1 Jonas Slegers Inventariseren - Open kerken

openkerken.be

1 Jonas Slegers Inventariseren - Open kerken

Inventariseren kan je leren:

hoe digitaliseer en ontsluit je

religieuze erfgoedobjecten

Jonas Slegers | projectmedewerker Erfgoed Haspengouw

Studiedag Stichting Openkerken | 16 mei 2013 | Museum DE MINDERE

Inhoud

1. Religieus cultureel erfgoed in Haspengouw

2. Inventariseren van cultureel erfgoed

3. Inventariseren kan je leren!

4. Digitaliseren van cultureel erfgoed

5. Digitale ontsluitingsmogelijkheden


1. Religieus cultureel erfgoed in Haspengouw

1.a Project ‘Valorisatie kerkelijk cultureel erfgoed in Haspengouw’

Wat stand van zaken kerkelijk cultureel erfgoed in Haspengouw

Waar in de 10 gemeenten van projectvereniging Erfgoed Haspengouw:

Bilzen, Borgloon, Gingelom, Heers, Hoeselt, Nieuwerkerken, Riemst,

Sint-Truiden, Tongeren en Voeren

-> 123 kerken

Wie 2 halftijdse projectmedewerkers Lien Swinnen en Jonas Slegers i.s.m. CRKC

Hoe - vooronderzoek met praktijkbezoeken + opstellen actieplan

(september 2012 – januari 2013)

- actieplan uitvoeren (februari – oktober 2013)

Info www.erfgoedhaspengouw.be


1.b Digitalisering van het vooronderzoek

Accessdatabank

Fiche per gebouw / kerk

123 fiches

Beschikbaar op aanvraag

Gegevensverzameling:

Algemeen

Archief

Kunst- en cultuurvoorwerpen

Immaterieel erfgoed

Bibliografie

1.c Onderzoeksresultaten (1): inventarisatie

Inventaris: 97 van de 123 kerken


1.c Onderzoeksresultaten (2): digitalisatie

Digitale inventaris: 82 van de 123 kerken:

76 in het Erfgoedregister

(waarvan 42 vrijgegeven op Erfgoedplus.be)

4 in Religiosoft

2 in eigen databanksysteem

1.c Onderzoeksresultaten (3): kwaliteitsbepaling inventaris


1.d Voorstelling onderzoeksresultaten

16 februari 2013

Onze-Lieve-Vrouw Maagd

der Armen kerk te

Schoonbeek


1.e Actieplan

Noden en behoeften van de kerkfabrieken concretiseren in begeleiding

en ondersteuning

Vomingssessies rond vier thema’s:

- inventarisatie en digitalisering

- archiefbeheer

- erfgoedzorg

- fotografie

Individuele begeleiding op maat en vraag

Projectpartners:

2. Inventariseren van cultureel erfgoed


2.1 Erfgoedinventaris

Een inventaris is een lijst of een opsomming van

voorwerpen op een bepaalde plaats gemaakt

volgens een vaste procedure.

een fysieke inventaris: fiches op papier,

basiswerk, gebeurt in de kerk

een digitale inventaris: thuis achter je pc

(databank / CRKC databank / eigen

databanksysteem / religiosoft / het

erfgoedregister / erfgoedplus, …)

2.2 Waarom inventariseren

Wettelijke verplichting

Beheer

Conservatie / restauratie

Calamiteiten

Bruiklenen aan musea / tentoonstellingen

Ontsluiting

Onderzoek (kunsthistorici, historici, geschied- en heemkundige kringen, …)

Herbestemming


Artikel 34 en 35 van het eredienstendecreet (07/05/2004)








Erfgoeddag 2013 | tentoonstelling OLV-kerk Sint-Truiden


Restauratie en bruikleen voor tentoonstelling ‘Christina en Lutgardis’

2.3 Wat inventariseren

WEL

Alle goederen die door de kerkfabriek

worden beheerd

Alle religieuze (kunst) voorwerpen

Schilderijen, beeldhouwwerken, religieus

textiel, glasramen, muurschilderingen,

grafstenen, processieattributen, …

Orgel (!)

Toestellen (stofzuigers, stereo-installaties,

versterkers…)

Verbruiksgoederen (kaarsen, wierook,

hosties, …)

Burgerlijk meubilair (tenzij kunsthistorisch

of stilistisch waardevol)

Voetmatten en moderne tapijten

Archivalia (= archiefinventaris)


WEL

WEL


NIET

WEL


3. Inventariseren kan je leren!

Objectnaam

Titel

Beschrijving

Materiaal

Productietechnieken

Datering


OBJECTNAAM: Kelken

TITEL: Kelk

BESCHRIJVING: Ronde, getrapte gewelfde voet. Oplopend

naar een gelede stam met vaasvormige nodus.

Onversierde cuppa met vergulde rand en binnenzijde.

(Eigendomsinscriptie op de voetrand: overnemen).

MATERIAAL: Zilver

PRODUCTIETECHNIEKEN: Gesmeed en verguld

DATERING: Derde kwart 18de eeuw, 1762.

Objectnaam

Titel

Beschrijving

Materiaal

Productietechnieken

Datering


OBJECTNAAM: Schilderij

TITEL: Aanbidding van de koningen

BESCHRIJVING: Centraal in het landschap met romeinse ruïnes zit

Maria in rood kleed en blauwe mantel. Het naakte Christuskind

staat op haar schoot. Jozef staat rechts achter hen in een zwart

gewaad, rode mantel en brede zwarte hoed die hij afneemt voor

een koning die hem een gouden kelk aanbiedt. Twee koningen,

de zwarte koning staat links, flankeren het paar, de derde knielt

voor het Kind en heeft zijn kroon afgenomen. Achter deze scène

ligt een koe en eet een ezel uit een ruif. In het rotsachtige

landschap rechts zien we enkele figuren en een ruiter in de

verte.

MATERIAAL: Olieverf op doek

PRODUCTIETECHNIEKEN: Geschilderd

DATERING: 16 de eeuw

Objectnaam

Titel

Beschrijving

Materiaal

Productietechnieken

Datering


OBJECTNAAM: Beeldhouwwerk

TITEL: Biddend engeltje met gevouwen handen

BESCHRIJVING: Houten, onbeschilderde engel op ronde

voet, gehuld in lange gewaden. De twee vleugels

reiken van hoofd tot teen en zijn handen zijn in

gebed

MATERIAAL: Hout

PRODUCTIETECHNIEKEN: Gebeeldhouwd

DATERING: 19 e eeuw

Objectnaam

Titel

Beschrijving

Materiaal

Productietechnieken

Datering


OBJECTNAAM: Kazuifels

TITEL: Kazuifel

BESCHRIJVING: Op het rugkruis van de witte

kazuifel is centraal in een stralenkrans het lam

gods op een kruis en het boek met de zeven

zegels te zien. De ruimte binnen de kruisarmen

is opgevuld met bloem- en druivenmotieven

langs een rank. Het witte veld is eveneens

versierd met bloemen.

MATERIAAL: Zijde, versierd met goudgalon

PRODUCTIETECHNIEKEN: Geweven

DATERING 1 e helft 20 e eeuw ()

4. Digitaliseren van cultureel erfgoed


4.1 Digitaliseren

Omzetten van data of informatie van een

analoge (= papieren inventaris) naar een

digitale gegevensdrager (= op je computer)

4.2 Meerwaarde van digitale inventaris

Standaardisering

Uniformiteit

Onderzoek

Ontsluiting

Werkinstrument

Actualiseren


4.3 De ‘eerste’ digitalisering

Informatie ‘groene boekjes’ online via www.kikirpa.be

(< fototheek)

Fototheek = geen inventaris!


4.4 Digitale inventarisatiesystemen

Eigen systeem (word / excell / access / databank / collective access / …)

Religiosoft

Erfgoedregister

Overzichtelijke structuur in

tabbladen

Gebaseerd op standaarden

om gegevens te registreren

en AAT-Ned

Duurzaam inventariseren en

actualiseren

Zowel objecten, foto’s,

teksten, geluid…

Rapportering collectie


CRKC-databank

5. Digitale ontsluitingsmogelijkheden


5.1 Erfgoedplus.be

Bestaat uit:

- erfgoeddatabank voor verzamelen info

- erfgoedwebsite

- digitale erfgoedinvenaris (erfgoedregister)

Systematische en homogene inventarisatie

van erfgoed ongeacht type of herkomst

Beschikbaar stellen aan cultureelerfgoedbeleid

-> provinciale depotwerking

5.2 www.religieuserfgoed.be

Project Religieus Erfgoed Online:

gemeenschappelijk initiatief van CRKC,

provincies Antwerpen en Oost-Vlaanderen

CRKC-databank + website

Registratie en ontsluiting van het

roerend religieus erfgoed in Vlaanderen

voor meer zichtbaarheid aan vaak

verborgen erfgoed in kerken en kloosters.

Online tentoonstellingen

Laatste nieuws en activiteiten

Melden van diefstallen


5.3 Europeana

Een overkoepelend erfgoedproject van de Europese

gemeenschap

Europa's meest toonaangevende galerieën,

bibliotheken, archieven en musea.

Europees cultureel erfgoed: Europeana Foundation en

een groot aantal Europese culturele instellingen,

projecten en partners.

Het bevordert het ontdekken en het netwerken binnen

een meertalige omgeving waar gebruikers kunnen

deelnemen en geïnspireerd raken door de rijke

diversiteit van het culturele en wetenschappelijke

erfgoed van Europa.

www.europeana.be

5.4 Een eigen website

kerkfabriek Sint-Stefanus

Hoeselt:

www.sint-stefanus.be


Meer digitale informatie

www.erfgoedhaspengouw.be

www.crkc.be

www.religieuserfgoed.be

www.erfgoedplus.be

www.pcce.be

www.monumentenwacht.be

Inventaris.onroerenderfgoed.be

www.kikirpa.be

Handige publicaties

Handleiding voor het opstellen van

een kerkinventaris' (CRKC, 2012).

Religieus erfgoed uit kerken en

kloosters in de Lage Landen :

geïllustreerd lexicon van Nederlandse

en Vlaamse termen, (Mieke Van

Zanten, 2008).


Contact

Erfgoed Haspengouw

info@erfgoedhaspengouw.be | 011-70 18 30

Projectmedewerkers Erfgoed Haspengouw

Jonas Slegers | jonas.slegers@erfgoedhaspengouw.be | 0472-92 36 80

Lien Swinnen | lien.swinnen@erfgoedhaspengouw.be | 0478-27 94 09

More magazines by this user
Similar magazines