SOSEerste hulp bij koersdalingen - Iex
SOSEerste hulp bij koersdalingen - Iex
SOSEerste hulp bij koersdalingen - Iex
Transform your PDFs into Flipbooks and boost your revenue!
Leverage SEO-optimized Flipbooks, powerful backlinks, and multimedia content to professionally showcase your products and significantly increase your reach.
Status-update van 40 Nederlandse aandelen<br />
IEX magazine • jaargang 5 • nummer 2 • maart/april 2008<br />
A E X 5 3 7 , 2 5 – 3 n o v e m b e r 2 0 0 7<br />
magazine<br />
Afschrijven!<br />
Corné denkt mee met ING<br />
Aandeel onder de loep<br />
Unilever, Nutreco,<br />
Heineken, Kendrion<br />
Turkije, groeibriljant<br />
Spotgoedkope snoepwinkel<br />
voor beleggers<br />
Binck is de beste<br />
De complete uitslag van<br />
het IEX Netprofiler<br />
Brokeronderzoek 2008<br />
jaargang 5 • nummer 2<br />
maart/april 2008<br />
m 4,95<br />
SOS<br />
Eerste <strong>hulp</strong> <strong>bij</strong><br />
<strong>koersdalingen</strong><br />
www.iex.nl
INHOUD<br />
39 39 34<br />
Dossier: online brokers<br />
In het dossier online brokers vindt u de complete uitslag van het grote iex Netprofiler<br />
Brokeronderzoek en interviews met de prijswinnaars. De online brokers zijn beoordeeld<br />
op vierhonderd kwalitatieve criteria, en de klanten hebben hun broker cijfers gegeven.<br />
Verder in het dossier op pagina 48 een overzicht van internetbrokers in Europa: wie doet<br />
wat en waar en hoe hoog zijn de tarieven.<br />
sos langs de lijn<br />
De paniek op de beurs haalde in januari<br />
voor het eerst sinds 9/11 de voorpagina’s<br />
van de kranten. iex maakte een rondje<br />
langs fondsbeheerders en optiehandelaren<br />
om de huidige stemming te peilen.<br />
A a n d e l e n i n<br />
dit nummer<br />
Ahold: 32<br />
Binck: 39<br />
Carmignac Patrimoine: 9<br />
Delhaize: 32<br />
Inbev: 32<br />
ING: 28<br />
Heineken: 32<br />
Kendrion: 16<br />
Van der Moolen: 39<br />
Nutreco: 22<br />
Robeco Private Equity: 26<br />
SNS Bank: 39<br />
Spirit Aim: 6<br />
Unilever: 20<br />
YUM Brands: 23<br />
Bedrijfsbezoek: Kendrion<br />
ceo Piet Veenema van Kendrion vertelt<br />
tijdens zijn bezoek aan een magnetenfabriek<br />
in Duitsland over het afgelopen jaar en zijn<br />
plannen voor 2008.<br />
van beleggers<br />
28 Corné van Zeijl<br />
Schrijft ing af, of...<br />
30 Bas Heijink en Ruurd Haan<br />
ta: Bovespa groen<br />
32 Jacques Potuijt<br />
Brussels bier<br />
66 Warrum Buffet<br />
Dag bulls, dag bears<br />
16 56 14<br />
Dagje mee met co2<br />
iex loopt een dagje mee met Tim van der<br />
Noordt, co2-handelaar <strong>bij</strong> stx Services. “De<br />
posities zijn behoorlijk groot, dus je moet<br />
de risico’s goed in de gaten houden.”<br />
20 Aandeel van de maand<br />
Unilever, Nutreco en yum Brands<br />
24 Beleggingsfondsen<br />
Turkije-fondsen<br />
26 Fonds van de maand<br />
Robeco Private Equity<br />
62 iex Service<br />
Boekrecensies en meer...<br />
65 iex Community<br />
Portret van iex belegger ‘Adno’<br />
voor beleggers<br />
12 De wereld volgens iex<br />
Wereldrendementen over 2007<br />
Plus<br />
5 Editorial<br />
6 Snapshots<br />
53 iex Top 40<br />
3
EDITORIAL<br />
Plotwendingen<br />
Misschien is er sinds het ter perse gaan van dit iex magazine nóg iets<br />
waanzinniger gebeurd – het zou zomaar kunnen tegenwoordig – maar<br />
zoals de beurs tekeer ging in die één-na-laatste week van januari heb ik<br />
het maar zelden meegemaakt. Qua aantal onverwachte wendingen was het een<br />
literaire thriller van formaat. Om het even op een rijtje te zetten, zoals het zich op<br />
min scherm ontvouwde:<br />
• Allereerst crashten Europa en Azië, terwijl de Amerikaanse beurs dicht was. Op<br />
zich al vreemd, want de algemeen geaccepteerde oorzaak was een dreigende<br />
Amerikaanse recessie.<br />
• Een dag later blijkt de Amerikaanse soep lang niet zo heet te worden gegeten,<br />
dankzij een dramatische en zelden vertoonde noodgreep van de Federal Reserve.<br />
• Nog een dag later keren de Europese beurzen als een vals gestarte schaatser weer<br />
terug naar het beginpunt van de week, middels een onvervalste ‘omgekeerde<br />
crash’.<br />
• Op diezelfde dag blijkt ook nog eens dat een handelaar van Société Générale<br />
vijf miljard euro zoek heeft gemaakt en moeten we achteraf vaststellen dat de<br />
verkoopgolf van twee dagen daarvoor op zijn minst zwaar is aangewakkerd<br />
door de Franse bank.<br />
Vreemd genoeg stond de aex aan het eind van die week nauwelijks lager dan zeven<br />
dagen eerder, maar sindsdien kijk ik – en met mij vele anderen, schat ik – wel met<br />
andere ogen naar wat er gebeurt. Want er zijn nogal wat verontrustende vragen<br />
<strong>bij</strong>gekomen. Neem die radicale renteverlaging: óf Ben Bernanke weet hoe groot<br />
het kredietprobleem is <strong>bij</strong> banken en moet dit doen om het financiële systeem<br />
overeind te houden óf de Fed speelt simpelweg paniekvoetbal en geeft met deze<br />
actie aan een speelbal van het marktsentiment te zijn. Geen van beide opties geeft<br />
me erg veel vertrouwen voor de toekomst, eerlijk gezegd.<br />
En dan is er nog het geval Jérôme Kerviel. Op het eerste gezicht is het een verhaal<br />
in de categorie Foutje Bedankt, maar als je er langer over nadenkt slaat ook hier<strong>bij</strong><br />
de schrik je om het hart. Kerviel werd gesnapt nadat hij 50 miljard aan ongedekte<br />
posities had opgebouwd, wat de bank 5 miljard kostte. Als hij een half jaar langer<br />
zijn gang had kunnen gaan, zou Société Générale dan nog hebben bestaan Je<br />
moet er niet aan denken dat dit soort instituten zouden kunnen omvallen en wat<br />
dat voor gevolgen zou hebben. SocGen is een keurige bank en ook enkele maatjes<br />
groter dan Barings. Wat we nu in ieder geval weten is dat niemand immuun is<br />
voor dit soort rampen. En dat is verontrustende kennis. Sterker, als je je paranoïde<br />
kant even de vrijheid geeft kun je het je zomaar voorstellen dat Al-Qaeda een<br />
klasje voor toekomstige Kerviels in het leven gaat roepen. Brrrr.<br />
Pieter Kort<br />
Hoofdredacteur iex<br />
Uit In Waarom<br />
<br />
<br />
Hedge funds<br />
Nick Leeson<br />
Subprime<br />
mortgages<br />
Mixfondsen<br />
Jérôme Kerviel<br />
Monoline<br />
verzekeraars<br />
Ooit gehoord van een mixfonds met<br />
liquiditeitsproblemen<br />
De beursfraudeur is dood,<br />
leve de beursfraudeur!<br />
En wie zitten er weer met de brokken<br />
De verzekeraars.<br />
5
HOTS.SNAPSHOTS.SNAPSHOTS.SNAPSHOTS.SNAPSHOTS.SNAP<br />
jaargang 5 • nummer 2<br />
maart/april 2008<br />
m 4,95<br />
De geest is uit de fles<br />
Dat hedge fund Spirit Aim<br />
de deuren heeft gesloten<br />
voor in- en uittreders is niet<br />
verwonderlijk. De forse<br />
verliezen vanaf halverwege<br />
vorig jaar zeggen genoeg.<br />
Wat ging er mis<br />
Wie hard geraakt is<br />
door de beurscorrectie<br />
in de eerste<br />
weken van 2008 bevindt zich in<br />
goed gezelschap. Na een vliegende<br />
start met een rendement<br />
van 80% in anderhalf jaar werd<br />
in de loop van 2007 langzaam<br />
duidelijk dat hedge fund Spirit<br />
Aim zijn golden touch aan het<br />
verliezen was. De maandverslagen<br />
toonden niet alleen een<br />
afbrokkelend rendement, maar<br />
ook een fondsbeheerder die<br />
tegen het veranderende decor<br />
op de wereldbeurzen in vast<br />
bleef houden aan een strategie<br />
die zijn houdbaarheidsdatum<br />
gepasseerd was. Eind januari<br />
moest fondsbeheerder Lex<br />
Werkheim op de noodrem<br />
trappen. Het hedge fund van<br />
Eureffect sloot op 25 januari de<br />
deuren voor in- en uittreders.<br />
“Deze tijdelijke maatregel<br />
dient om te voorkomen dat het<br />
fonds in de huidige extreme<br />
marktomstandigheden wordt<br />
De hefboom van Spirit Aim<br />
0<br />
00<br />
0<br />
0<br />
0<br />
00<br />
6<br />
Portefeuille aandelen en obligaties<br />
Liuiditeiten schulden<br />
gedwongen om aandelenbelangen<br />
tegen niet-representatieve<br />
prijzen te liquideren.” Met<br />
andere woorden, participanten<br />
verdrongen zich dermate <strong>bij</strong> de<br />
uitgang van het fonds, dat de<br />
zittende belegger de dupe zou<br />
worden van de noodzaak om<br />
posities af te bouwen.<br />
00 00 00 00 008 080 00 00 0 20<br />
Spel is uit<br />
Wat is er fout gegaan Het<br />
hedge funds heeft een longshort<br />
portefeuille, aangevuld<br />
met event driven-posities.<br />
Vanaf de zomer van 2007 toen<br />
de liquiditeitscrisis tol begon<br />
te eisen, begon Spirit Aim pijn<br />
te lijden. In september werd<br />
9% verloren, in oktober 8%,<br />
november 6% en in december<br />
2,5%. Het fonds incasseerde<br />
klap op klap en verloor vervolgens<br />
in januari nog eens 20%.<br />
Daarmee is de waarde van een<br />
participatie is Spirit Aim in zes<br />
maanden van ruim 90 naar iets<br />
meer dan 50 euro gedaald. Het<br />
zijn voor zover nagegaan kan<br />
worden vooral de long-short<br />
posities die het fonds de das<br />
omdoen. Het klassieke spel dat<br />
hedge funds jarenlang konden<br />
spelen (long smallcaps, short in<br />
de meer liquide mid- en largecaps)<br />
werkt niet meer, nu smallcaps<br />
harder worden afgestraft.<br />
Het heeft er alle schijn van dat<br />
Spirit Aim die strategie niet<br />
heeft gewijzigd, maar er tegen<br />
de markt in, aan is blijven vasthouden.<br />
En dat met steeds meer<br />
geleend geld. Throwing good<br />
money after the bad money. Daarmee<br />
wordt uiteindelijk risico<br />
op risico gestapeld. En vluchten<br />
wordt steeds moeilijker omdat<br />
een groot deel van de posities illiquide<br />
is. Topholding Amadeus<br />
Fire (laatste twaalf maanden<br />
gedaald van 19 naar minder dan<br />
14 euro) heeft een gemiddeld<br />
handelsvolume van 10.000 tot<br />
15.000 aandelen per dag. Aangezien<br />
Spirit Aim op de eigen<br />
website aankondigt maximaal<br />
twintig long-short posities te<br />
hebben, mag aangenomen worden<br />
dat er ruim 6 miljoen euro<br />
in Amadeus Fire is belegd. Dat<br />
zijn 430.000 aandelen, oftewel<br />
het handelsvolume van ruim<br />
36 dagen. Het pakket moet dus<br />
over the counter verkocht worden.<br />
Maar wie wil in deze markt<br />
zo’n blok overnemen Logisch<br />
dat Spirit Aim de deur voor paniekverkopen<br />
sluit. De maandverslagen<br />
bieden een interessant<br />
beeld van het snel toegenomen<br />
risicoprofiel. In de grafiek ziet<br />
u de waarde van het fonds afgezet<br />
tegen de kaspositie. De<br />
portefeuille groeide van 48 naar<br />
112 miljoen euro (mutatie: +64<br />
miljoen), de kaspositie nam af<br />
van +12 naar –54 miljoen euro<br />
(mutatie: -66 miljoen) tussen<br />
maart 2007 en nu. De fondsgroei<br />
is niet toe te schrijven aan<br />
nieuwe participaties, want dat<br />
aantal bleef sinds augustus 2007<br />
ongeveer gelijk (+1,7%).<br />
Geen uitzondering<br />
Op zich is beleggen met geleend<br />
geld niet uitzonderlijk voor een<br />
hedge fund, maar de risico’s<br />
stapelen zich wel op. Als smallcaps<br />
plotseling harder dalen dan<br />
largecaps, neemt de portefeuille<br />
af terwijl de schuld in stand<br />
blijft. En de hogere hefboom<br />
lijkt de afgelopen periode alleen<br />
de underperformance maar<br />
te hebben vermenigvuldigd.<br />
Nu beleggers de nooduitgang<br />
opzoeken, smeet Spirit Aim de<br />
deur in hun gezicht dicht. Om<br />
erger te voorkomen, natuurlijk.<br />
Maar het tekent vooral de meer<br />
dan benarde situatie waar het<br />
fonds zichzelf in gehefboomd<br />
heeft.<br />
Grootste holdings<br />
Spirit Aim:<br />
• Amadeus Fire<br />
• Mandarine<br />
• Orco Germany<br />
• Thenergo<br />
• Theolia<br />
Snor van de maand<br />
‘Océ, océ, océ…<br />
we are the champions’<br />
Rokus van Iperen gaat er<br />
ondanks de beursmalaise van<br />
januari ongeschonden met de<br />
Snor van de Maand vandoor.<br />
Océ, fabrikant van kopieerapparaten,<br />
printers,<br />
scanners en plotters<br />
en traditioneel de beursonderneming<br />
die het cijferseizoen<br />
aftrapt, is na een barre januaribeurs<br />
dé witte raaf op het<br />
Damrak. Waar de markt over<br />
de gehele breedte in elkaar<br />
geplumpuddingd is, is het aantal<br />
stijgers op de beurs op de<br />
vingers van één hand te tellen.<br />
Econosto heeft de plus van 28%<br />
te danken aan het bod van Gilde<br />
en Super de Boer mag zich<br />
verheugen in de aandacht van<br />
Casino. Océ (+10%) heeft de tegendraadse<br />
stijging helemaal op<br />
eigen kracht verricht. Daarmee<br />
verdient topman Rokus van<br />
Iperen de Snor van de Maand.<br />
Océ, toch niet het meest sexy<br />
aandeel van de Amsterdamse<br />
beurs, mag zich steeds meer<br />
verheugen in interesse van<br />
beleggers. Onder leiding van<br />
Van Iperen is een subtiele, maar<br />
duidelijke koerswijziging in<br />
gang gezet, onder meer door<br />
het aanbieden van producten<br />
van derden. Daardoor zit Océ<br />
plotseling <strong>bij</strong> veel meer partijen<br />
aan de onderhandelingstafel.<br />
Daarnaast helpt het introduceren<br />
van een nieuwe generatie<br />
machines ook <strong>bij</strong> het opkrikken<br />
van winst en omzet.<br />
Teken van vertrouwen<br />
De omzetcijfers over het vierde<br />
kwartaal werden, net als die<br />
van het derde kwartaal, met<br />
tevredenheid ontvangen. Het<br />
aandeel liep ruim 20% op na<br />
presentatie van de kwartaalcijfers<br />
ondanks het uitblijven van<br />
een concrete verwachting voor<br />
2008. Analisten zijn daarom<br />
sceptisch over het lopende jaar,<br />
maar beleggers weigeren het<br />
aandeel te laten vallen. Dat is<br />
des te opvallender omdat in de<br />
huidige nerveuze markt het niet<br />
afgeven van een winstverwachting<br />
hetzelfde effect sorteert als<br />
een winstwaarschuwing. Voor<br />
Van Iperen is dat teken van<br />
vertrouwen alvast een mooie<br />
opsteker. Wij plakken daar nog<br />
eens de meest begeerde snor<br />
van het Damrak overheen.<br />
S T A T U S - U P D A T E V A N 4 0 N E D E R L A N D S E A A N D E L E N<br />
m a g a z i n e<br />
Afschrijven!<br />
Corné denkt mee met ING<br />
Aandeel onder de loep<br />
Unilever, Nutreco,<br />
Heineken, Kendrion<br />
Turkije, groeibriljant<br />
Spotgoedkope snoepwinkel<br />
voor beleggers<br />
Binck is de beste<br />
De complete uitslag van<br />
het IEX Netprofiler<br />
Brokeronderzoek 2008<br />
SOS<br />
Eerste <strong>hulp</strong> <strong>bij</strong><br />
<strong>koersdalingen</strong><br />
www.iex.nl<br />
Stemlokaal<br />
‘Super de Boer zoekt<br />
vrouw’<br />
Wat een puinhoop. Goed, een aantal muurbloempjes<br />
uit de Small Cap Saloon paradeert<br />
plotseling trots met een lover aan hun zijde.<br />
Econosto, Super de Boer Zoekt Vrouw, dat<br />
werk. Maar verder is het armoe troef. De liquiditeitscrisis<br />
heeft als een wervelwind huis<br />
gehouden in de saloon. Kleine beursfondsjes<br />
werden links en rechts uit het raam gesmeten,<br />
waar<strong>bij</strong> nauwelijks nog onderscheid gemaakt<br />
werd tussen gezonde en minder gezonde aandelen.<br />
Tom Tom (-29%) is nog steeds de weg<br />
kwijt, Beter Bed (-23%) ligt er verlaten <strong>bij</strong> – het<br />
beddengoed op de grond. Die andere beddenmaker<br />
Dico krijgt ook al geen beleggers meer tussen de lakens<br />
(-54%). Uitzenders, digitale kaartenmakers, softwarebedrijven,<br />
bouwbedrijven, retailers… alles is door het putje<br />
gegaan. Verliezen van 20% of meer waren er voor Samas<br />
(weggekropen onder het bureau), Macintosh, AND, Smit,<br />
ASMI, Antonov, Tulip, AMG, DPA Flex en nog twee handenvol<br />
eeuwige beloften.<br />
Alleen de verkopers van tomaten en andere soorten fruit<br />
en groenten profiteren van het gooi- en smijtwerk. Defensieve<br />
waarden als Sligro en Schuitema zijn behoorlijk blijven<br />
liggen in het beursgeweld. Barkeeper Sjors Teut overweegt<br />
dan ook zijn Saloon om te bouwen tot een groente<br />
en fruitstalletje totdat de Grote Boze Donderwolken zijn<br />
overgedreven. Teut: “Of een hotel. Maar beleggers hebben<br />
allang niet meer de illusie slapend rijk te worden met<br />
Dico of Beter Bed. Sowieso slapen beleggers erg slecht de<br />
laatste weken.” Super de Boer (+13%) paradeert ondertussen<br />
ongeschonden heen en weer voor de deur van de<br />
Small Cap Groente & Fruit Shop met een nieuw liefje. Opgedoken<br />
tijdens een lucratief uitstapje naar het Casino.<br />
Rode cover = groene beurs<br />
Er is niet vaak zo hard nagedacht over de cover van iex magazine als dit<br />
nummer. Moeten we als redactie iets verzinnen om lezers gerust te stellen,<br />
of juist zo hard mogelijk schetsen wat er mis is met de huidige beurs<br />
Op het hoogtepunt van de vorige krach in maart 2001 kwamen tijdschriften al<br />
met pessimistische covers. “Looking beyond the bear” kopte Time en “Can<br />
the world escape recession” vroeg the Economist zich af. Als de covers echt<br />
zwartgallig worden, is de bodem vaak bereikt. En dat maakt onze keuze een<br />
stuk gemakkelijker. De lijfspreuk van iex is per slot van rekening niet voor<br />
niets ‘van beleggers, voor beleggers’.<br />
7
HOTS.SNAPSHOTS.SNAPSHOTS.SNAPSHOTS.SNAPSHOTS.SNAP<br />
IEX Lipper Fund Awards 2008<br />
Op 12 februari werden de iex Lipper Fund Awards uitgereikt. Bij<br />
deze topbeleggers staan ze op de schoorsteenmantel.<br />
Fondshuizen groot<br />
Dexia<br />
Petercam<br />
KBC<br />
Petercam<br />
Fondshuizen klein<br />
Principal<br />
Janus<br />
Overall<br />
Aandelen<br />
Oligaties<br />
Mixfondsen<br />
Aandelen<br />
Obligaties<br />
In markten als deze wordt in<br />
ieder geval één ding duidelijk:<br />
wie de beste beleggers<br />
zijn. Op natte circuits zie je pas<br />
wie het best kunnen autorijden.<br />
2008 is tot dusver onstuimig,<br />
maar 2007 was ook al een whiteknuckle<br />
ride, zoals de Britten dat<br />
noemen. De winnaars van de<br />
iex Lipper Fund Awards, die<br />
we op 12 februari uitreikten in<br />
het Amsterdamse Okura Hotel,<br />
kregen die trofee niet <strong>bij</strong> toeval,<br />
maar omdat ze op meerdere<br />
fronten de concurrentie hebben<br />
afgetroefd. Meestal door<br />
eigen kunnen, soms ook omdat<br />
de tegenspelers er niet veel van<br />
bakten (met name in de gevallen<br />
waarin een tracker of etf er met<br />
de hoofdprijs vandoor ging).<br />
De Lipper Awards worden<br />
uitgereikt op basis van een classificatie<br />
op vier criteria: totaalrendement,<br />
consistentie, kosten<br />
en vermogensbescherming.<br />
Opvallend: net als vorig jaar<br />
zijn de Belgen en Scandinaviërs<br />
oppermachtig op de Nederlandse<br />
Lipper-prijzenlijst. De<br />
vier prijzen voor de beste grote<br />
fondsenhuizen gaan dit jaar<br />
zelfs allemaal naar de Belgen<br />
(Dexia, Petercam en kbc). Het<br />
aantal Scandinavische fondsmanagers<br />
dat gelauwerd het gala<br />
mocht verlaten was even groot<br />
als het aantal Nederlanders met<br />
een award op zak.<br />
Aandelenfondsen<br />
Aegon Equity Holland Fund<br />
Skagen Vekst<br />
Ohra Milieutechnologie Fonds<br />
DWS Invest European Equities<br />
Orange SeNSe<br />
MLIIF Euro-Markets Fund<br />
ABN Amro Columbia Securities<br />
MLGSP Japan Equity USD<br />
DWS Invest Top 50 Asia<br />
JPM Eastern Europe Equity<br />
Jyske Invest Emerging Market Equities<br />
KBC Equity Asset Management<br />
Pictet F (LUX)-Biotech<br />
Odin Maritim<br />
JF Pacific Technology USD<br />
Odin Offshore<br />
StreetTracks MSCI Europe Consumer<br />
Staples ETF<br />
Fortis L Equity Pharma Europe<br />
EasyETF FTSE EPRA Eurozone<br />
ING Onroerend Goed Aandelen<br />
Fidelity Global Telecommunications<br />
KBC Eco Alternative Energy<br />
Geen paniek! Maar wat wel<br />
Aandelen Nederland<br />
Aandelen wereldwijd<br />
Aandelen wereldwijd small- & midcaps<br />
Aandelen Europa<br />
Aandelen Europa small- & midcaps<br />
Aandelen eurozone<br />
Aandelen Noord America<br />
Aandelen Japan<br />
Aandelen Asia Pacific<br />
Aandelen emerging markets Europa<br />
Aandelen emerging markets wereldwijd<br />
Aandelen sector Banken & Financials<br />
Aandelen sector Biotechnologie<br />
Aandelen sector Cyclische Consumentengoederen<br />
Aandelen sector ICT<br />
Aandelen sector Grondstoffen<br />
Aandelen sector Niet-cyclische<br />
consumentengoederen<br />
Aandelen sector Gezondheid<br />
Aandelen sector Vastgoed Europa<br />
Aandelen Sector Vastgoed wereldwijd<br />
Aandelen sector Telecom<br />
Aandelen sector Nutsbedrijven<br />
IEX Funds of Fonz<br />
Relatief goed overeind gebleven<br />
Fonz heeft in januari<br />
lijdzaam toegekeken hoe<br />
zijn portefeuille gekortwiekt<br />
werd. Schrale troost: de<br />
benchmark deed het nog<br />
iets slechter.<br />
Toegegeven, het verschil is<br />
te verwaarlozen: -8,33%<br />
voor Funds of Fonz tegen<br />
-9,66% voor de msci World. De<br />
kredietcrisis die in januari op<br />
het beurstoneel alle decorstukken<br />
omver blies, heeft ook de<br />
beleggingsfondsen modelportefeuille<br />
iex Funds of Fonz<br />
hard geraakt. Toch is er een<br />
puntje van tevredenheid.<br />
Ingegeven<br />
door hoogtevrees<br />
bouwde Fonz in<br />
het vierde kwartaal<br />
van 2007 een stevige<br />
positie op<br />
in het Franse<br />
mixfonds Carmignac<br />
Patrimoine<br />
van circa<br />
30% van de portefeuille. De<br />
gevreesde storm kwam, sneller<br />
en heviger dan verwacht. En<br />
zoals van een portefeuille die<br />
opgebouwd is om te excelleren<br />
in een bullmarkt verwacht mag<br />
worden, daalden <strong>bij</strong>na alle individuele<br />
posities harder dan de<br />
markt. Zo verloor Fortis Obam<br />
15% en Invesco Asia Infrastructure<br />
14% in januari.<br />
Patrimoine<br />
Dat Funds of Fonz toch een<br />
minieme outperformance ten<br />
opzichte van de wereldindex<br />
wist te behalen was puur en<br />
alleen te danken aan de vlucht<br />
naar Patrimoine. Het mixfonds<br />
is een snelschakelend<br />
vehikel dat nog voor<br />
Manic Monday 21 januari<br />
de weging voor<br />
aandelen afbouwde<br />
naar het absolute<br />
minimum van<br />
10%. Een zware<br />
weging in dit<br />
voorsprong intact<br />
0<br />
<br />
0<br />
2<br />
20<br />
<br />
0<br />
0<br />
00<br />
Funds of Fonz<br />
MSI World<br />
fonds is in de huidige markten<br />
<strong>bij</strong>zonder prettig, omdat<br />
de portefeuille zich daardoor<br />
vanzelf aanpast aan de markten<br />
zonder dat Fonz hoeft in te<br />
grijpen. Het risico is daar<strong>bij</strong><br />
natuurlijk dat ook de fondsbeheerders<br />
van Patrimoine niet<br />
onfeilbaar zijn en ook niet over<br />
een glazen bol beschikken. Het<br />
biedt Fonz wel de gelegenheid<br />
om in deze markt in de fondsen<br />
met een hogere bèta te blijven<br />
zitten. Daarmee zit de portefeuille<br />
op het vinkentouw om te<br />
profiteren als de markten plotseling<br />
herstellen. Dat zou ook<br />
zomaar onaangekondigd kunnen<br />
gebeuren en sneller en harder<br />
dan verwacht. Gebeurt dat<br />
niet, dan zit de parachute van<br />
Patrimoine <strong>bij</strong>zonder comfortabel<br />
op de rug van Fonz.<br />
klik hier...<br />
U kunt de modelportefeuille<br />
van Fund of Fonz volgen via<br />
magazine.iex.nl/fonz<br />
20 00 0 20 0 0 208<br />
Zo slecht begon januari nog nooit op het Damrak – en <strong>bij</strong>na overal ter wereld,<br />
eigenlijk. “Recessie in de Verenigde Staten” is inmiddels een term die je niet alleen<br />
in het Financieele Dagblad aantreft, maar ook in de taxi en op de markt. Is het<br />
echt zo erg Gelukkig heeft iedere zichzelf respecterende financiële instelling een<br />
hoofdeconoom in dienst die daar het antwoord op kan geven. Toch vonden wij dat<br />
minister Van der Hoeven met “Mensen, ga nu niet halsoverkop alles verkopen”, op<br />
bnr Nieuwsradio nog één van de meest uitgesproken tips gaf. Enkele soundbites:<br />
“Wij verwachten dat de downside<br />
vanaf nu relatief beperkt<br />
is. We zien tekenen van zowel<br />
paniek als capitulatie, nu de<br />
meeste grote markten meer dan<br />
20% onder hun top staan.”<br />
Paul Niven, hoofd Asset Allocation <strong>bij</strong> F&C<br />
Investments<br />
“Onze analyse is dat we nog<br />
steeds in de vertragende fase<br />
van de cyclus zitten: de periode<br />
waarin markten de grootste volatiliteit<br />
laten zien.”<br />
Keith Wade, hoofdeconoom Schroders<br />
“In de gegeven omstandigheden<br />
is het onwaarschijnlijk dat de<br />
rust zal weerkeren op de financiële<br />
markten voor duidelijk is in<br />
welke toestand de grote financiële<br />
instellingen verkeren. Op dat<br />
gebied hoeven we geen nieuwe<br />
ontwikkelingen te verwachten<br />
tot dit voorjaar, als de jaarverslagen<br />
en de accountantsverklaringen<br />
worden afgegeven.”<br />
Michel Martinez, Directeur Strategie en<br />
Research, SGAM<br />
“Als de Amerikaanse recessie<br />
een milde blijkt, kunnen aandelen<br />
zich, misschien zelfs wel<br />
krachtig, herstellen in de tweede<br />
helft van 2008, vanwege de<br />
hoop op verdere verbetering in<br />
2009. Maar als de recessie diep<br />
blijkt te zijn, zouden we wel eens<br />
aan de rand van een serieuze<br />
bearmarkt in aandelen kunnen<br />
staan.”<br />
Tony Dolphin, hoofdeconoom Henderson<br />
Global Investors<br />
“Over het geheel zien de waarderingen<br />
er nog steeds uitstekend<br />
uit. Dat geeft duidelijk aan<br />
dat de markt de minder gunstige<br />
bedrijfswinsten van 2008 al<br />
aan het inprijzen is. Hoewel de<br />
<strong>bij</strong>na vijf jaar oude bull run al<br />
lang duurt, hij blijft intact en<br />
we verwachten dit jaar dan ook<br />
gematigde, maar gezonde rendementen<br />
(op aandelen – red.).”<br />
Philip Vorndran, strateeg Credit Suisse<br />
“Wat er op de beurs gebeurt,<br />
lijkt wel erg op paniek en paniek<br />
is nooit goed. Beleggers worden<br />
gedreven door angst: wat gaat<br />
er komen Natuurlijk heeft de<br />
kredietcrisis invloed op de reële<br />
economie, ook in Europa. Maar<br />
je moet dat los zien van wat er<br />
op de beurs gebeurt, want dat is<br />
gigantisch overtrokken.”<br />
Rolf Stout, fondsmanager Fortis Obam, in<br />
een nieuwsbrief van SNS Fundcoach<br />
8<br />
9
HOTS.SNAPSHOTS.SNAPSHOTS.<br />
10<br />
goeroe@iex.nl<br />
Kritische concullega<br />
door Frank van Dongen<br />
Beleggers lijken weinig te<br />
begrijpen van de verhouding<br />
tussen risico en rendement<br />
en al helemaal niets van<br />
obligaties. En behaalt u echt<br />
meer rendement met geleend<br />
geld<br />
Als Twin-beleggers zijn<br />
mijn broer (Gerard<br />
Kaldwaaij; red.) en ik<br />
ons al enige tijd aan het oriënteren<br />
op het opzetten van een<br />
hedgefonds. Een speculatieve<br />
strategie kan, mits voor een<br />
klein percentage van je portefeuille,<br />
een heel leuke toevoeging<br />
zijn. Wat mij tijdens<br />
deze zoektocht naar informatie<br />
opvalt, is dat de regels van zorg<br />
en informatie onder en boven<br />
een participatie van 50.000<br />
euro enorm verschillen. Onder<br />
de 50.000 euro worden participanten<br />
goed beschermd, maar<br />
boven de 50.000 zijn de eisen<br />
van de AFM (Autoriteit Financiële<br />
Markten) een stuk lichter.<br />
Al meerdere patijen hebben ernstig<br />
misbruik van deze lacune<br />
gemaakt. Palm Invest is daar het<br />
meest recente voorbeeld van.<br />
Nu heb ik me al meerdere keren<br />
kritisch over dit soort<br />
beleggingen uitgelaten.<br />
Want elke belegging<br />
kent risicorendement<br />
en op het moment<br />
dat de gewone risicovrije<br />
rente 3,5% (spaarrente) is, moet<br />
er dus meer risico zijn in een<br />
product waar je gegarandeerd<br />
9% krijgt. Professionals waren<br />
al tijden sceptisch over een<br />
9%-coupon waar ook de marketingkosten<br />
van alle tv- reclames<br />
<strong>bij</strong> opgeteld moesten worden.<br />
Ja mensen, marketingkosten<br />
van tv-reclames en paginagrote<br />
advertenties moeten uiteindelijk<br />
door de belegger betaald<br />
worden. En als daar ook nog<br />
eens dure kantoren en dergelijke<br />
bovenop komen, dan moet<br />
er heel veel rendement gemaakt<br />
worden.<br />
Risicorendement<br />
Volgens mij begrijpen veel<br />
beleggers heel weinig van obligaties.<br />
Deze mening werd door<br />
rentespecialist Joop Bresser in<br />
de Telegraaf bevestigd. Op zich<br />
is dat vreemd omdat iedere beleggingsspecialist<br />
weet dat alle<br />
China<br />
beleggingen met de rentemarkt<br />
De dollar<br />
te maken hebben. Ik bedoel hier<br />
niet alleen de subprime-risico’s<br />
Fortis<br />
mee, maar meer de verhoudingen<br />
tussen je geld risicoloos en<br />
Tranen met tuiten<br />
risicovol beleggen. Soms zijn<br />
de verschillen te klein en<br />
krijg je te weinig meerrendement<br />
voor je<br />
risico.<br />
In het kader van<br />
perceptiemanagement<br />
las ik in het<br />
Financieele Dagblad<br />
van 22 december<br />
een personal<br />
plan-<br />
ning-verhaal over beleggen met<br />
geleend geld. De fondsmanager<br />
van Stuiver Leveraged Triple<br />
Strategy Fund (ltsf) legde uit<br />
dat je met geleend geld meer<br />
rendement maakt op je inleg<br />
als de beurzen meer omhoog<br />
gaan dan je aan rente betaalt.<br />
Alleen de afgelopen tijd was dit<br />
toch niet zo’n leuke strategie;<br />
door de hefboom was het verlies<br />
groter dan <strong>bij</strong> normaal beleggen.<br />
Bijvoorbeeld: als u 100.000 euro<br />
zou beleggen en er 40% <strong>bij</strong>leent<br />
dan heeft u dus 140.000 euro en<br />
als dit bedrag halveert omdat de<br />
Stemlokaal<br />
aandelen waar u in belegt halveren,<br />
dan heeft u 70.000 euro<br />
verloren en dat is dan 70% van<br />
uw inleg. Volgens de website<br />
van ltsf (www.stuiver.nl) stond<br />
ltsf vanaf april 2007 reeds -26%<br />
terwijl de msci in die periode<br />
+1,4% stond. Ik ben dan ook<br />
benieuwd naar de rendementen<br />
over januari. Maar sowieso blijkt<br />
ook hier de wereld uit risicorendement<br />
te bestaan.<br />
klik hier...<br />
U kunt uw reactie mailen<br />
naar goeroe@iex.nl<br />
Tranen met tuiten verwachtten iex-lezers voor 2008<br />
en tranen met tuiten hebben ze voorlopig gekregen. In<br />
het iex-stemlokaal legden we onze lezers meteen na de<br />
jaarwisseling de vraag voor wat het nieuwe ‘k Durf beursjaar niet<br />
8<br />
zou brengen. Nog meer bubbels met het label<br />
meer<br />
‘made<br />
te kijken<br />
2<br />
in<br />
China’, nog meer vallende 2 dollars Of zou 2008 het jaar<br />
Dik in de min<br />
worden van Fortis Met een nipte meerderheid gingen<br />
iex-lezers uiteindelijk voor optie 4: de tranen met tuiten.<br />
0<br />
Kijk nou,<br />
Ze hebben voorlopig gelijk gekregen. De Chinese precies 0%! bull is<br />
eventjes uitgeraasd, de dollarproblemen zijn weggedrukt<br />
Natúúrlijk<br />
door grotere ellende en Fortis is ook nog niet echt de uitblinker<br />
op de beurs. Tranen met tuiten vloeiden in januari<br />
rijkelijk, vooral op maandag 21 januari.<br />
2008 wordt het jaar van…<br />
0<br />
<br />
2<br />
8<br />
28<br />
<br />
<br />
<br />
(Alweer) China<br />
De dollar<br />
Fortis<br />
Tranen met tuiten
DE WERELD VOLGENS IEX<br />
27,20%<br />
15,49%<br />
28,94%<br />
14,55%<br />
66,55%<br />
23,15%<br />
21,38%<br />
EDITORIAL<br />
5,61%<br />
71,69%<br />
Canada<br />
8,67%<br />
88,56%<br />
88,44%<br />
17,37%<br />
Nederland<br />
1,23%<br />
3,28%<br />
Scandinavië<br />
8,24% 0,88%<br />
Verenigd<br />
koninkrijk<br />
16,26%<br />
23,22%<br />
22,29%<br />
Duitsland<br />
38,56%<br />
53,02%<br />
Rusland<br />
2,63% 2,63%<br />
Verenigde<br />
staten<br />
69,37%<br />
40,40%<br />
9,7%<br />
5,83%<br />
Frankrijk<br />
8,23%<br />
Spanje<br />
1,15% 4,58%<br />
Europa<br />
-3,66%<br />
Zwitserland<br />
Jordanië<br />
0,27%<br />
-9,59%<br />
Italië<br />
13,58% 12,12%<br />
Turkije<br />
India<br />
China<br />
Hongkong<br />
57,72% 58,32% 34,71% 35,22% Japan<br />
-4,00%<br />
-11,33%<br />
24,22%<br />
12,37%<br />
Peru<br />
Australië<br />
Brazilië<br />
Zuid-Afrika<br />
Rendement in 2007<br />
= percentage in dollars<br />
= percentage in lokale valuta<br />
-5,53%<br />
-7,93%<br />
Argentinië<br />
Verschil moet er zijn<br />
Een dikke min van ruim 11%, het treurige rendement van de Japanse beurs over 2007. In lokale valuta, yen,<br />
wel te verstaan. Omgerekend in dollars staat het land van de rijzende zon niet helemaal onderaan. Emerging<br />
market Argentinië doet het in dollars nog ietsje slechter. Omdat het verschil tussen rendement in lokale valuta en<br />
omgerekend in dollars soms ver uit elkaar kan liggen, heeft iex deze keer een rendementsoverzicht gemaakt. Per<br />
land en zowel in dollars als in lokale valuta. Ter vergelijking: het rendement van de msci World Index over 2007 is<br />
5,61% in dollars. (Bron: msci Barra.)<br />
12 13
van open tot close<br />
Dagje mee<br />
met co2<br />
stx Services is een sales- en tradingbedrijf<br />
in (milieuvriendelijke)<br />
energieproducten. stx is liquidity<br />
provider op de co2-beurs Climex<br />
exchange, maar is ook actief als<br />
market maker in (groene) stroom op<br />
de Duitse markt en tussenpersoon <strong>bij</strong><br />
biobrandstoftransacties tussen grote<br />
oliemaatschappijen. Aan de Amsterdamse<br />
Keizersgracht volgen we co2-<br />
handelaar Tim van der Noordt.<br />
08:15 uur Ochtendmeeting<br />
Tijdens de dagelijkse ochtendmeeting worden de<br />
belangen doorgenomen. Van der Noordt en zijn collega’s<br />
handelen in (groene) stroom, co2 uitstootrechten<br />
en biobrandstoffen. “We praten elkaar <strong>bij</strong> over de<br />
diverse portefeuilles die we beheren, zodat we weten<br />
waar onze klanten naar op zoek zijn. De een zoekt<br />
zoveel megawatt groene stroom, de ander zoveel ton<br />
co2 besparing. Het is goed als die informatie elke dag<br />
weer vers in je hoofd zit.”<br />
12:00 uur Lunchtime<br />
Voor de lunch loopt Tim even naar de Pinguïn, op de<br />
hoek. Hoe ziet een co2-neutraal broodje er eigenlijk<br />
uit “Meestal eet ik hetzelfde als jij, hoor. Broodje<br />
kaas of gezond.” Onder de lunch zit Tim altijd achter<br />
zijn desk, de krant te lezen. “Het Financieele Dagblad<br />
om precies te zijn. Je leest veel over co2, maar ik zoek<br />
vooral naar nieuwe invalshoeken om potentiële klanten<br />
te kunnen benaderen voor het compenseren van<br />
hun co2-uitstoot. Het is prettig als je daar<strong>bij</strong> kunt<br />
inspringen op de actualiteit.”<br />
12:45 uur Brokeroverleg<br />
stx Services is liquidity provider op de co2-beurs<br />
Climex exchange. Dat vereist nauwe samenwerking<br />
en overleg met die beurs. “Wij verzorgen het handelsplatform<br />
van prijzen en zorgen dat bedrijven<br />
co2-rechten kunnen aan- en verkopen. Die beurs is<br />
eigendom van Rabobank en Tennet.” Tachtig bedrijven<br />
uit heel Europa zijn lid van dit platform en handelen<br />
daar met hun co2-posities.<br />
door Peter van Kleef/fotografie Mark van den Brink<br />
14<br />
8:00 uur Op de fiets<br />
Tim van der Noordt arriveert dagelijks tussen 07:45<br />
en 08:00 uur op het kantoor van stx Services aan de<br />
Keizersgracht. In weer en wind met de fiets, zoals u<br />
van een klimaatneutrale handelaar mag verwachten.<br />
“Een suv kun je toch niet parkeren voor de deur.”<br />
08:30 uur De handel<br />
Van 08:30 tot de lunch ben ik bezig met de echte<br />
handel voor mijn klanten. Ik bel ze op, probeer<br />
transacties voor ze af te sluiten. We bedienen klanten<br />
in Centraal en Oost-Europa, China, India en<br />
Zuid-Amerika. Je werkt vaak weken aan één grote<br />
transactie. In biobrandstoffen zijn we actief als<br />
broker voor transacties tussen oliemaatschappijen.<br />
Verder verkopen we co2-besparende projecten uit<br />
China aan energiebedrijven in Europa. Dan heb je<br />
het over flinke transacties die op kunnen lopen tot 5<br />
tot 10 miljoen euro per project. Bij biobrandstoffen<br />
en groene stroom praat je over enkele tonnen per<br />
transactie.”<br />
15:00 uur Carbonvrij.nl<br />
Klokslag 15:00 uur voert Tim overleg met Serena<br />
Wendrich, binnen het concern verantwoordelijk voor<br />
Carbonvrij.nl. “Wij maken evenementen, producten<br />
of bedrijven klimaatneutraal. We berekenen <strong>bij</strong>voorbeeld<br />
voor de 50+ Beurs uit hoeveel uitstoot er<br />
plaatsvindt tijdens de beursdagen: kilometers die de<br />
negentigduizend bezoekers afleggen per trein of auto,<br />
gasverbruik, vliegkilometers van standhouders et<br />
cetera. Die – in dit geval – 630 ton co2-uitstoot kunnen<br />
wij compenseren door rechten op te kopen <strong>bij</strong><br />
projecten in andere landen en die dan te vernietigen.<br />
Zo wordt de uitstoot hier, elders gecompenseerd.”<br />
17:00 uur Riskmeeting<br />
De dag wordt afgesloten met een riskmeeting. Tim<br />
zit met twee handelaren (vooral actief in arbitrage<br />
op de Duitse markt voor stroom) en een riskmanager<br />
<strong>bij</strong> elkaar om de open posities door te nemen. “De<br />
posities zijn behoorlijk groot, dan moet je de risico’s<br />
goed in de gaten houden. Kijken of limieten niet<br />
overschreden worden.”<br />
15
BEDRIJFSBEZOEK<br />
EDITORIAL<br />
Piet Veenema<br />
CEO Kendrion<br />
Kendrion – dat tot halverwege 2001 door het leven<br />
ging onder de naam Schuttersveld - begon in 1859<br />
oorspronkelijk als textielproducent. Inmiddels is de<br />
onderneming uitgegroeid tot een grote Europese<br />
speler op de magneten- (Electromagnetic – omzet circa<br />
200 miljoen euro) en kunststofmarkt (Distribution<br />
Services omzet circa 350 miljoen euro). Kendrion<br />
fabriceert onder andere magneten voor in dieselmotoren<br />
en met het bedrijfsonderdeel Vink levert Kendrion<br />
kunststoffen voor onder andere de bouwsector<br />
en de reclame-industrie.<br />
“Na een overname willen de oude<br />
eigenaren gewoon over straat kunnen in<br />
het dorp. Zij willen horen dat ze er goed<br />
aan gedaan hebben om hun bedrijf aan<br />
Kendrion te verkopen.”<br />
Opvallend<br />
Ruim 60% van de aandelen Kendrion is in vaste handen<br />
van bekende en ervaren grootaandeelhouders zoals<br />
Navitas (Jan Zeeman) en Driessen (de gebroeders<br />
Driessen) en Darlin (Teslin – Frederik van Beuningen).<br />
Topman Veenema is naar eigen zeggen heel blij<br />
met deze aandeelhouders. Wel is het zo dat 60% in<br />
vaste handen voor Kendrion de grens is.<br />
Nog meer opvallend<br />
Kendrion heeft de nodige fiscaal compensabele verliezen<br />
op de balans staan. In Nederland is dit per eind<br />
juni 2007 21 miljoen euro, in Duitsland 132 miljoen<br />
euro. Hiervan is totaal 87 miljoen euro gewaardeerd;<br />
er staat per 30 juni 20,7 miljoen euro op de balans<br />
voor uitgestelde belastingvorderingen. Het verlies<br />
van het verleden kan een voordeel zijn voor de toekomst,<br />
want het betekent dat over een deel van de<br />
toekomstige winst geen belasting betaald hoeft te<br />
worden. Hoeveel en wanneer Kendrion de fiscale<br />
compensabele verliezen mag opsouperen, hangt<br />
volgens Veenema onder andere af van overnames die<br />
Kendrion nog gaat doen.<br />
Omzet eerste halfjaar 2007: 309,2 miljoen euro<br />
Nettowinst eerste halfjaar 2007: 9,4 miljoen euro<br />
Beurswaarde (half januari 2008): 145,57 miljoen<br />
euro<br />
Aantal medewerkers: 2500<br />
Grootste aandeelhouders: New nib Ltd (13,76%),<br />
Navitas 5,01%, Driessen 5,38%, T. Tettamanti 8,48%,<br />
Janivo beleggingen 5,09%, ing Groep 12,72%, Aviva<br />
7,58%, Darlin 5,09%<br />
door Fleur van Dalsem/fotografie Ruud Binnekamp<br />
16<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
17
BEDRIJFSinterview<br />
Piet Veenema<br />
Omzetmagneet<br />
in zijn geheel, dan zullen we daar zeer<br />
zorgvuldig naar kijken. Dat is echter nog<br />
niet gebeurd.”<br />
Piet Veenema vertelt over de stand van zaken<br />
<strong>bij</strong> Kendrion, overnamestrategieën, de sterk<br />
groeiende markt voor magneten, de beursnotering<br />
en het marktklimaat. Of Kendrion over 2007<br />
dividend uitkeert, wordt eind februari bekend.<br />
Kendrion verwachtte over heel 2007 een<br />
‘enigszins beter’ bedrijfsresultaat dan over<br />
2006. Het bedrijf herhaalde <strong>bij</strong> de halfjaarcijfers<br />
dat het voor eind 2007 concrete resultaten<br />
verwacht door de uitvoering van de strategie<br />
‘Focused acceleration’.<br />
Bent u tevreden over 2007<br />
“Cijfers kan ik nog niet noemen, die maken<br />
wij eind februari bekend, maar over<br />
de beweging in 2007 ben ik zeer tevreden.<br />
Met de verkoop van het bedrijfsonderdeel<br />
Automotive Metals in het vierde kwartaal<br />
zijn wij van drie naar twee activiteiten<br />
gegaan. Dat zorgde voor de nodige focus.<br />
Dankzij autonome groei en overnames <strong>bij</strong><br />
de twee overgebleven bedrijfsactiviteiten –<br />
Electromagnetic en Distribution Services<br />
– hebben wij een goed jaar achter de rug.<br />
Ik durf wel te zeggen dat het operationeel<br />
het beste jaar ooit was als Vink Nederland<br />
(Distribution Services) niet zo teleurstellend<br />
had gepresteerd. Bij de halfjaarcijfers<br />
meldden wij al dat er <strong>bij</strong> deze kunststofdistributeur<br />
sprake is van een tegenvallend<br />
resultaat door problemen <strong>bij</strong> het invoeren<br />
van een nieuw automatiseringssysteem.<br />
Aan de ene kant pure pech en aan de andere<br />
kant zijn er ook fouten gemaakt in<br />
de organisatie. Daardoor werden onze<br />
producten niet of te laat geleverd en liepen<br />
klanten weg. Het lek is boven en in 2008<br />
beginnen we <strong>bij</strong> Vink met een schone lei.”<br />
Wat is de belangrijkste gebeurtenis voor<br />
Kendrion in de afgelopen periode<br />
“De overname van magnetenfabrikant<br />
Linnig Antriebstechnik. De markt voor<br />
magneetproducenten is een zeer gefragmenteerde<br />
groeimarkt met veel familiebedrijven.<br />
Dat maakt overnames lastig, want<br />
als deze bedrijven niet overgenomen willen<br />
worden, dan begin je niks. Bovendien, de<br />
huidige eigenaren willen straks gewoon<br />
over straat kunnen in het dorp. Zij willen<br />
horen dat ze er goed aan gedaan hebben<br />
om hun bedrijf aan Kendrion te verkopen.<br />
Met de overname van Linnig zijn we<br />
eigenlijk het hele jaar bezig geweest. In<br />
Duitsland is Kendrion een bekende speler<br />
op de markt en bovendien zijn wij de enige<br />
beursgenoteerde magnetenproducent.<br />
Een familie verkoopt niet zo snel aan een<br />
andere familie of aan private equity. Een<br />
beursbedrijf is een neutralere koper en wij<br />
hebben in deze markt een goed trackrecord<br />
van meer dan tien jaar. Op de magnetenmarkt<br />
– wereldwijd ongeveer 3 miljard<br />
euro groot en in Europa 1,5 miljard euro<br />
in omvang – willen wij marktleider zijn en<br />
blijven in omvang, maar ook op technologisch<br />
gebied. Ik schat dat wij over een tot<br />
twee jaar zonder verdere acquisities alleen<br />
al een omzet uit magneten hebben van zo’n<br />
250 miljoen euro. Onze omvang en geografische<br />
spreiding maken dat wij ook voldoende<br />
kunnen investeren om de concurrentie<br />
technologisch voor te blijven. En op<br />
deze manier kunnen wij door heel Europa<br />
grote klanten bedienen volgens het onestop-shop<br />
principe. Siemens <strong>bij</strong>voorbeeld.<br />
Voor hun dieseltechnologie produceren wij<br />
een magneet die zorgt voor een nauwkeurige<br />
inspuiting van de dieselmotor.”<br />
Zijn er kapers op de kust Wie zijn jullie<br />
concurrenten en is dit voor Siemens niet interessant<br />
om zelf te doen<br />
“Als het gaat om consolideren, dan willen<br />
wij overnemen. De markt groeit juist<br />
doordat bedrijven niet zelf magneten willen<br />
ontwikkelen, maar dit soort activiteiten<br />
outsourcen. Siemens doet het juist niet<br />
zelf, Bosch nog wel.”<br />
En hoe staat Vink ervoor<br />
”Bij Vink richten wij ons op halffabrikaten<br />
voor de bouw, reclame- en bewegwijzeringindustrie<br />
en de algemene industrie.<br />
We proberen op te schuiven in de keten<br />
om waarde te kunnen toevoegen en zo<br />
hogere marges te kunnen genereren. Op<br />
dit moment hebben wij al vijf locaties waar<br />
we kunststof verder bewerken voor onze<br />
klanten. Kendrion is niet de grootste Europese<br />
speler, maar wel het bedrijf met de<br />
beste geografische spreiding in Europa.”<br />
Hoeveel geld heeft u voor overnames beschikbaar<br />
“Eind 2007 hebben wij naar aanleiding<br />
van de overname van Linnig onze financiering<br />
met de vier – of moet ik nu zeggen<br />
drie – grootste Nederlandse banken<br />
“De magneetdivisie zal in 2008 sneller<br />
groeien dan Vink, maar dat komt ook<br />
omdat we met Vink al marktleider zijn.”<br />
opengebroken en verlengd. We hebben nu<br />
nog 40 miljoen euro vreemd vermogen beschikbaar.<br />
Bij grotere stappen kunnen we<br />
misschien een beroep doen op de aandeelhouders.<br />
Wij willen alleen goed lopende<br />
bedrijven, zoals Linnig, kopen. Puinruimen<br />
kost teveel tijd en geld en bovendien<br />
ligt de tijd van herstructureren achter ons.<br />
Sinds onze herfinanciering in 2004 richten<br />
wij ons weer volledig op de business.”<br />
Smallcaps in de industriesector hebben<br />
vaak een goed idee van hoe het gaat met de<br />
Europese economie en waar we ons bevinden<br />
in de economische cyclus. Hoe zit het met het<br />
marktklimaat<br />
“Als ik de krant lees, word ik niet echt vrolijk.<br />
Maar ik zie er tot op heden niets van<br />
<strong>bij</strong> Kendrion. Onze orderportefeuille is<br />
goed gevuld en ik merk niets van een verslapping.<br />
En zoals 2008 er nu uitziet, kan<br />
dat ook best een goed jaar worden.”<br />
Staat het bedrijf nu zoals u dat in gedachten<br />
heeft Wat zijn de plannen voor 2008<br />
en verder Wordt Vink <strong>bij</strong>voorbeeld verkocht<br />
“De Focused acceleration-strategie zetten<br />
wij door. We blijven doorgroeien met onze<br />
twee bedrijfsonderdelen. Als ik naar de<br />
markt kijk, denk ik wel dat de groei <strong>bij</strong> de<br />
magneetdivisie sneller zal gaan. Maar dat<br />
komt ook omdat we <strong>bij</strong> Vink al marktleider<br />
zijn in de meeste landen waar we actief<br />
zijn. Daar zullen we vooral autonoom verder<br />
groeien. Wat betreft verkopen van een<br />
van beide activiteiten, dat zou misschien<br />
vroeg of laat kunnen, maar nu hebben we<br />
de groei van beide divisies nog nodig.”<br />
En een opsplitsing Het zijn toch twee bedrijfsonderdelen<br />
die geen synergie hebben.<br />
“Mocht er iemand komen voor Kendrion<br />
In hoeverre houden jullie vast aan de<br />
beursnotering<br />
“Een beursnotering helpt ons <strong>bij</strong> overnames.<br />
Het zorgt voor extra naamsbekendheid<br />
en maakt ons aantrekkelijk voor<br />
eventuele bedrijfsverkopers, klanten, maar<br />
ook talentvolle potentiële medewerkers.<br />
En ja, je moet een jaarverslag maken en aan<br />
allerlei regels voldoen, maar dat moeten<br />
we ook zonder notering. Begin van dit<br />
millennium, toen het niet goed ging met<br />
Kendrion, bracht de notering de nodige<br />
extra inspanning met zich mee, maar nu<br />
hebben we er vooral profijt van.”<br />
Worden jullie als klein bedrijf niet moe<br />
van alle extra regels die er <strong>bij</strong>gekomen zijn in<br />
de afgelopen jaren<br />
“Nee, het valt eigenlijk wel mee. Een paar<br />
jaar geleden kwamen er wel veel nieuwe<br />
regels <strong>bij</strong>, maar als je als bedrijf up-to-date<br />
bent, dan kan je nieuwe regelgeving snel<br />
implementeren. En de extra aandacht die<br />
er <strong>bij</strong>voorbeeld is voor riskmanagement,<br />
vind ik helemaal niet slecht. Dat zorgt voor<br />
scherpte.”<br />
Er was vorig jaar sprake van dat Kendrion<br />
weer dividend zal gaan uitkeren. Kunt u<br />
daar al iets over zeggen<br />
“We overwegen het nog steeds, maar ik<br />
kan er met het oog op de cijferpublicatie<br />
van eind februari niet meer over zeggen.”<br />
En: is er al meer bekend over de boete<br />
van 34 miljoen euro (uit 2005) voor kartelvorming,<br />
die de Europese Commissie jullie voormalige<br />
dochter Fardem Packaging heeft opgelegd<br />
“Nee, er is geen nieuws en dat verwachten<br />
wij eigenlijk ook niet voor 2009. De procedures<br />
in Brussel zijn ellenlang. Wij gaan<br />
er nog steeds vanuit dat we niet meer dan<br />
2 miljoen euro moeten betalen. Dit is een<br />
bedrag dat wij op advies van maar liefst<br />
drie verschillende onafhankelijke adviseurs<br />
opzij hebben gezet om de boete mee te<br />
betalen.”<br />
18 19
AANDEEL VAN DE MAAND<br />
Unilever<br />
Opkomende groei<br />
door Michiel Pekelharing/illustratie Nico den Dulk<br />
Bij Unilever slaat de balans in 2008 door<br />
naar groei. De onderneming heeft sterk<br />
ingezet op emerging markets en dat gaat<br />
betaalt zich nu uit. Eind dit jaar komt<br />
de helft van de opzet uit snelgroeiende<br />
gebieden zoals India en China.<br />
Als producent van voedingsmiddelen<br />
en producten voor persoonlijke<br />
verzorging zou de dreigende<br />
verzwakking van de economie<br />
Unilever niet zwaar moeten raken. Op de<br />
beurs is daar weinig van te merken, want<br />
in de eerste weken van 2008 is het aandeel<br />
<strong>bij</strong>na even hard onderuit gegaan als de AEX.<br />
Er zijn spelen echter twee factoren die doen<br />
vermoeden dat het concern in de loop van<br />
het jaar de index flink achter zich kan laten.<br />
Vier jaar nadat de Path to Growth-strategie<br />
van voormalig topman Antony Burgmans<br />
met gemengde gevoelens werd afgesloten,<br />
lijkt Unilever eindelijk het geheim achter<br />
een gezond groeitempo te hebben ontdekt.<br />
Het bedrijf heeft de afgelopen jaren flink<br />
geïnvesteerd in emerging markets, zelfs als<br />
daarvoor geld vrijgemaakt moest worden<br />
door minder uit te geven in West-Europa<br />
en de Verenigde Staten. Het kwam Unilever<br />
een jaar geleden zelfs op een kritisch artikel<br />
te staan in The Wall Street Journal, waarin<br />
de krant grote vraagtekens zette <strong>bij</strong> de keuze<br />
om flink te snijden in het reclamebudget<br />
De cijfers:<br />
Verwachte omzet 2008:<br />
42,0 miljard euro<br />
Verwachte wpa: 1,40 euro<br />
Verwachte k/w: 15,7<br />
Beurswaarde: 37,7 miljard euro<br />
Analisten: 8x kopen, 4x houden,<br />
3x verkopen<br />
Gemiddelde koersdoel: 25,62 euro<br />
Laatste 3 koersdoelen:<br />
29,00 euro – Rabo Securities<br />
22,00 euro – Morgan Stanley<br />
27,00 euro – UBS<br />
van merken zoals Bertolli. Het vrijgekomen<br />
geld werd onder meer besteed aan een grote<br />
campagne voor het wasmiddel Sunlight in<br />
Brazilië, India en Vietnam. Voorlopig lijkt<br />
Unilever helemaal gelijk te krijgen.<br />
Emerging Unilever<br />
De inkomsten uit opkomende economieën<br />
zoals China, India en Latijns-Amerika krijgen<br />
een steeds grotere weging in de concernomzet.<br />
Het aandeel van emerging markets<br />
is toegenomen van 36% in 2004 tot 44% in<br />
2007 en aan het eind van het lopende jaar<br />
kan dat percentage zelfs op 50% uitkomen.<br />
Door de snelle groei en gunstige demografie<br />
in veel van deze regio’s kunnen de inkomsten<br />
in deze landen met gemiddeld 10%<br />
toenemen. Zelfs als de omzetstijging in de<br />
rest van de wereld stilvalt, stevent Unilever<br />
voor de komende jaren toch af op een groei<br />
van ten minste 5%. Van de opkomende<br />
economieën is India momenteel het belangrijkst<br />
voor Unilever. De onderneming heeft<br />
een belang van 51% in Hindustan Unilever<br />
Limited (HUL), wat een jaaromzet heeft van<br />
ruim 2 miljard euro. Met name in de voedingssector<br />
kan het bedrijf enorm groeien.<br />
Momenteel is 97% van al het verkochte<br />
voedsel in India vers, maar door de snelle<br />
opkomst van supermarkten kan de verkoop<br />
van verpakte en ingeblikte levensmiddelen<br />
explosief groeien. Dat proces kan nog in een<br />
stroomversnelling komen omdat HUL hard<br />
bezig is om het aantal verkooppunten uit<br />
te breiden. Momenteel zijn de producten<br />
<strong>bij</strong> slechts één op de acht winkels in India<br />
te krijgen. Onlangs is een nieuw initiatief<br />
gestart onder de naam Shakti trade waar<strong>bij</strong><br />
vrouwen in kleine dorpjes als lokale promotors<br />
van HUL gaan optreden met als doel<br />
het bereik op het platteland op te tillen van<br />
37% naar 60%.<br />
Concurrenten op komst<br />
De keerzijde van de sterke positie in India<br />
is dat Unilever vele te verliezen heeft als<br />
concurrenten zich meer op deze markt<br />
gaan richten. Nestlé en Procter & Gamble<br />
bouwen de activiteiten al uit en lokale<br />
spelers zoals Dabur, Brittanica en Marico<br />
proberen ook een groter deel van de Indiase<br />
markt in handen te krijgen. Unilever is zijn<br />
monopoliepositie op de zeep- en wasmiddelenmarkt<br />
de afgelopen jaren al kwijtgeraakt<br />
en daardoor zijn de marges op dit vlak <strong>bij</strong>na<br />
gehalveerd. Inmiddels heeft de operationele<br />
marge zich weer wat gestabiliseerd en met<br />
name dankzij een sterke groei in de voedingssector,<br />
stevenen de Indiase inkomsten<br />
de komende jaren af op een gemiddelde<br />
stijging van 10 tot 15%. In buurland China<br />
komt het groeitempo dubbel zo hoog uit,<br />
wat vooral komt doordat Unilever daar een<br />
veel minder dominante positie heeft. De<br />
Chinese jaaromzet kan dit jaar op 1 miljard<br />
euro uitkomen en de divisie persoonlijke<br />
verzorging is goed voor de helft daarvan.<br />
Het speerpunt van de groei zijn de supermarkten<br />
in de 27 grootste steden, waarmee<br />
ongeveer 45% van de Chinese markt wordt<br />
afgedekt. Het lijkt een gemiste kans om<br />
geen actieve poging te waken om meer dan<br />
de helft van de bevolking te bereiken, maar<br />
de investeringen voor de huidige strategie<br />
zijn al zo groot dat Unilever waarschijnlijk<br />
pas na 2009 break-even draait in China. Op<br />
Zuid-Amerikaanse markten zoals Brazilië<br />
heeft het bedrijf al een meer volwassen positie<br />
en daar lijkt de uitdaging te liggen om via<br />
onder meer joint-ventures en productvernieuwing<br />
een goede balans te vinden tussen<br />
omzetgroei en operationele marge.<br />
Nieuwkomer<br />
Voor de buitenwereld kan 2008 vooral het<br />
jaar worden waarin de balans van Unilever<br />
doorslaat naar emerging markets, maar binnen<br />
de onderneming verandert ondertussen<br />
ook veel. De komst van James Lawrence als<br />
nieuwe CFO is daar het beste voorbeeld van.<br />
In september vorig jaar volgde hij financiële<br />
topman Rudy Markham op. De laatste<br />
maanden van 2007 vormden een te korte<br />
periode om al zijn stempel op Unilever te<br />
gevecht om de marge<br />
Emerging Unilever<br />
De grote <strong>bij</strong>drage die emerging markets leveren aan de omzet van Unilever<br />
komt niet uit de lucht vallen. Azië en Afrika vormen al lange tijd<br />
de snelst groeiende poot onder de inkomstenstroom. Inmiddels zijn<br />
deze regio’s goed voor 29% van de omzet tegenover 20% in 1996. De<br />
snelle groei van India en China lijkt er haast garant voor te staan dat<br />
Azië en Afrika over een paar jaar het belangrijkste gebied wordt voor<br />
Unilever. Dat proces wordt nog verder versneld doordat het bedrijf<br />
marketingbudget uit ontwikkelde markten verschuift naar emerging<br />
markets.<br />
0000<br />
000 Europa<br />
0<br />
/ / /8 / /00 /0 /02 /03 /0 /0 /0 /0 /08<br />
drukken, maar de kans is groot dat zijn hand<br />
in de loop van dit jaar steeds beter zichtbaar<br />
op. Markham is afkomstig van het Amerikaanse<br />
voedingsconcern General Mills,<br />
waar hij er onder meer voor zorgde dat het<br />
werkkapitaal flink is afgenomen. Unilever<br />
had traditioneel een lagere operationele<br />
marge dan branchegenoten zoals Procter<br />
& Gamble, Danone en Nestlé. De laatste<br />
paar jaar heeft de onderneming dit verschil<br />
gedicht, maar in 2007 werd het lastig om<br />
deze goede lijn door te trekken. Mogelijk<br />
dat met de frisse blik van Markham, die een<br />
naam heeft opgebouwd als efficiënte CFO,<br />
de marge weer iets verder opgekrikt wordt.<br />
De verkoop van een serie merken (Boursin,<br />
Adolph’s, Lauwry’s) en afdelingen (wasproducten<br />
in de Verenigde Staten) gaat de<br />
nodige miljarden opleveren, wat Markham<br />
de ruimte geeft om in de loop van het jaar<br />
beleggers te verrassen met een grotere aandeleninkoop<br />
of een hoger dividend.<br />
Hogere grondstofprijzen kunnen nog roet<br />
in het eten gooien in 2008. Unilever heeft<br />
al aangekondigd dat <strong>bij</strong> verschillende voedings-<br />
en persoonlijke verzorgingsproducten<br />
in Europa en ijs in de Verenigde Staten<br />
prijsverhogingen doorgevoerd gaan worden.<br />
Volgens het bedrijf zelf is het effect op<br />
het volume van de hogere prijzen miniem.<br />
Voorlopig lijkt de verwachte winst per aandeel<br />
van 1,40 euro niet echt in gevaar te komen.<br />
Dat brengt de koers-winstverhouding<br />
op een in historisch perspectief bescheiden<br />
15,7. In combinatie met de snelle groei<br />
dankzij emerging markets is de verhouding<br />
tussen risico en rendement <strong>bij</strong> Unilever lang<br />
niet zo aantrekkelijk geweest.<br />
20 21<br />
22<br />
20<br />
8<br />
<br />
<br />
2<br />
0<br />
PG Danone Unilever<br />
0000<br />
000<br />
0000<br />
3000<br />
30000<br />
2000<br />
20000<br />
000<br />
Azië en Afrika<br />
Amerika<br />
//200 //200 //200 //200<br />
De operationele marge van Unilever is in de afgelopen jaren dichter in de buurt gekomen<br />
van branchegenoten zoals Danone en Nestlé. Het verschil met het Amerikaanse Procter &<br />
Gamble blijft echter opvallend groot, aangezien dit bedrijf zich volledig richt op persoonlijke<br />
verzorging. Unilever haalt de helft van de omzet uit voedingsproducten. Bovendien betekent<br />
de focus op emerging markets waar de marge traditioneel lager is dan in ontwikkelde landen<br />
dat het al lastig genoeg wordt om in het spoor te blijven van voedingsbedrijven zoals Danone.
AANDEEL VAN DE MAAND<br />
Nutreco<br />
Hengelen naar<br />
overnames<br />
door Michiel Pekelharing/illustratie Nico den Dulk<br />
Een slecht beursklimaat, grondstofprijzen<br />
die de pan uitrijzen en een belangrijk<br />
contract dat in april afloopt. Toch kan<br />
2008 voor Nutreco veel meer een jaar van<br />
kansen dan van risico’s worden.<br />
momenteel niet de overcapaciteit om een<br />
grote klant er<strong>bij</strong> te nemen. Een verlenging<br />
van het contract betekent dat er een stuk<br />
onzekerheid weg kan vallen.<br />
Op volle toeren<br />
Een onzekere factor die waarschijnlijk wat<br />
langer blijft hangen is de uitbraak van isa<br />
(Infectious Salmon Anemia) in Chili. Deze<br />
ziekte breidt zich snel uit in de regio en<br />
dreigt de groei van de zalmmarkt in 2008 te<br />
belemmeren. Het helpt daar<strong>bij</strong> ook niet dat<br />
de zalmprijs relatief laag is. Ten slotte zijn<br />
de grondstofprijzen snel omhoog geschoten,<br />
maar dat heeft het bedrijf goed door<br />
kunnen berekenen (zie kader). Door alle<br />
risico’s en kansen voor Nutreco in 2008 lopen<br />
de winstschattingen van analisten flink<br />
uiteen. abn Amro komt niet verder dan 3,24<br />
euro, terwijl ubs uitgaat van 4,88 euro. Hoe<br />
hoog de winst uitkomt is afhankelijk van de<br />
wijze waarop het contract met Marine Harvest<br />
wordt verlengd, eventuele vis- en veeziektes<br />
en veel meer factoren. Veruit het belangrijkste<br />
is de onderliggende groei en mogelijke<br />
overnames. Het dividendrendement<br />
van 4% maakt het niet onaangenaam voor<br />
beleggers om te wachten tot het moment<br />
waarop het groeipotentieel van Nutreco in<br />
de koers tot uitdrukking komt.<br />
De cijfers:<br />
Verwachte omzet 2008:<br />
3,8 miljard euro<br />
Verwachte wpa: 3,70 euro<br />
Verwachte k/w: 11,4<br />
Beurswaarde: 1,47 miljard euro<br />
Analisten: 7x kopen, 2x houden,<br />
1x verkopen<br />
Gemiddelde koersdoel: 56,02 euro<br />
Laatste 3 koersdoelen:<br />
48,50 euro – Lansbanki Kepler<br />
60,00 euro – sns Securities<br />
56,00 euro – De Vries & Co.<br />
Meestal is er een aanval van<br />
vogelpest of mond- en<br />
klauwzeer nodig om Nutreco<br />
voorop alle kranten<br />
te krijgen. De laatste jaren is het in dat<br />
opzicht wat stiller rondom de producent<br />
van vis- en veevoer, maar het aanbreken<br />
van een nieuwe groeifase kan daar verandering<br />
in brengen. Ruim drie jaar geleden<br />
presenteerde Topman Dekker een strategie<br />
van uitbalanceren en groeien.De eerste<br />
fase bestond uit de verkoop van een hele<br />
rits bedrijfsactiviteiten, met als hoogtepunt<br />
de overname van het 75%-belang in<br />
zalmkwekerij Marine Harvest aan Pan Fish.<br />
Dat leverde in 2006 een boekwinst op van<br />
379 miljoen euro. In datzelfde jaar keerde<br />
Nutreco een superdividend uit van 9 euro<br />
per aandeel en in 2007 volgde een bedrag<br />
van 5 euro. In november vorig jaar werd<br />
bovendien de balanceerfase van de strategie<br />
ingeruild voor de groeifase. De resultaten<br />
daarvan kunnen dit jaar zichtbaar worden.<br />
Blij met beurskrach<br />
Net als de rest van de aandelenmarkt is Nutreco<br />
in een achtbaanrit terechtgekomen,<br />
maar Dekker ziet dat eerder als een voor-<br />
Graancrunch<br />
Grondstoffen zoals graan zijn de belangrijkste kostenpost voor Nutreco. Circa<br />
80% van de concernomzet (donkerblauwe vlak) gaat hieraan op en het bedrijf<br />
lijkt dan ook een mogelijk slachtoffer van de snel stijgende prijzen van deze<br />
grondstoffen. Nutreco liet echter weten dat het dankzij alle aandacht voor<br />
duurdere grondstoffen eenvoudiger is om afnemers te overtuigen van prijsverhogingen,<br />
dan wanneer de prijs van graan slechts mondjesmaat was opgelopen.<br />
000<br />
00<br />
000<br />
300<br />
3000<br />
200<br />
2000<br />
00<br />
000<br />
00<br />
0<br />
8 2000 200 2002 2003 200 200 200 200<br />
22<br />
deel dan een nadeel. Overnames zijn een<br />
belangrijk onderdeel van de groeitactiek<br />
en Dekker heeft al aangegeven dat hij naar<br />
een aantal partijen kijkt. Daar<strong>bij</strong> kan het<br />
snel gaan. Op 11 januari werd de Japanse<br />
visvoerproducent Marine Net voor 15 miljoen<br />
euro overgenomen en een week later<br />
lijfde Nutreco het Amerikaanse Nelson and<br />
Sons in voor 11 miljoen euro. En de overnamemachine<br />
lijkt nog maar net op gang<br />
te komen. De vermogenseisen die Nutreco<br />
aan zichzelf stelt, bieden nog ruimte om<br />
100 miljoen euro te lenen. Samen met een<br />
kaspositie van 200 miljoen biedt dat ruimte<br />
om een half miljard euro omzet er<strong>bij</strong> te<br />
kopen Er zijn weinig analisten die met zo’n<br />
groot bedrag rekening hebben gehouden<br />
en als de onderneming de overnamemachine<br />
succesvol opstookt, kan de groei in 2008<br />
een stuk hoger dan verwacht uitpakken.<br />
Hordenlopen<br />
Voor het zover is, moet het bedrijf nog wel<br />
wat horden nemen. Het contract voor de<br />
levering van visvoer dat <strong>bij</strong> de verkoop van<br />
Marine Harvest werd afgesloten, loopt in<br />
april af. Als de voormalige dochter in zee<br />
gaat met een andere leverancier, verliest de<br />
visvoerdivisie in één klap een fors deel van<br />
de omzet. Maar de kans is heel groot dat<br />
het contract opnieuw <strong>bij</strong> Nutreco terecht<br />
komt. De onderneming heeft samen met<br />
Cermaq en Biomar <strong>bij</strong>na een soort triopolie<br />
en deze twee concurrenten hebben<br />
Yum Brands<br />
Het spoor van<br />
McDonald’s<br />
‘Wij weten wat we met kip moeten<br />
doen’, is de flauwe reclameboodschap van<br />
Kentucky Fried Chicken. Het Amerikaanse<br />
moederbedrijf Yum Brands spreekt op de<br />
beurs meer tot de verbeelding.<br />
McDonald’s is veruit de bekendste<br />
fastfoodketen ter<br />
wereld, maar wanneer het<br />
aankomt op de hoeveelheid<br />
restaurants moet de onderneming het afleggen<br />
tegen Yum Brands. Behalve Kentucky<br />
Fried Chicken (kfc) heeft Yum nog een hele<br />
serie andere ketens, waarvan Pizza Hut en<br />
Taco Bell de bekendste zijn. Op de Amerikaanse<br />
thuismarkt kampte het bedrijf vorig<br />
jaar met een imagoprobleem. Door een uitbraak<br />
van de E.coli-bacterie werden zeventig<br />
mensen ziek en het bedrijf miste de slag<br />
naar gezondere voeding. Hierdoor vielen de<br />
inkomsten <strong>bij</strong> Amerikaanse restaurants die<br />
langer dan een jaar open zijn vorig boekjaar<br />
met 3% terug, terwijl in 2005 <strong>bij</strong>voorbeeld<br />
nog een groei van 4% uit de bus kwam.<br />
McDonald’s-dag<br />
Topman David Novak is hard bezig om daar<br />
verandering in te brengen. Samen met een<br />
groep managers ging hij tijdens een ‘McDonald’s-Dag’<br />
uit eten <strong>bij</strong> de concurrent om<br />
zelf te ervaren wat ze moeten veranderen<br />
<strong>bij</strong> Yum. Het belangrijkste dat Novak die<br />
dag geleerd heeft, is dat hij meer variëteit<br />
in de menu’s van de ketens moet brengen.<br />
Binnenkort kan <strong>bij</strong> Pizza Hut in Amerika<br />
<strong>bij</strong>voorbeeld ook pasta besteld worden. Ondanks<br />
de problemen op de thuismarkt slaagt<br />
Yum er opmerkelijk goed in om de winst<br />
flink op te schroeven. Dat is volledig te danken<br />
aan internationale groei. Het concern is<br />
actief in 110 landen, met 12.000 restaurants.<br />
De inkomsten uit het buitenland zijn inmiddels<br />
goed voor meer dan de helft van de<br />
winst en dat aandeel wordt steeds meer. Dat<br />
is voor een deel te danken aan de strategie<br />
die Yum in groeimarkten zoals China hanteert.<br />
In plaats van alleen eigen merken te<br />
hanteren, worden ook aparte ketens opgericht<br />
die speciaal op het land zijn toegesneden<br />
zoals <strong>bij</strong>voorbeeld East Dawing in China,<br />
waar Chinees fastfood verkocht wordt.<br />
fastfood favorieten<br />
220<br />
200<br />
80<br />
0<br />
0<br />
20<br />
00<br />
Mcd<br />
Yum<br />
De cijfers:<br />
Verwachte omzet 2008:<br />
22,9 miljard dollar<br />
Verwachte wpa: 1,90 dollar<br />
Verwachte k/w: 18,4<br />
Analisten: 13x kopen, 5x houden,<br />
1x verkopen<br />
Gemiddelde koersdoel: 62,38 euro<br />
Op termijn wil Yum groeien van 2300 naar<br />
20.000 vestigingen in China. Deze ambities<br />
maken het waarschijnlijk dat de internationale<br />
omzet de komende jaren met ten minste<br />
30% kan toenemen. Met een winstgroei<br />
van naar schatting ruim 15% tegenover net<br />
10% van McDonald’s, maakt Yum een goede<br />
kans om de teleurstellende koersontwikkeling<br />
ten opzichte van de grote concurrent in<br />
2008 grotendeels uit te wissen.<br />
80<br />
2//0 //0 20/03/0 3/2/0 /2/0 23//0 //0 28//08<br />
Door snel in te zetten op een gezondere menukaart heeft McDonald’s het laatste anderhalf<br />
jaar Yum ver achter zich gehouden op de beurs. Daar kan dit jaar verandering in komen.<br />
23
eleggingsfondsen<br />
Istanbull is even<br />
uitgeraasd<br />
Turkije is ná Rusland de belangrijkste opkomende<br />
markt in onze Oost-Europese achtertuin. Het land<br />
is groot, groeit snel en de bevolking is ambitieus.<br />
De Turkse beurs is dan ook een walhalla voor<br />
beurspioniers. Maar wel eentje met valkuilen op elke<br />
straathoek. Het begin van het nieuwe beursjaar is<br />
behoorlijk dramatisch. Alles verkopen<br />
door Peter van Kleef<br />
24<br />
In het grote emerging markets-nummer<br />
van iex magazine (7 – 2007) tipten we<br />
Turkije als één van de vier opvolgers van<br />
de bric-landen. Indonesië, Turkije, Egypte<br />
en Argentinië zouden de opvolgers van<br />
Brazilië, Rusland, India en China moeten<br />
worden. Met name Egypte heeft die rol, in<br />
elk geval wat beursperformance betreft, alvast<br />
waar gemaakt. Maar hoe gaat het in Europa’s<br />
eigen groeigigant Turkije Eén ding is<br />
eens te meer duidelijk geworden. De Turkse<br />
beurs is geen speelveld voor beleggers uit<br />
Bangbroek en omstreken. De ise-index is<br />
op z’n zachtst gezegd behoorlijk volatiel.<br />
Toch zijn er de afgelopen jaren meer dan<br />
behoorlijke rendementen behaald. Voor wie<br />
op het juiste moment is ingestapt, of voor<br />
wie stalen zenuwen heeft en is blijven zitten<br />
tijdens de duizelingwekkende daling in<br />
2006. Het afgelopen beursjaar was, ondanks<br />
enkele moeilijke perioden, een beursjaar om<br />
in te lijsten. Beleggingsfondsen behaalden<br />
in Turkije een rendement dat tussen de 40<br />
en 60% lag. Dat zulke rendementen een risicopremie<br />
bevatten behoeft geen betoog.<br />
Turkse banken<br />
De beleggingsfondsenindustrie kent vanuit<br />
het perspectief van de Nederlandse belegger<br />
drie serieuze beleggingsmogelijkheden:<br />
Fortis Equity Turkey, East Capital Turkish<br />
Fund en het Magna Turkey Fund. Uiteraard<br />
zijn er ook trackers op de index beschikbaar,<br />
voor beleggers die het liever simpel en<br />
goedkoop houden. En er zijn turbo’s op de<br />
Turkish Titans, voor beleggers voor wie de<br />
hoge volatiliteit nog niet hoog genoeg is.<br />
Kortom, Turkije is helemaal in.<br />
De start van 2008 is ook voor Turkije niet<br />
geweldig geweest. Na drie weken staat er<br />
-10% op de borden, een rendement dat vergelijkbaar<br />
is met dat van de aex. Daarmee<br />
bewijst Turkije dat de markt tegenwoordig<br />
ook in crisistijden heel aardig blijft liggen.<br />
Dat is een hele verbetering ten opzichte<br />
van het voorjaar van 2006 toen tijdens de<br />
liquiditeitscrisis aandelen in Turkije in<br />
euro’s zomaar 40% minder waard werden.<br />
De helft van die daling was toen te wijten<br />
aan de vrije val van de lira. Maar, zoals ook<br />
andere opkomende markten als Brazilië<br />
en Rusland, lijkt Turkije zichzelf als een<br />
moderne baron van Münchhausen uit de<br />
eigen volatiliteit te hebben onttrokken. Dat<br />
maakt de markt plotseling een stuk aantrekkelijker<br />
voor beleggers.<br />
Turkse banken<br />
De twee populairste beleggingsfondsen op<br />
de Nederlandse markt houden er op het<br />
eerste gezicht een vergelijkbare strategie<br />
op na. Zowel Fortis als East Capital zetten<br />
fors in op financials. Het is de sector <strong>bij</strong><br />
uitstek die kan profiteren van de enorme<br />
economische groei en de financiële industrie<br />
staat nog in de kinderschoenen. Dat<br />
biedt beleggers twee grote voordelen: er<br />
is nog ontzettend veel te ontwikkelen aan<br />
financiële producten en daardoor is een buitensporige<br />
groei zelfs voor de hand liggend,<br />
en Turkse banken worden niet geraakt door<br />
de kredietcrisis die in het westen woedt.<br />
Het enige nadeel is dat westerse banken er<br />
wel vol door in het middenrif geraakt zijn<br />
en zich daardoor wat minder nadrukkelijk<br />
in de strijd om belangen in Turkse banken<br />
lijken te mengen. Fortis heeft vier banken<br />
in de top-5 belangen, East Capital zelfs vijf.<br />
Beide fondsen hebben grote wegingen weggelegd<br />
voor Garanti Bankasi, Is Bankasi en<br />
Akbank.<br />
Kredietpijn<br />
Het grote verschil tussen de beide fondsen<br />
is dat het Zweedse East Capital zich wat<br />
meer in de vijver van kleine aandelen waagt.<br />
De bovenste helft van de portefeuilles zijn<br />
goed vergelijkbaar (circa 50% in de top-10<br />
posities), daaronder wijken de visies wat<br />
van elkaar af. Zo heeft Fortis een verhouding<br />
van 27-42-30% tussen largecaps, midcaps<br />
en smallcaps. East Capital houdt het<br />
op 30-25-44%. Waar Fortis op de midcaps<br />
inzet, kiest East Capital voor de smallcaps.<br />
In 2007 viel die keuze in het voordeel van<br />
Fortis Investments uit. De Zweden hebben<br />
per saldo nog meer financials in portefeuille<br />
dan Fortis: 53% om 39%. De groeiperspectieven<br />
zijn, zeker als de banden met de<br />
Europese Unie aangehaald kunnen worden,<br />
indrukwekkend. Maar de Turkse beurs<br />
zorgt ook al dit jaar wel voor één of twee<br />
scherpe correcties waar<strong>bij</strong> particuliere beleggers<br />
wreed gekielhaald worden. Inflatie<br />
blijft een probleem met een niveau van net<br />
onder de 10% <strong>bij</strong> een economische groei<br />
van ruim 5%. En geopolitiek is Turkije ook<br />
een kruitvat. Daar komt nog <strong>bij</strong> dat verzekeringsmakelaar<br />
Aon Turkije betiteld als<br />
een land dat de pijn van de kredietcrisis de<br />
komende maanden hard gaat voelen. Turkije<br />
leent immers bakken met geld om de<br />
groei te financieren en lenen is in het huidige<br />
sentiment een dure zaak. De valse start<br />
van de ise-100 mag dan ook geen verwondering<br />
wekken. En zelfs de meest doorgewinterde<br />
beleggers doen er verstandig aan<br />
deze storm even uit te laten razen voordat<br />
ze instappen. Zit u er al in, dan rest u weinig<br />
dan afwachten. De -40% van mei 2006<br />
werd ook binnen een jaar weggepoetst. Als<br />
het ergste achter de rug is, is Turkije een<br />
spotgoedkope snoepwinkel voor beleggers.<br />
Ook al zit er af en toe een tandenkraker tussen<br />
die snoepjes. En hoewel mijn voorkeur<br />
in de regel uitgaat naar fondsen van de kleine<br />
gespecialiseerde beleggingsboutiques<br />
heeft Fortis Equity Turkey op basis van het<br />
verleden een streepje voor op East Capital<br />
Turkish Fund.<br />
Fortis Equity Turkey<br />
Fondsbeheerder: Eli Koen<br />
Aantal aandelen: 54<br />
Weging top-10: 50,8%<br />
Rendement: 53% in 2007<br />
Grootste belangen: Garanti Bankasi, Is<br />
Bankasi, Akbank, Ford Otomotiv en Yapi<br />
Kredi Bankasi<br />
East Capital Turkish Fund<br />
Fondsbeheerder: Peter Håkansson<br />
Aantal aandelen: 71<br />
Weging top-10: 47,8%<br />
Rendement: 45% in 2007<br />
Grootste belangen: Garanti Bankasi,<br />
Akbank, Is Bankasi, Sekerbank en Asya<br />
Katilim Bankasi<br />
25
Fonds van de maand<br />
door Peter van Kleef<br />
Robeco Private Equity<br />
Private Equity voor<br />
Piet Particulier<br />
De boom in private equity lijkt over nu<br />
de kredietcrisis wereldwijd om zich heen<br />
grijpt. Toch blijkt Robeco Private Equity tijdens<br />
de afgelopen maanden een <strong>bij</strong>zonder<br />
veilige haven te zijn geweest.<br />
Robeco Private Equity is één van<br />
de weinige beleggingsfondsen op<br />
het Damrak die de januari-storm<br />
goed hebben doorstaan. Beleggingsfonds<br />
is uiteraard niet helemaal de<br />
goede betiteling, het is een investeringsvehikel<br />
dat (voornamelijk) belegt in beursgenoteerde<br />
private equity-huizen. Ultimo<br />
september 2007 is 62% van het fondsvermogen<br />
gestoken in iets meer dan tien<br />
beursgenoteerde private equity-aandelen.<br />
Ruim 35% van het fondsvermogen zit<br />
in het eigen Robeco Global Private Equity<br />
– een fonds voor institutionele beleggers.<br />
Fondsbeheerder Jesse de Klerk: “Het<br />
was onze doelstelling om het mogelijk te<br />
maken voor particuliere beleggers om in<br />
private equity te beleggen, waar<strong>bij</strong> dat in<br />
het begin met name via het institutionele<br />
fonds Robeco Global Private Equity cv<br />
zou plaatsvinden.” Via de cv hebben participanten<br />
in het fonds indirect toegang tot<br />
ruim dertig niet-beursgenoteerde private<br />
equity-partijen, naast de meer dan tien<br />
Grootste posities per 30 september 2007:<br />
35% Robeco Global Private Equity cv<br />
14% Graphite Enterprise Trust<br />
10% 3i Group<br />
9% gimv n.v.<br />
9% Onex Corporation<br />
9% Pantheon Int. Participation<br />
62% Beursgenoteerd private equity<br />
32% Niet beursgenoteerd private equity<br />
5% Cash<br />
26<br />
beursgenoteerde private equity-huizen in<br />
de portefeuille van Robeco Private Equity.<br />
Daarmee is nu een mooie mix bereikt<br />
van wél en níet beursgenoteerde posities,<br />
waardoor enige afstand tot de waan van de<br />
(beurs-)dag wordt gecreëerd.<br />
Valuta-exposure<br />
De grootste beursgenoteerde posities zijn<br />
per 30 september (het jaarverslag is nog<br />
niet afgerond) in Britse durfkapitalisten,<br />
zoals <strong>bij</strong>voorbeeld Graphite, 3i Group en<br />
Pantheon Int. Participations. Met die posities<br />
wordt een onderliggende portefeuille<br />
opgebouwd die bestaat uit zowel venture<br />
capital, development capital en buyouts en<br />
die bovendien wereldwijd gespreid is. Het<br />
gevolg voor de beurskoersen van die beursgenoteerde<br />
posities – niet per se voor de intrinsieke<br />
waarde – is een sterke afhankelijkheid<br />
van de pond, naast die van de dollar in<br />
de cv. Beide munten staan al een tijdje onder<br />
druk, maar de valutaposities worden<br />
niet afgedekt. Robeco houdt het er op dat<br />
de valuta-exposure zich over de lange termijn<br />
uitmiddelt.<br />
Fondsbeheerder<br />
Jesse de Klerk<br />
Opvallende performance<br />
Per 25 januari heeft het fonds een positief<br />
rendement van 0,7% laten zien, waar<br />
de msci World met 11%<br />
is gedaald, om over de aex<br />
(-16%) maar te zwijgen.<br />
Het fonds noteert daarmee<br />
met een discount<br />
van ruim 15% ten opzichte<br />
van de laatste intrinsieke<br />
waarde (167,96 euro<br />
per 30 september). Toch is<br />
de performance over het<br />
afgelopen halfjaar opvallend<br />
omdat het kredietklimaat<br />
behoorlijk verslechterd<br />
is en er nog maar weinig<br />
op de tamtam geroffeld<br />
wordt door durfkapitalisten. De hele<br />
subprime crisis heeft geleid tot een herwaardering<br />
van risico’s, uitgestelde beursgangen<br />
en afname van activiteiten in het<br />
hogere buyout-segment. Transacties van<br />
meer dan 10 miljard dollar zijn een zeldzaamheid<br />
geworden nu vreemd vermogen<br />
voor dergelijke transacties moeilijker aan<br />
te trekken is.<br />
Beloftevol 2008<br />
Dat zijn op het eerste gezicht geen ideale<br />
omstandigheden voor private equity.<br />
De Klerk verwacht dan ook dat er minder<br />
grote transacties zullen plaatsvinden,<br />
maar verwacht ook dat de markt voor kleinere<br />
transacties minder hinder zal ondervinden.<br />
Op de beurs worden private equity-partijen<br />
vooralsnog niet gedumpt. Een<br />
mogelijke verklaring is dat de breedgedragen<br />
afschminking van aandelen voor zulke<br />
lagere waarderingen zorgt dat durfkapitalisten<br />
over enkele maanden het ene na het<br />
andere koopje van de beurs kunnen binnenharken.<br />
Ook positief is dat private equity-huizen<br />
een recordsom aan kasgeld hebben<br />
liggen. Lagere waarderingen, een verse<br />
stroom liquiditeiten in de markt met<br />
dank aan centrale banken en recordsommen<br />
kas op de balans <strong>bij</strong> beursgenoteerde<br />
hyena’s. Het is een cocktail die ondanks de<br />
kredietmalaise een beloftevol 2008 kan inhouden<br />
voor nieuwe private equity-transacties.<br />
Het wachten is tot iemand de lucifer<br />
<strong>bij</strong> het lontje houdt. Zodra Ben Bernanke<br />
het van Dr. Bibber wint, kan private equity<br />
van de bank komen en zich van zijn trainingspak<br />
ontdoen. Het grote warmlopen is<br />
al begonnen.
fundamentele analyse<br />
door Corné van Zeijl<br />
Schrijft ING af, of…<br />
Als ing-fan wacht ik vol spanning op de jaarcijfers van de bankverzekeraar.<br />
De grote vraag is niet meer of ing moet gaan<br />
afschrijven, maar hoe hoog dat bedrag is Ik zet het op een rij.<br />
Corné van Zeijl is senior<br />
portfolio manager <strong>bij</strong> s n s<br />
Asset Management waar<br />
hij verantwoordelijk is<br />
voor de Nederlandse<br />
aandelenportefeuilles.<br />
Van Zeijl beheert<br />
het s n s Nederland<br />
Aandelen Fonds.<br />
28<br />
Op 20 februari komt ing met<br />
de cijfers naar buiten. Ik<br />
denk dat veel beleggers met<br />
mij in opperste spanning de cijfers<br />
zullen afwachten. In het afgelopen<br />
halfjaar zijn er serieuze vraagtekens<br />
gezet <strong>bij</strong> de beleggingen in de<br />
Alt A-portefeuille. Alt A-leningen<br />
zijn simpelweg hypotheken die<br />
tussen subprime en prime in liggen.<br />
Daar heeft ing er voor 27 miljard<br />
euro van op de planken. In de<br />
waardering wordt rekening gehouden<br />
met 12% die niet betaalt. Tot<br />
en met het derde kwartaal zorgden<br />
de niet-betalers voor een verlies<br />
van 0,02%. Het klonk dus erg plausibel<br />
dat ing ook echt niets hoefde<br />
af te schrijven. Hoewel de scepsis<br />
bleef. De grote twijfel stak pas<br />
echt de kop op, toen Merrill<br />
Lynch met haar vierdekwartaalcijfers<br />
kwam.<br />
Die schreven eventjes 9<br />
tot 13% af van hun Alt A-<br />
portefeuille. Als Merrill<br />
Lynch het doet, dan moet<br />
ing het ook doen. Ik<br />
heb een aantal<br />
specialisten<br />
gehoord en die hebben de<br />
Merrill Lynch-afschrijving doorberekend<br />
voor ing. Gemiddeld kwamen<br />
ze op een afschrijving van een<br />
kleine 2 miljard euro uit. Dat is een<br />
boel geld, zelfs voor ing.<br />
Klein kredietrisico<br />
Een optimistisch alternatief – of<br />
misschien wel een naïef optimistisch<br />
alternatief – is dat de Alt A-<br />
leningen helemaal niet zo slecht<br />
zijn, dat de nieuwe ceo van Merrill<br />
Lynch John Train alle mogelijke<br />
verliezen wilden nemen. Zoveel<br />
dat het in de toekomst onmogelijk<br />
nog kan tegenvallen. In managementtermen<br />
wordt zoiets een big<br />
bath genoemd. Het zou best kunnen.<br />
Daarmee is de mogelijke afschrijving<br />
of niet, <strong>bij</strong>na een kwestie<br />
van hoe je het brengt. Dat blijft<br />
natuurlijk het probleem, want er<br />
zijn weinig betrouwbare prijzen<br />
voor dit soort leningen.<br />
Overigens vertelden de meeste specialisten<br />
er snel <strong>bij</strong> dat ing ook nog<br />
wat kredietrisico had herverzekerd<br />
<strong>bij</strong> de kredietverzekeraars. Nu de<br />
ratings van deze kredietverzekeraars<br />
recentelijk zijn verlaagd, zijn<br />
de waarderingen van deze verzekeringen<br />
ook lager geworden. En dus<br />
zou daar nog een miljardje <strong>bij</strong> kunnen<br />
komen. Is daarmee de ellende<br />
klaar Nou nog niet echt. Aan het<br />
eind van het derde kwartaal had de<br />
zakenbank ing nog 7,5 miljard euro<br />
aan lbo-leningen op het boek,<br />
die nog moesten worden doorgeplaatst.<br />
Nu beleggers wars zijn van<br />
ieder risico kunnen deze alleen<br />
maar tegen een flink lager koers<br />
worden verkocht. Dat zou ook nog<br />
eens 0,5 miljard euro gaan kosten.<br />
En daarmee zou het totale verlies<br />
<strong>bij</strong> elkaar richting de 3 miljard euro<br />
uitkomen. Het dilemma is dat<br />
als ing met dit bedrag naar buiten<br />
komt, ze gedeeltelijk hun geloofwaardigheid<br />
verliezen (ik hoor het<br />
de journalisten al vragen: ‘Meneer<br />
Tilmant u zei een kwartaal geleden<br />
nog dat er niets aan de hand was’).<br />
Maar als ze met vrijwel niets naar<br />
buiten komen, gelooft ook niemand<br />
het.<br />
Grootste spaarbank<br />
Dat doet een ing-fan als ik toch:<br />
twijfelen. Maar er is nog meer. Als<br />
bank moet ing het natuurlijk ook<br />
van de rentemarges hebben. Met<br />
ing Direct is het ’s werelds grootste<br />
online spaarbank. Een prestatie<br />
van formaat, maar wij beleggers<br />
kijken alleen naar de verdiensten.<br />
De rentemarges wordt over het algemeen<br />
verdiend met het verschil<br />
tussen de korte rente en de lange<br />
rente. Ze betalen de spaarders de<br />
korte rente en zet ing dat weer uit<br />
tegen de lange rente. Normaal ge-<br />
Vreemd is dat de winstverwachtingen<br />
voor 2008 nog nauwelijks zijn aangepast<br />
rentemarge is een aanslag op de winst<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
Het verschil tussen de lange (tienjarige) en korte (driemaands) rente.<br />
sproken zit daar een mooi verschil<br />
tussen. Maar nu even niet. Dat betekent<br />
een flinke aanslag op de<br />
winstgevendheid. Dat zagen we in<br />
het derde kwartaal ook al. Overigens<br />
zal ook de gewone bank last<br />
krijgen van de omgekeerde yield<br />
curve, alleen is het <strong>bij</strong> ing Direct<br />
altijd veel uitgesprokener.<br />
En als laatste zal de zakenbank, die<br />
het vooral van allerlei te plaatsen<br />
leningen en andere deals moet hebben,<br />
het ook iets moeilijker krijgen.<br />
O, ja en natuurlijk is de dollar<br />
ook een minpunt voor ing. Ongeveer<br />
20% wordt in Amerikaanse<br />
dollars verdiend. Dat gaat niet<br />
echt helpen om de winst omhoog<br />
te stuwen.<br />
Flink negatief<br />
Al met al is het een flinke lijst met<br />
negatieve punten. Maar ja, de koers<br />
van ing is niet voor niets zo fors<br />
gedaald. Het vreemde is echter dat<br />
de winstverwachtingen voor 2008<br />
voor de bank-verzekeraar nog nauwelijks<br />
zijn aangepast (-3% sinds<br />
afgelopen zomer). Van de koers is<br />
inmiddels al weer een derde verdampt.<br />
Dat is in beurswaarde maar<br />
liefst 25 miljard euro. Wat de winst<br />
winstverwachting is nog niet <strong>bij</strong>gesteld<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
precies gaat worden, ik zal u mijn<br />
berekeningen besparen. Daar zijn<br />
de analisten veel beter in dan ik.<br />
Het zal in ieder geval niet zo mooi<br />
worden. Maar dat de analisten hun<br />
winstverwachtingen en koersdoelen<br />
na de cijfers van 20 februari<br />
neerwaarts gaan aanpassen, dat<br />
lijkt wel zeker. Net zo zeker als dat<br />
de koers van ing al gedaald is.<br />
klik hier...<br />
Meer analyse van Corné van<br />
Zeijl staan op magazine.iex.nl/vanzeijl<br />
<br />
<br />
De verwachte winst voor 2007 (blauw) en voor 2008 (rood).<br />
<br />
29
30<br />
Technische analyse<br />
door Bas Heijink en Ruurd Haan<br />
Bovespa groen<br />
De indices van emerging markets reageerden in het verleden vaak<br />
veel heftiger op correcties uit het westen dan de westerse indices zelf.<br />
Dit lijkt gelijkgetrokken. Een analyse van de Braziliaanse Bovespa.<br />
Bas Heijink &<br />
Ruurd Haan zijn<br />
verantwoordelijk voor<br />
de visie op basis van<br />
Technische Analyse<br />
binnen ing Bank<br />
Private Banking. Heijink<br />
is Senior Salestrader en<br />
Haan is Manager van de<br />
Centrale Salestrading<br />
Desk. De informatie<br />
in dit artikel behelst<br />
geen individueel<br />
beleggingsadvies.<br />
Bijna alle westerse indices hebben<br />
begin januari een zijwaartse<br />
fase afgerond en zijn<br />
een bearmarkt gestart. Zijn de bewegingen<br />
van emerging market Brazilië<br />
redelijk conform de correcties<br />
in de Verenigde Staten of Europa<br />
Bovespa – Brazilië<br />
De Bovespa is sinds begin 2003<br />
van ongeveer 10.000 opgelopen<br />
tot rond de 66.000 eind 2007. Bijna<br />
elk jaar werden er nieuwe alltime<br />
highs op de borden geschreven.<br />
Het stijgende langetermijntrendkanaal<br />
werd zelfs in 2007 aan<br />
de bovenkant verlaten, waarna een<br />
nieuwe versnellingsfase werd ingezet.<br />
Toch is ook hier de malaise ingezet,<br />
met een doorbraak van het<br />
voormalige horizontale uitbraakniveau<br />
op 58.000 (op het moment<br />
bovespa – nieuwe rally op komst<br />
van schrijven: 21 januari). Tevens is<br />
er nu sprake van een dalende trend<br />
(lagere toppen en bodems). Is er<br />
nu een enorm dalingspotentieel<br />
Ja, vooral onder de cruciale steunzone<br />
tussen 55.500 en 56.000. Een<br />
structureel slot hieronder neutraliseert<br />
namelijk de dalende wig-formatie<br />
(positief patroon, waar<strong>bij</strong><br />
de toppen sneller dalen dan de bodems)<br />
en geeft een nieuw verkoopsignaal<br />
richting de start van de versnellingsfase<br />
rond de 45.000. Dit<br />
zou tevens betekenen dat de Bovespa<br />
weer is aanbeland <strong>bij</strong> de voormalige<br />
stijgende langetermijnbodemlijn.<br />
Wij gaan ervan uit dat deze<br />
steun niet doorbroken wordt in<br />
de huidige correctie. Toch is het<br />
naar onze mening verstandig om al<br />
eerder longposities in te nemen en<br />
45.000 juist als stoploss te gebrui-<br />
ken. Het eerste niveau om nieuwe<br />
longposities in te nemen ligt rond<br />
de 53.500. Dit is het 61,8% Fibonacci<br />
retracementniveau van de beweging<br />
in de tweede helft van 2007<br />
(van 45.000 naar 66.000). Doordat<br />
de Bovespa zich nog in een langjarige<br />
stijgende trend bevindt, achten<br />
wij de kans op een sterke herstelbeweging<br />
in de loop van 2008 groot.<br />
Nieuwe rally<br />
De Bovespa zit nu in een forse correctieve<br />
fase, maar bevindt zich<br />
nog wel in de langjarige stijgende<br />
trend. Koopmomenten moeten<br />
goed getimed worden, en stoplossniveaus<br />
nauwgezet opgevolgd.<br />
Het neerwaarts risico is namelijk<br />
erg groot als de stijgende langetermijntrend<br />
wordt afgebroken. Wij<br />
houden er rekening mee dat de Bovespa<br />
aan het uitbodemen is en aan<br />
de vooravond staat van een nieuwe<br />
sterke rally.
elgische beurs<br />
door Jacques Potuijt<br />
Brussels bier<br />
Hebben Nederlandse beleggers eigenlijk wel wat te zoeken op de Belgische<br />
beurs Als <strong>bij</strong>na-Belg analyseer ik hoe de Belgische aandelen zich verhouden tot<br />
de Nederlandse concurrenten: Inbev versus Heineken.<br />
Jacques Potuijt was<br />
analist, fondsmanager<br />
en fusiespecialist <strong>bij</strong> a b n<br />
Am r o en hoofd particulier<br />
vermogensbeheer en hoofd<br />
beleggingsresearch <strong>bij</strong><br />
Deutsche Morgan Grenfell<br />
in Amsterdam.<br />
Begin 1996 richtte hij de<br />
Provest Group op.<br />
Potuijt schrijft regelmatig<br />
fundamentele analyses op<br />
iex.nl. Hij belegt<br />
privé uitsluitend in<br />
beleggingsfondsen.<br />
32<br />
De laatste tijd circuleren er<br />
nogal wat lijstjes met als<br />
aantrekkelijk beoordeelde<br />
Belgische small- en midcaps. Zo<br />
kwam ing onlangs met aanbevelingen<br />
voor Arseus, Kinepolis, Colruyt,<br />
Telenet, Transics en Umicore.<br />
Op verscheidene Belgische beleggingswebsites<br />
leverde dat soms<br />
hilarisch reacties op. “ing heeft zeker<br />
nog wat aandelen uit de ipo van<br />
Transics op de plank liggen waar<br />
ze van af willen”, viel ergens te lezen.<br />
Ook het advies om Kinepolis,<br />
de exploitant van bioscopen,<br />
te kopen stuit in het land,<br />
waar ik zelf sinds 2003<br />
met veel genoegen<br />
woon en werk, om<br />
voor de hand liggende<br />
redenen op<br />
veel scepsis.<br />
Ik kan die scepsis<br />
wel meevoelen.<br />
Lernout en Hauspie<br />
(l&h), het bedrijf van de<br />
wonderbaarlijke spraakherkenningsoftware<br />
heeft<br />
hier <strong>bij</strong> beleggers diepe littekens<br />
achtergelaten en<br />
veel kleine Belgische<br />
beursfondsen doen<br />
een beroep op dezelfde<br />
fantasie die<br />
destijds de beleg-<br />
gers in l&h over de streep moest<br />
trekken. Kinepolis doet de wenkbrauwen<br />
al enigszins fronsen maar<br />
wat te denken van de dierentuinexploitant<br />
Parc Paradiso Een sympathiek<br />
bedrijf misschien maar nauwelijks<br />
een paradijselijke belegging.<br />
In het algemeen heeft de Nederlandse<br />
belegger niet zo heel veel<br />
te zoeken op de beurs van Brussel.<br />
Aan de economische prestaties<br />
van de zuiderburen ligt het niet. Of<br />
het land nu wel of niet geregeerd<br />
wordt, de economie trekt zich er<br />
weinig van aan en draait heel behoorlijk<br />
door. Maar anders dan in<br />
Nederland, waar een aanzienlijk<br />
deel van economische waardecreatie<br />
plaatsvindt binnen multinationals<br />
zoals Unilever, Philips en Koninklijke<br />
Olie, steunt de Belgisch<br />
economie op een brede laag kleine<br />
en middelgrote bedrijven. Tegenover<br />
één Unilever telt België enkele<br />
honderden familiebedrijven die<br />
zich op uiterst efficiënte wijze ophouden<br />
in alle segmenten van de levensmiddelenproductie.<br />
Supermarkten<br />
De tegenhanger hiervan is dat de<br />
Brusselse beurs, ook na de sprinkhanenplaag<br />
die Amsterdam de laatste<br />
jaren teisterde, de belegger toch<br />
aanmerkelijk minder keuze biedt<br />
dan het Damrak. Het aantal Belgische<br />
fondsen dat van Nederlandse<br />
beleggers serieus aandacht verdient,<br />
zijn op de vingers van een<br />
hand te tellen. Daartoe reken ik in<br />
ieder geval Delhaize dat van tijd tot<br />
tijd, afhankelijk van de onderlinge<br />
waarderingsverhouding, een goed<br />
alternatief vormt voor Ahold.<br />
Deze supermarktbedrijven met elk<br />
grote belangen in de Verenigde Staten<br />
hebben immers veel met elkaar<br />
gemeen. Het aardige is dat de aandelen<br />
worden verhandeld op van elkaar<br />
gescheiden markten die niet<br />
helemaal synchroon verlopen. Of<br />
Amsterdam voorloopt op Brussel<br />
of andersom, kan ik niet zeggen,<br />
maar dat op beide beurzen een ander<br />
type belegger opereert is voor<br />
mij een uitgemaakte zaak. Mogelijk<br />
spelen cultuurverschillen daar<strong>bij</strong><br />
een rol: de lichtvoetige Bourgondische<br />
levensstijl van het zuiden versus<br />
het strakke calvinisme van het<br />
noorden. Hoe dan ook, de culturen<br />
kunnen we niet tegen elkaar arbitreren,<br />
de aandelen wel.<br />
Bierbrouwers<br />
Neem de twee internationale brouwerijaandelen<br />
Heineken en InBev.<br />
Op iex.nl vergelijk ik Heineken regelmatig<br />
met Inbev en dat leidt al<br />
naar gelang de beurswaardering tot<br />
wisselende aanbevelingen. Soms is<br />
Heineken de aantrekkelijkste, een<br />
andere keer Inbev. De twee worden<br />
ook door de markt nauwlettend gevolgd<br />
en arbitrage tussen de twee<br />
zorgt ervoor dat de waarderingen<br />
dicht <strong>bij</strong> elkaar blijven. Dat neemt<br />
niet weg dat met het tijdig switchen<br />
een aanmerkelijk hoger beleggingsrendement<br />
kan worden behaald dan<br />
<strong>bij</strong> het passief blijven zitten in het<br />
ene dan wel het andere fonds.<br />
MEER MOEITE VOOR PRIMA RESULTAAT<br />
Verhouding van 1,35<br />
Heineken en Inbev zijn de laatste<br />
jaren steeds verder naar elkaar<br />
toegegroeid. Tot 2004 lag de omzet<br />
van Heineken ruim boven die<br />
van wat tot dan toe Interbrew heette.<br />
Na de overname van Ambev passeerde<br />
de inmiddels in Inbev omgedoopte<br />
brouwer Heineken. Als de<br />
opsplitsing van Scottish & Newcastle<br />
over Carlsberg en Heineken<br />
straks een feit wordt, zal Heineken<br />
de Belgische concurrent weer even<br />
hebben ingehaald. Bij dat beeld passen<br />
beurswaarderingen die dicht <strong>bij</strong><br />
elkaar liggen In 2007 schommelde<br />
de koers-winstverhouding van<br />
Heineken tussen 17,1 en 19,5, die<br />
van Inbev tussen 20,1 en 18,5. Ultimo<br />
2006 bedroeg de koers van Heineken<br />
36,03 euro en die van Inbev<br />
49,94 euro, een verhouding derhalve<br />
van 1,39. Ik heb vast kunnen<br />
stellen dat de verhouding tussen<br />
de twee fondsen langdurig rond de<br />
1,35 ligt en merendeels schommelt<br />
tussen 1,25 en 1,45. Bij 1,45 wordt<br />
Inbev te duur te opzichte van Heineken,<br />
<strong>bij</strong> 1,25 te goedkoop.<br />
Extra moeite<br />
Wie begin 2007 besloot in Heineken<br />
te beleggen, zou aan het einde<br />
Gerealiseerd<br />
beleggingsresultaat<br />
Gemiddeld<br />
belegd<br />
vermogen<br />
01-01-2007 Koop Heineken 36,03 euro 36,03 euro<br />
02-02-2007 Verkoop Heineken 39,05 euro 3,02 euro<br />
02-02-2007 Koop Inbev 48,90 euro 45,88 euro<br />
02-03-2006 Verkoop Inbev 52,93 euro 4,03 euro<br />
02-03-2006 Koop Heineken 36,50 euro 29,45 euro<br />
16-08-2006 Verkoop Heineken 44,54 euro 8,04 euro<br />
16-08-2006 Koop Inbev 53,27 euro 38,18 euro<br />
11-10-2006 Verkoop Inbev 66,97 euro 13,70 euro<br />
11-10-2006 Koop Heineken 46,13 euro 17,34 euro<br />
12-11-2006 Verkoop Heineken 45,99 euro -0,14 euro<br />
12-11-2006 Koop Inbev 55,05 euro 26,40 euro<br />
31-12-2006 Verkoop Inbev 57,00 euro 1,95 euro<br />
30,60 euro 31,26 euro<br />
Beleggingsrendement op het gemiddeld belegd vermogen 97,9%<br />
van het jaar 22% koersstijging hebben<br />
genoten, ruim 50% meer dan<br />
de 14% koersstijging die Inbev kon<br />
worden behaald. Heel verdienstelijk<br />
natuurlijk, maar wat zou het resultaat<br />
zijn geweest als gedurende<br />
het jaar consequent op de twee omslagpunten<br />
zou zijn gearbitreerd<br />
tussen beide fondsen<br />
De tabel laat zien dat in 2007 de<br />
grenzen tussen 1,25 en 1,45 vijfmaal<br />
werden doorbroken. Wie op<br />
die momenten telkens de switch<br />
had gemaakt zou aan het einde van<br />
het jaar geen 8,19 euro maar 30,60<br />
euro aan koerswinst hebben behaald.<br />
Bovendien had minder belegd<br />
hoeven worden. De passieve<br />
belegging in Heineken vergde immers<br />
een eenmalige uitgave van<br />
36,03 euro. Door het switchen en<br />
tussentijds winst nemen werd het<br />
gemiddeld belegd bedrag gereduceerd<br />
tot 31,26 euro. Gerelateerd<br />
aan deze basis laat zich een rendement<br />
berekenen van 98%. Geen<br />
slechte honorering toch voor de extra<br />
moeite die het uitvoeren van<br />
deze arbitragestrategie met zich<br />
meebracht Wie kan zich nog laten<br />
verleiden tot belegging in vergezochte<br />
Belgische fondsen als met<br />
deze solide brouwers een dergelijke<br />
resultaat kan worden bereikt Let<br />
wel, de arbitragemogelijkheden liggen<br />
niet voor het oprapen. De situatie<br />
Heineken en Inbev is tamelijk<br />
uniek. Op iex.nl zal ik binnenkort<br />
eens onderzoeken wat de arbitrage<br />
tussen Ahold en Delhaize kan opleveren.<br />
33
schaderapport<br />
“Wij blijven accenten leggen in<br />
risicovollere markten.”<br />
SOS Langs<br />
de Lijn<br />
Herinnert u zich januari nog<br />
Dat was de maand waarin de<br />
aex in drie weken tijd van zijn<br />
voetstuk kukelde. De maand<br />
waarin Jérôme Kerviel 4,9<br />
miljard euro uit het venster<br />
blies <strong>bij</strong> Société Générale. De<br />
bears roken bloed, de bulls<br />
wapperden met witte vlaggen.<br />
Paniek regeerde tijdens de<br />
slechtste januarimaand sinds<br />
mensenheugenis. iex maakte<br />
een rondje langs de velden,<br />
hoewel ‘smeulende puinhopen’<br />
misschien een treffender<br />
vergelijking is.<br />
Peter van Kleef en Michiel Pekelharing/<br />
fotografie Mark van den Brink en Robert Elsing<br />
Wie: Rolf Stout<br />
Wat: fondsbeheerder Fortis Obam<br />
Speelveld: aandelen wereldwijd<br />
Schade: -15% (per 28 januari)<br />
Wat hebt u gedaan in januari<br />
“Wat moet je doen Wat er gebeurt, is<br />
paniekgedreven. Je kunt zeggen dat je<br />
value in de markt ziet tegen de huidige<br />
koersen, maar dat is geen garantie dat<br />
diezelfde aandelen volgende week nog<br />
eens 10% lager staan. Je ziet het gebeuren,<br />
maar per saldo kun je weinig doen.<br />
Natuurlijk is de risicobereidheid afgenomen,<br />
maar de traditionele defensieve sectoren bieden ook<br />
geen enkele houvast. Farmacie heeft het in januari nauwelijks<br />
beter dan de markt gedaan. Financials zijn tot op dit moment<br />
een garantie voor een koude kermis. En Consumptiegoederen<br />
onder het motto dat iedereen toch moet blijven eten Ook daar<br />
zie je margedruk optreden. We hebben alleen heel voorzichtig<br />
wat energiebedrijven gekocht.”<br />
-15<br />
Heeft januari uw visie op de markt veranderd<br />
“Niet echt. De economische vooruitzichten voor de Verernigde<br />
Staten en Europa zijn wel iets minder goed geworden.<br />
Maar<br />
%<br />
de Verenigde Staten kunnen in de tweede jaarhelft misschien<br />
een economisch herstel laten zien, voor Europa wordt<br />
dat moeilijker omdat de Europese Centrale Bank een andere<br />
handelswijze hanteert dan de Federal Reserve. Azië zal daar<br />
ook last van houden, maar wij blijven toch accenten leggen in<br />
de meer risicovolle sectoren en regio’s. Zelfs als de Verenigde<br />
Staten toch in een recessie belanden.”<br />
Zijn er na januari nieuwe kansen in de markt<br />
“Ik kijk voorzichtig naar de financials. We zitten daar al meer<br />
dan een jaar flink onderwogen, gelukkig. Voor instappen is het<br />
nog te vroeg. Eerst afwachten hoe de jaarcijfers uitpakken. Bovendien<br />
is het mogelijk dat er flinke emissies nodig zijn omdat<br />
de kapitaalbasis is aangetast. Ik zie er wel value, maar de vraag is<br />
hoe hard het herstel zal gaan. Verder zitten we flink onderwogen<br />
in Japan en ook daar is het te vroeg om de weging op te hogen.”<br />
34 35
schaderapport<br />
“Risico in retail, kansen in<br />
landbouwgewassen.”<br />
“Beleggen is in deze markt weer<br />
een sport voor mannen.”<br />
“Mijn unheimische gevoel vóór<br />
21 januari heeft me gered.”<br />
“De richting was niet zo erg,<br />
maar de snelheid was killing.”<br />
Wie: Arnoud Wolff (foto) en Rombout Houben<br />
Wat: fondsbeheerder Midlin NV<br />
Speelveld: smallcaps Europa<br />
Schade: -14% (per 25 januari)<br />
Wie: Alex Otto<br />
Wat: Fondsbeheerder Delta Deelnemingen Fonds<br />
Speelveld: Nederlandse mid- en smallcaps<br />
Schade: -17% (per 29 januari)<br />
Wie: Cees Smit<br />
Wat: Directeur Today’s Brokers en beheerder Lage Landenportefeuille<br />
Speelveld: De Nederlandse beurs<br />
Schade: +33,75%<br />
Wie: Gerard Kaldewaaij<br />
Wat: Optiehandelaar Today’s Brokers en beheerder Trading<br />
Twin-portefeuille<br />
Speelveld: Optiebeurs<br />
Schade: -61,11%<br />
Wat heb je gedaan in januari<br />
Wat heb je gedaan in januari<br />
Wat heb je gedaan in januari<br />
Wat heb je gedaan in januari<br />
Wolff: “Aanvankelijk niets. Maar na de<br />
eclips op maandag 21 januari zagen we<br />
dat twee aandelen uit onze portefeuille<br />
goed waren blijven liggen. Andere<br />
aandelen waren tot 20% gedaald. We<br />
hebben toen de twee stabiele aandelen<br />
(deels) verkocht en het geld geïnvesteerd<br />
in de verliezers omdat we daar<br />
na die forse daling meer opwaartse potentie zagen. De markt<br />
discrimineerde in januari niet op basis van kwaliteit van bedrijven.<br />
Alles ging omlaag. We hebben daarom goede bedrijven<br />
met goede vooruitzichten <strong>bij</strong>gekocht: Vet’Affaires, Grontmij<br />
en Centrotec. Vet’Affaires noteerde <strong>bij</strong>voorbeeld tegen één<br />
keer de winkelvoorraad. Dan zit het onroerend goed voor ‘nul’<br />
in de koers verwerkt.”<br />
-14<br />
Heeft januari jullie visie op de markt veranderd<br />
Houben: “De macro’s geven een wat negatiever beeld van de<br />
%<br />
wereldeconomie. Het uitstralingseffect van de bankencrisis is<br />
met name in het Verenigd Koninkrijk zichtbaar. We hebben<br />
Kingspan verkocht, vanwege de grote exposure naar de bouwmarkt<br />
in het Verenigde Koninkrijk. Verder zie je in Europa<br />
de retailsales tegenvallen. Die twee sectoren draaien duidelijk<br />
minder goed. Smallcaps noteren weer met een discount ten<br />
opzichte van largecaps. Tijdens de januaridalingen zijn grote<br />
en kleine aandelen even hard naar beneden gekomen. In de<br />
laatste zes maanden van 2007 deden smallcaps het nog beduidend<br />
minder goed dan largecaps.<br />
Zijn er na januari nieuwe kansen in de markt<br />
Houben: “Er zijn nu veel meer aandelen met een upsidepotentie.<br />
Maar tegelijk is het risico toegenomen door de economische<br />
groeivertraging. Er is daarom een nog grondigere<br />
risicoanalyse nodig. De smallcapmarkt is door de lagere liquiditeit<br />
moeilijker. Soms zie je er irrationele <strong>koersdalingen</strong>. Daar<br />
kan je af en toe van profiteren. Baywa is een Duitse handelaar<br />
in landbouwgewassen en dienstverlener aan boeren. In januari<br />
zijn de prijzen van landbouwgewassen zoals graan (+10%) en<br />
maïs (+11%) gestegen waardoor de winstvooruitzichten verbeterd<br />
zijn. Toch betaal je slechts 0,6 keer de boekwaarde van de<br />
assets voor dit bedrijf.”<br />
“We hebben vooral heel goed onze kaspositie<br />
in de gaten gehouden. Je kunt in<br />
zo’n markt tegen behoorlijke redemption<br />
aanlopen, door gedwongen verkopen<br />
<strong>bij</strong> participanten of door paniekverkopen.<br />
Dan moet je ervoor zorgen dat<br />
beleggers er tegen een fatsoenlijke prijs<br />
uitkunnen. En daarnaast hebben we gebruikgemaakt<br />
van de overdrijving in de markt door bestaande<br />
belangen uit te breiden. Dan moet je denken aan bedrijven<br />
(Nederlandse mid- en smallcaps) waarvan het dividendrendement<br />
en de koers-winstverhouding elkaar nauwelijks meer iets<br />
ontlopen. We hebben geen nieuwe belangen opgebouwd.”<br />
-17<br />
Heeft januari je visie op de markt veranderd<br />
“Je kunt de markt topdown benaderen. Dan zie je de nodige<br />
spookverhalen, door het recessierisico in de Verernigde Staten.<br />
Maar wij kijken puur bottom up naar bedrijven. Op dat niveau<br />
zie ik<br />
%<br />
geen grote veranderingen. Natuurlijk zien we de winstverwachtingen<br />
eerder teruglopen dan oplopen, maar aan de<br />
andere kant staat dat in geen verhouding tot de <strong>koersdalingen</strong>.<br />
Mijn visie op onze markt is de afgelopen weken niet gewijzigd.<br />
Ik moet wel eerlijk zeggen dat het een sport voor mannen is<br />
geworden, want zulke koersuitslagen zijn ongekend.”<br />
Zijn er na januari nieuwe kansen in de markt<br />
“Puur op aandelenniveau zijn er fantastische kansen nu. Ik<br />
voel me als een kind in een snoepwinkel. Gelukkig hadden<br />
we mede door de beursexit van Univar ook behoorlijk wat<br />
zakgeld om te besteden in die snoepwinkel. Warren Buffett<br />
drukte het onlangs trouwens nog beter uit. Hij zei dat hij zich<br />
voelde als 19-jarige jongen met een harem. Daar sluit ik me<br />
volledig <strong>bij</strong> aan.”<br />
“Ik was al lange tijd zeer negatief over<br />
de beurs en in de Lage Landen-portefeuille<br />
had ik veel liquiditeiten, hedge<br />
funds en put spreads als bescherming<br />
tegen een daling. Toen de beurs de eerste<br />
correctiefase achter de rug had op<br />
een aex-stand van 450, hield ik rekening<br />
met een snel herstel. Het is alleen heel<br />
lastig om tussentijds winst te pakken op een putspread, aangezien<br />
zowel de gekochte als verkochte posities in waarde zijn<br />
toegenomen.<br />
+34<br />
Ik dacht slim te zijn door ratio in de positie te<br />
brengen. Je verkoopt dan meer opties dan dat je hebt. Als het<br />
verwachte herstel zich zou aftekenen of als de markt zich had<br />
gestabiliseerd, was de premie uit de opties gelopen wat een<br />
mooi rendement oplevert. In plaats daarvan ging de markt nog<br />
veel harder onderuit. Het was mijn redding dat ik vrijdag voor<br />
de grote correctie een unheimisch gevoel had, waardoor ik<br />
voor de zekerheid een out-of-the-money putspread onder mijn<br />
ratiospread had gezet. Dit was mijn redding, want anders was<br />
“Op die bewuste ochtend op 21 januari<br />
kon ik niets anders dan lijdzaam achter<br />
het scherm zitten. De richting van de beweging<br />
was geen probleem, maar de snelheid<br />
waarmee de daling gepaard ging was<br />
killing. Door de hoge implied volatility<br />
van de optieprijzen kwam ik liquiditeiten<br />
te kort om aan de margeverplichting te<br />
voldoen. Hierdoor begon onze broker automatisch posities<br />
af te bouwen. Dat was keihard. Onze account was als het<br />
ware bevroren, zodat ik alleen maar kon toekijken. Nadat de<br />
markt weer enigszins tot rust kwam, zijn we begonnen om de<br />
stukken <strong>bij</strong> elkaar te rapen. De posities in onze Trading Twinportefeuille<br />
hebben zware verliezen geleden.”<br />
Hoe kijk je nu tegen de markt aan<br />
% -61 %<br />
de portefeuille keihard onderuit gegaan. In de opgaande beweging<br />
wist ik met een paar snelle trades de tijdelijke verliezen<br />
om te buigen in een fors rendement en ook nog eens putopties<br />
aan te schaffen als nieuwe bescherming van de portefeuille.”<br />
Hoe kijk je nu tegen de markt aan<br />
“De markt zal na deze beweging nog wel even nerveus blijven.<br />
Veel degelijke aandelen zijn heel goedkoop geworden, maar er<br />
zijn ook aandelen waar<strong>bij</strong> in de koers nog geen recessie is ingeprijsd.<br />
Het kan dus een interessante strategie zijn om short<br />
te gaan in die dure aandelen als bescherming onder de aandelenportefeuille.<br />
Het echte herstel komt pas als het gros van de<br />
bedrijven jaarcijfers heeft gepubliceerd.”<br />
Zijn er na januari nieuwe kansen in de markt<br />
“De beste kansen liggen in combinaties van hard afgestrafte<br />
aandelen zoals Fortis en een bescherming met posities in recessie-gevoelige<br />
aandelen. In mijn opinie is het belangrijk dat de<br />
aandelenposities beperkt in omvang blijven en dat het grootste<br />
deel van de portefeuille wat defensiever wordt belegd.“<br />
“We hebben vaker flinke drawdowns gehad en ook nu verwachten<br />
we dat we er wel weer bovenop komen. Het gekke is<br />
dat de aandelenkoersen op Wall Street eigenlijk niet noemenswaardig<br />
gedaald zijn en daar komen ten slotte toch de problemen<br />
vandaan. Ik ben niet erg positief op de aandelenmarkten<br />
voor het komende jaar. Met een beetje geluk consolideren we<br />
tussen de 400 en 460. De oude toppen zullen we voorlopig<br />
niet meer zien.”<br />
Zijn er na januari nieuwe kansen in de markt<br />
“Ik verwacht dat de Amerikaanse aandelenmarkten wel wat<br />
naar beneden kunnen gaan en dat Europa nu wat minder snel<br />
gaat dalen dan de Verenigde Staten. Er kan dus wel wat premie<br />
uit de Europese opties lopen. Daar probeer ik op in te spelen<br />
met ratio-spreads en time-preads (het kopen en verkopen van<br />
optieseries met respectievelijk een verschillende uitoefenprijs<br />
en een verschillende uitoefenmaand; red.) op de aex en puts<br />
long op de s&p 500.”<br />
36 37
O N L I N E B R O K E R S<br />
39<br />
IEX-Netprofiler<br />
Het Nationale Brokeronderzoek<br />
<br />
<br />
<br />
Beste broker overall – Binck<br />
Beste broker volgens experts – Binck<br />
Beste broker volgens experts (grootbanken) – abn Amro<br />
Beste broker volgens klanten – OnlineTrader<br />
Beste broker volgens klanten (grootbanken) – sns Bank<br />
Beste nieuwkomer – Online Trader<br />
Meest verbeterde website – abn Amro
O N L I N E B R O K E R S<br />
Broker, keizer, admiraal<br />
Binck is, net als vorig jaar – de beste online broker van Nederland. Een<br />
knappe prestatie, want die titel verkrijg je niet zomaar in het iex Netprofiler<br />
Brokeronderzoek. Allereerst wordt de handelssite onderzocht en beoordeeld op<br />
maar liefst 400 kwalitatieve criteria, variërend van gebruiksgemak tot navigatie<br />
en van inschrijvingsprocedure tot geboden informatie. En daarna laten we ook nog<br />
de klanten aan het woord, die hun broker cijfers mogen geven op 22 onderdelen.<br />
door Pieter Kort/fotografie Mark van den Brink en Ronald Hoeben<br />
Net als vorig jaar komt Binck het<br />
beste uit het expert-onderzoek. De<br />
bank scoort uitstekend op belangrijke<br />
onderdelen als het openen van een rekening,<br />
de geboden functionaliteiten en de<br />
informatie voor beleggers. Door de tweede<br />
plaats te veroveren in het klantenonderzoek<br />
wint de immer ambitieuze Binck<br />
Waarom heeft u gekozen voor<br />
uw online broker<br />
ABN Amro<br />
Bank ook de overall-prijs Beste Broker van<br />
2008. Opvallende nieuwkomer is het kleine<br />
Online Trader. De dochter van beursbedrijf<br />
Van der Moolen richt zich met een semiprofessioneel<br />
handelsplatform vooral op de<br />
groep heavy users, maar doet dat kennelijk<br />
zo goed dat het – met enige afstand zelfs –<br />
de hoogste scores in het klantenonderzoek<br />
Goedkoop 15% 16% 21% 10% 7% 19% 19% 9% 13% 16%<br />
Betrouwbaarheid 13% 13% 11% 17% 16% 15% 13% 16% 20% 12%<br />
Veiligheid 7% 6% 5% 7% 9% 10% 9% 12% 10% 5%<br />
Naamsbekendheid 7% 5% 5% 7% 9% 0% 10% 9% 13% 9%<br />
Gebruiksvriendelijkheid 9% 17% 16% 10% 7% 15% 10% 10% 8% 13%<br />
Informatie over de manier van beleggen 3% 4% 4% 7% 0% 0% 2% 2% 13% 3%<br />
Informatie over het aankoopproces 2% 2% 3% 3% 2% 0% 1% 1% 0% 5%<br />
Productaanbod en financiële instrumenten 7% 7% 5% 7% 4% 4% 1% 3% 8% 10%<br />
Exotische fondsen 1% 0% 0% 0% 2% 0% 0% 0% 0% 10%<br />
Combi-orders 1% 4% 3% 0% 0% 0% 0% 1% 0% 1%<br />
Snelheid van order afhandelen 5% 13% 11% 3% 4% 19% 7% 6% 5% 4%<br />
Service en dienstverlening 6% 10% 11% 3% 4% 10% 3% 5% 0% 6%<br />
Goede verhalen 2% 1% 3% 3% 7% 6% 0% 1% 0% 1%<br />
Al klant <strong>bij</strong> deze instelling (bankzaken) 22% 2% 1% 23% 29% 2% 28% 25% 13% 6%<br />
Alex<br />
BinckBank<br />
Fortis Bank<br />
ING Bank<br />
OnlineTrader<br />
Postbank<br />
Rabobank<br />
Robeco<br />
SNS Bank<br />
weet te behalen. Overigens blijkt ook uit<br />
het expertonderzoek dat Online Trader de<br />
enige partij is die op het gebied van geboden<br />
functionaliteiten gelijke tred weet te<br />
houden met Binck. Hoewel de doelgroep<br />
slechts gedeeltelijk overlapt, lijkt Binck er<br />
in ieder geval een geduchte concurrent <strong>bij</strong><br />
te hebben.<br />
Opvallende scores<br />
Wat valt er verder op aan de uitkomsten<br />
Onder andere dat de grootbanken het op<br />
gebied van snelheid en flexibiliteit nog<br />
steeds wat laten afweten, in vergelijking<br />
met de kleinschaliger concurrentie. Alleen<br />
sns Bank en Rabobank wisten onze testbelegger<br />
binnen twee weken na aanmelding<br />
de beursvloer op te loodsen – een termijn<br />
waar de kleinere partijen geen moeite mee<br />
hadden. Daarnaast concludeerden de onderzoekers<br />
van Netprofiler dat het met de<br />
usability – de gebruikersvriendelijkheid –<br />
van de brokersites nog niet meevalt. Alleen<br />
Alex en Binck scoren een dikke voldoende<br />
op zowel algemene usability als navigatiestructuur.<br />
Met de betrouwbaarheid<br />
zit het <strong>bij</strong> de meeste partijen daarentegen<br />
Bij wie belegt u<br />
wel goed. Vrijwel iedere broker scoort op<br />
dat gebied dikke voldoendes. Fortis Bank<br />
is de enige partij die echt laag scoort op<br />
het onderdeel ‘betrouwbare uitstraling’<br />
en beste nieuwkomer OnlineTrader heeft<br />
volgens Netprofiler nog wat moeite met de<br />
onderdelen privacy statement en beveiligde<br />
verbinding.<br />
Naar nieuwe broker<br />
Een wel heel opvallende uitkomst van het<br />
onderzoek is het feit dat <strong>bij</strong>na 30% van<br />
de online beleggers aangeeft een switch<br />
naar een nieuwe broker te overwegen. Met<br />
name klanten van abn Amro (40%), Postbank<br />
(39%) en Robeco (35%) spelen met<br />
die gedachte. Dat wil niet zeggen dat ze<br />
dat ook massaal gaan doen, maar het geeft<br />
wel aan dat merkloyaliteit geen vanzelfsprekende<br />
zaak is in deze tak van sport. Als<br />
de switchers de daad <strong>bij</strong> het woord zouden<br />
voegen zouden ze het liefst verkassen naar<br />
Binck Bank (45%), Alex (23%) en Online<br />
Trader (15%). Geen heel verrassende keuze,<br />
want twee van die partijen poseren op<br />
deze pagina’s trots met hun ‘Beste Broker<br />
2008’-award.<br />
Binck<br />
• Beste broker overall<br />
• Beste broker volgens experts<br />
is vloeken in de kerk”, reageert<br />
Kalo Bagijn glimlachend als we<br />
‘Dat<br />
suggereren dat Binck van luis in<br />
de pels van de grootbanken inmiddels zélf<br />
gevestigde orde is geworden. In de tvreclames<br />
steekt de online broker nog altijd<br />
vrolijk de draak met de arrogante grootmachten,<br />
maar feit is wel dat Binck ook<br />
een grootmacht is op het gebied van internetbeleggen<br />
en nu ook te maken heeft met<br />
lastige horzels die de marktleider uitdagen.<br />
De fout die de grootbanken ooit maakten,<br />
door gelaten te reageren op de komst van<br />
de online pioniers Binck en Alex, zal Bagijn<br />
niet maken, zegt hij strijdvaardig. “Wij<br />
vechten voor iedere klant. Omdat wij de<br />
markt hebben opengebroken hebben we<br />
40 41<br />
11,0% ABN Amro<br />
0,4% ABN Amro Markets<br />
17,5% Alex<br />
26,9% BinckBank<br />
0,3% Etrade<br />
1,0% Fortis Bank<br />
2,6% ING Bank<br />
3,7% Interactive Brokers<br />
0,1% Internaxx<br />
1,4% Lynx<br />
0,7% Online Trader<br />
6,4% Postbank<br />
11,5% Rabobank<br />
1,6% Robeco<br />
0,1% Saxo Trader<br />
5,3% SNS Bank<br />
1,7% Todays Brokers<br />
0,9% Van Lanschot<br />
0,5% Wh Selfinvest<br />
0,2% Zecco<br />
6,0% Overige<br />
Zwevende beleggers<br />
Percentage klanten dat<br />
een overstap naar een andere broker<br />
overweegt.<br />
ABN Amro 40%<br />
Alex 26%<br />
BinckBank 22%<br />
Fortis Bank 25%<br />
ING Bank 27%<br />
Online Trader 0%<br />
Postbank 39%<br />
Rabobank 32%<br />
Robeco 35%<br />
SNS Bank 26%<br />
Paul van Leijden (Netprofiler), Kalo Bagijn (Binck Bank) en Pieter Kort (iex).<br />
Contact -<br />
mogelijk Heden<br />
per broker<br />
Vindbaar heid<br />
contact informatie<br />
E-mail<br />
veel loyaliteit <strong>bij</strong> de klanten opgebouwd.<br />
Voor ons is die positie van levensbelang.<br />
We zullen dat leiderschap altijd blijven<br />
claimen, tegenover iedere uitdager.”<br />
Bagijn houdt immer en altijd de concurren-<br />
Telefoon<br />
Fysiek<br />
Formulier<br />
Skype<br />
Chatten<br />
ABN Amro<br />
• • • • • • •<br />
Alex • • • • • • •<br />
BinckBank • • • • • • •<br />
Fortis Bank • • • • • • •<br />
ING Bank • • • • • • •<br />
OnlineTrader • • • • • • •<br />
Postbank • • • • • • •<br />
Rabobank • • • • • • •<br />
SNS Bank • • • • • • •<br />
Younique van Robeco • • • • • • •<br />
Overstappen naar:<br />
Klanten die willen<br />
switchen doen dat het liefst naar…<br />
(gemiddelde percentages).<br />
BinckBank 44,8%<br />
Alex 23,4%<br />
OnlineTrader 13,0%<br />
SNS Bank 7,1%<br />
Rabobank 5,2%<br />
ABN Amro 5,0%<br />
Fortis Bank 2,0%<br />
Robeco 1,7%<br />
ING Bank 1,6%<br />
Postbank 1,1%
O N L I N E B R O K E R S<br />
Rapportcijfers klanten<br />
Vormgeving en uiterlijk<br />
Online Trader 8,2<br />
Binck Bank 7,9<br />
Alex 7,8<br />
SNS Bank 7,7<br />
Rabobank 7,4<br />
ABN Amro 7,0<br />
Fortis Bank 7,0<br />
Postbank 6,8<br />
Robeco 6,6<br />
ING Bank 6,6<br />
Gevoel van veilig handelen<br />
Online Trader 8,8<br />
Rabobank 8,2<br />
SNS Bank 8,1<br />
Binck Bank 8,1<br />
Alex 8,1<br />
ABN Amro 7,9<br />
Fortis Bank 7,7<br />
Robeco 7,6<br />
Postbank 7,6<br />
ING Bank 5,1<br />
Productaanbod<br />
OnlineTrader 8,6<br />
SNS Bank 7,9<br />
ABN Amro 7,6<br />
Binck Bank 7,6<br />
Alex 7,5<br />
Rabobank 7,0<br />
Fortis Bank 7,0<br />
Postbank 6,4<br />
Robeco 6,0<br />
ING Bank 4,5<br />
Aanbod nieuwsberichten<br />
OnlineTrader 7,8<br />
Binck Bank 7,3<br />
Alex 7,2<br />
ABN Amro 6,6<br />
Rabobank 6,4<br />
SNS Bank 6,2<br />
Robeco 6,1<br />
Fortis Bank 5,5<br />
Postbank 5,4<br />
ING Bank 5,1<br />
tie in het oog en schroomt niet om onmiddellijk<br />
actie te ondernemen als zijn tegenstrevers<br />
onterechte beweringen doen of<br />
op welk gebied dan ook dreigen Binck de<br />
loef af te steken. Op prijs gaat in ieder geval<br />
niemand het winnen, zegt hij. “Op prijs<br />
concurreren is het gemakkelijkst. Maar er<br />
is gewoon weinig te halen. Je merkt dat al<br />
die nieuwe partijen op of rond onze tarieven<br />
gaan zitten. Soms een fractie hoger,<br />
soms een fractie lager, maar niemand gaat<br />
er structureel 10 of 20% onder zitten. Daar<br />
zouden we ook zeker op antwoorden. Als<br />
het niet op prijs is, kun je concurreren op<br />
het niveau van het product. Prima, laat<br />
maar zien. Maar wij zijn minstens net zo<br />
snel, zeer betrouwbaar en zeer gebruiksvriendelijk.<br />
Dan rest nog de cultuur van de<br />
organisatie. Hoe servicegericht ben je Hoe<br />
ver wil je gaan om de klant te behouden<br />
Dat is juist altijd ons sterke punt geweest,<br />
een drijver achter onze groei. We zitten<br />
heel dicht op de klant; ik spreek ze zelf ook<br />
heel regelmatig. Iedere opzegging wordt<br />
nagebeld en als het gebeurt om een reden<br />
waar we iets aan kunnen doen dan stellen<br />
we ook alles in het werk om die klant<br />
binnen te houden. Dat blijft ook zo na de<br />
fusie van Alex en Binck. Als iemand van<br />
Binck naar Alex gaat zeggen we niet, ach,<br />
hoe vaak<br />
belegt u<br />
Meerdere malen<br />
per dag<br />
Wekelijks<br />
Maandelijks<br />
Minder dan 1 keer<br />
per maand<br />
ABN Amro 19% 44% 20% 17%<br />
Alex 22% 46% 24% 7%<br />
BinckBank 25% 41% 27% 7%<br />
Fortis Bank 20% 40% 20% 20%<br />
ING Bank 14% 43% 29% 14%<br />
Online Trader 60% 40% 0% 0%<br />
Postbank 8% 43% 30% 19%<br />
Rabobank 11% 40% 37% 13%<br />
Robeco 0% 10% 45% 45%<br />
SNS Bank 15% 30% 44% 11%<br />
Hoe lang<br />
belegt<br />
u al<br />
< 1 jaar<br />
1 - 2 jaar<br />
laat maar gaan, dat is ook van ons. Nee, dat<br />
is een klant van Binck en daar moet voor<br />
gevochten worden en omgekeerd geldt<br />
hetzelfde.”<br />
Allebei trendsetters<br />
Hoewel de scores van Binck en Alex in<br />
het Nationale Brokeronderzoek opvallend<br />
vaak dicht <strong>bij</strong> elkaar liggen, zijn de<br />
twee merken toch anders gepositioneerd.<br />
Bagijn: “Alex heeft een iets breder dienstenpakket.<br />
Wij segmenteren de klanten in<br />
vier groepen: hyperactieve beleggers, zeer<br />
actieve beleggers, actieve beleggers en buy<br />
and hold-beleggers. Binck is het sterkst vertegenwoordigd<br />
in die eerste twee groepen,<br />
Alex neigt meer naar de laatste twee. Dat is<br />
het verschil, maar we lijken ook op elkaar<br />
in veel opzichten. We zijn allebei trendsetters<br />
geweest.”<br />
Niet bang<br />
Het volgende front waar Binck strijd gaat<br />
leveren is het buitenland. “Op termijn<br />
verwacht ik consolidatie in Europa. Je ziet<br />
al wat beweging. Wij hebben een paar jaar<br />
geleden gezegd: nog even en dan houdt de<br />
groei in Nederland voor ons op. Omvang<br />
is cruciaal, dus wij gaan snel Europa in. In<br />
België zijn we inmiddels heel succesvol: we<br />
3 - 5 jaar<br />
6 - 10 jaar<br />
> 10 jaar<br />
ABN Amro 2% 7% 16% 22% 53%<br />
Alex 0% 5% 21% 27% 47%<br />
Binck Bank 4% 9% 22% 29% 35%<br />
Fortis Bank 0% 7% 29% 43% 21%<br />
ING Bank 3% 9% 15% 26% 47%<br />
Online Trader 0% 11% 56% 22% 11%<br />
Postbank 1% 0% 18% 36% 45%<br />
Rabobank 4% 8% 19% 25% 44%<br />
Robeco 0% 5% 14% 24% 57%<br />
SNS Bank 5% 8% 21% 30% 36%<br />
“Wij zeiden een paar jaar geleden: nog even<br />
en dan houdt de groei in Nederland op.”<br />
Richard den Drijver (CEO Van der Moolen)<br />
Leeftijd < 18 18 - 25 26 - 40 41 - 55 55 +<br />
ABN Amro 1% 7% 31% 28% 32%<br />
Alex 1% 4% 30% 34% 31%<br />
Binck Bank 1% 13% 25% 33% 28%<br />
Fortis Bank 0% 0% 50% 14% 36%<br />
ING Bank 3% 0% 20% 46% 31%<br />
Online Trader 0% 45% 55% 0% 0%<br />
Postbank 0% 1% 22% 38% 38%<br />
Rabobank 0% 9% 30% 28% 33%<br />
Robeco 0% 0% 9% 48% 43%<br />
SNS Bank 0% 1% 39% 32% 30%<br />
wilden winstgevend zijn na drie jaar; we<br />
zijn het al na anderhalf jaar. Nu gaan we<br />
ook de Franse markt op. Overigens gaat het<br />
ook omgekeerd zo; er kunnen ook Franse<br />
brokers naar Nederland komen. Fortuneo<br />
is al in België geland en kan misschien ook<br />
deze kant opkomen. Eerlijk gezegd vind ik<br />
die concurrentie gevaarlijker dan de nieuwe<br />
spelers in Nederland. Er zal druk op de<br />
prijzen kunnen komen. Daarnaast hebben<br />
die buitenlanders al veel ervaring op de<br />
consumentenmarkt. Veel van de Nederlandse<br />
nieuwkomers hebben geen enkele<br />
ervaring op de consumentenmarkt. De een<br />
brengt een applicatie voor professionals<br />
op de markt als consumentenproduct, de<br />
ander komt met een rip-off van Interactive<br />
Brokers.” Bagijn ziet Binck als exponent<br />
van een nieuwe trend in het bankwezen:<br />
bedrijven zich specialiseren in één onderdeel<br />
winnen het vaak van grote instituten<br />
die hun aandacht noodgedwongen moeten<br />
verdelen. “Denk ook aan krediet- en<br />
hypotheekverstrekkers als dsb. Wat heeft<br />
iemand nog voor reden om alle producten<br />
van één bank af te nemen Dat je dan alles<br />
onder een dak hebt Maar tegenwoordig<br />
is je computer je dak. Daaronder zoek je<br />
zelf uit wie de beste diensten en tarieven<br />
te bieden heeft. Ik heb veel respect voor<br />
Dirk Scheringa. Hoe hij zich profileert is<br />
geweldig. Hij krijgt ieder jaar de Loden<br />
Loekie, maar hij presteert als de beste. En<br />
de hele organisatie wordt afgerekend op<br />
effectiviteit. Er wordt geen euro marketingbudget<br />
ingezet als het niet effectief is.<br />
Ja, wij maken ook veel reclame op televisie.<br />
Maar daar worden we niet duurder van,<br />
zoals sommigen beweren. Wie is er goedkoper<br />
dan”<br />
OnlineTrader<br />
• Beste broker volgens klanten<br />
• Beste nieuwkomer<br />
Aanwezig zijn ze, de mannen van<br />
Online Trader. Ze hebben nog maar<br />
een fractie van de klanten die de<br />
grote brokers en banken bedienen, maar<br />
de relatieve nieuwkomer laat veel en vaak<br />
van zich horen. Online brokerage voor particulieren<br />
is een nieuwe activiteit voor het<br />
geplaagde beursbedrijf Van der Moolen en<br />
de prijs voor Beste broker volgens klanten<br />
en Beste nieuwkomer wordt door Van der<br />
Moolen-ceo Richard den Drijver dan ook<br />
enthousiast in ontvangst genomen. Met<br />
OnlineTrader heeft Van der Moolen er een<br />
potentieel krachtige pijler <strong>bij</strong> onder een<br />
Aanbod fondsinformatie<br />
Online Trader 8,2<br />
Binck Bank 7,0<br />
Alex 6,9<br />
SNS Bank 6,9<br />
Robeco 6,9<br />
ABN Amro 6,8<br />
Rabobank 6,5<br />
Fortis Bank 5,5<br />
ING Bank 4,9<br />
Postbank 4,9<br />
42 43<br />
Koopadviezen<br />
Binck Bank 6,8<br />
Alex 6,6<br />
ABN Amro 6,6<br />
Robeco 6,5<br />
Rabobank 6,4<br />
SNS Bank 6,2<br />
Online Trader 6,2<br />
Fortis Bank 5,8<br />
ING Bank 5,5<br />
Postbank 4,6<br />
Order plaatsen<br />
Online Trader 9,2<br />
Binck Bank 8,3<br />
Alex 8,3<br />
SNS Bank 7,7<br />
Rabobank 7,6<br />
ABN Amro 7,4<br />
Robeco 7,3<br />
Postbank 7,2<br />
Fortis Bank 6,7<br />
ING Bank 6,3<br />
Snelheid van order plaatsen<br />
Online Trader 9,2<br />
Alex 8,5<br />
Binck Bank 8,3<br />
Postbank 7,5<br />
Rabobank 7,4<br />
SNS Bank 7,3<br />
ABN Amro 7,2<br />
Robeco 6,9<br />
Fortis Bank 6,7<br />
ING Bank 6,4
O N L I N E B R O K E R S<br />
Rapportcijfers klanten<br />
Analysemogelijkheden<br />
Online Trader 7,6<br />
Alex 7,5<br />
Binck Bank 6,9<br />
Fortis Bank 6,8<br />
ABN Amro 6,7<br />
SNS Bank 6,1<br />
Rabobank 5,8<br />
Robeco 5,4<br />
ING Bank 4,9<br />
Postbank 4,1<br />
Contactmogelijkheden<br />
Online Trader 9,2<br />
Binck Bank 7,8<br />
Alex 7,6<br />
SNS Bank 7,1<br />
Robeco 6,8<br />
ABN Amro 6,7<br />
Fortis Bank 6,5<br />
Rabobank 6,4<br />
ING Bank 5,4<br />
Postbank 5,3<br />
Toegankelijkheid<br />
Online Trader 8,8<br />
Binck Bank 8,1<br />
Alex 8,1<br />
SNS Bank 7,6<br />
ABN Amro 7,3<br />
Fortis Bank 7,3<br />
Rabobank 7,2<br />
Robeco 6,6<br />
Postbank 6,6<br />
ING Bank 5,6<br />
Betrouwbaarheid<br />
Online Trader 9,0<br />
Alex 8,3<br />
SNS Bank 8,1<br />
Binck Bank 8,0<br />
Robeco 7,9<br />
Rabobank 7,8<br />
Fortis Bank 7,7<br />
ABN Amro 7,7<br />
Postbank 7,0<br />
ING Bank 6,2<br />
concern dat volop in transformatie is.<br />
OnlineTrader is in feite een doorontwikkeling<br />
van het systeem dat de professionele Van<br />
der Moolen-handelaren zelf gebruiken.<br />
De dienst is dan ook in eerste instantie gericht<br />
op gevorderde beleggers. “We beginnen<br />
met een focus op het hoge segment,” zegt<br />
marketingmanager Jildert Huitema. “Mensen<br />
die veel handelen en hoge eisen stellen aan<br />
snelheid, kosten en service. Van daaruit is het<br />
makkelijker om uit te rollen naar minder gevorderde<br />
beleggers, dan om te beginnen met<br />
een retail-platform en dat later geschikt te<br />
moeten maken voor professionele handel.”<br />
Top van de markt<br />
Snelheid, aanbod en lage kosten zijn de<br />
speerpunten. Futures zijn te handelen vanaf<br />
50 cent per contract en door het riskmanagement<br />
slim te integreren in de software is een<br />
order binnen een fractie van een seconde<br />
uitgevoerd. “Het gaat zo snel, toen half januari<br />
de koersen zo snel daalden hebben we de<br />
koersweergave zelfs iets moeten vertragen tot<br />
eens per 200 milliseconde, omdat je het anders<br />
niet meer met het blote oog kon volgen.”<br />
Na de top van de markt richt OnlineTrader<br />
nu ook de blik op het niveau daaronder. “We<br />
kijken naar de consument die wel actief, maar<br />
Order<br />
plaatsen<br />
Makkelijk vindbaar<br />
Koers informatie<br />
orderscherm<br />
Koersen verversen<br />
Meerdere locaties<br />
Overzicht van de<br />
order<br />
ABN Amro • • • • •<br />
Alex • • • • •<br />
BinckBank • • • • •<br />
Fortis Bank • • • • •<br />
ING Bank • • • • •<br />
Online Trader • • • • •<br />
Postbank • • • • •<br />
Rabobank • • • • •<br />
SNS Bank • • • • •<br />
Younique van Robeco • • • • •<br />
Geboden<br />
informatie<br />
Actueel nieuws<br />
iets minder handelt. We ontwikkelen nu<br />
een platform met Chartnet.<br />
Goede merknaam<br />
Daar zit ook veel technische analyse in.<br />
En sinds kort hebben we ook een simpeler<br />
module: OnlineTrader Easy; dat is al voordelig<br />
als je vijftien optietransacties in de<br />
maand doet. Dan heb je wel meteen de beschikking<br />
over een razendsnel en professioneel<br />
pakket. En dan hoef je echt niet elke<br />
dag te handelen.” Gebrek aan ambitie kun<br />
je OnlineTrader niet verwijten. “Over een<br />
paar jaar zijn we een van de grote Europese<br />
brokers”, zegt Huitema losjes. “Misschien<br />
nog niet in aantal klanten, maar<br />
wel in aantal transacties. Dat is ambitieus,<br />
maar we richten ons bewust op meer dan<br />
alleen Nederland. Wij zitten al met kantoren<br />
in Frankrijk, Duitsland en Londen. We<br />
krijgen ook al aanvragen uit heel Europa,<br />
terwijl we nog nauwelijks aan marketing<br />
doen buiten Nederland. Mensen weten<br />
ons toch te vinden, onder andere door<br />
onze merknaam. Wij zijn de enige met een<br />
merknaam die zegt wat we doen. Via Google<br />
heb je ons zo gevonden.”<br />
Agenda<br />
Koop adviezen<br />
Stijgers en dalers<br />
Technische analyse<br />
Fundamentele<br />
analyse<br />
ABN Amro • • • • • •<br />
Alex • • • • • •<br />
BinckBank • • • • • •<br />
Fortis Bank • • • • • •<br />
ING Bank • • • • • •<br />
Online Trader • • • • • •<br />
Postbank<br />
Rabobank<br />
•<br />
•<br />
•<br />
•<br />
•<br />
•<br />
•<br />
•<br />
•<br />
•<br />
•<br />
•<br />
SNS Bank • • • • • •<br />
Younique van Robeco • • • • • •<br />
“We beginnen met mikken op het hoge<br />
segment, op mensen die veel handelen.”<br />
ABN Amro<br />
• Beste grootbank volgens<br />
experts<br />
• Meest verbeterde website<br />
EEen glimmende bol opent zich met<br />
een klik van de muis en er ontvouwt<br />
zich een futuristisch landschap<br />
waarin je, begeleid door een lekker chillmuziekje,<br />
kunt rondwandelen tussen de<br />
diverse beleggingsdiensten van abn Amro.<br />
Het in 2007 gelanceerde Trade Globe ziet<br />
er in ieder geval gelikt uit en is dan ook de<br />
trots van de betrokken bankiers. “Wij willen<br />
hiermee het onderscheid maken, door<br />
onszelf neer te zetten als de meest deskundige<br />
vermogensbank”, zegt marketeer<br />
Aris Molenaar. “Iedere dag zijn er nieuwe<br />
dingen te ontdekken en het hele platform<br />
is erop ingericht om die informatie zo toegankelijk<br />
en transparant mogelijk over het<br />
voetlicht te brengen.”<br />
Nu de prijzen van de online brokers niet<br />
veel meer voor elkaar onderdoen, zet abn<br />
Amro vooral in op de grote – en wisselende<br />
– informatiebehoefte <strong>bij</strong> de klanten. “In<br />
2007 hebben we de keuze gemaakt om de<br />
deskundigheid binnen de bank veel beter<br />
voor het voetlicht te brengen. Tevens<br />
hebben we de concepten “Zelf, Met &<br />
Door” geïntroduceerd. Dat zijn in feite<br />
drie modules. Zelf handelen kun je via<br />
onze handelssite Tradebox, maar je kunt<br />
Hoofd Internet Bankieren Max Mouwen,<br />
Directeur Marketing Bert Huigen en Aris Molenaar (abn Amro)<br />
ook kiezen voor de Met-variant; dan krijg<br />
je specifieke beleggingsadviezen van de<br />
bank en in de Door-omgeving laat je alles<br />
over aan de bank en heb je meer te maken<br />
met vermogensbeheer en fondsbeheer.<br />
Het achterliggende idee is dat er grote<br />
groepen beleggers zijn die meerdere rollen<br />
innemen. In pensioenzaken hebben ze heel<br />
andere wensen dan in hun dagelijkse beleggingen.<br />
Dat brengen wij in één systeem.<br />
Ook omdat we merken dat mensen al die<br />
zaken toch liefst <strong>bij</strong> eén en dezelfde bank<br />
willen onderbrengen.” Binnenkort (“voor<br />
de zomer”) wordt de innovatie Trade<br />
Globe gevolgd door een herlancering van<br />
het informatie en handelsplatform Trade<br />
Verwerkingssnelheid order<br />
Online Trader 9,2<br />
Alex 8,5<br />
Binck Bank 8,3<br />
Rabobank 7,7<br />
Postbank 7,3<br />
ABN Amro 7,2<br />
Robeco 6,5<br />
SNS Bank 6,2<br />
ING Bank 6,0<br />
Fortis Bank 5,7<br />
44 45<br />
Geboden<br />
functionaliteiten<br />
Zoekfunctie door de<br />
hele site<br />
Zoekfunctie<br />
aandelen/ fondsen<br />
Overall trading<br />
scherm<br />
Realtime koersen<br />
Zelf schermen<br />
inrichten<br />
ABN Amro • • • • •<br />
Alex • • • • •<br />
Binck Bank<br />
Fortis Bank<br />
•<br />
•<br />
•<br />
•<br />
•<br />
•<br />
•<br />
•<br />
•<br />
•<br />
ING Bank • • • • •<br />
Online Trader • • • • •<br />
Postbank • • • • •<br />
Rabobank • • • • •<br />
SNS Bank • • • • •<br />
Younique van Robeco • • • • •<br />
Koersinformatie<br />
Online Trader 9<br />
Binck Bank 8,3<br />
Alex 8,2<br />
Postbank 7,4<br />
Fortis Bank 7,3<br />
ABN Amro 7,2<br />
Rabobank 7,1<br />
Robeco 6,9<br />
SNS Bank 6,8<br />
ING Bank 5,5<br />
Hoeveelheid informatie<br />
Online Trader 8,2<br />
Binck Bank 7,5<br />
Alex 7,5<br />
ABN Amro 6,9<br />
SNS Bank 6,7<br />
Robeco 6,6<br />
Rabobank 6,6<br />
Fortis Bank 6,5<br />
ING Bank 6,3<br />
Postbank 5,4<br />
Portefeuille-informatie<br />
Alex 8,1<br />
Online Trader 8,0<br />
Binck Bank 7,8<br />
Robeco 7,4<br />
SNS Bank 7,4<br />
Fortis Bank 7,3<br />
Rabobank 7,2<br />
ABN Amro 7,2<br />
Postbank 6,6<br />
ING Bank 4,9
O N L I N E B R O K E R S<br />
Rapportcijfers klanten<br />
Tarieven en kosten beheerrekening<br />
Online Trader 9,0<br />
Binck Bank 7,7<br />
SNS Bank 7,6<br />
Alex 7,2<br />
Fortis Bank 7,0<br />
ABN Amro 6,6<br />
Postbank 6,4<br />
Robeco 6,3<br />
Rabobank 6,1<br />
ING Bank 5,0<br />
Algemeen<br />
Online Trader 8,6<br />
Binck Bank 8<br />
Alex 7,8<br />
SNS Bank 7,7<br />
ABN Amro 7,4<br />
Rabobank 7,4<br />
Fortis Bank 7,3<br />
Postbank 6,7<br />
Robeco 6,6<br />
ING Bank 5,4<br />
Eindcijfer klant<br />
Online Trader 8,5<br />
Binck Bank 7,8<br />
Alex 7,8<br />
SNS Bank 7,3<br />
Rabobank 7,1<br />
ABN Amro 7,1<br />
Fortis Bank 6,7<br />
Robeco 6,6<br />
Postbank 6,5<br />
ING Bank 5,5<br />
Betrouwbaarheid<br />
Privacy statement<br />
Betrouwbare<br />
uitstraling<br />
Informatie beveiligde<br />
verbinding<br />
ABN Amro • • •<br />
Alex • • •<br />
BinckBank • • •<br />
Fortis Bank • • •<br />
ING Bank • • •<br />
Online Trader • • •<br />
Postbank • • •<br />
Rabobank • • •<br />
SNS Bank • • •<br />
Younique van Robeco • • •<br />
Directeur SNS Direct Joost Melis, Rob Langezaal en Ben van Blokland (sns Bank)<br />
Box. Product Manager Merijn Hudig: “We<br />
gaan met name de ruimte creëren voor de<br />
personalisering van informatiestroom zoals<br />
deze klant deze zelf wenst. We gaan ook<br />
real time streaming-nieuws toevoegen, gratis<br />
voor preferred banking-klanten en actieve<br />
beleggers. Trade Box wordt zo een applicatie<br />
waardoor je als particulier eigenlijk<br />
geen achterstand meer hebt op de professional.<br />
Het enige wat je nog niet hebt is een<br />
Bloomberg.”<br />
Semi-professional<br />
En zo voltrekt zich na de prijsrevolutie nu<br />
ook een omwenteling op het gebied van<br />
technologie en informatie in de markt.<br />
Waar de eerste beleggingsites niet meer<br />
waren dan een venster waar je per mail een<br />
order kon insturen, hebben particulieren<br />
steeds vaker de beschikking over een complete<br />
semi-professionele toolkit. “Vroeger<br />
kwamen de mensen naar het bankkantoor<br />
om naar de telex kijken,” zegt Hudig. “Nu<br />
heb je thuis een volledig professioneel handelsplatform.”<br />
SNS Bank<br />
Beste grootbank<br />
volgens klanten<br />
Een opvallende winnaar in de peiling<br />
onder ruim 1100 beleggers: sns Bank<br />
kaapt voor de neus van haar grote<br />
broers de prijs van beste grootbank weg.<br />
“We zijn natuurlijk heel trots,”zegt Rob<br />
Langezaal, directeur Marketing & Verkoop<br />
van sns Bank. “Zeker omdat het de klanten<br />
zelf zijn die ons dit compliment geven.<br />
Uit het expertonderzoek blijkt dat we een<br />
prima product hebben. Je kunt <strong>bij</strong> ons snel<br />
en makkelijk zaken doen.”<br />
Ben van Blokland, hoofd sns Effectenlijn,<br />
die de opkomst van de online brokerage<br />
vanaf de beginjaren meemaakte, denkt te<br />
weten wat sns onderscheidt van de andere<br />
banken: “Mensen hebben <strong>bij</strong> ons het gevoel<br />
dat ze veilig handelen. Met name in<br />
Gemak van inloggen<br />
Online Trader 8,6<br />
BinckBank 8,5<br />
Alex 8,3<br />
SNS Bank 8,0<br />
Rabobank 7,8<br />
Postbank 7,6<br />
Fortis Bank 7,2<br />
ABN Amro 7,2<br />
Robeco 6,4<br />
ING Bank 5,6<br />
Gebruiksvriendelijkheid<br />
Binck Bank 8,3<br />
Online Trader 8,2<br />
Alex 8,2<br />
SNS Bank 8,0<br />
Rabobank 7,6<br />
ABN Amro 7,3<br />
Postbank 7,2<br />
Fortis Bank 6,5<br />
Robeco 6,3<br />
ING Bank 5,3<br />
Eenvoud van navigeren<br />
Online Trader 8,2<br />
Binck Bank 8,0<br />
Alex 7,9<br />
SNS Bank 7,7<br />
Rabobank 7,5<br />
ABN Amro 7,0<br />
Postbank 6,8<br />
Robeco 6,1<br />
Fortis Bank 6,0<br />
ING Bank 4,9<br />
Snelheid van navigeren<br />
Online Trader 8,6<br />
Alex 7,9<br />
BinckBank 7,8<br />
SNS Bank 7,5<br />
Rabobank 7,2<br />
Postbank 7,2<br />
ABN Amro 6,7<br />
Fortis Bank 6,5<br />
Robeco 5,5<br />
ING Bank 5,4<br />
46 47<br />
Waarde<br />
portefeuille<br />
< 10.000<br />
10.000 -<br />
50.000<br />
50.000 -<br />
100.000<br />
100.000 -<br />
500.000<br />
500.000 -<br />
1.000.000<br />
de beginfase bestond er nog best wel wat<br />
wantrouwen. Internet, dat was toch een<br />
beetje eng. Wij scoren juist hoog op het<br />
punt vertrouwen. Daar komt <strong>bij</strong> dat we<br />
de gebruikersvriendelijkheid bovenaan<br />
hebben staan. Het is een heel basale site,<br />
zonder toeters en bellen. Alles is gericht op<br />
het zo makkelijk en snel mogelijk kunnen<br />
verrichten van een order. Want daar gaat<br />
het om.”<br />
Brede klantengroep<br />
De gemoedelijkheid die de bank zo graag<br />
uitstraalt, ook in haar marketinguitingen,<br />
keert terug in de manier waarop Langezaal<br />
en Van Blokland praten over de beleggingssite.<br />
“We spreken onze klanten veel,” zegt<br />
Langezaal. “Dat komt een beetje voort uit<br />
> 1.000.000<br />
ABN Amro 21% 17% 19% 34% 3% 5%<br />
Alex 17% 31% 20% 25% 2% 5%<br />
BinckBank 26% 33% 16% 21% 2% 2%<br />
Fortis Bank 14% 50% 14% 21% 0% 0%<br />
ING Bank 18% 27% 12% 33% 6% 3%<br />
Online Trader 0% 33% 33% 33% 0% 0%<br />
Postbank 18% 44% 22% 15% 0% 1%<br />
Rabobank 19% 33% 18% 25% 2% 3%<br />
Robeco 20% 50% 5% 25% 0% 0%<br />
SNS Bank 27% 30% 13% 25% 6% 0%<br />
de cultuur. Laatst kwam er nog iemand<br />
spontaan bloemen en gebak brengen nadat<br />
hij goed had verdiend op de beurs. Klanten<br />
laten hier hun neus zien. Ook als ze klachten<br />
hebben. Daar nemen we ook de tijd<br />
voor en het gebeurt regelmatig dat klagers<br />
later onze beste ambassadeurs blijken te<br />
zijn.” Een woord dat ook regelmatig valt<br />
is loyaliteit. Die is groot <strong>bij</strong> sns, zegt Van<br />
Blokland. “Sommige klanten herken ik aan<br />
hun rekeningnummer van begin jaren negentig.<br />
Er zijn nieuwkomers op de markt<br />
die klanten wegkapen van de grootbanken,<br />
maar die richten zich vaak op een niche,<br />
meestal die van de heel actieve belegger.<br />
Onze klantengroep is veel breder van<br />
samenstelling. We hebben alles, van beginnende<br />
scholieren tot zeer vermogende particulieren<br />
en alles wat daar tussen zit. De<br />
pure brokers bedienen meer de flitsende<br />
groep dertigers en veertigers die heel actief<br />
handelt. Bij ons loopt het van passief tot<br />
daytraders. Ik heb geen precieze cijfers,<br />
maar ik heb ook het gevoel dat wij relatief<br />
meer vrouwen onder onze klanten hebben<br />
dan andere brokers.”<br />
Informatiebehoeft<br />
In de na<strong>bij</strong>e toekomst verwachten Langezaal<br />
en Van Blokland geen prijsoorlogen<br />
meer in de markt. “Niets is onmogelijk”,<br />
zegt Langezaal, “maar ik denk dat de<br />
snelheid en de kwaliteit van het handelsplatform<br />
op dit moment zwaarder wegen.<br />
Je ziet dat ook wel aan de komst van die<br />
gratis brokers, zoals Zecco, dat vorig jaar<br />
in Amerika begon. De reactie <strong>bij</strong> klanten is<br />
vooral een van achterdocht. Waar verdienen<br />
jullie dan aan Mensen betalen liever<br />
een duidelijke, faire prijs, dan dat ze niet<br />
goed weten waar nu precies aan wordt<br />
verdiend. Een andere trend die we zien is<br />
dat mensen meer behoefte aan informatie<br />
hebben. We zijn druk bezig om daar in te<br />
voorzien. In de vorm van sns Securities<br />
hebben we kwalitatief uitstekende research<br />
in huis; die gaan we beter ontsluiten voor<br />
de klanten.”<br />
“Sommige klanten herken ik aan hun<br />
rekeningnummer van begin jaren negentig.”<br />
Manier van<br />
rekening<br />
openen en<br />
tijdsduur<br />
Online + schriftelijk<br />
Gebruikersnaam +<br />
wachtwoord<br />
Tegenrekening vereist<br />
Tijdsduur van het<br />
aanmeldproces<br />
ABN Amro X X > 1 maand<br />
Alex X < 2 weken<br />
BinckBank X < 2 weken<br />
Fortis Bank X > 1 maand<br />
ING Bank X X > 1 maand<br />
Online Trader X > 2 weken<br />
Postbank X X > 1 maand<br />
Rabobank X X < 2 weken<br />
SNS Bank X < 2 weken<br />
Younique van Robeco X < 2 weken
Online brokers<br />
De slag om Europa<br />
De tarieven die brokers rekenen voor het doorvoeren<br />
van een aankooporder voor aandelen ter waarde<br />
van (omgerekend) 1000 euro lopen in Europa<br />
sterk uiteen. De transactiekosten komen in Spanje<br />
en Duitsland half zo laag uit als in <strong>bij</strong>voorbeeld<br />
Zwitserland of Scandinavië. Het Amerikaanse<br />
Interactive Brokers heeft zijn activiteiten enkele<br />
jaren geleden uitgebreid naar Europa. De opkomst<br />
van dit soort partijen werkt een prijzenslag – en dus<br />
consolidatie binnen de sector – in de hand.<br />
Tarief voor een aankooporder<br />
ter waarde van 1000 euro<br />
Groot-Brittannië<br />
9,30 euro<br />
Spanje<br />
5,00 euro<br />
Boursorama<br />
Bousorama<br />
Denemarken<br />
10,61 euro<br />
België<br />
7,50 euro<br />
Boursorama<br />
Frankrijk<br />
Frankrijk<br />
5,50 euro<br />
Renta 4<br />
Spanje<br />
Nordnet<br />
Nordnet<br />
Nederland<br />
6,00 euro<br />
Sino<br />
Duitsland<br />
Swissquote<br />
Zwitserland<br />
Noorwegen<br />
10,72 euro<br />
Boursorama<br />
Comdirect<br />
Duitsland<br />
Zwitserland<br />
12,59 euro<br />
Zweden<br />
10,50 euro<br />
Avanza<br />
Zweden<br />
Nordnet<br />
Zweden<br />
Duitsland<br />
4,00 euro<br />
Oostenrijk<br />
9,95 euro<br />
Nordnet<br />
Finland<br />
10,45 euro<br />
De Binck’s<br />
vanEuropa<br />
Beleggers die in Nederland al moeite hebben om de verschillende<br />
internetbrokers goed in beeld te krijgen, moeten zich vooral niet wagen<br />
aan een blik over de grens. Wie dat wel doet, ziet een sector die rijp is<br />
voor flinke consolidatiegolf.<br />
door Michiel Pekelharing<br />
De Europese internetbrokers beloven<br />
een van de meest spraakmakende<br />
sectoren van de komende<br />
jaren te worden. De bedrijfstak<br />
is enorm versnipperd en langzaam tekenen<br />
zich tekenen van een consolidatieslag aan.<br />
Schaalgrootte is namelijk een belangrijk<br />
wapen in de strijd om de laagste tarieven.<br />
Bovendien maakt de komst van grote<br />
buitenlandse partijen zoals Interactive<br />
Brokers, waar tegen bodemprijzen op alle<br />
Europese beurzen gehandeld kan worden,<br />
het voor lokale spelers aantrekkelijk om<br />
versterking te zoeken over de grens.<br />
Het is niet de eerste keer dat Europese internetbrokers<br />
in de greep komen van fusies<br />
en overnames. Acht jaar geleden was de sector<br />
al in de greep van een consolidatieslag.<br />
De combinatie van de internethype en een<br />
groeiend aantal mensen dat begon met beleggen<br />
om zo te profiteren van de stijgende<br />
beurskoersen, zorgde voor een explosief<br />
groeiende markt. Het aantal beleggers<br />
nam eind jaren negentig en de eerste helft<br />
van 2000 met grofweg 100% per jaar toe.<br />
Om schaalgrootte te winnen en vooral om<br />
ook in het buitenland te kunnen groeien,<br />
begaven verschillende spelers zich op het<br />
overnamepad. De aankoop van het Duitse<br />
Entrium door het Italiaanse bipop-Carire<br />
was één van de transacties die het meeste<br />
in het oog sprong. De overnamesom van<br />
2,5 miljard euro ligt ongeveer even hoog<br />
als de huidige, gezamenlijke beurswaarde<br />
die de zeven Europese brokers die in dit<br />
artikel besproken worden. Bij overnames<br />
werd soms meer dan 30.000 euro per klant<br />
betaald. Ter vergelijking: het bod van Binck<br />
op Alex komt neer op een bedrag van 4.000<br />
euro per klant.<br />
Expansiedrift<br />
De offensieve groeistrategie van de Europese<br />
internetbrokers kon na het uiteenspatten<br />
van de internetbubbel in 2001 rechtstreeks<br />
de koelkast in. Expansieplannen werden<br />
teruggedraaid en de ondernemingen probeerden<br />
via kostenbesparingen in de zwarte<br />
cijfers te blijven. In Zweden viel de groei<br />
van het aantal beleggers dat via het internet<br />
handelde binnen een jaar terug van 100%<br />
naar 3% eind 2000. Het Zweedse Avanza<br />
stond op dat moment op het punt om de<br />
Nederlandse en Britse markt te betreden.<br />
Deze plannen werden direct teruggedraaid<br />
en het bedrijf ontsloeg niet lang daarna een<br />
derde van het personeel in een poging de<br />
kosten in lijn te krijgen met de snel teruglopende<br />
omzet. In andere landen was het<br />
beeld niet veel beter, maar de laatste jaren<br />
vertoont de markt weer een aantrekkelijke<br />
groei.<br />
Steeds meer diensten<br />
De komst van Amerikaanse prijsvechters<br />
zoals Interactive Brokers wakkert de concurrentie<br />
in Europa aan. Schaalgrootte is<br />
een belangrijk wapen in de prijzenslag om<br />
de gunst van de particuliere belegger. Dat<br />
gevecht krijgt nog een extra dimensie door<br />
de invoering van de nieuwe financieeladministratieve<br />
richtlijnen Mifid. Hierdoor<br />
hoeven niet alle transacties meer op een<br />
officiële effectenbeurs te worden doorgevoerd.<br />
In Frankrijk biedt Cortal Consors<br />
zijn klanten <strong>bij</strong>voorbeeld al de mogelijkheid<br />
om orders voor 4,45 euro op een alternatief<br />
handelsplatform uit te voeren tegenover<br />
5,45 euro voor transacties op Euronext<br />
Parijs. Tegelijkertijd speelt er een tweede<br />
grote trend <strong>bij</strong> de Europese internetbrokers.<br />
Steeds meer partijen leggen zich niet<br />
alleen meer toe op het zo snel en goedkoop<br />
mogelijk doorvoeren van effectenorders,<br />
maar ook op het aanbieden van bankdiensten<br />
en vermogensbeheer. Comdirect,<br />
Avanza en het in November naar de beurs<br />
48 49
Online brokers<br />
gekomen Renta 4 halen al een aanzienlijk<br />
deel van de inkomsten uit deze activiteiten.<br />
Er zijn meer dan genoeg ingrediënten<br />
voor een flinke shake-up in de sector, die<br />
op basis van een snelle vergelijking met de<br />
Verenigde Staten nog volop ruimte heeft<br />
voor groei. Aan de overkant van de oceaan<br />
belegt 55% van de bevolking, tegenover<br />
slechts 14% van de inwoners van Duitsland,<br />
Groot-Brittannië, Frankrijk, Italië, Spanje<br />
en Zweden. Die kloof wordt waarschijnlijk<br />
nooit gedicht, maar onderzoeksbureau ids<br />
verwacht dat het aantal internetbeleggers<br />
groeit van 18 miljoen tot 23,5 miljoen in<br />
2010. iex maakt alvast een rondje langs de<br />
Binck’s van Europa<br />
Avanza<br />
Aantal klanten: 155.000<br />
Aantal transacties per dag: 20.000<br />
Toevertrouwd vermogen: 50 miljard SEK<br />
(5,3 miljard euro)<br />
Verwachte wpa 2008: 10 SEK<br />
Verwachte k/w: 11,9<br />
Beurswaarde: 3,1 miljard SEK<br />
(323,3 miljoen euro)<br />
160<br />
140<br />
120<br />
100<br />
80<br />
60<br />
40<br />
20<br />
12/27/2004<br />
4/11/2005<br />
7/25/2005<br />
11/7/2005<br />
2/20/2006<br />
6/5/2006<br />
9/18/2006<br />
1/1/2007<br />
4/16/2007<br />
7/30/2007<br />
11/12/2007<br />
Avanza is de grootste partij op de Zweedse<br />
markt voor online beleggen. Oorspronkelijk<br />
heette de onderneming hq.se, maar in<br />
2001 werd het in zwaar weer verkerende<br />
Avanza overgenomen en de nieuwe combinatie<br />
is onder deze naam verder gegaan.<br />
De laatste jaren kenmerken zich door een<br />
snelle groei, waar<strong>bij</strong> het bedrijfsresultaat<br />
telkens met ten minste 40% is toegenomen.<br />
Avanza richt zich steeds meer op de Zweedse<br />
pensioenmarkt, waarvan het momenteel<br />
1,5% in handen heeft. Vorig jaar vormden<br />
pensioen- en verzekeringsaccounts ruim<br />
40% van alle nieuw geopende rekeningen.<br />
Zeven jaar geleden was het bedrijf nog<br />
van plan om (onder meer) de Nederlandse<br />
markt op te komen, maar de expansieplannen<br />
werden al snel teruggedraaid en Avanza<br />
is voorlopig niet van plan om de Zweedse<br />
grens over te gaan.<br />
Nordnet<br />
Aantal klanten: 174.000<br />
Aantal transacties per dag: 36.000<br />
Toevertrouwd vermogen: 57,5 miljard SEK<br />
(6,1 miljard euro)<br />
Verwachte wpa 2008: 1,40 SEK<br />
Verwachte k/w: 12,6<br />
Beurswaarde: 2,9 miljard SEK<br />
(306,5 miljoen euro)<br />
30<br />
25<br />
20<br />
15<br />
10<br />
5<br />
0<br />
12/27/2004<br />
4/11/2005<br />
7/25/2005<br />
11/7/2005<br />
2/20/2006<br />
6/5/2006<br />
9/18/2006<br />
1/1/2007<br />
4/16/2007<br />
7/30/2007<br />
11/12/2007<br />
Op de eigen markt moet Nordnet branchegenoot<br />
Avanza voor laten gaan, maar in de<br />
omliggende landen bouwt de onderneming<br />
aan een dominante positie. Het bedrijf is<br />
al actief in Noorwegen, Denemarken, Finland,<br />
Duitsland en Luxemburg. Dit jaar kan<br />
Polen aan dit lijstje worden toegevoegd.<br />
Nordnet heeft al een kantoor geopend in<br />
Warschau en is druk bezig om werknemers<br />
aan te trekken. Op de Poolse beurs worden<br />
elke dag 80 à 100.000 transacties gedaan,<br />
waarvan ongeveer 40% door particuliere<br />
beleggers. Van alle Europese internetbrokers<br />
is Nordnet de meest expansieve en<br />
tot nu toe kiest het bedrijf ervoor om zelf<br />
nieuwe vestigingen te openen in plaats van<br />
te groeien door overnames. Voor het huidige<br />
jaar wordt gestreefd naar een groei van<br />
het aantal klanten van ten minste 30%.<br />
Renta 4<br />
Aantal klanten: 87.500<br />
Toevertrouwd vermogen: 3,7 miljard euro<br />
Verwachte wpa 2008: 0,34 euro<br />
Verwachte k/w: 20,3<br />
Beurswaarde: 284,4 miljoen euro<br />
8,6<br />
8,4<br />
8,2<br />
8<br />
7,8<br />
7,6<br />
7,4<br />
7,2<br />
7<br />
11/14/2007<br />
11/21/2007<br />
11/28/2007<br />
12/5/2007<br />
12/12/2007<br />
12/19/2007<br />
1/2/2008<br />
1/9/2008<br />
Het Spaanse Renta 4 is een echte nieuwkomer<br />
op de beurs. Het bedrijf heeft pas<br />
een notering sinds afgelopen herfst en het<br />
is ook niet een pure internetbroker. Renta<br />
4 is tevens actief als vermogensbeheerder<br />
(20% van de omzet) en als adviseur <strong>bij</strong><br />
fusies en overnames (7% van de omzet).<br />
De onderneming heeft ook een groeiend<br />
netwerk van momenteel 56 vestigingen<br />
waar klanten hun beleggingszaken kunnen<br />
regelen. Renta 4 is in 1986 opgericht als<br />
obligatiehandelaar en vijf jaar later werden<br />
enkele beleggingsfondsen gelanceerd. Het<br />
handelsplatform van de onderneming is<br />
sinds 1998 in de lucht en Renta 4 heeft<br />
87.500 klanten op de competitieve Spaanse<br />
markt voor beleggen via internet.<br />
Comdirect<br />
Aantal klanten: 935.000<br />
Aantal transacties per dag: 40.000<br />
Toevertrouwd vermogen: 20,2 miljard euro<br />
Verwachte wpa 2008: 0,40 euro<br />
Verwachte k/w: 19,2<br />
Beurswaarde: 1,1 miljard euro<br />
13<br />
12<br />
11<br />
10<br />
9<br />
8<br />
7<br />
6<br />
5<br />
12/27/2004<br />
4/11/2005<br />
7/25/2005<br />
11/7/2005<br />
2/20/2006<br />
6/5/2006<br />
9/18/2006<br />
1/2/2007<br />
4/16/2007<br />
7/30/2007<br />
11/12/2007<br />
1/16/2008<br />
merzbank. Inmiddels is het een zelfstandig<br />
bedrijf, dat hard bezig is om naast de<br />
oorspronkelijke kernactiviteiten ook bankdiensten<br />
en vermogensbeheer in het assortiment<br />
op te nemen. Het bedrijf liep acht<br />
jaar geleden voorop met Europese expansie,<br />
met activiteiten in Groot-Brittannië,<br />
Frankrijk en Italië. De laatste twee landen<br />
heeft Comdirect vrij snel verlaten en de<br />
Britse divisie werd in 2005 verkocht aan<br />
Boursorama. Het bedrijf werpt de blik niet<br />
langer over de grens, maar probeert nu om<br />
de <strong>bij</strong>na miljoen Duitse klanten zoveel mogelijk<br />
nieuwe producten te verkopen. Met<br />
een beurswaarde van ruim 1 miljard euro is<br />
Comdirect met afstand de grootste internetbroker<br />
in Europa.<br />
Sino<br />
Aantal klanten: 606<br />
Aantal transacties per dag: 6.000<br />
Toevertrouwd vermogen: 580 miljoen euro<br />
Verwachte wpa 2008: 1,55 euro<br />
Verwachte k/w: 11,2<br />
Beurswaarde: 53,9 miljoen euro<br />
Het Duitse Sino is bepaald niet voor alle beleggers.<br />
De onderneming richt zich puur op<br />
de heel actieve handelaars. Gemiddeld doen<br />
de 606 klanten elke dag tien transacties en<br />
op dat vlak is Sino afgetekend marktleider<br />
in Duitsland. De beursgang in 2004 was<br />
er ook voornamelijk op gericht om meer<br />
bekendheid te krijgen onder actieve traders.<br />
Dat is behoorlijk gelukt – gezien de flinke<br />
omzetstijging van de laatste jaren en een<br />
beurskoers die ruimschoots verdubbeld is.<br />
In tegenstelling tot landgenoot Comdirect<br />
heeft Sino geen andere activiteiten ontwikkeld.<br />
Het concern richt zich echt volledig<br />
op de aandelenhandel via het internet en<br />
samen met Binck is dit een van de puurste<br />
e-brokers in Europa.<br />
Swissquote<br />
Aantal klanten: 90.000<br />
Aantal transacties per dag: 12.000<br />
Toevertrouwd vermogen: 5,8 miljard CHF<br />
(3,6 miljard euro)<br />
Verwachte wpa 2008: 3,33 CHF (2,07)<br />
euro<br />
Verwachte k/w: 15,3<br />
Beurswaarde: 74,4 miljoen CHF<br />
(46,1 miljoen euro)<br />
Zwitserland is niet het eerste land wat met<br />
online beleggen in verband wordt gebracht,<br />
maar Swissquote laat zien dat dit wel degelijk<br />
een snelgroeiende markt is. Vorig jaar<br />
steeg het aantal klanten met 40% en het<br />
toevertrouwde vermogen groeide <strong>bij</strong>na met<br />
50%. Het bedrijf is afgetekend marktleider<br />
in Zwitserland, maar is nog niet van plan<br />
om buiten de landsgrenzen te kijken. De<br />
aandelenhandel via internet vormt ruim de<br />
helft van de inkomsten en daarnaast is Swissquote<br />
afhankelijk van aanpalende activiteiten<br />
zoals vermogensbeheer en handel voor<br />
eigen rekening. Behalve van nieuwe klanten<br />
moet toekomstige groei ook komen uit het<br />
Comdirect is in 2000 naar de beurs gekomen<br />
als de internetbroker van Comlanceren<br />
van nieuwe diensten en daarvoor<br />
zet Swissquote in op aandelenhandel via<br />
mobiel en pda, waarvoor eind 2007 een<br />
scala aan nieuwe diensten is gelanceerd.<br />
Boursorama<br />
Aantal klanten: 566.800<br />
Aantal transacties per dag: 25.000<br />
Toevertrouwd vermogen: 13,3 miljard euro<br />
Verwachte wpa 2008: 0,53 euro<br />
Verwachte k/w: 11,8<br />
Beurswaarde: 600,0 miljoen euro<br />
Van alle Europese internetbrokers neemt<br />
het Franse Boursorama internationale expansie<br />
het meest serieus. De onderneming<br />
is voor 56% in handen van Société Générale<br />
en is hard bezig om zichzelf via (grensoverschrijdende)<br />
overnames uit te bouwen<br />
tot de grootste speler in Europa. In 2002<br />
betrad het bedrijf via de aankoop van Fimatex<br />
al de Duitse markt en een jaar later<br />
werd met de acquisitie van Selftrade ook<br />
de Spaanse markt betreden. In 2005 werden<br />
de Britse activiteiten van Comdirect<br />
ingelijfd en sindsdien ligt de nadruk op het<br />
versterken van de positie op de markten<br />
waarop de onderneming al actief is. Met<br />
een kapitaalkrachtige partner als Société<br />
Générale lijkt Boursorama de aangewezen<br />
partij om als een van de gangmakers<br />
te fungeren achter een consolidatieslag<br />
onder de Europese brokers. Net als Comdirect<br />
breidt Boursorama ook het (bank)<br />
dienstenpakket gestaag uit, alhoewel het<br />
zwaartepunt voorlopig wel blijft liggen op<br />
aandelenhandel via het internet. Alleen al<br />
vorig jaar kon de onderneming een slordige<br />
90.000 nieuwe gebruikers <strong>bij</strong>schrijven, met<br />
name in Groot-Brittannië en de Franse<br />
thuismarkt.<br />
50 51<br />
160<br />
140<br />
120<br />
100<br />
80<br />
60<br />
40<br />
20<br />
4/4/2005<br />
7/18/2005<br />
10/31/2005<br />
2/13/2006<br />
5/29/2006<br />
9/11/2006<br />
12/25/2006<br />
4/9/2007<br />
7/23/2007<br />
11/5/2007<br />
Er zijn meer dan genoeg ingrediënten voor<br />
80<br />
70<br />
60<br />
50<br />
40<br />
30<br />
20<br />
10<br />
een flinke shake-up in de sector<br />
0<br />
12/27/2004<br />
4/11/2005<br />
7/25/2005<br />
11/7/2005<br />
2/20/2006<br />
6/5/2006<br />
9/18/2006<br />
1/1/2007<br />
4/16/2007<br />
7/30/2007<br />
11/12/2007<br />
14<br />
12<br />
10<br />
8<br />
6<br />
4<br />
2<br />
0<br />
12/27/2004<br />
4/11/2005<br />
7/25/2005<br />
11/7/2005<br />
2/20/2006<br />
6/5/2006<br />
9/18/2006<br />
1/2/2007<br />
4/16/2007<br />
7/30/2007<br />
11/12/2007
Hypotheken<br />
door Jos Koets<br />
Huizenissen<br />
Veel hypotheekvormen komen steeds negatiever in het nieuws, en de<br />
huizenprijzen stijgen nog maar met een paar procent per jaar. Is het<br />
nog wel verstandig om een huis te kopen<br />
Jos Koets is Erkend<br />
Hypotheek Adviseur<br />
en heeft z’n eigen<br />
Assurantiekantoor<br />
Groenoord in<br />
Vlaardingen. Koets<br />
schrijft zijn columns<br />
op persoonlijke titel.<br />
De informatie in deze<br />
column is niet bedoeld<br />
als professioneel<br />
(hypotheek)advies of<br />
als aanbeveling tot<br />
het doen van bepaalde<br />
transacties.<br />
60<br />
Het is inmiddels wel duidelijk<br />
dat de goede jaren voor<strong>bij</strong><br />
zijn. Jaren waarin heel<br />
wat mensen een huis kochten zonder<br />
het eerst bekeken te hebben. De<br />
vraag was veel groter dan het aanbod.<br />
Tegenwoordig staan er weer<br />
veel huizen te koop, en voor langere<br />
perioden. Verkopende partijen worden<br />
vaak gedwongen hun vraagprijs<br />
flink te verlagen.<br />
Veel mensen kochten een huis zonder<br />
het ooit bekeken te hebben<br />
Breng uw situatie in kaart<br />
Dat lijkt dus een mooi moment om<br />
een huis te kopen. Het grote aanbod<br />
maakt het mogelijk door goed<br />
te onderhandelen aardig wat van de<br />
vraagprijs af te dingen. Toch blijkt<br />
het moeilijk om een geschikt huis te<br />
kopen. De prijzen zijn hoog en veel<br />
mensen kunnen alleen met twee inkomens<br />
een hypotheek krijgen. Bovendien<br />
is de hypotheekrente flink<br />
gestegen. Dat zorgt ervoor dat de<br />
maandlasten hoger zijn dan twee<br />
jaar geleden. Het is daarom verstandig<br />
om alle voordelen van kopen<br />
eens tegenover huren te zetten<br />
en uw persoonlijke situatie goed in<br />
kaart te brengen. Het is belangrijk<br />
om te bedenken hoe deze situatie er<br />
in de toekomst uit zal zien. Het inkomen<br />
is hier<strong>bij</strong> een belangrijke factor.<br />
Is het verstandig om een huis<br />
te kopen op twee inkomens Het is<br />
zeker niet verstandig om een hypotheek<br />
af te sluiten die meer dan zes<br />
keer het totale bruto inkomen bedraagt<br />
als u geen flink eigen vermogen<br />
achter de hand heeft.<br />
Zoek genoeg informatie<br />
Besluit u om een huis te kopen, dan<br />
moet u uitzoeken welke hypotheek<br />
u gaat afsluiten. Veel mensen gaan<br />
slechts naar één adviseur en beslissen<br />
dan in een uurtje over de hypotheek.<br />
Het is verstandig om veel<br />
tijd uit te trekken voor het inwinnen<br />
van informatie – <strong>bij</strong>voorbeeld<br />
via internet – zodat u goed voorbereid<br />
bent voor het gesprek met de<br />
hypotheekadviseur. Alvast een overzicht<br />
maken van de voor- en nadelen<br />
van alle hypotheekvormen heeft als<br />
voordeel dat er slechts een paar hypotheken<br />
overblijven die voor u ge-<br />
schikt zijn. Samen met de adviseur<br />
kunt u dan vaststellen welke hypotheek<br />
het moet worden. De hoogte<br />
van de dekking <strong>bij</strong> overlijden, einduitkering<br />
en <strong>bij</strong>verzekeringen zoals<br />
arbeidsongeschiktheid en werkloosheid<br />
zijn afhankelijk van uw inkomen.<br />
Dit kost aardig wat tijd en<br />
is zeker niet gemakkelijk. Het voordeel<br />
is wel dat u meteen goed op de<br />
hoogte bent van uw inkomsten en<br />
uitgaven. Belangrijk is ook dat u de<br />
adviseur verschillende berekeningen<br />
laat maken. En vergeet niet de kleine<br />
lettertjes op te vragen. Deze gegevens<br />
zijn nog belangrijker dan de<br />
hoogte van de hypotheekrente.<br />
Maak uw huiswerk<br />
U heeft nu een volledig beeld van<br />
uw toekomstige maandlasten en<br />
u weet precies in welke prijsklasse<br />
u een huis moet zoeken. Dit huis<br />
moet groot genoeg zijn voor uw toekomst.<br />
U moet namelijk niet verplicht<br />
zijn over enkele jaren te verhuizen.<br />
Dit kan <strong>bij</strong>voorbeeld problemen<br />
opleveren als de woning niet in<br />
waarde is gestegen. Veel mensen vergeten<br />
namelijk dat de kosten koper<br />
voor een bestaande woning gemiddeld<br />
9% bedragen. Al met al moet u<br />
een moeilijke beslissing nemen. Het<br />
is daarom verstandig goed uw huiswerk<br />
te doen, om niet achteraf in de<br />
problemen te komen.<br />
60
Allard wint de champagne!<br />
Half februari nog over 2007 beginnen, is wel heel oude koeien uit de sloot<br />
halen. Maar voor de uitslag van de iex 2007 miniquiz maken we graag een<br />
uitzondering.<br />
1| Welk aandeel of beleggingscategorie<br />
deed het het beste in<br />
2007 (in lokale valuta)<br />
Apple was onovertroffen.<br />
2| Welke iex-columnist schreef in<br />
2007 de meeste columns, of – om<br />
in beursjargon te blijven – was<br />
het heftigst short eigen gezin<br />
Dit was een klein beetje een instinker.<br />
Corné van Zeijl en Frank<br />
van Dongen schrijven wekelijks de<br />
nodige interessante columns voor<br />
iex (en inderdaad wij maken ons<br />
wel eens zorgen om de relatie met<br />
vrouw en kids), maar de naam die<br />
het vaakst terugkomt op iex.nl is die<br />
van redacteur Arend Jan Kamp. Dat<br />
komt natuurlijk door zijn dagelijkse<br />
Dageraad, een serie die alleen in de<br />
zomer ontbreekt als er gefietst moet<br />
worden.<br />
3| Welk aandeel hoort hier niet <strong>bij</strong><br />
Dat was natuurlijk Avantium, het<br />
enige aandeel dat naar de beurs wilde<br />
gaan – het ging uiteindelijk niet<br />
door – in plaats van eraf ging.<br />
4| Wie zegt wat Welke columnist<br />
heeft dit in 2007 gezegd<br />
a. “Nu sta ik bekend als een azijnzeikerd,<br />
die altijd de negatieve<br />
zaken uit het nieuws haalt. Wat<br />
dat betreft is het vandaag niet<br />
anders.” - Frank van Dongen<br />
b. “Ik haal voor u de overname van<br />
abn Amro door Fortis door mijn<br />
overnamekit.” – Corné van Zeijl<br />
c. “De eerste twee jaar wordt een<br />
rente van 8% uitgekeerd. Voor<br />
de jaren 3 tot en met 8 geldt een<br />
variabele coupon. Die coupon<br />
wordt als volgt bepaald. Jaarlijks<br />
worden de koersveranderingen<br />
van twintig geselecteerde internationale<br />
aandelen berekend ten<br />
opzichte van de startwaarde (9<br />
oktober 2007).” - Marcel Tak<br />
5| Wat is in 2007 het grootste<br />
(beursgenoteerde) bedrijf ter<br />
wereld geworden<br />
Niet de Amerikanen, maar de Chinezen<br />
doen alles groot tegenwoordig:<br />
Petrochina<br />
Reservevraag - Wie zijn de mensen<br />
achter ‘Beleggings-Fonz’<br />
Dit was natuurlijk een hele<br />
makkelijke: Peter van Kleef en<br />
Michiel Pekelharing.<br />
We kunnen ook meteen<br />
bekend maken dat Allard<br />
de Monchy de fles overheerlijke<br />
champagne<br />
heeft gewonnen. Gefeliciteerd<br />
en de champagne<br />
komt zo snel<br />
mogelijk naar je toe.<br />
Boeken<br />
Olieverslaafd<br />
“We have a serious problem. We are<br />
addicted to oil.” - George Bush 2006.<br />
U kunt van het intellect van de huidige<br />
Amerikaanse president zeggen<br />
wat u wilt, maar hier slaat de man de<br />
spijker op zijn kop. Deze zin is ook<br />
de eerste regel van het nieuwe boek<br />
van iex-columnist Jerry de Leeuw.<br />
De Leeuw – tegenwoordig vooral<br />
actief in de energiehandel – gaat<br />
in Energievraagstukken & Toekomstperspectief<br />
- Over grondstoffen, milieu<br />
& de financiële markten in op de hedendaagse<br />
energievraagstukken en<br />
potentiële oplossingen. Daarnaast<br />
schetst de auteur een beeld van de<br />
energiepolitiek, werking van de<br />
energiemarkt en de daaraan gerelateerde<br />
financiële markt. iex stelde<br />
de auteur vier vragen over zijn boek:<br />
1Wat is het grootste misverstand<br />
over energie<br />
“Dat fossiele brandstof <strong>bij</strong>na op<br />
is. Zelfs olie is er ook nog in ruime<br />
mate. Het is alleen steeds minder<br />
eenvoudig te bemachtigen. De stand<br />
van de techniek laat ons (nog) niet<br />
toe om gemakkelijk in diepe zeeën<br />
of onder Arctische toestanden te<br />
winnen. Bovendien werd tot voor<br />
kort slechts 30% van een gangbare<br />
oliebron gewonnen. Door het<br />
wegvallen van druk bleef 70% van<br />
de olie in de bron achter. Dankzij<br />
geavanceerde technieken kan dit nu<br />
worden opgevoerd, al blijft het merendeel<br />
nog steeds onaangetast. Het<br />
begrip aanwezige reserves moet dus<br />
niet worden verward met winbare<br />
reserves.”<br />
2In je boek schrijf je dat de prijs van<br />
energie niet bestaat. Waarom niet<br />
“Onder andere omdat olie uit verschillende<br />
bronnen telkens weer andere<br />
eigenschappen heeft, zoals het<br />
sulfaatgehalte en de stroperigheid.<br />
Dat betekent dat de kwaliteit per<br />
oliesoort verschilt. De verschillende<br />
oliesoorten ondergaan allemaal<br />
eigen verwerkingsprocessen, wat<br />
zorgt voor verschillende kwaliteit<br />
en verschillende prijzen. Er bestaat<br />
dus geen één energieprijs.”<br />
3Je gaat ervan uit dat energiemarkt<br />
steeds meer zal integreren met<br />
de financiële markt. Hoe ziet de markt<br />
er over tien jaar uit Wie delen dan de<br />
lakens uit<br />
“In de energiemarkt opereerden<br />
vroeger louter energiespelers, zoals<br />
olieproducenten en nutsbedrijven.<br />
Nu de integratie van beide markten<br />
in een volgende fase raakt, zie je<br />
steeds meer financiële spelers de<br />
energiemarkt betreden. Zakenbanken<br />
proberen hun competenties ook<br />
naar dit speelterrein te verplaatsen<br />
en zoeken naar arbitragemogelijkheden.<br />
Hun achterstand op<br />
de technische aspecten, zullen zij<br />
moeten inlopen. Anderzijds pikken<br />
energieondernemingen steeds<br />
meer op van de financiële partijen,<br />
zoals risicomanagement en derivatengebruik.<br />
De Shell’s en Exxon’s<br />
van deze wereld zullen steeds meer<br />
diensten – en dus minder olie – gaan<br />
leveren, want het bezit van de reserves<br />
is inmiddels nagenoeg volledig<br />
in handen van staatsoliebedrijven.<br />
Deze ondernemingen zijn belangrijke<br />
bronnen voor het vullen van<br />
de oorlogskas van de zogenoemde<br />
staatsinvesteringsfondsen die daarmee<br />
steeds meer een stempel drukken<br />
op de financiële markten.”<br />
4Tips voor beleggers in grondstoffen<br />
en/of energie<br />
“Transport en infrastructuur (havens,<br />
pijpleidingen, schepen) zijn<br />
wat mij betreft ondergeschoven<br />
kindjes, zeker voor wat betreft de<br />
aandacht in de media. Het is echter<br />
een van de grootste knelpunten in<br />
de energiebranche en dus bieden<br />
investeringen uitstekende kansen.<br />
Daarnaast zijn weerderivaten erg<br />
interessante beleggingsproducten.<br />
Hun onderliggende waarde heeft<br />
geen correlatie met andere vermogensklassen.<br />
In tegenstelling tot andere<br />
beleggingen heeft iedereen wel<br />
een behoorlijke kennis van het weer.<br />
De interesse voor het klimaat heeft<br />
inmiddels een extra duit in het zakje<br />
gedaan. Beleggers en speculanten<br />
kunnen deze derivaten verhandelen<br />
via de Amerikaanse beurs Chicago<br />
Mercantile Exchange en producten<br />
die betrekking hebben op het weer<br />
in Amsterdam.”<br />
iex mag vijf exemplaren (ter<br />
waarde van 49,95 euro) van<br />
Energievraagstukken & Toekomstperspectief<br />
weggeven.<br />
De eerste vijf lezers die ons een<br />
email sturen via redactie@iex.<br />
nl én hun naam en postadres<br />
direct meesturen, krijgen zo<br />
snel mogelijk een exemplaar<br />
thuis gestuurd.<br />
vijfde jaargang<br />
Nummer 2 maart – april 2008<br />
Hoofdredactie:<br />
Pieter Kort (pieter.kort@iex.nl)<br />
Eindredactie:<br />
Laura Iseger (laura.iseger@iex.nl)<br />
Art direction en vormgeving:<br />
Studio Jaap van der Zwan, Amsterdam<br />
Met medewerking van: Alain Cohen<br />
Redactie:<br />
Michiel Pekelharing (michiel.pekelharing@iex.nl), Peter van Kleef<br />
(peter.van.kleef@iex.nl) en Fleur van Dalsem (fleur.van.dalsem@iex.nl)<br />
Medewerkers:<br />
Warrum Buffet, Ruurd Haan, Bas Heijink, Jacques Potuijt, Cees Smit alias<br />
Frank van Dongen en Corné van Zeijl<br />
Beeld:<br />
Ruud Binnekamp, Mark van den Brink, Nico den Dulk, Robert Elsing en<br />
Ronald Hoeben.<br />
Koersen:<br />
Marketxs; nieuws: Dow Jones; fundamentele data: ShareCompany<br />
Directie:<br />
Peter van Sommeren (uitgever), Hans-Poul Veldhuyzen van Zanten en<br />
Eric Visser<br />
Abonnementsprijzen:<br />
Jaarabonnement in Nederland en Belgïe € 39,60 (8 nummers)<br />
Voor andere landen geldt een verzendtoeslag van € 30,-<br />
Losse nummers: € 4,95, nazending: € 6,95<br />
Abonnementen en bezorging:<br />
Abonnementen kunnen op elk gewenst tijdstip ingaan en lopen<br />
automatisch door, tenzij vier weken voor de vervaldag schriftelijk wordt<br />
opgezegd. Nieuwe aanmelding via Abonnementenland:<br />
www.aboland.nl<br />
Adreswijziging:<br />
Leden van iex.nl kunnen zelf hun gegevens wijzigen via www.iex.nl/leden.<br />
Overige abonnees via Abonnementenland: tel: 0900-aboland of<br />
0900-22 65 263 (€ 0,10 per minuut) of www.aboland.nl<br />
Advertenties:<br />
Edwin Broekhuizen, Peter Moltmaker, Ido Kramer, Glenn Seca en<br />
Niek den Tex (sales@iexmediagroep.nl)<br />
Traffic: Freek Vos, Samir Redouani en Dani Taboada Parga<br />
(traffic@iexmediagroep.nl)<br />
Investor relations: Frans Gunnink. Concepten: Salem Riani<br />
Operations en techniek:<br />
Reinier Willems, Chiel Versteege; TriLab: René van der Meyden<br />
Drukkerij: Senefelder Misset<br />
Niets uit deze uitgave mag op enigerlei wijze worden overgenomen zonder schriftelijke<br />
toestemming van de uitgever. Op alle aanbiedingen, offertes en overeenkomsten van iex<br />
Media Groep bv zijn van toepassing de voorwaarden welke zijn gedeponeerd <strong>bij</strong> de Kamer<br />
van Koophandel te Amsterdam. iex magazine bevat informatie en wenken, die met de meeste<br />
zorgvuldigheid zijn samengesteld. iex Media Groep bv en de <strong>bij</strong> deze uitgave betrokken redactie<br />
en medewerkers aanvaarden geen aansprakelijkheid voor mogelijke gevolgen, die zouden<br />
kunnen voortvloeien uit het gebruik van in deze uitgave opgenomen informatie en wenken. De<br />
gegevens zoals wij die van u hebben ontvangen, kunnen worden gebruikt voor het toezenden<br />
van informatie en/of aanbiedingen door iex Media Groep bv en speciaal geselecteerde<br />
bedrijven. Indien u dit niet wenst, gelieve een briefje te sturen naar: iexMedia Groep bv ,<br />
t.a.v. de klantenservice, Postbus 75662, 1070 AR Amsterdam.<br />
iex magazine wordt uitgegeven door iex Media Groep bv en verschijnt<br />
acht keer per jaar. © iex 2008<br />
media groep<br />
62 63
IEX Community<br />
Alias Adno<br />
Leeftijd: 30<br />
Beroep: (Net) afgestudeerd bedrijfseconoom<br />
Belegger sinds: “In 2000 kreeg ik interesse in optietheorieën.<br />
Na de Ahold-affaire in 2003 werd ik actief belegger.”<br />
Eerste belegging: Callopties Getronics<br />
Favoriet aandeel, fonds, optie: “Indexopties op de aex en de s&p 500.”<br />
Beleggingsstrategie: “Voornamelijk call- of putspreads op een index of aandeel.”<br />
Favoriete columnist: “Jerry de Leeuw voornamelijk om zijn optiestrategieën en (voormalig iex-columnist) Geert-Jan Nikken<br />
voor technische analyse met de Relative Strength Indicator (rsi).”<br />
Grootste beurssucces: “Een putspread 1450/1445 maart 2007 op de s&p 500 in februari 2007. Een combinatie van een gekochte<br />
put maart 2007 1450 en een geschreven putoptie maart 2007 1445. Ik kon de geschreven put 1445 terugkopen, maar<br />
toen ging er iets mis in China. Daardoor kon ik de gekochte put maart 1450 verkopen en had ik een winst van 700 dollar.”<br />
Grootste beursblooper: “De aanschaf van achthonderd out-of-the-money callopties Philips begin januari 2004. Dat ging dus<br />
helemaal mis. Ik heb er wel veel van geleerd.”<br />
Gespreksonderwerpen in de Koffiekamer: “Ik lees vooral de dagelijkse opinies van de columnisten. In de Koffiekamer volg ik<br />
het derivatenforum. Als ik dan een interessante optiestrategie tegenkom, zet ik die in een speciaal optieprogramma. Ik volg<br />
deze strategie, zodat ik achteraf kan analyseren of het een geslaagde strategie was.”<br />
Beste tip ooit: “Aan de hand van de rsi-indicator kijken naar negatieve divergentie. Bij een overbought-situatie een putspread<br />
(een combinatie van een gekochte put met een hogere uitoefenprijs en een geschreven put met een lagere uitoefenprijs) opzetten.<br />
Bij overbought kan het aandeel nog iets verder stijgen. Mocht dit het geval zijn, dan kan de geschreven put worden<br />
teruggekocht en is er een kans dat met de gekochte put een ongelimiteerde winst kan worden behaald als de onderliggende<br />
waarde weer daalt. Bij een oversold-situatie kan gebruik worden gemaakt van een callspread. In deze situatie is er kans op<br />
ongelimiteerde winst als de geschreven call is teruggekocht en de gekochte call nog uitstaat. Ook is het belangrijk om opties<br />
met een looptijd van meer dan zes maanden te gebruiken.”<br />
65
COLUMN<br />
door Warrum Buffet<br />
Dag bulls, dag bears<br />
Op de brainmarkt bent u aangewezen op uzelf. Niks meehobbelen met<br />
de markt, want de markt bestaat niet meer.<br />
Warrum Buffet geniet<br />
wereldwijde bekendheid<br />
als bedenker en<br />
beoefenaar van de blijzin<br />
en de <strong>bij</strong>komkomma.<br />
Buffet wenst niet<br />
verantwoordelijk te<br />
worden gehouden als<br />
hij in zijn columns de<br />
draad, zichzelf en de<br />
lezer kwijtraakt (in<br />
willekeurige volgorde).<br />
Eventuele psychische<br />
schade ontstaan door<br />
het lezen van de columns<br />
van Buffet kan niet op de<br />
auteur worden verhaald.<br />
De columns dienen<br />
gelezen te worden<br />
met een flinke dosis<br />
relativeringsvermogen.<br />
Misschien hebt u het al gemerkt,<br />
2008 wordt een<br />
moeilijk jaar. Je hebt<br />
bullmarkten en die zijn makkelijk<br />
te bespelen. Je stapt gewoon in,<br />
maakt niet uit welke coupé, en je<br />
wordt vanzelf naar boven getransporteerd.<br />
Je koopt brandhout, opkomende<br />
markten, grondstoffen,<br />
Klein-China, Groot-China, Midden-China<br />
en Rood-China en je<br />
wordt slapend rijk. Prima. Wat u<br />
er ook van denkt, bullmarkten zijn<br />
prima markten. De keerzijde van<br />
de medaille is dat bullmarkten ook<br />
mensen aantrekken die plotseling<br />
denken beleggers te zijn, maar eigenlijk<br />
tegen zichzelf in bescherming<br />
genomen moeten worden.<br />
Dat systeem kent de beurs niet, behalve<br />
op de afdeling Knippen &<br />
Scheren, maar daar wordt de behandeling<br />
duur betaald. Preventief<br />
optreden is er niet <strong>bij</strong>. Afijn, zo’n<br />
bullmarkt hebben we de afgelopen<br />
vier jaar gezien, en aan de enorme<br />
toestroom van beleggingsdummies<br />
is af te lezen dat het einde ervan na<strong>bij</strong><br />
is. Het is een olijke boel <strong>bij</strong> de<br />
afdeling Knippen & Scheren. Een<br />
dolle boel zelfs, durf ik te zeggen.<br />
Achter de meute aan<br />
Goed. En dan heb je de bearmarkt.<br />
Als u al wat langer meedraait in de<br />
mallemolen van het Damrak en niet<br />
in het gelukkige bezit van een selectief<br />
geheugen bent, dan herinnert u<br />
zich misschien nog de eerste twee<br />
beursjaren van dit millennium. We<br />
overleefden de millenniumbug<br />
(herinnert u zich die nog) cum laude,<br />
de computersystemen lieten ons<br />
niet in de steek, maar vervolgens<br />
struikelden we over zoiets triviaals<br />
als het uiteenspatten van de internethype.<br />
Niet dat het de wereld<br />
veranderd heeft. We leven ondanks<br />
die nare episode allemaal gewoon<br />
in het digitale tijdperk, maar op de<br />
beurs waren <strong>koersdalingen</strong> tot 90%<br />
geen uitzondering en dat was best<br />
even slikken. Vooral voor de minder<br />
nozelen die achteraan de meute<br />
liepen en na binnenkomst meteen<br />
werden doorverwezen naar de dames<br />
en heren van Knippen & Scheren.<br />
En daar werd wat afgeknipt en<br />
daar werd wat afgeschoren. Maar,<br />
laten we eerlijk zijn, bearmarkten<br />
zijn óók makkelijk te bespelen. Je<br />
koopt gewoon puts, turbo shorts of<br />
als u iets minder hebberig bent, gaat<br />
u gewoon net zolang op uw handen<br />
zitten totdat broeder Beer zich behaaglijk<br />
uitrekt en zich volgevreten<br />
ter winterslape begeeft. Als u een<br />
luid en gelukzalig geronk uit het<br />
berenhol hoort weerklinken, is uw<br />
tijd weer aangebroken.<br />
Maar dan heb je een derde type<br />
markt waar je zelden iemand over<br />
hoort. Het laatste beurstaboe. Of<br />
misschien hoor je er wel niemand<br />
over omdat er slechts weinig overlevenden<br />
zijn en zij die het overleefd<br />
hebben dermate getraumatiseerd<br />
zijn dat ze er voor altijd het zwijgen<br />
toe doen. Het is de brainmarkt.<br />
Laatste taboe<br />
Daar helpt geen beer, geen stier.<br />
Daar bent u aangewezen op uzelf.<br />
Niks meehobbelen met de markt,<br />
want de markt bestaat niet meer.<br />
Ten minste, niet als één peloton<br />
dat compact de berg opkruipt of de<br />
berg weer afdendert. Daar wordt<br />
het aandelenpeloton wreed uiteengeslagen.<br />
Terwijl de index per saldo<br />
niets doet, variëren de individuele<br />
koersuitslagen van -20% tot<br />
+20% per beursdag. En dit nog jonge<br />
jaar zou zomaar, afgaande op de<br />
prelude van januari, zo’n jaar kunnen<br />
worden. Dus hang uw stierenpak<br />
aan de waslijn, laat uw berenvel<br />
nog even op zolder liggen en maak<br />
dat u wegkomt. Tenzij u over voldoende<br />
brains beschikt om in een<br />
brainmarkt stand te houden. Maar<br />
voordat u die stap waagt, adviseer<br />
ik u met klem eerst een bezoekje<br />
te brengen aan het Monument<br />
Voor Hen Die Vielen In Brainmarkten.<br />
Als u écht over brains beschikt,<br />
weet u daarna genoeg.<br />
klik hier...<br />
Meer columns van Buffet vindt<br />
u op magazine.iex.nl/warrumbuffet<br />
66
Top 40<br />
IEX magazine houdt u op de<br />
hoogte van het wel en wee van<br />
de 40 – volgens ons – belangrijkste<br />
Nederlandse aandelen. En dat<br />
gaat verder dan het <strong>bij</strong>houden van<br />
de laatste persberichten. Van ieder<br />
aandeel geven we de belangrijkste<br />
fundamentele en technische<br />
signalen, groei- en waardeindicatoren,<br />
een korte instantanalyse<br />
én een speciaal door IEX<br />
ontwikkelde stemmingsmeter.<br />
Signalen<br />
Analistenmomentum ( / / )<br />
Worden de taxaties naar boven of<br />
naar beneden <strong>bij</strong>gesteld<br />
Technisch ( / / )<br />
De richting van de (middel)lange<br />
trend<br />
Fundamenteel ( / / )<br />
Hoe zijn de financiële vooruitzichten<br />
Winstgroei<br />
De verwachte wpa-groei in 2006<br />
PEG<br />
Price/Earnings Growth. Geeft aan<br />
hoe de koers-winstverhouding<br />
zich verhoudt tot de winstgroei.<br />
Hoe lager, hoe relatief goedkoop<br />
het aandeel is ten opzichte van de<br />
verwachte groei.<br />
De score van de topman<br />
Wat verdiende de CEO voor u<br />
Bron: VEB, peildatum 6 december 2007<br />
Liggenblijvers<br />
Vijf onbeweglijke rotsen in de onstuimige<br />
beursbranding<br />
SNS Reaal<br />
Een ambitieuze groeistrategie, de<br />
topman van het jaar en weinig tot geen<br />
kredietproblemen. Nu die hogere koers nog<br />
ASML<br />
Als u verder kijkt dan alleen de komende<br />
maanden ziet het beeld er ineens een stuk<br />
mooier uit<br />
Hoera-aandelen<br />
Over welke bedrijven zijn analisten plots<br />
enthousiast geworden<br />
Corporate Express<br />
Kan Peter Ventress op 22 februari breken<br />
met de Corporate Express-traditie van<br />
tegenvallende cijfers<br />
Stemmingsmeter<br />
In welke toestand verkeert dit aandeel<br />
1 Snelle groei / 2 Trage, gestage groeier / 3 Even geduld, er staat iets te gebeuren /<br />
7 Voor een gokje / 5 Mogelijk slecht nieuws in aantocht / 6 Niet vooruit te trekken /<br />
8 Niet aankomen<br />
53
t o p 4 0<br />
Top-5 IEX 40<br />
Aalberts<br />
Wat doen<br />
Analistenmomentum<br />
M<br />
Technisch<br />
N<br />
Fundamenteel<br />
O<br />
Winstgroei 16%<br />
PEG 0,6<br />
3<br />
Jan Aalberts<br />
Rendement sinds aantreden 1607%<br />
Het nieuwe jaar is nog niet goed en wel van start gegaan, of Aalberts heeft in de vorm van Integrated Dynamics<br />
Engineering alweer de eerste overname te pakken. Op de lange termijn lijkt de groeimachine niet te stoppen en de<br />
problemen op korte termijn lijken al ruimschoots in de flink gedaalde koers te zijn verwerkt.<br />
Binck<br />
Wat doen<br />
Analistenmomentum<br />
M<br />
Technisch<br />
O <br />
Fundamenteel<br />
M <br />
Winstgroei 50%<br />
PEG 0,2<br />
3<br />
Thierry Schaap<br />
Rendement sinds aantreden -14%<br />
Flinke volatiliteit is goed voor Binck, maar op de lange duur is een grimmig beursklimaat slecht nieuws voor de winnaar<br />
van het IEX Netprofiler Brokeronderzoek 2008 (zie pag. 39). Aan de andere kant: kredietellende heeft de bank niet en er zit<br />
een Europese consolidatie aan te komen, waarin Binck/Alex een van de meest gewilde singles is.<br />
Top-5 Cijferspanning<br />
Het cijferseizoen is in volle gang,<br />
maar naar de resultaten van de ene<br />
onderneming wordt met meer spanning<br />
gekeken dan de andere. Welke<br />
data moet u in uw agenda zetten<br />
De grote favorieten uit de IEX 40<br />
voor de komende maanden.<br />
Nutreco<br />
Analisten hebben de winstverwachting<br />
al geleidelijk verhoogd en het<br />
management heeft een duidelijke<br />
koers ingeslagen. In de koers is dat<br />
nog nauwelijks terug te zien.<br />
SNS Reaal<br />
Met de aankoop van Zwitserleven<br />
vult topman Van Keulen zijn groeistrategie<br />
verder in. Het lijkt een<br />
kwestie van tijd voordat dit zich in<br />
een hogere koers vertaalt.<br />
Unilever<br />
De prijsstijging van grondstoffen<br />
lijkt af te nemen en de focus op snelgroeiende<br />
merken betaalt zich uit.<br />
Bovendien kan Unilever bogen op<br />
het predikaat van defensief aandeel.<br />
Philips<br />
Een grote kaspositie en extra<br />
mogelijkheid om eigen aandelen in<br />
te kopen leggen in 2008 een mooie<br />
bodem onder de beurskoers.<br />
ASML<br />
De traditionele koersdip na de top<br />
van de halfgeleidercyclys blijft uit.<br />
Dat kan erop wijzen dat beleggers<br />
verder kijken dan de komende<br />
maanden – en dan ziet het beeld<br />
er opeens een stuk mooier uit. Het<br />
moet raar lopen als het bedrijf in<br />
2010 niet afgetekend marktleider is.<br />
Aegon<br />
Wat doen<br />
Analistenmomentum<br />
O<br />
Technisch<br />
N<br />
Fundamenteel<br />
O<br />
Winstgroei -3%<br />
PEG<br />
n.b.<br />
Eigenlijk is iedere grote financial een dobbeltje geworden. Aegon bleek niet immuun voor de marktmalaise toen in januari<br />
een Brits vastgoedfonds op slot moest wegens te grote uitstroom. Het aandeel is niet duur, maar het grote krediet- en<br />
obligatievraagteken zal er nog even boven blijven hangen. Daredevils kunnen beginnen met oppikken.<br />
Ahold<br />
Wat doen<br />
Analistenmomentum<br />
N<br />
Technisch<br />
N<br />
Fundamenteel<br />
M<br />
Winstgroei 10%<br />
PEG 1,6<br />
Analisten zijn op dit moment overwegend positief over het aandeel. De omzet 2007 was hoger dan verwacht en in Europa<br />
gaan de zaken goed. In de VS blijft er voorlopig sprake van margedruk en een recessie in de VS zou Ahold in 2008 parten<br />
kunnen spelen. Of en in hoeverre dat zo is, weten we waarschijnlijk pas <strong>bij</strong> de jaarcijfers op 6 maart.<br />
Akzo Nobel<br />
Wat doen<br />
Analistenmomentum<br />
O <br />
Technisch<br />
N<br />
Fundamenteel<br />
O<br />
Winstgroei -43%<br />
PEG<br />
n.b.<br />
Akzo wist de autonome omzetgroei te versnellen in het laatste kwartaal van vorig jaar, maar nu zijn alle ogen gericht op<br />
de integratie van ICI. Dat maakt de beurskoers kwetsbaar voor elk signaal dat het inpassen van het Britse bedrijf minder<br />
soepel loopt dan verwacht.<br />
Arcelor Mittal<br />
Wat doen<br />
Analistenmomentum<br />
N<br />
Technisch<br />
O<br />
Fundamenteel<br />
M<br />
Winstgroei >50%<br />
PEG 0,1<br />
De dominante positie van Arcelor Mittal op de staalmarkt komt niet meer in gevaar. Voorlopig bouwt topman Lakshmi<br />
Mittal die alleen maar verder uit met een onophoudelijke stroom overnames. Maar op korte termijn is de koers gevoelig<br />
voor speculatie over het einde van de grondstofrally.<br />
ASMI<br />
Wat doen<br />
Analistenmomentum<br />
O<br />
Technisch<br />
N<br />
Fundamenteel<br />
O<br />
Winstgroei 35%<br />
PEG 0,3<br />
Fursa, het voormalige hedge fund Mellon, heeft in haar strijd voor grote veranderingen <strong>bij</strong> ASMI steun gekregen van<br />
het Britse pensioenbeheerder Hermes. Samen hebben deze twee ongeveer 20% van de aandelen en in het huidige<br />
marktklimaat lijkt het een kwestie van tijd voordat ASMI de duimschroeven strakker krijgt aangedraaid.<br />
ASML<br />
Wat doen<br />
Analistenmomentum<br />
N<br />
Technisch<br />
N<br />
Fundamenteel<br />
M<br />
Winstgroei 26%<br />
PEG 0,5<br />
7<br />
3<br />
8<br />
4<br />
8<br />
4<br />
Don Shepard<br />
Rendement sinds aantreden -66%<br />
John Rishton<br />
Rendement sinds aantreden -13%<br />
Hans Wijers<br />
Rendement sinds aantreden 144%<br />
Lakshmi Mittal<br />
Rendement sinds aantreden 65%<br />
Arthur del Prado<br />
Rendement sinds aantreden 55%<br />
Eric Meurice<br />
Rendement sinds aantreden 60%<br />
Top 40<br />
Boskalis<br />
Wat doen<br />
Analistenmomentum<br />
N<br />
Technisch<br />
O<br />
Fundamenteel<br />
M<br />
Winstgroei >50%<br />
PEG 0,1<br />
Deze baggeraar staat op menig favorietenlijstje van analisten. Maar ondanks overwegend goed nieuws, is het aandeel de<br />
afgelopen weken vaker te vinden in het lijstje grootste dalers dan <strong>bij</strong> de stijgers. Net als <strong>bij</strong> sectorgenoten is dat te wijten<br />
aan het onzekere economische klimaat. Ze verwachten wel een sterk jaar.<br />
Corporate Express<br />
Wat doen<br />
Analistenmomentum<br />
O<br />
Technisch<br />
N<br />
Fundamenteel<br />
O<br />
Winstgroei -34%<br />
PEG<br />
n.b.<br />
Is de bodem nu eindelijk bereikt Dat is de vraag die aandeelhouders Corporate Express zichzelf <strong>bij</strong>na dagelijks moeten<br />
stellen. Fundamenteel is er nog geen vooruitzicht op verbetering, maar op de huidige koers is het een kwestie van tijd<br />
voordat nieuwe overnamegeruchten de kop op gaan steken.<br />
Crucell<br />
Wat doen<br />
Analistenmomentum<br />
O<br />
Technisch<br />
N<br />
Fundamenteel<br />
M<br />
Winstgroei -99%<br />
PEG 9,4<br />
De glijvlucht van Crucell lijkt geen einde te kennen. De omzetverwachting 2007 werd door de dalende dollar niet gehaald.<br />
Medio januari zakte het aandeel nog eens 15% op een dag zonder directe aanleiding. Dit tekent de nervositeit van<br />
beleggers. Afblijven dus.<br />
DSM<br />
Wat doen<br />
Analistenmomentum<br />
N<br />
Technisch<br />
N<br />
Fundamenteel<br />
O <br />
Winstgroei 2%<br />
PEG 4,5<br />
Een nieuwe harsenfabriek in Meppen (D), een venture capital-investering in Novomer (VS), een overname van de<br />
Amerikaanse harsenproducent Soluol en een samenwerking met Roquette op biobasis. DSM bouwt rustig door aan de<br />
eigen toekomst.<br />
Fortis<br />
Wat doen<br />
Analistenmomentum<br />
N<br />
Technisch<br />
N<br />
Fundamenteel<br />
O <br />
Winstgroei -16%<br />
PEG<br />
n.v.t.<br />
Oei, oei. Fortis is op de beurs minder dan de helft waard van wat het bankentrio vorig jaar neertelde voor ABN Amro.<br />
Het aandeel is genadeloos afgestraft en spotgoedkoop, maar de overname en de knagende onzekerheid of Fortis zijn<br />
solvabiliteit op peil weet te houden, kunnen nog voor heel wat slecht nieuws gaan zorgen. Oppassen.<br />
Fugro<br />
Wat doen<br />
Analistenmomentum<br />
M<br />
Technisch<br />
O <br />
Fundamenteel<br />
M<br />
Winstgroei >50%<br />
PEG 0,3<br />
2<br />
6<br />
8<br />
2<br />
5<br />
1<br />
Peter Berdowski<br />
Rendement sinds aantreden 67%<br />
Peter Ventress<br />
Rendement sinds aantreden<br />
-49%<br />
Ronald Brus<br />
Rendement sinds aantreden 41%<br />
Feike Sijbesma<br />
Rendement sinds aantreden<br />
-18%%<br />
Jean-Paul Votron<br />
Rendement sinds aantreden -28%<br />
Klaas Wester<br />
Rendement sinds aantreden 80%<br />
20 februari: ING<br />
Hoeveel miljard kost de kredietcrisis<br />
ING Op 20 februari kan de bankverzekeraar<br />
de spanning wegnemen.<br />
Of juist de beurskoers nog verder<br />
onderuit halen. Heineken cijfert op<br />
dezelfde dag.<br />
7 maart: Fortis<br />
Hoe gaat het met de overname<br />
van ABN Amro en is er echt geen<br />
liquideitscrisis <strong>bij</strong> Fortis Op 7 maart<br />
weten beleggers meer. Ook over<br />
de uitzendsector, want USG People<br />
publiceert ook jaarcijfers.<br />
22 februari: Corp. Expr.<br />
Een koers die in een half jaar tijd<br />
met tweederde is gedaald doet het<br />
ergste vermoeden voor de eerste<br />
cijferpresentatie van nieuwe CEO<br />
Peter Ventress van Corporate<br />
Express. Het is tevens de dag van de<br />
laatste cijfers van Hagemeyer.<br />
27 februari: ASMI<br />
Twee grootaandeelhouders leggen<br />
ASMI het vuur aan de schenen.<br />
Krijgen ze meer ammunitie in handen<br />
door tegenvallende cijfers CSM<br />
en Wolters Kluwer cijferen ook.<br />
29 februari: Wavin<br />
De omzetwaarschuwing van Wavin<br />
was een van de eerste tekenen van<br />
een verzwakkende economie. Op 29<br />
februari blijkt hoe groot de schade<br />
precies is. Vastgoedfonds Corio komt<br />
ook met jaarcijfers.<br />
De mooie cijfers die ASML halverwege januari publiceerde, hebben de druk maar heel even van de ketel gehaald.<br />
Tegenvallende kapitaaluitgaven <strong>bij</strong> grote klant TSMC en slechte cijfers van branchegenoot KLA-Tencor hebben beleggers<br />
meteen weer aan het twijfelen gebracht over de kracht van de huidige neergaande golf in de chipcyclus.<br />
Operationeel lijkt 2008 een kopie te worden van vorig jaar <strong>bij</strong> Fugro. De onderneming koppelt een gezonde autonome<br />
groei aan een serie overnames en bouwt de goede marktpositie verder uit. Onrust op de beurs verandert voor de lange<br />
termijn niets aan de perspectieven van het groeiconcern.<br />
t o p 4 0<br />
BAM<br />
Wat doen<br />
Analistenmomentum<br />
O<br />
Technisch<br />
N<br />
Fundamenteel<br />
M<br />
Winstgroei >50%<br />
PEG 0,1<br />
2<br />
Joop van Oosten<br />
Rendement sinds aantreden -13%<br />
Hagemeyer<br />
Wat doen<br />
Analistenmomentum<br />
<br />
Technisch<br />
<br />
Fundamenteel<br />
<br />
Winstgroei 32%<br />
PEG 0,6<br />
7<br />
Rudy de Becker<br />
Rendement sinds aantreden 140%<br />
Nieuwe opdrachten ter waarde van tientallen miljoenen euro’s - soms 100 miljoen euro plus - stromen binnen. Dit goede<br />
nieuws deed de koers weer wat opveren vanaf circa 10 euro, het laagste punt in ongeveer 2,5 jaar. De negatieve berichten<br />
over de economie drukken de koers aan de andere kant. Rustig blijven zitten.<br />
Het is aftellen <strong>bij</strong> Hagemeyer. Op 4 maart doet het Franse consortium het bod van 4,85 euro gestand en dan verdwijnt<br />
Hagemeyer van de beurs. Er gaan zelfs al geruchten dat dit nog eerder gebeurt. Vanaf volgend nummer wordt het aandeel<br />
in ieder geval niet meer opgenomen in de IEX Top 40.<br />
54<br />
1 Snelle groei / 2 Trage, gestage groeier / 3 Even geduld, er staat iets te gebeuren / 7 Voor een gokje<br />
5 Mogelijk slecht nieuws in aantocht / 6 Niet vooruit te trekken / 8 Niet aankomen<br />
55
t o p 4 0<br />
Top-5 Liggenblijvers<br />
De eerste beursweken van 2008<br />
waren voor veel aandelen een<br />
complete achtbaan. Toch zijn er ook<br />
bedrijven die de periode zonder veel<br />
kleerscheuren zijn doorgekomen.<br />
Nutreco<br />
Topman Wout Dekker van Nutreco<br />
was wel blij met de correctie,<br />
aangezien veel overnamekandidaten<br />
een stuk goedkoper zijn geworden.<br />
Zijn eigen bedrijf noteert ondertussen<br />
een paar procent hoger.<br />
Océ<br />
Zelfs in een slechte beurs krijgen<br />
mooie cijfers soms de waardering<br />
die ze verdienen. Océ kende een<br />
prachtig vierde kwartaal en dat was<br />
op het Damrak voldoende om een<br />
zwakke start van 2008 overtuigend<br />
uit te wissen.<br />
Unibail-Rodamco<br />
Vastgoed en aandelen zijn blijkbaar<br />
toch verschillende beleggingscategorieën.<br />
Unibail-Rodamco was<br />
een van de minst volatiele en best<br />
renderende AEX-fondsen in 2008.<br />
Heineken<br />
Wat doen<br />
Analistenmomentum<br />
N<br />
Technisch<br />
O <br />
Fundamenteel<br />
M <br />
Winstgroei 25%<br />
PEG 0,6<br />
Het bod op Scottish & Newcastle dreigt te gaan lukken, maar of dat goed nieuws is Strategisch is het een goede zet, maar<br />
op de korte termijn zullen vooral de aandeelhouders de prijs betalen. Veel hangt af van hoe snel en kordaat de brouwer<br />
kostensynergie kan creëren.<br />
Heijmans<br />
Wat doen<br />
Analistenmomentum<br />
O<br />
Technisch<br />
N<br />
Fundamenteel<br />
N<br />
Winstgroei -37%<br />
PEG<br />
n.b.<br />
Vanuit de bouwer is in het nieuwe jaar nog niet veel nieuws gekomen. In dit geval is het misschien niet zo erg, aangezien<br />
de onderneming beleggers vorig jaar vooral verraste met slecht nieuws. De koers heeft zich echter nog niet hersteld.<br />
Beleggers wachten af onder het motto ‘eerst zien, dan geloven’ . Jaarcijfers op 21 februari.<br />
Hunter Douglas<br />
Wat doen<br />
Analistenmomentum<br />
N<br />
Technisch<br />
N<br />
Fundamenteel<br />
O<br />
Winstgroei -7%<br />
PEG<br />
n.b.<br />
De problemen op de Amerikaanse huizenmarkt, waar Hunter Douglas een fors deel van de omzet boekt, lijken voorlopig<br />
niet weg te gaan. Daar komt de dreigende recessie in de Verenigde Staten ook nog eens <strong>bij</strong> en dan blijft er zelfs op het<br />
huidige koersniveau niet veel perspectief voor Hunter Douglas.<br />
Imtech<br />
Wat doen<br />
Analistenmomentum<br />
N<br />
Technisch<br />
N<br />
Fundamenteel<br />
M<br />
Winstgroei 42%<br />
PEG 0,3<br />
Imtech heeft 2007 afgesloten met een winstgroei van ruim boven de 10%. De orderportefeuille groeide met 27% en<br />
volgens topman Rene van der Bruggen heeft het bedrijf veel vertrouwen in 2008. Beleggers hadden daar geen boodschap<br />
aan. Het aandeel daalde 20% in januari. Een koopje.<br />
ING<br />
Wat doen<br />
Analistenmomentum<br />
M<br />
Technisch<br />
N<br />
Fundamenteel<br />
O <br />
Winstgroei 16%<br />
PEG 0,3<br />
ING is de beurslieveling van <strong>bij</strong>na iedere analist, maar in het dramatische beurssentiment van de laatste maanden ging<br />
het bedrijf net zo hard mee omlaag. Want ook ING is niet immuun voor de kredietcrisis en een stevige downturn in de<br />
economie. Hoewel ING Direct zou kunnen profiteren als de Amerikanen eindelijk eens gaan sparen.<br />
KPN<br />
Wat doen<br />
Analistenmomentum<br />
O<br />
Technisch<br />
O<br />
Fundamenteel<br />
O<br />
Winstgroei 7%<br />
PEG 2,3<br />
2<br />
8<br />
5<br />
1<br />
7<br />
1<br />
Jean-François van Boxmeer<br />
Rendement sinds aantreden 36%<br />
Guus Hoefsloot<br />
Rendement sinds aantreden 30%<br />
Ralph Sonnenberg<br />
Rendement sinds aantreden 512%<br />
Rene van der Bruggen<br />
Rendement sinds aantreden 62%<br />
Michel Tilmant<br />
Rendement sinds aantreden 11%<br />
Ad Scheepbouwer<br />
Rendement sinds aantreden 188%<br />
Océ<br />
Wat doen<br />
Analistenmomentum<br />
M <br />
Technisch<br />
O<br />
Fundamenteel<br />
O<br />
Winstgroei 40%<br />
PEG 0,4<br />
Het is even wennen voor Océ. Als overnamekandidaten buiten beschouwing blijven, staat het bedrijf bovenaan de lijst<br />
van stijgers van 2008. Kan de onderneming dat volhouden Wij gokken van wel, met het oog op de goed aanslaande<br />
strategiewijzigingen en nieuwe producten van vorig jaar.<br />
Ordina<br />
Wat doen<br />
Analistenmomentum<br />
M<br />
Technisch<br />
N<br />
Fundamenteel<br />
O <br />
Winstgroei 38%<br />
PEG 0,2<br />
Sinds de vorige Top 40 gaat het nog niet beter met Ordina. De koersdip op 10 euro is scherper gezet op 8 euro <strong>bij</strong> gebrek<br />
aan (goed) nieuws vanuit de onderneming, een adviesverlaging van een analist en de slechte beursmaand. Inmiddels is de<br />
koers weer terug op 10 euro, maar het blijft wachten op richting.<br />
Pharming<br />
Wat doen<br />
Analistenmomentum<br />
N<br />
Technisch<br />
N <br />
Fundamenteel<br />
N<br />
Winstgroei -100%<br />
PEG<br />
n.b.<br />
Het negatieve oordeel van de EMEA over medicijn Rhucin heeft Pharming een enorme knauw gegeven. Het bedrijf is in<br />
beroep gegaan en verwacht in het tweede kwartaal 2008 een nieuwe uitspraak. Tot die tijd is het pappen en nathouden<br />
en zorgen alleen bodemvissers voor koersstimuli.<br />
Philips<br />
Wat doen<br />
Analistenmomentum<br />
N <br />
Technisch<br />
N <br />
Fundamenteel<br />
O <br />
Winstgroei -8%<br />
PEG<br />
n.b.<br />
Philips is 2008 begonnen zoals het 2007 heeft afgesloten; met het publiceren van nette, maar niet spectaculaire resultaten<br />
en het herhalen van de winstverwachting. Beleggers zien nog niet veel fantasie in het aandeel, maar de aangekondigde<br />
aandeleninkoop van ruim 5 miljard euro kan een bodem onder de koers leggen.<br />
Randstad<br />
Wat doen<br />
Analistenmomentum<br />
O<br />
Technisch<br />
N<br />
Fundamenteel<br />
O <br />
Winstgroei 17%<br />
PEG 0,4<br />
Uitzenders zijn in de uitverkoop op het Damrak en Randstad maakt daar dankbaar gebruik van om een bod op Vedior uit te<br />
brengen. Het goede nieuws is dat de onderneming daarmee de balans een stuk beter gaat gebruiken, maar het wordt nog<br />
een enorme klus om beide organisaties in elkaar te schuiven.<br />
Reed Elsevier<br />
Wat doen<br />
Analistenmomentum<br />
M <br />
Technisch<br />
O<br />
Fundamenteel<br />
M<br />
Winstgroei 12%<br />
PEG 1,2<br />
1<br />
6<br />
3<br />
3<br />
4<br />
2<br />
Rokus van Iperen<br />
Rendement sinds aantreden -35%<br />
Ronald Kasteel<br />
Rendement sinds aantreden -58%<br />
Francis Pinto<br />
Rendement sinds aantreden -5%<br />
Gerard Kleisterlee<br />
Rendement sinds aantreden -22%<br />
Ben Noteboom<br />
Rendement sinds aantreden 215%<br />
Crispin Davis<br />
Rendement sinds aantreden 11%<br />
Top-5 Analisten<br />
momentum<br />
Beleggers kunnen er weinig mee<br />
als een aandeel al jaar en dag op de<br />
kooplijst van een groot analistenkantoor<br />
staat. Het wordt pas echt<br />
interessant als een aandeel opeens<br />
een aantal upgrades krijgt.<br />
Océ<br />
Na de prachtige jaarcijfers kreeg Océ<br />
meteen een aantal upgrades. Theodoor<br />
Gilissen trok het advies op naar<br />
‘kopen’ en koppelde daar meteen<br />
een hoger koersdoel aan vast.<br />
Aalberts<br />
Industrieconcern Aalberts lijkt één<br />
van de kanshebbers om goed uit de<br />
huidige beursmalaise te komen. Ten<br />
minste, als je analisten mag geloven.<br />
Petercam en SNS verhoogden het<br />
advies van ‘houden’ naar ‘kopen’.<br />
Reed Elsevier<br />
In de aanloop naar de jaarcijfers<br />
houden analisten zich vaak rustig.<br />
IRIS gaf Reed Elsevier toch een koopadvies<br />
mee en UBS telde een euro<br />
<strong>bij</strong> het koersdoel van 15,50 euro op.<br />
Tom Tom<br />
Veel banken zien wel kansen voor<br />
Tom Tom op het lagere koersniveau.<br />
IRIS en SNS trokken allebei het<br />
advies op naar ‘kopen’.<br />
Binck<br />
Is de overname van Alex een gouden<br />
zet of is Binck te hard afgestraft op<br />
de beurs Allebei, als je de hogere<br />
adviezen van Friesland Bank en IRIS<br />
mag geloven.<br />
KPN<br />
Soms is het gebrek aan fantasie een<br />
nadeel, maar in woelige beurstijden<br />
maakt de voorspelbare inkomstenstroom<br />
van KPN het aandeel tot een<br />
van de meer stabiele aandelen.<br />
Vedior<br />
Het bod van Randstad legt een<br />
bodem onder de koers en daar komt<br />
<strong>bij</strong> dat uitzenders in de tweede helft<br />
van 2007 zo hard zijn afgestraft, dat<br />
alle pijn al in de koers zat.<br />
KPN is niet stuk te krijgen op de beurs, althans tot het ter perse gaan van dit nummer. Het telecombedrijf draait prima en<br />
is welhaast een defensieve waarde op het Damrak - wie had dat gedacht in 2001 Ook de overnamespeculatie blijft.<br />
LogicaCMG<br />
Wat doen<br />
Analistenmomentum<br />
O<br />
Technisch<br />
O<br />
Fundamenteel<br />
N<br />
Winstgroei -20%<br />
PEG<br />
n.b.<br />
Andy Green<br />
Rendement sinds aantreden 0%<br />
Het is even opgehouden met slecht nieuws regenen <strong>bij</strong> Logica, maar tot de jaarcijfers uitkomen rekenen we nergens op..<br />
Onder analisten is het aandeel volledig afgeschreven, dus we zouden het stadium van ‘maximum pessimism’ wel eens<br />
voor<strong>bij</strong> kunnen zijn.<br />
Nutreco<br />
Wat doen<br />
Analistenmomentum<br />
O<br />
Technisch<br />
N<br />
Fundamenteel<br />
M<br />
Winstgroei 25%<br />
PEG 0,5<br />
7<br />
1<br />
Wout Dekker<br />
Rendement sinds aantreden 5%<br />
Beleggers kregen afgelopen maand het speciale dividend van 1,767 euro per aandeel. Dit nav de afronding van de verkoop<br />
van de Education-poot. Op de nieuwjaarsborrel zei topman Davis dat RE vooral zal inzetten op kostenbesparing en zelf<br />
software ontwikkelen om winst en koers omhoog te krijgen. Business as usual dus.<br />
Royal Dutch Shell<br />
Wat doen<br />
Analistenmomentum<br />
M<br />
Technisch<br />
O<br />
Fundamenteel<br />
O<br />
Winstgroei 4%<br />
PEG 1,9<br />
2<br />
Jeroen van der Veer<br />
Rendement sinds aantreden -28%<br />
De winst in het vierde kwartaal lag ruim 10% boven verwachting, het bedrijf heeft een geweldige cashflow en de koerswinstverhouding<br />
komt slechts op 7,1. Beleggers kunnen zich op de huidige koers geen buil aan het aandeel vallen, maar<br />
het moet wel heel raar lopen als het gestage Shell opeens een van de toppers in 2008 wordt.<br />
SBM Offshore<br />
Wat doen<br />
Analistenmomentum<br />
N<br />
Technisch<br />
O<br />
Fundamenteel<br />
M <br />
Winstgroei 39%<br />
PEG 0,3<br />
4<br />
Didier Keller<br />
Rendement sinds aantreden 118%<br />
Top 40<br />
Op korte termijn is de koers van Nutreco in de greep van onzekerheid over de verleninging van een belangrijk contract en<br />
over zalmziekte in Chili. In de loop van het jaar verdwijnt die onzekerheid en dan wordt duidelijk dat Nutreco een goed<br />
lopende overname- en groeimachine is.<br />
Flink opgelopen grondstofkosten staan een mooie winstgroei in de weg, maar de voorspelbare omzetontwikkeling (SBM<br />
heeft al contracten voor 2012) maakt veel goed. Afhankelijk van de stemming op de beurs is het aandeel een fantasieloze<br />
achterblijver of een voorspelbare beurslieveling.<br />
56<br />
1 Snelle groei / 2 Trage, gestage groeier / 3 Even geduld, er staat iets te gebeuren / 7 Voor een gokje<br />
5 Mogelijk slecht nieuws in aantocht / 6 Niet vooruit te trekken / 8 Niet aankomen<br />
t o p 4 0<br />
57
t o p 4 0<br />
Bodem-5 Analisten<br />
Momentum<br />
Als analisten het koersdoel of de<br />
winstschatting aanpassen, is dat<br />
niet altijd in positieve zin. `de laatste<br />
maanden waren er ook een aantal<br />
negatieve <strong>bij</strong>stellingen.<br />
SNS Reaal<br />
Wat doen<br />
Analistenmomentum<br />
N <br />
Technisch<br />
N<br />
Fundamenteel<br />
O<br />
Winstgroei 7%<br />
PEG 1,0<br />
Toen Sjoerd van Keulen Topman van het jaar werd, moesten we even slikken. Het gebeurt niet zelden dat dit soort<br />
verkiezingen een kiss of death blijken te zijn. Maar het moet gezegd, SNS Reaal is temidden van alle turbulentie een<br />
voorbeeld-financial: geen of weinig krediet-exposure, slimme overnames, goede resultaten en toch goedkoop.<br />
Stork<br />
Wat doen<br />
Analistenmomentum<br />
O <br />
Technisch<br />
O <br />
Fundamenteel<br />
O <br />
Winstgroei 31%<br />
PEG 0,5<br />
1<br />
6<br />
Sjoerd van Keulen<br />
Rendement sinds aantreden -28%<br />
Sjoerd Vollebregt<br />
Rendement sinds aantreden 529%<br />
Stork maakte eind januari bekend dat de winst in 2007 is gehalveerd tot 67 miljoen euro - en de koers kwam niet eens in<br />
beweging. De overname van Stork is <strong>bij</strong>na afgerond en in het volgende magazine verdwijnt het aandeel uit de IEX 40.<br />
USG People<br />
Met een koersdaling van 60% is<br />
USG People nog niet hard genoeg<br />
afgestraft volgens Citigroup Smith<br />
Barney, dat het advies verlaagde<br />
van ‘houden’ naar ‘verkopen’. ABN<br />
Amro adviseert nu om het aandeel<br />
te houden in plaats van te kopen.<br />
Fortis<br />
Beleggers houden niet van onzekerheid<br />
en voor analisten geldt<br />
hetzelfde. Het Franse SG gaf een<br />
verkoopadvies voor Fortis en plakte<br />
een koersdoel van 12,60 euro op de<br />
bank-verzekeraar.<br />
ASMI<br />
De halfgeleidermarkt gaat een lastig<br />
jaar tegemoet en er is onrust <strong>bij</strong> een<br />
paar grote aandeelhouders. IRIS en<br />
JPMorgan adviseren beleggers om<br />
het beursfonds voorlopig van de<br />
zijlijn te volgen.<br />
Pharming<br />
Rhucin kan voorlopig niet op de<br />
Europese markt geïntroduceerd<br />
worden. Behalve een forse koersdaling<br />
leverde dat ook een paar downgrades<br />
op. Rabo Securities verlaagde<br />
het koersdoel van 3,50 euro naar<br />
0,92. SNS ging zelfs van 3,20 euro<br />
naar 0,80.<br />
Wolters Kluwer<br />
Terwijl branchegenoot Reed Elsevier<br />
aan populariteit wint, moet Wolters<br />
Kluwer het ontgelden. De Citigroup<br />
Smith Barney en CSFB verlaagden<br />
allebei het advies van houden naar<br />
verkopen.<br />
58<br />
TNT<br />
Wat doen<br />
Analistenmomentum<br />
M <br />
Technisch<br />
N <br />
Fundamenteel<br />
O <br />
Winstgroei 19%<br />
PEG 0,6<br />
Op de laatste dag van januari werd de laatste politieke drempel genomen voor het vrijgeven van de Europese postmarkt.<br />
Het gaat nog <strong>bij</strong>na drie jaar duren voordat het zover is. Voorlopig lijkt TNT veroordeeld tot een thuiswedstrijd, aangezien<br />
de Duitse en Britse markt nog gesloten blijven.<br />
TomTom<br />
Wat doen<br />
Analistenmomentum<br />
M <br />
Technisch<br />
N <br />
Fundamenteel<br />
O <br />
Winstgroei 47%<br />
PEG 0,3<br />
TomTom werd in januari nog eens 30% goedkoper. En dat ondanks een forse stijging van het marktaandeel in de VS, de<br />
thuismarkt van concurrend Garmin, en samenwerkingsverbanden met Inrix en Vodafone Deutschland. Beleggers lijken<br />
bodemvorming af te wachten voordat zij weer instappen.<br />
Unilever<br />
Wat doen<br />
Analistenmomentum<br />
N<br />
Technisch<br />
O<br />
Fundamenteel<br />
O <br />
Winstgroei 13%<br />
PEG 1,1<br />
2008 wordt een waterscheiding voor Unilever. Vanaf eind dit jaar boekt het concern de helft van de omzet in Emerging<br />
Markets. Met name dankzij India en China lijkt de omzetgroei voor de komende jaren veilig gesteld en als de operationele<br />
marge op peil blijft, gaan aandeelhouders een mooie tijd tegemoet.<br />
USG People<br />
Wat doen<br />
Analistenmomentum<br />
N <br />
Technisch<br />
N<br />
Fundamenteel<br />
O<br />
Winstgroei 27%<br />
PEG 0,2<br />
De belangrijke Nederlandse thuismarkt lijkt nog steeds een kleine groei zien. Het laat zich moeilijk raden of beleggers met<br />
opluchting of verslagenheid reageren als zich uiteindelijk een terugval aftekent - als het al zo ver gaat komen.<br />
Vedior<br />
Wat doen<br />
Analistenmomentum<br />
N <br />
Technisch<br />
O<br />
Fundamenteel<br />
O<br />
Winstgroei 30%<br />
PEG 0,4<br />
Is de Nederlandse uitzendsector goedkoop Het overnamebod van Randstad op Vedior lijkt deze vraag met een volmondig<br />
‘ja’ te beantwoorden. Het verschil tussen het bod van Randstad en de koers van Vedior geeft beleggers weinig aanleiding<br />
om het afronden van de overname af te wachten: wegwezen.<br />
Wolters Kluwer<br />
Wat doen<br />
Analistenmomentum<br />
N<br />
Technisch<br />
O<br />
Fundamenteel<br />
O<br />
Winstgroeii 15%<br />
PEG 0,9<br />
7<br />
7<br />
1<br />
7<br />
6<br />
2<br />
Peter Bakker<br />
Rendement sinds aantreden 25%<br />
Harold Goddijn<br />
Rendement sinds beursgang<br />
102%<br />
Patrick Cescau<br />
Rendement sinds aantreden 25%<br />
Ron Icke<br />
Rendement sinds aantreden -8%<br />
Tex Gunning<br />
Rendement sinds aantreden 1%<br />
Nancy McKinstry<br />
Rendement sinds aantreden 30%<br />
Op de beurs is het aandeel afgelopen maand fors afgestraft. Binnen de sector is WK favoriet, al heeft dat misschien ook<br />
te maken met de lagere koers. Fundamenteel is er niets veranderd sinds onze vorige update. Reden om het symbool -<br />
Schildpad - te wijzigen hebben wij dan ook niet.<br />
1 Snelle groei / 2 Trage, gestage groeier / 3 Even geduld, er staat iets te gebeuren / 7 Voor een gokje<br />
5 Mogelijk slecht nieuws in aantocht / 6 Niet vooruit te trekken / 8 Niet aankomen
Change language