 is met de belastingdienst overeenstemming bereikt over

de fiscale behandeling. Als gevolg hiervan is het in 2008 aan de voorziening gedoteerde bedrag, na toevoeging van rente,

gereclassi ficeerd en verantwoord onder de kortlopende verplichtingen. De dotatie in 2010 betreft een risico voor de

vennootschaps belasting in diverse landen. De eindpositie van 2010 omvat verder een in 2009 gevormde voorziening voor

dividendbelasting. Dit laatste risico heeft te maken met de conversie van aandelen B naar A over de afgelopen jaren in het kader

van de overgang van coöperatie naar NV.

Diversen

Onder diverse voorzieningen vallen onder andere een voorziening voor lopend onderzoek door zorgverzekeraars naar de

juistheid van in het verleden ontvangen bedragen in de Verenigde Staten, langetermijnbeloningen ten behoeve van bestuurders

en een voorziening voor een verlieslatend contract. Voor zover mogelijk zijn voorzieningen onderbouwd met de opinie van

interne of externe experts of met behulp van andere bronnen. Uiteindelijk is het echter onvermijdelijk dat een inschatting van het

management mede ten grondslag ligt aan de veronderstellingen.

34 HANDELSCREDITEUREN EN OVERIGE KORTLOPENDE SCHULDEN

X € 1.000 31.12.2010 31.12.2009

Handelscrediteuren 305.480 282.220

Reservering vaste uitkeringen en vakantiedagen 19.014 18.519

Te betalen rente 1.705 2.365

Verplichtingen inzake acquisities 364 1.005

Overige 33.704 25.783

Totaal 360.267 329.892

Het werkkapitaalbeslag van de handelscrediteuren wordt door middel van de DPO (Days of Payables Outstanding) uitgedrukt

in dagen. De gemiddelde DPO over 2010, die gemeten wordt op basis van een 13-punts gemiddelde, bedroeg 42,5 dagen

(2009: 43,0 dagen).

De verplichtingen inzake acquisities hebben betrekking op nog te betalen overnamesommen. De reële waarde is gelijk aan

de boekwaarde gezien de korte looptijd.

JAARREKENING MEDIQ JAARVERSLAG 2010 127


TOELICHTING OP HET GECONSOLIDEERDE

KASSTROOMOVERZICHT

35 AANSLUITING KASSTROOMMUTATIES MET BALANSMUTATIES

Het kasstroomoverzicht is opgesteld volgens de indirecte methode. Hierbij wordt het resultaat over het boekjaar als startpunt

gehanteerd. De operationele kasstroom wordt vervolgens gecorrigeerd voor componenten in het resultaat die geen

kasstromen zijn en voor componenten die betrekking hebben op investeringen. Voor het grootste deel van de componenten van

het kasstroomoverzicht is een rechtstreekse verwijzing opgenomen naar de toelichting op de geconsolideerde winst-enverliesrekening

of de toelichting op de geconsolideerde balans.

Voor overige materiële onderdelen waarvoor nadere toelichting het noodzakelijke inzicht kan verbeteren, is hieronder

aanvullende informatie opgenomen.

KASSTROOM UIT OPERATIONELE ACTIVITEITEN

De mutatie van de voorzieningen, zoals opgenomen in het kasstroomoverzicht, heeft betrekking op personeelsgerelateerde

voorzieningen en overige voorzieningen. De mutatie heeft enerzijds betrekking op de aanwending van de voorziening en de

betaling van pensioenpremies (kasstromen) en heeft anderzijds betrekking op correctie van het bedrijfsresultaat voor dotaties

of vrijval ten laste van het resultaat (mutaties niet zijnde kasstromen).

De mutaties met betrekking tot werkkapitaal sluiten als volgt aan op de daaraan gerelateerde balansposten:

X € 1.000.000

VOORRADEN

HANDELS-

VORDERINGEN

EN OVERIGE

VORDERINGEN

HANDELS-

CREDITEUREN

EN OVERIGE

KORTLOPENDE

SCHULDEN

Stand per 1 januari 2010 210.629 299.723 – 329.892

Acquisities 18.304 21.983 – 28.766

Valutakoersverschillen 1.225 1.726 1.964

Overige mutaties niet zijnde kasstromen – 19 958

Mutatie in kasstroomoverzicht 1.651 6.348 – 4.531

Stand per 31 december 2010 231.809 329.799 – 360.267

KASSTROOM UIT INVESTERINGSACTIVITEITEN

De post acquisities is bepaald op basis van de ‘enterprise value’, hetgeen inzicht geeft in het vermogensbeslag als gevolg van

de acquisities. Behoudens liquide middelen en rentedragende schulden worden alle balansmutaties die voortvloeien uit een

acquisitie onder deze post verantwoord. Het bovenstaande geldt eveneens voor de post verkoop groepsmaatschappijen

en deelnemingen.

Voor een aansluiting met het kasstroomoverzicht verwijzen wij naar noot 4; wijzigingen in de samenstelling van Mediq.

De desinvesteringen vaste activa hebben betrekking op de verkoop van activa verantwoord onder materiële vaste activa,

vastgoedbeleggingen, immateriële vaste activa, beleggingen en activa aangehouden voor verkoop.

128 MEDIQ JAARVERSLAG 2010 JAARREKENING


OVERIGE VERMELDINGEN

36 KREDIETFACILITEITEN EN GESTELDE ZEKERHEDEN

De belangrijkste kredietfaciliteiten houden we centraal aan en bestaan deels uit langlopende niet-bancaire leningen en deels

uit kredietfaciliteiten bij drie Nederlandse en één Schotse financiële instelling. Deze laatstgenoemde faciliteiten bestaan

uit kredietlijnen voor leningen met korte en middellange looptijden. De belangrijkste bepalingen in de kredietvoorwaarden van

de verschillende instellingen zijn vergelijkbaar met elkaar en met de bepalingen voor de niet-bancaire financiering. Ultimo 2010

voldoen we ruimschoots aan de overeengekomen voorwaarden.

Ultimo 2010 zijn door Mediq bankgaranties ten behoeve van derden afgegeven voor een bedrag van € 9,0 miljoen

(2009: € 8,0 miljoen). Dit betreft voor € 7,0 miljoen bankgaranties ten behoeve van juridische geschillen.

37 NIET UIT DE BALANS BLIJKENDE RECHTEN EN VERPLICHTINGEN

OPERATIONELE LEASE- EN HUURVERPLICHTINGEN

De verplichtingen die niet in de balans tot uitdrukking zijn gebracht, belopen per 31 december 2010 € 176 miljoen

(per 31 december 2009: € 156 miljoen). Deze kunnen als volgt worden gespecificeerd:

X € 1.000.000 31.12.2010 31.12.2009

Lease- en huurverplichtingen

• Termijnen vervallend binnen 1 jaar 38 29

• Termijnen vervallend tussen 1 en 5 jaar 87 77

• Termijnen vervallend na 5 jaar 48 45

Overige 3 5

Totaal 176 156

Over het boekjaar is inzake operationele leasing in totaal € 5,9 miljoen (2009: € 5,9 miljoen) en betreffende huurverplichtingen

€ 30,0 miljoen (2009: € 24,8 miljoen) ten laste van de winst-en-verliesrekening gebracht.

De toename ten opzichte van 2009 wordt voornamelijk veroorzaakt door additionele huurverplichtingen als gevolg van gedane

acquisities in 2010 en het effect van sale & lease back-transacties in Nederland en Noorwegen.

VOORWAARDELIJKE VERPLICHTINGEN

Mediq is betrokken in een aantal rechtszaken en lopende geschillen, dan wel mogelijke procedures. Waar nodig zijn toereikende

voorzieningen voor juridische kwesties getroffen (zie noot 33 voor nadere toelichting). Op grond van een beoordeling van deze

zaken is de Raad van Bestuur van mening dat aanvullende dotaties niet noodzakelijk zijn.

Mediq is begin 2010 tot de vaststelling gekomen dat er mogelijk een risico bestaat met betrekking tot de dividendbelasting.

De eventuele verschuldigdheid van dividendbelasting ziet op de conversie van aandelen B in aandelen A, die in de periode van

2003 tot en met 2009 (volgend op de omzetting van coöperatie in NV) heeft plaatsgevonden en waaraan op verschillende wijzen

uitvoering is gegeven. Ter zake is in 2009 een voorziening getroffen (zie overige voorzieningen). In 2010 is nader met de

belastingdienst overleg gevoerd over deze fiscale aangelegenheid. Dit heeft nog niet tot een definitieve conclusie geleid.

Het betreft een feitelijk en fiscaaltechnisch complexe zaak, die naast verdere analyse en overleg met externe adviseurs,

ook – mede gelet op het gevoerde overleg bij de omzetting in NV in 2001 – nader overleg met de belastingdienst vergt.

Dat maakt dat de eventuele verdere omvang van het risico en het daarmee gemoeide bedrag niet met voldoende

betrouwbaarheid kunnen worden bepaald.

Mediq heeft voor nagenoeg alle in Nederland gevestigde groepsmaatschappijen algemene garanties gesteld in de zin van

art. 403, Boek 2 BW, behalve voor minder dan 100%-groepsmaatschappijen. Dit betreft een aantal apotheken van Apotheken

Nederland.

JAARREKENING MEDIQ JAARVERSLAG 2010 129


OVERIGE VERMELDINGEN

38 RISICOBEHEER EN FINANCIËLE INSTRUMENTEN

ALGEMEEN

Bij de uitvoering van onze strategie streven wij een structurele groei van het nettoresultaat per aandeel van gemiddeld 8% per

jaar na. Daarnaast hanteren we als financiële randvoorwaarde een rendement op het gemiddeld werkzaam vermogen (gebaseerd

op bedrijfsresultaat) van ten minste 15% vóór belastingen. Wij streven ernaar circa 35% van het nettoresultaat als dividend uit te

keren.

In het verslagjaar zijn geen belangrijke wijzigingen doorgevoerd met betrekking tot kapitaalbeheer. Een randvoorwaarde in ons

beleid is een gezonde financieringsstructuur, die het evenwicht bewaart tussen toereikende solvabiliteit, rendementsverhoging

door financiering met vreemd vermogen en voldoende vrije financieringsruimte. Wij streven daarbij naar behoud van erkenning

door de markt als ‘investment grade’, omdat wij hiermee relatief lage financieringskosten bewerkstelligen en flexibiliteit bewaren

voor de uitvoering van onze groeistrategie. Onze balans en kasstroom zijn solide. Dit stelt ons in staat verder te groeien door

acquisities.

Als gevolg van de activiteiten is Mediq blootgesteld aan diverse financiële risico’s. Wij hanteren een groepsbreed treasurybeleid

voor een adequaat beheer van onze kas- en financieringsstromen en de daaraan gerelateerde financiële risico’s, waaronder

(her)financieringsrisico’s, valutarisico’s en renterisico’s.

Daarnaast zijn prijsrisico’s relevant voor de groep. De vergoedingssystematiek voor genees- en medische middelen in de

diverse landen is complex. De prijzen worden in belangrijke mate bepaald door de overheid en verzekeraars. In het hoofdstuk

‘Vergoedingensystematiek’ van het jaarverslag wordt een overzicht gegeven van de meest relevante wetten, regelingen en

betalers in de in dit kader meest relevante landen.

Hieronder volgt een overzicht van de belangrijkste financiële risico’s verbonden aan onze doelstellingen, ingedeeld naar

liquiditeitsrisico, valutarisico, renterisico en kredietrisico. Tevens geven wij aan hoe wij deze risico’s beheersen.

LIQUIDITEITSRISICO

Het liquiditeitsrisico is het risico dat Mediq niet op het vereiste moment aan haar financiële verplichtingen kan voldoen.

Het uitgangspunt van het liquiditeitsbeheer is dat er voldoende liquiditeiten worden aangehouden in de vorm van

kredietfaciliteiten of liquide middelen om aan de verplichtingen te voldoen, zowel onder normale als onder bijzondere

omstandigheden. Binnen de groep worden kasstromen op reguliere basis geprognosticeerd waarbij wordt vastgesteld in

hoeverre de groep over voldoende liquiditeiten beschikt voor de operationele activiteiten met behoud van voldoende

kredietfaciliteiten (headroom).

Onze totale kredietfaciliteiten, bestaande uit langlopende leningen van institutionele beleggers en middellange en kortlopende

bancaire faciliteiten, bedragen per 31 december 2010 circa € 432 miljoen (2009: € 445 miljoen), waarvan een vrije ruimte onder

de gecommitteerde faciliteiten per ultimo 2010 circa € 115 miljoen bedroeg (2009: € 63 miljoen). De onderneming beschikt

daarmee over kredietfaciliteiten die toereikend zijn voor de bestaande en verwachte kredietbehoefte van de groep.

Daarbij wordt op reguliere basis vastgesteld in hoeverre het risico aanwezig is dat niet aan de met kredietverstrekkers

overeengekomen ratio’s wordt voldaan. Bij de huidige nettoschuldpositie van € 177,5 miljoen zijn de ratio’s voor rentedekking en

schuldratio respectievelijk 11,8 en 1,1. Dit is ruim binnen de met de verschillende kredietverstrekkers overeengekomen grenzen

van een minimale rentedekking van 5,0 en een schuldratio van maximaal 3,5. Deze overeengekomen grenzen zijn gelijk voor de

belangrijkste kredietverstrekkers.

Bij een daling van het bedrijfsresultaat (in dit geval het bedrijfsresultaat voor afschrijvingen en amortisatie op materiële en

immateriële vaste activa en bijzondere waardeverminderingen) met 10% zal, bij een gelijke rente op rentedragende schulden,

de rentedekking dalen met 0,9 punten. Pas bij een daling van het bedrijfsresultaat met meer dan 58% wordt de overeengekomen

minimale rentedekking van 5,0 bereikt.

Voor de schuldratio geldt dat bij een daling van het bedrijfsresultaat met 10% de schuldratio met 0,2 punten toeneemt. Bij een

daling van het bedrijfsresultaat met meer dan 67% wordt de overeengekomen schuldratio van 3,5 bereikt.

130 MEDIQ JAARVERSLAG 2010 JAARREKENING


De verwachte kasstromen van de financiële verplichtingen per 31 december 2010, inclusief de rentebetalingen, zijn als volgt:

X € 1.000

BOEKWAARDE

VERWACHTE

KASSTROOM

< 1 JAAR 1 - 2 JAAR 2 - 3 JAAR 3 - 4 JAAR 4 - 5 JAAR MEER DAN

5 JAAR

Leningen van

institutionele beleggers 76.213 85.049 33.423 2.116 2.116 47.394 – –

Leningen van banken 166.853 179.063 6.174 6.174 154.602 442 442 11.229

Overige langlopende

verplichtingen 1.443 1.443 262 1.181 – – – –

Overige derivaten 1.037 1.037 1.037 – – – – –

Kredietinstellingen 462 462 462 – – – – –

Handelscrediteuren

en overige

kortlopende schulden,

exclusief rente 358.562 358.562 358.562 – – – – –

Totaal financiële

verplichtingen 604.570 625.616 399.920 9.471 156.718 47.836 442 11.229

De verwachte kasstromen voor leningen van institutionele beleggers en de leningen van banken zijn gezamenlijk met de

renteswaps en de gecombineerde valuta-renteswaps opgenomen. Deze renteswaps en de gecombineerde valuta-renteswaps zijn

exact gelijk aan de aflossingstermijnen en vervaldata van de interestbetalingen van de afgedekte posities. Daarom is de

boekwaarde van de leningen van institutionele beleggers in dit overzicht inclusief de gecombineerde valuta-renteswaps en is de

boekwaarde van de leningen van banken inclusief de renteswaps. Deze presentatie doet recht aan het feit dat wij per saldo, als

gevolg van de cashflowafdekkingen, een vaste rente op de leningen betalen.

De afloopdata van de overige derivaten, zijnde de valutatermijncontracten, liggen alle binnen de periode van één jaar.

VALUTARISICO’S

Mediq is onderhevig aan valutarisico’s op verkopen, aankopen en leningen die in een andere valuta luiden dan de functionele

valuta van de betreffende Mediq entiteit. Het valutarisico is voornamelijk gerelateerd aan de Amerikaanse dollar, de Poolse zloty

en de Zweedse kroon.

Ons beleid is erop gericht om valutarisico’s die ontstaan uit handelstransacties of leningen, anders dan in de eigen valuta van de

desbetreffende groepsonderneming, op consequente basis af te dekken, veelal door valutatermijntransacties. Translatierisico’s

dekken we niet af. We beschouwen onze posities in andere landen (in dit geval buiten de eurozone) als strategisch en gaan ervan

uit dat op langere termijn valutaschommelingen per saldo een neutraal effect zullen hebben.

De valuta-exposure binnen de groep uit hoofde van handelsactiviteiten is overigens beperkt. Kasstromen voortvloeiend uit de

werking van valutatermijncontracten zijn zoveel als mogelijk gelijk, maar tegengesteld aan die van de afgedekte positie. Op deze

derivaten wordt geen hedge-accounting toegepast.

Binnen de gecombineerde valuta-renteswap worden mutaties in de reële waarde, betreffende het valutadeel van enerzijds het

derivaat en anderzijds van de afgedekte positie, geheel door elkaar geneutraliseerd.

De gevoeligheid van het valutarisico van onze posities buiten de eurozone op het bedrijfsresultaat, bij een koerswijziging van de

euro van 10% ten opzichte van alle overige valuta’s, bedraagt circa € 2,9 miljoen. Dit heeft volledig betrekking op translatierisico’s.

Het resultaat van valutatermijncontracten compenseert het valutarisico uit inkoopcontracten in vreemde valuta. Het resterende

valutarisico op het nettoresultaat is beperkt tot translatierisico’s en bedraagt € 1,4 miljoen.

JAARREKENING MEDIQ JAARVERSLAG 2010 131


OVERIGE VERMELDINGEN

RENTERISICO’S

Binnen de groep maken we gebruik van diverse financiële instrumenten om renterisico’s te beheersen. In Nederland werden de

kasstromen van de groepsmaatschappijen al eerder gecentreerd door het gebruik van ‘cash pools’. In 2010 zijn de buitenlandse

groepsmaatschappijen hierin gevolgd, waarmee het vermogensbeslag voor operationele activiteiten en daaraan gerelateerde

rentelasten is gereduceerd.

Het risicobeleid is erop gericht om op korte termijn de effecten van renteschommelingen op het resultaat te beperken en om

op lange termijn de rente te fixeren. Voor renteswaps wordt in beginsel gebruikgemaakt van hedge-accounting (cashflowhedging).

Om niet blootgesteld te worden aan fluctuaties in de markt worden variabele rentes geruild tegen vaste rentes.

Bij renteswaps ter voorkoming van renterisico’s is volledig rekeninggehouden met het schema van aflossingen en rentebetalingen

van de afgedekte positie. De afdekking is hiermee, prospectief, effectief. Wij passen hedge-accounting toe op alle renteswaps.

De afdekkingsrelaties zijn alle, zowel in 2010 als in 2009, effectief geweest.

Uitgaande van de financieringspositie per ultimo 2010 schatten wij dat een stijging of daling van 1%-punt in de euro-geldmarktrente

een effect heeft op het financieringsresultaat van circa € 0,6 miljoen. Fluctuaties in de lange rente hebben een beperkt

direct resultaateffect voor 2010, omdat de rentecondities van nagenoeg alle bestaande (middel)lange leningen voor de

resterende looptijden zijn gefixeerd.

KREDIETRISICO’S

Het kredietrisico is het risico van financiële verliezen indien een afnemer of een wederpartij in een financieel instrument niet

voldoet aan zijn contractuele verplichtingen. Het risico voor Mediq vloeit voornamelijk voort uit de handelsvorderingen. De

kredietconcentratie is hierbij echter beperkt. Onze groothandelsactiviteiten op de farmaceutische en institutionele markten

kennen een groot aantal afnemers waardoor er geen sprake is van concentratie van kredietrisico. In totaal komt circa 38%

(2009: 43%) van de handelsvorderingen voort uit deze activiteiten.

Handelsvorderingen van onze apotheken en directe activiteiten in Nederland betreffen veelal vorderingen op zorgverzekeraars.

De leveringen van onze apotheken in Polen worden veelal contant afgewikkeld. De vorderingen op de vijf grootste

zorgverzekeraars in Nederland beslaan 27% (2009: 29%) van de handelsvorderingen. De grootste partij hierbij heeft

een aandeel van 7%. Deze zorgverzekeraars staan onder toezicht van De Nederlandsche Bank. Wij achten het kredietrisico bij

deze partijen gering.

Het maximale kredietrisico is gelijk aan de boekwaarde van elk financieel instrument op de balans en betreft de volgende posten:

X € 1.000 31.12.2010 31.12.2009

Leningen aan afnemers 3.915 5.500

Leveringsrechten aan afnemers 40 240

Overige vorderingen, vaste activa 95 102

Handelsvorderingen 297.405 263.655

Overige vorderingen, vlottende activa 32.394 36.068

Totaal 333.849 305.565

De groep beperkt het kredietrisico van financiële instrumenten door gebruik te maken van limieten per tegenpartij en door

contracten uitsluitend af te sluiten met gerespecteerde partijen. De positie per balansdatum is een goede weergave van de

posities over het afgelopen boekjaar.

Voor het merendeel van de verstrekte leningen zijn zekerheden verstrekt door de schuldenaar. Dit betreft voor het overgrote deel

een verpanding van aandelen in de tweede rang. Daarnaast zijn zekerheden verstrekt in de vorm van hypothecaire inschrijving in

tweede rang. De reële waarde van deze zekerheden is niet met voldoende zekerheid in te schatten. Voor een gedeelte van de

verstrekte leningen aan afnemers en de leveringsrechten aan afnemers zijn geen zekerheden verstrekt.

132 MEDIQ JAARVERSLAG 2010 JAARREKENING


Uit het oogpunt van risicobeheersing van de openstaande handelsvorderingen is de analyse van de Days of Sales Outstanding

(DSO) een belangrijk instrument om de openstaande posten te toetsten. Over het afgelopen jaar heeft deze zich bewogen tussen

34,9 dagen en 38,6 dagen (2009: tussen 30,9 dagen en 37,6 dagen). De analyse van de DSO is een vaste prestatie-indicator in de

maandelijks door groepsmaatschappijen aan te leveren maandresultaten. Aan de hand hiervan heeft het hoogste management

continu inzicht in het relatieve kapitaalbeslag in, en de omloopsnelheid van, debiteuren.

FINANCIËLE INSTRUMENTEN PER CATEGORIE

In onderstaande tabel wordt de boekwaarde van de verschillende financiële instrumenten per categorie per balansdatum

weergegeven.

X € 1.000 31.12.2010 31.12.2009

Financieel actief tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen

in de winst-en-verliesrekening

Beleggingen (Anzag) – 16.670

Tot einde looptijd aangehouden beleggingen – –

Voor verkoop beschikbare financiële activa – –

Vorderingen en leningen

Leningen aan afnemers 3.915 5.500

Leveringsrechten aan afnemers 40 240

Overige vorderingen, vaste activa 95 102

Derivaten, vaste activa 356 –

Handelsvorderingen 297.405 263.655

Overige vorderingen, vlottende activa 32.394 36.068

Derivaten, vlottende activa 81 –

Liquide middelen 67.196 109.737

Totaal activa financiële instrumenten 401.482 431.972

Leningen, langlopende verplichtingen 210.545 195.490

Derivaten, langlopende verplichtingen 6.732 8.844

Kredietinstellingen 462 1.731

Leningen, kortlopende verplichtingen 32.075 82.015

Derivaten, kortlopende verplichtingen 1.577 1.304

Handelscrediteuren 305.480 282.220

Overige schulden, kortlopende verplichtingen 54.787 47.671

Totaal passiva financiële instrumenten 611.658 619.275

Van de bovenstaande financiële instrumenten worden de beleggingen en de derivaten gewaardeerd tegen reële waarde.

De liquide middelen worden eveneens opgenomen tegen reële waarde. De overige posten worden alleen bij initiële

verantwoording gewaardeerd tegen reële waarde en vervolgens tegen geamortiseerde kostprijs. Voor een nadere toelichting

verwijzen wij naar de grondslagen.

JAARREKENING MEDIQ JAARVERSLAG 2010 133


OVERIGE VERMELDINGEN

METHODE VOOR REËLE WAARDEBEPALING VAN FINANCIËLE INSTRUMENTEN

Voor de inschatting van reële waarden maken we gebruik van een hiërarchie bestaande uit drie niveaus:

• Niveau 1: de reële waarde wordt bepaald op basis van genoteerde koersen/prijzen in een actieve markt voor soortgelijke

activa en passiva.

• Niveau 2: de reële waarde wordt bepaald op basis van andere input dan genoteerde koersen/prijzen die waarneembaar

zijn (directe en indirecte bronnen).

• Niveau 3: de reële waarde wordt bepaald op basis van input dat niet gebaseerd is op waarneembare marktdata.

Niveau 1

Het financieel actief tegen reële waarde met verwerking van waardeveranderingen in de winst-en-verliesrekening wordt bepaald

op basis van genoteerde koersen/prijzen in een actieve markt.

Dit betreft een belang in Anzag, waarvoor een externe marktprijs in de vorm van een officiële notering voorhanden is. De reële

waarde is hiervan afgeleid. Dit belang is eind 2010 verkocht.

Niveau 2

Voor de vorderingen en leningen evenals de verplichtingen die betrekking hebben op derivaten zijn geen externe marktprijzen

beschikbaar. Voor de bepaling van de reële waarde wordt gebruikgemaakt van algemeen geaccepteerde waarderingsmodellen.

De hiermee vastgestelde waarde is gelijk aan de prijs waartegen het derivaat op een transparante markt vervreemd kan worden.

Periodiek stemmen we deze waardering af met geaccepteerde externe marktpartijen.

We bepalen de reële waarde van de renteswaps door toekomstige kasstromen, voortvloeiend uit het derivaat, contant te maken

tegen disconteringsvoeten overeenkomend met de rentecurve, gebaseerd op het risicovrije rendement per balansdatum (de

zogenaamde ‘zero coupon’-curve). Voor de waardering van de valutatermijncontracten worden toekomstige kasstromen in de

contractvaluta contant gemaakt tegen een met de looptijd en contractvaluta overeenkomend interestpercentage. De contante

waarde in de contractvaluta op de balansdatum wordt omgerekend tegen de slotkoers. Binnen de gecombineerde valuta- en

renteswaps zijn alle rente-effecten, waaronder verschillen tussen termijn- en slotkoers, toegerekend aan de renteswap.

Consequentie hiervan is dat de valutaswap, binnen de gecombineerde valuta- en renteswap, gewaardeerd wordt tegen de

slotkoers.

De reële waarde van alle valuta- en renteswaps is extern getoetst op grond van de specifieke kenmerken van de afgesloten

contracten. De toets heeft geen aanleiding gegeven tot aanpassing van de intern vastgestelde reële waarde.

Niveau 3

Financiële instrumenten, gewaardeerd tegen reële waarde die wordt bepaald op basis van input die niet gebaseerd is op

waarneembare marktdata, zijn niet van toepassing voor Mediq.

De overige vorderingen, leningen en verplichtingen worden gewaardeerd tegen de geamortiseerde kostprijs. De reële waarde

van de langlopende verplichtingen is circa € 7,4 miljoen hoger dan de boekwaarde. Dit verschil is veroorzaakt door een lagere

marktrente, gekoppeld aan de overeengekomen looptijden, dan de contractueel overeengekomen rente.

Voor de overige posten wijkt de reële waarde niet in materieel af van de boekwaarde.

134 MEDIQ JAARVERSLAG 2010 JAARREKENING


39 VERBONDEN PARTIJEN

Als verbonden partijen van de groep zijn te onderscheiden: de dochterondernemingen, de geassocieerde deelnemingen, de leden

van de Raad van Bestuur en de leden van de Raad van Commissarissen.

De bezoldiging van de Raad van Bestuur en Raad van Commissarissen is als volgt:

X € 1.000 2010 2009

Raad van Bestuur

Lonen en salarissen 1.587 1.552

Pensioenlasten 176 245

Langetermijnbeloning 194 183

Overige personeelskosten 11 11

Subtotaal 1.968 1.991

Raad van Commissarissen

Salarissen en sociale lasten 234 229

Totaal Raad van Bestuur en Raad van Commissarissen 2.202 2.220

Een nadere toelichting op de bezoldiging is hieronder opgenomen:

BEZOLDIGING RAAD VAN BESTUUR

X € 1.000 2010 2009

M.C. van Gelder

Brutosalaris 510 500

Variabele beloning 431 452

Totaal kortetermijnbeloning 941 952

Totaal langetermijnbeloning 115 113

Pensioenpremie 104 134

J.G. Janssen

Brutosalaris 350 315

Variabele beloning 296 285

Totaal kortetermijnbeloning 646 600

Totaal langetermijnbeloning 79 71

Pensioenpremie 72 84

Het totale bedrag aan bezoldiging van de bestuurders, bijzondere vergoedingen en de lasten uit hoofde van de pensioenregelingen

was € 2,0 miljoen (voorgaand boekjaar € 2,0 miljoen).

JAARREKENING MEDIQ JAARVERSLAG 2010 135


OVERIGE VERMELDINGEN

BEZOLDIGING RAAD VAN COMMISSARISSEN

X € 1.000 2010 2009

J.F. van Duyne (tot en met 31 augustus 2010) 29 46

S. van Keulen (vanaf 1 april 2010) 27 –

B.T. Visser 40 40

W.M. van den Goorbergh 35 35

O.R. Stuge 35 35

F.K. de Moor 34 32

M.J.M. van Weelden-Hulshof 34 25

S.C. Huibers (tot 1 april 2009) – 10

P.J.T.T.M. van Bakel (tot 1 maart 2009) – 6

Totaal 234 229

Eén van de leden van de Raad van Commissarissen, mevrouw M.J.M. van Weelden-Hulshof, is vanuit haar hoedanigheid als

openbaar apotheker afnemer van de groep.

In het jaarverslag is een toelichting gegeven op het remuneratiebeleid voor de leden van de Raad van Bestuur en voor de

Raad van Commissarissen. Er zijn over 2010 geen aandelen aan de leden van de Raad van Bestuur toegekend in het kader

van de honoreringsstructuur.

De leden van de Raad van Commissarissen hielden per 31 december 2010 een totaal van 75.050 aandelen van Mediq

(per 31 december 2009: 87.550). Het aantal stukken in het bezit van de zittende leden van de Raad van Bestuur bedroeg

per 31 december 2010 in totaal 72.778 (per 31 december 2009: 64.337).

Het aantal aandelen per bestuurder en de geblokkeerde aandelen in het bezit van voormalige bestuurders bedroegen ultimo

2010:

AANDELEN-

BEZIT

ULTIMO 2010

WAARVAN GE-

BLOKKEERD

INGEVOLGE

AANDELEN-

PLAN

VRIJVAL 2011 VRIJVAL 2012 VRIJVAL 2013

M.C. van Gelder 49.778 38.337 14.456 13.608 10.273

J.G. Janssen 23.000 – – – –

Voormalige bestuurders 47.203* 47.203 29.804 10.208 7.191

Totaal 119.981 85.540 44.260 23.816 17.464

* Betreft bij voormalige bestuurders alleen het geblokkeerde aantal.

Met de bestuurders is een afspraak gemaakt dat zij in de komende jaren een aandelenbelang in Mediq opbouwen ter grootte

van tweemaal het vaste jaarsalaris. De heer Van Gelder heeft gedurende 2010 zijn aandelenbelang uitgebreid met 5.441 aandelen

van 44.337 aandelen naar 49.778 aandelen.

De heer Janssen heeft gedurende 2010 zijn aandelenbelang uitgebreid met 3.000 aandelen van 20.000 aandelen naar

23.000 aandelen.

De heer Van Gelder is lid van de Raad van Commissarissen van Maxeda BV, waarmee een overeenkomst is gesloten voor

gezamenlijke inkoop van niet-handelsgoederen. Maxeda krijgt een redelijke en zakelijke vergoeding voor hiervoor verleende

diensten. De heer Van Gelder ontvangt geen enkele vergoeding die verband houdt met deze samenwerking.

136 MEDIQ JAARVERSLAG 2010 JAARREKENING


Overige transacties met verbonden partijen

X € 1.000.000

TRANSACTIEWAARDE

OPENSTAAND SALDO

PER 31 DECEMBER

2010 2009 2010 2009

Verkoop van producten en diensten

Geassocieerde deelnemingen 16,4 17,2 1,3 1,5

Overige verbonden partijen 5,2 4,4 0,3 0,4

De transacties met deze verbonden partijen vinden op ‘at arm’s length’ basis plaats.

STICHTING SAMENWERKING APOTHEKERS OPG

De Stichting Samenwerking Apothekers OPG is, onder een andere naam, in 1992 opgericht ter gelegenheid van de beursgang

van Mediq. De toenmalige leden-apothekers hebben een deel van de reserves binnen Mediq gedoneerd aan de stichting in de

vorm van effecten Mediq.

De stichting heeft thans als doel het ondersteunen van projecten op het gebied van farmaceutische beroeps- of bedrijfsuitoefening

in Nederland en meer in het bijzonder op het gebied van het apotheekbedrijf ter vergroting van de kwaliteit en

de doelmatigheid. Het bestuur bestaat uit drie onafhankelijke apothekers, onder wie de voorzitter, en drie door Mediq benoemde

bestuurders. Bij stakende stemmen heeft de voorzitter de doorslaggevende stem. De stichting opereert onafhankelijk van Mediq;

op het beleid van Stichting Samenwerking Apothekers OPG kan Mediq geen overheersende invloed uitoefenen.

In 2010 zijn geen donaties ontvangen. Over het verslagjaar heeft de groep evenals in 2009 geen Mediq aandelen van de Stichting

Samenwerking Apothekers OPG gekocht.

40 GEBEURTENISSEN NA BALANSDATUM

ACQUISITIE ROMEDIC

Op 1 februari 2011 heeft Mediq Romedic BV in Nederland geacquireerd. Mediq heeft 100% van de aandelen gekocht.

Romedic heeft 14 medewerkers en is in Nederland marktleider op het gebied van verneveltherapie. Deze acquisitie is relatief

beperkt van omvang en heeft geen materiële impact op de omzet, het resultaat en de activa en verplichtingen van de groep.

JAARREKENING MEDIQ JAARVERSLAG 2010 137


ENKELVOUDIGE BALANS

vóór winstverdeling

X € 1.000 TOELICHTING 31.12.2010 31.12.2009

Vaste activa

Materiële vaste activa 41 6.317 6.225

Immateriële activa 42 379 288

Deelnemingen in groepsmaatschappijen 43 325.030 238.596

Vorderingen op groepsmaatschappijen 43 – 478

Pensioenactief – 5.426

Derivaten 356 –

Latente belastingvorderingen 8.228 6.392

340.310 257.405

Vlottende activa

Vorderingen op groepsmaatschappijen 633.350 526.170

Overige vorderingen 11.283 5.339

Derivaten 81 –

Liquide middelen 1.363 78.562

646.077 610.071

Totaal activa 986.387 867.476

Eigen vermogen 44

Gestort kapitaal 14.912 14.671

Agioreserve 92.242 92.483

Reserve omrekeningsverschillen 3.944 – 448

Reserve u.h.v. kasstroomafdekkingen – 3.899 – 3.222

Overige reserves 308.154 260.554

Onverdeelde winst 76.662 74.530

492.016 438.568

Voorzieningen 45 16.379 11.775

Langlopende schulden

Leningen 46 120.589 107.008

Derivaten 6.732 8.844

127.321 115.852

Kortlopende schulden

Leningen vervallend binnen 1 jaar 30.486 80.520

Derivaten 421 1.244

Handelscrediteuren 1.060 1.630

Schulden aan groepsmaatschappijen 304.454 199.362

Belastingen en sociale premies 1.248 12.390

Overige schulden 13.002 6.135

350.671 301.281

Totaal eigen vermogen en verplichtingen 986.387 867.476

138 MEDIQ JAARVERSLAG 2010 JAARREKENING


ENKELVOUDIGE

WINST-EN-VERLIESREKENING

X € 1.000 2010 2009

Resultaat groepsmaatschappijen na belastingen 82.069 76.095

Overige baten en lasten na belastingen – 5.407 – 1.565

Nettoresultaat 76.662 74.530

JAARREKENING MEDIQ JAARVERSLAG 2010 139


TOELICHTING OP DE

ENKELVOUDIGE JAARREKENING

GRONDSLAGEN VOOR DE OPSTELLING VAN DE ENKELVOUDIGE OVERZICHTEN

ALGEMEEN

De enkelvoudige jaarrekening van Mediq NV wordt opgesteld in overeenstemming met de wettelijke bepalingen van Titel 9

Boek 2 BW. Hierbij maken we gebruik van de mogelijkheid die artikel 2:362 lid 8 BW biedt, namelijk het in de enkelvoudige

jaarrekening toepassen van de grondslagen van waardering en resultaatbepaling die in de geconsolideerde jaarrekening worden

gehanteerd. Hieronder vallen ook de grondslagen voor presentatie van financiële instrumenten als eigen of vreemd vermogen.

WAARDERING EN RESULTAATBEPALING

De grondslagen van waardering en van resultaatbepaling voor de enkelvoudige jaarrekening zijn gelijk aan die voor de

geconsolideerde jaarrekening. Als geen nadere grondslagen zijn vermeld, verwijzen wij naar de vermelde grondslagen in

de geconsolideerde jaarrekening.

Deelnemingen

Hieronder zijn zowel groepsmaatschappijen als geassocieerde deelnemingen begrepen.

Investeringen in groepsmaatschappijen nemen we op de balans op tegen de nettovermogenswaarde. Bij een acquisitie worden

de afzonderlijke activa, verplichtingen en voorwaardelijke verplichtingen van een groepsmaatschappij gewaardeerd tegen

de reële waarde die op de dag van acquisitie gold. De waarde waarmee de verkrijgingsprijs de reële waarde van het

groepsaandeel in de afzonderlijk te identificeren netto-activa te boven gaat, wordt verwerkt als goodwill. Goodwill wordt

geactiveerd. Na de eerste verantwoording wordt de goodwill gewaardeerd als kostprijs onder aftrek van geaccumuleerde

waardevermindering. Als de verkrijgingsprijs lager is dan het nettobedrag van de reële waarde van de identificeerbare nettoactiva

brengen we het verschil direct ten gunste van het resultaat.

Op het moment dat een groepsmaatschappij wordt afgestoten, verantwoorden we het verschil tussen de opbrengstwaarde

en de boekwaarde, inclusief de goodwill en de cumulatieve omrekeningsverschillen, in de winst-en-verliesrekening.

140 MEDIQ JAARVERSLAG 2010 JAARREKENING


TOELICHTING OP DE ENKELVOUDIGE

WINST-EN-VERLIESREKENING

INRICHTING WINST-EN-VERLIESREKENING

Aangezien de winst-en-verliesrekening van de vennootschap over 2010 is verwerkt in de geconsolideerde jaarrekening,

is volstaan met de weergave van een beknopte winst-en-verliesrekening in overeenstemming met artikel 402, Boek 2 BW.

JAARREKENING MEDIQ JAARVERSLAG 2010 141


TOELICHTING OP DE

ENKELVOUDIGE BALANS

41 MATERIËLE VASTE ACTIVA

X € 1.000 2010 2009

Aanschaffingswaarde 7.090 1.765

Cumulatieve afschrijvingen – 865 – 820

Boekwaarde 1 januari 6.225 945

Investeringen 934 5.325

Afschrijvingen – 842 – 45

Boekwaarde 31 december 6.317 6.225

Aanschaffingswaarde 7.127 7.090

Cumulatieve afschrijvingen – 810 – 865

Boekwaarde 31 december 6.317 6.225

De materiële vaste activa hebben betrekking op andere vaste bedrijfsmiddelen.

42 IMMATERIËLE ACTIVA

X € 1.000 2010 2009

Aanschaffingswaarde 2.141 4.920

Cumulatieve amortisatie – 1.853 – 1.608

Boekwaarde 1 januari 288 3.312

Investeringen 203 145

Herrubricering – – 2.924

Amortisatie – 112 – 245

Boekwaarde 31 december 379 288

Aanschaffingswaarde 2.344 2.141

Cumulatieve amortisatie – 1.965 – 1.853

Boekwaarde 31 december 379 288

De immateriële activa hebben betrekking op software en websites.

142 MEDIQ JAARVERSLAG 2010 JAARREKENING


43 FINANCIËLE VASTE ACTIVA

DEELNEMINGEN IN GROEPSMAATSCHAPPIJEN

X € 1.000 2010 2009

Stand per 1 januari 238.596 161.081

Aandeel in winst 82.069 76.095

Valutakoerseffect 4.391 1.376

Overige mutaties – 26 44

Stand per 31 december 325.030 238.596

Deelnemingen in groepsmaatschappijen worden gewaardeerd tegen nettovermogenswaarde.

VORDERINGEN OP GROEPSMAATSCHAPPIJEN

X € 1.000 2010 2009

Stand per 1 januari 478 13.226

Verstrekte leningen – –

Afgeloste leningen – 478 – 12.748

Stand per 31 december – 478

JAARREKENING MEDIQ JAARVERSLAG 2010 143


TOELICHTING OP DE ENKELVOUDIGE BALANS

44 EIGEN VERMOGEN

X € 1.000 2009

GESTORT

KAPITAAL

AGIO-

RESERVES

RESERVE

OMREKE-

NINGSVER-

SCHILLEN

HEDGING-

RESERVE

WETTELIJKE

RESERVE

DEEL-

NEMINGEN

OVERIGE

RESERVES

TOTAAL

ONVER-

DEELDE

WINST

TOTAAL

EIGEN

VERMOGEN

Openingsbalans

per 1 januari 2009 14.625 91.263 – 1.824 – 3.026 1.257 390.499 492.794 – 127.891 364.903

Directe vermogensmutaties:

• Actuariële winsten/

verliezen inzake

pensioenen 14.218 14.218 14.218

• Belastingeffect op

actuariële verschillen

pensioenen – 3.624 – 3.624 – 3.624

• Hedging – 263 – 263 – 263

• Belastingeffect

op hedging 67 67 67

• Valutaomrekeningsverschillen

1.376 1.376 1.376

Resultaat direct

opgenomen in het

eigen vermogen 1.376 – 196 10.594 11.774 11.774

Nettoresultaat 2009 74.530 74.530

Totaal resultaat 1.376 – 196 10.594 11.774 74.530 86.304

Winstbestemming

2008:

• Slotdividend 2008 – 7.628 – 7.628

• Toevoeging aan

reserve – 135.519 – 135.519 135.519 –

Conversie door

aandeelhouders 46 1.220 – 505 761 761

Transacties met

minderheidsaandeelhouders

– 50 – 50 – 50

Uitkering interimdividend

2009 – 5.869 – 5.869 – 5.869

Overige mutaties 252 – 105 147 147

Stand per

31 december 2009 14.671 92.483 – 448 – 3.222 1.509 259.045 364.038 74.530 438.568

144 MEDIQ JAARVERSLAG 2010 JAARREKENING


X € 1.000 2010

GESTORT

KAPITAAL

AGIO-

RESERVES

RESERVE

OMREKE-

NINGSVER-

SCHILLEN

HEDGING-

RESERVE

WETTELIJKE

RESERVE

DEEL-

NEMINGEN

OVERIGE

RESERVES

TOTAAL

ONVER-

DEELDE

WINST

TOTAAL

EIGEN

VERMOGEN

Openingsbalans

per 1 januari 2010 14.671 92.483 – 448 – 3.222 1.509 259.045 364.038 74.530 438.568

Directe vermogensmutaties:

• Actuariële winsten/

verliezen inzake

pensioenen – 14.967 – 14.967 – 14.967

• Belastingeffect op

actuariële verschillen

pensioenen 3.817 3.817 3.817

• Hedging – 909 – 909 – 909

• Belastingeffect

op hedging 232 232 232

• Valutaomrekeningsverschillen

4.392 4.392 4.392

Resultaat direct

opgenomen in het

eigen vermogen 4.392 – 677 – 11.150 – 7.435 – 7.435

Nettoresultaat 2010 76.662 76.662

Totaal resultaat 4.392 – 677 – 11.150 – 7.435 76.662 69.227

Winstbestemming

2009:

• Slotdividend 2009 151 – 151 – 11.527 – 11.527

• Toevoeging aan

reserve 63.003 63.003 – 63.003 –

Transacties met

minderheidsaandeelhouders

Uitkering interimdividend

2010 90 – 90 – 4.227 – 4.227 – 4.227

Overige mutaties – 859 833 – 25 – 25

Stand per

31 december 2010 14.912 92.242 3.944 – 3.899 650 307.505 415.354 76.662 492.016

JAARREKENING MEDIQ JAARVERSLAG 2010 145


TOELICHTING OP DE ENKELVOUDIGE BALANS

GESTORT KAPITAAL

X € 1.000

AANTAL

AANDELEN

HERLEID NAAR

VOLGESTORT

GESTORT KAPITAAL

AANDELEN A AANDELEN B

Openingsbalans per 1 januari 2009 58.459 14.571 54

Conversie door aandeelhouders 225 100 – 54

Stand per 31 december 2009 58.684 14.671 –

Openingsbalans per 1 januari 2010 58.684 14.671 –

Dividend in aandelen uitgekeerd 962 241 –

Stand per 31 december 2010 59.646 14.912 –

GESTORT KAPITAAL

Ultimo 2010 waren er 59.646.252 aandelen (met een nominale waarde van € 0,25) geplaatst en volgestort.

AGIORESERVE

De agioreserve is fiscaal vrij uitkeerbaar.

WETTELIJKE RESERVE DEELNEMINGEN

De wettelijke reserve deelnemingen betreft de niet uitgekeerde resultaten van geassocieerde deelnemingen in

groepsmaatschappijen waarvan uitkering niet zonder beperking door Mediq NV kan worden bewerkstelligd. Dit is alleen van

toepassing voor groepsmaatschappijen met geassocieerde deelnemingen. De wettelijke reserve deelnemingen wordt verlaagd

met het dividend uit deze deelnemingen waarop tot het moment van vaststellen van de jaarrekening recht is verkregen.

INKOOP EIGEN AANDELEN

Op 1 januari 2010 had de vennootschap geen aandelen in bezit. In het boekjaar heeft de vennootschap geen aandelen ingekocht,

waardoor de vennootschap ultimo boekjaar eveneens geen aandelen in haar bezit had.

De leden van de Raad van Commissarissen hielden per 31 december 2010 een totaal van 75.050 aandelen van Mediq

(per 31 december 2009: 87.550). Het aantal stukken in het bezit van de zittende leden van de Raad van Bestuur bedroeg

per 31 december 2010 in totaal 72.778 (per 31 december 2009: 64.337).

WINSTBESTEMMING 2009

Na slotdividend, dat tijdens de Algemene Vergadering van Aandeelhouders op 8 april 2010 is vastgesteld op € 0,34 per aandeel,

is de winst van € 63,0 miljoen ten gunste gebracht van de overige reserves.

Voor informatie over samenstelling, grootte en mutaties van het eigen vermogen verwijzen wij naar het geconsolideerd

mutatieoverzicht van het eigen vermogen.

146 MEDIQ JAARVERSLAG 2010 JAARREKENING


45 VOORZIENINGEN

X € 1.000 31.12.2010 31.12.2009

Voorziening voor belastingverplichtingen 370 3.218

Voorziening voor pensioenverplichtingen 10.625 –

Overige voorzieningen 5.384 8.557

Totaal 16.379 11.775

De voorziening voor belastingverplichtingen heeft betrekking op latente belastingen. De overige voorzieningen hebben vooral

betrekking op personeelsgerelateerde voorzieningen en risico’s voor de vennootschapsbelasting en dividendbelasting.

46 LANGLOPENDE SCHULDEN

De langlopende schulden zijn leningen van € 70,0 miljoen (2009: € 30,0 miljoen) opgenomen bij Nederlandse banken en een

Schotse bank en niet-bancaire leningen opgenomen bij een viertal institutionele beleggers in de Verenigde Staten en Engeland

van € 46,2 miljoen (2009: € 72,1 miljoen). Wanneer deze financiering gezamenlijk met de valutatermijncontracten wordt

beschouwd, bedragen de toekomstige aflossingsverplichtingen € 77,7 miljoen (2009: € 77,7 miljoen). Daarnaast is er

€ 4,4 miljoen vooruit ontvangen huurkorting verantwoord als langlopende verplichting (2009: € 4,9 miljoen). Er zijn – net als

vorig jaar – geen langlopende schulden aan groepsmaatschappijen.

De resterende looptijd van de langlopende schulden is onderstaand aangegeven:

X € 1.000 31.12.2010 31.12.2009

Vervallend tussen 1 en 5 jaar na balansdatum

Leningen van banken 70.000 30.000

Leningen van institutionele beleggers 46.193 72.062

Vooruit ontvangen huurkorting 2.198 2.198

Vervallend later dan 5 jaar na balansdatum

Leningen van banken – –

Leningen van institutionele beleggers – –

Vooruit ontvangen huurkorting 2.198 2.748

Totaal 120.589 107.008

Daarnaast is een bedrag van circa € 30,5 miljoen gerelateerd aan deze langlopende schulden opgenomen onder de kortlopende

verplichtingen.

JAARREKENING MEDIQ JAARVERSLAG 2010 147


TOELICHTING OP DE ENKELVOUDIGE BALANS

De uitsplitsing per valuta is als volgt:

X € 1.000 31.12.2010 31.12.2009

Euro’s 94.397 54.946

US-dollars 26.192 52.062

Totaal 120.589 107.008

Risico’s uit hoofde van valutakoersverschillen op het resultaat en kasstromen zijn volledig afgedekt door valutaswaps.

Het gemiddelde rentepercentage op bovenstaande langlopende leningen bedraagt 4,2% (2009: 4,5%). Het renterisico voor

een groot deel van deze leningen is met renteswaps afgedekt.

Op de leningen zijn als leenvoorwaarden opgenomen: een schuldratio van maximaal 3,5, een rentedekking van minimaal 5,0

en gebruikelijke clausules over ‘negative pledge’, ‘cross default’ en ‘pari passu’.

47 NIET UIT DE BALANS BLIJKENDE RECHTEN EN VERPLICHTINGEN

GARANTIES EN VERPLICHTINGEN

Mediq NV heeft voor nagenoeg alle in Nederland gevestigde groepsmaatschappijen algemene garanties gesteld in de zin van

art. 403, Boek 2 BW, behalve voor minder dan 100%-groepsmaatschappijen. Dit betreft een aantal apotheken van Apotheken

Nederland. Daarnaast heeft Mediq NV verplichtingen uit hoofde van leasecontracten van auto’s en huurverplichtingen voor

het nieuw gerealiseerde hoofdkantoor in Utrecht.

X € 1.000 31.12.2010 31.12.2009

Leaseverplichtingen

• Termijnen vervallend binnen 1 jaar 306 344

• Termijnen vervallend tussen 1 en 5 jaar 279 517

585 861

Huurverplichtingen

• Termijnen vervallend binnen 1 jaar 2.467 2.158

• Termijnen vervallend tussen 1 en 5 jaar 9.868 8.632

• Termijnen vervallend na 5 jaar 9.868 10.790

22.203 21.580

Totaal 22.788 22.441

FISCALE EENHEID

Voor de heffing van vennootschapsbelasting en omzetbelasting vormt de vennootschap Mediq NV een fiscale eenheid met

nagenoeg al haar 100%-groepsmaatschappijen in Nederland. De groep en de groepsmaatschappijen binnen de fiscale eenheid

zijn hoofdelijk aansprakelijk voor elkaars schulden uit hoofde van vennootschapsbelasting en omzetbelasting.

148 MEDIQ JAARVERSLAG 2010 JAARREKENING


48 HONORARIA VAN DE ACCOUNTANT

De honoraria van KPMG Accountants bedroegen in 2010 € 0,9 miljoen. In 2009 bedroegen de honoraria van PwC Accountants

€ 1,0 miljoen. De samenstelling is als volgt:

X € 1.000 2010 2009

KPMG

ACCOUNTANTS

NV

OVERIG

KPMG

NETWERK

TOTAAL

KPMG

PWC

ACCOUNTANTS

NV

OVERIG

PWC

NETWERK

Controle van de jaarrekening 284 369 653 370 318 688

Andere controlewerkzaamheden 58 14 72 114 45 159

Adviesdiensten op fiscaal terrein – – – – 35 35

Andere niet controlediensten 165 35 200 8 113 121

Totaal 507 418 925 492 511 1.003

TOTAAL

PWC

De honoraria voor 2010 zijn volledig in de algemene kosten verantwoord.

De honoraria voor andere controlewerkzaamheden hebben voornamelijk betrekking op de ‘purchase price allocation’. De andere

niet-controlediensten betreffen honoraria voor due diligence, overeengekomen werkzaamheden en adviesdiensten.

Utrecht, 16 februari 2011

Raad van Bestuur

M.C. van Gelder, voorzitter

J.G. Janssen

Raad van Commissarissen

S. van Keulen, voorzitter

B.T. Visser, vicevoorzitter

W.M. van den Goorbergh

F.K. De Moor

O.R. Stuge

M.J.M. van Weelden-Hulshof

JAARREKENING MEDIQ JAARVERSLAG 2010 149


150 MEDIQ JAARVERSLAG 2010 JAARREKENING


OVERIGE GEGEVENS

VOORSTEL WINSTBESTEMMING EN DIVIDEND

Gelet op artikel 37 van de statuten van de vennootschap legt de Raad van Bestuur aan de Algemene Vergadering van

13 april 2011 de volgende winstbestemming ter goedkeuring voor:

X € 1.000 2010

Nettoresultaat beschikbaar voor de aandeelhouders van de vennootschap 76.662

Beschikbaar voor dividend (€ 0,46 per aandeel) 27.383

49.279

Op grond van dit voorstel zal een dividend van € 0,46 (€ 2009: 0,44) per aandeel van € 0,25 worden uitgekeerd in de vorm van

keuzedividend. Het komt overeen met een pay-out van 35% en is daarmee gelijk aan onze streefwaarde. Een bedrag van € 0,15

per aandeel is reeds uitgekeerd als interim-dividend. Het slotdividend van € 0,31 (2009: € 0,34) zal op 9 mei 2011 betaalbaar

worden gesteld in de vorm van keuzedividend.

GEBEURTENISSEN NA BALANSDATUM

Zie voor een uiteenzetting van de gebeurtenissen na balansdatum noot 40.

JAARREKENING MEDIQ JAARVERSLAG 2010 151


OVERIGE GEGEVENS

CONTROLEVERKLARING VAN DE ONAFHANKELIJKE ACCOUNTANT

Aan de Algemene Vergadering van Aandeelhouders van Mediq NV.

VERKLARING BETREFFENDE DE JAARREKENING

Wij hebben de in dit verslag op pagina 77 tot en met 151 opgenomen jaarrekening 2010 van Mediq NV te Utrecht gecontroleerd.

De jaarrekening omvat de geconsolideerde en de enkelvoudige jaarrekening. De geconsolideerde jaarrekening bestaat uit de

geconsolideerde balans per 31 december 2010, de geconsolideerde winst-en-verliesrekening, het geconsolideerde overzicht van

het totaalresultaat, mutatieoverzicht eigen vermogen en kasstroomoverzicht over 2010 en de toelichting waarin zijn opgenomen

een overzicht van de belangrijke grondslagen voor financiële verslaggeving en overige toelichtingen. De enkelvoudige

jaarrekening bestaat uit de enkelvoudige balans per 31 december 2010 en de enkelvoudige winst-en-verliesrekening over 2010

met de toelichting, waarin zijn opgenomen een overzicht van de gehanteerde grondslagen voor financiële verslaggeving en

andere toelichtingen.

Verantwoordelijkheid van de Raad van Bestuur

De Raad van Bestuur van de vennootschap is verantwoordelijk voor het opmaken van de jaarrekening die het vermogen en het

resultaat getrouw dient weer te geven in overeenstemming met International Financial Reporting Standards zoals aanvaard

binnen de Europese Unie en met Titel 9 Boek 2 van het in Nederland geldende Burgerlijk Wetboek (BW), alsmede voor het

opstellen van het verslag van de Raad van Bestuur in overeenstemming met Titel 9 Boek 2 BW. De Raad van Bestuur is tevens

verantwoordelijk voor een zodanige interne beheersing als het noodzakelijk acht om het opmaken van de jaarrekening mogelijk

te maken zonder afwijkingen van materieel belang als gevolg van fraude of fouten.

Verantwoordelijkheid van de accountant

Onze verantwoordelijkheid is het geven van een oordeel over de jaarrekening op basis van onze controle. Wij hebben onze

controle verricht in overeenstemming met Nederlands recht, waaronder de Nederlandse controlestandaarden. Dit vereist dat

wij voldoen aan de voor ons geldende ethische voorschriften en dat wij onze controle zodanig plannen en uitvoeren dat een

redelijke mate van zekerheid wordt verkregen dat de jaarrekening geen afwijkingen van materieel belang bevat.

Een controle omvat het uitvoeren van werkzaamheden ter verkrijging van controle-informatie over de bedragen en de

toelichtingen in de jaarrekening. De geselecteerde werkzaamheden zijn afhankelijk van de door de accountant toegepaste

oordeelsvorming, met inbegrip van het inschatten van de risico’s dat de jaarrekening een afwijking van materieel belang bevat

als gevolg van fraude of fouten. Bij het maken van deze risico-inschattingen neemt de accountant de interne beheersing in

aanmerking die relevant is voor het opmaken van de jaarrekening en voor het getrouwe beeld daarvan, gericht op het opzetten

van controlewerkzaamheden die passend zijn in de omstandigheden. Deze risico-inschattingen hebben echter niet tot doel een

oordeel tot uitdrukking te brengen over de effectiviteit van de interne beheersing van de entiteit. Een controle omvat tevens het

evalueren van de geschiktheid van de gebruikte grondslagen voor financiële verslaggeving en van de redelijkheid van de door de

Raad van Bestuur van de vennootschap gemaakte schattingen, alsmede een evaluatie van het algehele beeld van de jaarrekening.

Wij zijn van mening dat de door ons verkregen controle-informatie voldoende en geschikt is om een onderbouwing voor ons

oordeel te bieden.

Oordeel betreffende de geconsolideerde jaarrekening

Naar ons oordeel geeft de geconsolideerde jaarrekening een getrouw beeld van de grootte en de samenstelling van het

vermogen van Mediq NV per 31 december 2010 en van het resultaat en de kasstromen over 2010 in overeenstemming met

International Financial Reporting Standards zoals aanvaard binnen de Europese Unie en met Titel 9 Boek 2 BW.

Oordeel betreffende de enkelvoudige jaarrekening

Naar ons oordeel geeft de enkelvoudige jaarrekening een getrouw beeld van de grootte en samenstelling van het vermogen

van Mediq NV per 31 december 2010 en van het resultaat over 2010 in overeenstemming met Titel 9 Boek 2 BW.

152 MEDIQ JAARVERSLAG 2010 JAARREKENING


VERKLARING BETREFFENDE OVERIGE BIJ OF KRACHTENS DE WET GESTELDE EISEN

Ingevolge artikel 2:393 lid 5 onder e en f BW vermelden wij dat ons geen tekortkomingen zijn gebleken naar aanleiding van het

onderzoek of het verslag van de Raad van Bestuur, voor zover wij dat kunnen beoordelen, overeenkomstig Titel 9 Boek 2 BW is

opgesteld, en of de in artikel 2:392 lid 1 onder b tot en met h BW vereiste gegevens zijn toegevoegd. Tevens vermelden wij dat het

verslag van de Raad van Bestuur, voor zover wij dat kunnen beoordelen, verenigbaar is met de jaarrekening zoals vereist in artikel

2:391 lid 4 BW.

Amstelveen, 16 februari 2011

KPMG ACCOUNTANTS NV

E. Eeftink RA

JAARREKENING MEDIQ JAARVERSLAG 2010 153


AANDEELHOUDERSINFORMATIE

HET INVESTOR-RELATIONSBELEID VAN MEDIQ IS EROP

GERICHT (POTENTIËLE) AANDEELHOUDERS TIJDIG,

VOLLEDIG EN OP CONSISTENTE WIJZE TE INFORMEREN.

HIERMEE WILLEN WIJ EEN ZO JUIST MOGELIJK BEELD

SCHEPPEN VAN ONZE ACTIVITEITEN, HISTORISCHE

RESULTATEN EN VERWACHTINGEN VOOR DE TOEKOMST.

Regelmatig organiseren wij presentaties en bijeenkomsten

voor beleggers en analisten, met name bij de bekendmaking

van de resultaten. Analistenpresentaties zenden wij live

via internet uit. Na publicatie van de tweede- en vierdekwartaalcijfers

houden wij roadshows in binnen- en buitenland

om (potentiële) institutionele beleggers te ontmoeten.

In 2010 vonden tijdens roadshows, conferenties en

bedrijfsbezoeken zo’n 145 ontmoetingen met institutionele

beleggers plaats.

GEMIDDELDE DAGOMZET EURONEXT AMSTERDAM 2010

IN STUKS X 1.000

360

300

240

180

120

Bovenstaande activiteiten voeren wij uit met strikte

inachtneming van de verplichtingen van NYSE Euronext

en de Autoriteit Financiële Markten. Wij volgen alle bestpracticebepalingen

van de nieuwe Nederlandse corporategovernancecode

die te maken hebben met de relatie van de

onderneming met haar aandeelhouders. We hebben een

eenduidige ‘disclosure policy’ geformuleerd waarin wij

beschrijven hoe wij omgaan met informatieverschaffing aan

beleggers, analisten, financiële instellingen, pers en andere

belanghebbenden bij de onderneming. Voor meer informatie,

zoals persberichten, presentaties en de disclosure policy, kunt

u terecht op www.mediq.com.

60

Het afgelopen jaar hebben wij de Henri Sijthoff-Prijs gewonnen

voor de beste financiële verslaggeving over het jaar 2009 in

0

de categorie mid- en smallcap. De jury prees met name de

Jan Feb Maa

Apr

Mei

Jun

Jul

Aug Sep

Okt

Nov Dec

leesbaarheid, de goede bedrijfseconomische analyse en het

verhelderende verslag van de Raad van Commissarissen,

waarbij Mediq niet schroomde kwetsbaarheden te benoemen.

De website van Mediq is binnen de categorie als beste

KOERSVERLOOP AANDEEL 2010

beoordeeld en is zelfs het enige niet-AEX-fonds in de top 10

X € 1

van de beste financiële websites.

17

16

15

14

13

12

11

12 01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 12

MEDIQ AANDEEL

AEX*

AMX*

* Startpunt: koers

aandeel Mediq

per 4.1.2010

AANDELENKAPITAAL

Het maatschappelijk kapitaal van Mediq NV bedraagt

€ 60 miljoen verdeeld in 100 miljoen gewone aandelen

met een nominale waarde van € 0,25 elk, 5 miljoen

financieringspreferente aandelen van € 1 elk en 30 miljoen

preferente aandelen van € 1 elk. Per eind 2010 waren

59.646.252 gewone aandelen geplaatst, waarvan 59.137.608

toonderaandelen en 508.644 aandelen op naam. Geen van de

financieringspreferente en preferente aandelen is uitgegeven.

De Stichting Preferente Aandelen Mediq heeft een optierecht

op het verwerven van preferente aandelen. Zie het hoofdstuk

‘Corporate governance’ voor nadere informatie.

154 MEDIQ JAARVERSLAG 2010 AANDEELHOUDERSINFORMATIE


Tot 1 maart 2009 waren er ook aandelen B in omloop. Deze

waren op naam gesteld en waren uitsluitend op naam van

Nederlandse openbare apothekers. Dit was nog een uitvloeisel

van de periode waarin Mediq een coöperatieve vereniging was.

SPREIDING BEZIT AANDELEN*

PER EIND 2010

3% 8%

NL PARTICULIEREN

NL INSTITUTIONEEL

19%

VERENIGD

KONINKRIJK

BEURSNOTERING

Het gewone aandeel staat sinds 1992 genoteerd aan de

effectenbeurs NYSE Euronext Amsterdam. Het maakt sinds

september 2008 deel uit van de Amsterdam Midcap Index

(AMX). Het tickersymbool is MEDIQ en de ISIN-code

NL0009103530.

Sinds oktober 2009 heeft Mediq een optienotering aan de

NYSE Liffe optiebeurs van Amsterdam. Hiermee wordt

tegemoetgekomen aan de vraag vanuit de markt naar dit type

beleggingsproducten. De handel in opties op het aandeel

versterkt de zichtbaarheid van Mediq in de financiële wereld

en kan de liquiditeit van het aandeel verder vergroten.

68%

OVERIGE

De koers van het aandeel is in 2010 met 9% gestegen.

Deze toename was licht hoger dan de 6% toename van de

AEX. De AMX steeg in dezelfde periode met 25%.

* Op basis van door depotbanken verstrekte anonieme gegevens.

De volgende beleggers hebben in het kader van de Wet

melding zeggenschap aan de Autoriteit Financiële Markten

gemeld dat zij een belang van meer dan 5% in het uitstaande

aandelenkapitaal van Mediq NV hebben (weergegeven naar

de situatie op de datum van melding, behalve bij de Stichting

Samenwerking Apothekers OPG, waarvan de onderneming

bekend is met het exacte aandelenbezit):

Aviva Plc 5,57% (1 november 2006)

Delta Lloyd

Deelnemingen Fonds 5,02% (24 augustus 2010)

Navitas B.V. 5,13% (1 november 2006)

ING Investment

Management 10,01% (25 juli 2008)

Silchester Investors

International Limited 6,81% (1 november 2010)

Stichting Samenwerking

Apothekers OPG 5,77% (3 mei 2010)

STICHTING SAMENWERKING APOTHEKERS OPG

De Stichting Samenwerking Apothekers OPG is, onder een

andere naam, in 1992 opgericht ter gelegenheid van de

beursgang. De toenmalige leden-apothekers hebben een deel

van de reserves gedoneerd aan de stichting in de vorm van

aandelen Mediq.

AANDEELHOUDERSINFORMATIE MEDIQ JAARVERSLAG 2010 155


De stichting heeft als doel het ondersteunen van projecten op

het gebied van farmacie ter vergroting van de kwaliteit en de

doelmatigheid. Het bestuur bestaat uit drie zelfstandige

apothekers, onder wie de voorzitter, en drie door Mediq

benoemde bestuurders. Bij stakende stemmen heeft de

voorzitter de doorslaggevende stem. De stichting opereert

onafhankelijk van Mediq; op het beleid van Stichting

Samenwerking Apothekers OPG kan Mediq geen

overheersende invloed uitoefenen.

De stichting bezat per eind 2010 3.460.790 aandelen.

RELEVANTE HANDELSGEGEVENS 2010 2009

Aantal aandelen jaareinde 59.646.252 58.684.236

Hoogste koers Euronext

Amsterdam 16,41 13,20

Laagste koers Euronext

Amsterdam 12,25 6,08

Slotkoers Euronext Amsterdam 14,00 12,89

Koers-winstverhouding, jaareinde 10,8 10,1

Marktkapitalisatie, jaareinde

(x € 1.000) 835.048 756.440

Gemiddelde dagomzet Euronext

Amsterdam (in stuks) 99.957 157.440

De afname van de gemiddelde dagomzet op Euronext

Amsterdam heeft deels te maken met de toename van de

verhandelde volumes op alternatieve handelsplatforms.

DIVIDENDBELEID

Wij streven ernaar circa 35% van het nettoresultaat als

dividend uit te keren, mits de winstontwikkeling dat toelaat.

Als interim-dividend keren wij een bedrag uit dat (afgerond)

gelijk is aan een derde van het totaaldividend van het

voorgaande jaar, eveneens onder de veronderstelling dat de

winstontwikkeling dat redelijkerwijs toelaat.

Het dividendvoorstel voor 2010 bedraagt € 0,46 per aandeel,

ofwel een toename van 5% per aandeel. Het komt overeen

met een pay-out van 35% en is daarmee gelijk aan onze

streefwaarde. Van het dividend is reeds € 0,15 per aandeel als

interim-dividend uitgekeerd. Aandeelhouders wordt de keuze

geboden tussen dividend in contanten of in aandelen.

FINANCIËLE KALENDER

De Algemene Vergadering van Aandeelhouders staat gepland

voor 13 april 2011 om 14.30 uur op het hoofdkantoor van Mediq,

Hertogswetering 159 te Utrecht. De agenda is vanaf 2 maart

beschikbaar op www.mediq.com.

17 februari 2011 Publicatie jaarcijfers 2010

13 april 2011 Algemene Vergadering van

Aandeelhouders

15 april 2011 Notering ex-dividend

19 april 2011 Dividend record date

20 april 2011 Start keuzeperiode dividend

27 april 2011 Publicatie cijfers eerste kwartaal 2011

4 mei 2011 Einde keuzeperiode slotdividend

5 mei 2011 Publicatie omwisselverhouding

slotdividend

9 mei 2011 Betaalbaarstelling slotdividend

28 juli 2011 Publicatie cijfers tweede kwartaal 2011

1 augustus 2011 Notering ex-dividend

3 augustus 2011 Dividend record date

5 augustus 2011 Start keuzeperiode interim-dividend

19 augustus 2011 Einde keuzeperiode interim-dividend

22 augustus 2011 Publicatie omwisselverhouding interimdividend

24 augustus 2011 Betaalbaarstelling interim-dividend

26 oktober 2011 Publicatie cijfers derde kwartaal 2011

16 februari 2012 Publicatie jaarcijfers 2011

11 april 2012 Algemene Vergadering van

Aandeelhouders

13 april 2012 Notering ex-dividend

17 april 2012 Dividend record date

25 april 2012 Publicatie cijfers eerste kwartaal 2012

26 juli 2012 Publicatie cijfers tweede kwartaal 2012

26 oktober 2012 Publicatie cijfers derde kwartaal 2012

Data onder voorbehoud.

CONTACT

Voor meer informatie kunt u zich wenden tot:

Catrien van Buttingha Wichers

Hoofd Corporate Communicatie

Telefoon +31 (0)30 282 16 09

Fax +31 (0)30 282 16 60

www.mediq.com

info@mediq.com

GEGEVENS PER AANDEEL X € 1 2010 2009

Nettoresultaat 1,30 1,27

Nettoresultaat na

verwateringseffect* 1,30 1,27

Dividend 0,46 0,44

Pay-outratio 35% 35%

* Zie toelichting 14 in de jaarrekening voor meer informatie over het

verwateringseffect.

156 MEDIQ JAARVERSLAG 2010 AANDEELHOUDERSINFORMATIE


GROEPSMAATSCHAPPIJEN

Per 1 februari 2011

DIRECT & INSTITUTIONEEL

Alle groepsmaatschappijen die zich op het directe kanaal richten, leveren aan patiënten in thuiszorgsituaties. Daarbij zijn ze

merkneutraal, en bieden ze tevens een uitgebreide servicedienst. Dat beperkt zich niet alleen tot advies, maar bestaat daar waar

nodig ook uit technische ondersteuning en intensieve begeleiding in de thuissituatie. De activiteiten worden ontplooid in nauwe

samenwerking met voorschrijvers en zorgverzekeraars.

DIRECT & INSTITUTIONEEL NEDERLAND

CombiCare (direct)

Marketing-verkooporganisatie op het gebied van stoma- en

incontinentiehulpmiddelen en wondverzorgingsproducten.

Postbus 468, 2800 AL Gouda

Telefoon (0182) 62 24 44

E-mail info@combicare.nl

Website www.combicare.nl

Tefa (direct)

Marketing-verkooporganisatie die zich richt op de verkoop

en verhuur van medische hulpmiddelen voor intensieve

thuiszorg, op het gebied van respiratoire zorg,

voeding(spompen) en infuustherapie.

Postbus 43050, 3540 AB Utrecht

Telefoon (030) 282 13 00

E-mail reactie@tefa.nl

Website www.tefa.nl

Mediq Direct Diabetes (direct)

Marketing-verkooporganisatie op het gebied van

diabeteshulpmiddelen.

Postbus 211, 6900 AE Zevenaar

Telefoon (0316) 58 26 90

E-mail info@mediqdirect.nl

Website www.mediqdirect.nl

Medisource (direct)

Detacheringsbedrijf van personeel in de zorg.

Postbus 1174, 2280 CD Rijswijk

Telefoon (070) 340 83 33

E-mail info@medisource.nl

Website www.medisource.nl

ZorgService NL (direct)

Marketing-verkooporganisatie gespecialiseerd in belevering

van verzorgingshuizen (op het gebied van incontinentie,

diabetes, stoma en wondverzorging).

Postbus 427, 6900 AK Zevenaar

Telefoon (0316) 58 26 58

E-mail info@zorgservice.nl

Website www.zorgservice.nl

Medeco (institutioneel)

Leverancier van een breed assortiment verbruiksartikelen

aan ziekenhuizen, zorginstellingen, apotheken en

thuiszorgorganisaties. Ook actief in België.

Postbus 1555, 3260 BB Oud-Beijerland

Telefoon (0186) 63 44 00

E-mail info@medeco.nl

Website www.medeco.nl

Red Swan (direct)

Logistieke dienstverlening voor derden, hoofdzakelijk voor

fabrikanten. Levert ook biotechnologische geneesmiddelen

bij patiënten aan huis.

Postbus 40347, 3504 AC Utrecht

Telefoon (030) 247 31 11

E-mail info@red-swan.nl

Website www.red-swan.nl

OPG Distrimed (institutioneel)

Volledig gesorteerde farmaceutische groothandel voor

ziekenhuizen en verpleeghuizen. Maakt gebruik van de

logistieke infrastructuur van OPG Groothandel.

Postbus 2775, 3500 GT Utrecht

Telefoon (030) 282 18 88

E-mail info@opgdistrimed.nl

Website www.opgdistrimed.nl

GROEPSMAATSCHAPPIJEN MEDIQ JAARVERSLAG 2010 157


DIRECT & INSTITUTIONEEL INTERNATIONAAL

Byram Healthcare – Verenigde Staten (direct)

Marketing-verkooporganisatie voor hulpmiddelen op het

gebied van stoma, incontinentie, diabetes, wondverzorging

en enterale voeding.

120 Bloomingdale Road, White Plains, NY 10605, USA

Telefoon 00 1 914 284 20 00

E-mail sales@byramhealthcare.com

Website www.byramhealthcare.com

Mediq Lietuva – Litouwen (institutioneel)

Leverancier van medische hulpmiddelen aan zorginstellingen,

artsen en laboratoria.

Laisves pr. 7UAB, LT-06144 Vilnius, Litouwen

Telefoon 00 370 5 268 84 51

E-mail mediq@mediq.lt

Website www.mediq.lt

Mediq Eesti – Estland (institutioneel)

Leverancier van medische hulpmiddelen aan zorginstellingen,

artsen en laboratoria.

Kungla 2, 76505 Saue, Harjumaa, Estland

Telefoon 00 372 6 51 51 51

E-mail mediq@mediq.ee

Website www.mediq.ee

Mediq Direkt Diabetes – Duitsland (direct)

Mar