13.02.2015 Views

'Kijk! Toen kwam jij op school … !' - hjk

'Kijk! Toen kwam jij op school … !' - hjk

'Kijk! Toen kwam jij op school … !' - hjk

SHOW MORE
SHOW LESS

Create successful ePaper yourself

Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.

Zó doe IK dat

‘Kijk! Toen kwam jij

op school … !’

Mieke van der Greft,

Cobi Boomsma en Marijke Kuijten

Op basisschool De Havenrakkers in Broek in Waterland

staat een standaard in de gang met daarop een fotoboek

van de klas. Wat begon als een aardig idee, groeide

uit tot een divers logboek van een schooljaar. Wat is

de betekenis van een fotoboek van de klas voor kinderen, ouders en

voor de leerkracht zelf

• Foto’s: Cobi Boomsma

Het fotoboek staat op een standaard in de gang, zodat

ouders op hun gemak kunnen blijven kijken

18 HJK oktober 2011


egon allemaal in mijn eerste jaar als kleuterleidster,’

vertelt Mieke van der Greft. ‘En

‘Het

nu is er al het twaalfde fotoboek! Aanleiding

tot het ontstaan was het bijwonen van een cursus Basisontwikkeling.

Een van de deelnemers bleek per schooljaar

een fotoboek bij te houden. Dat leek mij een goed

idee, omdat ik nogal eens meemaakte dat kleuters grote

moeite hadden hun prachtige bouwwerk op een

bepaald moment te moeten afbreken. Voor mijzelf wilde

ik ook een en ander vastleggen, bijvoorbeeld het proces

van bouw- en knutselwerken, festiviteiten en de uitwerking

van thema’s. Daarnaast ontstaat er natuurlijk

een prachtig logboek van een schooljaar. Aanvankelijk

stond het boek op een stevige houten muziekstandaard

in de klas. Wat ik in het begin niet voorzien had, was dat

ouders grote belangstelling voor het boek kregen. Ze

bleven in de klas om in het boek te kijken, terwijl ik wel

gewoon aan de slag wilde met de groep. Het boek

kreeg daarom een vaste plek in de gang, zodat ouders

op hun gemak konden blijven kijken zonder de voortgang

in de groep te storen.’

‘Nu zeggen de kleuters zelf al:

“Maak er maar een foto van, juf!” ’

Toen Sint op school was, was jij er nog niet!’ Ouders die

met hun kind in het boek kijken, krijgen bij de geschreven

teksten nogal eens de vraag van hun kind wat er

staat. Kinderen kijken er ook vaak zelfstandig in en ze zijn

blij met de aandacht die ze krijgen in het boek: ‘Kijk, hier

ben ik!’ of ‘Dat was leuk, hè, toen we samen in het kleurenlaboratorium

waren’.

In de praktijk

‘In het begin hield ik het boek dagelijks bij. Maar de laatste

tijd schrijf ik vaak een weekoverzicht. Ja, ik schrijf,

met de hánd de teksten tussen de geprinte en ingeplakte

foto’s. Dat doe ik zo, omdat ik dat het prettigste vind.

In de jaren vóór de digitale camera was het soms een

beetje puzzelen met de tekst, want de foto’s kwamen er

pas in wanneer het rolletje vol en ontwikkeld was. Ook

nam ik in die tijd meer tekeningen in het boek op. Nu

zeggen de kleuters zelf al: “Maak er maar een foto van,

juf.” De tekening kan dan mee naar huis en is tevens te

bewonderen in het boek.

Tip

Zorg voor variatie in foto’s: iedere ouder speurt

tenslotte eerst naar: waar zit ‘de mijne’…

Het bijhouden van een fotoboek van de klas blijkt waardevol,

zowel voor de kinderen als voor de ouders en

voor mij als leerkracht zelf.’

Voor de kinderen

Het boek is een prachtig hulpmiddel bij de ontwikkeling

van tijdsbesef. Foto’s van nieuwe kinderen krijgen een

plaats in het boek en op foto’s van activiteiten zijn ook

voortdurend kinderen afgebeeld, hetgeen leidt tot

opmerkingen als: ‘ Kijk … toen kwam jij op school!’ en

Producten blijven bewaard door er een

foto van te maken

HJK oktober 2011

19


Een groepswerkstuk hangt eerst aan de

wand en komt daarna in het fotoboek

‘Dat de ouders de liedjes en versjes die in de klas worden

gebruikt via het boek ook leren kennen, maakt dat

de kinderen er met des te meer plezier thuis op terug

komen.

Tijdens het spelen en werken maak ik foto’s, met name

van producten die niet in het fotoboek passen, zoals

een timmerwerkstuk. De kinderen hebben een eigen

inbreng doordat ze aan mij vragen: ‘Maak je er een foto

van’ (Natuurlijk gaat ’t dan altijd om een fraai prodúct,

terwijl ik als leerkracht ondertussen ook aandacht heb

voor het proces.) Soms komt een kleuter met een brief of

tekening voor mij en dan stel ik zelf de vraag of dat in

het fotoboek mag. Kleuters kunnen zelf ook foto’s

nemen. Ik heb dat in het verleden al wel gedaan met

kinderen in mijn klas, maar ik wacht nu op een “kleuterbestendige”

camera.’

Voor de ouders

‘Het belang van het fotoboek voor de ouders bleek

gaandeweg. Ouders zagen wat de kinderen allemaal

ondernamen en meemaakten in de groep. Naast de

anekdotes over diverse voorvallen en natuurlijk de

prachtige kleuteruitspraken kregen ouders meer zicht op


Vorig jaar werkten we aan het Kinderboekenweek-thema ‘De grote tekententoonstelling’

– de kleurflesjes staan op de vensterbank in de klas én in het fotoboek

wat onderwijs in kleutergroepen betekent. Geleidelijk

ging ik meer schrijven over het waarom van bepaalde

activiteiten en gaf ik aan hoe activiteiten binnen een

thema betekenis krijgen. Tijdens een

ouderavond aan het begin van het

schooljaar leg ik het principe van de

kernactiviteiten uit en van het dan

lopende thema krijgen de ouders een

kopie van de globale voorbereiding

mee. Op deze wijze krijgen ouders

meer waardering voor wat de kinderen allemaal leren

op school en het belang van de kleutergroep komt

goed in beeld. Ouders raken ook meer betrokken bij het

onderwijs en zijn mede daardoor bereid om te helpen.

Omdat er veel groepsfoto’s, veelal van steeds wisselende

groepjes, in het boek voorkomen, leren ouders ook

andere kinderen kennen. Er ontstaat daardoor, ook tussen

de ouders, een groepsgevoel.’

Voor de leerkracht

‘Allereerst is er het vastleggen van wat er allemaal in

een jaar gebeurt. Ook de ontwikkeling van de kinderen

wordt zo vastgelegd. In de wijze waarop kinderen werken

is de ontwikkeling te zien, omdat er op foto’s naast

een product ook een procesgang is te volgen. Voor kinderen

die taalondersteuning nodig hebben, kan het

‘Ouders raken ook meer betrokken bij

het onderwijs en zijn mede daardoor

bereid om te helpen.’

boek een prachtige uitnodiging zijn voor een één-opéén

gesprek met een begeleider. Over eigen belevenissen

– geïllustreerd met foto’s – vertellen aan iemand die

daar niet bij was: betrokkenheid gegarandeerd! En een

geweldige gelegenheid voor taalbevordering in kleine

kring of individueel. Voor mij als leerkracht zijn de oude

fotoboeken trouwens ook weer een bron van inspiratie,

bijvoorbeeld als het gaat om ideeën bij de invulling van

een (terugkerend) thema.

De investering van ruim een uur per week is het zeker

waard gezien het effect en de opbrengst van het fotoklassenboek!’

Mieke van der Greft is werkzaam als leerkracht onderbouw aan basisschool De Havenrakkers

in Broek in Waterland. Ze werd geïnterviewd door Cobi Boomsma (zelfstandig

onderwijsadviseur) en Marijke Kuijten (neerlandica en voormalig docent pabo) HJK oktober 2011 21

Hooray! Your file is uploaded and ready to be published.

Saved successfully!

Ooh no, something went wrong!