presentatie - Vlor

Workshop: Beroepsgeheim en
discretieplicht
Karolien Billen
VVKSO, dienst Leerlingen en schoolorganisatie
Annelien Maebe
VCLB-koepel, dienst administratieve en juridische ondersteuning

Privacygevoelige informatie
• Nauw verweven met het privéleven
• Geen directe band met schoolleven, maar wel
invloed mogelijk
• Wordt in vertrouwen vernomen van leerling zelf
of van derden

Discretieplicht - definitie (1/4)
Rechtsgrond en definitie
• “De personeelsleden zijn ertoe gehouden het
ambtsgeheim te bewaren.”
• “De discretieplicht (...) wordt (...) geïnterpreteerd
als de verplichting om bij het uitoefenen van een
ambt of functie geen vertrouwelijke gegevens
vrij te geven aan anderen dan die gerechtigd zijn
om er kennis van te nemen.”

Discretieplicht – inhoud (2/4)
• Geen informatie ten persoonlijke titel, maar in
naam van de dienst
‣ ‘intern spreekrecht’
• Geen zwijgrecht, geen absolute geheimhouding
– tgo. hiërarchische meerdere
– tgo. ambtsgenoten (cf. kringen van ambtsgenoten)

Discretieplicht – kringen (3/4)
• Handvatten
– schoolcontext
– nodige informatie
– op adequate en verantwoorde wijze job uitoefenen
• Geen formalisering, noch proceduralisering
• Kringen van ambtsgenoten
– meer of minder privacygevoelige informatie nodig
om op pedagogisch verantwoorde wijze met
leerling om te gaan

Kringen van ambtsgenoten
ouders
werkgever
Hiërarchische
meerdere
Cel
leerlingenbegeleiding
Begeleidende
klassenraad
Alle andere
personeelsleden
• CDO
• coördinator
• cel trajectbegeleiding
• KR
• andere personeelsleden
• Syntra Leertijd
• ped. adviseur leertijd
• begeleidingsteam s.s.
• leertijdverantwoordelijke
• leertrajectbegeleider
• CLB
• begeleidingsteam s.l. m.i.v. lesgevers
• andere personeelsleden
• Deeltijdse vorming
• algemene vorming → KR
• POT → cel trajectbegeleiding
politie
ander centrum

Discretieplicht – schending (4/4)
• Belang behartigen van onderwijs en instellingen
• Schending
– arbeids- of tuchtrechtelijke vervolging
– schadevergoeding

Melding aan ouders (1/3)
• Afwegingen op basis van:
– ouderlijk gezag
– handelingsbekwaamheid van de minderjarige
– belangen van de minderjarige
• Ouderlijk gezag
– toekenning van gezag is doelgericht, bijgevolg de
uitoefening ook
‣ ouders zijn in eerste instantie verantwoordelijk
– school is verplicht ouders bij te staan (relatie school –
ouders)
‣ evolutief of uitdunnend karakter
8

Melding aan ouders (2/3)
• Handelingsbekwaamheid van de minderjarige
– zelfstandig uitoefenen van persoonlijkheidsrechten
• respecteren van capaciteiten van het kind
(bekwaamheid)
• niet te vroeg belasten met zware verantwoordelijkheden
(bescherming)
• Belangen van de minderjarige
– concrete feitelijke situatie
– belang van de minderjarige afwegen tegen andere
belangen
9

Melding aan ouders (3/3)
Bij voldoende onderscheidingsvermogen
• Uitgangspunt =
zonder medeweten van de leerling
geen privacygevoelige doorgeven
• Consequenties =
– tijd investeren in overleg
– wie communiceert
10

• Niet vanzelfsprekend
• “Le droit à l’oubli”
• Afweging van belangen
• Met medeweten van jongere
• Aansprakelijkheid
Melding aan werkgever

Melding aan ander centrum
• Resultaat screening en aspecten
trajectbegeleiding: ja
• Privacygevoelige informatie: nee, tenzij met
uitdrukkelijk akkoord van jongere

Vraag van politie
• Contactpersoon (omzendbrief PLP 41)
• Centrum of andere instantie
• Evenwicht tussen belang van het onderzoek en
belang van de jongere
• Finaliteit en proportionaliteit
• Schriftelijk verzoek en antwoord
14-11-2011 13

Beroepsgeheim
• Wat
= geheimhoudingsplicht over alle geheimen waarvan je,
rechtstreeks of onrechtstreeks, in hoofde van je beroep en ten
persoonlijken titel in kennis werd gesteld of die je hebt vastgesteld
(cfr. art 458 Strafwetboek)
• Wie
= geneesheren, heelkundigen, officieren van gezondheid,
apothekers, vroedvrouwen en alle andere personen die uit hoofde
van hun staat of beroep kennis dragen van geheimen (cfr. art 458
Strafwetboek).
CLB-medewerkers (CLB-decreet (art 11))
• Welke gegevens
= geheimen die zijn toevertrouwd en verkregen in het
kader van de beroepsuitoefening
14-11-2011 14

Beroepsgeheim
• Wanneer doorbreken
Noodsituatie, vermoeden kindermishandeling, verhoor
voor rechter, …
Gedeeld en gezamenlijk beroepsgeheim
Schoolpersoneel: beperkt (zie later: informatieuitwisseling)
14-11-2011 15

Decreet Rechtspositie MJ
‣ Sectoren IJH: CLB, CAW, VAPH, CIG, Kind&Gezin, CGG, CBJ
‣ Uitgangpunten
• Minderjarige effectief rechten toekennen (rechtspositie)
• Explicitering/integratie van bestaande regelgeving
• Dossier wordt communicatie-instrument
‣ Relevante rechten
• Belang minderjarige
• Bekwaamheid minderjarig (12 jaar!)
• Recht op jeugdhulp en recht op instemming/weigering
• Recht op informatie
• Recht op inspraak, participatie en evaluatie
• Recht op toegang en inzage in het dossier (VE!)
• Recht op bijstand (leerkracht!)
14-11-2011 16

Decreet Rechtspositie MJ
• Recht op instemming
Bekwame leerling (+ 12 jaar): oefent recht zelfstandig uit
Onbekwame leerling (- 12 jaar): ouders oefenen recht uit
• Recht op informatie, inspraak en participatie
• Actieve informatieplicht CLB: schoolreglement, folders, …
maar ook tijdens begeleiding informeren over rechten, stappen, …
• Participatie: samen denken, noteren, informatie delen, …
=> Noteren in en informatie-uitwisseling uit CLB-dossier kan enkel als leerling
en/of ouders geïnformeerd zijn (door school of CLB) en betrokken worden
14-11-2011 17

Decreet Rechtspositie MJ
• Recht op toegang én inzage tot het dossier
Bekwame leerling (+ 12 jaar): oefent recht zelfstandig uit
Onbekwame leerling (- 12 jaar): ouders oefenen recht uit
• Afhankelijk van de aard van de gegevens
• Behalve excepties:
• vertrouwelijkheidsexceptie (vertrouwelijke info wordt gelabeld
op cel, MDO, klassenraad!)
• agogische exceptie
• gerechtelijke gegevens
• Geen toegang tot gegevens over derden
• Ouders: enkel toegang tot gegevens zichzelf en leerling
⇒ Aandachtspunt: informeren school en afspraken maken!
14-11-2011 18

Decreet Rechtspositie MJ
• Recht op bijstandspersoon
Leerling heeft recht op een bijstandspersoon die aan volgende
voorwaarden voldoet:
• gebonden zijn door beroepsgeheim of personeelslid zijn van de school
waar leerling onderwijs volgt
• niet rechtstreeks betrokken zijn bij HV
• Ondubbelzinnig aangewezen zijn door leerling
⇒ Aandachtspunten
• (Functioneel) beroepsgeheim!
• Toegang tot dossier van de leerling in hulpverlening
14-11-2011 19

Decreet Rechtspositie MJ
Aandachtspunten
• CLB’er beslist in overleg met leerling/ouders
(bekwaamheid vaststellen, instemmen met begeleiding,
informeren, participatie, informatie-uitwisseling, …)
• Betrokkenen informeren over VE, rol bijstandspersoon
14-11-2011 20

INFORMATIE-UITWISSELING
CLB CDO/CDV/SYNTRA
14-11-2011 22

Informatie-uitwisseling
1. Wettelijke basis informatie-uitwisseling
2. Ambtskringen en CLB
3. Informatie-uitwisseling tussen CLB-CDO/CDV/Syntra
14-11-2011 23

1. Wettelijke basis
CLB-decreet: Artikel 36
“Het centrum heeft recht op relevante informatie die over de leerlingen in de
school aanwezig is en de school heeft recht op relevante informatie over de
leerlingen in begeleiding. Ze houden allebei bij het doorgeven en het
gebruik van deze informatie rekening met de geldende regels inzake het
beroepsgeheim, de deontologie en de bescherming van de persoonlijke
levenssfeer.”
Relevante leerlingengegevens kunnen uitgewisseld worden
Rekening houden met de geldende regels omtrent het beroepsgeheim,
privacywetgeving, DRM, deontologie,…
In overleg met leerling en/of zijn ouders
14-11-2011 24

1. Wettelijke basis
BVR MDD: Artikel 9
“Het centrum en de CLB-medewerkers mogen enkel in het belang van de
leerling gegevens uit het multidisciplinair dossier bezorgen aan de volgende
derden:
- het betrokken schoolpersoneel voor wat betreft de gegevens
die nodig zijn om hun taak naar behoren te vervullen
- anderen, om een verplichting na te komen die opgelegd wordt
door of krachtens een wet,…, of op gemotiveerd verzoek of na
schriftelijke toestemming van de bekwame leerling of de
ouders.”
Gegevensuitwisseling met CDO/CDV/Syntra: gegevens nodig om taak naar
behoren te vervullen => handelingsgerichte vertaling!
14-11-2011 25

2. Ambtskringen en CLB
Binnen een onderwijsinstelling kunnen personeelsleden, naargelang
de positie ten opzichte van een leerling, worden ondergebracht in
zogenaamde kringen van ambtsgenoten.
Afhankelijk van de kring waartoe het betrokken personeelslid behoort
heeft het meer of minder privacygevoelige informatie nodig om op een
pedagogisch verantwoorde manier met een leerling om te gaan.
Gegevensuitwisseling CLB-CDO/CDV/Syntra is gelinkt aan
ambtskring
De informatie die verkregen wordt binnen een ambtskring mag nooit
zomaar verder verspreid worden buiten de ambtskring.
14-11-2011 26

3. Communicatie
CLB CDO/CDV/Syntra
Wanneer wisselen CLB en CDO/CDV/Syntra informatie uit
• Cel trajectbegeleiding, begeleidingsteam
• Klassenraad
• Tweemaandelijks case-overleg
• Overleg met directie van de CDO/CDV/Syntra
• Overleg met individuele leerkracht/trajectbegeleider/POT-medewerker
• Overleg met leerkracht/trajectbegeleider als bijstandspersoon
14-11-2011 27

3. Communicatie
CLB CDO/CDV/Syntra
Hoe wisselen CLB en CDO/CDV/Syntra informatie uit
CDO/CDV/Syntra => CLB-medewerker
De personeelsleden van CDO/Syntra kunnen alle privacygevoelige
informatie aan de CLB-medewerker bezorgen zodat die ten volle kan
betrokken worden bij de begeleiding van de leerling.
Dit zoveel mogelijk in samenspraak met de leerling/ouders.
CLB-medewerker => CDO/CDV/Syntra
De CLB-medewerker bezorgt de gegevens die relevant zijn voor de
begeleiding die door de mensen rond tafel kan geboden worden.
Dit gebeurt (zoveel mogelijk) mits voorafgaand overleg met de
leerling.
14-11-2011 28