VIND DE MENS

studiowonder

Inspiratie, trots, delen en reflectie. Dat zijn de sleutelwoorden van dit boek. Een boek over het Podium van de Stad. Trots zijn we op wat we bereikt hebben met dit nieuwe programma. En dat delen we graag, opdat het inspireert. Daarnaast is dit boek een spiegel: we hebben meer dan zeshonderd prachtige activiteiten gehad in het Podium van de Stad, maar er valt nog een hoop te leren en te ontwikkelen.

VIND

DE

MENS

Vier jaar Podium van de Stad in de Deventer Schouwburg

2011 - 2015


- 02 -

Colofon

Vind de mens is een uitgave van de Deventer Schouwburg 2015

Interviews en teksten: René Vorderman

Redactie: Alex Kühne, Albert Reinink, Nienke van den Bovenkamp, Daphne Scholting

Fotografie interviews: Isabelle Renate la Poutré

Ontwerp + vormgeving: Studio Wonder

Druk: De Boekdrukker

Oplage: 1500 exemplaren

Te verkrijgen bij: Deventer Schouwburg, Leeuwenbrug 2, Deventer. 0570-683555

info@deventerschouwburg.nl- www.deventerschouwburg.nl/podiumvandestad

Deze publicatie is tot stand gekomen met behulp van een financiële bijdrage van

Stichting DOEN met de middelen van de BankGiro Loterij.

Fotoverantwoording

Ronald Hissink, Nienke van den Bovenkamp, Nationale Toneel, Jagoda Bobbrowska,

Marco Goecke, Ton Otten, Albert Reinink, Deventer fotokring, Michael Rhebergen, Frits

Hoogers, Marcel de Graaf, Ivo de Lange, Atlas Contact, Alaeddin Akkus, Rob van der

Laan, Deventer Sportbedrijf, VCD, Jacky Man, Erwin Olaf, Kracht van Beleving, ssba,

Theater Zuidplein, Theo Verlind, Gerard Dubois


- 03 -

INHOUDSOPGAVE

Voorwoord ..............................................................................................

Op zoek naar evenwicht .........................................................................

Nieuwe waarden .....................................................................................

De kleurrijkste baan van Deventer .......................................................

Theater 60+ slecht barrières ...................................................................

Haci Bektaş Veli ......................................................................................

Amateurkunst kan niet zonder de schouwburg ..................................

Van Thea Beckman tot Paul van Loon ..................................................

Altijd op zoek naar de grens ..................................................................

Topmusici in het ‘Concertgebouw van de Stad’ ...................................

Theater werkt ontmoeting in de hand ...................................................

Kunst in schouwburg ‘boost’ voor NAH’ers .........................................

Zingen en dansen zit Molukkers in de genen .......................................

Internationale Smeltkroes ......................................................................

Verdieping en debat ................................................................................

Eigenzinnig jazztalent ............................................................................

Kruisbestuiving maakt ons sterk ..........................................................

Theaters vinden zichzelf opnieuw uit;

reflectie vanuit Amsterdam, Rotterdam en Tilburg ..............................

Podium van de Stad 2.0 ..........................................................................

84

96

Overzicht projecten ....................................................................... 106-179

04

06

10

18

26

30

34

38

42

46

50

54

58

62

66

70

80


VOOR

WOORD

Inspiratie, trots, delen en reflectie. Dat zijn de sleutelwoorden van dit

boek. Een boek over het Podium van de Stad. Trots zijn we op wat we

bereikt hebben met dit nieuwe programma. En dat delen we graag,

opdat het inspireert. Daarnaast is dit boek een spiegel: we hebben

meer dan zeshonderd prachtige activiteiten gehad in het Podium van

de Stad, maar er valt nog een hoop te leren en te ontwikkelen.


Moet u zich voorstellen, dat u de sleutel van de Deventer Schouwburg in

handen heeft en zelf kunt bepalen wat u er gaat doen. Het is niet eens een

grap, zal directeur Alex Kühne verklappen in het eerste hoofdstuk van dit

boek. Hierin deelt hij zijn visie op het Podium van de Stad, een verhaal over

cultureel ondernemerschap. In een interview vertelt stadsprogrammeur

Albert Reinink over zijn werk. Wat is dat, een stadsprogrammeur? Wat

doet hij en waarom?

Vervolgens komen onze participanten aan het woord. Zonder hen had dit

boek er niet gelegen. Sterker: zonder hen had het Podium van de Stad niet

bestaan. Onze participanten hebben in nauwe samenwerking met Albert

Reinink een eigen programma gemaakt in de Deventer Schouwburg. In

een serie mooie interviews stellen zij zichzelf voor en vertellen over hun

ervaringen met de schouwburg.

Grote dank gaat uit naar Stichting DOEN. Zonder DOEN was het Podium

van de Stad er niet geweest. Door de bijdrage van DOEN met middelen

van de BankGiro Loterij hebben wij de grenzen van dit theater kunnen

verleggen en een prachtig nieuw programma opgebouwd waarin heel veel

Deventenaren participeren. En als het aan ons ligt doen de komende jaren

nog veel meer bewoners mee in dit podium.

We leggen ons oor ook te luister bij collega’s in het land. In een uitgebreid

achtergrondverhaal vertellen Rob van Steen, Doro Siepel en Melle

Daamen over hoe zei respectievelijk Theaters Tilburg, Theater Zuidplein

en de Stadsschouwburg in de maatschappij positioneren. Een boeiend

en leerzaam inkijkje in drie totaal verschillende theaters met een totaal

andere achterban.

Daarna is het woord aan Alex Kühne. Hij vertelt waar de Deventer

Schouwburg naartoe wil met het Podium van de Stad en hoe dit

programma-onderdeel verder geprofessionaliseerd kan en moet worden.

Dit boek in z’n geheel laat zien wat de kansen zijn van actieve participatie

van bewoners en andere partners in het theater. Want nieuwe kansen

liggen er, volop. Dat bewijst het Podium van de Stad. Tot slot het grote

overzicht van alle activiteiten van 2011-2015.


- 06 -

Op zoek

naar een

nieuw

evenwicht

Schouwburgen en andere culturele instellingen staan aan de

vooravond van een nieuw tijdperk. Blijven ze puur aanbodgericht, of

maken ze ruimte voor wensen van bewoners en publiek? Steve Elbers,

programmamanager cultuur van Stichting DOEN, noemt de Deventer

Schouwburg een voorloper. DOEN steunde niet voor niets het Podium

van de Stad met de middelen van de BankGiro Loterij. “Deventer kan

de sector opschudden.” Een positief geluid.


- 07 -

“Ik vind het Podium van de Stad een waanzinnig gedurfd initiatief. De

schouwburg is een behoorlijk omvangrijke toko en er is lef voor nodig om

uit je comfortzone te treden. Dat doet de Deventer Schouwburg met het

Podium van de Stad. Het stelt zich kwetsbaar op en vraagt veel van zijn

medewerkers. Dat getuigt van visie en is een voorschot op de toekomst.

Want culturele instellingen die niet relevant zijn voor hun omgeving,

zullen verdwijnen.

Het primaat van de programmering moet verschuiven van de interne

organisatie naar de stad en de bewoners. Van aanbod naar vraag.

Laat gebruikers en potentiële gebruikers meedenken. Durf hen

verantwoordelijkheden te geven. Populistisch? In het geval van Alex

Kühne en zijn instelling is het een heel intrinsieke, authentieke motivatie.

En daar gaan ze ver in. Ik heb weleens gesproken met medewerkers van

de Deventer Schouwburg en zij ervaren het Podium van de Stad als een

grote omslag. Maar ze gaan de uitdaging wél aan. Die uitdaging is geen

hapklaar brok, maar een zoektocht. Een zoektocht met potentie.

Het Podium van de Stad doet mij denken aan Het disruptieve museum,

het boek van Arnoud Odding over consequenties die maatschappelijke

veranderingen hebben voor musea. Odding schrijft dat de museumwereld

niet ontkomt aan hevige verstoringen – disrupties – door een wereld

die razendsnel verandert. Het netwerkmuseum heeft volgens hem

de toekomst; een plek waar het draait om het heden in plaats van het

verleden. Waar het niet gaat over de waarheid, maar over betekenis.

Het moderne museum onderneemt, zegt Odding, en dat doet de

Deventer Schouwburg ook. Er wordt vanuit een duidelijke visie

gewerkt en geredeneerd vanuit kansen. Met de blik naar buiten. De

Deventer Schouwburg bruist en kan de sector van de podiumkunsten

opschudden, zoals het netwerkmuseum de museumsector opschudde.

Met het Podium van de Stad zoekt de schouwburg aanknopingspunten

om een andere weg in te slaan. Dat soort vernieuwende initiatieven zien

wij als Stichting DOEN graag. Wij streven naar een groene, sociale en

creatieve samenleving waarin mensen actief deelnemen. De samenleving

op een hedendaagse manier in aanraking brengen met kunst is daarbij

belangrijk. Om een rol van betekenis te blijven spelen moet je immers


- 08 -

voorsorteren op ontwikkelingen in de maatschappij. Precies wat de

Deventer Schouwburg doet.

Ik denk dat alle gemeenten in Nederland oog moeten hebben voor de

omslag in denken bij culturele instellingen. Dat is een proces om te

ondersteunen, wat DOEN doet met de bijdrage van de BankGiro Loterij.

Schouwburgen dienen het openbaar nut, maar zullen zich nooit volledig

zelfstandig kunnen bedruipen. De Deventer Schouwburg is op dat

gebied een voorloper en werkt aan groeiend maatschappelijk draagvlak

voor zijn activiteiten. Die beweging moet verder geprofessionaliseerd

worden. Niet door naar een handboek te grijpen, maar door het proces

open te gooien. Dat past bij deze tijd. Delen, loslaten en vertrouwen zijn

daarbij sleutelbegrippen. De mensen met wie de Deventer Schouwburg

samenwerkt, moeten worden uitgedaagd hun ervaringen te delen.

Bijvoorbeeld bij een presentatie van de Vereniging van Schouwburg- en

Concertgebouwdirecties. Misschien kan Alex eens een groepje uit de stad

meenemen naar zo’n bijeenkomst.

De schouwburg van de toekomst is in mijn ogen een creatief stadsforum

waar altijd iets te beleven is. Ik zie de schouwburg ook als een

intermediair tussen de kunsten en stadsbewoners. Podiumkunstenaars

zien hun rol veranderen en zoeken nieuwe inspiratie. Ik denk dat ze

die kunnen vinden door goed te luisteren naar het publiek en oog te

hebben voor ontwikkelingen in de samenleving. Schouwburgen kunnen

actief bemiddelen tussen artiesten en bewoners. Of burgers daaraan

werkelijk behoefte hebben? Mensen zijn actief én lui. Het is ook heerlijk

dat de schouwburg iets aanbiedt, dat je naar een artiest kunt gaan die

je goed vindt. Maar het puur aanbodgerichte denken is voorbij. Voor

schouwburgen is het de uitdaging een juist evenwicht te vinden tussen

vraag en aanbod.”


Steve Elbers - Programmamanager Cultuur Stichting DOEN


- 10 -

Nieuwe

waarden in een

veranderende

schouwburg

Van een aanbodgerichte naar een vraaggerichte organisatie: een

veranderingsproces waar de Deventer Schouwburg (DS) nog altijd

middenin zit. Over de oorsprong van het Podium van de Stad en

visie vanuit de directie. Het woord is aan DS-directeur Alex Kühne.


- 11 -

Wat zou jij doen als ik jou de sleutel van de Deventer Schouwburg geef?

Deze vraag stelde mijn voorganger, interim-directeur Walter Ligthart,

in 2008 aan alle medewerkers van de schouwburg, van barpersoneel tot

technici. Die oproep maakte zóveel energie los. Ik heb daar vanaf mijn

eerste dag in Deventer op ingehaakt. Het idee van Walter sloot bovendien

naadloos aan op mijn eigen visie dat de schouwburg veel meer een

vraaggestuurde organisatie moet zijn. De wetten van aanbod, aanbod en

nog eens aanbod zijn voorbij. Wat willen Deventenaren graag in dit huis

zien of doen? In de herfst van 2008 heb ik daarom iedereen uitgenodigd

die met ons wilde praten of een goed idee had. Er stonden heel wat

mensen voor de deur, kan ik je vertellen. Velen van hen hadden al ideeën

voor de schouwburg, maar waren vastgelopen in het doorontwikkelen

daarvan.

De bottleneck: heel vaak geld. Doodzonde. Ik nodigde Deventenaren

uit, vroeg wat ze wilden veroorzaken in de DS en of ze daarvoor een

plan hadden. Dat was en is nog altijd stap één. De tweede vraag is of

ze hun plan kunnen organiseren. Hebben ze productiezin? Ten derde

wil ik graag weten wie ze willen bereiken, welke doelgroep ze voor ogen

hebben. Mijn ervaring is dat als de eerste drie stappen kloppen – een

goed plan, productiezin en doelgroepbepaling – dan komt de vierde

meestal vanzelf: geld. Sinds ik in Deventer directeur ben, werken we

op deze manier en we zijn nog steeds niet failliet. We hebben mislukte

projecten en geslaagde projecten, maar kijken primair vanuit kansen en

niet vanuit de portemonnee. We zijn erg blij dat Stichting DOEN met de

middelen van de BankGiro Loterij ons de laatste drie jaar heeft gesteund.

Zonder DOEN was het Podium van de Stad niet van de grond gekomen.

Het is alsof we Doornroosje hebben wakker gekust. Want de stad

betrekken bij de schouwburg is niet nieuw, dat is op andere plekken al

honderd keer gedaan en bedacht. Maar in Deventer liepen mensen vast.

En zie nu: 140 Deventenaren zijn minimaal een paar uur per week druk

met hun project in het kader van Podium van de Stad. Wat een waarde!

Er is constant reuring, wij staan middenin de samenleving en ons

aanbod wordt steeds verrassender. Dit huis moet het gevoel oproepen

van een pan aardappels, die al een tijdje staat te koken en waarop de

deksel kleppert. Het moet bruisen.


- 12 -

Dwarsverbanden

We transformeren meer en meer in een vraaggestuurd podium. Een

culturele ontmoetingsplaats voor iedereen in deze stad. Een grote

zaal, een kleine zaal en vier kleine theaters in de foyers vormen samen

een unieke bühne, arena, ontmoetingsplek, theater en marktplaats.

Doordat bij de verbouwing eind 2010 vier extra podia zijn gecreëerd,

is de Deventer Schouwburg een echt event-theater geworden. Ideaal

voor onder meer het huisvesten van verschillende festivals. Daarnaast

profileren wij ons als een betrouwbare partner bij het inhoudelijk

vormgeven van verschillende programma’s die onder het Podium van de

Stad vallen. We ondersteunen en faciliteren eigen verantwoordelijkheid

van de initiatiefnemers van deze programma’s. Daarbij leggen we

dwarsverbanden tussen verschillende plannen, activiteiten en partijen.

Wij willen de lokale bevolking aan ons binden en een zo groot mogelijk

draagvlak creëren. We zijn van en door de stad.

De stadsprogrammeur is inhoudelijk, uitvoerend en financieel

eindverantwoordelijk voor de projecten van het Podium van de Stad.

Hij begeleidt intensief in het gehele proces van creëren tot presenteren

van kwalitatieve programma’s. Hij begeestert, begeleidt, inspireert,

neemt initiatief, houdt contact met de stad en maakt plannen.

Uiteindelijk ligt er natuurlijk ook een grote verantwoordelijkheid bij de

personen en partners die het Podium van de Stad bestaansrecht, inhoud

en kleur geven: onze participanten. Wij hebben het gebouw, de juiste

professionals, de ruimte en een breed netwerk. Maar het Podium van

de Stad kan alleen een succes zijn door goede samenwerking met vele

tientallen partijen en instellingen.

Theater van morgen

Via Podium van de Stad bevorderen we actieve deelname van een groot

aantal maatschappelijke groeperingen aan de programmering van de

Deventer Schouwburg. Wij beseffen ten volle dat onze organisatie met

haar producten en contacten – en navenante invloed – een enorme

vloedgolf aan ideeën, emoties en beweging kan creëren. Theater kan


Alex Kühne - Directeur Deventer Schouwburg

- 02 -


- 14 -

fantastisch in al zijn verschillende vormen voor tal van wisselende

groepen worden ingezet om deze vloedgolf te laten aanzwellen. Podium

van de Stad stelt de betekenis van de Deventer Schouwburg voor

velen in een nieuw daglicht door mensen duurzaam aan dit theater

te verbinden. Wij werken actief mee aan het creëren van een dialoog

tussen de schouwburg en het publiek en gaan met de maker/aanbieder

samen op zoek naar het theater van morgen.

Via Podium van de Stad levert de Schouwburg een bijdrage aan:

• Het vergroten van het publieksbereik van de DS;

• Het faciliterend zijn aan maatschappelijke initiatieven met daarin de

drive unieke programma’s te maken;

• Het ontwikkelen van kwalitatief hoogstaande programma’s op de

podia van de schouwburg;

• Het ontwikkelen van vernieuwende en eigen vormen van presentatie

en programmering;

• Het letterlijk openstellen van het gebouw;

• Het uitdagen van makers in het produceren van een aansluitend

aanbod;

• Het vergroten van het kwalitatieve en bijzondere aanbod in

Oost-Nederland door actieve deelname van verschillende

doelgroepen uit de Deventer samenleving.

Duurzame samenwerking

Onze doelstelling is zoveel mogelijk mensen vanuit stad en samenleving te

verbinden en een actieve rol te geven, waarbij eigen verantwoordelijkheid

en regie zich in een gezond spanningsveld bevinden. We zoeken de

grenzen op van geleide verantwoordelijkheid. Daarin zien we een

nieuwe vorm van brede maatschappelijke participatie, waarbij alle

acties die ondernomen worden in directe lijn staan met het publiek.

Het publiek krijgt door het Podium van de Stad een nieuw medium.

De kracht van dit ondernemerschap is goede zichtbaarheid en brede

betrokkenheid. Dit is des te meer het geval wanneer we in staat zijn

artistiek interessante programma’s te doen laten ontwikkelen.


- 15 -

Podium van de Stad heeft inmiddels een belangrijk deel van de

traditionele basisprogrammering overgenomen en een groot

maatschappelijk netwerk opgebouwd. Dit vormt een stabiele basis

voor creatieve, duurzame samenwerkingsverbanden in Deventer en

omgeving. Een grote groep vrijwilligers levert hieraan haar bijdrage,

waardoor vele talenten worden ingezet en benut. Wij vinden het zeer

belangrijk langdurige relaties aan te gaan en onze werkgroepen een

goede basis te geven voor de toekomst. De Deventer Schouwburg wil

een actieve rol spelen in het delen van zijn kennis. Daarnaast willen we

andere steden inspireren door te laten zien hoe je theater op een nieuwe

manier in de samenleving kunt zetten.

Nieuwe competenties

We geven ruim baan aan inhoudelijke, kwalitatief hoogstaande

programma’s waarbij vernieuwing en eigen vormen bijdragen aan

de eigentijdse functie van theater. Hierbij worden theatermakers

uitgedaagd aansluitend aanbod te produceren. Maar ook bij de

Deventer Schouwburg zijn we makers en mede-makers van projecten

geworden. Dat vraagt heel andere competenties. Lange tijd was het zo

dat medewerkers van de DS artiesten verwelkomden, hen het podium

ophielpen en ’s avonds weer goedendag zeiden. Als je dat tien jaar hebt

gedaan, wil je best een keer iets anders. Neem bijvoorbeeld de avond

rond de laatste Provinciale Statenverkiezingen.

Verschillende technische medewerkers hebben die avond zelf

vormgeven, zelf tunes gemaakt, het licht ontworpen. Het was ook hún

avond. Dat is een hele mooie nieuwe waarde voor medewerkers. Deze

nieuwe competenties verbreden kennis en vaardigheden en staan ook in

relatie met de stad. Dat is voor iedere medewerker die betrokken is bij

het Podium van de Stad een uitdaging. We werken eraan eenieder hierin

verder te scholen en verantwoordelijkheid te geven.

Deze mentaliteitsverandering is niet vanzelf gegaan en vraagt constant

aandacht, voeding en reflectie maar krijgt steeds meer gestalte. We zijn

nog altijd een artiestenbühne, maar ook een huis waar veel mensen

verantwoordelijkheid nemen voor heel verschillende manieren van


- 16 -

programma maken. Dat past in deze tijdgeest. Een tijd van openstellen

en verbinden. Wij zijn trots op wat wij samen met de stad hebben

mogen en kunnen maken. Maar we moeten nu op zoek naar nieuwe

vormen van participatie en verdienmodellen. Hoe zorgen we ervoor dat

degenen die met ons samenwerken – die hun project hebben in dit huis

– (nog) meer eigen verantwoordelijkheid nemen? Want vele mensen

willen wel samenwerken maar zijn zich in eerste instantie niet bewust

van hun gevraagde inzet.

De toekomst begint nu

Ik zie dit boek als spiegel en inspiratiebron. Het vertelt waar we staan.

Met grote dank aan Stichting DOEN die dit met de middelen van de

BankGiro Loterij mede mogelijk heeft gemaakt. Wij zijn trots op onze

prachtige werkgroepen in het Podium van de Stad. Neem de Stichting

Kamermuziek, die elke maand de grote zaal vol krijgt. Fantastisch!

Die mensen schuimen dag en nacht de hele wereld af naar de beste

muzikanten. En wat te denken van Theater 60+, ook een heel actieve

club die een nieuw publiek naar de schouwburg heeft gebracht. Enkele

leden van die werkgroep vroegen na een voorstelling eens aan onze

facilitaire medewerker of ze hem ergens mee konden helpen. Stonden

ze even later kopjes af te wassen en tafels te boenen. Ontroerend toch?

Het Podium van de Stad van de Deventer Schouwburg past in het huidige

tijdsbeeld waarin het theater op zoek is naar nieuwe verbindingen

met zijn publiek. De stad Deventer is daarvoor een vruchtbare

voedingsbodem. Juist in Deventer staan samenwerken en delen hoog

in het vaandel. Dat zit in het DNA van deze stad. Mooi dat we daarop

kunnen aansluiten. Want het theater van de toekomst begint nu.


Deventer Schouwburg


- 18 -

De kleur

rijkste

baan van

Deventer

Hij had al een leven als popprogrammeur achter de rug toen hij op

zijn 43ste werd aangesteld als stadsprogrammeur van de Deventer

Schouwburg. Nu, vier jaar later, vertelt Albert Reinink over zijn

onalledaagse dagelijkse praktijk.


- 19 -

Tot zijn 65ste bandjes boeken in een poppodium zag hij niet zitten.

“Dat horen jonge mensen te doen en ik ben geen jong mens meer.”

Het is 2011 wanneer Albert Reinink wordt gewezen op de vacature

voor stadsprogrammeur bij de Deventer Schouwburg. Hij is op

dat moment acht jaar in dienst van poptempel Burgerweeshuis, na

eerder al programmeur te zijn geweest van Simplon in Groningen en

Doornroosje in Nijmegen. “Ik was toe aan iets nieuws en solliciteerde

bij de schouwburg. Wat me aansprak was de diversiteit van de functie.

De ene keer organiseer je een voorstelling van Hans Kazàn voor Theater

60+ en de andere keer open je een tentoonstelling met foto’s uit Bolivia

in het kader van Deventer Wereldstad.”

Reinink (1968) bleek de man die de schouwburg zocht: door de wol

geverfd in het programmeervak en woonachtig in Deventer. Hij

kent veel mensen in de stad, wat geen overbodige luxe is voor zijn

functie. Een voorganger heeft hij niet. “Deventer Open Podium en

het Kinderboekenweekspektakel – initiatieven uit de stad – werden al

decennia in de schouwburg gehouden. Zulke activiteiten kregen één

aanspreekpunt in de persoon van mij. Daarnaast was het mijn opdracht

nieuwe projecten te bedenken en te ontwikkelen met en voor de stad.”

Iedereen welkom

Dikwijls werd hij getrakteerd op gefronste wenkbrauwen:

stadsprogrammeur, programmeer je dan op allerlei plekken in de stad?

“Het is ook maar een titel”, relativeert Reinink. “De stadsprogrammeur

van Groningen werkt inderdaad voor verschillende podia en cafés en

organiseert festivals in de buitenlucht. In Den Bosch hadden ze ook

een stadsprogrammeur en hij boekte vooral theater en cabaret op

allerlei plekken. Mijn rol is zoveel mogelijk groepen uit Deventer aan

de schouwburg binden. Iedereen met een goed idee is welkom. Zij,

de participanten, programmeren zo veel mogelijk zelf. Ik denk mee,

geef feedback, stuur bij, stel ruimte beschikbaar en zorg ervoor dat de

plannen aansluiten op het programma van de schouwburg.”

Een voorbeeld: “Iemand wil iets organiseren en daarvoor al onze zes

podia gebruiken. Maar als hij driehonderd bezoekers verwacht, staan


- 20 -

er in elke zaal vijftig man. Dat is een beetje sneu. Zoiets geef ik aan in

gesprekken met de organisator. Je moet mensen helpen. Niet om hun

enthousiasme te dimmen, maar om hun enthousiasme te sturen. Ook

kijk ik of we evenementen kunnen uitbreiden. Deventer Wereldstad is

maar één keer in de twee jaar, maar in overleg met andere betrokkenen

hebben we daar lezingen en exposities aan gekoppeld. Zoals

internationale fotoseries en een tentoonstelling van een Roemeense

kunstenares uit Deventer.”

Toen Reinink aantrad was de Deventer Schouwburg verdeeld in drie

poten: basisprogrammering, huis van de kunsten (amateurkunst)

en verhuur (evenementen, congressen). Daar kwam Podium van de

Stad bij. “Ik ben de boer op gegaan en heb mezelf via persberichten

en andere kanalen bekend gemaakt. Veel Deventenaren kwamen al in

de schouwburg met vragen en ideeën – dat proces was ingezet door

interim-directeur Walter Ligthart. Ik heb daar structuur in aangebracht.

De ideeën komen uit de stad en niet uit mij. Ik denk niet: laat ik eens een

groep Antillianen naar de schouwburg halen om een mooi programma

te maken. Dan forceer je te veel. Maar via een actieve, ondernemende

opstelling kun je wel vraag creëren.”

Groepen uit de stad kwamen, in groten getale. Molukkers, Turken,

alevieten, maar ook instellingen zoals de Wijkwinkel en InteraktContour.

Verder onder meer een jazzwerkgroep, Deventer Radio en Televisie en

kunstacademie ArtEZ. Reinink schat dat Podium van de Stad in vier

jaar tijd zo’n zestig projecten rijker is. Dat varieert van Theater 60+,

met zes activiteiten per jaar, of het Jazzfestival – één keer per jaar – tot

ArtEZ, dat elke week een lunchconcert geeft.

Petje af

Er zijn maar weinig projecten die Reinink niet geslaagd vindt. “We

hebben wel eens een concert gehad waar maar 35 bezoekers op

afkwamen. Dat is één keer niet zo erg, zeker niet als het een topconcert

is. Want je wilt altijd kwaliteit.” Die term is voor vele interpretaties

vatbaar. Reinink knikt: “Is een voorstelling goed als er vierduizend

mensen op afkomen of als ’ie vijf sterren krijgt in de Volkskrant? Dat


Albert Reinink - Stadsprogrammeur

- 02 -


- 22 -

is vrij subjectief.” De kamermuziek in de schouwburg moet volgens

hem echter kwaliteit worden genoemd. “Dat is gewoon áltijd goed. Die

stichting krijgt het voor elkaar de top van de wereld naar de Deventer

Schouwburg te halen. Petje af.”

De kamermuziekconcerten bestonden al ver voor de uitvinding van

het woord stadsprogrammeur, maar zijn wel van groot belang voor

het Podium van de Stad. Andere projecten zijn onder Albert Reinink

gegroeid en gebloeid. Bijvoorbeeld de lunchconcerten van ArtEZ.

Zangers, dansers en theatermakers in opleiding krijgen een podium in

de schouwburg. “Daar komen elke week tachtig tot honderd mensen op

af ”, weet Reinink. “Een publiek met verwachtingen, wat een uitdaging

is voor de studenten. Er zijn bandjes die van de lunchconcerten zijn

doorgestroomd naar het Jazzfestival. Een mooie sprong voor de

studenten en tevens een mooie verbinding tussen twee evenementen in

de schouwburg.”

Ook een succes zijn de voorstellingen van de Wijkwinkel. Over

thema’s als ADHD, alzheimer, autisme en eetstoornissen. “Bij een

toneelstuk over ADHD zaten 180 mensen in zaal. Het gros van hen had

beroepsmatig of in familiekring te maken met ADHD. Misschien waren

er ook wel bezoekers die niet direct met het thema te maken hadden.

Dat is het voordeel van de schouwburg. Een voorstelling over alzheimer

in het bejaardenhuis is preken voor eigen parochie. In de Deventer

Schouwburg bereik je ook een ander publiek.” Het is echter niet alleen

hosanna. “Het is heel veel werk waar je niet altijd honderd procent

energie voor terug krijgt, een ondernemer zou daarin snijden om het

rendement te verhogen. Dat doen we dan weer niet maar frustrerend

kan een lauwe reactie of een afwachtende houding wel zijn.’’

Op de goede weg

Dat andere podia, groot en klein, Reinink vragen wat hij doet en hoe,

versterkt voor hem het gevoel dat de Deventer Schouwburg goed bezig

is. Hij heeft dan ook zin in de tweede fase van het Podium van de Stad.

“De schouwburg is de grootste culturele instelling van Deventer en krijgt

van al die instellingen het meeste belastinggeld. Wij willen daarom nog


- 23 -

meer vraaggericht werken. Als stadsprogrammeur zal ik steeds meer

tussenpersoon worden. Als de stad Het Nationale Toneel wil, boek ik

dat niet zelf, maar vraag ik de basisprogrammeur dat te doen. De tijd

is voorbij dat de basisprogrammeur tussen november en februari met

artiesten en impresario’s om de tafel gaat en op 1 maart het programma

klaar heeft.” Dus: het volk vraagt en de schouwburg draait? “Nee, dan

ben je slechts doorgeefluik. Een programmeur blijft samen met de stad

afwegen wat wel of niet interessant is en wat belangrijk is om te laten

zien.”

Zijn ideale theater is er één waarin de hele stad is vertegenwoordigd.

“Maar wél met een mooi basisprogramma, want een schouwburg is

er nu eenmaal voor toneel, cabaret en klassieke muziek. Dat zal altijd

blijven.” Met de overstap naar Podium van de Stad 2.0 en daarmee

nieuwe verantwoordelijkheden, breekt voor de Deventer Schouwburg

een spannende fase aan. Het zal zelf veel meer geld bij elkaar moeten

krijgen om de ambitieuze plannen te realiseren. “Maar het zou van de

gekke zijn om te stoppen met het Podium van de Stad enkel en alleen

omdat we geen geld meer krijgen van DOEN”, vindt Reinink. “Ook onze

participanten moeten zorgen voor financiële middelen, menskracht en

pr. Zij mogen niet te veel op ons leunen. We doen het samen, zetten

samen de schouders eronder.”


PARTICI

PANTEN


- 26 -

Theater

60+ slecht

barrières

Begonnen met ‘geen rooie rotcent’, uitgegroeid tot een groep die per

voorstelling 150 tot tweehonderd zielen naar het Podium van de

Stad trekt: Theater 60+. “Wij willen drempels wegnemen voor onze

doelgroep”, zeggen Rutger Jan van Woerden & Henk Lunenborg

,voorzitter en secretaris van stichting Theater 60 +.


- 27 -

Of Theater 60+ zonder de Deventer Schouwburg kan, luidt de vraag.

“Ik denk dat er best een leven mogelijk is zonder de schouwburg”, zegt

Rutger Jan van Woerden lachend. “Maar als wij artiesten in één of ander

flutgebouwtje programmeren, komen ze niet”, vult Henk Lunenborg

serieus aan. “De schouwburg heeft een bepaalde uitstraling. Iets

bijzonders, iets feestelijks.”

Theater 60+ brengt, zoals de naam al aangeeft, theater op de planken

voor de oudere medemens. Van Woerden is voorzitter van de werkgroep,

Lunenborg – die in Deventer eeuwige faam verwierf als omroeper van de

voormalige ijsbaan – secretaris.

De twee komen samen bij Van Woerden thuis, die in een buurt woont

waar de straten vogelnamen hebben en gerust kan doorgaan als Doolhof

van de Stad. De beklinkerde straten lijken behoorlijk op elkaar en door

het bochtige wegenpatroon raak je het spoor snel bijster. Gelukkig biedt

Google Maps uitkomst.

Het schouwburgfenomeen

“In 2010 zijn we met Theater 60+ begonnen”, steekt Lunenborg van wal.

“De schouwburg zat middenin een verbouwing. Alex Kühne had net in

de krant verteld over zijn plan de schouwburg breder in de maatschappij

te plaatsen. Wij waren geïnteresseerd daaraan mee te werken, hoewel we

totaal onbekend waren met het schouwburgfenomeen. We spraken zes of

zeven keer af in een leegstaand gebouw van de gemeente aan de Polstraat.

Alex hielp ons op weg met de vragen die we hadden: wat willen we, voor

wie en hoe?”

Het antwoord: voorstellingen voor een gepensioneerd publiek dat

nauwelijks in de schouwburg komt. “Wij willen voor onze doelgroep

drempels wegnemen”, vertelt Van Woerden. “Denk aan een financiële

drempel – onze voorstellingen kosten slechts vijftien euro inclusief koffie

en thee – maar ook aan de barrière dat sommige ouderen ’s avonds de

straat niet op durven. Het programma van Theater 60+ is overdag. Tot

slot zijn er fysieke drempels, bijvoorbeeld mensen die slecht ter been zijn.

Hen helpen we letterlijk de schouwburg in.”


- 28 -

De leden van de werkgroep Theater 60+ zijn in het Podium van de Stad

te herkennen aan de batches die zij dragen. Van Woerden: “Bij de ingang

begroeten we de bezoekers en halen koffie of thee voor hen. Sommigen

willen met de taxi terug. Dat regel ik direct bij de balie. Een ritje kost voor

onze bezoekers twee euro, dat heeft de schouwburg afgesproken met het

taxibedrijf.”

De schouwburg neemt de werkgroep sowieso veel werk uit handen.

Zo regelt het theater de financiën voor de voorstellingen van 60+. “Wij

hebben een aantal sponsoren”, zegt Van Woerden, “zoals de gemeente en

cultuurfondsen. Maar een eigen financieel plan kregen we moeilijk van

de grond. We zijn blij dat de schouwburg dit doet. Maar te duur is te

duur, dat is duidelijk. In dat geval gaat een voorstelling niet door. Verder

schuift Albert Reinink zoveel mogelijk aan bij onze vergaderingen. We

zitten grotendeels op dezelfde lijn. Discussiepunten lossen we altijd op.”

Lichtpuntje in de week

Theater 60+ streeft naar een gevarieerd programma. “De ene keer een

shantykoor, dan weer een orkest en dan weer toneel”, zegt Lunenborg. Een

greep uit de namen: Daniël Wayenberg (klassieke muziek), Farce Majeure

(satirisch tv-programma van weleer, nu theater), acteur Bram van der Vlugt

en goochelaar Hans Kazàn.

Lunenborg: “We bieden zes of zeven voorstellingen per seizoen. Ik breng het

programma onder de aandacht door teksten en foto’s van de artiesten naar

huis-aan-huisbladen en andere lokale uitgaven te sturen.” Van Woerden:

“Wij delen ook flyers uit in verzorgingshuizen, de schouwburg en de

bibliotheek.” Mede daardoor blijven de bezoekersaantallen toenemen, zegt

Lunenborg. “We zijn langzaamaan bekender geworden.” Van Woerden:

“Onze doelgroep reageert positief. Sommigen gaan nauwelijks uit en

zien de voorstellingen als een lichtpuntje in de week.” Hij denkt dan ook

dat de Deventer Schouwburg en Theater 60+ op dezelfde manier blijven

samenwerken. “Ik zie geen reden daarvan af te wijken, het loopt goed. Het

belangrijkste is dat we een goede taak doen voor onze doelgroep. Zolang

wij die toegevoegde waarde hebben, blijven we bestaan.”


Rutger Jan van Woerden & Henk Lunenborg - Stichting Theater 60 +


- 30 -

Gebed en

cultuur in de

geest van Haci

Bektaş Veli

Deventer heeft een van de grootste alevitische gemeenschappen van

Nederland. De vrijzinnige islamieten komen samen in een door

henzelf gekocht en opgeknapt pand in de Smedenstraat. Voor kunst

en cultuur doen zij al sinds de jaren zestig zaken met de Deventer

Schouwburg. Ercan Cinar vertelt.


- 31 -

Een groepje Turkse mannen legt een kaartje in alevitisch centrum Haci

Bektaş Veli aan de Smedenstraat. Het is dinsdagmiddag, drie over vijf.

“Die mannen komen hier elke dag”, zegt Ercan Cinar. “Beetje praten,

beetje kaarten.” Cinar heeft de jas nog aan. Hij komt rechtstreeks van zijn

werk bij de gemeente Deventer, waar hij verantwoordelijk is voor de ictdienstverlening.

“Wij hebben dit gebouw in 1996 gekocht”, vertelt Cinar, namens de

alevieten contactpersoon met het Podium van de Stad. Hij trekt de deur

van de ontmoetingsruimte achter zich dicht, laat de gebedsruimte zien

(kleurrijk tapijt, dito kussens), daalt de trap af en loopt via de feestzaal

op de begane grond naar de bestuurskamer. “Wij hebben onze vereniging

vernoemd naar Haci Bektaş Veli, een Anatolisch geleerde, filosoof en

soefi uit de twaalfde eeuw. Hij is de grondlegger van de Bektaşi Orde in

Anatolië en heeft de islam verspreid in Turkije. Althans, zijn variant van

de islam, die sterk humanistisch en mystiek is. Zijn volgelingen worden

Bektaşi of alevieten genoemd. Ons uitgangspunt is de mens. Wij gaan niet

naar Mekka, maar zoeken God in onszelf.”

Wisselwerking

Daarnaast onderscheiden alevieten zich door hun liefde voor kunst en

cultuur. “Muziek en dans zit ons in de genen”, vertelt Cinar (1969). “In

de jaren zestig hadden wij al contact met de Deventer Schouwburg.

Van oudsher hebben we een goede band. Zowel met Alex Kühne als

Albert Reinink kan ik snel dingen afstemmen. Albert is onze directe

contactpersoon. Hij geeft advies en denkt mee over de vorm en opzet

van activiteiten. Soms wint hij ook advies bij ons in over de Turkse

programmering in de schouwburg. Zo wisselen we kennis en ervaring uit.

En als de kaartverkoop van een voorstelling niet wil vlotten, belt Albert

met de vraag of ik mijn achterban wil inschakelen.” Lachend: “En dan zit

de zaal zó vol met honderd mensen.”

Cinar begrijpt dat de schouwburg ver vooruit plant, maar dat maakt het

soms wel lastig een spontane activiteit te houden. “Artiesten, muzikanten

en toneelspelers uit Turkije die door Europa toeren hebben zo nu en

dan gaten in hun programma. Voor ons een kans hen tegen lage kosten


- 32 -

te strikken, ze hoeven immers geen lange reis vanuit Turkije te maken.

Helaas hebben we zo’n kans wel eens moeten laten schieten. Dan proberen

we het een andere keer gewoon weer.”

Wisselwerking

De alevieten hebben gemiddeld twee tot vier keer per jaar een activiteit

in het Podium van de Stad. Recent organiseerden zij samen met de

schouwburg en Deventer Internationaal het Morgenland Festival, met

muziek en andere kunst uit de Oriënt, het Midden- en Verre Oosten. De

partijen trokken ook samen op in het Nederland-Turkijejaar 2012. Eén

van de culturele hoogtepunten voor de vereniging was het binnenhalen

van The Fire of Anatolia. De populaire Turkse dansers traden enkele jaren

geleden op in de schouwburg. Cinar: “Door onze eigen jongerendansgroep

was het contact met The Fire of Anatolia snel gelegd. De schouwburg

heeft uiteindelijk het optreden geboekt. We hebben een groots evenement

gehouden rondom The Fire of Anatolia, onze dansers traden samen met

de Turkse dansers op.”

Samenwerken met het Podium van de Stad zal de alevitische gemeenschap

blijven doen, verzekert Cinar. “Zij bieden een toplocatie, wij helpen met het

vullen van de zaal. Een mooie wisselwerking. Doordat wij een vereniging

zijn, kan de schouwburg voor ons niet-commerciële prijzen hanteren.

Zo mogen we geregeld gebruik maken van de foyer, voor bijvoorbeeld

lezingen, bijeenkomsten of ontmoetingen. Dat onze jongeren zo goed

meedoen in de Nederlandse samenleving, is onder meer te danken aan de

kunst en cultuur waarmee zij veelvuldig in aanraking zijn geweest. Niet

in de laatste plaats in de Deventer Schouwburg. Kunst zal altijd belangrijk

blijven voor ons. Een goed podium mag daarbij niet ontbreken.”


Ercan Cinar - Haci Bektaş Veli

- 02 -


- 34 -

Amateur

kunst kan

niet zonder de

schouwburg

Als het aan Lilian Vos van Bureau Kunstcircuit ligt, werkt haar

instelling nog lang samen met de Deventer Schouwburg. Goed voor

lokale makers én de werkgelegenheid.


- 35 -

“De Deventer Schouwburg biedt amateurkunstenaars dé kans zich te

presenteren aan een groot en gemengd publiek. Ik word elk jaar weer blij

van Deventer Danst, de afsluiting van de Deventer Dansdagen. 25 tot 28

groepen, met jonge en oude leden, laten dan in de grote zaal zien wat ze

in huis hebben. Het plezier en de intensiteit waarmee zij dat doen, vind

ik prachtig. Dat heeft deels te maken met mijn eigen dansachtergrond,

maar het is ook mooi dat zoiets in Deventer kan. De schouwburg is daarin

onmisbaar.”

Aan het woord is programmaleider Lilian Vos van Bureau Kunstcircuit,

servicepunt voor de amateurkunst in Deventer. Geen verre vriend, maar

een goede buur van de Deventer Schouwburg. Beide instellingen zijn

gevestigd aan de Keizerstraat, toegangspoort tot de binnenstad. Bureau

Kunstcircuit biedt amateurkunstenaars een podium, initieert projecten,

brengt creatieve geesten bij elkaar en geeft uiteenlopende workshops.

Bijvoorbeeld op het gebied van communicatie, dans en theater.

“De definitie van kunst is in ons geval breed”, vertelt Vos. “Popbandjes

gaan naar het Burgerweeshuis, maar voor de rest heb ik contact met

beoefenaars van alle artistieke disciplines. Denk aan fotografen,

cineasten, beeldend kunstenaars, dansers, singer-songwriters maar ook

circusartiesten. Ik bezoek regelmatig een vereniging en kom op plekken

waar amateurkunstenaars komen, want op die manier weet ik wat er leeft

en waaraan behoefte is. Onze opdracht is een servicepunt te zijn voor

amateurkunstenaars, dus het is van belang dat ik mijn doelgroep ken.”

Nieuw publiek

Die doelgroep krijgt via Bureau Kunstcircuit in de schouwburg ruim

baan. De tijden dat schouwburgen zonder veel moeite professionele

artiesten binnenhaalden, zijn voorbij. Ondernemerschap is vereist en

het Deventer theater maakt daar volop werk van. In die ontwikkeling is

steeds meer ruimte voor amateurkunst. Vos: “Amateurkunst had vroeger

een negatieve connotatie, maar steeds meer mensen zien dat het een hoog

niveau kan hebben. Voor de schouwburg is dat mooi, want lokale groepen

brengen hun eigen publiek mee. Sommige mensen komen daardoor voor

het eerst in de schouwburg! Dat maakt het tot een podium van de stad.”


- 36 -

Naast de Deventer Dansdagen brengt Bureau Kunstcircuit het Open

Podium in de schouwburg op de planken. Een initiatief van toenmalig

schouwburg-directeur Jan van den Bosch in 1985. Talentvolle stadgenoten

een podium bieden, was zijn idee. Dertig jaar later is dat nog altijd het

concept, alleen zit de bühne niet meer aan het Grote Kerkhof maar aan

de Keizerstraat. En is het Open Podium vele malen groter geworden.

Bureau Kunstcircuit huurt er zes zalen voor af bij de buurman, die

steevast allemaal bezet zijn. Vos denkt er daarom over het evenement uit

te smeren over twee dagen.

Van buurthuis naar kleine zaal

“Het Open Podium is niet alleen léúk voor amateurkunstenaars, ze worden

er ook beter van”, meent Vos. “Er lopen namelijk meerdere recensenten

rond die kritisch schrijven over de voorstellingen en verbetertips geven,

voor intern gebruik. Daar wordt veel waarde aan gehecht.” Derde poot

van de samenwerking tussen de schouwburg en Bureau Kunstcircuit

is ‘On Stage’. Vos: “Daarbij helpen we amateurgroepen de stap van het

buurthuis naar de kleine zaal te maken. Voor velen best een drempel,

want de schouwburg wordt nog altijd als iets speciaals gezien. Wij helpen

ze over die drempel, dagen ze uit nieuw repertoire te spelen of samen te

werken met andere groepen.”

Kan Bureau Kunstcircuit zonder de Deventer Schouwburg? “Ik denk

dat het amateurkunstveld niet zonder de schouwburg kan”, zegt Vos.

“Toen de schouwburg in 2010 verbouwde, moesten groepen tijdelijk

uitwijken naar Zutphen en Arnhem. Ik moet er niet aan denken dat zo’n

situatie permanent is. Daarmee jaag je publiek én makers de stad uit

en dat is weer slecht voor de werkgelegenheid. Denk aan docenten en

choreografen. Ik hoop daarom dat de Deventer Schouwburg en Bureau

Kunstcircuit eventuele bezuinigingsrondes overleven. Want zolang wij

kunnen samenwerken, zal het amateurkunstveld krachtig zijn.”


Lilian Vos - Bureau Kunstcircuit


- 38 -

Van Thea

Beckman

tot Paul

van Loon

Het Kinderboekenweekspektakel trekt elk jaar vele honderden

kinderen en ouders naar het Podium van de Stad. Het is echter de

vraag of het festijn in de huidige vorm kan blijven bestaan.

Agnes Schimmelpenninck hoopt het beste. “Het evenement is

belangrijk voor Deventer.”


- 39 -

Agnes Schimmelpenninck (1963) ging als meisje al naar het

Kinderboekenweekspektakel in de Deventer Schouwburg. Zij ontmoette

er haar favoriete schrijvers en schrijfsters, zoals Thea Beckman. Tot haar

vreugde bemachtigde de kleine Agnes een handtekening van de in 2004

overleden jeugdboekenauteur. “De afstand tussen schrijvers en publiek

was in mijn kindertijd veel groter. Nu is het allemaal vrolijk, toegankelijk

en makkelijk. Vroeger lazen schrijvers voor uit hun boek, nu maken ze er

een hele performance van.”

De consulent cultuur van de Bibliotheek Deventer kan het weten, want

vanwege haar functie komt zij nog altijd bij het jaarlijkse spektakel ter

afsluiting van de Kinderboekenweek. Het is onderdeel van het Podium

van de Stad. “Bij de laatste editie waren er 1.750 bezoekers”, vertelt

Schimmelpenninck in de Annie M.G. Schmidtzaal van de bibliotheek.

“De schouwburg was van top tot teen bezet. Er kon geen kind meer bij.” De

kinderen hadden keuze uit vele activiteiten, zoals een workshop Disneytekenen,

taarten maken en acteren in een eigen videoclip. Er was theater,

een symfonieorkest en natuurlijk een ‘meet & greet’ met schrijvers. Eind

dit jaar is de griezelauteur met zonnebril Paul van Loon te gast. “Een idool

voor veel kinderen”, weet Schimmelpenninck. “Hij zal na afloop minstens

een uur druk zijn met handtekeningen zetten.”

Gouden kracht

Het Kinderboekenweekspektakel is mogelijk door een nauwe samenwerking

tussen meerdere culturele instellingen. Schimmelpenninck: “De harde

kern van de werkgroep bestaat uit Leeuwenkuil kunstencentrum, de

bibliotheek en de Deventer Schouwburg.” Namens de schouwburg

schuift Nienke van den Bovenkamp aan. “Een gouden kracht”, vindt

Schimmelpenninck. “Nienke kent alle ins en outs van de schouwburg en

zet het draaiboek in elkaar. Ook Albert Reinink denkt mee. Hij staat open

voor suggesties en komt zelf met suggesties.”

Zoeken naar inkomstenbronnen vindt Schimmelpenninck de

verantwoordelijkheid van de genoemde drie partijen. Zij zullen creatief

moeten zijn om het Kinderboekenweekspektakel in stand te houden.

De subsidie van Stichting DOEN aan de Deventer Schouwburg stopt,


- 40 -

waardoor het spektakel voor de organisatie veel duurder wordt. “Dat

scheelt zo drieduizend euro op onze begroting”, weet Schimmelpenninck.

“Ik hoop dat ook de schouwburg z’n best wil doen ons tegemoet te komen,

want het evenement is belangrijk voor Deventer.”

Want wie Deventer zegt, zegt boekenstad. “De Boekenweken voor

volwassenen en kinderen bestaan hier al zo lang. Ik zou het echt vreselijk

vinden als we die evenementen niet meer kunnen houden. Natuurlijk

kan de bieb zelf een schrijversdag of iets dergelijks organiseren,

maar de schouwburg is juist een prachtige locatie met alle benodigde

voorzieningen op het gebied van techniek, beeld en geluid. Het

Kinderboekenweekspektakel, gratis toegankelijk, heeft bovendien veel

nieuw publiek naar de schouwburg getrokken.”

De beste speller

De bibliotheek organiseert ook jaarlijks het Juniordictee in de kleine zaal

van het Podium van de Stad. Aan de spelwedstrijd doen 24 kinderen mee

uit de groepen 7 en 8 van verschillende basisscholen. De winnaar stroomt

door naar het provinciale dictee. Derde onderdeel van de samenwerking is

de Boekenweek voor volwassenen. “Rondom dat evenement trekken alle

culturele instellingen in Deventer met elkaar op”, zegt Schimmelpenninck.

Zo hebben poppodium Burgerweeshuis en Filmhuis De Keizer een eigen

programma. Albert Reinink regelt de Avond van het Korte Verhaal in de

Deventer Schouwburg. Uiteraard stemmen de partijen alles met elkaar af,

om doublures in het programma te voorkomen.

Hoe ziet Schimmelpenninck de toekomst tussen de bibliotheek en de

schouwburg? “Als het financieel uit kan, wil ik graag op de huidige manier

verder met het Kinderboekenweekspektakel. Aan de andere kant: de bieb

mag best zichtbaarder worden. Als de schouwburg zich het Podium van

de Stad noemt, wij zijn het huis van de boeken. Misschien is er in ons

nieuwe pand aan de Stromarkt wel ruimte voor een mooi evenement.

De combinatie tussen theater, creatieve workshops en literatuur maakt

het Kinderboekenweekspektakel voor mij in elk geval bijzonder. Het zou

jammer zijn als dat niet meer door kan gaan.”


Agnes Schimmelpenninck - Openbare Bibliotheek Deventer


- 42 -

Altijd

op zoek

naar de

grens

Blijf gewaagd programmeren, ook bij het Podium van de Stad.

Daarvoor pleit Johan Kuiper, mede-organisator van Deventer

Internationaal en het Morgenland Festival. “Wij hebben de meest

rare dingen gedaan.”


- 43 -

Of Johan Kuiper (1949) het nu wil of niet, tijdens het interview over zijn

rol bij het Podium van de Stad profileert hij zich als de éminence grise van

cultuur in Deventer. Hij laat zich niet vangen in kaders en vooropgestelde

vragen, maar steekt zijn eigen verhaal af, wijkt dikwijls af van het

oorspronkelijke onderwerp en plaatst zaken in een ander perspectief.

Daarmee geeft hij het gesprek een verstrooiend maar prettig effect.

Zo vraagt Kuiper zich af of de Deventer Schouwburg de titel Podium

van de Stad wel kan claimen. “Ik denk het niet”, beantwoordt hij zijn

eigen vraag. “Want ook het Burgerweeshuis is een podium van de stad.”

Hij doelt daarmee op evenementen die de poptempel buiten de eigen

muren organiseert, zoals de festivals Keizerrijk en Havenwerk. “Je moet

niet te veel in gebouwen denken”, meent Kuiper, oud-directeur van het

Burgerweeshuis en gepensioneerd ambtenaar cultuur- en internationaal

beleid van de gemeente Deventer. “Waarom slaan de podia in Deventer

de handen niet ineen om samen het Podium van de Stad te vormen?”

Met zelfreflectie: “Ik vind het leuk me van buitenaf een beetje met de

cultuursector te bemoeien.”

Op de praatstoel

Kuiper zit op de praatstoel in zijn herenhuis aan de Van Twickelostraat.

Hij is mede-organisator van Deventer Internationaal – wereldmuziek

in de schouwburg en het Burgerweeshuis – en haalde het Morgenland

Festival naar zijn woonplaats. Dit festival staat in het teken van muziek en

cultuur uit het Midden- en Verre Oosten en werd in september 2014 voor

het eerst in Deventer gehouden. In Osnabrück bestaat het al tien jaar.

“Met een aantal anderen liep ik al een tijdje met het idee zo’n evenement

ook in Deventer te organiseren”, vertelt Kuiper. “Op een dag zat ik in de

trein tussen Amsterdam en Berlijn en zag ik een folder liggen van het

Morgenland Festival in Osnabrück. ‘Dit is precies wat we willen’, dacht ik.

Michael Dreyer, directeur van het festival, kwam kijken in Deventer en

kreeg een positief beeld. De historische binnenstad sprak hem aan, net als

de mooie mix tussen professionele instellingen en vrijwillige organisaties.

Daarnaast was het contact met Alex Kühne en Albert Reinink van de

schouwburg meteen goed.”


- 44 -

De eerste editie van Morgenland in Deventer trok drieduizend bezoekers,

verdeeld over verschillende locaties. “Wij hebben het festival samen met

de schouwburg voorbereid, opgezet en uitgevoerd”, vertelt Kuiper. “Albert

weet wat er leeft in de stad en heeft goede contacten, dat helpt enorm.”

Najaar 2015 gaat het festival op herhaling. “Zonder de schouwburg

kunnen wij Morgenland onmogelijk organiseren”, zegt Kuiper. “Zonder

podia ben je in de cultuursector sowieso nergens. De schouwburg heeft

ideeën, expertise en faciliteiten. Zij weten bovendien het publiek te

bereiken. Dat vind ik ook het mooie aan de schouwburg in Deventer:

de blik naar buiten gericht. Lang niet elke schouwburg heeft dat, maar ik

vind wel dat het moet. Je wordt gesubsidieerd om een boeiende plek in de

stad te zijn.”

Gelikte kost

Maar het kán nog bruisender, vindt Kuiper. “Al weet ik niet precies hoe.

Een groot nadeel van de Deventer Schouwburg – en daar hebben alle

schouwburgen last van – is dat ze niet veel verdienen aan de bar. Ze halen

te weinig omzet uit het café. Als je kijkt naar de cafés bij culturele centra

in Gent en Osnabrück; die zitten vaak stampvol. Maar in Deventer ga je

toch eerder naar een kroeg aan de Brink. De uitdaging is hoe je meer kunt

verdienen aan de tap.”

Met het Podium van de Stad moet de schouwburg vooral doorgaan,

doceert Kuiper. “Vergeet daarbij niet gewaagde acts te programmeren. Met

Deventer Internationaal hebben wij de meest verrassende dingen gedaan.”

Zo waren er eens twee Indiase muzikanten die raga’s speelden. Kuiper

grijnst: “In India worden die liedjes gebruikt om bij in slaap te vallen. Ja,

het werd die dag mooi stil in de schouwburg en het Burgerweeshuis. Dát

vind ik dus het mooie aan Deventer Internationaal: mensen een beetje

op het verkeerde been zetten. Geen gelikte kost, maar op zoek naar de

grenzen.”


Johan Kuiper - Deventer Internationaal / Morgenland Festival


- 46 -

Topmusici in

het ‘Concert

gebouw van

de Stad’

De Stichting Kamermuziek Deventer is niet meer weg te denken

uit het Podium van de Stad. De klassieke concerten in de grote zaal

trekken al decennia honderden bezoekers. Enige zorg van

Wim Feikema: waar blijft het jongere publiek?


- 47 -

De recensent van regionaal dagblad de Stentor is lyrisch. ‘Van Baerle Trio:

onwaarschijnlijk perfect’, luidt de kop boven een artikel dat daags na het

concert van genoemd drietal verschijnt. De krant honoreert het optreden

met liefst vijf sterren en termen als ‘rasmusici’ en ‘magnifiek’ vallen. De

kamermuziekconcerten in de Deventer Schouwburg zijn al jaren ongekend

populair en worden steevast goed tot zeer goed ontvangen. Wie het optreden

van het Van Baerle Trio – bestaande uit Hans Minnaar, Maria Milstein en

Gideon den Herder – heeft bijgewoond, kan de lovende woorden van de

recensent alleen maar beamen. De jonge pianist, violist en cellist vertolken

werken van Joseph Haydn (1732-1809), Charles Edward Ives (1874-1954)

en Felix Mendelssohn Bartholdy (1809-1847) met grote toewijding en

gevoel voor detail. Een staande ovatie is hun deel, een vrouw roept ‘Bravo’.

vakmatig liefhebber

Ook Wim Feikema heeft genoten. De gepensioneerd neuroloog die

muziek zijn tweede vak noemt, is sinds eind jaren tachtig voorzitter van

de Stichting Kamermuziek Deventer. Ooit werden de bruine kasten in

zijn werkkamer gedomineerd door medische boeken, maar deze zijn

vervangen door naslagwerken over muziek en componisten als Bach,

Mozart, Schubert, Brahms en Wagner. “Muziek is van kinds af aan

mijn hobby. Sinds mijn negende speel ik viool. Ik ben liefhebber op een

vakmatige manier, oefen meerdere uren per dag. Ik speel veel samen,

wat voortdurend studeren vraagt.”De Stichting Kamermuziek beschouwt

Feikema als een klein bedrijf. Het schrijven van de programmatoelichtingen

voor ieder optreden neemt hij zeer serieus. “Ik beluister de muziek die

gespeeld gaat worden en bestudeer literatuur erover. Als de muziek voor

mij geheel nieuw is, begin ik mij maanden van tevoren te verdiepen. Leuk

om te doen, maar ik ben er druk mee, want wij organiseren zes of zeven

concerten per seizoen.”

Daarbij weet hij zich gesteund door vijf bestuursleden, allen groot

liefhebber van klassieke muziek. “Een hecht team”, vertelt Feikema,

“waardoor de organisatie op rolletjes loopt. Ook de perfecte samenwerking

met de medewerkers van de schouwburg draagt daaraan bij. En niet te

vergeten musicoloog Guus van Es, die sinds vele jaren een inleiding geeft

voorafgaand aan elk concert.”


- 48 -

Internationale kwaliteit

De concerten worden gehouden in de grote zaal en trekken elke keer

350 tot vierhonderd bezoekers. Overwegend vijftigplussers, maar zonder

uitzondering aandachtige toehoorders. Het trouwe publiek komt al

decennia ruimschoots aan zijn trekken in het Podium van de Stad. Sinds

het eind van de negentiende eeuw wordt er kamermuziek – optredens in

een kleine bezetting – in Deventer geprogrammeerd. Vanaf 1932 onder de

vlag van de Deventer Kamermuziek Vereeniging, die in de oorlogsjaren

werd opgeheven maar in 1954 werd heropgericht en kort daarna verder

ging als stichting. In 1962 schafte zij samen met de schouwburg een grote

Steinway-concertvleugel aan. Het instrument is dankzij de zorg van de

toneelmeesters én een totale revisie van het binnenwerk enkele jaren

geleden nog steeds in optimale staat.

In ruim zestig jaar zijn er meer dan 350 concerten in de Deventer

Schouwburg gegeven, veelal door musici van wereldfaam. Feikema: “De

verhuizing van de oude schouwburg naar het nieuwe gebouw aan de

Leeuwenbrug was een grote verbetering voor de akoestiek. De grote zaal

is ideaal voor kamermuziekuitvoeringen. Ik zie het zo: op avonden dat

er klassieke concerten worden gegeven, is het Podium van de Stad even

het Concertgebouw van de Stad.” Deze niet mis te verstane vergelijking

probeert de Stichting Kamermuziek Deventer elk seizoen waar te maken.

“Natuurlijk is het fantastisch in Amsterdam, Wenen of Salzburg een

concert te bezoeken, maar wij streven ernaar zo’n muzikale beleving ook

in Deventer te bieden.”

Feikema hoopt dat daar in de toekomst ook een jonger publiek op afkomt.

“Het is jammer dat de jeugd tegenwoordig nog maar weinig in aanraking

komt met klassieke muziek. Het zit nauwelijks meer in de opvoeding.

Daarmee missen jongeren veel. Muziek is een weerspiegeling van wat zich

afspeelt in de menselijke geest. Zoals alle kunst. Schrijvers vertalen dat in

literatuur, componisten in klanken. Luisteraars die ervoor open staan,

kunnen een intense gevoelsbeleving ervaren.”


Wim Feikema - Stichting Kamermuziek Deventer


- 50 -

Theater

werkt

ontmoeting

in de hand

Een woning zoeken, hulp bij financiën of leven met een (psychische)

beperking. Wilma Achtereekte van de Wijkwinkel Deventer wijst

burgers de weg bij uiteenlopende vraagstukken én wil onderlinge

betrokkenheid stimuleren. Onder meer door een theaterserie in het

Podium van de Stad.


- 51 -

Geen 1+1=3-situatie, maar een 1+1+1=4-situatie. Zo laat de samenwerking

tussen de Wijkwinkel en de Deventer Schouwburg zich typeren. De

Wijkwinkel programmeert voorstellingen in het theater over thema’s

als autisme, laaggeletterdheid, Alzheimer en borstkanker. Daarbij treedt

de pr-machine van de Wijkwinkel in werking, die van de schouwburg

en ook die van organisaties die te maken hebben met bovengenoemde

onderwerpen.

“Theater is een goed middel om informatie luchtig over te brengen”,

verklaart Wilma Achtereekte van de Wijkwinkel. “Daarom werken wij

samen met de schouwburg, een initiatief van mijn collega Maddi de

Munnik.” Sinds 2013 staan er jaarlijks vier voorstellingen op de planken

die betrekking hebben op het werkgebied van de Wijkwinkel: wonen,

welzijn en zorg.

“Wij willen daarmee een breed publiek bereiken”, vertelt Achtereekte.

“We organiseren ook informatieavonden in Wijkwinkels en buurtcentra.

Die worden goed bezocht, maar logischerwijs vooral door mensen die

te maken hebben met het thema dat op een avond besproken wordt.

Denk aan dyslexie, de belastingaangifte of orde houden in je huis of

administratie. Door ons ook in het theater te vertonen, hopen wij de

beeldvorming van kwetsbare groepen te beïnvloeden bij een veel bredere

groep mensen.”

Minder stigma’s

Zo wil de Wijkwinkel ‘anders denken over anders zijn’ bevorderen en

een bijdrage leveren aan het verminderen van stigmatiserend gedrag.

Achtereekte: “De theaterserie stimuleert de onderlinge betrokkenheid

van inwoners tot elkaar. Hoe bekender zichtbare en minder zichtbare

beperkingen zijn, des te beter is het begrip ervoor. En dat sluit weer aan

bij de opdracht die de gemeente Deventer heeft om haar inwoners meer

zelf- of samenredzaam te laten zijn.”

De Wijkwinkel streeft bij elke voorstelling in het Podium van de Stad

naar zo’n 120 bezoekers. De ervaring leert dat publiek, acteurs en

zorgprofessionals na afloop in de foyer met elkaar in gesprek gaan. “Theater


- 52 -

werkt ontmoeting in de hand.” Soms zelfs al tijdens de voorstelling, zoals

bij ‘Een indiaan in huis’ van Theatergroep Bint, over autisme. Achtereekte:

“De acteurs stopten een paar keer met spelen om aan het publiek te vragen

hoe zij bepaalde situaties – die net waren uitgebeeld – zouden oplossen.

‘Een indiaan in huis’ was prachtig. Een instelling in Deventer die werkt

met autisten, heeft Theatergroep Bint daarna nog twee keer ingehuurd,

omdat ze de voorstelling zo leerzaam vonden.”

Korte lijnen, soepel contact

Achtereekte is tevreden over de samenwerking met de schouwburg.

Korte lijnen, soepel contact. “Wij schrijven een projectplan en als de

gemeente ons plan goedkeurt, krijgen we subsidie voor een jaar. Daarna

gaan we met Albert Reinink om de tafel. We leggen hem voor over welke

vier thema’s we het komende seizoen een voorstelling willen. Albert

kijkt of dat mogelijk is en zo ja wanneer. Vervolgens benaderen wij

theatergroepen voor uitgebreide informatie. Vaak via het platform Kracht

van Beleving, waarbij diverse groepen zijn aangesloten die toneel maken

over gezondheid en welzijn. Bijvoorbeeld ADHD of eetstoornissen. Albert

blijft de spil tussen Wijkwinkel, theatergroepen en de schouwburg. Hij

boekt voorstellingen, maakt afspraken met theatergroepen en stuurt info

door naar de afdeling communicatie. Wij bepalen de thema’s en zoeken

daar maatschappelijke partners bij.”De Wijkwinkel is een laagdrempelige

vraagbaak voor allerhande informatie die de burger nodig heeft. Fysiek,

in één van de elf vestigingen in de gemeente Deventer, maar ook via

haar uitgebreide website, de digitale sociale kaart van Deventer. “De

theaterserie in het Podium van de Stad draagt bij aan onze bekendheid”,

zegt Achtereekte. “Na een voorstelling krijg ik geregeld te horen ‘Wat

goed dat jullie dit doen’.”

De Wijkwinkel is een non-profitorganisatie en blijft afhankelijk van

subsidie, ook voor haar theaterserie. Achtereekte: “Wij hopen nog lang

met de schouwburg samen te werken. Zolang wij onze voorstellingen

kunnen programmeren, bieden we de mogelijkheid tot ontmoeting en

uitwisseling van kennis en ervaring. Tussen hulpverleners, mantelzorgers,

mensen met een beperking maar ook andere geïnteresseerden. Daardoor

ontstaat meer begrip; precies waar wij naar streven.”


Wilma Achtereekte - De Wijkwinkel

- 02 -


- 54 -

Kunst in

schouwburg

‘boost’ voor

NAH’ers

Mensen met niet-aangeboren hersenletsel mochten hun schilderijen,

gemaakt bij InteraktContour, tentoonstellen in het Podium van de

Stad. “Laat maar zien wat Deventer te bieden heef’’, zegt

Ruth Ophoff, “en dat je met hersenletsel ook iets kunt betekenen.”


- 55 -

Je weet hoe het voelt om dagelijks naar je werk te gaan en van waarde te

zijn voor de maatschappij. Maar ineens in dat voorbij. Je krijgt een ongeluk

of wordt getroffen door een hersenbloeding. Hoe cru het ook klinkt, dit

kan iedereen overkomen. Gevolg is niet-aangeboren hersenletsel, ook

NAH genoemd. Voor deze groep mensen staat InteraktContour klaar

met 24-uurszorg, behandeling, individuele begeleiding en dagbesteding.

Onderdeel hiervan is creatief bezig zijn, wat in Deventer heeft geleid tot

een expositie in de schouwburg. “Onze cliënten hadden het gevoel dat ze

weer wat betekenden voor anderen”, zegt Ruth Ophoff.

Ophoff is senior-begeleidster van InteraktContour in Deventer, gevestigd

in activiteitencentrum Tamarinde aan de Hercules Seghersstraat in

Zandweerd-Noord. De locatie is multifunctioneel want ook zorggroep

’s Heeren Loo en zogenoemde sociale wijkteams maken er gebruik van.

Daarnaast doet Tamarinde dienst als buurthuis.

Wie een rondje door het pand maakt, treft veel kunst aan, gemaakt door

mensen met NAH. Te zien zijn een kleurrijke kip en twee varkenskoppen

van papier-maché, evenals diverse schilderijen, onder meer van het

Engelse monument Stonehenge.

Meer dan freubelen

Op de Beursvloer in Deventer – waar bedrijven en maatschappelijke

organisaties elkaar leren kennen – kwamen twee collega’s van Ophoff in

contact met de Deventer Schouwburg. Het klikte en een samenwerking

was geboren. Cliënten van InteraktContour mochten hun schilderijen over

het thema ‘theater’ exposeren in het Podium van de Stad. Een prachtige

kans. “Want het is niet alleen freubelen wat wij hier doen”, verduidelijkt

Ophoff. “Onze cliënten laten met kunst zien dat zij volwaardige burgers

zijn die meedoen aan de samenleving.”

De schilderijen, tentoongesteld in de flexwerklocatie op de begane

grond en de galerij op de eerste verdieping, vielen in de smaak. Van de

twaalf werken werden er vier verkocht. “Dat gaf wel een boost”, vertelt

Ophoff. “Helemaal omdat de schilderijen niet alleen gewaardeerd werden

door familie en bekenden van de cliënten, maar ook door onbekenden;

bezoekers van de schouwburg.”


- 56 -

Ophoff is mede daarom positief over het Podium van de Stad. “Laat maar

zien wat de stad te bieden heeft. En dat je ook met hersenletsel iets kunt

betekenen.” Fraai in dat kader is het verhaal van cliënt Jacomien Elskamp.

Zij studeerde aan de kunstacademies in Den Haag en Arnhem en

werkte ruim een jaar als docent tekenen en schilderen in het voortgezet

onderwijs. Ook was zij vrijwilliger voor het filmhuis in Deventer, maar

door een verkeersongeval en een herseninfarct veranderde haar leven

ingrijpend. Jacomien bezoekt Tamarinde en gebruikt de talenten die ze

heeft om haar leven weer kleur te geven. Letterlijk, want haar schilderijen

waren te bewonderen in de schouwburg.

Zelfredzaamheid vergroten

Cliënten stimuleren hun talenten te benutten staat sowieso centraal in

de hulpverlening van InteraktContour. Ophoff: “Daarmee willen we hun

zelfredzaamheid vergroten. Stel dat iemand zijn blouse niet meer zelf

dicht krijgt. Als diegene met mozaïek bezig gaat, werkt hij aan zijn fijne

motoriek. De blouse dichtknopen lukt dan misschien weer wel.” Ook

sportactiviteiten dragen bij. “Een vrouw kon niet meer koken omdat zij

viel in de keuken. Door te sporten vond zij haar stabiliteit terug.”

InteraktContour staat in Deventer zo’n zeventig mensen met hersenletsel,

vooral NAH, terzijde. De meesten van hen zijn zich zeer bewust van

het ‘normale’ leven dat zij ooit leidden. De gevolgen van het letsel zijn

vaak onzichtbaar, die komen niet zelden alleen aan de oppervlakte in de

thuissituatie. Voor veel HAH’ers geldt dat zij door angst weinig initiatief

nemen. Ophoff: “Wij stimuleren onze cliënten zoveel mogelijk zelf te doen

en elkaar te helpen. De expositie in de schouwburg was in dat opzicht heel

belangrijk. Wat mij betreft voor herhaling vatbaar.”


Ruth Ophoff - InteraktContour


- 58 -

Zingen en

dansen zit

Molukkers in

de genen

Er komt met Bram Saya weer leven in de Molukse programmering in

het Podium van de Stad. Wat er ook gebeurt, Indische versnaperingen

zullen nooit ontbreken.


- 59 -

Nederland telt 66 Molukse wijken, met name gesitueerd in het oosten en

noorden van het land. Al die wijken samen kunnen worden beschouwd

als een dorp, waar een ons-kent-ons-mentaliteit heerst. “Zoals mensen in

een klein dorp elkaar kennen, zo kennen Molukkers in Nederland elkaar”,

zegt Rein Sohilait van muziektheatergroep DeltaDua. “Wij hebben een

band met elkaar. Zo gauw je iemands achternaam kent, weet je ook van

welk eiland op Nederlands-Indië hij of zijn familie afkomstig is.”

Sohilait drinkt koffie in de foyer van de Deventer Schouwburg. Met hem

is Bram Saya uit het Deventer Oranjekwartier. Het is een doordeweekse

ochtend, er zijn enkele flexwerkers aanwezig. Laptops opengeklapt,

smartphones binnen handbereik. Sohilait (1954) woont in Utrecht maar

heeft mede dankzij het landelijk opererende DeltaDua nauwe banden met

Molukkers in alle delen van het land. Saya (1951) kan worden beschouwd

als de pater familias van Moluks Deventer. Hij woont al sinds zijn

kindertijd in de Molukse buurt en wordt er steevast aangesproken met

‘oom Bram’. Een beleefdheidsvorm, zoals ‘meneer’ in Nederland.

Anis Patty

Saya richtte met wijlen Anis Patty de werkgroep TEMA V op, die

tot doel had Moluks talent naar een hoger plan te brengen. Naar de

stadsschouwburg bijvoorbeeld, waarvan het evenement ‘Gevangenen

van de Vrijheid’ – over de vrijheidsdrang van Molukkers – een concreet

resultaat is. Maar TEMA V is niet meer. De stichting werd ontbonden

nadat Patty in 2013 overleed. Saya: “Anis was al heel lang erg ziek.

Hij genoot een groot aanzien in onze gemeenschap, was adviseur en

opbouwwerker. Zijn motto: we hebben genoeg talent, alleen moeten

we dat zien te ontplooien. Probleem was dat Molukkers niet vaak in de

schouwburg kwamen. Totdat Rein aan de zijlijn verscheen.”

Sohilait: “Door mijn werk voor DeltaDua kende ik Alex Kühne. Ik had

ook veel contact met TEMA V en heb beide groepen bij elkaar gebracht.

We waren van harte welkom in de schouwburg, Alex was meteen

enthousiast. Hij heeft een visie en maakt van de schouwburg een plek voor

de gemeente. Dat waarderen wij. Theater is niet alleen voor de elite. De

samenwerking met Alex en Albert Reinink is altijd heel prettig geweest.


- 60 -

Niet ingewikkeld en zonder poespas, daar houd ik van.”

‘Gevangenen van de Vrijheid’ werd in april 2012 gehouden. Een middagen

avondprogramma vol theater, poëzie, debat en muziek. Centraal thema

was de culturele en politieke strijd die Molukkers voeren in de bijna

65 jaar die zij in Nederland verblijven. Zo werd de muziekvoorstelling

‘Gegijzeld’ opgevoerd, over de Molukse acties in de jaren zeventig, zoals

de treinkapingen in Noord-Nederland. Ook kon het publiek kennismaken

met Moluks rijmen, oftewel ‘pantun’. Het geheel werd afgesloten met een

optreden van Fready Anindjola and Friends. Sohilait: “Wij houden van

zingen, dansen en muziek. Dat zit ons in de genen.”

Eten, altijd eten

Maar geen Moluks feest is compleet zonder eten. “Belangrijk voor de

ontmoetingsfunctie”, zegt Saya. “Een gesprek onthoud je veel beter als

je erbij eet.” Indische lekkernijen waren dan ook in overvloede aanwezig

tijdens ‘Gevangenen van de Vrijheid’. Dat heeft burgemeester Andries

Heidema geweten. Saya: “Hij zou een kwartier langskomen, maar is

langer dan een uur gebleven.”

Na een radiostilte van een aantal jaren begint er weer leven te komen in de

Molukse programmering. Zo stond in april 2015 de landelijke DeltaDuavoorstelling

‘KRUIT!’ op de planken in de Deventer Schouwburg, over

de opstand op het eiland Saparua in 1817. Daarnaast houdt Bram Saya

er ambitieuze plannen op na. “In mei 2016 is het 65 jaar geleden dat ik

ben geboren op het Engelse schip Asturias, waarop KNIL-militairen van

Indonesië naar Nederland werden gebracht. Het is hoog tijd voor een

reünie met kinderen die op dat schip zijn geboren. Met theater en eten, in

het Podium van de Stad. De moeders die nog leven, willen we tijdens dit

evenement eren.”

Sohilait: “De Molukse gemeenschap blijft levendig. Ik denk dat de

overdracht van onze geschiedenis van generatie op generatie doorgaat.

Elke Molukker wil weten waar zijn voorvaderen vandaan komen.”


Bram Saya - TEMA V


- 62 -

Inter

nationale

smeltkroes in

de stadsfoyer

Genieten van mondiale verscheidenheid. Het kan tijdens Deventer

Wereldstad. Organisator Monica Sluiseman hoopt dit evenement nog

lang te kunnen houden, bij voorkeur in de schouwburg. “Deventer is

een internationale stad en daar mogen we trots op zijn.”


- 63 -

Wereldstad en vinexwijk. De termen vloeken met elkaar als Go Ahead

en PEC. Maar bij Monica Sluiseman thuis, middenin nieuwbouwwijk De

Vijfhoek, blijkt het contrast minder groot dan gedacht. De Wajangpoppen

in de zithoek vallen bij binnenkomst meteen op en aan de muur hangt

een schilderij met warme, bruine tinten. Er staan olifanten, giraffen en

andere dieren uit de jungle op. “Gemaakt van maïs- en rijstpapier, door

een Oegandese kunstenaar”, vertelt Sluiseman (1957).

De internationale elementen in haar interieur hebben verbinding met

Oeganda, Kenia of Indonesië. In eerstgenoemd land woont en werkt

haar oudste dochter Renate (1984), die buurland Kenia ook weleens heeft

bezocht. “En mijn vader is uit Nederlandse ouders geboren in Nederlands-

Indië”, verklaart Sluiseman de aanwezigheid van Wajangpoppen in haar

huis. “Tot zijn achttiende woonde mijn vader op Java. Dat was in die tijd

een leuke multiculturele smeltkroes. Moslims, christenen, boeddhisten

en hindoestanen leefden vredig naast elkaar. De radicale islam wint er nu

helaas steeds meer terrein.”

Chinese lampen en Congolese verhalen

Leren en leven van en met andere culturen: Sluiseman doet het graag. Zij

vindt het belangrijk dat de Nederlandse samenleving dat ook blijft doen.

Het verklaart haar nauwe betrokkenheid bij Deventer Wereldstad, een

stichting die Deventenaren die zich inzetten voor ontwikkelingslanden

bij elkaar brengt. Onder meer met een tweejaarlijkse internationale

markt in de Deventer Schouwburg. Een feestelijk evenement, boordevol

mondiale kleur: van Zuid-Afrikaans tot Roemeens en van Indonesisch tot

Surinaams. De foyer van de schouwburg was bij de laatste editie versierd

met bloemen, Chinese lampen, er was wereldmuziek en een hoop

exotisch eten. Studenten discussieerden over internationale thema’s, een

Congolese verhalenverteller vertelde over integreren in Nederland en er

werden djembé-workshops gegeven.

“Deventer is een internationale stad en daar mogen we trots op zijn”,

vindt Sluiseman. “Het aantal organisaties in de stad dat zich zonder

overheidssteun inzet voor andere landen, groeit. Het zijn er al meer

dan veertig.” Waaronder haar eigen Bulungi (Oegandees voor ‘Het gaat


- 64 -

goed met mij’), dat – in de persoon van haar dochter – kinderen met een

beperking helpt in Oeganda. Sluiseman: “Al die organisaties in Deventer

kunnen veel van elkaar leren. Daarnaast laten we graag de bevlogenheid

zien waarmee wij ons werk doen.”

Het Podium van de Stad van de Deventer Schouwburg is daarvoor het

ideale platform, vindt Sluiseman. “De ligging in de historische binnenstad

is fantastisch, met koopzondagen loopt iedereen erlangs, en het personeel

is buitengewoon coöperatief. Albert Reinink is ons aanspreekpunt. Hij

denkt mee over de muziekkeuze en adviseert over het gebruik van zalen.

Hij weet goed welke activiteiten het best tot hun recht komen in welke

zaal. Er is veel mogelijk in de schouwburg en dat is mooi. Ik kan me geen

andere plek bedenken waar kunst en cultuur uit verschillende landen zo

goed tot hun recht komen. De vraag is wel of wij de kosten kunnen blijven

opbrengen. Het is daarom belangrijk dat de schouwburg subsidie blijft

krijgen voor evenementen als Deventer Wereldstad.”

Al is het alleen maar om de diversiteit in de samenleving te blijven

waarderen, betoogt Sluiseman. “De opstelling van veel Nederlanders

tegenover moslims en vluchtelingen is verhard. De PVV vind ik wat dat

betreft een enge partij. Mij maakt het niet uit welke kleur, geloof of ras

iemand heeft. Dat wil ik ook uitstralen. We moeten het met ons allen doen

op dit wereldbolletje. Het is zó belangrijk waar je wieg heeft gestaan, maar

niemand heeft daar invloed op. Ik begrijp heus dat Nederland niet álle

vluchtelingen kan opvangen, maar laten we in elk geval leren en genieten

van andere culturen. Bijvoorbeeld bij Deventer Wereldstad.”


Monica Sluiseman - Deventer Wereldstad


- 66 -

Podium van

de stad voor

verdieping

en debat

Het Politiek Café en Made in Deventer zijn twee maandelijks

terugkerende sessies in het Podium van de Stad. Durk-Jan Sinnema

van Deventer Radio en Televisie (DRTV) wil de samenwerking met de

Deventer Schouwburg graag verder optimaliseren. “Er valt nóg meer

uit te halen.”


- 67 -

Durk-Jan Sinnema is een man van bijna twee meter. Dat betekent oppassen

voor hem sinds de redactie van DRTV huist op de derde verdieping van

de bibliotheek aan de Brink in Deventer. De afstand tussen de vloer en

de houten balken aan het plafond is amper twee meter. ,,Ik stoot geregeld

mijn hoofd.’’

Sinnema (1988) is van origine Fries, groeide op in het dorpje Balk, en

woont sinds zijn studietijd – Journalistiek op hogeschool Windesheim

– in Zwolle. Vanaf 2010 werkt hij in Deventer, toen DRTV hem

inschakelde verslag te doen van de gemeenteraadsverkiezingen. Zijn

medewerkerscontract werd een jaarcontract, het jaarcontract een vast

contract en sinds 1 januari 2015 is Sinnema coördinator van de omroep.

Verdwenen van radio en tv is hij allerminst. Als presentator, interviewer

en voice-over is zijn onmiskenbare stem nog geregeld te horen. Geen

mens articuleert zo duidelijk als Durk-Jan Sinnema.

De eerste man van de lokale omroep is met regelmaat te vinden in het

Podium van de Stad, waar hij voor de radio verslag doet van het Politiek

Café en het zakenprogramma Made in Deventer presenteert. Het Politiek

Café – discussie over een actueel, plaatselijk thema – wordt sinds begin

2012 maandelijks gehouden. Het is een samenwerkingsverband tussen

DRTV, dagblad de Stentor en de Deventer Schouwburg. “Samen met

presentatrice Annemiek Hettinga, interviewer Nicolai Lensen en Albert

Reinink bepaal ik de inhoud van het café. Nicolai regelt vervolgens de

gasten en ik zorg voor de ‘debatkuipgast’, iemand die los van het thema van

de avond in een badkuip een persoonlijk interview geeft. De schouwburg

levert de techniek, de faciliteiten en ontvangt de gasten.”

“De donderdag voor het Politiek Café gaat Annemiek met een cameraploeg

van DRTV de straat op. Zij vraagt Deventenaren naar hun mening over

het eerstvolgende thema. Daar monteren wij een item van dat tijdens het

Politiek Café getoond wordt. Van de avond zelf doe ik live verslag. Is het

onderwerp Go Ahead Eagles dan zit de zaal bomvol, maar gaat het over

iets als nieuwe stoplichten in de Keizerstraat, is het rustiger.”

De stadsfoyer van de schouwburg is volgens Sinnema een uitstekende

plek voor het Politiek Café. “Voor iedereen zichtbaar en toegankelijk. Het


- 68 -

Politiek Café is informeel. Singer-songwriter Brenda van Aarsen speelt

piano en zingt in de pauze. Annemiek staat letterlijk tussen het publiek en

vraagt bezoekers naar hun mening. Dat vind ik zelf het mooiste van het

Politiek Café: burgers die onverbloemd zeggen wat ze vinden. Zij hebben

geen belang zoals een politicus dat wel heeft.”

De diepte in met ondernemers

Op dezelfde plek, maar in een totaal andere setting, is Sinnema elke

eerste donderdag van de maand gastheer van Made in Deventer. Een

businessprogramma met MKB Deventer, in samenspraak met Maarten

Geurtse van de Deventer Schouwburg, waarin ondernemers uit de stad

uitvoerig aan het woord komen. Een radio-uitzending met diepgang.

“Deventer heeft de grootste mkb-afdeling van Nederland”, weet Sinnema.

“Er is ontzettend veel ondernemerschap in deze stad en dat willen wij

graag laten zien. Ook hiervoor is de schouwburg een uitgelezen plek, maar

misschien kunnen we de foyer nog meer benutten door na de uitzending

een netwerkborrel te houden.”

Sinnema denkt dat de samenwerking met het Podium van de Stad steeds

intensiever wordt. “Politiek correct gezegd: iedereen bezuinigt, dus we

moeten de krachten bundelen. Maar dat is ook iets wat ik zelf heel graag

wil.” Hij vindt het Podium van de Stad een goed initiatief. “Het biedt

Deventenaren niet alleen de kans mee te denken over de programmering,

je bindt ook nieuwe mensen aan je podium. Een doelgroep die je anders

misschien niet bereikt. Door met verschillende partijen op te trekken,

kom je wellicht op ideeën, optredens en artiesten waaraan je zelf niet had

gedacht. DRTV is in elk geval erg blij met de samenwerking en wil deze

graag optimaliseren. Want er valt nóg meer uit te halen.”


Durk-Jan Sinnema - DRTV


- 70 -

Enthousiasme

Alex werkt

aanstekelijk

Wim Fiselier is directielid van ArtEZ, hogeschool voor de kunsten.

De Deventenaar werkt al jaren samen met het Podium van de Stad

en directeur Alex Kühne. “Schouwburgen móéten er voor de stad zijn.

Alex heeft dat in het snotje.”


- 71 -

Deventer is een centraal punt voor docenten en studenten van

kunstacademie ArtEZ. De stad is vanuit alle locaties van de school –

Arnhem, Enschede en Zwolle – goed te bereizen. Je zou haast zeggen

dat Deventer de hoofdlocatie van de school moet huisvesten. Directielid

Wim Fiselier lacht om de suggestie: “Dat is utopisch denken. Als je nu

een nieuwe kunstacademie zou beginnen in Gelderland en Overijssel, is

Deventer interessant. Maar de realiteit is een heel andere. ArtEZ is diep

geworteld in de steden waar we nu zitten, die zijn zelfs terug te vinden in

onze naam. We verzorgen in Deventer wel een honoursprogramma voor

studenten die meer uitdaging willen dan het reguliere onderwijs ze biedt.”

Bovendien woont Fiselier (1953) zelf in de stad van koek, Go Ahead

en boek. Zijn studenten treden wekelijks op in het Podium van

de Stad, de zogenoemde lunchconcerten op vrijdagmiddag. Een

uitgelezen mogelijkheid te oefenen voor een nieuw, onbekend publiek.

“Een prachtgelegenheid”, vindt Fiselier. “Studenten beschouwen de

lunchconcerten vaak als try-out, bijvoorbeeld voor hun eindexamen: wat

gaat goed en waaraan moet ik nog vijlen? Al onze podiumopleidingen

krijgen in de schouwburg de kans: het conservatorium, de dansacademie

en de opleidingen theatermaken. Ik denk dat bezoekers van de schouwburg

zich dikwijls verbazen over het talent dat op ArtEZ rondloopt.”

Missie te vervullen

Nienke van den Bovenkamp, assistent van Albert Reinink, organiseert

en faciliteert de lunchconcerten en regelt de pr. Haar serviceverlening

is één van de redenen van het succes. “Wij worden met open armen in

de Deventer Schouwburg ontvangen”, zegt Fiselier. “Een warm bad.

Dat ervaren de musici, dansers en theatermakers van ArtEZ ook zo.”

Schouwburgen hebben in zijn ogen een missie te vervullen.

“De tijden van grote budgetten en fondsen zijn voorbij. Tegenwoordig

moet je een podium voor de stad zijn. Alex heeft dat goed in het snotje. Hij

zoekt de stad op en steunt allerlei initiatieven. Deventer is een dynamische,

actieve stad en Alex een ondernemende schouwburgdirecteur. Zijn

enthousiasme werkt aanstekelijk en zet mensen in beweging.”


- 72 -

Hoewel ArtEZ al voor het tijdperk Kühne samenwerkte met de

Deventer Schouwburg, is er sinds de nieuwe directeur wel het een en

ander veranderd. Zo worden de lunchconcerten niet meer standaard

in de stadsfoyer geprogrammeerd, maar kunnen deze ook worden

ondergebracht in de kleine zaal. “Dat zal het theaterbloed van Alex zijn”,

denkt Fiselier. “Dans, theater en bepaalde vormen van muziek komen

beter tot uiting in de kleine zaal. Terwijl singer-songwriters juist prima

in de foyer passen.”

Eigenzinnig jazztalent

De samenwerking tussen de kunstacademie en het Podium van de Stad

behelst meer dan alleen de optredens van studenten. Fiselier noemt

bijvoorbeeld het symposium dat het National Centre Performing Arts

(NCPA) er hield, over podiumangst. NCPA – een project van ArtEZ, Sport

Medisch Centrum Papendal en de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen

– houdt zich bezig met kennisoverdracht voor podiumkunstenaars.

Daarnaast participeert ArtEZ in het jaarlijkse Jazzfestival in de

schouwburg. Fiselier: “Daar mocht ik vorig jaar de New Generation Jazz

Award uitreiken aan Ingmar Glerum, een oud-student van ons. Ingmar is

een heel eigenzinnige jongen die sterk aan de weg timmert. Best leuk om

die prijs in mijn eigen stad uit te reiken.”

Fiselier ziet geen enkele reden de huidige samenwerkingsformule met

de schouwburg vaarwel te zeggen. “Misschien moeten we elkaar zelfs

vaker opzoeken. Kennisdeling wordt steeds belangrijker, daar kunnen

we nog veel meer mee dan dat ene symposium van NCPA. De Deventer

Schouwburg, vlakbij het station, heeft een geweldige ligging voor ArtEZmensen.

En o ja, Deventer is een leuke stad, mag ik dat nog even zeggen?”


Wim Fiselier - ArtEZ hogeschool van de kunsten


K.O.Brass - Deventer Internationaal 25 maart 2015


REFLECTIE


- 78 -

Van ‘krullen

jongen’ tot

hoofd

techniek

Hoe beïnvloedt het Podium van de Stad het werk van

managementteamleden? De visie van Charles Haverhoek, hoofd

techniek en toneelmeester.


- 79 -

“Ik ben 31 jaar geleden begonnen bij de Deventer Schouwburg als

krullenjongen, iemand die allerlei klusjes opknapt. Inmiddels ben ik

hoofd techniek en toneelmeester. Het Podium van de Stad heeft mijn werk

veranderd, spannender gemaakt. Het begon met de vraag van interimdirecteur

Walter Ligthart aan het personeel. Hij zei ‘Er komt een grote

verbouwing aan, maar wat willen we eigenlijk met de schouwburg?’ Dat

was voor mij heel duidelijk: de verbouwing is mede mogelijk gemaakt door

gemeenschapsgeld, zet het gebouw dan ook open voor de gemeenschap.

De meesten dachten er zo over. Alex Kühne is met die plannen aan de slag

gegaan, gesteund door de subsidie van Stichting DOEN en met Albert

Reinink als stadsprogrammeur. Theatergroepen werden uit het buurthuis

naar de kleine zaal getild. Dat vonden ze prachtig, in een echt theater

staan! Met steun van professionele licht- en geluidsmensen. De groepen

kregen een opleving, sommigen kwamen voor het eerst sinds jaren weer

in de schouwburg. En voelden zich hier thuis.

Bij voorstellingen in het Podium van de Stad denken wij meer mee dan

bij het basisprogramma. Wij betrekken de mensen erbij, laten ze aan de

slag gaan met het licht en van het decor maken we samen iets moois.

Dat heeft mijn werk leuker gemaakt. Bij het basisprogramma weet je

vooraf exact wat je moet doen. Bij Podium van de Stad maak je samen

met theatergezelschappen uit de stad een product. Veel verenigingen

waarderen dat ontzettend.

Podium van de Stad heeft allerlei mooie projecten opgeleverd. Ik denk

bijvoorbeeld aan de kamermuziek- en lunchconcerten. Of Theater 60+.

Voor de oudere doelgroep was voorheen één dag in het jaar ingeruimd,

de werkgroep 60+ organiseert zes of zeven activiteiten per seizoen. We

moeten ervoor waken dat groepen in de komende fase van het Podium

van de Stad niet tussen wal en schip belanden. Dat ze weer teruggeworpen

worden naar het buurthuis. De schouwburg moet met de gemeente een

plan ontwikkelen om deze groepen een podium te kunnen blijven bieden.”


- 80 -

Kruis

bestuiving

maakt ons

sterk

Hoe beïnvloedt het Podium van de Stad het werk van

managementteamleden? Hoofd marketing en communicatie

Daphne Scholting deelt haar verhaal.


- 81 -

“Toen ik nog in een ander theater werkte, werd ik op straat aangesproken

door mijn buurman. ‘In Deventer hebben ze Theater 60+’, zei hij. ‘En dat

is zo fijn, want dan kan ik ’s middags naar het theater. Zoiets hebben jullie

niet hè.’ Wat een mooi initiatief, dacht ik. Inmiddels werk ik anderhalf

jaar in de Deventer Schouwburg. En zie ik hoe Theater 60+ een eigen

werkgroep heeft van actieve zestigplussers met hart voor het theater

die samen met de stadsprogrammeur elk seizoen een mooi programma

samenstellen. Prachtig.

Maar ik geniet ook van het ArtEZ-lunchtheater. Wat is er leuker dan in

je pauze te genieten van jong talent? Of zomaar op de woensdagmiddag

een mooi concert van Deventer Internationaal mee te maken? Zoals

kortgeleden K.O. Brass met de blazers van The Kyteman Orchestra. Gratis

en voor niets.

De deuren van ons theater staan wagenwijd open. Via Podium van de Stad

staat de Deventer Schouwburg in direct contact met heel veel groepen in

de samenleving. Dat heeft zijn weerslag op de werkzaamheden van mijn

afdeling. Zo kregen we van het moderne operagezelschap Opera2day het

verzoek participanten te zoeken voor hun opera ‘Médée’. Via Podium van

de Stad hebben wij korte lijnen met koren in de stad. Uiteindelijk heeft

Toonkunstkoor Euterpe meegedaan aan dit bijzondere project. Het werd

een prachtavond.

Ook werken wij samen met Podium van de Stad bij de invulling van de

Deventer Dansdagen. Daarvoor wordt altijd minimaal één professionele

voorstelling geprogrammeerd. Afgelopen jaar was de Belgische Isabelle

Beernaert te zien met haar voorstelling ‘Glass’. Voorafgaand was een

workshop georganiseerd voor de leerlingen van de Leeuwenkuil en

Studio DanZo. Uiteindelijk vul je elkaar aan en maak je op die manier het

aanbod van de Deventer Schouwburg compleet.

Qua publieksgroepen is er sowieso veel overlap tussen het basisprogramma

en het Podium van de Stad. Beide onderdelen horen bij elkaar en

beïnvloeden elkaar positief. Die kruisbestuiving is leuk en maakt ons

sterk.”


- 82 -

Altijd

flexibel

zijn

Hoe beïnvloedt het Podium van de Stad het werk van

managementteamleden? Maarten Geurtse, manager horeca en

evenementen, vertelt.


- 83 -

“Of je het nu hebt over het basisprogramma of over Podium van de Stad:

mensen moeten zich comfortabel voelen in dit theater. Hoe ik daarvoor

zorg? Bij het Podium van de Stad begint dat al in het voortraject. Ik vraag

aan mijn collega’s Albert Reinink en Nienke van den Bovenkamp wat er

gaat gebeuren en wie er komen. Daarna is het een kwestie van mensen

met een open houding tegemoet treden, even het gesprek aangaan.

Sommigen weten precies wat ze gaan doen, anderen moet je een eindje

op weg helpen.

Podium van de Stad werkt in die zin drempelverlagend. Albert en

Nienke zijn een soort wortels van de schouwburg in Deventer. Door hen

komen mensen in de schouwburg die hier niet of nauwelijks kwamen.

Uiteindelijk moet iedereen in dit theater z’n ding kunnen doen. Theater

60+ bijvoorbeeld wil dat leden van de werkgroep garderobedienst draaien

bij avonden die ze georganiseerd hebben. Als zij dat leuk vinden, prima.

En waar wij kunnen helpen, helpen we.

Als manager horeca en evenementen zorg ik ervoor dat bij activiteiten

in de schouwburg de horeca draait, de inkoop geregeld is, dat er een

leidinggevende is en dat de schoonmaak wordt gedaan. Daarbij verlenen

we gastvrijheid aan artiesten en bezoekers. Bij de basisprogrammering

heb je met professionals te maken die van tevoren precies weten wat ze

willen. Bij het Podium van de Stad is dat vaak anders. Je moet net iets

meer meedenken, iets meer helpen en goed luisteren. Altijd flexibel zijn.

Dat is niet erg maar juist uitdagend.

Ik zie het basisprogramma en Podium van de Stad niet als losse entiteiten.

Het is allemaal theater onder het dak van de Deventer Schouwburg. De

ene activiteit benader je net iets anders dan de andere. Komt ook doordat

je elke keer te maken hebt met andere mensen. Dat maakt dit werk zo

boeiend. Als er alleen een basisprogramma was geweest had ik het lang

niet zo leuk gevonden.”


- 84 -

Theaters

vinden

zichzelf

opnieuw uit

In het hele land denken schouwburgen na over hun nieuwe rol.

Deventer heeft het Podium van de Stad, maar hoe gaan ze te werk in

Tilburg, Rotterdam en Amsterdam? Een rondgang.


- 85 -

Doro Siepel houdt van vernieuwing en is doorgaans om de vier jaar

toe aan een andere uitdaging. Ze is echter al bijna negen jaar directeur

van Theater Zuidplein in Rotterdam. “Dit is een stad van vernieuwing,

van handen uit de mouwen. Bovendien is Rotterdam een wereldstad.

Ik ben er als mens helemaal op mijn plek. Theater is een spiegel van de

samenleving, dan moet je die samenleving ook tonen. Dat is wat wij sinds

eind jaren negentig doen. ‘Breed en ondiep’ is daarbij het motto. Want wij

bedienen zóveel groepen, dat we niet heel erg de diepte in kunnen gaan.

Maar iedereen kan in Zuidplein iets van zijn gading vinden.”

De werkwijze werpt zijn vruchten, want het bezoekersaantal is met enkele

tienduizenden per jaar gestegen. Dat geldt ook voor de Stadsschouwburg

in Amsterdam, waar Melle Daamen bij zijn aantreden als directeur – eind

2001 – vaststelde dat de schouwburg een enorme geschiedenis heeft,

maar geen toekomstperspectief. “Ik trof grof gezegd een bejaard icoon”,

schrijft hij in zijn boek Tien jaar Expanding Theatre, naar het gelijknamige

programma-onderdeel waarmee hij het theater weer laat bruisen. Door

samen te werken met de stad en een nieuw publiek te trekken. “De

schouwburg was introvert en het draagvlak voor verandering was groot.

Het is ons gelukt op grote schaal mensen geïnteresseerd te maken voor

maatschappelijke onderwerpen en nieuwe vormen van theater.”

Een willekeurige greep uit het programma van de Stadsschouwburg de

laatste vijftien jaar: ‘Het grote gala van het terrorisme’ (precies drie jaar na

de aanslagen op de Twin Towers), ‘Het eerste Amsterdamse Sinterklaasgala

voor volwassenen’, ‘Het Grote Interviewgala’, ‘Amsterdammer van het jaar’

en ‘Twintig jaar zonder Muur’, over de periode na de val van de Berlijnse

Muur. Stuk voor stuk evenementen die de schouwburg organiseerde met

andere partijen uit de stad.

Waar Daamen zich hoofdzakelijk richt op een jong, maatschappelijk

geëngageerd en overwegend hoogopgeleid publiek, daar bedient Theater

Zuidplein de vele etnische groepen die Rotterdam rijk is. Theaters Tilburg

biedt op zijn beurt onderdak aan onder meer een groots carnavalsfestijn

en lokale helden als Guus Meeuwis verzorgen er optredens die ze nergens

anders geven.


- 86 -

De tijd van de schouwburg als verhuurschuur – zoals Siepel het noemt –

is voorbij. Elk theater moet nadenken over zijn plek in de maatschappij.

Zoals Melle Daamen in zijn boek laat optekenen: “De positie van het

theater als vrijetijdsbesteding heeft onder druk gestaan van toenemende

individualisering en alternatieve vrijetijdsbestedingen. Ondanks dat blijft

er naar mijn overtuiging behoefte aan collectieve beleving, al dan niet in

theatrale setting.”

Tilburg, van kunst tot carnaval

Bijna overal in Nederland experimenteren schouwburgen met een

programma met, voor en door de plaatselijke bevolking. “Je kunt niet

meer solitair in een stad staan”, zegt directeur-bestuurder Rob van

Steen van Theaters Tilburg, die de woorden van Daamen beaamt: “De

consument is individualistischer en kritischer. Je moet andere dingen

verzinnen om publiek te binden. Uit onderzoeken blijkt dat sinds 2009 de

bezoekersaantallen van schouwburgen met twintig procent zijn gekelderd.

De klassieke structuren en banden – mensen die in het voorjaar twintig

voorstellingen bestellen – zijn voorbij.”

Van Steen verruilde vier jaar geleden de Hanzehof in Zutphen voor zijn

huidige werkgever in de Brabantse textielstad. In het beleidsplan dat hij

schreef werd ‘Podium van de Stad’ het credo, dat inhaakt op het lokale

cultuurbeleid ‘De stad als podium’. “Wij moeten als theater onze positie

een beetje terugclaimen”, meent Van Steen, die de beschikking heeft

over een sjiek pand, sinds kort rijksmonument. “Wie bij ons rondloopt,

proeft de allure van het gebouw. Wij tillen de zaken graag op, of het nu

kwaliteitstoneel is of carnaval.” Daarbij werkt Theaters Tilburg steeds

nauwer samen met partners in de stad, de provincie en het land. Zo

programmeert het jazz samen met jazzpodium Paradox in de formule

Paradoxaal, verkoopt het een deel van het muziekaanbod via poppodium

013 en is er nauwe afstemming met vlakkevloertheater De NWE Vorst.

Daarnaast spelen festivals een prominentere rol, zoals Incubate voor

‘grensverleggende cultuur’ – met een eigen serie in de concertzaal –

en een evenement, samen met de literaire organisatie Tilt, waarbij

dwarsverbanden worden gelegd tussen literatuur en andere genres.


Theaters Tilburg

- 02 -


- 88 -

Ook heeft Van Steen de banden aangehaald met buurman Fontys

Hogeschool voor de Kunsten. “Ik heb studenten in mijn personeelsbestand,

maar ook steeds meer afstudeervoorstellingen worden bij ons gegeven.”

Verder is er al jarenlang een initiatief als het Kruikenconcert, een soort

Night of the Proms van Guus Meeuwis en vrienden. “Wat Guus bij ons

doet, doet hij nergens anders”, meldt Van Steen trots. “Dat koesteren wij.

Net als andere bekende Tilburgers die ik graag uitdaag hun avond samen

te stellen. Denk aan Marc-Marie Huijbregts, Karin Bruers en Jacqueline

Govaert.” Niet alleen professionals, ook amateurs krijgen ruim baan in

de schouwburg van Tilburg. “Wij zetten ons netwerk in om groepen

aan elkaar te koppelen.” Eén van de resultaten daarvan is de voorstelling

‘Beppen’, die in navolging van het Eindhovense Parktheater wordt

ontwikkeld met de lokale daklozenopvang.

Andere publiekstrekkers in het Podium van de Stad zijn het Hand-in-

Handgala, voorafgaand aan Roze Maandag tijdens de Tilburgse Kermis,

en carnaval. Van Steen: “Je kunt carnaval op allerlei plekken in de stad

traditioneel vieren, inclusief Gerard Joling en andere flauwekul. De

ceremoniële activiteiten van carnaval vinden plaats in ons huis. Wij zijn

de residentie van de Prins, bieden hem en zijn gevolg een week lang

onderdak. Daarmee verhef je de onderdelen van carnaval die te verheffen

zijn. In de schouwburg wordt het evenement groter en theatraler. We

rijken prijzen uit aan degenen met het mooiste kostuum. De optocht trekt

’s zondags langs de schouwburg. Wie in de foyer zit, ziet alles.”

Rotterdam, trotse smeltkroes

Hoe anders is de realiteit hemelsbreed zestig kilometer verderop. In

wereldstad Rotterdam, waar elke zomer een bonte zomercarnavalsparade

door de straten trekt, wemelt het van de verschillende nationaliteiten.

Vele exoten kwamen als gastarbeider in de haven te werken. Toen

wethouder Hans Kombrink eind jaren negentig besloot dat de

buitenlandse werknemers in Nederland mochten blijven, benaderde

hij Siepels voorganger Ruud Breteler met het initiatief ‘iets’ voor de

nieuwe Nederlanders te doen. “Mijn voorganger haalde voorstellingen

uit hun oorspronkelijke thuislanden”, vertelt Siepel. “Daar kwamen veel

Rotterdammers op af, maar een deel ook niet.


Theater Zuidplein Rotterdam

- 02 -


- 90 -

Het subsidiebudget ging omlaag en er kwam een nieuwe directeur: Doro

Siepel. Een vrouw met ervaring in de reclamewereld. “Ik vroeg me af:

wat wil de klant? We hebben veel marktonderzoek gedaan, wilden van

Zuidplein echt een theater van de stad maken. Daarbij vinden we niks

van de kwaliteit. Als het publiek is geraakt door een voorstelling, is het

kwaliteit.” Siepel verhaalt over een optreden van een Hindoestaans-

Nederlandse toneelgroep. “Ik vond het met mijn westerse opvatting van

wat kwaliteit is echt heel slecht, vreselijk overdreven geacteerd. Maar de

bezoekers liepen lachend de zaal uit en hadden genoten. Zij vonden al die

brede gebaren, helemaal in de Bollywoodtraditie, juist prachtig.”

Zuidplein profileert zich als het ‘enige middelgrote theater dat zich ook

richt op theaterliefhebbers met mbo-niveau of lager’. “We hebben in

Rotterdam veel mbo’ers”, weet Siepel. Daarnaast is de stad zoals gezegd

een internationale smeltkroes. Alleen voor nationaliteiten die in de

Maasstad met 10.000 ingezetenen of meer zijn vertegenwoordigd, maakt

Theater Zuidplein specifiek programma. Dat betekent voor Turken,

Marokkanen, Hollanders, Kaapverdianen, Surinamers en Antillianen.

“We segmenteren natuurlijk enorm”, beseft Siepel. “Wij hebben een zaal

met zeshonderd stoelen en één met 170 stoelen; je wilt niet dat er maar

vier man zitten.” De uitzonderingen die de regel bevestigen zijn Iraniërs,

Irakezen, Pakistani en Chinezen. Relatief kleine groepen die de zaal altijd

vol krijgen. “Zij worden niet actief door ons benaderd maar komen uit

zichzelf. Wij vinden het geweldig een bijdrage te mogen leveren aan het

verrijken van de kunst en cultuur in Rotterdam.”

Wat is in haar ogen de functie van schouwburgen en theaters anno 2015?

“De samenleving staat niet stil en verandert continu. Wij houden telkens

een vinger aan de pols en springen in op ontwikkelingen. Er komen

bijvoorbeeld steeds meer ouderen in Rotterdam. Ik vind dat wij daar

als theater iets mee moeten.” Daarnaast voelt Theater Zuidplein zich

medeverantwoordelijkheid voor de scholingskansen van jongeren. “We

zijn daarom een leerwerkbedrijf. Zo’n zestig mbo- en hbo-studenten

lopen hier jaarlijks stage. Via hen leer ik weer meer over hun achterban.

Ook bemoeien wij ons gevraagd en ongevraagd met het Hart van Zuid, het

centrum van Rotterdam-Zuid. De gemeente vraagt ons vaak als adviseur,

omdat wij de mensen hier zo goed kennen.” Derde maatschappelijke


- 91 -

doelstelling van het theater is citymarketing van Rotterdam. Siepel: “In

binnen- en buitenland geef ik presentaties over onze werkwijze.”

Pionieren in Amsterdam

Vervelen doet de bevlogen directrice zich nog lang niet, dat is duidelijk.

Haar collega van de Amsterdamse Stadsschouwburg, Melle Daamen, zit

nog veel langer op zijn plek. Dat directeuren wat langer blijven zitten is

wellicht inherent aan de veranderlijke tijden voor schouwburgen. Iedereen

moet in zijn eigen gemeente het theater herdefiniëren. Dat is geen klus

die in een paar jaar geklaard is, maar een blijvend proces van veranderen

en inspelen op ontwikkelingen. Voor Daamen vormden zijn eerste tien

jaar in de statige Stadsschouwburg aan het Leidseplein inspiratie voor

een boek. Expanding Theatre, het theater dat naar buiten treedt. “Wij

pionierden”, gaat Daamen terug naar de eerste jaren van dit millennium.

“Wat kun je anders doen vanuit een traditioneel gebouw? Dat was onze

invalshoek. Hoe binden we een jong, maatschappelijk publiek aan ons?

Dat is met vallen en opstaan gelukt.”

De Stadsschouwburg moest in zijn ogen ruimte geven aan andere

kunstuitingen als film, beeldende kunst, performance, totaaltheater,

nieuwe media en events. Bovendien miste Daamen de actualiteit in

het theater. “Als er iets gebeurt in de samenleving kunnen klassieke

podiumkunsten zoals dans en toneel daar niet zo snel op inspelen.” De

nieuwe aanpak resulteerde in avonden over serieuze onderwerpen als

terrorisme tot lichte avonden over dromen of schoonheidsidealen. Van

inhoudelijke avonden over vrijheid van meningsuiting tot vermakelijke en

feestelijke programma’s op sinterklaas- en kerstavond. Van grootschalige

programma’s tot intieme avonden.

Sommigen keken in de beginjaren negatief naar Expanding Theatre.

‘De feestjes van de nieuwe directeur’, werden de avonden soms smalend

genoemd. “Dat kwam doordat het programma-onderdeel in de eerste

jaren vrij experimenteel was”, zegt Daamen in zijn boek. “Niet alle

evenementen waren even inhoudelijk. Opeens kwamen er allemaal

jongelui naar de Stadsschouwburg, en die rookten en dronken op de

heilige toneelvloer. Dat was iets heel anders dan wat er tot dan toe in deze


Stadsschouwburg Amsterdam

- 90 -


- 02 -


- 94 -

schouwburg gebeurde.” Het was Daamens primaire doel ‘snel reuring te

creëren’ om aan een nieuw publiek te laten zien dat het gebouw ook voor

andere doeleinden dan toneel gebruikt kan worden.

Zo kwamen er zogenoemde Blind Date-avonden – geïnspireerd door

een soortgelijk initiatief in de Berlijnse Volksbühne – waarbij publiek de

kans kreeg met ‘interessante gasten’ in gesprek te gaan over thema’s als

jaloezie, angst en lust. Die gesprekken vormden het hoofdprogramma,

met daaromheen optredens, debatten en performances. Daamen:

“Kenmerkend voor Blind Date en voor Expanding Theatre in het

algemeen is dat het publiek uit zijn klassieke rol als toeschouwer wordt

gehaald en verleid wordt actief mee te doen.”

De eerste Blind Date-avond werd een chaos, waarbij niemand begreep

wat de bedoeling was. Daamen: “Daaruit hebben we de belangrijke les

getrokken dat je Expanding Theatre altijd tezamen met het hele publiek

moet beginnen. Anders voelt het publiek zich verloren. Net als in de

kerk moet iedereen eerst door meneer pastoor welkom worden geheten.

Daarna is er genoeg sfeer en saamhorigheid om over het hele gebouw uit

te waaieren. Bij voorkeur vindt er een centrale afsluiting plaats om ook

gezamenlijk weer ‘de kerk’ te verlaten.” De Stadsschouwburg, Theaters

Tilburg en Theater Zuidplein ontwikkelen ook zelf programma’s, uiteraard

met anderen. Daamen: “Als een productie of samenwerking succesvol is,

vinden wij het leuk daar een vervolg aan te geven. Inmiddels hebben we

al een flink aantal vaste partners.”

Het gesprek opengooien

Hoe de toekomst tegemoet te treden? Voor Daamen is dat duidelijk:

“Expanding Theatre is een vast onderdeel van onze programmering

geworden. Het is van eminent belang voor onze reputatie en spraakmakend

in de stad. Maar hoe de toekomst er precies uitziet, weet ik net zo min als

dat ik dat bij mijn aantreden wist. Het leuke van Expanding Theatre is

juist het experimentele karakter ervan. Nieuwe dingen doen en daarbij

de grenzen opzoeken, zoals ik in 2002 al formuleerde. En dat wil ik

blijven doen.” Van Steen: “We zitten nu halverwege de periode van mijn

toekomstvisie die ik in 2011 opstelde. Ik trek deze lijn nog een paar jaar


- 95 -

door. Misschien moet ik net als Deventer werken aan een 2.0-versie van

mijn toekomstvisie, inspelend op het nieuwe beleid van de gemeente en

de Rijksoverheid. Schouwburgen kunnen elkaar in elk geval helpen en

inspireren. Iedereen wil graag uniek zijn en zelf het wiel uitvinden, maar

stiekem lijken we allemaal op elkaar.”

Siepel pleit voor een open gesprek tussen gemeenten en podia. “Zij moeten

met elkaar afspreken wat de functie van een theater in een gebied of stad

is. De gemeente, vaak subsidiegever, moet zich afvragen wat zij wil dat

het theater doet voor de stad. Daarover moeten goede afspraken worden

gemaakt, zodat het podium daadwerkelijk een opdracht heeft. Met als

uitgangspunt: wat kunnen wij bijdragen aan het welzijn van de mensen

in deze stad?.” Van de gemeente Rotterdam krijgt Theater Zuidplein

alle ruimte om te ondernemen en te innoveren. “Daar ben ik de stad

ontzettend dankbaar voor. We krijgen mogelijk zelfs een nieuw podium.

Wij zullen groepen die in aanvang niet naar het theater gaan proberen te

blijven trekken. Ik kan hier nog zoveel vernieuwing doorvoeren, voor mij

bestaat er geen leukere werkplek.”


- 96 -

Iedereen

program

meur

Fase 2.0 van het Podium van de Stad (PvdS) staat voor de deur. Wat

hebben we geleerd in de eerste fase en waar willen we naartoe?

Alex Kühne werpt een blik op de nabije toekomst.


- 97 -

Natuurlijk is het pure grootheidswaanzin, maar wij dromen van een

tweede schouwburg omdat het aantal projecten in het Podium van de Stad

te groot wordt voor één pand. Die tweede schouwburg zal er niet komen.

Maar wil je een hoger niveau bereiken – en dat willen we – dan moet

je een groot ideaal hebben. Wij zijn pas klaar op het moment dat elke

doelgroep in deze stad op één of andere manier wordt vertegenwoordigd

in dit podium. In Deventer wonen 100.000 mensen, als zij allemaal twee

of drie keer per jaar hier iets doen, zit ons huis wel zo’n beetje vol.

We staan aan de vooravond van de tweede fase van het Podium van de

Stad. Wat hebben we geleerd en hoe gaan we verder? Om te beginnen

zijn we erg trots op wat we bereikt hebben. We hebben het programma

van de schouwburg uitgebreid, verbreed en mooier gemaakt met pareltjes

overal uit en voor Deventer. Podium van de Stad is een begrip geworden

en verankerd in stad en samenleving. Er zijn in drie jaar tijd ruim 650

activiteiten en projecten uitgevoerd, goed voor meer dan 120.000

bezoekers. 140 vrijwilligers uit de stad dragen verantwoordelijkheid voor

de verschillende programma’s. Er blijven nieuwe initiatieven naar ons toe

komen en er is nog heel veel vraag uit te zetten. Stichting DOEN noemt

en roemt ons als meest innovatieve theater.

Op zoek naar het ultieme

Alle activiteiten in het Podium van de Stad zijn te veel voor één

stadsprogrammeur. Bovendien kost het verbeteren van de kwaliteit van

de programma’s een hoop tijd. Participerende groepen leunen soms te

veel op de Deventer Schouwburg. Het ontbreekt aan tijd om de projecten

allemaal financieel gezond krijgen. Nieuwe fondsen zijn nauwelijks

geworven de afgelopen jaren. De kwaliteit en organisatiekracht van

de participerende festivals gaat achteruit. Het kost tijd en aandacht dit

proces te keren.

Dat betekent dat we veel, heel veel te doen hebben. Om te beginnen gaan

we een kwaliteitsslag maken. Het is onze professionele plicht ervoor te

zorgen dat onze werkgroepen niet telkens voor de hand liggend repertoire

boeken. Wij moeten ze laten zien wat er nog meer in de markt is en hen


- 98 -

prikkelen artiesten te boeken waar ze op voorhand niet aan denken.

Daarnaast is het zaak helder te definiëren wat de verantwoordelijkheid

is van de werkgroepen in relatie tot de professionele ondersteuning. Wij

moeten per werkgroep of per programma een doelstelling bepalen. Veel

aandacht moet uitgaan naar financieel management: het vinden van

fondsen, projecten en andere founders om projecten betaalbaar te houden.

We moeten fondsen en overheden betrekken bij deze participatie.

Drie programmalijnen

Vanaf september 2015 verdelen we de programma’s binnen het Podium

van de Stad over drie categorieën. Iedere programmalijn kent haar eigen

doelstellingen en stadsprogrammeur(s). Lijn één zijn alle projecten die

met het programmeren van voorstellingen te maken hebben. Aangevuld

met een speciale stadsprogrammeur die verantwoordelijk is voor de

festivals. Ten tweede kennen we alle maatschappelijke projecten in de

schouwburg. Derde poot is de stad op het podium waarin alle amateurs

en (semi-)professionelen hun weg naar de Deventer Schouwburg vinden.

Deze onderverdeling maakt het mogelijk de juiste programmeurs bij de

juiste programma’s te zoeken. Met name binnen de maatschappelijke

projecten willen we verschillende mensen uit de stad uitvoerende

verantwoordelijkheid geven.

Wat gaan we verder tussen 2015 en 2019 doen? Op basis van de hierboven

genoemde waarnemingen, stellen we ons de volgende doelen:

• Vergroten en verrijken van het totale aanbod van de Deventer

Schouwburg;

• Vergroten van het publieksbereik van de Deventer Schouwburg;

• Delen en geven van verantwoordelijkheden aan de samenleving in alle

facetten van het theatervak;

• Grenzen vinden van publieksparticipatie en nemen van eigen

verantwoordelijkheid binnen de schouwburgorganisatie;

• Bereiken van specifieke doelgroepen die anders de weg naar de

Deventer Schouwburg moeizaam vinden;

• Realiseren van de maatschappelijke verankering van de DS in de

samenleving;


- 99 -

• Hebben van een groot ideaal, alle groepen uit de samenleving zichtbaar

maken op en in het Podium van de Stad. Zoals eerder gezegd: als de

schouwburg vol is, bouwen we er gewoon nog één;

• Uitgroeien tot een theater van, voor en door de hele stad;

• Via Podium van de Stad de weg stimuleren naar de reguliere

basisprogrammering van de DS;

• Alle bezoekers leren kennen van het Podium van de Stad en contact

met en onderhouden.

Alle projecten in Podium van de Stad 2.0 voldoen aan de volgende criteria:

• Ontstaan vanuit ‘de vraag’ uit de samenleving (waar geen vraag is kan

vraag gecreëerd worden);

• Alle werkgroepen binnen Podium van de Stad werken vanuit eigen

verantwoordelijkheid aan hun project, product, organisatie, publiek en

financiering;

• In ieder project is altijd een link met de Deventer Schouwburg als

culturele ontmoetingsplaats in de breedste zin van het woord;

• Alle projecten hebben een Deventer connectie;

• De Deventer Schouwburg stimuleert en faciliteert kwaliteitsverbetering

in alle facetten voor alle werkgroepen van het Podium van de Stad.

Doel daarin is altijd beter worden; inhoudelijk, in bereik en financieel.

Beheerste groei

Omdat is gebleken dat het takenpakket van het Podium van de Stad te

omvangrijk is voor één stadsprogrammeur, is het noodzaak vanuit een

nieuwe organisatiestructuur te werken. Helemaal nu we nog verder willen

groeien en professionaliseren. Voor de drie programmalijnen hebben we

verschillende stadsprogrammeurs nodig. Ieder met zijn eigen kwaliteit in

programmeren, maatschappelijke projecten, festivals of het begeleiden

van amateuractiviteiten. Dit kwartet – van wie één in vaste dienst en

drie zzp’ers – wordt aangestuurd door een manager. Hij is inhoudelijk

en zakelijk eindverantwoordelijk, geeft leiding en zorgt voor de juiste

inbedding van Podium van de Stad in het programma van de Deventer

Schouwburg. Een communicatiemedewerker maakt het team compleet,

aangezien wij de pr en het bereik van de PvdS-programma’s willen


- 100 -

verbeteren. Om de ambities waar te maken, dient er goed geïnvesteerd te

worden in de kwaliteit van de stadsprogrammeurs.

We dichten hem/haar de volgende taken en verantwoordelijkheden toe:

• Professioneel begeleiden van de projectgroepen;

• Activeert de projectgroep tot het nemen van eigen verantwoordelijkheid;

• Stimuleert de werkgroep in het optimaliseren van de kwaliteit;

• Werkt inspirerend en stimulerend, omdat hij/zij beschikt over grote

inhoudelijke vaardigheden die aansluiten op de werkgroep;

• Kan meerdere groepen onder zijn/haar hoede hebben;

• Draagt verantwoording af aan de manager.

Van onze werkgroepen verwachten wij dat zij zelfstandig kunnen

programmeren, produceren, werven en financieren. Ze moeten een

inhoudelijk idee hebben, dat kunnen uitvoeren, een doelgroep voor ogen

hebben en de benodigde financiën kunnen organiseren. Projectgroepen

moeten een bestuur, een begroting en fondsen hebben. Samen met de

stadsprogrammeur, aan wie ze verantwoording afleggen, stellen zij per

project taken, verantwoordelijkheden en doelstellingen op. Beide partijen

accorderen dit plan. De stadsprogrammeurs gaan pas aan het werk

wanneer de financiële basis voor een project gezond is.

Podium van de Stad kiest voor beheerste groei van zijn activiteiten. Maar

we maken bij aanvang van seizoen 2015-2016 wel een grote sprong om

de ingeslagen weg voort te zetten en de continuïteit van de projecten en

initiatieven te waarborgen. Belangrijk is verder aan te sluiten op andere

initiatieven en organisaties in de stad; we willen bijdragen aan het totale

culturele klimaat van Deventer.

Belangrijke afstemming moet plaatsvinden met Bibliotheek Deventer,

filmtheater De Viking, VVV, Evenementenbureau en bestaande

werkgroepen en stichtingen om hen een plaats te geven in de coöperatie.

Verder is het cruciaal dat de gemeente Deventer onze methode van werken

onderdeel laat zijn van de kerntaak van de NV Deventer Schouwburg.


- 101 -

Club van duizend

Daarnaast zijn we nadrukkelijk op zoek naar andere financieringsvormen.

Doel is op termijn een groot deel van onze inkomsten zelf te realiseren.

We werken aan vriendenconstructies, aandeelhouderschap, sponsoring

en crowdfunding. Podium van de Stad wordt op termijn een coöperatie.

Iedere werkgroep kent daarin haar eigen plaats en verantwoordelijkheid.

Natuurlijk past het ook binnen de coöperatiegedachte aandelen uit te

geven. Het aandeel behoudt zijn waarde en is verkoopbaar aan derden.

De financiële doelstellingen op een rij:

• PvdS heeft een eigen sluitende begroting waarin met gecalculeerde

risico’s gewerkt kan worden;

• Winsten in PvdS worden aangewend voor risicodekking en investering

in nieuwe projecten. Van iedere euro ‘winst’ gaat 25 procent naar de

reserve en 75 procent naar de ontwikkelportefeuille. Dat gedeelte kan

direct worden besteed;

• Met fondsen en overheden maken we meerjarige afspraken;

• Groei en uitbreiding van PvdS is uitsluitend mogelijk wanneer er

volledige dekking is voor een nieuw project op alle terreinen (personeel,

materieel en qua planning).

We kunnen op verschillende manieren sponsoren binden. Hierin ligt

wederom een grote verantwoordelijkheid bij de werkgroepen, maar ook

de stadsprogrammeurs spelen in dit werven een actieve rol. Belangrijk is

de vraag wat de sponsor heeft aan zijn steun aan de Deventer Schouwburg.

Alleen maar geld ophalen is niet meer van deze tijd. Heldere tarieven en

tegenprestaties moeten per project in kaart worden gebracht. Daarnaast

willen we financiële steun verwerven uit de massa, oftewel crowdfunding.

Bijvoorbeeld middels ‘De club van duizend’. Als wij als schouwburg het

Podium van de Stad belangrijk vinden, dan zijn er zeker duizend mensen in

Deventer die dat ook vinden. Podium van de Stad vraagt hen een bijdrage

van honderd euro per jaar. Dan heb je een bedrag van 100.000 euro bij

elkaar. Maar hoe krijg je die eerste duizend mensen bereid honderd euro

te geven? Daarvoor moeten we goede plannen ontwikkelen. Doelstelling

is in elk geval drie jaar lang zo’n club van duizend aan ons te binden.


- 102 -

Van basisprogramma naar Podium van de Stad

Wij streven naar hoge participatie, willen dat zoveel mogelijk mensen

meedoen in het Podium van de Stad. Daarin is het goed mogelijk dat

het Scapino Ballet niet meer komt omdat de basisprogrammeur dat wil,

maar omdat de stad het Scapino Ballet in de Deventer Schouwburg wil

zien. Mogelijk gemaakt door de werkgroep Dansprogramma Deventer.

Het programmeersysteem in de Nederlandse schouwburgen zal wel eens

drastisch kunnen veranderen. Meer vraaggestuurd, artiesten die minder

het land doorreizen en langere series voorstellingen in een theater. Dat

kan het einde betekenen van de basisprogrammering zoals we die nu

kennen. We zullen zien of die tweede schouwburg er komt, maar wat ons

betreft mag iedereen in deze mooie stad zich programmeur voelen van

dit podium.


- 103 -


Deventer Schouwburg


SAMEN

WERKINGS

PROJECTEN

Op de volgende pagina’s alle Podium van de Stad projecten

2011 - 2015 met daarbij de frequentie per seizoen en het

aantal bezoekers/deelnemers.


Topstukken

Oude Muziek

Kyteman Orchestra

Airways / 4 OOST

Mijn Faust

Comité 4 mei

Deventer Open Podium

Politiek Café

Schouwburger

Alevitische Vereniging

Kamermuziek

De Avond van het Korte Verhaal

Swingtop Session

TGIF

Molukse Programmering

Literatuur Festival

Jazz Serie

Turkije – NL 400 jr

Opa en Oma dag

Humorfestival

Wijkwinkel

Deventer Op Stelten

Saxion Inspires

Deventer Internationaal

Kunstkring Bathmen

UIT Festival

Topstroom

DRTV

Festival het Accordeon

40 UP

Praamstra Live

Humor Achter de IJssel

Moskou aan de IJssel

SAX Event

Rondleidingen

Lekker

Theater 60+

Sportgala

Geelensnel.nl

Exposities

Kinderboekenweekspektakel

Vrijwilligersgala

Jongerenambassadeurs

Morgenlandfestival

Dream Cook Jump

Muzieksalon

Junior Dictee

Turkse kindervoorstelling

Deventer Dans Dagen

Deventer Jazz Festival

ArtEZ Lunchvoorstellingen

Nederland Leest

W.A.R.M.

Theater Onbeperkt

Ali Çifteci

De Zwarte veer

De Avond van…

Flora Frits

Expo NAH

Deventer Wereldstad


Club TOPSTUKKEN van duizend

4000 1400 Bezoekers

18 x per seizoen

De Kersentuin van Anton Tsjechov; een van de acht

jaarlijkse topstukken; Toptoneel in Theater Bouwkunde

en de Deventer Schouwburg. (Foto Erwin Olaf)


Club OUDE van MUZIEK duizend

4000 700 Bezoekers

16 x per seizoen

Oude Muziek in Deventer; steeds op een andere plek;

in de kerk, in het Pennickshuis, in de synagoge,

in de Schouwburg.


Club KYTEMAN van duizend ORCHESTRA

4000 1200 Bezoekers

1 x per seizoen


Club AIRWAYS/4 van duizend OOST

4000 1000 Bezoekers

12 x per seizoen

Air Ways; een spectaculaire dansvoorstelling in de vier

grote Overijsselse schouwburgen. In samenwerking met

lokale dansers, muzikanten en figuranten.


Productiehuis Oost Nederland

in de Deventer Schouwburg.

Club MIJN FAUST van duizend

4000 185 Bezoekers

1 x per seizoen


Club COMITé van 4 Mei duizend

4000 300 Bezoekers

1 x per seizoen

Maria Juncal in de dansvoorstelling Anne Frank tijdens

de 4 mei herdenking 2014. De Deventer Schouwburg is

lid van het 4 Mei Comité.


Club Deventer van duizend open podium

4000 Bezoekers

1 x per seizoen


DE ACHTERSTE TIET

en de gemeentefinanciën

een villanelle

Beklaag de onderste in een totempaal

die krijgt het immers meestal voor zijn kiezen

en melk uit de laatste tiet is altijd schraal.

Het rijk schuift af, met een nederwaartse haal

het laagst bestuur heeft niets meer te verkiezen

beklaag de onderste in de totempaal.

Wat heden opgeld doet is afschuiftaal:

nieuwe taken, maar geen geld, een breuk in tere liezen,

en melk uit de laatste tiet is altijd schraal.

Bijstand zonder geld, de kas is kaal

wie blut is heeft ook niets meer te verliezen

beklaag de onderste in de totempaal.

Ziet iemand het wethouderschap als ideaal?

geldgebrek doet het beleid bevriezen

en melk uit de laatste tiet is altijd schraal.

Zwaarste last op zwakke schouders is ‘t verhaal

gemeentekas: teer als een mand van biezen.

Beklaag de onderste in de totempaal

en weet: melk uit de achterste tiet is altijd schraal.

Deventer, 7 februari 2014

Herman Posthumus Meyjes, stadsdichter, 2013-15

Club Politiek van cafe duizend

4000 1000 Bezoekers

10 x x per seizoen

Samen met de Deventer

redactie van De Stentor

en DRTV organiseert de

Deventer Schouwburg elke

maand een Politiek Café.

Tussen de raadsvergaderingen

in, worden om 20.00 uur in de

Deventer Schouwburg actuele

politieke zaken uit Deventer

besproken. Dit Politiek Café

is gratis toegankelijk voor alle

belangstellenden.


Club SCHOUWBURGER

van duizend

4000 4500 Bezoekers

10 x x per seizoen

Poppodium Het Burgerweeshuis programmeert in de

Schouwburg en vice versa. Dat betekent veel pop in de

schouwburg en jazz, kleinkunst literatuur etc. in het

poppodium.


Club Alevitische van duizend vereniging

4000 Bezoekers

12 x per seizoen

De Alevitische vereniging Deventer organiseert lezingen

en concerten in de Schouwburg over eigen geschiedenis

en cultuur.


De Stichting Kamermuziek Deventer is voortgekomen uit de ‘Deventer Kamermuziek Vereeniging’ die in

1932 werd opgericht en die per seizoen enkele concerten organiseerde in de toenmalige Schouwburg

aan het Grote Kerkhof.

In Maart 1942 werd op een bestuursvergadering besloten zich niet aan te sluiten bij de door de Duitse

bezetter ingestelde ‘Kultuurkamer’ en de consequentie hiervan te aanvaarden: ´in schijn ontbinding’,

wat niettemin feitelijke opheffing betekende.

Pas in 1954 werd de Vereniging heropgericht. Kort daarna werd gekozen voor de Stichtingsvorm.

Sindsdien werden meer dan 300 concerten, altijd in de Deventer Schouwburg, gegeven waarin vaak

werd opgetreden door musici van wereldfaam.

Club KAMERMUZIEK van duizend

4000 2864 Bezoekers

16 x per seizoen


Reizen

De Avond v/h Korte Verhaal

zaterdag 15 maart a.s. 19.30 - 23.00 uur / Deventer Schouwburg

Club DE AVOND van duizend VAN HET KORTE VERHAAL

4000 140 Bezoekers

1 x per seizoen


Club SWINGTOP van duizend SESSION

4000 12000 Bezoekers

140 x x per seizoen

Muzikaal voor en na-programma bij

weekend voorstellingen.


Club TGIF van duizend

4000 1450 Bezoekers

18 x per seizoen

Een groep jonge Deventernaren wilde naast de gearriveerde

cabaretiers graag meer aanstormend talent en stand-up comedy.

Zo werd ‘Thank God It’s Friday’ bedacht. Eens in de maand op

vrijdag jong en onbezonnen grappen maken en ondergaan.


Club MOLUKSE van PROGRAMmERING

duizend

4000 180 Bezoekers

1 x per seizoen

De Deventer Molukse gemeenschap houdt haar

geschiedenis in ere met het organiseren van reizen,

lezingen en theatervoorstellingen. Vaak in samenwerking

met Molukse theatergezelschap Delta Dua.


Rijksmuseum Amsterdam

18 apr, 16 mei, 11 jul, incl. vervoer €

18 apr, 16 mei, 11 jul, incl. vervoer & entree €

Zwarte Markt Beverwijk

18 apr, 16 mei, 11 jul, incl. vervoer & entree €

MUSICALS EN CONCERTE

Mega Piraten Festijn Nieuwleusen

13 juni, incl. vervoer €

13 juni, incl. vervoer & entree €

Billy Elliot

2 mei, 21 juni, incl. vervoer & zitplaats rang 2 €

21 juni, incl. vervoer & zitplaats rang 1 €

Toppers in Concert

23, 29, 30 mei, incl. vervoer €

23 mei, incl. vervoer & zitplaats Goldzone 1 €

29, 30 mei, incl. vervoer & staanplaats veld €

Meer informatie of boeken?

www.gebotours.nl of bel (0529) 48 1

Prijzen zijn vanaf en per persoon exclusief reserveringskosten. Alle fouten voorb

Club Literatuur van duizend festival

4000 200 Bezoekers

1 x per seizoen

De Geest moet Waaien is hét literaire festival voor

het gesproken woord. Gestart in Arnhem heeft het

de vleugels uitgebreid naar boekenstad Deventer. In

samenwerking met de boekwinkels en de bibliotheek.


17,50

32,50

19,50

N

Weemoedige free jazz in ‘opera’

van tenorsaxofonist Yuri Honing

18,00

29,00

67,00

69,00

24,50

94,00

106,00

2 34

ehouden.

RECENSIE

JAZZ

door Hans Invernizzi

DEVENTER – Een uitgelaten stel is

het kwartet van tenorsaxofonist

Yuri Honing (49) niet. De muziek

van de laatste cd Desire, die in Deventer

integraal voorbij kwam,

leent zich ook allesbehalve voor

gezellig geswing. Honing noemt

de acht titels op het album een

‘opera’ over verlangen naar de dingen

die je niet hebt en die er niet

zijn, naar de liefde en de dood. Yuri

uit zijn hunkering in lang aangehouden,

klaaglijke saxtonen.

Met grote ernst, precisie, gevoel

voor sfeer en een diepgewortelde

feel voor jazz rijgen Yuri, Wolfert

Brederode (piano), Gulli Gudmundsson

(contrabas) en Joost

Lijbaart (drums) dromerige, weemoedige

en ingetogen meanderende

stukken aan composities met

een pittiger maar geserreerde

groove en uitgesprokener partijen

voor de vier musici. Dat is een

goede zaak want een hele avond

naar donkere melancholische

klanken luisteren is deprimerend.

Al sinds hij opkwam in de jaren

negentig vermengt de bescheiden

Honing stijlen: jazz, pop, klassieke

en zelfs oude muziek. Op Desire

zette hij de compositie Lasciate

Mi Morire (Laat mij sterven), die

een letterlijke verwijzing is naar

het madrigaal van Claudio Monteverdi

uit 1614. Je kunt ook goed

horen dat Honing veel met pianist

Misha Mengelberg heeft gewerkt.

De free jazz zit stevig verankerd

in de aanpak van de stukken.

Qua techniek behoort het kwartet

tot de top van de vaderlandse

jazz. Lijbaart is één van de subtielste

slagwerkers die Nederland rijk

is. Gudmundsson speelt geen

noot te veel maar is toch een stuwende

bassist. Brederode is een

inventieve toetsenist met een fluweelzacht

touché. En de bandleider?

Die produceert met relatief

weinig noten betoverende solo’s.

Je wordt er misschien een tikje

somber van, maar het is aangenaam

toeven bij Honing.

Yuri Honing, Acoustic Quartet met

Desire

Gezien: Deventer Schouwburg, 20/3

★★★★✩

Yuri Honing - Benjamin Herman

Big Bent Braam - Wouter Hamel

Michiel Borstlap- Eric Vloeimans

Koen Schouten - Beets Brothers

Rob v/d Wouw - Fay Claessen

Ruben Hein - Martin Fondse

Matangi Quartet

Club JAZZ SERIE van duizend

Copyright (c)2015 De Stentor 23/03/2015

4000 600 Bezoekers

15 x per seizoen

Vijf jazz liefhebbers willen graag de jazzprogrammering van de

Schouwburg oppeppen met nieuwe muziek en jonge artiesten

en bands. Gelieerd aan het grotere Maart jazzfestival 23, 2015 is 7:15 de serie am / een Powered by TECNA

mooi succes waar in drie jaar tijd veel namen stonden.


In 2012 werden de 400 jarige betrekkingen tussen

Nederland en Turkije in het hele land gevierd met

allerhande festiviteiten. Z ook in Deventer met zijn

gemeenschap van 7000 Deventernaren met Turkse

wortels. Afsluiter was een picknick in het plantsoen

georganiseerd door alle partijen: gemeente Deventer,

Het Burgerweeshuis, Openbare Bibliotheek, Alevitische

vereniging, Deventer Schouwburg, Turks consulaat,

voetbalvereniging Turkse Kracht, Centrum Moskee,

Centrum Diversiteit en Samenleving en Turkse

ondernemers.

Club Turkije van - NL duizend 400 jr

4000 1000 Bezoekers

1 x per seizoen


Club Opa en van oma duizend dag

4000 150Bezoekers

1 x per seizoen

De Opa en Oma-dag, een matineevoorstelling voor

kleinkinderen met hun opa’s en oma’s. Waaraan ook de

Deventer opa’s en oma’s Pieter Postema, Thea Kokke en

Jose van Dalen meedoen.


6

HET DEVENTER OUDEJAARSDINER

GANGEN DINER

op het toneel geserveerd door RESTAURANT BOAS

met cabaretière NATHALIE BAARTMAN als gastvrouw

LACHEN, GIEREN, SMULLEN

WO 28 DECEMBER | 19.00 - 23.00 UUR

ONDERDEEL VAN HET HUMORFESTIVAL DEVENTER

Dineren op toneel met cabaret en muziek.

Club HUMORFESTIVAL

van duizend

4000 200 Bezoekers

1 x per seizoen


DE

WIJK

WINKEL

Club WIJKWINKEL van duizend

4000 700 Bezoekers

14 x per seizoen

De Wijkwinkel organiseert voorstellingen over zorg voor

patiënten, cliënten, hulpverleners, mantelzorgers, familie,

professionals en belangstellenden.


Club DEVENTER van duizend OP STELTEN

4000 5000 Bezoekers

1 x 3 per Dagen seizoen lang

Het internationaal buiten theater festival

“Deventer Op Stelten” met o.a. voorstellingen binnen en

buiten de Deventer Schouwburg.


Club SAXION van INSPIRES duizend

4000 50 Bezoekers

12 x per seizoen

Studenten Saxion Hogeschool gaan in debat;

met elkaar en met de stad


Club Deventer van duizend internationaal

4000 1200 Bezoekers 16 x per seizoen

Deventer Internationaal is muziek voor nieuwkomers

door nieuwkomers op twee locaties in de stad.

Lunchconcert in de schouwburg en ‘s avonds in het

Burgerweeshuiscafé.


Club KUNSTKRING van duizend BATHMEN

4000 1000 Bezoekers

1 Eenmalig x per seizoen

Zomerspektakel in de manege door ArtEZ hogeschool

van de kunsten in samenwerking met Kunstkring

Bathem.


Op zaterdag 8 september 2012 werd het culturele seizoen

in Deventer geopend met een voorproefje van wat het

volgende theaterseizoen in Deventer en omgeving te

zien zou zijn. Van toneel tot comedy en van popmuziek

tot opera. Deelnemende podia waren o.a. Deventer

Schouwburg; Theater Bouwkunde; poppodium Het

Burgerweeshuis; Hof Theater Raalte, Cultuurhuus

Braakhekke, School van Frieswijk, Theaters Olst Wijhe en

het Capellenborg Theater. Deventer UIT werd Salland UIT.

Club UIT FESTIVAL van duizend

4000 800 Bezoekers

1 x per seizoen


Club TOPSTROOM van duizend

4000 500 Bezoekers

16 x per seizoen

De beste leerlingen van het plaatselijke centrum voor

muziek en dans De Leeuwenkuil doen ervaring op voor

publiek op het podium van de Schouwburg.


Club DRTV van duizend

4000 Luisteraars Bezoekers DRTV

1 x 10 per x per seizoen seizoen

Deventer Radio en Televisie doet onderzoek voor een

van haar radioprogramma’s vanuit de Schouwburg.


Club FESTIVAL van HET duizend ACCORDEON

4000 2000 Bezoekers Elke 2 jaar

Stichting Het Accordeon heeft als doel het promoten

van het accordeon en haar familieleden in de breedste

zin van het woord. Als middel gebruikt ze hiervoor

het tweejaarlijkse Deventer Festival Het Accordeon.

De Stichtingleden zijn allemaal vrijwilligers die Het

Accordeon een warm hart toedragen.


Let’s

dance

again!

Dansavond

voor 40+

met DJ’s Alex van Oostrom

en Michel de Grote

VRIJDAG 20 APRIL 2012

AANVANG 21.00 UUR | KAARTEN € 12,50

Club 40 UPvan duizend

4000 800 Bezoekers

12 x per seizoen


Club PRAAMSTRA van duizend LIVE

4000 360 Bezoekers

15 x per seizoen

Bij Praamstra Live treden artiesten op die ‘s avonds

elders in de stad optreden


Club HUMOR van ACHTER duizend DE IJSSEL

4000 750 Bezoekers

1 x 1 per x per seizoen

Vijf lokale en regionale cabaretiers brengen in hun

eigen dialect een oudejaarsconference tijdens het

humorfestival. Op vijf locaties in één schouwburg.


Club MOSKOU van AAN duizend DE IJSSEL

4000 1200 Bezoekers

16 x Programma’s

per seizoen

Deventer; jarenlang bekend als Moskou aan de IJssel.

Veel programma en rumoer tijdens de festiviteiten ter ere

van het Ruslandjaar 2013.


‘Moskou aan de IJssel’: gelukkig niet!!!

Geachte burgemeester,

Waarde kameraad Andries!

In het kader van het bilaterale Nederland-Rusland jaar (een Russisch initiatief!) vindt op vrijdagavond 12 april in

de Deventer Schouwburg de ‘bruisende gala-avond Moskou aan de IJssel (kledingadvies: feestelijk!)’ plaats.

Het belooft een mooie avond te worden.

Maar wat valt er eigenlijk te vieren?

Wellicht hooguit het versterken van de economische betrekkingen tussen beide landen, waar het vóór alles om

lijkt te gaan.

In het Rusland van Poetin bestaat immers geen vrijheid van meningsuiting en geen onafhankelijke rechterlijke

macht. Andersdenkenden en mensen met een andere geaardheid worden er onderdrukt en regelmatig

mishandeld en/of vermoord. M.b.t. demonstraties tegen het regime wordt de repressie steeds sterker en invallen

bij diverse mensenrechtenorganisaties zoals ‘Amnesty International’ zijn aan de orde van de dag.

De media berichten er deze dagen uitvoerig over.

‘In memoriam’:

• De journaliste Anna Politkovskaja. Zij schreef over de systematische schendingen van de mensenrechten onder

Poetin en werd vermoord.

• De advocaat Sergej Magnitski. Hij stelde de massale corruptie in de kringen rond Poetin aan de kaak. Werd

opgesloten, gemarteld en dood in zijn cel aangetroffen.

• Michail Chodorkovski, voormalig eigenaar van het olieconcern Joekos. Verdween in 2004 in de cel na een

verzonnen aanklacht van corruptie, nadat hij democratisch-liberale partijen steunde die met Poetins eigen partij

concurreerden. Hij zit nog steeds vast. In elk geval tot 2014.

• Twee leden van de punkband ‘Pussy Riot’. Voor twee jaar opgesloten voor het roepen van anti-Poetin leuzen in

een lege kathedraal.

En vele, vele anderen…

Daarnaast is er in het Rusland van nu in brede lagen van de bevolking een groeiend heimwee naar Stalin als de

sterke ‘Leider’, een soort voorbeeld, waaraan de natie kennelijk weer behoefte heeft.

Wat betreft de benaming ‘Moskou aan de IJssel’, die dankt Deventer oorspronkelijk aan de politiek overwegend

links georiënteerde bevolking. Tegenwoordig leeft de vergelijking van Deventer met Moskou vooral in de

hoofden van mensen die een sterk geromantiseerd beeld hebben van Rusland en de ‘Russische ziel’.

JA, het land kent grote schrijvers, componisten en beeldende kunstenaars. Het is goed dat we ze blijven lezen

en eren. Maar NEE, een feestje vieren met de Russische ambassadeur, zonder op te komen voor de vrijheid van

meningsuiting en mensenrechten in Rusland, dat kan o.i. echt niet!

Aangezien u degene bent die dit galafeestje opent en daar (naar verwachting) de ambassadeur van Rusland

spreekt, vragen wij u met klem het aangename met het nodige te combineren en niet aan dit onderwerp voorbij

te gaan.

Met vriendelijke groet

Patrick Boerlage (slavist/docent Russisch)

Deventer

Herma Walgien

Deventer

Kopie ter kennisname: Alex Kühne, directeur Schouwburg Deventer


Club SAX EVENT van duizend

4000 Bezoekers

1x x per seizoen


Club TURKS van CABARET duizend

4000 700 Bezoekers

1 x per seizoen

De populaire Turkse cabaretier Atalay Demirci was eind

april in Nederland; Een aantal studenten uit Deventer

besloot hem ook in Deventer uit te nodigen. De laatste

Koninginnedag zou daar geen invloed op hebben. Via de

eigen kanalen binnen de 8000 zielen tellende Deventer

bevolking van Turkse afkomst werd fanatiek reclame

gemaakt en het resultaat was een volle zaal met ouderen

en jongeren die heel hard lachten om een voorstelling

waar het standaard-personeel van de Deventer

Schouwburg geen touw aan vast konden knopen. Geen

religie, geen politiek, geen oorlog; alleen maar lachen.


Club RONDLEIDINGEN van duizend SCHOUWBURG voor groot en klein

4000 42 Bezoekers

16x x per seizoen


BEVRIJDINGSDAG IN DEVENTER!

Club LEKKER van duizend

4000 1000 Bezoekers

1 x per seizoen


2011

16 maart: Ronnie Tober

11 mei: Orkest Koninklijke Landmacht

2011 – 2012

20 september: Salonorkest Abraham Gezien

25 oktober: Het Zuidelijk Toneel: ‘Bejaarden en Begeerte’

6 november: Bathmense Revue: ‘Wie Goat veur Gold’

8 januari: Orkest van het Oosten: nieuwjaarsconcert

22 februari: Nel Kars: ‘Buigen voor Oranje’

3 april: Shantykoor ‘Op Koers’

2012 – 2013

1 oktober: Amsterdams Kleinkunst Festival: ‘Ja, dit isRrevue’

11 november: Bram van der Vlugt en Ingeborg Elzevier: ‘Emma’s Feest’

8 december: Politie Biog Band Gelderland-Oost

13 maart: Florusse, Menk en Starreveld

2 mei: The Riverboat Jazz Band

2013 – 2014

1 oktober: Gerda Havertong: ‘Furie’

27 november: Jacquelien de Savornin Lohman: ‘Liedvermaak’

2 februari: Danny Malando Kwartet

9 maart: Bram van der Vlugt, Jenny Arean e.a.: ‘On Golden Pond’

6 april: Bende van Beuving i.s.m. Bouwkundekoor:’ Klap van de Korenmolen’

20 mei: Marinierskapel der Koninklijke Marine

2014 – 2015

5 oktober: Gerard Cox en Joke Bruijs: ‘Alles went behalve een Vent’

23 november: Operette Vereniging Apeldoorn

13 december: Politie Big Band

17 februari: Paul en Wilbert Gieske: ‘Lang zullen we Leven’

7 april: Hans Kazan: ‘Het Koffertje’

19 mei: Saskia & Serge: ‘Sterker dan Ooit’

Club theater van 60+ duizend

4000 1500 Bezoekers

16 x per seizoen

In de herfst van 2010 maakten zes spelers van de

koersbalclub van een verzorgingstehuis uit de stad een

afspraak met de directeur van de Deventer Schouwburg.

Men wilde weer naar het theater, maar niet zo laat ’s

avonds en voor een beetje een redelijke entreeprijs. En

men wilde inspraak in het programma. Zo geschiedde:

op 16 maart 2011 vond de try out plaats met Ronnie

Tober. Een geweldig succes en de serie als onderdeel

van Het Podium van de Stad was geboren. Met een

enthousiaste werkgroep en een prachtig programma.


Club SportGALA van duizend

4000 750 Bezoekers

1 x per seizoen

Tijdens de Deventer Sportverkiezing worden de

sportvrouw, sportman, sporter met beperking,

sporttalent en sportploeg van het jaar bekendgemaakt.

Al 37 jaar lang.


Club GEELENSNEL.NL van duizend

4000 Bezoekers

1 x per seizoen

Stichting Geel en Snel (geelensnel.nl) zet zich in voor

mensen met autisme met een auto-toertocht en met

theatervoorstellingen voor, over en door autisten.


Club KINDEREBOEKENENWEEK van duizend SPEKTAKEL

4000 1800 Bezoekers Bezoeker(tje)s 1 x per 1 x per seizoen seizoen


Met het Kinderboekenweekspektakel wordt volgens

traditie de Kinderboekenweek in Deventer afgesloten.

Je kunt boeken kopen, schrijvers ontmoeten, op de

foto gaan met een figuur uit een kinderboek, je laten

voorlezen of naar een mooie theatervoorstelling gaan

kijken.


Club VRIJWILLIGERSGALA

van duizend

4000 800 Bezoekers

1 x per seizoen


Club JONGERENAMBASSADEURS

van duizend

4000 120 Deelnemers Bezoekers 1 x 4 per x per seizoen

Jongerenambassadeurs krijgen les van een

van de dansers van Emio Greco.


Club MORGENLANDFESTIVAL

van duizend

4000 3000 Bezoekers

17 x Locaties per seizoen

Het Morgenlandfestival; een festival gericht op het

immense gebied tussen Eufraat en Tygris is in Deventer

georganiseerd door circa 20 verenigingen, stichtingen,

instellingen, privé-personen en overheden.


Club DREAM van COOK duizend JUMP - Stadsopera in drie delen

4000 350 Deelnemers Bezoekers 1 Eenmalig x per seizoen


Club Muzieksalon van duizend

4000 200 Bezoekers

12 x per seizoen

Alle Deventer stichtingen, verenigingen en initiatieven

op het gebied van klassieke muziek presenteren vier

maal per jaar hun programma tijdens een gezamenlijke

informatie-avond.


AMBER alert voor de Koning en de Koningin (Amber mag ook met kleine letter)

1.In een krantenbak vond ik onlangs een nieuwsblad waar ik echt chagrijnig (sacherijnig) van werd,

niet omdat ik schrijver ben, maar omdat ik me zorgen maak.

2. In die krant stond namelijk een alarmerend artikel over het veranderende leesgedrag in Nederland.

3. Met name jongeren schijnen steeds minder te lezen en daar schrok ik ontzettend van, want als jonge

mensen minder lezen dan heeft dat volgens mij desastreuze gevolgen voor de leesvaardigheid en het

toekomstperspectief van die generatie.

4. Uit een omvangrijke studie van een socioloog blijkt namelijk dat het lezen van boeken de enige

buitenschoolse activiteit op tienerleeftijd is die een positief effect heeft op de latere loopbaan.

5. Het gebruik van videogames of surfen op internet zou de kans op een universitaire carrière juist

aanzienlijk verkleinen.

6. We moeten er daarom onmiddellijk voor zorgen dat Nederlandse jongeren weer meer gaan lezen.

7. Daarvoor heb ikzelf meerdere ideeën en één daarvan is volgens mij een wondermiddel en dat

magische middel heet: Voorlezen!

8. Kinderen die op driejarige leeftijd namelijk dagelijks worden voorgelezen, gaan zelf ook meer en

beter lezen.

9. Maar het allermooiste is dat ze na twee jaar ook betere prestaties leveren op rekenen en taal dan

leeftijdsgenootjes die niet zijn voorgelezen.

10. Bovendien blijkt het goed voor hun sociaal- emotionele ontwikkeling, zijn ze fysiek verder en is hun

creativiteit vergroot.

11. Daarom mijn AMBER alert voor het Nederlands koningshuis. Lieve Koning en Koningin (koning

en koningin mag ook met kleine letter) laten we niet naïef zijn en deze tendens beëindigen.

12. Verplicht alle ouders, leidsters in peuterspeelzalen, kinderopvangcentra én leerkrachten op

basisscholen om dagelijks voor te lezen.

13. En eerlijk gezegd maakt het mij dan absoluut niet uit of dat gebeurt uit lectuur, literatuur of

limericks, als er maar wordt voorgelezen aan alle kinderen.

Club JUNIOR van DICTEE duizend

4000 24 Leerlingen Bezoekers

1 x 1 per x per seizoen

Het Junior Dictee is een initiatief van de Openbare

Bibliotheek; de winnaar gaat door naar het Junior Dictee

Overijssel


Club TURKSE van KINDERVOORSTELLING

duizend

4000 500 Bezoekers

1 x per seizoen

Turkse voorstellingen in de Deventer Schouwburg zijn

altijd voorstellingen voor jongeren of volwassenen. Een

aantal moeders name een Turks impresariaat in de arm

en regelde het populairste Turkse TV-animatie figuurtje.


Club DEVENTER van duizend DANS DAGEN

4000 1400 Bezoekers

1 x per seizoen

Studio DanZo als lokale partner van de

Deventer Dans Dagen.


Club DEVENTER van duizend JAZZ FESTIVAL

4000 800 Bezoekers

1 x per seizoen

Het Jazzfestival van Deventer op de 6 podia van de

Deventer Schouwburg met de New Generation Jazz

Award voor het beste talent.


Club ARTEZ van LUNCH duizend VOORSTELLINGEN

4000 2000 Bezoekers 124 x x per seizoen

Elke vrijdag luchpauzevoorstellingen door ArtEZ

studenten en alumni om podium ervaring op te doen.


Club NEDERLAND van duizend LEEST

4000 600 Bezoekers

14 x per seizoen

Nederland Leest in november 2013 “Erik of het Klein

Insectenboek” van Godfried Bomans. Peter Drost maakte

er een theatersolo van en speelde dat in de schouwburg

voor de bovenbouw van de basisschool.


Vrijdag 4 januari 2013

Afrikaanse avond in de schouwburg

Afrikaanse market

+

optreden Soweto Choir

+

bruisende Afrikaanse afterparty

+

spicy Afrikaanse hapjes

powered by WARM

WARM-Women of Africa Reinforce Movement

WARM-Women of Africa Reinforce Movement

WARM is een groep Afrikaanse vrouwen die in

Deventer bijeenkomt. We willen als WARM onze

Afrikaanze achtergrond verstevigen en de

Nederlandse samenleving met onze cultuur laten

kennismaken.

We zijn bij elkaar om via eenheid, liefde, respect

en vriendelijkheid onszelf te verversterken en te

laten zien wie we zijn en waar we toe in staat zijn.

We are a multicultural women group based in

Deventer, with a goal of strengthening each other

as African women, and introducing our culture

into the Dutch society.

We are here to work together as group through

unity, love, respect and kindness to uplift our

society and portray what we are and capable to

do as African women.

We willen een sterke en gezonde samenleving

bouwen en onze kracht inzetten om onze kwaliteit

van leven te verbeteren.

Dit doen we door met elkaar te praten, als

vrouwen onder elkaar. We komen uit onze huizen

en doen samen leuke dingen, waarbij onze

verschillen er niet toe doen.

We vinden als vrouwen beschutting bij elkaar,

laten we samenkomen en elkaars gaven en

talenten met elkaar delen.

Centrum Salomon

Karel de Grotelaan 2

Tel 06 86 482 054

Open

Club WOMAN

18:00uur-21:00uur

van OF duizend AFRICA REINFORCE MOVEMENT

Iedere vrijdagavond

4000 150 Bezoekers

1 x per seizoen

E-Mail marionmug96@hotmail.com

We are ready to work with our community and

build a strong and healthy community, giving it

back to our community, to improve our life quality

as African women, by holding women talks and

doing activities together, coming out of our

houses and doing some nice and effective

activities together with our fellow women no

matter our differences.

We are still under one umbrella as women. Let us

come together and share each other gifts and

talents.

Centrum Salomon

Karel de Grotelaan 2

Tel 06 86 482 054

Openinghours 18:00uur-21:00uur

Every Friday evening

E-Mail marionmug96@hotmail.com


Club ONBEPERKT van duizend THeater

4000 180 Bezoekers

1 x per seizoen


Ali Çifteci is een Turkse Deventenaar en vooral acteur, bijvoorbeeld bij het Nationale

Toneel. In 2013 maakte hij samen met Rob de Graaf de voorstelling ‘Assen Blues’;

een stuk over ontheemding en terugkijken. De toneeltekst is er maar Ali wil graag de

voorstelling voor de première testen op publiek en vooral op Turken die in dezelfde

positie zitten of hebben gezeten. Dat is de reden een leesvoorstelling te organiseren. 28

vertegenwoordigers van Turkse verenigingen in de stad Deventer (van voetbalclubs

tot de grote moskee) zijn uitgenodigd de voorstelling bij te wonen. Evenals alle kleine

en grote theaters uit de provincie. 30 personen/organisaties hebben positief op de

uitnodiging gereageerd. Schrijver, regisseur en speler hebben positief op de avond

gereageerd; er was veel feedback op voorvallen en gedachten in het stuk. Publiek en

acteurs vonden het een zeer aangename en nuttige ervaring. In oktober wordt de

voorstelling twee maal voor schoolklassen gespeeld, plus een try-out en een première.

In samenwerking met Stichting Vraag en het Nationale Toneel

Club Ali Çifteci van duizend SPEELT ASSEN BLUES

4000 440 Bezoekers

14 x per seizoen


Club JEUGDFILM van duizend

4000 60 Bezoekers

1 x per seizoen


Club DE AVOND van duizend VAN...

4000 1200 Bezoekers

18 x per seizoen

Lokale prominenten adopteren voorstellingen

van de schouwburg.


Club Bloemenfeest van duizend met Flora Frits

4000 800 Bezoekers

1 x per seizoen


Club Expositie van duizend NAH

4000 20 Deelnemers Bezoekers

1 Eenmalig x per seizoen

Expositie over theater door mensen met

niet aangeboren hersenletsel


Club Deventer van duizend Wereldstad

4000 800 Bezoekers

1 x per seizoen 2 jaar


Inspiratie, trots, delen en reflectie. Dat zijn de

sleutelwoorden van dit boek. Een boek over het

Podium van de Stad. Trots zijn we op wat we

bereikt hebben met dit nieuwe programma. En dat

delen we graag, opdat het inspireert. Daarnaast

is dit boek een spiegel: we hebben meer dan

zeshonderd prachtige activiteiten gehad in het

Podium van de Stad, maar er valt nog een hoop te

leren en te ontwikkelen.

Albert Reinink,

Stadsprogrammeur Deventer Schouwburg