01.02.2015 Views

STIVORO en KWF Kankerbestrijding hebben een factsheet ...

STIVORO en KWF Kankerbestrijding hebben een factsheet ...

STIVORO en KWF Kankerbestrijding hebben een factsheet ...

SHOW MORE
SHOW LESS

You also want an ePaper? Increase the reach of your titles

YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.

Wat kan de overheid doen

Display ban

Er is een krachtig en effectief antwoord op de verleidingen

door de tabaksindustrie: alle tabaksproducten op verkooppunten

uit het zicht halen. In een groeiend aantal landen

heeft de overheid haar winkeliers hiertoe verplicht. Dit

wordt een display ban genoemd 21 . De producten worden

alleen getoond op verzoek van de klant. Deze moet zich

hiertoe – indien nodig – kunnen legitimeren.

Internationaal succes

Voorbeelden van landen met een display ban zijn IJsland,

Canada, Thailand, Ierland, Noorwegen, Finland en Engeland.

De ervaringen in deze landen zijn positief 22 . Zo is in IJsland

het tabaksgebruik door jongeren significant gedaald sinds

de implementatie van de display ban in 2001. Ook in Canada

is het aantal rokende jongeren afgenomen. Deze daling is

het sterkst in de provincies waar de display ban het eerst

werd geïmplementeerd 22 .

Nederland loopt uit de pas

Nederland heeft nog geen display ban. Wel heeft de Nederlandse

overheid in 2005 het internationale verdrag Framework

Convention Tobacco Control (FCTC) ondertekend.

Artikel 13 vereist dat “elke Partij een volledig verbod op

tabaksreclame, -promotie en -sponsoring implementeert” 23 .

Hieronder valt ook het beperken van de zichtbaarheid van

tabaksproducten in winkels. Zonder display ban loopt

Nederland steeds meer uit de pas bij andere landen. Dit

geldt tevens op het gebied van andere maatregelen, zoals

generieke verpakkingen en grafische waarschuwingen op

tabaksproducten 24 .

75% van de Nederlanders

heeft geen

bezwaar tegen

maatregelen om

tabaksproducten in

winkels uit het zicht

te halen 1 .

In Ierland zijn tabaksproducten

in de winkel achter een rolluik

geplaatst. (foto: Ann McNeill)

Meer informatie

Voor referenties of meer informatie over deze brochure

gaat u naar www.kwfkankerbestrijding.nl/rookvrij.

KWF Kankerbestrijding

Delflandlaan 17

1062 EA Amsterdam

Postbus 75508

1070 AM Amsterdam

De zichtbaarheid

van tabaksproducten

op verkooppunten

“De zichtbaarheid van tabaksproducten op verkooppunten valt

onder reclame en promotie en moet daarom worden verboden”.

Uit: Richtlijnen voor implementatie van Artikel 13 (FCTC)

Deze brochure is gemaakt door STIVORO in opdracht van KWF Kankerbestrijding, 2012

Foto’s: Harts Fotografie

Iedereen verdient een morgen

Iedereen verdient een morgen


Ruim 1 op de 4 Nederlanders rookt 1 . Bijna 90% van de volwassenen rokers is

hiermee begonnen voor het 18e jaar. Hoe eerder iemand begint met roken,

hoe groter de kans op verslaving 2 . Jongeren zijn een belangrijke doelgroep van

de tabaksindustrie. Zij vormen de ‘rokers van de toekomst’. Verkooppunten

zijn plaatsen waar jongeren intensief blootgesteld worden aan tabak.

Strakke schappen met aantrekkelijk vormgegeven pakjes verleiden jongeren 3 .

Ook volwassenen die willen stoppen met roken doen sneller een impulsaankoop

als tabak in het zicht staat 4 . Dit wordt voorkomen als tabaksproducten op het

verkooppunt uit het zicht van klanten zijn geplaatst.

Marketing en promotie door

de tabaksindustrie

‘Power walls’ met sigaretten prominent in het zicht

zijn een krachtige vorm van tabakspromotie.

Opvallende displays en pakjes

verleiden jongeren tot beginnen

met roken. (Foto: Misslipgloss.nl)

De kans op beginnen met roken is 2x zo groot voor jongeren

die minstens 2x per week in een winkel komen waar ze veel

tabaksreclame en -promotie zien.

Als tabak naast snoep ligt,

zien kinderen tabak als een

normaal en onschadelijk

product.

Verkooppunt als marketingmiddel

Massamediale reclames voor tabak en sponsoring van

evenementen door tabaksfabrikanten zijn sinds 2002

verboden 5 . Dit betekent niet dat er geen tabaksreclame

meer is. Integendeel: de marketinguitgaven blijven stijgen.

Wereldwijd besteedt de tabaksindustrie jaarlijks miljarden

aan de marketing van haar producten. Het merendeel van

dit geld wordt uitgegeven aan de promotie van tabakswaren

op het verkooppunt 2, 6 .

Sigarettenpakjes prominent in het zicht

Fabrikanten hebben verschillende strategieën voor

promotie op het verkooppunt. Pakjes sigaretten worden

gepresenteerd in prominente displays. Deze worden ook

wel power walls genoemd. Power walls functioneren als een

subtiele vorm van reclame: ze dragen uit dat sigaretten

populair en gewild zijn 7 . Ook blijven fabrikanten nieuwe

varianten van bestaande merken ontwikkelen. Bijvoorbeeld

Benson & Hedges: dit merk ging van 4 varianten in

1998 naar 23 varianten in 2012. Door meer varianten aan te

bieden, neemt de visuele impact op verkooppunten toe 8 .

Aantrekkelijke verpakkingen

Het uiterlijk van sigarettenpakjes is tevens een krachtige

en effectieve vorm van tabakspromotie. Innovatieve

verpakkingen en limited editions stimuleren consumenten

om zich aan een merk te binden 9 . De kleur, grootte en vorm

van de pakjes wordt gebruikt om specifieke doelgroepen

aan te spreken 10 . Bijvoorbeeld roze, smalle pakjes voor

vrouwen en zwarte pakjes voor mannen. De verpakking

wordt ook gebruikt om de perceptie van consumenten

te beïnvloeden over de eigenschappen van de sigaret.

Zo worden lichte, kleinere pakjes als minder schadelijk

beschouwd 11 .

“We should have Marlboro (and other PM brands) positioned in the store

to take advantage of the impulse shopper… Where are the best spots for

promotional offers, POS, etc. We are after intrusive visibility”.*

Tabaksfabrikant Phillip Morris

* Vertaling: “We zouden Marlboro (en andere PM merken) in de winkel dusdanig moeten positioneren

om te profiteren van de impulsieve klant. Wat zijn de beste plaatsen voor promotionele aanbiedingen en

reclame in de winkel We gaan voor prominente zichtbaarheid.”

Jeugd begint door het zien

van sigaretten

Grote impact op jongeren

De tabaksindustrie zegt zich uitsluitend te richten op

volwassenen. Toch blijkt dat tabakspromotie niet-rokende

jongeren bereikt 2, 12 . Jongeren herinneren en begrijpen de

tabaksreclame op het verkooppunt 13, 14 .

We weten uit onderzoek dat blootstelling aan

tabaksproducten en -promotie op het verkooppunt:

• de kans vergroot dat jongeren beginnen met

of blijven roken 15, 16, 17 ;

• volwassenen én jongeren aanzet

tot impulsaankopen 4 ;

• ertoe leidt dat jongeren het aantal rokers

om hen heen overschatten 18, 19 ;

• ertoe leidt dat jongeren tabak als een normaal

en makkelijk te verkrijgen product zien 15, 18 ;

• meer invloed heeft op beginnen met roken

dan het zien roken van familie en vrienden 20 .

Blootstelling aan

tabaksproducten

leidt tot jeugdroken,

stimuleert impulsaankopen

en belemmert

stoppogingen.

“De verslaafde kinderen van

nu zijn de ernstig zieke rokers

over 25-30 jaar. Als we echt

iets aan het terugdringen van

ernstige ziektes willen doen,

moeten we nu met de jeugd

serieus beginnen.”

Wanda de Kanter, longarts


Referenties

1 TNS NIPO (in opdracht van STIVORO) (2011). Continu Onderzoek

Rookgewoonten.

2 U.S. Department of Health and Human Services. (2012).

Preventing Tobacco Use Among Youth and Young Adults: A Report of the

Surgeon General. Atlanta, GA: U.S. Department of Health and

Human Services, Centers for Disease Control and Prevention,

National Center for Chronic Disease Prevention and Health

Promotion, Office on Smoking and Health.

3 Tobacco Control Legal Consortium. (2012). Cause and Effect:

Tobacco Marketing Increases Youth Tobacco Use. Findings from

the 2012 Surgeon General’s Report.

4 Wakefield, M., Germain, D. & Henriksen, L. (2008). The effect

of retail cigarette pack displays on impulse purchase. Addiction,

103(2): 322-328.

5 Overheid.nl. Overheidinformatie. Wet- en regelgeving.

http://wetten.overheid.nl/BWBR0004302/

geldigheidsdatum_20-08-2012#i3_Artikel5. 20-08-2012.

6 Feighery, E.C., Ribisl, K.M., Clark, P.I. & Haladjian, H.H.

(2003). How Tobacco Companies Ensure Prime Placement of

their Advertising and Products in Stores: Interviews with

Retailers about Tobacco Company Incentive Programmes.

Tobacco Control, 12:184-188.

7 Pollay, R.W. (2007). More than meets the eye: on the importance

of retail cigarette advertising. Tobacco Control, 16: 270-274.

8 ASH Briefing. (2012). Tobacco Displays at the Point of Sale.

http://ash.org.uk/files/documents/ASH_701.pdf

9 ASH Briefing. (2012). Tobacco advertising and promotion

in the UK. http://ash.org.uk/files/documents/ASH_124.pdf

10 The Centre for Tobacco Control Research Core. (2012).

The Packaging of tobacco products.

11 Wansink, B., & van Ittersum, M. K. (2003). Weight and height

and shape and size: When do peripheral cues drive evaluation

and consumption Advances in Consumer Research, 30, 363-365.

12 DiFranza, J.R., Wellman, R.J., Sargent, J.D., Weitzman, M.,

Hipple, B.J. & Winickoff, J.P. (2006). Tobacco promotion and the

initiation of tobacco use: assessing the evidence for causality.

Pediatrics, 117: e1237-e1248.

13 MacFadyen, L., Hastings, G. & MacKintosh, A.M. (2001). Cross

sectional study of young people’s awareness of and involvement

with tobacco marketing. British Medical Journal, 322: 513-517.

14 Wakefield, M.A., Terry, Y.M., Barker, D.C., Slater, S.J., Clark,

P.I. & Giovino, G.A. (2000). Changes at the Point-of-Sale for tobacco

following the 1999 Tobacco billboard advertising ban. ImpacTeen

Research Paper, 4: 1-17.

15 Henriksen, L., Flora, J.A., Feighery, E. & Fortmann, S.P. (2002).

Effects on youth of exposure to retail tobacco advertising. Journal

of Applied Social Psychology, 32: 1771-1789.

16 Paynter, J., Edwards, R., Schluter, P.J. & McDuff, I. (2009).

Point of sale tobacco displays and smoking amongst 14-15 year

olds in New Zealand: a cross-sectional study. Tobacco Control,

18 (4): 268-274.

17 Lovato, C., Linn, G., Stead, L.F. & Best, A. (2003). Impact of

tobacco advertising and promotion on increasing adolescent

smoking behaviors. Cochrane Database of Systematic Reviews, 3:

CD003439.

18 Wakefield M., Germain, D., Durkin, S., Henriksen, L. (2006).

An experimental study of effects on schoolchildren of exposure

to point-of-sale cigarette advertising and pack displays. Health

Education Research, 21(3): 338-347.

19 Lee, R.G., Taylor, V.A. & McGetrick, R. (2004). Toward reducing

youth exposure to tobacco messages: examining the breadth of

brand and nonbrand communication. Journal of Health Communication,

9: 461–479.

20 Evans, N., Farkas, A., Gilpin, E., Berry, C., & Pierce, J. P. (1995).

Influence of tobacco marketing and exposure to smokers on

adolescent susceptibility to smoking. Journal of the National Cancer

Institute, 87(20): 1538-1545.

21 Center for Public Health and Tobacco Policy. (2010). Tobacco

Product Display Bans. New England Law, Boston.

22 Framework Convention Alliance. Tobacco displays. The facts.

www.fctc.org/dmdocuments/COP-3_Factsheet_Point_of_Sale.pdf

23 World Health Organization (2003). WHO Framework Convention

on Tobacco Control. Geneva: WHO.

24 Rennen, E. & Willemsen, M. (2012). Dutch tobacco control:

Out of control FCTC Shadow Report 2011.

Hooray! Your file is uploaded and ready to be published.

Saved successfully!

Ooh no, something went wrong!