03.03.2015 Views

ONBEPERKT HOUDBAAR 2011

Description

Description

SHOW MORE
SHOW LESS

Create successful ePaper yourself

Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.

<strong>ONBEPERKT</strong><br />

<strong>HOUDBAAR</strong><br />

DELTA en maatschappelijk verantwoord ondernemen november <strong>2011</strong><br />

CO 2 -neutraal in 2050<br />

Met oog voor mens en samenleving


<strong>ONBEPERKT</strong> <strong>HOUDBAAR</strong><br />

DELTA en maatschappelijk verantwoord ondernemen


colofon<br />

inhoud<br />

‘Onbeperkt<br />

houdbaar - DELTA en<br />

maatschappelijk<br />

verantwoord<br />

ondernemen’ is een<br />

uitgave van DELTA N.V.<br />

Het verslag wordt<br />

verspreid onder<br />

klanten, relaties en<br />

andere betrokkenen<br />

bij DELTA.<br />

Coördinatie: Dymph Wortelboer<br />

Redactie: Luppo Huizenga,<br />

Mariska van der Hulst<br />

Concept en realisatie:<br />

Brandhome, Antwerpen<br />

Fotografie: Ton Stanowicki<br />

Drukwerk: Moderna,<br />

Paal-Beringen, België<br />

Voor vragen, opmerkingen<br />

of suggesties kunt u contact<br />

opnemen met de afdeling<br />

communicatie van DELTA N.V.<br />

via telefoonnummer<br />

0118 - 88 20 00 of<br />

info@delta.nl<br />

DELTA N.V.<br />

Afdeling Communicatie,<br />

Poelendaelesingel 10,<br />

4335 JA Middelburg<br />

1. Onbeperkt houdbaar<br />

Gezamenlijke toekomst, voorwoord<br />

1.1 Leeswijzer: mens, milieu, resultaat<br />

1.2 In één oogopslag: kerncijfers 2010<br />

1.3 Bedrijfsprofiel<br />

1.4 Strategie: Goed voor Zeeland<br />

1.5 Over dit verslag<br />

2. Mens: werk aan de winkel<br />

2.1 Extern: DELTA als werkgever<br />

2.2 Intern: talenten laten bloeien<br />

3. Milieu: stap voor stap naar een kleinere voetafdruk<br />

3.1 Energie<br />

3.2 Afvalverwerking<br />

3.3 Netwerken<br />

3.4 Bedrijfsvoering DELTA<br />

4. Resultaat: financieel en maatschappelijk<br />

4.1 Financiële resultaten<br />

4.2 Maatschappelijke resultaten<br />

4.3 Dialoog met belanghebbenden<br />

3


Gezamenlijke<br />

toekomst<br />

4


1 | onbeperkt houdbaar<br />

“We koesteren<br />

de band met Zeeland”<br />

Hoe zorgen we ervoor dat we in onze<br />

behoeften voorzien, zonder dat we<br />

toekomstige generaties tekort doen?<br />

Onder voorzitterschap van de Noorse<br />

premier Brundtland verscheen in 1987<br />

het rapport ‘Our common future’ waarin die<br />

vraag aan de orde werd gesteld.<br />

Het rapport markeerde een omslag in<br />

het denken over duurzame ontwikkeling.<br />

Maatschappelijk verantwoord ondernemen<br />

(MVO) wint sindsdien aan belang. De<br />

ogenschijnlijk eenvoudige titel van het<br />

rapport omvat twee belangrijke aspecten<br />

die betrekking hebben op MVO.<br />

In de eerste plaats is dat het ‘gezamenlijke’. Dat verwijst<br />

naar onze toekomst hier in Zeeland, maar net zo goed<br />

naar de vooruitzichten van de inwoners van bijvoorbeeld<br />

Leeuwarden, Kinshasa of New Delhi. We moeten<br />

zorgen voor ons welzijn hier in Zeeland, maar dragen<br />

ook een verantwoordelijkheid die verder reikt dan de<br />

provinciegrenzen. Het tweede aspect heeft betrekking op<br />

de toekomst waarnaar in de titel wordt verwezen:<br />

het gaat om de korte, maar vooral ook om de lange termijn.<br />

We moeten bij ons handelen van vandaag rekening<br />

houden met de verwachte impact op de generaties ná<br />

onze kleinkinderen.<br />

Speerpunten<br />

Op allerlei manieren krijgt MVO-beleid binnen ons bedrijf<br />

concreet gestalte, ik wil er twee uitlichten die ik van<br />

bijzonder belang vind. DELTA wil CO 2 -neutraal elektriciteit<br />

opwekken in 2050. Als het gaat om onze milieuprestaties,<br />

dan richten we ons daar in de eerste plaats op. Het bepaalt<br />

in belangrijke mate onze bedrijfsactiviteiten, waaronder<br />

onze keuze voor kernenergie. Een tweede aspect ligt<br />

op een heel ander terrein; dat heeft te maken met onze<br />

maatschappelijke positie. De binding met onze thuisregio<br />

is uniek en voor ons bedrijf van grote waarde.<br />

Door het publieke eigendom en door de sterke<br />

betrokkenheid van politiek, klanten en maatschappelijke<br />

organisaties zijn we een maatschappelijke onderneming.<br />

We koesteren de band met Zeeland en beschouwen deze<br />

niet voor niets als één van onze strategische pijlers.<br />

Onzichtbare doelstellingen<br />

MVO gaat over meer dan de zorg voor onze leefomgeving,<br />

zoals ook uit dit verslag blijkt. Maar vooral als het gaat<br />

om milieudoelstellingen is het de kunst om soms abstract<br />

aandoende, ‘onzichtbare’ doelstellingen te verbinden<br />

met onze alledaagse praktijk. We moeten de verleiding<br />

weerstaan om dat wat ons niet direct raakt op de lange<br />

baan te schuiven.<br />

Bij DELTA toetsen we ons doen en laten aan<br />

houdbaarheidscriteria op korte én lange termijn. We zijn<br />

ervan overtuigd dat dat ons de grootste kans biedt op een<br />

goed bedrijfseconomisch en een goed maatschappelijk<br />

resultaat, nu en in de toekomst: onbeperkt houdbaar.<br />

Peter Boerma<br />

CEO<br />

5


000001 1<br />

Leeswijzer:<br />

mens, milieu, resultaat<br />

Hoofdstuk 2/Mens:<br />

werk aan de winkel<br />

Als de talenten van onze medewerkers beter<br />

overeenkomen met de behoeften van onze organisatie,<br />

zijn we effectiever en komen onze professionals beter<br />

tot hun recht. Binnen de organisatie dragen zorgvuldige<br />

selectie, training & opleiding en de bevordering van<br />

interne mobiliteit daaraan bij. Bij DELTA stimuleren we<br />

onze werknemers bewust om te gaan met hun loopbaan<br />

en privé-situatie. Daarnaast wordt binnen de regio gewerkt<br />

aan goede onderwijsvoorzieningen en instroomtrajecten,<br />

zodat DELTA ook in de toekomst over goed personeel kan<br />

beschikken.<br />

Hoe verder?<br />

****************<br />

Met dit eerste mvo-verslag wil DELTA<br />

verantwoording afleggen aan de (Zeeuwse)<br />

samenleving: aandeelhouders, milieubeweging,<br />

collega-bedrijven en klanten. Naast de<br />

bekendmaking van de financiële resultaten en<br />

een toelichting op het bedrijfseconomische<br />

verloop van het afgelopen jaar,<br />

zal DELTA voortaan ook jaarlijks verslag<br />

uitbrengen over de resultaten op het gebied<br />

van mens, milieu en maatschappij. Zoveel als<br />

Hoofdstuk 3/Milieu:<br />

stap voor stap CO 2 -neutraal in 2050<br />

Verstandig gebruik van grondstoffen en vermindering van<br />

de impact van de productieprocessen op de leefomgeving<br />

is belangrijk. Dat geldt in het bijzonder voor een energieen<br />

afvalverwerkingsbedrijf.<br />

Wij richten ons in de eerste plaats op terugdringing<br />

van CO 2 -uitstoot om klimaatverandering tegen te<br />

gaan. Schonere productieprocessen die voldoen aan<br />

voorwaarden op het gebied van betrouwbaarheid,<br />

betaalbaarheid en milieu-impact leiden tot realistische<br />

doestellingen: stap voor stap naar CO 2 -neutrale opwekking<br />

van elektriciteit en een CO 2 -neutrale bedrijfsvoering.<br />

Hoofdstuk 4/Resultaat:<br />

financieel en maatschappelijk<br />

De binding tussen DELTA en Zeeland is uniek, door het<br />

publieke eigendom en omdat een groot deel van de<br />

Zeeuwen klant is en één of meerdere diensten afneemt<br />

van de ‘multi-utility company’. De binding met de regio<br />

beschouwt DELTA als één van de drie strategische pijlers,<br />

naast het multi-utilitykarakter en onze zelfstandige positie.<br />

DELTA draagt in economisch opzicht bij aan Zeeland: als<br />

werkgever, als leverancier en als afnemer van diensten.<br />

Daarnaast werken we aan maatschappelijk rendement<br />

op het gebied van onderwijs, cultuur, sport en welzijn.<br />

mogelijk cijfermatig onderbouwd en van een<br />

toelichting voorzien.<br />

Deze eerste rapportage beschouwen we als<br />

een startpunt. De maanden na verschijning<br />

van het verslag gaan we in overleg met<br />

aandeelhouders en andere belanghebbenden,<br />

actief op zoek naar feedback. Voldoen we met<br />

dit overzicht aan de informatiebehoefte op<br />

het gebied van MVO? Is de informatie duidelijk<br />

en relevant? Biedt de wijze van presentatie<br />

voldoende houvast?<br />

Tijdens een MVO-werkconferentie in het<br />

voorjaar van 2012 komen de resultaten<br />

van dit onderzoek ter sprake en worden<br />

aanbevelingen vastgesteld voor de volgende<br />

editie van Onbeperkt houdbaar – DELTA en<br />

maatschappelijk verantwoord ondernemen.<br />

*******<br />

6


000001 2<br />

in één oogopslag:<br />

kerncijfers 2010<br />

1 | onbeperkt houdbaar<br />

Mens<br />

Milieu<br />

Resultaat<br />

Veiligheid<br />

Elektriciteitsproductie<br />

Financieel<br />

Letsel met verzuim:<br />

10 incidenten (2009: 4)<br />

Letsel zonder verzuim:<br />

12 incidenten (2009: 11)<br />

Aantal opleidingen<br />

2.000 medewerkers volgden<br />

één of meerdere opleidingen<br />

CO 2 -productie:<br />

2.535 kiloton<br />

(2009: 1.750 kiloton)<br />

Gemiddelde CO 2 –productie:<br />

0,33 ton CO 2 /Mwh<br />

(2009: 0,30 ton CO 2 /Mwh)<br />

landelijk gemiddelde:<br />

0,40 ton CO 2 /MWh<br />

Omzet:<br />

€ 2,1 miljard (2009: 1,9)<br />

Netto resultaat:<br />

€ 265 miljoen negatief<br />

(2009: 7,1 miljoen)<br />

Winst exclusief beëindigde<br />

bedrijfsresultaten:<br />

€ 87 miljoen<br />

Tevredenheid<br />

Plezier in het werk:<br />

85% van de medewerkers<br />

(2008: 83%)<br />

Bedrijfsvoering<br />

CO 2 -productie:<br />

5.675 ton<br />

(2009: 5.798 ton)<br />

Maatschappelijk<br />

Dividend:<br />

€ 50 miljoen<br />

(2009: € 50 miljoen)<br />

Aandeel hernieuwbare energie<br />

in brandstofmix<br />

Investeringen in onderwijs:<br />

€ 500.000 (6 projecten)<br />

10%<br />

(2009: 6%)<br />

Donaties DELTA Zeeland Fonds<br />

(sport/cultuur/samenleving):<br />

€ 361.380 (70 projecten)<br />

Sponsoring:<br />

€ 1.107.500 (3 grote projecten,<br />

enkele kleinere)<br />

7


000001 3<br />

Bedrijfsprofiel<br />

DELTA is een zelfstandige onderneming<br />

op het gebied van netwerken, energie en<br />

afvalverwerking. De aandelen zijn voor het<br />

grootste gedeelte (96,55%) van de Zeeuwse<br />

gemeenten en de Provincie Zeeland.<br />

Het hoofdkantoor van DELTA is gevestigd<br />

in Middelburg, bij het bedrijf werken ruim<br />

3.000 mensen.<br />

Energie<br />

Naast de opwekking van elektriciteit en de handel in<br />

energie levert DELTA gas en elektriciteit aan particulieren<br />

en zakelijke klanten. Op de consumentenmarkt in Zeeland<br />

biedt DELTA behalve energie digitale diensten (internet,<br />

telefonie, radio- en tv-signalen) en water via de deelneming<br />

in Evides waterbedrijf.<br />

8


1 | onbeperkt houdbaar<br />

Afvalverwerking<br />

Alle bedrijfsactiviteiten op het gebied van afvalverwerking<br />

zijn samengebracht in dochteronderneming Indaver<br />

(75% eigendom van DELTA). Indaver richt zich op<br />

overheden (vooral in België, Nederland en Ierland)<br />

en industrie (Noordwest-Europa). In Nederland maakt<br />

het bedrijf voor de overheidsmarkt gebruik van de<br />

merknaam DELTA. De onderneming beschikt over<br />

meerdere afvalverwerkingstechnieken waaronder<br />

recycling, verwerking tot biomassa en Waste-to-Energy:<br />

vuilverbranding gecombineerd met energieproductie.<br />

Netwerken<br />

DNWB is het Zeeuwse netwerkbedrijf en voert<br />

binnen DELTA zelfstandig zijn wettelijke taken uit.<br />

Het bedrijf is verantwoordelijk voor het beheer van de<br />

distributienetwerken voor gas en elektriciteit. DELTA Infra<br />

zorgt voor de aanleg en het onderhoud van deze netten.<br />

Daarnaast verzorgt het bedrijf de aanleg en het onderhoud<br />

van de waterleidingnetten van Evides en het kabelnetwerk<br />

van DELTA. Verder voert DELTA Infra activiteiten uit op het<br />

gebied van onder andere hoogspanning en meettechniek.<br />

Hoofdkantoor DELTA vanaf 2014 – artist impression<br />

9


000001 4<br />

Strategie:<br />

Goed voor Zeeland<br />

foto © Your Captain Luchtfotografie voor DNA-beeldbank op www.laatzeelandzien.nl<br />

10<br />

Een bedrijf dat zó sterk<br />

verbonden is met de eigen<br />

regio als DELTA, heeft<br />

alleen toekomst als het ook<br />

maatschappelijke belangen<br />

laat doorklinken in de<br />

bedrijfsstrategie.<br />

De bedrijfsfilosofie van<br />

DELTA kreeg enkele jaren<br />

geleden als titel: ‘Goed voor<br />

Zeeland’, want het bedrijf<br />

koestert de band met de<br />

provincie. Het is één van<br />

de drie strategische pijlers<br />

waarop continuïteit en<br />

rendement is gebaseerd.<br />

Rendement betekent voor DELTA:<br />

winstoptimalisatie. Het gaat<br />

om een voortdurende afweging<br />

tussen economische en sociaalmaatschappelijke<br />

belangen en de<br />

gevolgen die de bedrijfsprocessen<br />

hebben voor het milieu.<br />

Regionaal draagvlak - bij<br />

aandeelhouders, politici, klanten<br />

en andere belanghebbenden - is<br />

de belangrijkste voorwaarde voor<br />

de zelfstandige positie van DELTA,<br />

de tweede strategische pijler. Door<br />

de zelfstandige positie kunnen de<br />

belangen van DELTA’s stakeholders<br />

het beste worden gediend.<br />

Ons uitgebreide dienstenpakket<br />

maakt het strategisch fundament<br />

compleet. DELTA’s concurrerende<br />

multi-utility diensten bieden klanten<br />

meer toegevoegde waarde en<br />

versterken de band met de afnemers.<br />

Missie en visie<br />

DELTA biedt zijn klanten het gemak van duurzame en innovatieve multi-utility oplossingen.<br />

DELTA staat garant voor continuïteit in aanbod en relatie. We zijn de vanzelfsprekende partner<br />

voor utilities als energie, water, digitale diensten en afvalinzameling en -verwerking,<br />

op kleine én grote schaal.<br />

Traditionele energiebronnen zijn eindig, daarom werkt DELTA aan processen en technieken die ook<br />

op langere termijn houdbaar zijn. In een steeds complexer wordende omgeving zal DELTA<br />

zijn producten en diensten verder integreren om in te spelen op de behoefte aan eenvoud en gemak.


000001 5<br />

Over dit verslag<br />

1 | onbeperkt houdbaar<br />

De nadruk in dit eerste MVO-verslag is gelegd op<br />

DELTA’s meest relevante activiteiten voor de Zeeuwse<br />

belanghebbenden. Daarmee is niet gezegd dat de<br />

verslaggeving zich ook in de toekomst zal beperken tot<br />

de onderwerpen die nu zijn besproken. Er wordt gestreefd<br />

naar verdergaande volledigheid. Deze rapportage<br />

wordt beschouwd als een eerste stap. In overleg met<br />

stakeholders wordt gewerkt aan verdere verfijning van<br />

de verslaglegging.<br />

In dit verslag ligt de nadruk op de energie-activiteiten<br />

van DELTA. De afvalverwerkingsactiviteiten zijn volledig<br />

ondergebracht bij dochteronderneming Indaver.<br />

Indaver bracht een MVO-verslag uit dat op 8 april <strong>2011</strong><br />

werd geverifieerd door Bureau Veritas (te downloaden via<br />

www.indaver.be). Ook waterbedrijf Evides, waarin DELTA<br />

een belang heeft van 50%, is niet meegenomen in deze<br />

uitgave. Evides brengt via www.evides.nl zelf verslag<br />

uit over het MVO-beleid en de activiteiten die hieruit<br />

voortvloeien.<br />

Met betrekking tot de bedrijfsvoering, de eigen<br />

kantoororganisatie, beperkt de verslaggeving zich<br />

vooralsnog tot de DELTA-organisatie in Nederland.<br />

Van de andere vestigingen is nog geen cijfermateriaal<br />

beschikbaar. De vestigingen van Indaver en<br />

dochterondernemingen of joint ventures zijn daarom nog<br />

niet meegenomen.<br />

Bij de samenstelling van dit verslag is zoveel<br />

mogelijk rekening gehouden met de ‘Richtlijnen voor<br />

duurzaamheidsverslaggeving’ van het Global Reporting<br />

Initiative. Dit verslag voldoet aan de GRI-standaarden op<br />

niveau C. De GRI-inhoudsopgave is te downloaden<br />

via www.DELTA.nl/mvo<br />

<strong>ONBEPERKT</strong><br />

<strong>HOUDBAAR</strong><br />

DELTA en maatschappelijk verantwoord ondernemen november <strong>2011</strong><br />

<strong>ONBEPERKT</strong> <strong>HOUDBAAR</strong><br />

CO 2 -neutraal in 2050<br />

Met oog voor mens en samenleving<br />

11


Mens:<br />

werk aan<br />

de winkelDe Om concurrerende diensten te kunnen leveren moet<br />

veelzijdige<br />

je uitblinken. DELTA’s multi-utility filosofie vergt<br />

bovendien extra inzet. Meerdere diensten leveren om<br />

de klant te ontzorgen; die ‘zorg’ moet dan wel worden<br />

overgenomen door de professionals van het Zeeuwse<br />

bedrijf. Een organisatie voldoet niet zomaar aan de<br />

dynamische eisen van de omgeving en voor DELTA geldt<br />

dat in het bijzonder: werk aan de winkel, voordurend en<br />

op allerlei terreinen.<br />

dienstverlening<br />

van DELTA<br />

zorgt voor een werkgever die<br />

er uitspringt: bovengemiddeld<br />

veelzijdig en veeleisend. In<br />

combinatie met de gunstige<br />

mogelijkheden voor training en<br />

persoonlijke ontwikkeling leidt<br />

dat tot een werkomgeving die aan<br />

de ene kant prikkelt en stimuleert<br />

en aan de andere kant zorgt voor<br />

ontwikkelingsruimte: ambitie<br />

wordt beloond.<br />

12


2 | mens: werk aan de winkel<br />

Ambitie<br />

Om verzekerd te zijn van een voortdurende instroom van geschikte medewerkers,<br />

onderscheidt DELTA zich van andere werkgevers door aantrekkelijker en zichtbaarder te zijn.<br />

Voor studenten in Zeeland moet DELTA de logische stap zijn, tijdens en na het afstuderen.<br />

De kwalificatie ‘Top Employer’ wil DELTA de komende jaren vasthouden. Intern gaat het erom<br />

medewerkers te binden aan ons bedrijf en ervaring en opgebouwde kennis vast te houden.<br />

Matthijs Lugtenburg, manager business line energy<br />

13


EXTERN:<br />

DELTA ALS<br />

WERKGEVER<br />

000002 1 000002 2<br />

INTERN:<br />

TALENTEN<br />

LATEN BLOEIEN<br />

Sinds 2010 mag DELTA zich Top Employer noemen.<br />

Het onafhankelijk CRF Institute licht jaarlijks een groot<br />

aantal bedrijven door op belangrijke HRM-aspecten, zoals<br />

salaris en arbeidsvoorwaarden, opleiding en training,<br />

carrièremogelijkheden, werkomstandigheden<br />

en organisatiecultuur. Dit jaar zijn 53 organisaties als<br />

Top Employer gecertificeerd. DELTA heeft samen met<br />

EPZ als enige in Zeeland deze erkenning gekregen.<br />

Het keurmerk dat CRF afgeeft staat voor goed<br />

werkgeverschap en biedt werknemers de zekerheid dat<br />

zij kiezen voor een goed presterende arbeidsorganisatie.<br />

Zeker in een krappe arbeidsmarkt, waarvan in Zeeland<br />

sprake is, is het voor een werkgever belangrijk om een<br />

goede naam te hebben. DELTA wil graag een solide<br />

werkgever zijn die stevige verwachtingen heeft van zijn<br />

medewerkers.<br />

Hoe breng je de talenten van medewerkers tot bloei?<br />

En hoe profiteert een professionele organisatie daar<br />

zo goed mogelijk van? De kunst is om de doelen van<br />

een organisatie zo goed mogelijk te combineren met de<br />

talenten van de medewerkers. DELTA gaat uit van een<br />

gedeelde verantwoordelijkheid: de werkgever zorgt voor<br />

een optimale werkomgeving en van de werknemer wordt<br />

verwacht dat hij bewust werkt aan zijn loopbaan en actief<br />

bijdraagt aan zijn eigen ontwikkeling, in het belang van<br />

zichzelf en van DELTA.<br />

DELTA beschikt over een reeks methoden om de<br />

professionaliteit van de medewerkers tot zijn recht te<br />

laten komen. Naast het gangbare HRM-instrumentarium<br />

(instroom en selectie, training en opleiding en interne<br />

mobiliteit) maakt de organisatie gebruik van innovatieve<br />

methoden zoals Het nieuwe werken, persoonlijk<br />

leiderschap en de invoering van de zogenaamde<br />

Benefit Shop waarmee medewerkers meer grip hebben<br />

op hun arbeidsvoorwaarden. Een overzicht van de<br />

belangrijkste thema’s uit 2010.<br />

14


2 | mens: werk aan de winkel<br />

Veiligheid<br />

“DELTA streeft ernaar het werk veilig, goed, op tijd<br />

en binnen budget uit te voeren. Als deze aspecten<br />

conflicteren, kies dan altijd eerst voor veiligheid.”<br />

Deze directieverklaring werd in 2010 verspreid onder<br />

het personeel. De verklaring maakt deel uit van het<br />

veiligheidsbeleid met als doel het veiligheidsbesef bij<br />

de medewerkers te laten toenemen, zodat het aantal<br />

veiligheidsincidenten zal afnemen.<br />

In 2010 werden 137 veiligheidsmeldingen gedaan.<br />

Dat is een verdubbeling ten opzichte van het jaar daarvoor.<br />

De meeste meldingen zijn afkomstig van de divisie Infra.<br />

De verhoging van het aantal ‘overige voorvallen’ is vooral<br />

veroorzaakt door de invoering van een systeem waarbij<br />

medewerkers laagdrempelig, online, veiligheidsincidenten<br />

kunnen melden. Correct gebruik van dit systeem wordt<br />

actief gestimuleerd, onder andere door toekenning van<br />

cadeaubonnen. De toename van het aantal incidenten<br />

‘letsel met verzuim’ is opvallend maar niet direct toe te<br />

wijzen aan één onderliggende trend of oorzaak.<br />

Daarvoor zijn de voorvallen te zeer verspreid over<br />

afdelingen en werksoorten.<br />

Binnen de divisie Infra deden bijna alle personeelsleden<br />

mee aan een meerdaagse veiligheidstraining.<br />

Dit trainingsprogramma heeft als doel een<br />

open veiligheidscultuur te bevorderen waarbij<br />

medewerkers bewust omgaan met veiligheid voor zichzelf<br />

en anderen. Vrijwel alle personeelsleden werden daarbij<br />

door KEMA gecertificeerd als ‘veiligheidsbewust persoon’.<br />

Degenen die nog niet voor certificering in aanmerking<br />

komen, krijgen aanvullende trainingen zodat certificering<br />

alsnog kan plaatsvinden.<br />

DELTA (de divisie Infra en de afdeling Network<br />

Operations) voldoet aan de VCA-richtlijnen en is<br />

door Kiwa gecertificeerd. Dat houdt onder andere<br />

in dat leidinggevenden jaarlijks een groot aantal<br />

werkplekinspecties uitvoeren. Het doel van deze<br />

inspecties is om na te gaan of veiligheidsafspraken<br />

worden nageleefd en om het veiligheidsbewustzijn te<br />

vergroten. Naast deze inspecties dragen regelmatige<br />

veiligheidsbijeenkomsten (zogenaamde toolboxen) bij<br />

aan verdere vergroting van het veiligheidsbesef.<br />

Aantal veiligheidsmeldingen 2010 2009<br />

Letsel met verzuim 10 4<br />

Letsel zonder verzuim 12 11<br />

Overige voorvallen 115 51<br />

Totaal 137 67<br />

15


Gezondheid en verzuim<br />

Het ziekteverzuim bedroeg in 2010 3,8%, in 2009 was dat<br />

4,4%. Binnen de energiesector lag dit percentage op 4.<br />

Medewerkers in de leeftijdscategorie 45 – 54 verzuimen<br />

het meest.<br />

Hoewel het overgrote deel (85%) van de medewerkers<br />

plezier heeft in zijn werk bij DELTA, is er ook een groep<br />

die meldt last te hebben van werkgerelateerde stress<br />

die het functioneren beperkt. Uit het medewerkertevredenheidsonderzoek<br />

komt naar voren dat dit bij<br />

27% van de medewerkers het geval is.<br />

Binnen de afdeling HSE (Health, Safety, Environment)<br />

worden plannen gemaakt om het arbeidsgerelateerde<br />

verzuim beter in beeld te krijgen, in het bijzonder de<br />

risicofactoren die daarbij een rol spelen. In <strong>2011</strong> moet<br />

dat in samenwerking met Arbo Unie en de afdeling HRM<br />

leiden tot beleid om te komen tot verdere reductie van<br />

het ziekteverzuim.<br />

Welzijn<br />

DELTA voert actief beleid om het welzijn van de<br />

medewerkers te bevorderen. Daarbij gaat het erom de<br />

mentale kant van het werk zo goed mogelijk te laten<br />

verlopen. Niet alleen ongewenst gedrag (zoals pesten,<br />

dreigen en seksuele intimidatie) moet worden voorkomen,<br />

ook moet de werkorganisatie goed functioneren. Dat wil<br />

zeggen dat er realistisch wordt gepland, dat het werktempo<br />

reëel is en dat er geen onduidelijkheid over taken bestaat.<br />

Leidinggevenden spelen hierbij een belangrijke rol als<br />

‘eerstelijns’ gesprekspartner. Zij grijpen in als er sprake<br />

is van sociaal onveilige situaties, zorgen voor opvang,<br />

maken klachten bespreekbaar en verwijzen eventueel<br />

door. Tien medewerkers functioneren als onafhankelijk<br />

vertrouwenspersoon. Zij bieden voorlichting en zorgen<br />

voor opvang en begeleiding. De vertrouwenspersonen<br />

leggen uitsluitend verantwoording af aan de directie en<br />

zijn beschermd tegen onterechte benadeling als gevolg<br />

van hun bijzondere taak.<br />

Medewerkertevredenheidsonderzoek 2010<br />

Gemiddeld rapportcijfers van<br />

DELTA-medewerkers op het gebied van<br />

sociale veiligheid: 7,2<br />

“Ik heb plezier in mijn werk”, ZEGT 85% van<br />

de DELTA-medewerkers<br />

16


2 | mens: werk aan de winkel<br />

Zeker in de thuisregio van DELTA, waar krapte op de<br />

arbeidsmarkt op de loer ligt, is het belangrijk om te<br />

werken aan verruiming van het arbeidspotentieel.<br />

Door belangstelling voor technische vakken te stimuleren<br />

en door bijvoorbeeld een opleiding te starten op het<br />

gebied van nucleaire techniek wordt daaraan gewerkt.<br />

DELTA bevordert ook de instroom van geschikte<br />

medewerkers door een management trainee programma.<br />

Sinds 2008 doorlopen jaarlijks ongeveer 10 young<br />

professionals een programma van twee jaar met als doel<br />

binnen de organisatie een managementplek te gaan<br />

vervullen.<br />

Investeren in onderwijs<br />

DELTA investeert jaarlijks meer dan een half miljoen<br />

euro in verschillende onderwijsprojecten, vooral<br />

binnen het beroepsonderwijs. Het bedrijf werkt<br />

onder meer samen met ROC Zeeland, ROC Westerschelde,<br />

de Hogeschool Zeeland, de Roosevelt Academy en de<br />

Technische Universiteit Delft. In 2010 had DELTA de<br />

volgende concrete projecten onder handen.<br />

• Samen met ROC Zeeland, Hogeschool Zeeland en<br />

de Technische Universiteit Delft werkt DELTA<br />

aan een opleidingsprogramma voor all round<br />

energieprofessionals.<br />

• DELTA sponsort de Roosevelt Academy en is<br />

vertegenwoordigd in het bestuur van de stichting<br />

Roosevelt Academy Fonds.<br />

• Bio Base Europe opende in <strong>2011</strong> een opleidingscentrum<br />

in Terneuzen voor procesoperators, gespecialiseerd<br />

in de bio economie. De investering is opgebracht door<br />

overheden en bedrijfsleven, waaronder DELTA.<br />

• Samen met andere bedrijven en het onderwijs heeft<br />

DELTA in 2010 een opleidingsprogramma (‘minor’)<br />

nucleaire technologie opgezet om te kunnen voorzien<br />

in de toenemende vraag naar technici die gespecialiseerd<br />

zijn op dit gebied.<br />

• Op verschillende manieren werkt DELTA mee aan<br />

voorlichting aan de allerjongsten op het gebied van<br />

energie en milieu. De projecten variëren van sponsoring<br />

van educatieve materialen tot bijdragen aan zonneenergieprojecten<br />

op basisscholen.<br />

Naast de samenwerkingsprojecten met het<br />

onderwijsveld biedt DELTA ook ruimte aan<br />

opleiding en professionalisering door stage- en<br />

werkervaringsplaatsen. Jaarlijks werken tientallen<br />

mbo- hbo- en wo-studenten bij DELTA aan werkstukken<br />

en onderzoeksopdrachten en krijgen jongeren de<br />

mogelijkheid om via een werkervaringsplaats hun<br />

kansen op de arbeidsmarkt te vergroten.<br />

17


2 | mens: werk aan de winkel<br />

Training en opleiding<br />

DELTA maakt intensief gebruik van training en opleiding<br />

om ontbrekende kennis en vaardigheden bij te spijkeren<br />

en doorstroming mogelijk te maken. In 2010 zijn er ruim<br />

2.000 medewerkers die één of meerdere trainingen hebben<br />

gevolgd. Bij een belangrijk deel van deze trainingen gaat<br />

het om verplichte veiligheidsopleidingen die periodiek<br />

terugkeren, zoals trainingen BHV (Bedrijfshulpverlening),<br />

Levensreddend handelen en VCA (trainingen op het gebied<br />

van veiligheid, gezondheid en milieu). In 2010 volgden<br />

vrijwel alle 500 Inframedewerkers de training<br />

‘Verhogen Veiligheidsbewustzijn’.<br />

Levensfasebewust personeelsbeleid<br />

en verdeling m/v<br />

DELTA streeft ernaar werknemers zo lang mogelijk in<br />

te zetten. Het uitgangspunt daarbij is dat de werknemer<br />

zelf verantwoordelijk is voor zijn loopbaan en daarbij<br />

actief wordt ondersteund door de werkgever.<br />

Het gaat om maatwerk en om dat mogelijk te maken<br />

bestaat een scala aan mogelijkheden, variërend van de<br />

aankoop van extra verlof, flexibel werken en het uitvoeren<br />

van een loopbaancheck tot preventief medisch onderzoek,<br />

tijdelijk of structureel minder werken en het persoonlijk<br />

ontwikkelingsbudget. De gemiddelde leeftijd van de DELTA<br />

medewerker is 42,2. Ongeveer een derde (27,3) is vrouw.<br />

Daarnaast werd 200 maal een opleiding gevolgd op<br />

het gebied van leidinggeven, zoals workshops rond<br />

voortgangs- en beoordelingsgesprekken en trainingen<br />

gezondheidsmanagement. Specifieke trainingen vonden<br />

plaats op het gebied van Advies- en Salesvaardigheden,<br />

Interne Communicatie en Projectmanagement. Daarnaast<br />

is een start gemaakt met een training Energy Trading,<br />

die verplicht is voor alle medewerkers van de afdeling<br />

OTS (Origination, Trade and Sales).<br />

Ongeveer 75 medewerkers van het Customer Service<br />

Center (CSC) volgden de opleiding ‘Medewerker Callcenter’<br />

of ‘Teamleider Callcenter’. Circa 30 medewerkers van het<br />

CSC hebben zich verder toegelegd op klant- en doelgericht<br />

e-mailen tijdens een tweedaagse training. In 2010 vonden<br />

verder individuele trainingen plaats, onder andere op<br />

het gebied van Personeelsmanagement, Bedrijfskunde,<br />

Procesmanagement en Verandermanagement.<br />

19


Annika Lansen, management assistent afd. Communicatie, thuis aan het werk<br />

20


2 | mens: werk aan de winkel<br />

Het nieuwe werken<br />

Werken aan zelfbewuste medewerkers:<br />

persoonlijk leiderschap<br />

Onder de noemer ‘DELTA Connect’ is in 2010 gewerkt<br />

aan de geleidelijke invoering van ‘het nieuwe werken’.<br />

Over enkele jaren, bij de oplevering van het nieuwe<br />

hoofdkantoor, gaat DELTA in z’n geheel op deze<br />

manier werken. Door medewerkers meer flexibiliteit<br />

en eigen verantwoordelijkheid te bieden is het werk<br />

beter afgestemd op het individuele ritme en de<br />

levensomstandigheden van de medewerker.<br />

Dat komt het welzijn van de DELTA-professionals ten goede<br />

en daarmee ook de arbeidsproductiviteit.<br />

Talent komt beter uit de verf als er geen psychologische<br />

hindernissen zijn. Met andere woorden: plezier in je werk<br />

betekent meestal ook dat het werk beter verloopt en dat<br />

komt de kwaliteit en productiviteit ten goede.<br />

Een belangrijke sleutel daartoe is dat medewerkers bewust<br />

en weloverwogen hun loopbaan bepalen. DELTA stimuleert<br />

medewerkers om bewust het heft in handen te nemen en<br />

actief bij te dragen aan de eigen loopbaanontwikkeling<br />

onder de noemer ‘persoonlijk leiderschap’.<br />

In 2010 is een project gestart om de inzichten rond<br />

persoonlijk leiderschap langzaam maar zeker te<br />

verspreiden. Persoonlijk leiderschap sluit aan bij DELTA<br />

Connect, dat de medewerkers meer vrijheid laat bij de<br />

uitvoering van het werk. Ook de invoering van de<br />

‘Benefit Shop’ in 2010, waarbij medewerkers meer<br />

mogelijkheden hebben om zelf hun arbeidsvoorwaarden<br />

te regelen, past in deze lijn.<br />

DELTA Connect in een notendop<br />

• Flexibele werkplekken op kantoor (in een stilteruimte,<br />

kantoortuin of vergaderruimte), thuis of op locatie.<br />

Van aanwezigheidsverplichting en controle<br />

(maandag tot en met vrijdag van 9.00 tot 17.00 uur)<br />

naar resultaatverplichting en vertrouwen<br />

(werken wanneer je wilt, mits het afgesproken resultaat<br />

wordt opgeleverd)<br />

• Van een traditionele kantooromgeving naar een<br />

inspirerende ontmoetingsplaats<br />

• Van werken op basis van vaste ICT middelen,<br />

zoals desktops en vaste telefoons, naar laptops<br />

en smartphones<br />

Benefit budget: flexibele arbeidsvoorwaarden<br />

In 2010 werd het benefit budget ingevoerd:<br />

DELTA-medewerkers hebben meer grip op hun<br />

arbeidsvoorwaarden en kunnen online vakantiedagen<br />

kopen of verkopen, zelf regelen wanneer het vakantiegeld<br />

wordt uitbetaald of gebruikmaken van bedrijfsregelingen<br />

zoals korting op een fitnessabonnement.<br />

Het benefit budget biedt meer keuzevrijheid en legt<br />

meer verantwoordelijkheid bij de werknemer.<br />

Het past daarmee binnen het streven te komen tot een<br />

evenwichtiger verdeling van verantwoordelijkheid<br />

tussen werkgever en werknemer.<br />

21


Interview<br />

“confrontatie<br />

tussen onderwijs<br />

en praktijk<br />

motiveert”<br />

22


2 | mens: werk aan de winkel<br />

Unieke opleiding combineert<br />

techniek en commercie<br />

De natuurlijke verdeling lijkt te zijn:<br />

óf commercieel talent óf technisch inzicht.<br />

Maar energiebedrijven en procesindustrie zitten<br />

te springen om mensen die verstand hebben<br />

van techniek én sales. De Hogeschool Zeeland<br />

en DELTA ontwikkelden gezamenlijk een minor<br />

Energy Markets & Trade, een intensief Engelstalig<br />

opleidingsprogramma van een half jaar.<br />

Jan de Smet is opleidingscoördinator bij de HZ en<br />

stond aan de wieg van deze minor die in februari<br />

2012 van start gaat: “Iets nieuws opzetten is<br />

altijd stimulerend”.<br />

Derdejaars HBO-studenten met verschillende<br />

achtergronden zullen straks instromen: economisch,<br />

logistiek, international business en energie- en<br />

procestechnologie. “Het gaat in de eerste plaats om<br />

studenten van onze eigen instelling, maar minors staan<br />

ook open voor studenten van andere instellingen.<br />

En in de toekomst willen we ook een variant maken<br />

voor professionals die werkzaam zijn in de sector,<br />

zoals bij DELTA.”<br />

De minor omvat een veelzijdig curriculum waarbij niet<br />

alleen kennis wordt overgedragen, de praktijk wordt zo<br />

snel mogelijk naar binnen geloodst. Jan de Smet:<br />

“De studenten nemen bijvoorbeeld deel aan een<br />

management game waarbij ze gezamenlijk een<br />

energiebedrijf runnen. De opdracht is om zoveel mogelijk<br />

waarde toe te voegen, rekening houdend met korte en<br />

lange termijn en allerlei invloeden van buitenaf.<br />

Een heel stimulerende en instructieve manier om met<br />

de complexe realiteit van de energiewereld te maken te<br />

krijgen”. Ook een opdracht in het buitenland maakt deel<br />

uit van het programma.<br />

Het beroepsonderwijs zoekt steeds meer toenadering<br />

tot het bedrijfsleven, onder andere via zogenaamde<br />

beroepenveldcommissies. “Aan zo’n commissie nemen<br />

professionals uit het werkveld deel en onderwijsmensen.<br />

Gezamenlijk wordt bekeken aan welke competenties nu en<br />

in de toekomst behoefte is. Maar ook via stagecontacten<br />

en gastdocentschappen wordt veel kennis opgedaan<br />

van de nieuwste praktijkontwikkelingen. En niet alleen<br />

studenten gaan op stage, ook docenten. We kunnen niet<br />

zonder continue praktijkinput.”<br />

De samenwerking met DELTA verliep soepel. “We bewaren<br />

onze onafhankelijkheid als onderwijsinstelling en<br />

tegelijkertijd kunnen we dankzij sponsoring van DELTA<br />

deze minor opzetten. Daarbij was geen sprake van een<br />

belangentegenstelling, het was simpelweg geen issue.”<br />

In februari gaat de eerste lichting in Vlissingen van start,<br />

er wordt gemikt op ongeveer twintig studenten.<br />

“We zijn er trots op, het is de enige energie-opleiding in<br />

Nederland met zo’n sterke focus op de commercie.”<br />

Als onderwijs en bedrijfsleven samenwerken, snijdt het<br />

mes aan twee kanten: een tekort aan geschikt personeel<br />

wordt voorkomen en het beroepsonderwijs krijgt de kans<br />

te doen waar het goed in is: geschikte mensen afleveren,<br />

ook als het gaat om een bijzondere specialisatie.<br />

“We vinden het belangrijk gezien te worden als kennisinstituut<br />

dat kan meehelpen dit soort kennisgerelateerde<br />

behoeften op te lossen. Daar zijn we voor. Het werkt<br />

trouwens ook enorm stimulerend, want om het probleem<br />

op te lossen moeten we ons onderdompelen in de praktijk<br />

van, in dit geval, DELTA. Hoe wordt energie eigenlijk<br />

verhandeld? Welke marketingkanten zitten daaraan?<br />

Hoeveel kennis van energietechniek is nodig?<br />

Die confrontatie tussen onderwijs en praktijk blijkt<br />

motiverend, dat merk ik aan het enthousiasme van de<br />

collega’s die hieraan meedoen.”<br />

23


milieu: stap<br />

voor stap<br />

naar een<br />

kleinere<br />

voetafdruk<br />

24


3 | milieu: stap voor stap<br />

De aard van onze bedrijfsactiviteiten zorgt voor een<br />

relatief grote milieu-impact. Bij DELTA zijn we ons bewust<br />

van de verantwoordelijkheid die dat met zich meebrengt.<br />

Binnen de drie sectoren - energie, afvalverwerking<br />

en netbeheer – werken we aan vermindering van de<br />

milieugevolgen van onze productieprocessen.<br />

Daarnaast streven we naar CO 2 -reductie binnen<br />

de eigen kantoororganisatie.<br />

Ambitie<br />

DELTA streeft naar CO 2 -reductie bij de opwekking van elektriciteit.<br />

Dit broeikasgas leidt tot opwarming van de aarde met klimaatverandering als gevolg.<br />

De doelstelling is om in 2050 CO 2 -neutraal elektriciteit te produceren.<br />

25


Energie<br />

000003 1<br />

De energiehuishouding van onze samenleving verschuift<br />

de komende decennia ingrijpend. Geleidelijk zullen<br />

gangbare, fossiele brandstoffen worden vervangen door<br />

methoden die minder beslag leggen op onze reserves.<br />

Door gereduceerde uitstoot van schadelijke stoffen zal<br />

de productie van elektriciteit minder belastend zijn<br />

voor ons klimaat.<br />

DELTA erkent het belang van de overheidsdoelstellingen<br />

op dit gebied (CO 2 -reductie van 20% in 2020) en heeft<br />

zich verbonden aan het Borssele convenant.<br />

Deze overeenkomst houdt in dat DELTA tenminste € 125<br />

miljoen investeert in CO 2 -sparende energietechnologie.<br />

CO 2 -uitstoot van DELTA in 2010<br />

De elektriciteitsproductie van DELTA is in 2010 toegenomen<br />

(+48%) ten opzichte van vorig jaar. Deze toename is<br />

grotendeels toe te schrijven aan de Sloecentrale, die in<br />

2010 zijn eerste volledige productiejaar achter de rug heeft.<br />

Hierdoor is sprake van een stijging van de CO 2 -uitstoot,<br />

maar door toepassing van gas als brandstof is deze stijging<br />

relatief beperkt gebleven. Vergeleken met andere fossiele<br />

brandstoffen heeft gas een gunstig milieuprofiel.<br />

Het levert veel energie met relatief weinig uitstoot van CO 2 .<br />

Aardgas bevat geen zwavel en er komt bij verbranding<br />

geen fijnstof vrij.<br />

CO 2 en het broeikaseffect<br />

CO 2 -uitstoot door elektriciteitsproductie<br />

CO 2 of koolstofdioxide is een kleur- en reukloos<br />

gas dat van nature in de atmosfeer voorkomt.<br />

CO 2 toegevoegd aan water vormt koolzuur en<br />

wordt veel gebruikt in frisdranken. CO 2 is een<br />

van de broeikasgassen. Het zorgt ervoor dat<br />

zonnewarmte wordt vastgehouden in de dampkring<br />

waardoor de aarde opwarmt.<br />

CO 2 -neutraal<br />

CO 2 -neutraal wil zeggen dat geen extra CO 2 aan<br />

de atmosfeer wordt toegevoegd. De verbranding<br />

van fossiele brandstoffen levert extra CO 2 op,<br />

want dat materiaal is miljoenen jaren geleden<br />

‘opgeslagen’ in bijvoorbeeld olie en kolen. Deze<br />

CO 2 kan gecompenseerd worden door elders te<br />

besparen of bomen te planten die CO 2 opnemen.<br />

Hierdoor ontstaat een CO 2 -neutraal systeem: per<br />

saldo geen extra CO 2 in de atmosfeer.<br />

2010 2009 2008<br />

Totaal in kton CO 2 2.535 1.750 1.390<br />

Ton CO 2 /MWh 0,33 0,30 0,29<br />

In 2010 bedroeg DELTA’s CO 2 -uitstoot door<br />

elektriciteitsproductie 0,33 ton CO 2 /MWh. De uitstoot<br />

van het Nederlandse productiepark bedraagt 0,40 ton<br />

CO 2 /MWh (indicatief, gebaseerd op eigen berekening).<br />

Dat DELTA een relatief lage uitstoot heeft, wordt vooral<br />

veroorzaakt doordat de kerncentrale in Borssele<br />

geen CO 2 produceert.<br />

26


3 | milieu: stap voor stap<br />

Brandstofmix<br />

De brandstofmix van DELTA bestaat uit fossiele<br />

brandstoffen (kolen, gas) kernenergie en hernieuwbare<br />

bronnen (biomassa, wind, waterkracht). Toekomstige<br />

CO 2 -reductie wordt bereikt door minder gebruik te maken<br />

van kolen, door fossiele brandstoffen toe te passen met<br />

een relatief gunstig milieuprofiel (gas) en het aandeel<br />

hernieuwbare bronnen en kernenergie te laten stijgen.<br />

Om de CO 2 -uitstoot te verminderen, maakt de<br />

kolencentrale in Borssele ook gebruik van biomassa als<br />

brandstof (‘biomassabijstook’). In 2010 was 13,2% van<br />

de geproduceerde elektriciteit afkomstig van biomassa.<br />

Momenteel wordt in overleg met de mede-aandeelhouder<br />

onderzocht of het technisch en economisch mogelijk is<br />

deze centrale volledig geschikt te maken voor biomassa.<br />

Brandstofmix (geleverde elektriciteit<br />

o.b.v. het stroometiket) in percentages<br />

2010 2009<br />

Kolen 21,2 21,9<br />

Aardgas 50,2 53,5<br />

Nucleair 15,9 16,3<br />

Overig 2,7 1,9<br />

Hernieuwbare bronnen 10,0 6,4<br />

Waarvan Wind 2,0 2,0<br />

wATERKRAcht 2,5 1,5<br />

Biomassa 5,4 3,0<br />

Bij toekomstige opwekking van elektriciteit met<br />

hernieuwbare energie, zoals wind- en zonne-energie,<br />

hebben bewezen technologieën de voorkeur.<br />

De opwekking van deze groene stroom zou bij voorkeur<br />

onafhankelijk van subsidies rendabel moeten zijn.<br />

De kerncentrale in Borssele produceert CO 2 -vrije<br />

elektriciteit. Bij de winning van uranium, de bouw<br />

en ontmanteling van een centrale wordt wel<br />

CO 2 geproduceerd.<br />

De gasgestookte centrale in het Vlissingse Sloegebied<br />

is relatief schoon vergeleken met kolencentrales door<br />

de beperkte CO 2 -uitstoot en de hoge opbrengst van deze<br />

nieuwe centrale. Gasgestookte centrales zijn daarnaast<br />

belangrijk vanwege het ‘regelvermogen’: deze installaties<br />

zijn snel op en af te schakelen. Door de toename van<br />

elektricteitsproductie gebaseerd op hernieuwbare<br />

bronnen zoals wind en zon, wordt dit regelvermogen<br />

steeds belangrijker. De opbrengst van deze bronnen is<br />

weersafhankelijk en daardoor minder stabiel.<br />

De CO 2 -neutrale Biomassacentrale in Moerdijk levert<br />

stroom door het verbranden van kippenmest.<br />

Ten slotte wordt ook stroom geproduceerd met<br />

windturbines en WKK-installaties.<br />

27


Opwekcapaciteit<br />

DELTA in 2010<br />

BIomassacentrale (50% eigendom)<br />

Brandstof: kippenmest<br />

Vermogen: 36 MW (DELTA: 100%)<br />

CO 2 -neutraal dankzij kippenmest<br />

Deze centrale werd in het najaar<br />

van 2008 in gebruikgenomen<br />

en is toonaangevend op het<br />

gebied van energieopwekking uit<br />

biomassa. Jaarlijks zet de centrale<br />

440.000 ton pluimveemest om<br />

in elektriciteit (groene stroom)<br />

en herbruikbare mineralen. Met<br />

een productiecapaciteit van ruim<br />

36.5 MegaWatt kan de centrale<br />

jaarlijks zo’n 90.000 huishoudens<br />

van elektriciteit voorzien. Voor de<br />

Nederlandse pluimveehouders is<br />

de centrale een milieuvriendelijke<br />

en economische oplossing voor hun<br />

mestprobleem.<br />

Warmtekrachtkoppeling<br />

80 motoren<br />

Totaalvermogen: 60 MW (DELTA: 100%)<br />

Tuinders leveren stroom<br />

WKK-installaties hebben een<br />

rendement van ongeveer 80%. De<br />

installaties van DELTA staan veelal bij<br />

tuinders. Ze produceren niet alleen<br />

warmte voor kassencomplexen, maar<br />

ook elektriciteit voor het publieke net.<br />

ELSTA (25% eigendom)<br />

Brandstof: gas<br />

Vermogen: 420 MW (DELTA: 50%)<br />

Stoom en stroom<br />

De ELSTA (Electricity and Steam<br />

Assocation) Centrale produceert<br />

stoom en elektriciteit. De stoom<br />

wordt gebruikt door DOW, evenals<br />

20% van de elektriciteit. De overige<br />

stroom komt op het publieke net.<br />

De warmtekrachtcentrale heeft een<br />

hoog rendement (75%) en een relatief<br />

beperkte CO 2 -uitstoot.<br />

Sloecentrale (50% eigendom)<br />

Brandstof: gas<br />

Vermogen: 870 MW (DELTA: 50%)<br />

Hoog rendement<br />

De Sloecentrale wordt gestookt met<br />

aardgas. Verbranding van aardgas<br />

levert minder uitstoot op van CO 2<br />

en vervuilende stoffen dan het<br />

gebruik van steenkool of olie.<br />

De centrale, die werd opgeleverd in<br />

2009, maakt gebruikt van moderne<br />

verbrandingstechnologie en biedt<br />

een hoog rendement (58%).<br />

28


3 | milieu: stap voor stap<br />

EPZ (50% eigendom)<br />

Brandstof kerncentrale: uranium<br />

Vermogen: 512 MW (DELTA: 50%)<br />

Brandstof kolencentrale: kolen en<br />

biomassa<br />

Vermogen: 426 MW (DELTA: 50%)<br />

Biomassa in plaats van kolen<br />

De kolencentrale in Borssele levert de<br />

grootste bijdrage aan de CO 2 -uitstoot<br />

van DELTA. Deze centrale wordt wel<br />

steeds minder vervuilend. Een groot<br />

gedeelte van de centrale bestaat uit<br />

milieutechnologie.<br />

Filters en katalysatoren minimaliseren<br />

de uitstoot van schadelijke stoffen,<br />

meet- en regeltechniek zorgt voor<br />

schonere verbranding en een hoger<br />

rendement. Met het meestoken<br />

van biomassa vermindert de<br />

afhankelijkheid van kolen en wordt<br />

de uitstoot van CO 2 beperkt. In 2010<br />

bedroeg het ‘meestookpercentage’<br />

13,2%. In 2009 was dat 15,8%. Deze<br />

vermindering heeft te maken met de<br />

beperkte subsidie. In november werd<br />

de subsidielimiet bereikt waardoor<br />

dat jaar de bijstook economisch niet<br />

meer verantwoord was. De bijstook<br />

werd daarop gestaakt.<br />

Naast bijstook van biomassa wordt<br />

ook industrieel restgas ingezet.<br />

In 2010 werd 32 miljoen kubieke<br />

meter fosforovengas gebruikt.<br />

Dit gas wordt via pijpleidingen<br />

aangevoerd en komt van industrie<br />

in de buurt. Het gas, dat anders zou<br />

worden afgefakkeld, krijgt op deze<br />

manier een nuttige toepassing.<br />

Door toepassing van kernenergie,<br />

biomassa en windenergie is 70% van<br />

de elektriciteit die EPZ produceert<br />

CO 2 -vrij. Landelijk ligt dit percentage<br />

op krap 15%.<br />

Uranium<br />

In 2010 verbruikte de kerncentrale<br />

10,3 ton uranium. Van de brandstof<br />

wordt 95% opnieuw gebruikt, 5%<br />

blijft over als hoog radioactief afval.<br />

In het verslagjaar was dat 1,5 kubieke<br />

meter. Dit materiaal wordt uiteindelijk<br />

opgeslagen bij COVRA in Vlissingen.<br />

Windparken (eigendom,<br />

deelnemingen en contracten)<br />

Aantal turbines: 74 op 12 locaties<br />

Totaalvermogen: 87 MW (DELTA: 100%)<br />

Vernieuwing Kreekrak<br />

Net als kernenergie biedt windenergie<br />

CO 2 -vrije elektriciteit. Momenteel<br />

werkt DELTA aan de vernieuwing van<br />

het windpark bij Kreekrak. De huidige<br />

26 windmolens zijn sterk verouderd,<br />

het nieuwe park omvat 29 moderne<br />

turbines.<br />

29


Over de herkomst van kolen en uranium<br />

EPZ, de exploitatiemaatschappij van de kolen- en de<br />

kerncentrale in Borssele, vervangt de grondstoffen<br />

(uranium en kolen) zoveel mogelijk door zogenaamde<br />

secundaire grondstoffen zoals biobrandstoffen, industrieel<br />

restgas, ex-militair uranium en gerecycled (opgewerkt)<br />

uranium. Op deze manier wordt het gebruik van ‘nieuw’<br />

materiaal zoveel mogelijk beperkt.<br />

Uranium uit Kazachstan<br />

Er zijn ongeveer 20 landen waar op commerciële basis<br />

uraniumerts wordt gewonnen. Daarvan zijn Canada,<br />

Australië en Kazachstan de belangrijkste. De hoeveelheid<br />

natuurlijk uranium dat EPZ nodig heeft is wisselend, maar<br />

komt gemiddeld neer op ongeveer 90 ton per jaar.<br />

Uraniummijnbouw lijkt in veel opzichten op mijnbouw<br />

voor andere metalen, zoals koper of zilver. Vaak komen<br />

deze metalen in combinatie voor in ertslagen. Daardoor<br />

kan het afval van uraniummijnen verontreinigd zijn met<br />

zware metalen, ook bevat het natuurlijke radioactieve<br />

stoffen zoals radon. Zonder zorgvuldig beheer van deze<br />

afvalstoffen kan uraniummijnbouw daarom een milieuen<br />

gezondheidsprobleem opleveren. Maar als de huidige<br />

standaarden en milieuvoorschriften worden gehanteerd,<br />

is mijnbouw goed mogelijk zonder onacceptabele<br />

gevolgen. Het mijnafval wordt bijvoorbeeld teruggebracht<br />

onder de grond of met ondoorlaatbare lagen klei afgedekt.<br />

EPZ koopt alleen hergebruikt uranium of uranium uit<br />

mijnen met een milieucertificaat. Het natuurlijk uranium<br />

dat EPZ gebruikt komt uit Kazachstan. De grondstof is<br />

afkomstig uit een mijn die werkt met oplossingsmijnbouw.<br />

Bij deze techniek wordt uraniumerts niet opgegraven,<br />

maar ondergronds uitgespoeld met water waaraan zuur is<br />

toegevoegd. Dat mengsel wordt weer opgepompt en in een<br />

chemische installatie gezuiverd. Dit proces levert minimale<br />

hoeveelheden afval op.<br />

De leveranciers in Kazachstan zijn Kazatomprom<br />

(eigenaar van de mijnen) en Ulba Metallurgical Plant<br />

(voor de bewerking van het uraniumerts).<br />

Kazatomprom’s mijnen zijn gecertificeerd op basis van<br />

milieu- en arbonormen (ISO 14001 en OHSAS 18001).<br />

Dat geldt ook voor Ulba Metallurgical Plant.<br />

Dialoog over kolen<br />

In de loop van 2010 kwam de discussie op gang over<br />

de herkomst van steenkool dat gebruikt wordt in<br />

kolencentrales. De aanleiding was berichtgeving in<br />

de media over de winning van kolen in Zuid-Afrika<br />

en Columbia en zorgen daarover in het Nederlandse<br />

parlement. De energiesector is een dialoog gestart met<br />

niet-gouvermentele organisaties, mijnbouwbedrijven<br />

en industrie om te bepalen welke verbeteringen<br />

mogelijk zijn. Ook dochteronderneming EPZ neemt<br />

deel aan deze dialoog.<br />

De betrokken partijen maakten een verslag van de<br />

discussie tot nu toe. In ‘Dutch Coal Dialoque: working<br />

on understanding and contributing to improvements’<br />

wordt daarover gerapporteerd. In februari <strong>2011</strong> werd dit<br />

verslag aangeboden aan minister Verhagen (Ministerie<br />

van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie),<br />

staatssecretaris Knapen van het Ministerie van<br />

Buitenlandse Zaken en aan de Tweede Kamer.<br />

In het rapport wordt gemeld dat nu al specifiek beleid<br />

wordt gehanteerd voor verantwoorde winning en inkoop<br />

van kolen. Het vervolg van de discussie richt zich op<br />

verdere verbetering van de verificatieprocessen als<br />

het gaat om onder andere arbeidsomstandigheden,<br />

milieucondities en mensenrechten. Daarnaast wordt<br />

gezocht naar methoden om de consument beter voor te<br />

lichten over de herkomst van kolen voor de opwekking<br />

van elektriciteit.<br />

30


3 | milieu: stap voor stap<br />

De kerncentrale en de kolencentrale van EPZ in Borssele<br />

31


Kernenergie: onmisbaar<br />

De kwestie van het nucleaire afval staat soms<br />

een genuanceerde kijk op deze vorm van<br />

elektriciteitsopwekking in de weg. Dat is jammer, want<br />

kernenergie is de enige grootschalige opwekmethode die<br />

rendabel is én CO 2 -arme stroom oplevert. Voor alle overige<br />

opwekmethoden geldt dat niet. Omdat de behoefte aan<br />

elektriciteit verder toeneemt, kunnen we het ons niet<br />

permitteren kernenergie links te laten liggen en maakt<br />

DELTA plannen voor de bouw van een nieuwe kerncentrale,<br />

in de buurt van de huidige kerncentrale in Borssele.<br />

Het is de komende decennia geen kwestie van kernenergie<br />

óf groene energie, het gaat om een energiemix die<br />

zo schoon mogelijk, zo betrouwbaar mogelijk en<br />

zo betaalbaar mogelijk is. Een mix die bestaat uit<br />

hernieuwbare bronnen, zo schoon mogelijke toepassing<br />

van fossiele brandstoffen en kernenergie biedt daarvoor de<br />

beste garantie.<br />

Energiebesparing: Meer Met Minder<br />

‘Meer Met Minder’ is het nationale energiebesparingsprogramma<br />

voor bestaande gebouwen. Het is een<br />

gezamenlijk initiatief van onder andere de overheid en<br />

energiebedrijven en heeft als doel tot 2020<br />

3,2 miljoen bestaande woningen en andere gebouwen<br />

aan te pakken en gemiddeld 20 tot 30% energiezuiniger<br />

te maken. Op uiteenlopende manieren draagt DELTA<br />

bij aan bewustwording en bevordering van zuiniger<br />

energiegebruik.<br />

• DELTA heeft de rol van projectleider op zich genomen<br />

om een provinciebrede aanpak van het Meer Met<br />

Minder-programma in Zeeland te stimuleren. Het doel<br />

is om subsidie en premieregelingen van gemeenten,<br />

provincie en rijk te stroomlijnen en te combineren met<br />

gerichte voorlichting waardoor meer woningeigenaren<br />

energiebesparende maatregelen gaan toepassen.<br />

Kernafval<br />

Kerncentrales produceren brandstofafval dat vele jaren<br />

hoog radioactief blijft. Het gaat om een betrekkelijk<br />

kleine hoeveelheid, omdat 95% van het gebruikte<br />

brandstofmateriaal wordt gerecycled. De kerncentrale<br />

in Borssele produceert ongeveer anderhalve kubieke<br />

meter per jaar. Omdat het om een geringe hoeveelheid<br />

gaat, is het materiaal goed beheersbaar. Het afval wordt<br />

opgeslagen bij de Centrale Organisatie Voor Radioactief<br />

Afval (COVRA), vlakbij de huidige kerncentrale in Borssele.<br />

Op langere termijn bieden diepe, ondoordringbare<br />

aardlagen een veilige bergplaats. De kosten van opslag van<br />

het afval zijn verwerkt in de kostprijs van de elektriciteit<br />

die met kernenergie wordt opgewekt.<br />

32


3 | milieu: stap voor stap<br />

• Door uiteenlopende acties en reclamecampagnes<br />

werkt DELTA aan bewustwording rond<br />

energiebesparing. Aan de campagne voor ‘Zeeuws<br />

groen’ (elektriciteit geproduceerd met hernieuwbare<br />

of CO 2 -neutrale bronnen) wordt informatie gekoppeld<br />

over zuinig en verantwoord energiegebruik.<br />

• In Middelburg is samen met de gemeente<br />

en woningcorporatie WoonGoed een<br />

voorlichtingsactie op touw gezet, speciaal<br />

bedoeld voor een groep huurders die<br />

minder te besteden heeft.<br />

• Via de DELTA website kunnen<br />

huizenbezitters een ‘op-maat-advies’<br />

aanvragen. Met dit advies kunnen<br />

woningen energiezuiniger worden gemaakt.<br />

De bedoeling is om zo veel mogelijk huizen op de<br />

‘energieschaal’ (A – zeer zuinig tot G zeer onzuinig)<br />

te laten stijgen.<br />

• Informatie over zuinige verwarmingsinstallaties en<br />

over de toepassing van zonnepanelen en zonneboilers<br />

wordt onder andere verspreid via de website en<br />

tijdens informatiebijeenkomsten. DELTA zorgt voor<br />

installatie en regelt de eventuele subsidie waarmee<br />

de consument gemakkelijker toegang krijgt tot deze<br />

besparende toepassingen.<br />

• De klimaatstraatfeesten, de spaarlampenacties op de<br />

‘dag van de duurzaamheid’ en de Meer Met Minderinformatiemarkten<br />

greep DELTA aan om ook in 2010 de<br />

publiciteit te zoeken rond het thema energiebesparing.<br />

In <strong>2011</strong> mobiliseerde DELTA schoolkinderen door de<br />

energiebesparingscampagne ‘Sjaak Zoekt Sjakies’.<br />

33


Borssele convenant<br />

Overheid en eigenaren van de kerncentrale in Borssele<br />

kwamen in 2006 overeen dat de centrale open mag<br />

blijven tot en met 2033 en dat aandeelhouders DELTA en<br />

Essent ieder € 125 miljoen investeren in CO 2 sparende<br />

energietechniek. Beide partijen stelden een deel van<br />

het bedrag, in totaal € 50 miljoen, beschikbaar voor het<br />

Sustainable Energy Technology (SET) Fund, dat DELTA<br />

en Essent in 2007 oprichtten. SET investeert in jonge,<br />

innovatieve bedrijven binnen Europa die actief zijn op<br />

het gebied van schone energieproductie, alternatieve<br />

brandstoffen, CO 2 -reductie en energiebesparing.<br />

In 2010 werd dit fonds door financieel nieuwsagent<br />

Bloomberg gehuldigd als Europa’s actiefste<br />

investeringsfonds voor groene energie in 2010. Negen<br />

transacties deed SET, waarvan vier in nieuwe bedrijven.<br />

Voor de rest ging het om nieuw geld in bestaande<br />

deelnemingen.Het fonds heeft in 2009 en 2010 ongeveer<br />

300 deals per jaar behandeld (20% in Nederland, 70% in<br />

de rest van Europa 10% daarbuiten), waarvan uiteindelijk<br />

acht bedrijven zijn overgebleven waarin daadwerkelijk is<br />

geïnvesteerd, de zogenaamde portfolio companies.<br />

Enkele voorbeelden.<br />

• AlertMe, Cambridge (Verenigd Koninkrijk): maakt<br />

apparatuur om het energieverbruik in huishoudens te<br />

monitoren en te sturen, zowel lokaal als op afstand via<br />

mobiele telefoon of internet.<br />

• Epyon, Rijswijk: maakt snellaadsystemen voor<br />

elektrisch vervoer.<br />

• O-Flexx, Duisburg (Duitsland): ontwikkelt thermoelektrische<br />

apparatuur om elektriciteit op te wekken<br />

uit restwarmte, bijvoorbeeld uit rookgassen van<br />

WKK-installaties, industrie, auto’s en trucks.<br />

34


3 | milieu: stap voor stap<br />

• PhotoSolar, Taastrup (Denemarken): maakt een<br />

zonweringsysteem dat is geïntegreerd in dubbel<br />

glas, waarbij zicht naar buiten behouden blijft,<br />

maar temperatuur in de zomer enkele graden daalt.<br />

Voordelen: geen onderhoud aan zonwering en<br />

vermindering energieverbruik voor koeling en ventilatie.<br />

Wat betreft de overige investeringen voldoet DELTA aan zijn<br />

verplichtingen. De Commissie AIP (Additioneel Innovatieve<br />

Projecten, de commissie die toeziet op de uitvoering van<br />

het convenant) constateert in zijn jaarverslag dat “zowel<br />

DELTA als ERH/Essent ruimschoots aan hun verplichtingen,<br />

zoals opgenomen in het Convenant Kerncentrale Borssele,<br />

voldoen”. Een beschrijving van de projectvoorstellen is niet<br />

in dit verslag opgenomen door de commerciële belangen<br />

die hieraan verbonden zijn.<br />

Hernieuwbare energie onder druk<br />

In 2010 maakte DELTA bekend zijn belang in de<br />

maakindustrie op het gebied van zonne-energie af te<br />

bouwen en Biovalue, de biodieselfabriek in Eemshaven,<br />

te sluiten. Grillige marktomstandigheden en de<br />

gevolgen van de financiële crisis laten zich gelden<br />

in de markten voor hernieuwbare energie.<br />

In november 2010 maakte DELTA bekend zich terug<br />

te trekken uit de maakindustrie op het gebied<br />

van zonnecellen. De economische crisis heeft<br />

verschuivingen op de solarmarkt veroorzaakt.<br />

Ook door de komst van grote Aziatische partijen<br />

is de tijd van groei voor Europese solarbedrijven<br />

voorbij.<br />

DELTA verwierf het belang in Solland eind 2006,<br />

toen de vooruitzichten voor de solarindustrie<br />

nog rooskleurig waren. De rendementen op deze<br />

investeringen bleken de afgelopen jaren tegen te<br />

vallen. Voor een bedrijf als DELTA zijn verdere<br />

investeringen in de huidige marktomstandigheden<br />

niet verantwoord.<br />

Biodieselmarkt drastisch gewijzigd<br />

De voorbije periode liep de productie van<br />

biodiesel fors terug als gevolg van grootschalige<br />

buitenlandse import. Daarnaast werd door de<br />

overheid de bijmengverplichting verlaagd naar 4%.<br />

In juli besloot DELTA Biovalue, de biodieselfabriek<br />

in Eemshaven, stop te zetten.<br />

35


000003 2<br />

Afvalverwerking<br />

Alle bedrijfsactiviteiten op het gebied van afvalverwerking zijn in 2010<br />

samengebracht in dochteronderneming Indaver, 75% eigendom van DELTA.<br />

Indaver richt zich op overheden (vooral in België, Nederland en Ierland)<br />

en industrie (Noordwest-Europa). In Nederland maakt het bedrijf voor de<br />

overheidsmarkt gebruik van de merknaam DELTA.<br />

Indaver beheert jaarlijks ruim vier miljoen ton afval, de helft daarvan<br />

in België. De verwerking gebeurt voor het grootste deel in eigen installaties.<br />

De onderneming beschikt over meerdere afvalverwerkingstechnieken<br />

waaronder recycling, verwerking tot biomassa en Waste-to-Energy:<br />

vuilverbranding gecombineerd met energieproductie.<br />

Ambitie<br />

Minimale impact<br />

“Indaver streeft in ieder aspect van haar bedrijfsvoering<br />

naar een minimale impact op mens en milieu.<br />

We investeren continu in nieuwe technologieën en methodes die<br />

onze emissies naar lucht, water en bodem verder beperken.<br />

We reduceren systematisch onze carbon footprint,<br />

niet alleen in onze verwerkingsinstallaties, maar ook<br />

in onze logistieke en ondersteunende bedrijfsprocessen.”<br />

Maximale valorisatie<br />

“Maar we doen meer dan dat. De valorisatie van materialen en energie<br />

speelt een steeds grotere rol in onze kernactiviteiten. We beschikken over<br />

installaties voor de recyclage van onder meer plastic flessen,<br />

metalen verpakkingen, papier-karton en biomassa, en een groot deel<br />

van onze verwerkingsinstallaties produceert vandaag energie uit afval.”<br />

Indaver bracht een MVO-verslag uit dat op 8 april <strong>2011</strong> werd geverifieerd door Bureau Veritas.<br />

Naast de financiële resultaten en milieuprestaties is ook een beschrijving van strategie, beleid en<br />

bedrijfsprocessen opgenomen. Het verlag is te downloaden via www.indaver.be.<br />

36


3 | milieu: stap voor stap<br />

Paul de Bruycker, CEO Indaver<br />

“Bereik de<br />

hoogste graad<br />

van recuperatie”<br />

“Het gaat erom de ketens te sluiten, de hoogste graad van recuperatie<br />

zien te bereiken. Neem bijvoorbeeld Tata Steel in IJmuiden.<br />

Toen dat nog Hoogovens heette hebben we een slimme aanpak<br />

bedacht die ervoor zorgt dat 160.000 ton zoutzuur zo ongeveer het<br />

eeuwige leven krijgt. Het ijzer wordt uit het zoutzuur gehaald en weer<br />

geschikt gemaakt om opnieuw toe te passen. Jaarlijks moet maar<br />

enkele procenten nieuw zoutzuur worden toegevoegd.<br />

Het verwijderde ijzer gaat terug de ovens in.”<br />

Paul de Bruycker, CEO Indaver<br />

“Ook onze verwerkingscijfers laten zien dat we goede milieuprestaties<br />

leveren. Onze afvalstroom gaat voor 40% naar Waste-To-Energy:<br />

afval dat wordt omgezet in energie door verbranding.<br />

Van het afval krijgt nog eens 40% op een of andere manier een tweede<br />

bestemming. Bijvoorbeeld door recyclage. Van 20% van ‘ons’ afval<br />

is de eindbestemming berging. We streven ernaar om dat laatste<br />

percentage met de helft te verminderen. Met deze getallen lopen<br />

we voorop, dat durf ik rustig te stellen.”<br />

37


000003 3<br />

netwerken<br />

DELTA Netwerkbedrijf (DNWB) is de<br />

regionale netbeheerder voor elektriciteit<br />

en gas. Het bedrijf voert onafhankelijk<br />

zijn wettelijke taken uit. DNWB zorgt voor<br />

beheer van de gas- en elektriciteitsnetten<br />

en is verantwoordelijk voor aanleg en<br />

onderhoud van de netten. De uitvoering van<br />

dat onderhoud is in handen van DELTA Infra.<br />

Het netwerkbedrijf zal het MVO-beleid de komende periode<br />

verder ontwikkelen. Dat beleid is onder meer gericht<br />

op inkoop en het voorkomen van netverlies (verlies dat<br />

ontstaat door transport van elektriciteit) en gasemissies.<br />

Naar verwachting worden in 2012 de eerste meetbare<br />

resultaten van dit beleid zichtbaar. In september <strong>2011</strong> startte<br />

DNWB met het in kaart brengen van de eigen ‘footprint’<br />

volgens het GHG-protocol (GreenHouse Gas protocol).<br />

Intussen ontwikkelt het netwerkbedrijf een visie<br />

op het energienet van de nabije toekomst. Aan de<br />

netten worden straks heel andere eisen gesteld.<br />

Kleinschaligheid, toenemend elektriciteitsverbruik en meer<br />

tweerichtingsverkeer spelen daarbij een belangrijke rol.<br />

Ambitie<br />

DNWB is een betrouwbare partner voor<br />

klanten, personeel en aandeelhouders<br />

en wil de ontwikkeling naar een<br />

op lange termijn houdbare<br />

energievoorziening mogelijk maken.<br />

38


3 | milieu: stap voor stap<br />

Andere energie: nieuwe eisen aan de netwerken<br />

De contouren van het toekomstige net beginnen zich af<br />

te tekenen: een net dat geschikt is voor distributie van<br />

hernieuwbare energie en kleinschaliger, decentrale opwek<br />

van elektriciteit met wind en zonne-energie.<br />

Ook zal de lokale distributie van gas de komende decennia<br />

sterk veranderen. De vraag naar aardgas zal afnemen<br />

en als warmtebron gedeeltelijk worden vervangen door<br />

alternatieve bronnen zoals warmtepompen, zonneboilers,<br />

geothermie, koud-warmte-opslag en groen gas.<br />

Het verbruik en de productie van elektriciteit zal sterk<br />

toenemen. Ook zal elektrisch vervoer een vlucht nemen:<br />

opladen thuis komt in plaats van tanken langs de snelweg.<br />

Door de decentrale opwek zal meer dan voorheen<br />

sprake zijn van tweerichtingsverkeer. Dit betekent dat<br />

de capaciteit van de netten moet toenemen en ook de<br />

technische eisen aan de infrastructuur veranderen.<br />

De behoefte aan gegevensuitwisseling tussen verbruikers,<br />

producenten en netwerken wordt sterker.<br />

Deze ontwikkelingen hebben effect op de Zeeuwse<br />

netwerken. Zeeland is een aantrekkelijke provincie als<br />

het gaat om wind- en zonne-energie en in de toekomst<br />

mogelijk ook getijdenenergie. Bij de aanleg en vervanging<br />

van de netten zal DNWB daar rekening mee houden.<br />

Het spanningsveld tussen de hogere eisen aan het net<br />

en de toenemende veroudering leidt tot extra aandacht<br />

voor controle van de kwaliteit van de netwerken.<br />

Decentraal, kleinschalig<br />

Lange tijd was sprake van eenrichtingsverkeer:<br />

grootschalige centrales voorzien het omliggende<br />

gebied volledig van elektriciteit. Maar steeds<br />

meer zal een verschuiving plaatsvinden naar<br />

kleinschalige, decentrale opwek in combinatie<br />

met een centrale ‘basisproductie’.<br />

Het meest sprekende voorbeeld daarvan zijn<br />

de zonnepanelen op een woonhuis: midden in<br />

een woonwijk wordt elektriciteit opgewekt.<br />

De stroom is bedoeld voor gebruik in dat huis.<br />

Het overschot wordt teruggeleverd aan<br />

het publieke net. In huis kan opwekking van<br />

elektriciteit ook plaatsvinden met een kleine<br />

WKK-installatie (micro- warmtekrachtkoppeling)<br />

bijvoorbeeld. Een ander voorbeeld van relatief<br />

kleinschalige opwek zijn windmolens.<br />

Het elektriciteitnet krijgt door deze nieuwe<br />

bronnen van energie de komende jaren met<br />

verschillende veranderingen te maken.<br />

De belasting en het tweerichtingsverkeer neemt<br />

toe door kleinschaliger productie en meer dan<br />

vroeger zullen de verschillende hernieuwbare<br />

energiebronnen leiden tot meer schommelingen<br />

op het net.<br />

39


projecten<br />

Dekkend netwerk<br />

voor elektrische auto’s<br />

De stichting E-laad.nl is opgericht door de gezamenlijke<br />

netbeheerders om te komen tot een landelijk dekkend<br />

netwerk van oplaadpunten voor elektrisch vervoer.<br />

Het doel is om de komende jaren 10.000 oplaadpunten<br />

te realiseren. Op initiatief van DNWB is in april <strong>2011</strong> een<br />

intentieovereenkomst gesloten tussen E-laad.nl,<br />

de Zeeuwse gemeenten en de provincie, waardoor minimaal<br />

75 oplaadpunten in Zeeland worden geplaatst. Zeeland is<br />

daarmee de eerste provincie die een dekkend netwerk van<br />

oplaadpunten heeft. De eerste oplaadpunten zijn<br />

intussen in gebruik.<br />

*******<br />

40


In 2012 begint de kleinschalige implementatie<br />

van de slimme meter. Na 2014 wordt dit type meter<br />

grootschaliger geïmplementeerd. De slimme<br />

De komende periode onderzoekt DNWB, samen met<br />

andere netbeheerders, welke mogelijkheden slimme<br />

3 | milieu: stap voor stap<br />

Slimme meters<br />

meter wordt beschouwd als een instrument om<br />

energiebewust verbruik te stimuleren.<br />

meters bieden om te komen tot efficiënter netbeheer<br />

en een betere service aan de klant.<br />

*******<br />

Netbeheer Nederland<br />

De gezamenlijke netbeheerders willen de energietransitie<br />

(de overgang naar elektriciteitsopwekking op basis van<br />

vooral hernieuwbare energiebronnen) faciliteren en zo<br />

mogelijk versnellen. Het rapport ‘Net voor de Toekomst’<br />

(te downloaden via www.netbeheernederland.nl) schetst<br />

de mogelijkheden en de consequenties van komende<br />

ontwikkelingen. De kern ervan is dat de energienetten<br />

geen beperking mogen zijn voor de energietransitie en<br />

dat ‘slimme’ energienetten (ICT zorgt voor efficiënte<br />

afstemming van vraag en aanbod) worden gezien als de<br />

toekomst.<br />

*******<br />

41


000003 4<br />

Bedrijfsvoering<br />

DELTA<br />

Net als bij de productie van elektriciteit<br />

streeft DELTA naar een CO 2 -neutrale<br />

bedrijfsvoering in 2050. Met behulp van<br />

de ‘Nationale CO 2 benchmark’ is in 2009<br />

een begin gemaakt met het in kaart<br />

brengen van de CO 2 -uitstoot van de eigen<br />

kantoororganisatie.<br />

CO 2 -uitstoot kantoororganisatie (in ton)<br />

DELTA Referentiegroep Benchmark (‘best practice’)<br />

2010 5.675 6.766 2.033<br />

2009 5.798<br />

DELTA maakt gebruik van de ‘Nationale CO 2 -benchmark’<br />

(van Corporate Facility Partners/CFP) waarbij een<br />

referentiegroep geldt van meer dan 100 gebouwen.<br />

Deze hebben een grootte van 10.000 – 40.000 m 2 en<br />

zijn gebouwd in de periode 1920-1960.<br />

Verdere terugdringing van CO 2 blijkt binnen de bestaande<br />

huisvesting moeilijk te realiseren. Om die reden en omdat<br />

de werksituatie van de medewerkers verbetering nodig<br />

heeft, oriënteert DELTA zich op nieuwbouw waarin de<br />

werkprocessen efficiënter kunnen plaatsvinden.<br />

Momenteel werken we aan een methode die ook de<br />

uitstoot van de buitenlandse vestigingen (van Indaver) in<br />

beeld brengt. Deze meer volledige resultaten rapporteren<br />

we vanaf volgend jaar.<br />

Nieuw hoofdkantoor van DELTA draagt bij<br />

aan duurzamere bedrijfsvoering<br />

42


3 | milieu: stap voor stap<br />

Elektriciteit en verwarming<br />

DELTA maakt gebruik van groene stroom, de CO 2 -uitstoot<br />

van onze kantorenorganisatie komt daarmee uit op 0.<br />

Met het jaarlijkse elektriciteitsverbruik (3.120.820 kWh)<br />

komt dat neer op een besparing van 1.231 ton CO 2 .<br />

Afval<br />

De hoeveelheid restafval nam de afgelopen jaren af naar<br />

47 kilo per fte. In 2008 was dit nog 53 kilo. Deze reductie<br />

heeft vooral te maken met het scheiden van plastic afval in<br />

het bedrijfsrestaurant en gescheiden inzameling (papier,<br />

plastic etc.) van overig afval.<br />

Vervoer<br />

Gebruik van auto’s (woon - werk en dienstkilometers)<br />

draagt in belangrijke mate bij aan de CO 2 -uitstoot.<br />

Tegelijkertijd is dat ook de factor die moeilijk<br />

beïnvloedbaar is. Dat heeft te maken met de regionale<br />

functie van DELTA en het feit dat openbaar vervoernet niet<br />

heel fijnmazig is in de provincie Zeeland. Om de uitstoot<br />

toch te beperken heeft DELTA een soberder leaseregeling<br />

ingevoerd (waarbij niet meer gekozen kan worden uit de<br />

hoogste energie-labels). Verder compenseren we jaarlijks<br />

de CO 2 -uitstoot als gevolg van woon-werkverkeer door een<br />

‘groene actie’ op de ‘Dag van de duurzaamheid’.<br />

In <strong>2011</strong> wordt een begin gemaakt met een pilot op<br />

het gebied van elektrisch vervoer.<br />

Inkoop<br />

Om zoveel mogelijk bij te dragen aan de regionale<br />

economie houden we de Zeeuwse markt nadrukkelijk in<br />

het oog bij de selectie van geschikte leveranciers.<br />

Incidentele uitzonderingen daargelaten, spelen milieuaspecten<br />

nog geen rol. Prijs/kwaliteit-verhouding is vrijwel<br />

altijd doorslaggevend bij de keuze voor een leverancier.<br />

Uit het CFP-rapport:<br />

“In totaal heeft DELTA een<br />

uitstoot die 16% lager is<br />

dan gemiddeld. Het inkopen<br />

van groene stroom levert<br />

hieraan een belangrijke<br />

bijdrage. Op het gebied van<br />

afval en water heeft DELTA<br />

een goede score ten opzichte<br />

van de referentiegroep.<br />

In vergelijking met de<br />

benchmark (best practice) is<br />

er nog reductiepotentieel:<br />

64%. Vooral op het gebied van<br />

vervoer en in mindere mate<br />

op verwarming valt nog CO 2 -<br />

reductie te realiseren.”<br />

(‘Nationale CO 2 –benchmark’,21-7-<strong>2011</strong>, Corporate<br />

Facility Partners)<br />

43


projecten<br />

44<br />

Vervoer<br />

Mobiliteit bepaalt voor meer dan 60% onze CO 2 -footprint.<br />

Om het goede voorbeeld te geven maakt de Infradivisie al<br />

enkele jaren gebruik van vier auto’s die op aardgas rijden.<br />

In <strong>2011</strong> is het besluit genomen om bij wijze van pilot vier<br />

elektrische auto’s aan te schaffen. Een van deze auto’s gaat<br />

functioneren als ‘poolauto’, zodat iedereen de gelegenheid<br />

krijgt om kennis te maken met elektrisch rijden.<br />

Ook DELTA Netwerkbedrijf (DNWB) schaft een elektrische<br />

auto aan. Deze wordt ingezet voor klantbezoeken en<br />

inspecties binnen de provincie. Het gebruik en de ervaringen<br />

worden bijgehouden om kennis op te doen over dit type<br />

vervoer. Ter stimulering van het gebruik van deze auto<br />

heeft DNWB een oplaadpunt geplaatst voor het eigen<br />

kantoorgebouw. Dit oplaadpunt wordt geplaatst in de<br />

publieke ruimte en is dus voor iedere elektrische auto<br />

bereikbaar, ook buiten kantooruren.<br />

*******


3 | milieu: stap voor stap<br />

minder papier<br />

Minder gebruik van papier leidt niet direct tot een<br />

enorme CO 2 -reductie, maar is wel heel zichtbaar: het<br />

draagt bij aan bewustwording rond spaarzaam gebruik<br />

van materiaal. Inmiddels staan de printers standaard<br />

ingesteld op dubbelzijdig printen.<br />

*******<br />

45


Interview<br />

“Zo’n project krijg je niet<br />

zonder tegenwind voor elkaar.<br />

Daarvoor zijn de procedures<br />

te ingewikkeld en zijn te veel<br />

partijen betrokken”, zegt<br />

Mickael van Schaik,<br />

bij DELTA verantwoordelijk voor<br />

de ontwikkeling van nieuwe<br />

projecten op het gebied van<br />

windenergie. “Maar door goed<br />

te luisteren en zorgvuldig<br />

samen te werken is het<br />

resultaat uiteindelijk heel goed<br />

geworden. Het rendement van<br />

het park gaat flink omhoog en<br />

met wensen van omwonenden<br />

is rekening gehouden.”<br />

46


3 | milieu: stap voor stap<br />

kreekrak<br />

levert meer energie<br />

Als de investeringsbeslissing eind <strong>2011</strong> positief uitvalt,<br />

produceert het park de eerste elektriciteit vanaf december<br />

2012. Ongeveer 60.000 huishoudens kunnen dan van<br />

stroom worden voorzien door het vernieuwde park, dat is<br />

ongeveer vijf keer meer dan het oude park. In het nieuwe<br />

windmolenpark, dat samen met drie partners wordt<br />

ontwikkeld, komen 29 moderne molens te staan.<br />

Daarvan komen er zestien aan de noordkant van de A58<br />

en dertien ten zuiden ervan. Van Schaik: “De 29 nieuwe<br />

windturbines zijn aanzienlijk groter en de generatoren<br />

zijn moderner, daardoor kunnen we veel meer stroom<br />

opwekken dan voorheen. Als de rotorbladen helemaal<br />

verticaal staan, bereiken ze een hoogte van 137 meter”.<br />

De nabijheid van het militair vliegveld in Woensdrecht<br />

zorgde aanvankelijk voor een probleem. Door de hoogte<br />

van de nieuwe windmolens zou de radar van de vliegbasis<br />

niet meer voldoende kunnen functioneren. Intussen is<br />

een technische oplossing voor het probleem gevonden.<br />

De technische installatie die die oplossing mogelijk maakt<br />

wordt door DELTA gefinancierd.<br />

“meer<br />

rendement<br />

door<br />

samenwerking”<br />

De provincie en gemeenten in Zeeland voeren een helder<br />

windenergiebeleid. Er zijn vier ‘windenergiegebieden’<br />

aangewezen: langs het Schelde-Rijnkanaal,<br />

het Vlissingse Sloegebied, de Oosterscheldekering en<br />

de kanaalzone in Zeeuws Vlaanderen. De gedachte is<br />

om in die concentratiegebieden zo optimaal mogelijk<br />

gebruik te maken van windenergie en de rest van<br />

de provincie ongemoeid te laten. DELTA ontwikkelt<br />

windenergieprojecten die passen binnen het provinciaal en<br />

gemeentelijk beleid en wil de windmolens zo goed mogelijk<br />

inpassen in het landschappelijk beeld. Mickael van Schaik:<br />

“Bij Kreekrak is dat goed gelukt. Aan weerzijden van<br />

de A58, langs het Schelde-Rijnkanaal, komen turbines<br />

die allemaal gelijk zijn. Dat levert een mooi en rustig,<br />

symmetrisch beeld op.”<br />

Een paar jaar geleden maakte de gemeente Woensdrecht<br />

en bewoners van het buurtschap Volckerdorp bezwaar<br />

tegen de plannen. De verplaatsing van een deel van<br />

het park naar de zuidzijde van de A58 viel niet in goede<br />

aarde, de bewoners vreesden voor geluidsoverlast en<br />

vervuiling van de horizon. DELTA nam daarop het initiatief<br />

tot externe, onafhankelijke bemiddeling. “Intensief<br />

contact met de bewoners en concrete maatregelen tegen<br />

bijvoorbeeld geluidsoverlast en horizonvervuiling hebben<br />

ervoor gezorgd dat de bezwaren werden ingetrokken.<br />

Mickael van Schaik: “Door het intensieve contact is over<br />

en weer vertrouwen ontstaan. Dat maakte niet alleen het<br />

proces veel aangenamer, het zorgde er ook voor dat het<br />

eindresultaat optimaal is.”<br />

47


Resultaat:<br />

financieel<br />

en maatschappelijk<br />

Een goed evenwicht tussen financieel en maatschappelijk resultaat<br />

biedt DELTA de beste kans voor een solide positie, nu en op langere<br />

termijn. Gezond financieel rendement is noodzakelijk om het<br />

voortbestaan te garanderen. Maar regionaal draagvlak is voor een<br />

onderneming die in handen is van provincie en gemeenten net zo<br />

belangrijk. Op alle niveaus wordt daarom aan dat draagvlak gewerkt.<br />

DELTA Tour Zeeland 2010<br />

48


4 | Resultaat: financieel en maatschappelijk<br />

49


000004 1 000004 2<br />

Financiële<br />

resultaten<br />

DELTA NV<br />

Maatschappelijke<br />

resultaten<br />

2010 was in financieel opzicht een turbulent jaar voor<br />

DELTA. Door een forse afboeking op de solar-activiteiten<br />

werd 2010 met een nettoverlies van EUR 178 miljoen<br />

afgesloten. Het bleek niet langer verantwoord om de<br />

activiteiten binnen het solarsegment alleen vanuit<br />

DELTA voort te zetten. Voor de reguliere, operationele<br />

bedrijfsactiviteiten bleek 2010 een goed jaar.<br />

In moeilijke marktomstandigheden lieten de energieen<br />

afvalverwerkingsactiviteiten goede resultaten zien.<br />

Ook het segment netwerken (het beheer en onderhoud van<br />

de elektriciteits- en gasnetwerken in de Zeeuwse regio)<br />

presteerde goed.<br />

Kerncijfers 2010<br />

Omzet: € 2,1 miljard (+ 10%)<br />

Netto resultaten uit kernactiviteiten: € 87 miljoen<br />

Netto resultaat beëindigde bedrijfsactiviteiten:<br />

€ 265 miljoen negatief<br />

Netto resultaat: € 178 miljoen negatief<br />

Solvabiliteit: 42,2%<br />

Omzet naar categorie 2010<br />

Levering elektriciteit<br />

Levering gas<br />

Transport E & G<br />

Kabel, internet,<br />

telecommunicatie<br />

Afvalverwerking<br />

Overig<br />

3%<br />

5%<br />

22%<br />

15%<br />

3<br />

%<br />

52%<br />

Er zijn weinig bedrijven waarbij de binding met de<br />

thuisregio zo groot is. DELTA draagt in economisch<br />

opzicht bij aan Zeeland, maar is ook maatschappelijk<br />

betrokken. De binding met de regio vormt één van de drie<br />

beleidsuitgangspunten van de bedrijfsstrategie<br />

die niet voor niets als titel heeft meegekregen:<br />

‘Goed voor Zeeland’.<br />

Het maatschappelijk resultaat komt op verschillende<br />

manieren tot uiting. In financieel opzicht zijn er de<br />

dividenduitkeringen aan provincie en gemeenten, in 2010<br />

werd € 50 miljoen uitgekeerd. Daarnaast sponsort DELTA<br />

activiteiten op sportief, cultureel en maatschappelijk<br />

gebied. Ook op het terrein van onderwijs werden in 2010<br />

meerdere projecten uitgevoerd (zie hoofdstuk 2). Het DELTA<br />

Zeeland Fonds zorgt ten slotte voor maatschappelijke<br />

meerwaarde, zonder inmenging vanuit DELTA.<br />

Sponsoring<br />

In 2010 was DELTA hoofdsponsor van drie grote Zeeuwse<br />

evenementen: het wielerevenement de DELTA Tour Zeeland,<br />

inclusief de DELTA Ride for the Roses, het filmfestival Film<br />

by the Sea en het zeilevenement de DELTAWEEK. Samen<br />

met enkele andere sponsorprojecten was daar in 2010 een<br />

bedrag van € 1.107.500 mee gemoeid.<br />

Met het hoofdsponsorschap wil DELTA laten zien dat het<br />

bedrijf betrokken is en wil investeren. Daar staat tegenover<br />

dat DELTA invloed uitoefent op de programmering,<br />

waardoor vooral ouderen en jongeren actief betrokken<br />

worden bij het evenement. Het sponsorschap wordt ook<br />

ingezet om relaties te onthalen tijdens de evenementen.<br />

Dat kunnen grote, zakelijke relaties zijn die uitgenodigd<br />

worden voor een première of voor een wedstrijd, maar ook<br />

consumenten krijgen de kans om iets van de Zeeuwse<br />

evenementen mee te maken.<br />

50


4 | Resultaat: financieel en maatschappelijk<br />

DELTA, sponsoring in 2010<br />

Alle opbrengsten naar het KWF<br />

“De DELTA Ride for de Roses is een actieve manier om<br />

bij te dragen aan KWF Kankerbestrijding. Je fietst<br />

heerlijk door het Zeeuwse landschap, bent lekker in<br />

beweging en tegelijkertijd steun je een belangrijk<br />

goed doel. Dankzij de sponsoring door DELTA, die alle<br />

organisatiekosten voor zijn rekening neemt, kunnen<br />

wij de gehele opbrengst overmaken aan de KWF<br />

Kankerbestrijding; in 2010 bedroeg deze € 66.416,00.<br />

De DELTA Ride for the Roses is een groeiend succes in<br />

de Zeeuwse toertochten. Vorig jaar fietsten er 3.400<br />

deelnemers mee, tegen 2.800 het jaar daarvoor.<br />

Dit jaar hopen we op vijfduizend fietsers.”<br />

Kees Bal, Voorzitter DELTA Ride for the Roses<br />

Filmfestival voor, door en met jongeren<br />

“Samen met DELTA hebben we programma-onderdelen<br />

ontwikkeld, met name voor jongeren. Zo kunnen alle<br />

Zeeuwse leerlingen van het basis- en voortgezet<br />

onderwijs deelnemen aan het educatieve programma.<br />

Daarbij valt te kiezen uit films afgestemd op hun<br />

leeftijd en passend bij Film by the Sea.<br />

DELTA sponsort het busvervoer. Daarnaast hebben we<br />

DELTA Shorts, een competitie van korte films, gemaakt<br />

door jongeren uit heel Nederland en een geldprijs<br />

van duizend euro – de DELTA Young Talent Award.<br />

Dat programmaonderdeel groeit nog steeds, zowel<br />

in omvang als in kwaliteit en is zo langzamerhand<br />

echt een happening geworden. In 2010 hadden we<br />

bijna dertig inzendingen waaruit we er zeventien<br />

geselecteerd hebben. En natuurlijk zijn we heel blij<br />

met het DELTA paviljoen; een mooie theatertent waar<br />

we tal van activiteiten houden, want het festival<br />

past inmiddels niet meer in de bioscoop alleen.”<br />

Leo Hannewijk, Festivaldirecteur Film by the Sea<br />

51


Maatschappelijke meerwaarde<br />

Het DELTA Zeeland Fonds heeft als doelstelling ‘de vitaliteit<br />

van de Zeeuwse samenleving te ondersteunen’.<br />

In 2010 werd hiervoor 450.000 euro gereserveerd.<br />

DELTA is initiatiefnemer, maar houdt zich verder afzijdig<br />

van de organisatie en toekenning. Van de zeven<br />

bestuursleden heeft slechts één een band met DELTA.<br />

De andere zes komen uit alle delen van Zeeland en hebben<br />

kennis van ten minste één van de vier aandachtsvelden.<br />

Deze aandachtsvelden zijn sport & vrije tijd, natuur &<br />

milieu, zorg & welzijn en kunst & cultuur. De maximale<br />

toekenning is 25.000 euro en de ondersteuning is beperkt<br />

tot drie jaar. De criteria bepalen onder meer dat de<br />

aanvraag een vernieuwend initiatief moet betreffen voor de<br />

Zeeuwse samenleving. In 2010 ontving het DELTA Zeeland<br />

Fonds rond de tweehonderd aanvragen. Ruim een derde<br />

hiervan werd gehonoreerd.<br />

Uit reacties van aanvragers blijkt dat het DELTA Zeeland<br />

Fonds nog te weinig bekendheid heeft. Daarom heeft<br />

het fonds in november 2010 het project SamenZeeland<br />

opgezet dat het maatschappelijk middenveld actiever gaat<br />

ondersteunen. Hier is ook een wedstrijd aan verbonden<br />

- Help! Ik heb een goed idee - waaraan een geldprijs van<br />

50.000 euro gekoppeld is. Op 23 maart <strong>2011</strong> werd deze<br />

prijs voor het eerst uitgereikt.<br />

DELTA Zeeland Fonds – donaties in 2010<br />

Kunst en cultuur (22 projecten): € 144.880,-<br />

Natuur en milieu (7 projecten): € 54.000,-<br />

Sport en vrije tijd (25 projecten): € 86.000,-<br />

Zorg en welzijn (16 projecten): € 76.500,-<br />

TOTAAL € 361.380,-<br />

52


000004 3<br />

Dialoog met<br />

belanghebbenden<br />

4 | Resultaat: financieel en maatschappelijk<br />

Communicatie met belanghebbenden vormt één van<br />

de speerpunten. Naast de formele communicatie met<br />

aandeelhouders wordt op allerlei niveaus en op allerlei<br />

manieren contact onderhouden om te weten wat er leeft<br />

binnen de provincie en om verantwoording af te leggen<br />

over het gevoerde beleid.<br />

Samen met zijn aandeelhouders heeft DELTA een aantal<br />

gezamenlijke belangen geformuleerd. Belangrijke<br />

beleidsbeslissingen worden getoetst aan deze belangen,<br />

die liggen op de volgende terreinen.<br />

Verantwoord rendement gaat samen met versterking van<br />

de economische structuur en regionale werkgelegenheid.<br />

Een concurrerende prijs/kwaliteitverhouding zorgt ervoor<br />

dat klanten DELTA blijven beschouwen als aantrekkelijke<br />

leverancier van nutsdiensten en telecomdiensten.<br />

Het streven naar een CO 2 -neutrale operatie in 2050 en<br />

het bieden van maatschappelijke meerwaarde door<br />

sponsoring en via het DELTA Zeeland Fonds wordt,<br />

ook door aandeelhouders, gezien als de belangrijkste<br />

niet-economische doelstellingen van DELTA.<br />

• Rendement<br />

• Werkgelegenheid<br />

• Versterking regionale economie<br />

• Prijs/kwaliteitverhouding voor consumenten<br />

• CO 2 -reductie<br />

• Maatschappelijke samenhang<br />

53


Interview<br />

SamenZeeland, een initiatief van het<br />

DELTA Zeeland Fonds, steunt plannen op<br />

het gebied van sport, natuur, zorg, welzijn<br />

en cultuur. Het doel van SamenZeeland is de<br />

sociale leefomgeving verder te verbeteren.<br />

Iedere Zeeuw kan ideeën indienen.<br />

Het project ging van start in het najaar van<br />

2010 en in maart <strong>2011</strong> werden de winnende<br />

ideeën bekendgemaakt. In 2013 gaat de<br />

tweede editie van SamenZeeland van start.<br />

Cees van Liere maakte deel uit van de vakjury<br />

van SamenZeeland en is onafhankelijk<br />

voorzitter van het DELTA Zeeland Fonds.<br />

54


4 | Resultaat: financieel en maatschappelijk<br />

Aanjager van<br />

betrokkenheid<br />

“We zijn met SamenZeeland begonnen omdat we ons<br />

daarmee op alle Zeeuwen richten, iedereen kan een idee<br />

insturen. Bij het al eerder opgerichte DELTA Zeeland Fonds<br />

verlopen de aanvragen via stichtingen en verenigingen.<br />

Uit de praktijk weten we dat er veel mensen rondlopen<br />

met goede ideeën, maar dat het soms lastig is om de<br />

juiste kanalen te vinden om zo’n idee te concretiseren<br />

en werkelijkheid te laten worden. SamenZeeland wil<br />

die mensen en die ideeën een kans geven om daarmee<br />

de verbetering van de sociale leefomgeving verder te<br />

stimuleren.”<br />

Cees van Liere (Bruinisse, 1948) heeft een lang politiek en<br />

bestuurlijk verleden. Hij bekleedde achtereenvolgens het<br />

burgemeesterschap in Putte, Sluis/Aardenburg en Noord-<br />

Beveland. Op 19 december 2007 nam hij afscheid van het<br />

burgemeesterschap en ontving hij van Commissaris van de<br />

Koningin Karla Peijs zijn benoeming tot Ridder in de Orde<br />

van Oranje Nassau. Ook na zijn afscheid blijft Van Liere<br />

betrokken bij de Zeeuwse samenleving.<br />

“Ik vind het belangrijk om aanjager te zijn van<br />

maatschappelijke vernieuwing in Zeeland. En met<br />

SamenZeeland doen we dat heel rechtstreeks en ‘van<br />

onderop’. Iedereen met een goed idee kan meedoen én<br />

meebepalen welk plan voor de hoofdprijs in aanmerking<br />

komt. We hopen ook dat er een stimulerende werking<br />

van uitgaat in die zin dat het bijdraagt een aan de<br />

maatschappelijke betrokkenheid van de Zeeuwen.”<br />

“De trend is dat mensen het tegenwoordig heel druk<br />

hebben. Vroeger had je meer saamhorigheid en dat staat<br />

nu onder druk. Met SamenZeeland richten we de aandacht<br />

op het gezamenlijke, want zonder elkaar redden we<br />

het echt niet. Een mooi voorbeeld is het aanleggen van<br />

schelpenpaden in Eede, in Zeeuws Vlaanderen.<br />

Dat initiatief is bedoeld om de leefbaarheid te verbeteren<br />

en om dat te realiseren gingen de inwoners op een<br />

zaterdagochtend aan de slag, ze staken zelf de handen<br />

uit de mouwen.”<br />

“Het is belangrijk om mensen te mobiliseren, we moeten<br />

zoeken naar nieuwe, creatieve manieren waarmee<br />

we een beroep doen op de betrokkenheid van de<br />

Zeeuwen. Een manier om dat te doen is bijvoorbeeld via<br />

maatschappelijke stages. Middelbare scholieren doen<br />

vrijwilligerswerk om daarmee anderen te helpen en het<br />

draagt bij aan hun eigen ontwikkeling. Het kabinet heeft<br />

dat ingevoerd en dat vind ik een goed initiatief. Het is een<br />

manier om vrijwilligerswerk te stimuleren, geef mensen de<br />

verantwoordelijkheid en laat ze investeren in de Zeeuwse<br />

samenleving. Elkaar helpen is het mooiste wat er is.”<br />

“We richten ons<br />

op alle Zeeuwen”<br />

Meer informatie: www.DELTAZeelandFonds.nl.<br />

55


<strong>ONBEPERKT</strong> <strong>HOUDBAAR</strong><br />

DELTA en maatschappelijk verantwoord ondernemen<br />

DELTA NV | Poelendaelesingel 10 | 4335 JA Middelburg | T +31 (0)118 88 20 00 | F + 31 (0)118 88 21 00 | E info@DELTA.nl | W www.DELTA.nl/mvo<br />

Ingeschreven in het handelsregister van de Kamer van Koophandel te Middelburg onder nummer 22031457.

Hooray! Your file is uploaded and ready to be published.

Saved successfully!

Ooh no, something went wrong!