Folder Duurzaamheidskompas - Dura Vermeer

DuurzaamheidsKompas
Wijzer in
duurzaam bouwen

DuurzaamheidsKompas
Tauw heeft in samenwerking met TNO en de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen
het DuurzaamheidsKompas ontwikkeld. Het DuurzaamheidsKompas is het
eerste instrument dat voor GWW-projecten een beoordeling van de duurzaamheid
mogelijk maakt, voor het gehele project. Omdat
het zich niet beperkt tot een bepaalde fase, het materiaalgebruik
of het inkoopbeleid, is het Duurzaamheidskompas
uniek voor de GWW-sector!
Een kompas wijst de richting aan, maar stippelt niet
de route uit. Op basis van dat principe is het DuurzaamheidsKompas
ontwikkeld. Met het Duurzaam-
Ontwikkeld in
samenwerking met
TNO en Hogeschool
Arnhem-Nijmegen
heidsKompas bepaalt u het belang, de ambitie en de randvoorwaarden voor
duurzaamheid in uw project, terwijl het toch ruimte laat voor de invulling
ervan. Wijkt de route echter (teveel) af van de gekozen richting, dan toont het
DuurzaamheidsKompas u dat onmiddellijk. U kunt direct zien waar u maatregelen
kunt nemen om de koers bij te stellen. Het DuurzaamheidsKompas laat
duidelijk zien welke gevolgen deze maatregelen hebben.
Het bijzondere aan het DuurzaamheidsKompas is dat u zelf bepaalt welke
criteria en instrumenten worden gebruikt om de duurzaamheid te beoordelen.
Het DuurzaamheidsKompas is maatwerk: u bepaalt wat belangrijk is en welke
richting wordt aangehouden. Wij kunnen u op basis van onze kennis en ervaring
daarin adviseren.

Werking
In een aantal opzichten werkt het DuurzaamheidsKompas hetzelfde als het maken van een risico-analyse.
Verschillende aspecten die met duurzaamheid te maken hebben, worden onderling gewogen en vergeleken,
en er worden criteria aan toegekend. Zo ontstaat een prioritering van duurzame elementen in een project.
Op ongeveer gelijke wijze worden in een risico-analyse de risico’s gewogen, vergeleken en geprioriteerd.
Zélf bepalen wat
belangrijk is
Het Kompas is opgedeeld in drie projectfasen: ontwerp-, realisatie-, en beheer- en
onderhoudsfase. De fasen zijn voor elk project in de GWW-sector gelijk, ideaal
voor onderlinge vergelijkingen. Elke fase is weer verdeeld in drie tot vijf componenten,
door u gekozen. Voorbeelden van componenten als het om een weg gaat, zijn ‘inrichting’,
‘verharding’ en ‘fundering’. De criteria op basis waarvan de beoordeling vervolgens wordt uitgevoerd,
zijn gebundeld in vijf groepen: ‘materiaal’, ‘logistiek’, ‘omgeving’, ‘management’ en ‘veiligheid’. Deze
indeling zorgt ervoor dat het DuurzaamheidsKompas het gehele project omvat en een beoordeling van
alle facetten van een GWW-project.
Voorbeelden van criteria per groep:
Groep
Materiaal
Logistiek
Omgeving
Management
Veiligheid
Voorbeeld criterium
Levensduur
Transportafstand van fabriek
tot verwerkingslocatie
Effect op de ecologie
Opzet en uitvoering
communicatie
Overlast / hinder
van het project
DuurzaamheidsKompas

Scores
De mate waarin het project op de criteria scoort, wordt uitgedrukt in vijf niveau’s van duurzaamheid:
Meest duurzaam
Redelijk duurzaam
Gemiddeld duurzaam
Matig duurzaam
Minst duurzaam
Groen
Lichtgroen
Geel
Oranje
Rood
De score van de criteria binnen één groep worden gemiddeld en opgenomen in de buitenste ringen (de
criteria ringen) van het DuurzaamheidsKompas.
Direct zien welke
maatregelen
effectief zijn
Het DuurzaamheidsKompas wordt verder ingevuld door de scores van de buitenste
ringen per stap verder naar binnen ‘uit te middelen’, eerst voor de
componenten, dan voor de fasen. Als laatste worden de
fasen uitgemiddeld naar een totale score voor het
hele project.
Een extra mogelijkheid die het DuurzaamheidsKompas biedt,
is het gebruik van wegingsfactoren. Afhankelijk van uw
voorkeur is het mogelijk verschillende criteria, groepen
criteria, componenten of fasen zwaarder of minder
zwaar mee te laten wegen in de beoordeling. Visueel
wordt dit tot uitdrukking gebracht door de
grootte van de vakken in het DuurzaamheidsKompas
aan te passen aan de toegekende wegingsfactoren.
Bij het middelen van de scores worden
de wegingsfactoren meegenomen.
DuurzaamheidsKompas

Toepassingen
Richtlijn EMVI
Het DuurzaamheidsKompas is uitermate geschikt om inschrijvingen te toetsen op duurzaamheid
in de aanbestedingsfase. Het is zeer goed te gebruiken voor het bepalen
van de EMVI (Economisch Meest Voordelige Inschrijving). Met de door u opgestelde
duurzaamheidscriteria wordt het Kompas aangeboden aan de inschrijvers. Zij kunnen
vervolgens zelf een route uitstippelen, dus zelf keuzes maken, om een zo hoog mogelijke
duurzaamheidsscore te behalen.
Uitermate geschikt
voor het bepalen
van EMVI
Een voorwaarde voor het gebruik van het Kompas bij aanbestedingen
is dat er vooraf een footprint (referentie) wordt gemaakt. De
footprint kan bestaan uit een standaard-invulling (traditionele aanpak)
van een project. Hiermee kan de opdrachtgever een idee krijgen
van de minimaal te behalen score op duurzaamheid. Vervolgens kan
bij de aanbesteding van het project een verbetering van de totaalscore worden geëist, of
een verbetering van een bepaald onderdeel van het project (zichtbaar in het Kompas).
Vergelijking alternatieven
Het Duurzaamheidskompas kan ook goed gebruikt worden om alternatieven te vergelijken,
bijvoorbeeld het vergelijken van verschillende plannen van aanpak voor hetzelfde
project. De alternatieven en de opdeling van het project (fasen, componenten
en criteria) worden in een matrix gezet. Elk alternatief wordt vervolgens per criterium
op duurzaamheid beoordeeld. Het resultaat is een matrix met scores, die met behulp
van kleuren direct een beeld laat zien van de duurzaamheid van elk alternatief. Door de
scores van elk alternatief te verwerken in het DuurzaamheidsKompas kunnen de alternatieven
eenvoudig worden vergeleken en wordt visueel weergegeven welk alternatief
op welke punten duurzaam is en welk alternatief overall het meest duurzaam is.
Het vergelijken van alternatieven is niet alleen van toepassing op projecten, maar kan in
de beleidsfase ook een nuttig hulpmiddel zijn, bijvoorbeeld om verschillende alternatieven
te beoordelen. Het Kompas bepaalt in dat geval in een zeer vroeg stadium de meest
duurzame route voor nieuwe projecten.
DuurzaamheidsKompas

www.tauw.nl/duurzaamheidskompas